VAN BÖLGE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA
HASTANESİ
DOĞAL AFETLERDE
SAĞLIK YÖNETİMİ
Savaş UYGUN
Svl.Svn.Uzm.
AFETİN DÖNEMLERİ
• Sessiz Dönem
• Alarm Dönemi
• İzolasyon Dönemi
• Dış yardım Dönemi
• Rehabilitasyon Dönemi
Afete etkili yanıt verebilmek; sessiz dönemde
gerçekleşecek plan ve hazırlıklarla olanaklıdır.
PLAN
• Kriz Yönetim Ekibinin Oluşturulması
• Mevcut planları gözden geçirilmesi
• Kaynakları tanımlanması
• Afet senaryolarının Oluşturulması
• Afet Sonrası gereksinimlerin
hesaplanması
• Eğitim ve Tatbikatlar
AFETİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Hastalık ve Ölüm Nedenleri;
• Travma- Olayın direkt etkileri
• Emosyonel stres
• Bulaşıcı hastalıklar
-Su
-Gıda
-Solunum yolu
-Vektörler
AFETLERDE SAĞLIK HİZMETLERİ
1. Olaya Bağlı Travmalara Acil Tıbbi
Müdahaleler
2. Halk Sağlığı Hizmetleri
(İkincil hastalık ve ölümlerin
önlenmesi)
ACİL TIBBİ MÜDAHALELER
•
•
•
•
•
•
•
Kurtarma sırasında bakım
Triaj (kırmızı,yeşil,sarı,siyah)
Yaşam idamesi
Yaralıların bakımı
Hasta sevki
İkincil triaj
Hastane hizmetleri
HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ
• Çevreye yönelik koruyucu hizmetler
•
•
•
(Barındırma,su güvenliği, gıda güvenliği, vektör
kontrolü, atık kontrolü vb)
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler
(aşılar, sağlık eğitimi vb)
Olağan hizmetler düzeyine ulaşma
Sağlık alt yapısının yeniden inşası
AFET SAĞLIK HİZMETLERİNDE
ÖNEMLİ BAŞLIKLAR
• Kurtarma
• Acil tıbbi bakım
• Tehlikeleri ortadan kaldırma
•
•
•
•
•
(yangın, gaz sızıntısı vb.)
Devam etme riski varsa
toplumu güvenlik altına
alma
Koruyucu ve rutin bakım
sağlama
Sağlıklı su, yiyecek, barınak
sağlama
İnsan atıklarını yok etme
Vektörlerle yayılan
hastalıkları önleme
• Katı atıkları
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
zararsızlaştırma
Tıbbi atık yönetimi
Enfeksiyon kontrolü
Durum ve deneyimleri
kayıt ve raporlama
Materyallerin depolanma
ve dağıtımı
İletişim
Ulaşım
Bilgilendirme
Trafik düzenlemesi
Güvenlik hizmetleri
Ölülerle ilgili hizmetler
HASTANELERİ KULLANILAMAZ
DURUMA GETİREN AFETLER
• Geçici bir sağlık birimi oluşturulmalıdır.
• Seyyar hastaneler kurulmalıdır.
• Çevre sağlığı hizmetleri üzerinde
durulmalıdır.
-Sağlıklı su
-Sağlıklı gıda
-Atık kontrolü
-Vektör kontrolü
AFETTE YERLEŞİM TÜRLERİ
• Sabit yapılar: Okul, kamp, otel gibi
yerlere geçici yerleştirme
• Çadır kentler:Kısa erimli yerleştirme
• Prefabrik konutlar: Orta erimli yerleştirme
• Kalıcı yerleştirme: Yeni konutlar-yeni
yerleşim yerleri
YERLEŞTİRME YAPILIRKEN
• SULU ALANLARIN HİJYENİ SAĞLANMALI
• TOPLU BESLENME KOŞULLARI DİKKATE ALINMALI
• ÇAMAŞIRHANE VE BULAŞIKHANE TESİS EDİLMELİ
• KALABALIK FAKTÖRÜ GÖZ ÖNÜNDE
BULUNDURULMALI
• KRİZ MERKEZİNİN ÖNGÖRÜLERİ DOĞRULTUSUNDA
OLAY YENİDEN REVİZE EDİLMELİDİR
ÇADIR KENTLERİN KURULMA AŞAMASI
• Yer seçimi
• Uygun çadırlar
• Araziye yerleşme
• Toplumun örgütlenmesi
• Önceden hazırlanmış,
alt yapısı inşa edilmiş alanlar
• Önceden planlanmış, uygun araziler
olmalıdır.
