DUVARLAR
Yapılarda bulunduğu yere göre, aldığı yükleri temele
nakleden, bina bölümlerini birbirinden ayıran, bölümleri
çevreleyen ve yapıyı dış tesirlere karşı koruyan düşey yapı
elemanlarına duvar denir.
Yapıdaki Fonksiyonuna Göre Duvar Çeşitleri
1-Taşıyıcı duvarlar;
Üzerine gelen yükleri alarak temele nakleden duvarlardır.
2-Bölme duvarlar;
Bina bölümlerini birbirinden ayıran fakat yük taşımayan
duvarlardır.
3-İç duvarlar;
Bina içinde bulunan duvarlardır.
4-Dış duvarlar;
Binayı dışta çevreleyen duvarlarıdır. Çevre duvarı veya
beden duvarı da denilir.
5-Yangın duvarları;
Binayı yangından korumak için temelden çatıya kadar örülen
duvarlardır.
6-Yangın Bölme Duvarı;
Binayı yangından korumak için yapılan ancak kat seviyesinde
biten duvarlardır.
7-Temel duvarı;
Zemin içinde kalan ve yapının su basman seviyesine kadar
devam eden duvarlardır.
8-İstinat duvarı;
Arkasındaki toprağın kaymasını veya önündeki suyun
aşındırmasını önlemek için yapılan duvarlardır.
9-Sınır duvarı;
Arsa veya bahçe gibi yerlerin sınırlarını belirlemek amacı
ile yapılan duvarlardır.
10-Panel duvarı;
İskelet yapılarda, her katta kiriş ve kolonlar arasına inşa
edilen ve yük taşımayan duvarlardır. Perde de denilir.
11-Kalkan duvarı;
Çatıyı saklamak, teras çatıyı çevrelemek, çatı döşemesi ile
meyilli yüzeyi arasındaki boşluğu kapatmak için yapılan
duvarlardır.
12-Güneşlik perde duvar;
Binaların esas dış duvarlarını güneşten korumak için yapılan
duvarlardır.
13-Portatif Duvar;
Yatay durumda inşa edilen, sonradan yerine monte edilen
duvarlardır.
14-İnce kaplamalı duvar;
Dış yüzü değişik malzeme ile kaplanmış, kaplaması duvara
bağlanmış fakat kaplaması yük taşımayan duvarlardır.
15-Kalın kaplamalı duvar;
Dış yüzü kaplama gereçleri ile kaplanmış, kaplaması da yük
taşıyan duvarlardır.
16-Sandviç panelli duvar;
Ortasına yalıtım malzemesi konulmuş panel duvarlardır.
17-Betonarme derzli duvar;
Dik ve yatay derzlerine demir donanımı konulmuş ve beton
dökülerek yapılmış duvarlardır.
18-Parapet duvarı;
Çatı üst kenarı duvarıdır.
19-Derzli duvar;
Örüldükten sonra derzleri çimento harcı ile çekilmiş
duvarlardır.
20-Boşluklu duvar;
Yüzeyine kapı ve pencere boşlukları bulunan duvarlardır.
21-Dolu duvar;
Yüzeyinde kapı ve pencere boşluğu bulunmayan duvarlardır.
22-Ara boşluklu duvar;
Yalıtım yapması amacı ile arası boş bırakılarak örülen
duvarlardır.
Taşıyıcı Yığma Kagir Yapı Duvarlarının Özellikleri
 Türk Standartlarına uygun doğal taş, dolu tuğla, TS. 705 ve
TS. 2510‘a göre maksimum boşluk oranlarını sağlayan düşey
boşluklu tuğlalar, dolu beton briket veya benzeri bloklar
kullanılmalıdır.
 Boşluklu beton briket, cüruflu briket, yatay delikli tuğlalar, TS.
705 ve TS. 2510'a göre maksimum boşluk oranlarını sağlamayan
düşey boşluklu tuğlalar, hiçbir zaman taşıyıcı malzemesi olarak
kullanılmamalıdır.
 Doğal taşlardan yapılan taşıyıcı duvarlar yığma binalarda
sadece bodrum ve zemin katlarda kullanılmalıdır.
 Taşıyıcı beton perde duvarlar ise yalnızca bodrum katlarında
yapılabilecektir.
 Malzemenin basınç dayanımı minimum brüt basınç alanına göre
50 kgf/cm2'den az olmamalıdır.
 Bodrum katlarında kullanılacak doğal taşların minimum basınç
dayanımı 100 kg/cm2 olmalıdır.
Duvarlarının Yapım Koşulları
 Yığma kagir binalar için yapımına izin verilen
en fazla kat sayısı, deprem bölgelerine göre
tabloda verilmiştir.
