İşletme Becerileri ve
Grup Çalışması
1.Hafta
İşletme Yönetimi ve İşletmelerde
Sorun Çözme


İnsan, duyguları, düşünceleri, arzuları olan bir
varlıktır. Bu özelliği onu diğer canlılardan
ayırır. Bireylerin yaşamlarını sürdürebilmeleri
ve mutlu olabilmeleri için bir takım
ihtiyaçlarının karşılanması gereklidir.
İnsanın yaşamını sürdürebilmesi ve mutlu
olabilmesi için yemek yeme, su içme, oksijen
alma gibi temel ihtiyaçlarının yanında sosyal
ihtiyaçlarının da karşılanması gereklidir.
2

Maslow’ un İhtiyaçlar Hiyerarşisi
3

İşletme Nedir?
İşletme, insanların ihtiyaçlarını karşılamak
üzere mal ve hizmet üreten ekonomik
birimlerdir.
4

a.
b.
c.
İşletme kavramı değişik açılardan
tanımlanabilmektedir.
Bir alet, makine ve benzeri bir aracı
çalıştırma, iş gördürme
Çeşitli iş ve faaliyetlerin yapıldığı yer, yani iş
yeri
Maddi ve beşeri fonksiyonlardan oluşan bir
üretim birimi
5




İşletme ile ilgili birkaç temel kavramı
açıklamak gereklidir.
Fayda : Mal ve hizmetlerin insanların
ihtiyaçlarını giderme niteliğine fayda denir.
İktisadi Mal ve Hizmet: İnsanların ihtiyaçlarını
giderme niteliği, ya da faydası olan madde ve
hizmetlere iktisadi mal ve hizmet denir.
Üretim: İktisadi mal ve hizmetleri meydana
getirmeye üretim denir.
6
İşletmeler 4 şekilde fayda yaratırlar.
 Şekil değişikliği yoluyla
 Zaman değişikliği yoluyla
 Yer değişikliği yoluyla
 Mülkiyet değişikliği yoluyla
7
Üretim Faktörleri
 Doğa
 Emek
 Sermaye
 Girişimci
 Bilgi
8
İşletmenin Genel Amaçları
 Kar Sağlama
 Topluma Hizmet(Sosyal Sorumluluk)
 Yaşamını Sürdürme
9

İşletme Yönetiminin Gelişimi
18.Yüzyıl sonlarında başlayıp 19. yüzyılda daha da
gelişerek üretimde büyük artışlar sağlayan ve
sanayide devrim olarak nitelendirilen bir ekonomik
olgu, genel olarak ekonomik hayat üzerinde olduğu
gibi işletmeler üzerinde de önemli etkiler yaratmıştır.
Bu ekonomik gelişme daha ilk ortaya çıktığı
ülkelerde, temelde mal ve hizmet üreterek kar
sağlama amacı peşinde faaliyet gösteren kuruluşlar
olarak işletmelerin hızla büyümelerine yol açmış,
böylece ekonomik güç olarak da toplumdaki yerlerini
ve önemlerini arttırmıştır.
10

İşletmelerin büyümesi ve toplumdaki
etkinliklerinin artmasına paralel olarak sosyal
alandaki gelişmeler de ekonomik gelişmelerle
karşılıklı etkileşim içine girmişlerdir.
11

İşletme yönetiminin gelişmesinde önemli rolü
olan ve her biri ayrı fikir akımını temsil eden
F.Taylor, H.Fayol, M.Weber ve E.Mayo büyük
öneme sahip düşünürlerdir.
12
1.İlk Gelişmeler ve Sanayi
Devriminin Etkileri