ÇADIR KENTLERİN YAPISAL ÖZELLİKLERİ
• 1000 kişiye 3-4 hektar alan,
• Su, elektrik, ulaşım sağlanabilen
• Eğimli, su drenajına uygun, zemin çamuru, çimen ve ot
•
•
•
•
•
olmayan arazi
Su basması, toprak kayması, çığ, kaya düşme olasılığı
olmayan yerler,
Çöplük, hava kirliliği ve kokusu olmayan
Gürültü ve yoğun trafikten uzak
Hava akımı olmayan, güneye bakan
Eski yerleşime yürüme mesafesine yakın olan yerler
olmalıdır.
• Çadırlar aile tipi olmalı,
• Kişi başına en az 3-3,5 m2 alan 10 m3
hacim sağlamalı,
• Soğuk, rüzgar ve yağmurdan korumalı,
• Doğal havalandırmaya uygun olmalı,
• Gereğinde ısıtmaya uygun olmalıdır .
ÇADIRLARI YERLEŞTİRMEK
YAN YANA DİZMEK DEĞİLDİR
ACİL DUDUM PLAN AŞAMALARI
• A/1. KRİZ MERKEZİ
• 2. İLK YARDIM MERKEZİ
• 3. TOPLANMA MERKEZİ
• 4. MALZEME NOKTALARI
• 5. KURUM KAPI ANAHTARLARI
• 6. TAHLİYE
KRİTİK GÖREVLİLER
B/1. KRİZ YÖNETİM EKİBİ.
2. ARAMA KURTARMA EKİBİ.
3. İLK YARDIM EKİBİ.
4. ENERJİ KAYNAKLARI MÜDAHALE EKİBİ
5. GÜVENLİK EKİBİ.
6. ULAŞTIRMA EKİBİ.
7. GECE EKİBİ.
KAYNAKLAR VE LOJİSTİK
• C/1. KRİZ MASASI MALZEMELERİ
• 2. İLK YARDIM MALZEMELERİ.
• 3. ARAMA VE KURTARMA MALZEMELERİ.
• 4. BARINMA VE GIDA.
PLAN GELİŞTİRME, YETKİ,
SORUMLULUK VE REVİZYON.
1- TAHLİYE VE ÇIKIŞ PLANLARI
2- ACİL DURUM PLANLANINDA YER ALAN
EKİPLER VE GÖREV KARTLARI.
3- AFET SIRASINDA YAPILACAKLAR.
4- ACİL TELEFONLAR.
5- KRİZDE ARANACAK YETKİLİLER.
6- KRİZ MERKEZİ FORMLARI.
7- ÇALIŞMA RAPORLARI.
8- EĞİTİM VE TATBİKAT FORMLARI.
AFET DURUM PLANINDA
(Hastanelerde)
Plan Sivil Savunma Uzmanlığı
bünyesinde Baştabipliğin emir ve direktifleri
doğrultusunda uluslararası kurallara uygun
olarak hazırlanmalıdır.Bir çok ülke örneğinde
görüldüğü gibi bir çok afet sonucunda iyi bir
planlamayla afetten derin yaralar almaktan
kurtulmak mümkündür.
Bunun içinde; afete hazırlıklı olmak ve iyi bir
planlama yapılması,tatbikatlar la “ne?”
yapılması gerektiğinin tüm personel tarafından
öğrenilmesi ve uygulanır olması,herkesin
görev bilincinde işin alışkanlığını hissetmesi
gerekmektedir.Görevlilerin, afet sırasında
yapacakları acil yardım, hizmet ve diğer
faaliyetlerin gerektirdiği görevleri,
koordinasyonu ve işbirliği esaslarını, malzeme
araç,gereç, görevlendirme, görev alma
esaslarını kapsamalıdır.
Bu
planın
yapılmasında,
afetin
meydana gelmesinden itibaren alınması
gereken her türlü önlemlerin hayata
geçirilmesi ve hastanenin en üst düzeyde
faaliyetine devam etmesinden kurum amiri
sorumludur.Kurum Amirinin sorumluluğu,
diğer personellerin sorumluluğunu ortadan
kaldırmaz.
ACİL DURUM PLANI
GÖREVLERİ
Zarar Azaltma :
Yapısal olan ve olmayan veya salgın hastalıklar,
kimyasal, biyolojik, radyoaktif ve nükleer
tehlikelerin azaltılması olarak bir çok başlıkta
toplanabilir. Bu kapsamda bina güçlendirme
çalışmaları projelendirilmeli, proje aşamasından
sonra yapılması gereken çalışmalar devam
etmelidir.Yangın çıkış levhaları hastane
içerisinde uygun yerlere, görülebilecek şekilde
yerleştirilmelidir.Yangın çıkış kapıları önünde
herhangi bir engel bulunmaksızın erişimi
kolaylaştırılmalıdır.Yangın Söndürme Cihazları
uygun sayıda erişimi kolay, kontrolleri periyodik
olarak yapılmış şekilde korunmalı tüm personele
bu hususta yeterli eğitimler verilmelidir.
