I Międzynarodowa Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa
z cyklu Człowiek — Inny/Obcy Byt
Program konferencji
Człowiek w relacji do zwierząt, roślin i maszyn w kulturze
Aspekt posthumanistyczny i transhumanistyczny
Sosnowiec, 08–09 maja 2013
2
Środa, 8 maja
10.50–12.20 II Sesja plenarna
Pytanie o posthumanistyczną podmiotowość
08.00–09.00 Rejestracja uczestników
Centrum Dydaktyczno-Naukowe Neofilologii w Sosnowcu, ul. S. Grota-Roweckiego 5,
główne wejście od ul. Orlej, I piętro, sala Rady Wydziału
09.00 Uroczyste otwarcie konferencji przez Prodziekana Wydziału Filologicznego UŚ ds.
Nauki i Współpracy Międzynarodowej prof. dr. hab. Krzysztofa Jarosza
09.05 Wprowadzenie — przedstawiciel Komitetu Organizacyjnego Konferencji i autor
projektu dr Justyna Tymieniecka-Suchanek
Przewodniczący: dr Jacek Lejman
10.50 „Współczesne łowiectwo w perspektywie posthumanistycznej”
dr Dariusz Liszewski (UWM w Olsztynie, Instytut Filozofii, Zakład Etyki, Bioetyki i Filozofii
Przyrody)
11.20 „Kto jest podmiotem moralnym?”
dr Paweł Pasieka (SGGW w Warszawie, Zakład Filozofii)
09.10–10.40 I Sesja inauguracyjna
Trzecia Kultura i nowy paradygmat: bio-logiczność
w humanistyce
Przewodnicząca: prof. UG dr hab. Monika Rzeczycka
11.50 „«Ja człowiek biorę sobie Ciebie za….». Fundowanie posthumanistycznych
podmiotów przez śluby i małżeństwa”
dr Jan Stasieńko (Dolnośląska Szkoła Wyższa we Wrocławiu, Instytut Dziennikarstwa
i Komunikacji Społecznej, Zakład Nowych Mediów)
09.10 „Czy odkrycia nauk biologicznych mogą zmienić nasz stosunek do zwierząt?”
12.20–12.30 Przerwa
prof. UŚ dr hab. Piotr Skubała (Uniwersytet Śląski, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska,
Katedra Ekologii)
12.30–12.50 III Sesja plenarna
09.40 „Subiektywność i mechanizm. Działanie i zachowanie ludzi i zwierząt w świetle
antropologii porównawczej”
prof. KUL dr hab. Zbigniew Wróblewski (Katolicki Uniwersytet Lubelski, Instytut Filozofii
Przyrody i Nauk Przyrodniczych, Katedra Filozofii Przyrody Ożywionej)
10.10 „Racjonalność zwierząt wobec kryteriów ludzkiej racjonalności”
dr Jacek Lejman (UMCS Lublin, Instytut Filozofii, Zakład Etyki)
Prezentacja wizualno-dźwiękowa — biomuzyka
„Ciało i technologia w sztuce dźwięku
audiowizualnego Transient Body/Liminal Space”
na
przykładzie
performansu
dr Maciej Ożóg (Uniwersytet Łódzki, Instytut Kultury Współczesnej, Zakład Mediów
Elektronicznych)
12.50–13.20 Dyskusja plenarna. Prowadzenie: dr Jacek Lejman
1
10.40–10.50 Przerwa
13.30–15.00 Przerwa obiadowa (Bar Fartuch & Kicz Cafe, Sosnowiec, ul. Żytnia 5)
15.00–18.50 Obrady równoległe w czterech sekcjach
1
Zachęcamy do wejścia na stronę internetową lokalu: www.fartuchkicz.pl
3
Sekcja I (sala Rady Wydziału)
17.40 „Człowiek — las — zwierzę w opowieści-bajce Borisa Siergunienkowa Leśny koń”
Od antropocentryzmu przez kosmizm do biocentryzmu. W kręgu myśli
białoruskiej i rosyjskiej
dr hab. Monika Zielińska (Uniwersytet Warszawski, Wydział Lingwistyki Stosowanej,
Instytut Rusycystyki)
Otwarcie obrad panelowych w ramach sekcji — kierownik Zakładu Historii Literatury
Rosyjskiej dr hab. Barbara Stempczyńska
18.10 „Czy może istnieć świat bez zwierząt? Antyutopia Ojcze nasz Anatolija Sudariewa
w aspekcie posthumanistycznym”
Prowadzenie — dr hab. Monika Zielińska
dr Justyna Tymieniecka-Suchanek (UŚ, Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej)
15.00 „Архаическая модель «человек — не-человеческие формы жизни»
и постгуманизм” („Archaiczny model człowiek — nie-ludzkie formy życia
i posthumanizm)
18.30 „Ryby głosu nie mają. Żywa istota i pokarm w opowiadaniu Niny Sadur Sum-zwąsem”
prof. dr hab. Inna Shved (Białoruś, Brzeski Uniwersytet Państwowy im. A. Puszkina)
mgr Marta Niedziela-Janik (Uniwersytet Śląski, Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej)
18.50–19.10 Dyskusja
15.30 „Minerał — roślina — zwierzę — człowiek: spirala «kosmicznej ewolucji»
w rosyjskim piśmiennictwie ezoterycznym początku XX wieku”
Prof. UG. dr hab. Monika Rzeczycka (Uniwersytet Gdański, Instytut Filologii
Wschodniosłowiańskiej)
16.00 „Идея зооцентризма в русской натурфилософской прозе 1970–1980-х годов”
(„Idea zoocentryzmu w naturfilozoficznej prozie rosyjskiej lat 70.–80.”)
Prof. dr hab. Alfia Smirnowa (Moskiewski Uniwersytet Pedagogiczny, Katedra Rosyjskiej
Literatury i Folkloru)
16.30–16.45 Dyskusja
Sekcja II (sala 1.50 — parter)
Ludzki-(e)-ego ogląd zwierzęcego i rośl-innego
Prowadzenie: dr Irena Górska
15.00 „Człowiek a zwierzęta i rośliny. Etyka i estetyka transgatunkowa wśród
humanistów. Giorgio Agamben i Wolfgang Welsch”
dr Marcin Czerwiński (Uniwersytet Wrocławski, Instytut Filologii Polskiej)
15.20 „Rozważania Emila Ciorana na temat «dlaczego nie miałbym zamienić się
z kwiatem»?
16.45–17.00 Przerwa
dr Katarzyna Rybińska (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu, Zakład Filologii
Angielskiej)
Prowadzenie — prof. UG dr hab. Monika Rzeczycka
17.00
„Wschodniosłowiańskie
interpretacje
w kontekście rosyjskiego kosmizmu”
tendencji
posthumanistycznych
15.40 „Fatyga łodygi. Wisława Szymborska wobec milczenia roślin”
dr Iwona Gralewicz-Wolny (Uniwersytet Śląski, Instytut Nauk o Literaturze Polskiej)
dr Krzysztof Kropaczewski (UAM w Poznaniu, Instytut Filologii Rosyjskiej)
16.10 „Genesis z naturykultury. Filtrowanie światów”
17.20 „Symbolika przemiany człowieka w zwierzę we współczesnej literaturze rosyjskiej”
dr Katarzyna Arciszewska (Uniwersytet Gdański, Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej)