18. Yüzyılın sonlarıyla 19.yüzyılda buharlı
makinelerin icadı ve sanayiye uygulanması, küçük
ölçekli atölye tipindeki işletmelerin yerini, önce
makinelerle üretim yapan büyük atölyelerin, sonra
da giderek artan ölçüde kitle üretimi yapan
fabrikaların alması sonucunu doğurmuştur. Sanayi
devrimi olarak anlılan ve çeşitli icatlarla
desteklenerek büyük üretim artışları sağlayan
gelişmeler, yer almış olduğu ülkelerde tüm
ekonomik ve toplumsal hayatı da etkilemiştir.
13
Sanayi Devriminin Çeşitli Özellikleri ve Belli başlı
Etkileri
1.Buharın keşfi ile makine ile ve Pazar için üretim
ekonomik hayata girmiştir.
2. İş bölümü zorunluluk haline gelmiştir.
3. Elişi yeteneğinin yerini, makine kullanarak üretim
verimini arttırmak almıştır.
4. Fabrikalarda çok kişinin çalışması, yönetim ve
örgütlenme sorunlarını ön plana çıkarmıştır.

14
5. Ücret sistemleri ortaya çıkmıştır.
6. Üretici ile tüketicinin karşılaması
imkansızlaşmış.
7. İşçi sayısındaki artış ile beraber sendika
faaliyetleri artış göstermiştir.
15
W. Taylor ve Bilimsel Yönetim
Yaklaşımı
Taylor, uzun yıllar süren çalışmalarında, zamanının
büyük kısmını imalathanedeki üretim faaliyetlerini
incelemekle geçirerek, işçilik, hammadde ve
malzemede büyük ölçüde israf olduğunu saptamış,
bunu önleyerek verimliliği arttırmanın yollarını
araştırmıştır. Hem işçiler, hem de yöneticiler
yönünden bilgisizliğin üretiminin artmasını
engellediğini, daha fazla ücret alma olanağı varken
çalışanların farkında olmadan düşük ücrete razı
olduklarını gözlemlemiştir.
16

İşçilerin malzeme ve makineleri kullanış
tarzını ve bununla ilgili hareketlerini ölçüm
aletleriyle ölçüm yoluna gitmiştir. Kronometre
ve çeşitli mühendislik ölçüm aletleriyle yaptığı
çalışmalarla, gereksiz zaman ve materyal
kaybını minimum düzeye indirmiş, yapılan
işin kalitesini ve miktarını arttırarak daha fazla
üretim yanında, daha yüksek ücretin
kazandırılmasına yönelik metodlar
geliştirmiştir.
17

Özellikle zaman etüdü adı verilen çalışmaları,
parça başına ücret uygulaması ile fazla
üretim yapan kimselerin yüksek ücretle
ödüllendirildiği teşvikli ücret sistemilerinin
geliştirilmesiyle, sanayi üretiminde ortalama
%400’ü aşan verimlilik artışı sağlayabilmiştir.
18

Taylor üretim ile ilgilenmiş olmasına rağmen
yönetim bilimine de büyük katkılarda
bulunmuştur. Geliştirdiği yeni yönetim
felsefesinde planlama yanında denetime de
büyük önem vermiştir.
19





Taylor’ un Yöneticilere Önerileri
Her işçinin yaptığı işi unsurlarına ayırınız.
Göz kararı, parmak hesabı yöntemleri yerine
bilimsel metodlar kullanınız.
İşçilerin seçimi ve eğitimini bilimsel yollardan
yapınız.
Sorumlulukları, yönetenler ve işçiler arasında
adil bir şekilde dağıtınız.
20
H.Fayol ve Yönetim Süreci
Yaklaşımı

Fayol, maden işletmesinde, şirketin büyük
kayıplara uğrayarak iflasa doğru sürüklendiği
1888 yılında genel müdürlüğe getirilmiştir.
Görevde kaldığı süreler boyunca şirketi güçlü
bir duruma getirmiştir. Bu başarının kendi
kişisel nitelikleri ile değil uyguladığı
yöntemlerle ilgili olduğunu belirtmiştir.
21

Fayol ile Taylor birbirini tamamlayıcı
yaklaşımlar ortaya koymuşlardır. Fayol genel
yönetim olayları ile ilgilenmiştir.
22
Fayol bir sanayi işletmesimde bulunan
faaliyetleri sınıflandırarak 6 fonksiyon halinde
göstermiştir.
1.Üretim
2. Ticari
3.Mali
4.Muhasebe
5.Güvenlik
6.Yönetim

23
Fayol, yönetimi, birbirini izleyen aşamalardan
oluşan bir süreç olarak ele almış, bu sürecin
aşamalarını da yönetim fonksiyonları olarak 5
grupta toplamıştır.
1.Planlama
2. Örgütleme
3.Yöneltme
4.Koordinasyon
5.Denetim

24
M.Weber ve Bürokrasi
Yaklaşımı

Max Weber’in üzerinde durduğu bürokrasi,
günlük dilde işlerin yokuşa sürülmesi,
geciktirilmesi anlamının tam tersine, etkinlik
açısından ideal bir organizasyon yapısını
göstermektedir.
25






Weber’in Görüşlerinin temel noktaları şunlardır.
Fonksiyonel uzmanlaşmaya dayanan iş bölümü
Açık-seçik belirlenmiş bir hiyerarşik yapı ve böylece
her kademenin bir üst kademece kontrol edilmesi
Her kademede işlerin yapılışına ilişkin pozisyonlara
gelen herkesin uyacağı ilke ve yöntemler
Kişisel ve duygusal olmayan, rasyonel ve ilkeler
doğrultusunda ilişkiler
Teknik yeteneğe dayalı personel seçim ve terfi
sistemi
26
Elton Mayo ve Beşeri İlişkiler
Yaklaşımı

Bu yaklaşımın ele aldığı başlıca konular,
şunlardır; İnsan davranışı, kişiler arası
ilişkiler, grupların oluşması, grup davranışları,
informel organizasyon, algılama ve tutumlar,
motivasyon, liderlik, organizasyonlarda
değişme ve gelilme.
27


Elton Mayo’nun bir grup çalışan üzerinde
yaptığı Hawthorne Araştırmaları olarak bilinen
araştırmalar, önceleri ışıklandırma, ısıtma,
yorgunluk ve dinlenme zamanları gibi fiziksel
faktörlerin işçilerin verimliliği üzerindeki
etkilerini belirleme amacına yönelmiştir.
Araştırma sonucunda fiziksel faktörlerden çok
sosyal ve psikolojik faktörler çalışan verimliliği
üzerinde etkilidir sonucu ortaya çıkmıştır.
28

Genel olarak, beşeri ilişkiler yaklaşımı
işletmede personele önem verilmesi, tatmin
edilmesi ve yüksek moralli olmasının üretim
verimliliği üzerindeki etkisi üzerinde
durmakta, verimlilik için işe özendirme de
başlıca ilgi alanını oluşturmaktadır.
29
İşletmelerin
Fonksiyonları(İşlevleri)







Yönetim
Üretim
Pazarlama
Finansman
İnsan Kaynakları Yönetimi
Halkla ilişkiler
Araştırma Geliştirme
30
İşletme Yönetimi


İşletme yönetimi, bir kişinin tek başına
gerçekleştiremeyeceği amaçları
gerçekleştirmek için, bir araya gelmiş
insanların faaliyetlerini koordine etme
sürecidir.
Yönetim literatüründe yönetim ve işletme
yönetimi kavramlarını birbirinden ayıran iki
temel farklılık vardır. Birincisi işletme
yönetimi iktisadidir, ikincisi ise sosyo-teknik
bir niteliğe sahip olmasıdır.
31
Yönetim



Yönetim, örgüt, yöneten ve yönetilenlerden
oluşan ilişkiler sistemidir.
Yönetim, başta insan kaynağı olmak üzere
işletmenin tüm kaynaklarının planlanması,
örgütlenmesi, yöneltilmesi, koordine edilmesi
ve denetlenmesi sürecidir.
Yönetim bir grup etkinliğidir.
32
Yönetimin
Fonksiyonları(İşlevleri)
1.
2.
3.
4.
5.
Planlama
Örgütleme
Yöneltme
Koordine Etme
Denetleme
33
Örgütlerde Sorun Çözme
Yaklaşımları

İnsanların bir araya gelmesi ile etkileşim
meydana gelir. İnsanların davranışları
uyarandır ve bu uyaranlara olumlu ya da
olumsuz şekilde tepkiler gösteririz. Etkileşim,
tarafların duygu, düşünce ve davranışlarını
etkiler. İnsanların bir araya geldiği sosyal
ortamlarda kişiler arası etkileşim yoğundur.
Kişiler arasında meydana gelen etkileşimden
memnun olunduğu sürece sorun yoktur.
34


Ancak iletişimde ve etkileşimde bulunduğumuz
kişilerin duygu, düşünce ve davranışlarından
memnun olmadığımızda sorun ortaya çıkar.
Çağdaş yönetimde yönetici aynı zamanda sorun
çözen kişi olarak tanımlanır. Bu açıdan yönetim
sorun çözümleyebilme sanatı olarak tanımlanabilir.
Örgütlerde yönetici otoritesini ve insanları yönetme
becerisini, sorun çözerek gösterir. Yöneticinin
yönetimdeki başarısı da, sorun çözmedeki başarısı
ve becerisine göre değerlendirilir.
35
Örgütsel Sorunlar ve
Sorunların Tanımları

Örgütler, iki ya da daha fazla kişinin belirli bir
amaç için bir araya gelmesi ile ortaya çıkar.
örgüt içinde yer alan bireylerin belirli rolleri
vardır ve örgütlerin ilk sorunu rollerin etkin bir
biçimde yerine getirilmemesi, çalışanların ne
şekilde sağlanacağı, seçilip eğitileceği ve
çeşitli işlere yerleştirilmesi ile ilgili sorunlardır.
36

Sorun; olan ile olması gereken arasındaki
farktır. Bir ortamdan ya da durumdan daha
çok tercih edilen başka bir ortama ya da
duruma geçiş esnasında önümüze çıkan
engeller ve zorluklardır.
37

Bazen bir sorun bizi şaşırtacak bir olay meydana
gelene kadar belirti göstermeden devam eder. Böyle
sorunlar buzdağları gibidir. Suyun yüzünde kalan
kısmıdır. Önce sadece belirtileri görürüz.

Örgütlerin kuruluş amacı, örgütsel sinerjiyi ortaya
çıkarmaktır. Örgütsel sorunlar, örgütsel sinerjinin
ortaya çıkmasını engellediği gibi, örgütsel enerjinin
de boşa harcanmasına neden olur.
38


Sorunlar örgüte ve çalışana ait olabilir. Bu tür
sorunlar karşımıza örgütsel psikolojinin belli
başlı ilkelerinden biri olan iş tatmini ve
motivasyon gibi faktörleri karşımıza
çıkarmaktadır.
Örgütlerin karşılaştığı en büyük sorunlardan
biri, tüm örgüt etkenliğini sağlamak için, çeşitli
bölümler arasında bütünleşmeyi
gerçekleştirmektedir
39

a.
b.
c.
d.
Sorunlar olması gereken durumla olan durum
arasındaki farktan kaynaklanmaktadır. Buna göre
bu farklılık;
Bir şeyler yanlış gitmektedir ve düzeltilmesi
gerekmektedir.
Bir şeyler tehdit altındadır ve korunması
gerekmektedir.
Bir çağrı yapılmaktadır ve kabul edilmesi
gerekmektedir.
Bir şeyler eksiktir ve eksik olan şeyin
tamamlanması gerekmektedir.
40
Örgütsel Sorunların Nedenleri
A.
B.
C.
Örgütsel sorunlar genel olarak üç faktörden
kaynaklanır. Bunlar insan faktörleri, fiziksel
faktörler ve mali faktörlerdir.
İnsan Faktörü: Örgütlerde insanlar ve insan
ilişkileri örgütsel sorunların başında gelir.
Fiziksel Faktörler: Çalışanların ortamı, fiziksel
ortamın uygunluğu vs.
Mali Faktörler: İşletmelerin parasal kaynaklarının
yeterli olmaması sorunların başlıcalarındandır.
41
Örgütlerde kişiler arasında, çeşitli nedenlerle
sorunlar ortaya çıkabilir. Bunları üç genel grupta
toplamak mümkündür.
a. Kaynakların Kıtlığı: Para, mal, zaman, pozisyon,
sahip olunan bilgi miktarı gibi kaynakların kıt olması
kişiler arasında soruna sebep olabilir.
b. Karşılanamayan Psikolojik İhtiyaçlar: Saygınlık
ihtiyacı, kendini gerçekleştirme gibi ihtiyaçların
karşılanamaması sorun sebebidir.
c. Değerler, Öncelikler ve İlkelerde Farklılıklar: Her
bireyin değerler sistemi ilkeleri ve öncelik verdiği
konular farklı olabilir

42
Sorun Çözme Süreçleri
Sorunları ortadan kaldırmak için farklı sorun
çözme yaklaşımları vardır. Crawford ve
Bodin’e göre müzakere, arabuluculuk,
oybirliğiyle karar alma yöntemleri
bulunmaktadır.
a. Müzakere: Aralarında anlaşmazlık olan
tarafların kendileri ya da temsilcilerinin birlikte
çalışarak aralarındaki anlaşmazlığı çözmek
için yüz yüze geldikleri bir süreçtir.

43
b. Arabuluculuk: Aralarında anlaşmazlık olan
tarafların ya kendilerinin ya da temsilcilerinin
“arabulucu” denen tarafsız biri yardımıyla yüz yüze
gelerek sorun çözmeye çalıştıkları tekniktir.
c. Oybirliğiyle Karar Alma: Aralarında anlaşmazlık
olan tarafların ya kendilerinin ya da temsilcilerinin
bütün tarafların destekleyeceği bir eylem planı
oluşturarak, anlaşmazlığı çözmek amacıyla işbirliği
yaptıkları grupla sorun çözme tekniğidir.
44

1.
2.
3.
4.
Çatışmaları bu teknikler ile çözebilmek için
dört temel ilkenin anlaşılması gereklidir.
Kişilerle ile sorunları birbirinden ayırmak
Pozisyonlar üzerinde değil, çıkarlar üzerinde
odaklaşmak
Herkesin kabul edebileceği seçenekler
bulmak
Seçenekleri değerlendirmek için nesnel
ölçütler bulmak
45
Örgütlerde Sorun Çözme
Yöntemleri
a.
b.
c.
d.
e.
f.
g.
Sorunu Tanımlama
Bilgi Toplama
Çözüm Alternatifleri Geliştirme
Her Çözüm Yolunu Analiz Etme
Bir Çözüm Yolu Seçme
Seçilen Çözümü Uygulama
İzleme ve Değerlendirme
46
Örgüt İçi Güç Mücadeleleri


İnsanlar güçlü olma ya da güç elde etme
ihtiyaçlarını farklı yollarla karşılayabilirler.
İnsanlar güç elde etmeye çalışarak öne
çıkma çabası içindedir.
Örgütlerde, yönetime ve yöneticiye karşı olan
hasımlar ve bunların oluşturduğu “Karşıt
Gruplar” vardır. Karşıt gruplar örgütlerde
yöneticilerin karşısında olan, yıpratan
gruplardır..
47
Bazı Sorun Çözme Teknikleri







Alfabetik Düşünme Tekniği
Arşimet Tekniği
Çapraz Düşünme Tekniği
Tersine Düşünme Tekniği
6 Şapkalı Düşünme Tekniği
Beyin Fırtınası
Nominal Grup Tekniği
48

Alfabetik Düşünme Tekniği
Alfabenin harfleri dikey bir şekilde yazılır .
Her harfle ilgili akla gelen kelimeler harfin
karşısına yazılır. Kelimelerin sorunla ilgili
olması gerekli değildir ve hatta ilgisiz
olması tercih edilir. Ardından her kelime ile
sorun arasında bir bağlantı bir ilişki
kurulmaya çalışılır.
49

İşe yarayacak gibi görünen fikirler not alınır.
Bütün fikirlerin birlikte kullanılması gibi bir
kural yoktur. Yakalanan on-on beş fikirden bir
tanesi ya da uyumlu olan birkaç tanesi
kullanılabilir. Uygulamaya geçilir.
50
Arşimet Tekniği
 Sorunu önce saptayın( Sorunu tanımlayın,
çözmenin olası sonuçlarını ve getirilerini hayal edin)
 Sorun ile ilgili hazırlık yapın
 Beyninize emir verin (Hadi bakalım bu sorunun
çözümünü bul.)
 Kuluçkaya bırakın (Sorun üzerinde daha fazla
çalışmayın)
 Evreka (Birkaç dakika, birkaç saat, ya da birkaç
hafta, birkaç ay sonra çözüm içinizde doğabilir)
51
Çapraz Düşünme Tekniği
 Çapraz düşünme yöntemini, Tekniğin birinci adımı
sorunu tanımlamak
 İkinci adımı, “bir nesne seç”
 Üçüncü adımı, “seçilen nesnenin özelliklerini sırala”
 Dördüncü adımında nesnenin özelliklerinden çapraz
ilişki kurularak geliştirilen sorulara cevap aranılır. Bu
özellikle sorunumuz arasında nasıl bir ilişki
kurabiliriz?
52

Tersine Düşünme Tekniği
Amacınız her ne ise sizi bu amaçtan
uzaklaştıracak şeyleri düşünmeye iter. Sizi
amacınızdan uzaklaştıracak her şeyi, kendi
içinde amacınıza ulaştıracak anahtarları da
taşır.
53
6 Şapkalı Düşünme Tekniği


Altı şapkalı düşünme tekniğinin amacı düşünme
faaliyetlerini bir düzene sokmak ve böylece
düşünürün her şeyi aynı anda yapmaya çalışmak
yerine, her defasında bir düşünme faaliyetinde
bulunmasını sağlamaktır.
Temelinde, düşünceleri altı farklı bakışı simgeleyen
farklı renklerdeki şapkaları takarak ya da takmış gibi
yaparak analiz etmek ve yaratıcılığı geliştirmek
vardır.
54







Altı şapkalı düşünme tekniğinde her renk
farklı düşünme biçimini temsil eder.
Beyaz şapka objektifliği,
Kırmızı şapka duyguları (öfke, tutku…),
Siyah Şapka karamsarlık ve olumsuzluğu,
Sarı şapka aydınlık ve olumluluğu,
Yeşil şapka yaratıcılık ve yeni fikirleri,
Mavi şapka serin kanlılığı ve diğer şapkaların
kullanımı ile ilgilidir.
55
Şapkaların özellikleri






Beyaz şapka :Açık ve tarafsız ol
Kırmızı şapka :Duygusal tepkilerini açıkla
Siyah şapka :Tehlikeleri bil
Sarı şapka :Avantaj ve faydalarını sırala
Yeşil şapka : Yaratıcılığını kullan
Mavi şapka : Sonuçları toparla
56

Sorun çözme sürecini altı şapkalı düşünme
tekniği ile öğrenenlerin kararları daha az
tehlikeli, daha az olumsuz olacaktır. En
azından karar veren; karar verme
aşamasında riskleri , tehlikeleri,
avantajları, net bilgileri ve en önemlisi de
duygularını bilerek karar verecektir.
57
Beyaz Şapka
Saflığı, netliği, tartışmasız olarak kabul edilen
bilgileri temsil eder. Tarafsız şapka
 Beyaz renk bilgi ile ilgilidir. Beyaz şapka dikkati elde
olan bilgiler ve eksik bilgiler üzerinde toplamak için
kullanılır.
Beyaz şapkayı takınca şu sorular sorulabilir:
1. Elimizde ne gibi bilgiler var?
2. Daha hangi bilgiler gerekiyor?
3. Gerekli bilgileri nasıl elde ederiz?

58
Siyah Şapka


Olumsuzlukları, riskleri, o kararın alınması
durumundaki tehlikeleri temsil eder.
Siyah şapka bir bakıma şapkaların en yararlı
olanıdır. Siyah şapka tehlikelere dikkat
çeker. Bu şapka zararlı uygulamaların
yapılmasını önler. Riskleri ve alınacak
kararların neden işe yaramayacağını
gösterir.
59
Kırmızı Şapka