Araç Trafiği :
Hastaneye ait alanlarda yapılan
düzenlemelerle hizmet sürecinde yer
alanların ulaşım ihtiyaçlarının
karşılanmasıdır.Hastanelerin mevcut
yapısal özelliğine uygun olarak park
yerleri düzenlenmeli, park yerlerinden
sorumlu personeller görevlendirilmelidir.
.Geliş – gidiş güzergahları belirlenmeli
gayri nizami araç akışı ve park etme
sorunu çözülmelidir.
Güvenlik :
Gerek içinde bulunduğumuz mevcut konum,
gerekse beklenmedik durumlarda, adli ve
benzeri olaylarda güvenlik hizmetlerinin etkin
yürütülmesi için gerekli düzenlemeler
yapılmalı, gerekli talimatlar ve planlar
hazırlanmalıdır.Güvenlik personellerine bir
program dahilinde sürekli olarak eğitim
verilmelidir.
Elektrik Şebekesi :
Hastanelerde şehir elektriğinin
kesildiği anda, ihtiyacı
karşılayabilecek miktarda jeneratörler
bulundurulmalıdır. Bakım,tamir ve
onarımları için yeterli sayıda teknik
personel görevlendirilmelidir. Bu
teknik personellerce de periyodik
bakamları yapılmalıdır.
Asansörler :
Hastanelerdeki asansörler daha çok hasta
nakli için kullanılmalıdır. Bu nedenle de
devamlı çalışır konumda tutulmalıdır. Teknik
personellerce periyodik bakımları
yapılmalıdır,amaç dışı kullanımı
engellenmelidir.
Çevre Temizliği :
Hastanelerin genel temizliği; 24 saat
kesintisiz olarak yapılmalı herhangi bir afet
konumunda salgın hastalıkları önlemek ve
yaralıların tedavilerinin hijyenik koşullarda
yapılabilmesi için özel bir itina
gösterilmelidir.
Sıkıştırılmış Gaz depoları :
Hasta ihtiyaçlarını karşılamak üzere temiz
hava solunum cihazlarında kullanılmak
üzere likit tanka sıkıştırılmış
ameliyathane,yoğun bakım ve servislerde
kullanılan gaz depoları gerekli güvenlik
önlemleri alınmış olarak yedekleri ile
birlikte tel kafes içerisinde muhafaza
edilmelidir.
Medikal Gazlar :
Taşınabilen küçük tüpler halinde
bulundurulmalı, afet durumu göz
önünde bulundurularak yeteri kadar
stoklanmalı ilgili personelce kontrol
ve takipleri yapılmalıdır.
İçilebilir su Sistemleri :
Mevcut kullandığımız şehir şebeke suyu, su
tanklarında depolanacak şekilde muhafaza edilmeli,
dinlenmeye bırakılmalıdır.Hidrofor sistemiyle dağıtımı
sağlanmalıdır. Şebeke suyunun aylık, haftalık su
tahlilleri yapılmalı, gerektiğinde suyun konumuna göre
dezenfektesi yapılmalıdır. Ayrıca şehir şebekesi
girişine kireç önleyici ve yumuşatıcı sistemler
kurulmalıdır. Şehir şebekesinin kesilmesi veya yeterli
gelmemesi durumunda yedekte kuyu suyu takviye
amacıyla kullanılmalıdır. Suların teknik personellerce
24 saat devamlı kontrol altında tutulmalı güvenle
kullanılacak düzeyde olmalıdır.
Atık su sistemleri :
Bir çok yerde olduğu gibi bölgemizde de atık
su arıtma tesisleri bulunmamaktadır.Bu
nedenle şehir kanalizasyon sistemiyle
tahliyesi yapılması zaruret olan atık su
sistemleri, teknik personellerce rögar
bakımları, temizliği ve kontrolleri
yapılmalıdır.
Yangın Söndürme cihazları :
Belediye İtfaiye Müdürlüğünün belirlemeleri
doğrultusunda Yangın Söndürme Cihazları bir
insanın yetişebileceği yükseklikte duvara
montajları yapılmalı.Yangın yönergesine uygun
olarak basınç göstergeli olmalı, kontrolleri gözle
yapılabilmelidir. Bu kontroller aylık, 6 aylık ve
yıllık periyotlar halinde yapılmalıdır. Yangın
dolaplarının gerekli kontrolleri
yapılmalı,kullanılmaz durumda olanlar
yenileriyle değiştirilmelidir, yangın söndürme
cihazları tüm personelce nasıl kullanılacağı
öğrenilmelidir.
Afetsiz Günler Dileğiyle,Beni
dinlediğiniz için teşekkür
ederim.
Savaş UYGUN
Sivil Savunma Uzmanı
Download

Afetlerde Sağlık Yönetimi - Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi