İSİMLER VE ÇEŞİTLERİ
Varlıklara verilişine göre
Varlıkların Oluşlarına Göre
Varlıkların Sayılarına Göre
1
İSİMLER
Varlıklara verilişine
göre isimler
Varlıkların oluşlarına
göre isimler
Sayılarına göre
isimler
Özel isim
Somut isim
Tekil isim
Cins isim
Soyut isim
Çoğul isim
Topluluk
isimleri
2
Varlıklara verilişine göre isimler
Ali Okumuş,Tekir,Avrupa Özel isim
cins isim
Kedi,taş,ağaç
3
Oluşlarına göre isimler
Rüzgar,ışık,ağaç
Sevgi,huzur,mutluluk
4
somut isim
soyut isim
Sayılarına göre isimler
Kalem,silgi,masa
tekil isim
Kalemler,silgiler,masalar çoğul isim
Deste,orman
Topluluk isimleri
5
İSİMLER VE ÇEŞİTLERİ
Varlıkları tanıtmaya yarayan sözcüklere
İsim (ad) denir.
..............
 Örnek

Ağaç
 Maşa
 bardak

6
İsimler şu başlıklar altında incelenir
A.
1.

Varlıklara verilişine göre:
Özel isimler: Evrende bir tek olan, eşi ve
benzeri olmayan varlıkları tanıtan adlardır.
Kimi kullanım yerleri şunlardır:
Kişi ad ve soyadları:

7
Serdar Etyemez, Mehmet Yılmaz, Aylin Öge.

Hayvanlara verilen adlar:


Coğrafya ile ilgili adlar:


Gürpınar Mahallesi, Bursa Caddesi, Sıla Apt...
Din, dil, millet, mezhep adları:

8
Avrupa, Tuz Gölü, Uludağ, Toroslar...
Semt, mahalle, cadde, sokak, apartman adları:


Pamuk, Tekir, Boncuk
Türk, Türkçe, İslamiyet...

Kitap, dergi, gazete, yapı ve yapıt adları:


Kurum, kuruluş adları:


Türk Dil Kurumu, Devlet Su İşleri, Pamukkale Tıp
Fakültesi...
Devlet ve ülke adları:

9
Çalıkuşu, Genç Kalemler, Ankara Kalesi, Milliyet...
Türkiye, Fransa, Amerika...

Özel adlara bağlı saygı sözcükleri, sanlar,
meslek adları, kullanılan ünvanlar:


Yazı başlıkları:

10
Fahriye Abla, Cingöz Kemal, Burhan Hoca, Arif
Bey...
Görme ve Bakma, Eğitimde Ölçme ve
Değerlendirme....
NOT

Özel isimlere gelen ekler kesme işareti ile
ayrılır.


Örneğin; Ali’nin evi, Amerika’ya yolculuk gibi
Ancak şu ekler kesme işareti ile ayrılmaz:

-siz, -ci, -gil, -ler, -li, -izm, -im
Atatürksüz geçen yıllar
 Aligil bize geldi.
 Denizlililer’in meşhur horozu bu imiş. Vb.

11
2. Cins isimler

Aynı türden varlıkları tanıtan, gösteren adlara
cins isimler denir.

12
Örneğin; silgi, demir, koltuk...
SÖZCÜK
kapı
Ayşe
lamba
anahtar
Tekir
çorap
Eskişehir
öğrenci
Orhan Pamuk
akşam
13
ÖZEL
CİNS
SÖZCÜK
ÖZEL
x
kapı
Ayşe
CİNS
x
lamba
x
anahtar
x
Tekir
x
çorap
Eskişehir
x
x
öğrenci
Orhan Pamuk
akşam
14
x
x
x
B. Varlıkların Oluşuna Göre
Somut isimler:Beş duyu organımızdan en az
biriyle algılanan isimlerdir.
1.
•
Soyut isimler:Varlığını akıl, duygu ve inanç
yoluyla algıladığımız isimlerdir.
2.
•
15
Örneğin; rüzgar, ışık, hava, koku...
Örneğin; sevinç, korku, özgürlük, öğretmenlik...
NOT
-lik eki somut isimleri soyut isim durumuna
getirir.
 Öğretmen
(somut isim)
 Öğretmenlik
(soyut isim)

16
SÖZCÜK
kapı
sevgi
lamba
anahtar
mutluluk
çorap
düşünce
araba
umut
diken
17
SOMUT
SOYUT
SÖZCÜK
kapı
SOMUT
x
sevgi
x
lamba
x
anahtar
x
mutluluk
çorap
x
x
düşünce
araba
x
x
umut
diken
18
SOYUT
x
x
C. Varlıkların Sayılarına Göre
Tekil isimler: Çoğul eki almamış, aynı türden
bir adet varlığı gösteren isimlerdir.
1.
•
19
Örneğin; tavşan, deniz, sayfa...
C. Varlıkların Sayılarına Göre
Çoğul isimler:Aynı türden birden fazla varlığı
anlatan isimlerdir. Çoğul anlam, isimlere çoğul
takısı (-ler) getirilerek yapılır.
2.
•
20
Örneğin; otomobiller, nehirler, gözler...
C. Varlıkların Sayılarına Göre
Topluluk isimleri: Tek bir varlığı ifade ettikleri
halde bir grubu anlatan isimlerdir.
3.
•
21
Örneğin; ordu, demet, bölük, deste....
NOT
Topluluk isimleri çoğul eki alabilir.
Örneğin;
 meclisler,
 sürüler,
 aileler,
 okullar...
22
SÖZCÜK
kapı
ordu
lambalar
düzine
kitaplar
anahtar
meclis
perde
dosyalar
23
TEKİL
ÇOĞUL
TOPLULUK
SÖZCÜK
kapı
TEKİL
ÇOĞUL
x
ordu
x
lambalar
x
düzine
x
kitaplar
anahtar
x
x
meclis
x
perde
x
dosyalar
x
24
TOPLULUK
Download

İsim - Eba