Tutkuları, duyguları, sezgileri temsil eder.
Kırmızı şapka, duygu sezgi ve heyecanla
ilgilidir. Bir şeyden niçin hoşlanıldığı ya da
hoşlanılmadığı bilinmeyebilir. Oysa birey,
kırmızı şapka takıldığında hiçbir açıklama
yapılmaksızın duyguları ve sezgileri söyleme
fırsatı bulur.
60
Sarı Şapka


Olumlulukları, avantajları, o kararın
alınması durumunda sağlanacak yararları
ve fırsatları temsil eder.
Sarı renk, güneş ışığını ve iyimserliği
çağrıştırır. Sarı şapka takıldığında alınacak
kararın değeri ve yararı belirlenir. Kararın
alınması halinde ne gibi avantajlar
sağlanacağı ve kararın bütün olumlu
yönleri sıralanır.
61
Yeşil Şapka


Yaratıcılığı üretkenliği kararın alınması
durumunda daha nelerin yapılabileceğini
temsil eder.
Yeşil şapka enerji şapkasıdır. Yeşil şapka
takıldığında öneriler ileri sürülür, yeni
görüş ve öneriler ortaya konur. Karar
konusuna ilişkin değişiklikler, yaratıcı ve yeni
fikirler ve bugüne kadar düşünülmemiş
seçenekler ortaya atılır.
62
Mavi Şapka


Serinkanlı bir biçimde karar vermeyi
temsil eder.
Mavi şapka düşünce sürecini gözden
geçirmek ve karar vermek için kullanılır.
Mavi denizin, gökyüzünün, serinkanlılığın
rengidir. Bütün tartışılanlar üzerinde
düşünülür ve artık karar verilir.
63
Altı Şapkalı Düşünme Tekniğinin
Uygulanması
1.Tekniğin uygulanmasında kullanılacak şapkalar
renkli kartonlardan veya başka materyallerden
hazırlanır.
2.Karar verilecek konu belirlenir.
3.Karar verme sürecine katılacak kişiler birbirlerini
görecek şekilde “U” ya da “halka” oluşturacak
şeklinde oturtulurlar.
4. Şapkalar sırasıyla takılır veya takılır gibi yapılır. Her
şapkanın temsil ettiği fikirler belirtilir.
5. Karar verilir.
64

Beyin Fırtınası
Bir grubun belirli bir konu üzerinde mümkün
olduğunca çok sayıda fikir üretmesini
amacıyla kullanılan demokratik ve katılımcı
bir çalışma tekniğidir.
65
Uygulama
 Beyin fırtınası oturumunu yönetmek ve fikirleri
tahtaya yazmak üzere bir kişi (rehber) seçilir.
 Üzerinde çalışılacak olan konu herkesin
anlayabileceği şekilde, açık bir ifade ile tahtaya
(herkesin göreceği şekilde) yazılır.
 Takım üyeleri sıra ile söz alır ve her defasında
yalnızca bir fikir söyler.
 Üretilen her fikir tahtaya yazılır.
 Fikir üretemeyen kişi PAS geçer.
66


Söylenen fikir üzerinde yorum, eleştiri veya
değerlendirme yapılmaz. En önemli kural
yasaklamak yasaktır.
Fikirler tükendiği zaman beyin fırtınası
oturumu tamamlanır.
67

Nominal Grup Tekniği
Problemleri önceliklerine göre sıralayan Veya
Çözüm önerilerinin önem derecesini
belirleyen, Beyin Fırtınasını ve Çoklu
Oylama Sistemini kullanan bir tekniktir.
68
Uygulama Adımları
1. Problem takım üyelerine anlatılır.
2.Problemin nedenleri (çözümü) hakkında fikir (öneri)
üretilir.
3.Fikirler tartışılır, gerekirse elenir veya birleştirilir.
4.Çok uzun bir liste oluşmuşsa oylama ile kısaltılabilir.
5.Fikirler bağımsızca puanlanır.
6.Puanlar toplanır, sıralama yapılır.

69
Kaynakça
*Hasan Tutar-Cumhur Erdönmez, İşletme
Becerileri ve Grup Çalışması, Ankara, 2008
*Levent Vurgun, İşletmelerde Problem
Çözme Teknikleri Sunumu
70
Download

İşletme Becerileri ve Grup Çalışması