mgr Ewelina Waląg (UAM w Poznaniu; Warszawska Szkoła Filmowa)
4
16.30–16.45 Dyskusja
15.20 „Świadectwo pewnego malakologa. Figura ślimaka w powieści Vincenza Consolo
Uśmiech nieznanego marynarza”
16.45–17.00 Przerwa
dr Aneta Chmiel (Uniwersytet Śląski, Instytut Języków Romańskich i Translatoryki)
Prowadzenie: dr Marcin Czerwiński
15.40 „W poetyckim zoo Eugenia Montale”
17.00 „Człowiek wobec tego co nie-ludzkie w twórczości Wisławy Szymborskiej
i Tadeusza Różewicza”
dr Irena Górska (UAM w Poznaniu, Instytut Filologii Polskiej)
17.20 „Odmienna świadomość? Zwierzę jako narrator we współczesnej powieści
amerykańskiej”
dr Paulina Malicka (UAM, Instytut Filologii Romańskiej, Zakład Literatury Włoskiej)
16.10 „Muszki wokół lampy w powieściach Witkacego”
dr Ewa Szkudlarek (UAM Poznań, Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej)
dr Małgorzata Rutkowska (UMCS Lublin, Instytut Anglistyki)
16.30–16.45 Dyskusja
17.40 „Od estetyzmu natury w sztuce modernistycznej do człowieka jako zwierzę w
sztuce postmodernizmu: biomorfizm, fluxus, akcjoniści wiedeńscy i Mike Parr”
16.45–17.00 Przerwa
Prowadzenie: dr Paulina Malicka
dr Paweł Marcinkiewicz (Uniwersytet Opolski, Instytut Filologii Angielskiej)
17.00 „«Rybo, o Rybo (…) Zrodzona, nim Bóg był miłością». Posthumanizm
i postsekularyzm w późnej poezji Davida Herberta Lawrence’a”
18.10 ”Bird Imagery in Turgenev’s A Sportsman’s Sketches and Conrad’s The Mirror of
the Sea” („Obraz ptaka w Zapiskach myśliwego Turgieniewa i Zwierciadle morza
Conrada”)
dr Alina Mitek-Dziemba (Uniwersytet Śląski, Katedra Literatury Porównawczej)
dr Brygida Pudełko (Uniwersytet Opolski, Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej)
17.20 „Kot-ofiara i koza-zbawca, czyli odwrócenie symboliki zwierzęcej w mikropowieści
Okres dorastania Anny Starobiniec”
18.30–19.00 Dyskusja
mgr Anna Wilk (Uniwersytet Wrocławski, Instytut Filologii Słowiańskiej)
Sekcja III (sala 1.1 — parter)
17.40 „Współistnienie ludzi i zwierząt w epice Wiesława Myśliwskiego — analiza relacji
międzygatunkowych”
W wielogatunkowym pejzażu bytów wielorakich
Prowadzenie: dr Alina Mitek-Dziemba
15.00 „Protetyczna męskość, mechaniczna kobiecość i człowiek-ryba. Wariacje na temat
implantacji i transplantacji w prozie Niccolò Ammanitiego”
mgr Jarosław Wach (UMCS w Lublinie, Instytut Filologii Polskiej)
18.10 „Athletic animals vs. animal athletes: współzawodnictwo o agency na literackim
hipodromie”
lic. Aleksandra Kropielnicka (UAM Poznań, Wydział Anglistyki)
dr Barbara Kornacka (UAM Poznań, Instytut Filologii Romańskiej)
18.30–19.00 Dyskusja
5
Sekcja IV (sala 3.8 — II piętro)
W kręgu systemów i teorii filozoficznych oraz psychologicznych
Prowadzenie: prof. KUL dr hab. Zbigniew Wróblewski
17.40 „Czy maszyny umierają?”
dr Łukasz Kołoczek (Uniwersytet Szczeciński, Instytut Polonistyki i Kulturoznawstwa)
18.10 „Śladem różnicy. Dekonstrukcja granicy między człowiekiem a zwierzęciem w
filozofii Jacquesa Derridy”
15.00 „Od antropocentryzmu do ontocentryzmu — współczesne propozycje dyskursu
praw bytów pozaludzkich”
mgr Michał Koza (Uniwersytet Jagielloński, Wydział Polonistyki)
dr Dominika Dzwonkowska (Instytut Ekologii i Bioetyki UKSW, Warszawa)
18.50–19.10 Dyskusja
15.20 „Istota cierpienia przyrody ożywionej istnień ludzkich, zwierzęcych i roślinnych w
świetle etyki i filozofii”
19.00 Uroczysty bankiet (Bar Fartuch & Kicz Cafe, Sosnowiec, ul. Żytnia 5)
Marta Szopka, mgr Filip Bardziński (UAM Poznań, Instytut Filozofii)
15.40 „«Cyborgiczna tożsamość» — od feminizmu do posthumanizmu”
mgr Kamila Kolebacz (Uniwersytet Warszawski, Instytut Filozofii)
16.10 „Zwierzęta Brunona Schulza. Ku nieobliczalnym wymiarom istnienia”
mgr Dominik Antonik (Uniwersytet Jagielloński, Wydział Polonistyki)
16.30–16.45 Dyskusja
16.45–17.00 Przerwa
Prowadzenie: dr Jacek Lejman
17.00 „Tematyka zwierzęca w twórczości poetyckiej i myśli filozoficznej Stanisława
Czerniaka”
dr Mirosława Michalska-Suchanek (UŚ, Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej)
17.20 „Żywe obiekty obdarzane cechami śmierci: uwagi psychoanalityczne”
mgr Marcin Sękowski (KUL, Instytut Psychologii)
Wszystkich uczestników serdecznie zapraszamy!
Lokal dla gości dostępny od 19.00 do 23.00
6
Czwartek, 9 maja
9.00–10.30 (sala Rady Wydziału)
Sesja plenarna Człowiek w relacji do (nie)organicznego i (bio)politycznego
Prowadzenie: dr Andrzej Polak
maszyn w prozie kobiecej końca XX wieku (na materiale utworów Swietłany Wasilenko
i Iriny Polańskiej”)
dr Olga Gawrilina (Moskwa)
12.00 „Relacja cywilizacji ludzkiej ze sztuczną inteligencją — w literaturze i kulturze”
mgr Michał Grabowski (Uniwersytet Warszawski, Instytut Polonistyki Stosowanej)
9.00 „AI Art czy sztuka cyborgów? Z rozważań nad estetyką posthumanistyczną”
12.20 „Kwestia osobowości entów i sztucznych inteligencji w perspektywie prawnej”
prof. zw. dr hab. Ryszard Kluszczyński (Uniwersytet Łódzki, Instytut Kultury Współczesnej)
9.30 „«Potwór» — tożsamość — produkt”
dr Katarzyna Zdanowicz-Cyganiak (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Samodzielny
Zakład Dziennikarstwa Ekonomicznego i Nowych Mediów)
mgr Kamil Muzyka (Warszawa)
12.40–13.00 Dyskusja
13.00–14.30 Przerwa obiadowa (Bar Fartuch & Kicz Cafe, Sosnowiec, ul. Żytnia 5)
10.00 „Od nagiego życia do etopolityki — oblicza zoefilii”
dr Maciej Ożóg (Uniwersytet Łódzki, Instytut Kultury Współczesnej)
10.30–11.00 Dyskusja na szerokim forum
Prowadzenie: dr Agnieszka Nieracka / dr Andrzej Polak
14.30 „Totalitarny wymiar rozwoju technologii przedstawiony w The Machine Stops
E.M. Forstera”
11.00–11.20 Przerwa
mgr Agnieszka Reszka (Akademia im. J. Długosza w Częstochowie, Instytut Filologii Obcych)
11.20–13.00 Obrady i dyskusje w sekcjach
Sekcja I (Sala Rady Wydziału)
14.50 „Ja, Cyborg. Trzy porządki, jeden byt. Podmiot, jako fuzja natury, kultury
i technologii”
mgr Bartosz Kłoda-Staniecko (Uniwersytet Śląski, Instytut Nauk o Kulturze)
Techno-logiczność i maszyno-grafie
Prowadzenie: dr Monika Karwacka
11.20 „Aspekt transhumanizmu w opowieści A. i B. Strugackich Fale tłumią wiatr”
mgr Iwona Ostaszewska (Uniwersytet w Białymstoku, Instytut Filologii
Wschodniosłowiańskiej)
11.40 „«Освоение» мира машин в женской прозе конца ХХ века (на материале
произведений Светланы Василенко и Ирины Полянской)” („«Oswojenie» świata
15.10 „Ludzki robot, nieludzki człowiek w S.N.U.F.F.ie Wiktora Pielewina”
dr Andrzej Polak (Uniwersytet Śląski, Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej)
15.30 „Człowiek w relacji do bytów technicznych w koncepcji filozoficznej Józefa Bańki”
dr Paweł Nierodka (Śląska Wyższa Szkoła Zarządzania im. Gen. J. Ziętka w Katowicach)
7
15.50 „Kobieta jako performerka — obrazy technologicznego ciała w kulturze”
14.30 „O relacji ja-Ty z bytami nieosobowymi. Filozofia Martina Bubera jako myśl
prekursorska wobec posthumanizmu”
dr Agnieszka Nieracka (Uniwersytet Śląski, Instytut Nauk o Kulturze)
mgr Agata Kłocińska (Uniwersytet Warszawski, Instytut Filozofii)
16.10 „Charakterystyka «technocodzienności» współczesnego człowieka”
mgr Ewa Walewska (Uniwersytet Śląski, Instytut Nauk o Kulturze)
14.50 „Przestrzenie ko-egzystencji — dyskurs posthumanizmu wobec tezy o relacyjnym
sposobie istnienia ludzi i zwierząt”
16.30–16.50 Dyskusja
mgr Justyna Schollenberger (Uniwersytet Warszawski, Instytut Kultury Polskiej)
Sekcja II (sala 1.50 — parter)
(Nie)organiczne i (bio)mechaniczne
Prowadzenie: dr Dariusz Liszewski
15.10 „Dekonstrukcja antropocentryzmu w twórczości Helmuta Kajzara”
mgr Katarzyna Szumlas (Uniwersytet Warszawski, Instytut Kultury Polskiej)
15.30 „Jego ulubionym człowiekiem jest zwierzę”
11.20 „Pejzaż bycia. Post- i transhumanistyczne oblicza poezji XX wieku”
dr Paweł Wojciechowski (Ateneum — Szkoła Wyższa w Gdańsku)
dr Angela Bajorek (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Instytut Neofilologii, Zakład
Literatur Niemieckiego Obszaru Językowego)
11.40 „Ludzkie, pozaludzkie i odczłowieczone. Wizerunki obcości jako projekcje ludzkich
lęków i źródła fascynacji”
15.50 „Trans i posthumanistyczny obraz człowieka we francuskojęzycznej nowej
fantastyce”
dr Małgorzata Liszewska (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Instytut Filozofii)
dr Katarzyna Gadomska (Uniwersytet Śląski, Instytut Języków Romańskich i Translatoryki)
12.00 „Posthumanizm utopią literatury? Problem (nie)obecności perspektyw:
posthumanistycznej i transhumanistycznej w polskich badaniach nad literaturą”
16.10–16.30 Dyskusja
Sekcja III (sala 1.1 — parter)
mgr Wioletta Wiśniewska (UAM w Poznaniu, Instytut Historii)
(Qasi)ludzkie/roślinne/zwierzęce twory wielorakie
12.20 „Autoteliczne nie-ludzkie”
Prowadzenie: dr Jolanta Greń-Kulesza
mgr Michał Kasprzak (Uniwersytet Wrocławski, Instytut Kulturoznawstwa)
11.20 „Dramatyczne twory nibyludzkie”
12.40–13.00 Dyskusja
dr Monika Błaszczak (UAM w Poznaniu, Instytut Filologii Polskiej)
13.00–14.30 Przerwa obiadowa (Bar Fartuch & Kicz Cafe, Sosnowiec, ul. Żytnia 5)
11.40 „Ludzie i nie-ludzie w człowieku współczesnym. Próba oglądu bohaterów Higieny
Ludmiły Pietruszewskiej”
Prowadzenie: dr Małgorzata Liszewska
