Kelime Türleri
Türkçe sözcükler kökenleri bakımından ikiye
ayrılır: 1-İsim soylu sözcükler 2- Fiiller
İsim soylu sözcükler de yediye ayrılır:
İsim, sıfat, zarf, zamir, edat, bağlaç, ünlem.
Sözcüklerin kullanıldıkları yere göre
anlamları nasıl değişiyorsa türleri de değişir.
Aynı kelime değişik cümlelerde değişik
görevler üstlenebilir.
Örneğin “yalnız” kelimesi
“Evde hiç yalnız kalamazdım.” cümlesinde zarf,
“Yalnız gecelerde yıldızları seyrederdi.”
cümlesinde sıfat olarak kullanılmıştır.
İsimler
Canlı, cansız yahut tasarlanmış varlıkları
karşılayan sözcüklere “isim” denir.
İsimler değişik yönlerden incelenir.
a) Varlıklara verilişlerine göre:
1. Cins (Tür) İsim : Benzer özellikleri olan
varlıkların ortak ismine cins isim denir.
Örnek: Kitap, defter, ağaç, kalem, sınıf, insan,
kız, öğretmen, öğrenci kedi vb
2.Özel İsim: Varlıkları benzerlerinden ayıran, bir
tek varlığı karşılayan isimlere denir.
Özel İsimler:
Yer İsimleri: Bayburt, İstanbul, Trabzon, Malatya...
Kişi İsimleri: Yunus, Ayşe, Ahmet, Fatma...
Ülke İsimleri: Türkiye, Almanya, İngiltere...
Kitap, dergi, gazete İsimleri : Milliyet, Ay Işığı...
Kurum İsimleri: Kızılay, Malatya Devlet Hastanesi...
Dil İsimleri: Türkçe, İngilizce, Almanca...
Din ve mezhep İsimleri: İslamiyet, Hıristiyanlık...
Hayvanlara verilen İsimler: Pamuk, Tekir, Karabaş...
Uyarı: Özel isimlerin ilk harfleri her zaman büyük
harfle yazılır.
b) Karşıladığı varlığın sayısına göre:
1. Tekil İsim: Aynı tür isimlerden bir tanesini karşılayan isimlerdir.
İsmin “-lar, -ler” eki almamış biçimidir.
Örnek: Çiçek, kitap, masa, kalem...
2. Çoğul İsim: Aynı türden birden çok varlığı karşılayan isimlerdir.
İsmin “-lar, -ler” eki almış biçimidir.
Örnek: Ağaçlar, masalar, kalemler, kitaplar...
3. Topluluk İsmi: Şekil bakımından tekil, anlamca çokluk ifade eden
kelimeleri karşılayan isimlerdir.
Örnek: Aile, halk, millet, ordu, sürü, orman...
Topluluk isimleri çoğul eki aldıklarında o topluluğun birden fazla
olduğunu kastederler.
(Ordular: Birden fazla ordu.)
• Çoğul eki sonuna geldiği sözcüklere çoğul
anlamının dışında şu anlamları da katar.
• Saygı: Müdür Bey’ler birazdan gelecekler.
• Abartma: Sınavı kazanınca dünyalar benim oldu.
• Her: Sabahları kahvaltı yapmadan işe gider.
• Aile (-gil): Teyzemler yarın bize gelecek.
• Millet: İngilizler soğuk kanlıdır.
• Hanedan, soy, sülale: Osmanlılar, Harzemşahlar
C) Varlıkların Oluşlarına Göre:
1. Somut İsim: Duyu organları yoluyla algılanabilen
varlıkları karşılayan isimlerdir.
Örnek: Çiçek, müzik, ses, elma, yeşil...
2. Soyut İsim: Duyu organları yoluyla algılanamayan,
akıl, mantık, inanç ve duygu yoluyla varlığı
anlaşılabilen isimlerdir.
Örnek: Saygı, sevgi, hayal, fikir, sevinç, korku, vicdan...
Download

Kelime Türleri