YÜZME HAVUZLARINDA
FİLTRELER VE FİLTRASYON
NE FARKI VAR?
NEDEN FARKLI OLSUNLAR?
İÇME SUYU
HAVUZ SUYU
DOLDURMA SUYU
Doldurma suyu TSE 11899 a göre içme suyu
özellikleri ile yaygın ve genel hijyen şartlarını
sağlamak zorundadır.
Deniz suyu, mineral sular doğal olarak
bünyelerinde bir miktar tuz bulundururlar. Bunlar
yüzme havuzları için mahzurlu değildir.
Genel olarak havuzu sert su ile doldurmayınız.
Temiz Su ve Havuz Suyunun Özellikleri TSE 11899
ÇİZELGE 1 de verilmiştir
HAVUZ SUYU NASIL KİRLENİR?
Havuza girenler üzerlerindeki organik ve inorganik kirlilikleri
havuz suyuna bırakırlar. Bunlar özellikle, saç, kepek, tekstil
parçaları, cilt pudrası, sabun parçaları, kozmetik, sümük,
tükürük, idrar, dışkı, mikroorganizmalar, virüsler ve yosun
sporlarıdır. Açık havuzlarda ilave olarak suyun kirlilik yükü,
vücuda sürülen güneş yağları, kum, toprak, ot, yaprak gibi
çevresel faktörlerle de artar. Vücudun önceden yıkanmasıyla
havuzdaki kirlilik azaltılabilirse de, uzun sürede yeterli
derecede ortadan kaldırmaz. Havuz suyuna tasınmış olan
yosun ve bakterilerin çoğunun zararsız oldukları düşünülse
dahi hastalık yapıcıları daima göz önüne almak gereklidir.
Yetersiz su hazırlık tesislerinde mikroorganizmalar, uygun su
sıcaklığında hızlı bir şekilde çoğalarak suyu sağlıksız yaparlar.
Sıcak masaj havuzlarında ise yüzme havuzundan çok daha az
su miktarı yüzücülere hizmet verir.
BÖYLE KİRLENİR
Dünyanın en kalabalık havuzu
KİRLENME
RİSK OLUŞTURMA
ETKİ
GİDERİCİ
UYGULAMA
Mineral Kökenli
Kum
Kil
Toprak
Tehlikesizdir
Bulanık su
Filtre ile elimine
edilir.
Organik Yaprak
Böcek
Polen
Yosun
Bakteri
Mantar
Enfeksiyon olarak artış
gösterebilirler.
Yosun ve
mikroorganizmaların
gelişimine uygun
Şartlar hazırlarlar.
Yosun artışı ile
bulanmış ve
patojen
mikroorganizmalar
ile enfekte olmuş
havuz suyu
Filtre ile elimine
edilir +
kimyasal ajanlarla
nötralize edilir
Suda eriyik
haldeki maddeler
Direkt tehlike düşüktür
Uzun vadede
suyun doğal
dengesinin
bozulması söz
konusudur ve
mikroorganizmalara
beslenme ortamı
oluşur.
Kimyasal ajanlarla
nötralize
edilir.
+ Kısmi su ilavesi
yapılır.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Filtre
Pompa
Çokyollu vana
Skimmer
Su seviye regülatörü
İnlet nozul
Otomatik havuz robotu
Merdiven
Sualtı lambası
Kontrol panosu
Hidrospin
Isı eşanjörü
Klor dispenseri
Otomatik havuz örtüsü
Güvenlik duvarı
Havuz çanağı
FİLTRELER
Havuz suyunun fiziksel arıtması için kullanılan
filtreler çok büyük oranda kum filtreleridir.
Kum filtreleri; hemen hemen her tip havuza
uygun
farklı
kapasitelerde
kolayca
boyutlandırılabilen, dayanıklı ve eskimeyen
kapalı filtrelerdir.
Filtran maddenin (kuartz kumu veya cam )
değişim süresi ortalama 5 yıldır.
Bobin Sargı Kum Filtreleri
Filtrasyon sırasında havuzdan gelen kirli su
üstten filtreye girer ve difüzörler vasıtası ile
filtre içerisine dağıtılır. Pompa basıncı etkisi ile
süzülen su, içerisindeki tortu ve pislikleri kum
katmanında bırakır ve arındırılmış olarak
havuza geri döner.