dr Jolanta Greń-Kulesza (Uniwersytet Opolski, Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej)
8
12.00 „Dwie osoby w jednym ciele. O sztuce Bifem Ludmiły Pietruszewskiej
16.10 „Pozaludzki horyzont skamieniałej uprzedniości”
dr Lidia Mięsowska (Uniwersytet Śląski, Instytut Filologii Wschodnioslowiańskiej)
dr Łukasz Wróbel (Uniwersytet Warszawski, Instytut Literatury Polskiej)
12.20 „Jadąc do Răşinari”
16.30–17.00 Dyskusja
mgr Maria Dąbrowska-Czoch (Uniwersytet Gdański, Instytut Filologii Polskiej)
Sekcja IV (sala 3.8 — II piętro)
12.40–13.00 Dyskusja
13.00–14.30 Przerwa obiadowa (Bar Fartuch & Kicz Cafe, Sosnowiec, ul. Żytnia 5)
Dylematy, pytania, rozważania w nurcie (post)humanistycznym
Eko-sztuka i biokomunikacja
Prowadzenie: dr Monika Żółkoś
11.20 „Portret owada. Sztuka Cornelii Hesse-Honegger”
dr Monika Żółkoś (Uniwersytet Gdański, Instytut Filologii Polskiej)
Prowadzenie: dr Iwona Wróbel
14.30 „Człowiek i roślina a sfera sacrum – analiza religioznawcza”
11.40 „Komunikacja międzygatunkowa. Przypadek: człowiek – lew”
dr Justyna Tymieniecka-Suchanek (UŚ, Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej)
mgr inż. Anna Markowska (Uniwersytet Rolniczy w Krakowie; Instytut Religioznawstwa UJ)
14.50 „Pro- czy anty-? O postawach bohaterów wobec istot nie-ludzkich
w twórczości Olgi Tokarczuk i Angeli Carter”
dr Iwona Wróbel (Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa)
12.00 „Społeczna recepcja dyskusji bioetycznych w nowych obszarach sztuki. Bioart
i specimen art”
mgr Agnieszka Dęsoł (Krakowska Akademia im. A. Frycza Modrzewskiego)
12.20 „Biokomunikacja: możliwości porozumienia w stawaniu się ze zwierzętami”
15.10 „Zabić człowieka czy zwierzę? O powieści Prowadź swój pług przez kości umarłych
Olgi Tokarczuk”
mgr Joanna Frąckowiak (UAM Poznań, Instytut Filozofii)
mgr Weronika Górska (Uniwersytet Śląski, Instytut Nauk o Literaturze Polskiej)
12.40–13.00 Dyskusja
15.30 „Czym jest różnica między człowiekiem a zwierzęciem?”
13.00-14.30 Przerwa obiadowa (Bar Fartuch & Kicz Cafe, Sosnowiec, ul. Żytnia 5)
mgr Olga Cielemęcka (Uniwersytet Warszawski, Instytut Filozofii)
Człowiek i zwierzę w kręgu codziennego życia
15.50 “Poświatowska posthumanistyczna?”
Prowadzenie: dr Justyna Tymieniecka
dr Grażyna Pietruszewska-Kobiela (Akademia im. J. Długosza w Częstochowie, Instytut
Filologii Polskiej)
14.30 „Ludowe rytuały wobec zwierząt domowych. Przykład KROWY”
lic. Olga Kielak (UMCS w Lublinie, Instytut Filologii Polskiej)
9
14.50 „Pies jako terapeuta i przyjaciel człowieka. Rola dogoterapii we wspomaganiu
rozwoju i rehabilitacji dzieci i dorosłych”
mgr Patrycja Kozera-Mikuła (Akademia Ignatianum w Krakowie, Wydział Pedagogiczny)
15.10 „Po co zwierzętom prawa? Przykłady krytyki współczesnych teorii praw zwierząt”
mgr Dariusz Gzyra (Warszawa)
15.30 „Potrzeba chwili czy wyższa konieczność? Szkolenie i wykorzystanie psów
służbowych w ochronie granicy w latach 1945-1991 w świetle dokumentów Wojsk
Ochrony Pogranicza”
dr Ireneusz Bieniecki (Akademia Pomorska w Słupsku, Katedra Bezpieczeństwa
Narodowego)
15.30–16.00 Dyskusja
Koniec konferencji
Download

Program konferencji - Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej UŚ