Deprem Bölgesi
1. Derece
2 ve 3. Derece
4. Derece
En Fazla Kat Sayısı
2
3
4
 Bodrum katındaki taşıyıcı dış duvarların narinlik değeri en çok
10, iç duvarlarda ise 18 olup, serbest duvar yüksekliği de 2.70
m’den fazla olmamalıdır. Narinlik Değeri (N.D)=h/d'dir.
Burada; h= Duvar yüksekliği, d=Duvarın kalınlığıdır.
 Taşıyıcı duvar planda basit, simetrik; kare ya da dikdörtgen
biçiminde düzenlenmelidir. T, L, H gibi ya da daha karmaşık
biçimlerde ve ayrıca duvar eksenlerinin de şaşırtmalı olarak
düzenlenmesi oldukça sakıncalıdır.
 Taşıtıcı duvar eksenleri, temelden çatıya kadar aynı düzlem
Hatalı
Olması Gereken
içerisinde bulunmalıdır.
Taşıyıcı Duvarların Bir Üst Katta DOĞRU-TEKNİĞİNE UYGUN Düzenlenmesi
Taşıyıcı Duvarların Bir Üst Katta YANLIŞ-HATALI Düzenlenmesi
Duvar Kalınlığı
 Deprem Yönetmeliğine göre; taşıyıcı duvarlarda uygulanması
zorunlu olan minimum duvar kalınlıkları, sıva kalınlığı dikkate
alınmaksızın tabloda verilmiştir.
 Bodrum kat yapılmaması durumunda, zemin kat üstündeki katlar
için aşağıda verilen minimum duvar kalınlıkları, aynen
uygulanacaktır.
 Tabloda doğal taş için verilen 50 cm’lik kalınlık, moloz duvar
içindir. Dış duvarlar için bu kalınlık, çekiçle kabaca düzeltilmiş
taş duvarlarda 45 cm, yonu taşı ve kesme taş duvarlarda da 40
Doğal
cm alınabilir.
Deprem
İzin Verilen
Beton Tuğla
Taş
Bölgesi
Katlar
(cm)
(Kalınlık)
 Merdiven altlarında yapılan
(cm)
Bodrum Kat
50
25
1
1-2-3-4
taşıyıcı iç duvar kalınlığı, en az
Zemin Kat
50
1
Bodrum
Kat
50
25
1.5
19 cm olmalıdır. Merdiven
1-2-3-4
Zemin Kat
50
1
basamakları, duvara bir ucundan
Birinci Kat
1
Bodrum Kat
50
25
1.5
girerek ankastre edilmişse;
Zemin Kat
50
1.5
2-3-4
duvar kalınlığının en az 29 cm
Birinci Kat
1
İkinci Kat
1
olması gerekir.
Bodrum Kat
50
25
1.5
4
Zemin Kat
Birinci Kat
İkinci Kat
Üçüncü Kat
50
-
-
1.5
1.5
1
1
Diğerleri
(cm)
20
20
30
20
20
30
30
20
20
30
30
30
20
20
Tuğla Duvarlar
 Yapılarda yük taşıyan esas duvarlar ile yük taşımayan bölme
veya panel duvarları tuğla ile örülür.
 Yapılan duvar kalınlığına kullanılan tuğla ve harcın cinsine göre
isim alır.
 Tuğlalar, kil veya killi kütlelerin doğrudan veya bunlara kum gibi
uygun maddelerin karıştırılıp su ile hamur haline getirilmesi
kalıplarda şekillendirilmesi ve pişirilmesi ile elde edilirler.
 Esas malzemesi kildir fakat içerisinde kum, kireç, alçı, demir
bileşikleri, organik maddeler bulunur.
Tam
Üç Çeyrek
Yarım
Çeyrek
Dilim
Tuğla adı
Uzunluk
Genişlik
Yükseklik
Tam tuğla
19cm
9cm
5cm
Üç çeyrek ¾
13.5cm
9cm
5cm
Yarım ½
9cm
9cm
5cm
Çeyrek ¼
4.5cm
9cm
5cm
Dilim şerit
19cm
4.5cm
5cm
Tuğla Örgüleri
1-Düz Örgü;
Bu örgü yalnız 1/2 Tuğla kalınlığında yapılan ve yük taşımayan
bölme duvarlar ve bacaların örülmesinde kullanılır.
Düz diziler üst üste getirilerek ve sıraların dik derzleri yarım
tuğla kaydırılarak yapılan örgüdür.
Ön Görünüş
1. Sıra
2. Sıra
Yan Görünüş
2-Kilit Örgü
Düz ve özellikle kavisli olarak yapılan, yalnız 1 tuğla kalınlığındaki
duvarlarda uygulanan bu örgüde tuğlalar kilit dizilerle ve birbiri
üzerinden çeyrek tuğla kaydırılarak konur.