FİLTRELER
HAVUZ SİSTEMLERİNDE KULLANILAN DÖRT TİP
FİLTRE VARDIR.
A-KUM FİLTRELERİ : KENDİ İÇİNDE BEŞE AYRILIR
B-ZEOLİT FİLTRELER
C-DİATOMİT FİLTRELER
D-KARTUŞ FİLTRELER
A) KUM FİLTRELERİ
Kum filtreleri kendi içinde ikiye ayrılır.
1- AÇIK KUM FİLTRELERİ:
Filtreleme Hızı: 0-12 m3/h/m2 süzme kapasitesi:40 mikron 1-2mm tane
büyüklüğünde kum ile 1m
derinliğinde kum yatağı oluşturulur. Normal bakım ile 0-5 yıl aynı kum
kullanılır. Yüzeyde oluşan kirlilik el ile temizlenir.
2- KAPALI KUM FİLTRELER
Filtreleme Hızı: ≤30 m3/h/m² - süzme kapasitesi: 5-10 mikron yatak
derinliği 0,5-1mm kum ile 1,5 m.’ye çıkartılmıştır. Bu tip filtrelerin tasarımı
genellikle 20-40 m3/h/m2 filtrasyon hızına göre yapılır. Kum yatağında
taşlaşmanın önlenmesi için düzenli ters yıkama yapılması gerekir.
B) ZEOLİT FİLTRELER
Yurt dışında çabuk yaygınlaşan alternatif bir
kum filtre minerali olan zeolit, aslında
ülkemizde doğal olarak bulunup işlenmektedir.
Zeolit, özellikle zeolitin klinoptilolit çeşidi, havuz kum
filtrelerinde muhteşem sonuçlar getirir. Normal kuvars
kum ile filtre 20-40 mikrona kadar filtrasyon yapabilir.
Zeolit ile 3 mikrona kadar partikülleri tutabilir.
Sonucunda saf ve berrak su elde edilir.
C) DİATOMİT FİLTRELER
(KIZELGUR)
Diatomit tarih öncesi çağlarda sularda yaşayan plankton fosilleridir. Eski deniz yataklarında bulunur.
(örn.Anadolu)
Diatomit filitreler ikiye ayrılır
A) Basınçlı tip
B) Vakum açık tip
A) BASINÇLI TİP
Filtrasyon Hızı: 5-10 m3/h /m2 süzme kapasitesi: 1-5 mikron
En etkin ve verimli havuz filtresidir. Bu tarz filtrelerde filtrasyon maddesi olan diatomun hat
üzerinden zaman zaman beslenmesi gerekir. Skimmerli havuzlarda skimmer emişi, üstten taşmalı
havuzlarda pompa ön filtresi bu amaçla kullanılır. Filtre alanı başına 0,75 kg diatomit kullanılır. Ters
yıkama ile diatomit atılır. Tekrar beslenmesi gerekir.
Ters yıkama periyodu iki hafta ile 2 ay arasında değişir. Bu filtrelerin bakteri ve organik maddeleri
kısmen tutabilmelerinden ötürü, havuz dezenfeksiyonunda kısmen rahatlama olur. Bu filtrelerde
topaklayıcı ajan kullanılmaz.
B) VAKUM DİATOMİT
Filtrasyon Hızı: 4 m3/h /m² süzme kapasitesi: 1-5 mikron
Yapısı açık kum filtreleri gibidir. Kum filtrelerindeki çubuk fıskiye yerine septa denilen diatomiti
tutan yapraklar dikey olarak monte edilmiştir.
D) KARTUŞ FİLİTRELER
Filtrasyon Hızı: 10-25 m³/h/m² süzme kapasitesi: 5-10 mikron (kullanılan kartuş
filtreye bağlı)
Son derece kompakt ve ekonomik filtrelerdir. Topaklayıcı ajan kullanılmaz. Ters
Yıkamaya ihtiyaç yoktur. Kartuşlar basınçlı su ile temizlenir. Su kaybı en az olan
filtrelerdir.
Filtrasyon Hızı:
Suyun iyi filtre edilebilmesi için filtrasyon hızının tanımlanan değerler arasında
olması gerekir. Kum filtresinde suyun dairesel süzüldüğü kesit alanına filtrasyon
alanı denir.
Q: Af x Vf
vf:q/Af
Af:Q/Vf
Filtrasyon Su Hızı: birim m²'den saatte geçen su miktarıdır. m³/h/m²' den birim m/h
olur.
Filtre süzme işini yaparken kirlerin filtre kum kalınlığının ilk 10-15 cm de tutulması
gerekir ki ters yıkama ile bu kirler kabartılarak atılsın. Filtreleme hızının yüksek
olması durumunda, kir tanecikleri filtredeki kumun ya dibine saplanır veya
filtreden geçer, havuza gider. Dibe saplanan kirlilik ters yıkama ile kabartılarak
atılamayacağından, bir müddet sonra filtre görev yapamaz hale gelir.
Filtre Kapağı
Huni Tipi Difüzör
Filtre Gövdesi
Filtre Su Girişi
Filtrelenmiş Su
Havuza Dönüş
Kollektör
Filtre iç aksamı
Bobin Sargı Filtre Gövdesini
Oluşturan Katmanlar
1. Filtrasyon medyası ile temas eden pürüzsüz
iç yüzey (veya ozonlu sisteme karşı kimyasal
ile kaplama uygulaması)
2. %65 yüksek reçine oranlı GRP tabaka
3. %45 düşük reçineli ve fiberli GRP tabaka
4. %65 yüksek reçine oranlı GRP tabaka
5. %70 yüksek fiber içerikli enine sarılmış GRP
tabaka
6. %70 yüksek fiber içerikli boyuna sarılmış GRP
tabaka
7. %70 yüksek fiber içerikli enine sarılmış GRP
tabaka
8. UV koruyucu transparan tabaka
GRP: Fiberglas ve reçine karışımı
Filtre Bileşenleri
•Filtre Gövdesi
•Difüzörler
•Bağlantı Elemanları
•Manhole
•Kollektör Sistemi
•Nozul Tablası
•Gözetleme Camı
ANA FİLTRE BİLEŞENLERİ
Su çıkışları
Filtre üst su dağıtımı difüzör sistemi
(difüzör sayısı seçilen boru çapına
göre değişiklik gösterir). PVC
malzemeden imal edilmiş boru ve
fittingslerin birleşiminden meydana
gelmektedir.
Çoklu difüzör
Su girişi
FİLTRE ANA BİLEŞENLERİ
Su çıkışı
Geniş huni ağızlı merkezi difüzör
sistemi. Üstten erişimli filtre
modellerinde, kum doldurma işlemi
sırasında kolayca sökülebilir ve engel
teşkil etmez. Boru sistemi ile birlikte
PVC veya FGRP (fiberglas ile
güçlendirilmiş reçine) malzemeden
imal edilmiştir.
Su girişi
Huni tipi difüzör
FİLTRE ANA BİLEŞENLERİ
AISI 316 vida bağlantı elemanlarına
ve EPDM contaya sahip olan giriş –
çıkış bağlantısı filtre gövdesi üzerinde
istenilen bölgeye yerleştirilebilir.
Giriş-Çıkış
Filtre giriş-çıkış
bağlantısı
Maksimum Çalışma
Basıncı
FİLTRE ANA BİLEŞENLERİ
Nozul
Farklı model ve kapasiteler için
değişebilen PP nozul sayılı, plakalı
difüzör.
Nozul tabla
sistemi
FİLTRE ANA BİLEŞENLERİ
PP malzemeden imal edilen kollektör
sistemi filtre tabanına yakın bölüme
monte edilebilir.
Kollektör
sistemi
¾” dıştan dişli, 0,3mm deliklere
sahip, kollektörü oluşturan ana
elemanlardan bir tanesi de kollektör
koludur.Filtre çapına göre değişik
boylarda imal edilir.
Kollektör kolu
FİLTRE ANA BİLEŞENLERİ
AISI 316 vida bağlantı elemanlarına ve
EPDM contaya sahip olan gözetleme
camı filtre gövdesi üzerinde istenilen
bölgeye yerleştirilebilir.
Gözetleme camı konfigürasyonu filtre
içerisinde akışın olmadığı “ölü bölge”
oluşumundan emin olmanızı sağlar.
Maksimum Çalışma
Basıncı
4-6 bar
Gözetleme camı
FİLTRE ANA BİLEŞENLERİ
AISI 316 vida bağlantı elemanlarına
ve EPDM conta ile filtre gövdesinde
istenilen bölgeye yerleştirilebilen
güçlendirilmiş fiberglastan mamul
Manhole vasıtası ile kum doldurma
veya boşaltma işlemi yapılabilir.
Doldurma/ Boşaltma
Manhole DN 400
Maksimum Çalışma
Basıncı
4-6 bar
FİLTRE ÜRETİM PROSEDÜRLERİ
mevzuat
97/23/CE Avrupa Basınçlı Kaplar Yönergesi,3.
Bölüm, 3. Paragrafta açıklandığı şekli ile ya da
2. Bölüm 1.1, 1.2 ve 1.3 kısımlarında belirtilen
özelliklere sahip olacak şekilde üretilmeli ve
istenen güvenlik standartlarını sağlamalıdır.
Aynı zamanda ürün kullanıcı kılavuzuna sahip
olmalı ve üretici firmayı gösteren etiketle
işaretlenmelidir. Bu ürün “CE” işaretine sahip
olmak zorunda değildir.
FİLTRE ÜRETİM PROSEDÜRLERİ
prototip testleri
Her bir yeni ürün dizaynında, bir prototip özel
yaşlandırma testlerine sokulur. 0 bar’dan
maksimum çalışma basıncına çeşitli basınçlar
altında ürün denenir. Bu testler sayesinde
olağanüstü şartlar altında ürünün minimum
çalışma ömrü görülür. Bu testlerde kabul
edilen ömürler, endüstriyel filtrelerde
100.000 kere yorulma testi, yüzme havuzu
filtrelerinde ise 20.000 yorulma testidir.
FİLTRE ÜRETİM PROSEDÜRLERİ
üretim sonu testleri
Her bir ürün hiçbir istista olmadan üretim
hattı sonunda hidrolik basınç testlerine
sokulur. Maksimum çalışma basıncı 4 bar olan
filtrelerde bu basıncın 1,5 katı, 6 bar olan
filtrelerde ise 1,3 katı basınç bu filtrelere
uygulanır. Kabul gören testi geçme şartı, teste
sokulan filtre üzerinde hiçbir surette kaçak
oluşmamasıdır.
Filtrelerle İlgili Dikkate Alınması
Gereken 7 Önemli Husus
1. Filtre seçerken birlikte kullanılacak pompa
grubunun ulaşabileceği maksimum basınç
dikkate alınarak seçim yapılmalıdır. Bizim
önerimiz; maksimum pompa grubu
basıncının %20 fazlası, maksimum filtre
çalışma basıncı olacak şekilde filtre seçimi
yapmanızdır.
Filtrelerle İlgili Dikkate Alınması
Gereken 7 Önemli Husus
2. Makine dairesi dizayn ederken, sürekli veya
gereksiz basınç değişimlerinden
kaçınılmalıdır. Filtre içerisinde bir gün
içerisinde meydana gelecek aşırı miktardaki iç
basınç değişimleri filtrelerde malzeme
yorgunluğuna sebep olabilir.
Filtrelerle İlgili Dikkate Alınması
Gereken 7 Önemli Husus
3. Nozul plakalı filtrelerde iki bölüm arasında
oluşan diferansiyel basınç, plakada kırılmaya
sebep olabileceğinden; hiçbir surette
maksimum çalışma basıncının %25’ini
geçemez.
Filtrelerle İlgili Dikkate Alınması
Gereken 7 Önemli Husus
4. Her ne kadar kullanılan cıvata ve somun
bağlantı elemanları yüksek dayanımlı AISI 316
paslanmaz çelikten imal edilmiş olsa da
daima korozyon riski vardır. Özel durumlarda,
su ile temas eden kısımlarda metalik
malzeme olmayan (fiber kaplı) Endüstriyel
modeller tercih edilebilir.