Duvarın düz bitirilmesi ve çeyrek tuğla bağlantılarının
sağlanabilmesi için birinci sıra uçtan itibaren tam kilit dizi ile
başlanır ve ikinci sırada düz bitirilen uca iki adet düz üç çeyrek
tuğla konur.
3-Şaşırtma Örgü (Blok)
Bir tuğla ve daha kalın duvarların yapımında en çok uygulanan
örgüdür.
Genellikle normal tuğlalarla yapılan duvarlarda, duvar örgüsü
denildiğinde bu örgü anlaşılır.
Kilit ve düz sıralarla yapılan örgüde dik derzler birbiri üzerine
çeyrek tuğla kaydırılarak bağlantı sağlanır.
Duvarın ucunun düz bitirilmesi
duvarın kalınlığına göre farklı
şekillerde yapılır.
3-Şaşırtma Örgü (Blok)
Bir tuğla ve daha kalın duvarların yapımında en çok uygulanan
örgüdür.
Genellikle normal tuğlalarla yapılan duvarlarda, duvar örgüsü
denildiğinde bu örgü anlaşılır.
Kilit ve düz sıralarla yapılan örgüde dik derzler birbiri üzerine
çeyrek tuğla kaydırılarak bağlantı sağlanır.
Duvarın ucunun düz bitirilmesi
duvarın kalınlığına göre farklı
şekillerde yapılır.
4-Düz Kılıç Örgü
Yük taşımayan yüksekliği ve uzunluğu az olan
bölme duvarlarında ve genellikle kaplama
olarak yapılır.
Düz kılıç diziler üst üste getirilerek ve
sıraların dik derzleri yarım tuğla kaydırılarak
yapılan örgüdür.
5-Katona Örgü
Katona örgü, kilit örgü ile aynı
özellikleri gösterir ve aynı yerlerde
kullanılır.
Katona örgünün tek farkı dik ve düz
kılıç konan tuğlalarla yapılmasıdır.
Tuğla Duvar Dizileri
Tuğla ile duvar
yapılırken, tuğla
duvar arasında,
tuğlaların uç uca ve
yan yana düzgün bir
şekilde sıralanmasına
dizi veya sıra denir.
Tuğla Duvar Yapım Kuralları
 Duvarın her sırası yatay olarak konulmalı ve derz kalınlıkları
aynı olmalıdır.
 Genellikle tam tuğla ile örülmeli ve parça tuğlalar örgünün
gerektiği yerlerde kullanılmalıdır.
 Üst üste konulan iki sıranın dik derzleri duvarın hiç bir yerinde
aynı doğrultuya getirilmemeli, duvarın örgüsüne göre çeyrek
veya yarım tuğla kaydırılmalı ve bağlantı sağlanmalıdır.
 Duvarın yüzeyinde aynı dizi ile benzer şekilde yapılan tek
sıraların dik derzleri aynı hizada bulundurulmalıdır.
 Duvarın köşesi düz bitirilecekse örgüde bağlantı köşeden
itibaren sağlanmalı sonradan devam ettirilecek sıralar için
duvar dişi bırakılmalıdır.
 Duvar yapımında kullanılacak tuğlalar düzgün şekilli ve üzeri
temiz olmalıdır.
 Tuğlalar kullanılmadan önce ıslatılmalı ve harcın kolaylıkla
yapışması sağlanmalıdır.
Bir tuğlanın iyi olup olmadığını anlamak için;
 Tuğla ele alınıp incelendiğinde homojen kesit ve ince taneli
olduğu görülmelidir.
 İyi pişmiş olmalı, yanmış olmamalıdır.
 Kenar yüzeyleri düzgün kalıplanmış olmalıdır.
 Dış ve içlerinde çatlak yarık ve boşluklar olmamalıdır.
 Üzerine sert bir cisimle vurulduğunda tiz ve berrak bir ses
vermelidir.
 Su içinde 12 saat bırakıldığında ağırlığının %20’sinden fazla su
almamış olmalıdır.
 Yaklaşık 150cm yükseklikten ve
duvarda örüldüğü şekli ile sert bir
zemin üzerine bırakıldığında ikiden
fazla parçaya ayrılmamalıdır.
Taşıyıcı Tuğla Duvarların Örülmesi Sırasında Uyulması
Gereken Kurallar;
 Tuğla kullanılmadan önce toz ve topraktan temizlenmeli ve
suyla ıslatılmalıdır.
 Tuğlalar harcın üzerine her tarafından harç fışkıracak şekilde
üstten bastırılarak iyice oturtulmalıdır.
 Duvarın her sırası yatay olmalı ve tesviyesi düzgün örülmelidir.
 Duvardaki yatay derz kalınlığı 12mm, düşey derz kalınlığı 10mm
olmalı, düşey derzler hiçbir zaman üst üste gelmemelidir.
 Duvarda mümkün olduğu kadar tam tuğla kullanılmalıdır. Yarım
tuğlalar yalnızca örgünün gerektiği bağlantı yerlerinde
kullanılmalıdır.
 Taşıyıcı duvarlar her kat seviyesinde duvar genişliğince en az
25cm yüksekliğinde hatıl ile kuşatılmalıdır.
 Duvar örülürken 150cm gelindiğinde en az 6 saat beklenmeli,
daha sonra duvar örülmesine devam edilmelidir.
 Su ve toprak içinde normal tuğlayla duvar yapılmamalıdır.
 Tuğla duvarlar -3 dereceden daha soğuk havalarda örülmemeli
ya da harcın donmaması için gerekli tedbirler alınmalıdır.
Taşıyıcı Gazbeton Duvarlar
Gazbeton kuvarsit, alüminyum tozu, çimento ve suyun karıştırılıp
kalıplanması önce havada sonra yüksek basınçlı buharda
sertleştirilmesiyle imal edilir.
Eğer içerisinde çelik çubuklar konulursa donatılı olarak üretilmiş
olur, bu demektir ki gazbeton duvarlar hem bölücü hem de taşıyıcı
olarak yapılabilmektedir.
Bu duvarların tercih edilme sebepleri (ytong);
 Hafiftirler
 İşçilikleri kolaydır
 İyi örüldüğünde yüzeyleri düzgün olup ince sıvayla kaplanabilir
 İstenilen boyut ve şekilde testere ile kesilebilir
 Kısmi olarak basınç dayanımı vardır
Gazbeton duvarlar karkas yapılarda genellikle dış
duvarlarda ısı ve ses yalıtımı özelliğinden dolayı
tercih edilir.
Taş duvar örgüsünde uyulacak kurallar;
Taş duvarlar örülme şekillerine göre kuru, moloz, kabayonu, inceyonu ve
kesme taş duvarlar olmak üzere beşe ayrılır.
 Duvar kalınlıkları 50cm den az alınmamalı
 Derzler 3cm den kalın olmamalı
 Bir noktada 3 ten fazla derz kesişmemeli
 Çimentolu veya takviyeli harç ile örülmeli
 Duvar aralıkları en az 30cm boyundaki kilit taşları ile bağlanmalıdır.
 Taşların tabakaları taşıyacağı yüke dik konulmalı
 Belirli yükseklikten sonra hatıllarla bağlanmalı
 Kapı ve pencere kenarları tuğla ile örülmeli
 Köşe birleşmelerinde saplanma ve kesişmelerde en az 12cm bağlantı
sağlanmalı
 Düzensiz örgülerde taş altları küçük taş parçaları ile kamalanmalıdır.
 Duvarda kullanılan taşlar sıkı bir yapıya sahip olmalı
 Taşlar dış etkenlere karşı dayanıklı olmalıdır.
 Yatak yüzeyleri geniş olmalıdır.
 Bir ustanın kaldırabileceği büyüklükte olmalıdır.
 Yüksekliği boyunun 1/3-1/5’i kadar olmalıdır.
 Duvarın iki yüzü de düzgün örülmelidir.
 Düşey derzler en çok iyi sıra üst üste gelebilir.
 Sıra taşının derinliği en az yüksekliği kadar olmalıdır.
 Köşelerde büyük taşlar kullanılmalıdır.
 Toprak içinde kalan duvarlar çimentolu harç ile örülmeli
İstinat Duvarları;
Yol kenarlarında, dere kenarlarında ve meyilli arazide torağın
kaymasını veya suyun zemini aşındırmasını önlemek amacı ile
yapılan duvarlara istinat veya dayanak duvarları denir.
İstinat duvarlarının yapımında uyulacak hususlar;
 Kullanılacak malzeme dış etkenlere karşı dayanıklı olmalı
 İstinat duvarının zemine oturma durumu ve arkasındaki
toprağın itme gücü dikkate alınarak parçalı veya kademeli
yapılmalı. 8-20m aralıkla dilatasyon derzi bırakılmalıdır.
 Zemin etüdü yapılarak kullanılacak malzeme ve duvar tipi
seçilmelidir.
 Duvar temeli donma seviyesinin altına indirilmeli
 Yığma istinat duvarı alt ve üstünden hatıl ile bağlanmalı
 Kayalık ve meyilli arazide duvar kademeler halinde yapılmalıdır.
 Duvar arkasında birikebilecek suyun duvarı itmemesi veya
yıkmaması için duvarda barbakan denilen delikler bırakılmalı
 Kagir malzemelerle yapılan istinat duvarlarının yükseklikleri 11.45m beton ağırlıklı olursa 3-8m kadar alınır.
Dolma (İmla)
Dolma
Yarma (Hafir)
Yarma
Yarma
Dolma
Download

06 Duvarlar