Filtrelerle İlgili Dikkate Alınması
Gereken 7 Önemli Husus
5. Hava ile yapılan ters yıkama işleminde,
seçilen pompa grubunun basıncı, filtre iç
basıncının 1 bar üzerine asla çıkmamalıdır.
6. Filtre içerisinde negatif basınçtan daima
kaçınılmalıdır. Çünkü filtreler pozitif basınç
altında çalışma üzere dizayn edilmişlerdir.
Filtrelerle İlgili Dikkate Alınması
Gereken 7 Önemli Husus
7. Filtre montajı yapılırken; servis, bakım ve
gerektiği durumlarda değişim yapılabilmesi
adına makine dairesinde yeterli alan
olduğundan emin olunmalıdır.
FİLTRASYON
FİLTRASYON
FİLTRASYON
Filtre içerisinde iki farklı filtrasyon çeşidi;
• Yüzey Filtrasyonu
• Derin Filtrasyon
Yüzey Filtrasyonu:
Filtran malzeme yüzeyindeki ince tabakada
gerçekleşir ve büyük partikülleri engeller.
FİLTRASYON
Derin Filtrasyon:
Filtran malzeme içerisindeki tabakalarda
gerçekleşir ve kısmen daha küçük partikülleri
tutar.
FİLTRASYON
Filtrasyon performansını etkileyen bazı
faktörler şunlardır:
• Filtran madde türü ve derinliği
• Filtrasyon süresi
• Filtre edilen suyun kalitesi
FİLTRASYON
Filtre yatakları; farklı derinliklerdeki farklı
medya katmanlarından oluşabilirler. En çok
kullanılan ise kum, kum+antrasit veya cam
aktif karbon kombinasyonlu filtre medyalarıdır.
Genel yatak derinliği 1 ila 1,2m arası olmakla
birlikte; bazı durumlarda 1,5 hatta 2m.’ye
ulaşabilmektedir.
FİLTRASYON
Kum Fitresinde Su Akışı
A. Mekanik Filtrasyon: Partiküller, filtre granüllerine bağlanarak veya aralarına
sıkışarak tutulur.
B. Sedimentasyon: Partiküller, filtre granülleri üzerine yerleşir ve suyun akışıyla
hareket etmez.
C. Flokulasyon: Küçük partiküller birleşerek filtre ortamındaki boş alanlara
yerleşir.
Zeolit Fitresinde Su Akışı
D. Fiziksel Adsorpsiyon: Partiküller, düzensiz ve çok geniş yüzey alanına
bağlanırlar.
E. Elektrostatik Adsorpsiyon: Partiküller yüzey yükleri aracılığıyla zeolitin
negatif yüzey yüklerine bağlanırlar.
F. İyon-Değişimi: Şok klorlamaya veya rejenerasyona kadar Amonyum gibi
toksik iyonlar granüllere kimyasal olarak bağlanır.
Ayrıca sorun yaratan metallere, amonyaklara (ter ve idrardan olanları
dahil), kireç ve benzeri moleküllere etkisi vardır. Bağlı klor, kireçlenme
ve su renk bozuklukları gibi sorunları önleyip çözebilir. Ters yıkamayı
yarı yarıya indirir ve kuraklık bölgelerindeki su sıkıntılarını hafifletir.
TERS YIKAMA
Filtrenin devir-i daimi esnasında tuttuğu madde ve mikro
organik kirliliği ters yıkama ile filtre ortamından
uzaklaştırmak gereklidir. Suyun sağlık koşullarına uygun
olmasını garanti etmek için çalışma zamanından bağımsız
olarak en az haftada 2 defa (Açık tesislerde çevre şartları,
kullanım yoğunluğu ve diğer etkileyici faktörler ayrıca
dikkate alınmalıdır.) ters yıkama yapılmalıdır. Kurallarına
uygun bir ters yıkama ile filtre etkinliği artırılarak doğru
su kalitesi elde edilir (Kimyasal, fiziksel ve mikrobiyolojik
açıdan). Düzenli ve yeteri kadar ters yıkama çok
önemlidir. Bunun için filtre ters yıkamasının otomatik
olması tavsiye edilir. Ters yıkama süreci kesintiye
uğramamalı ve tesisat ters yıkama suyunun sistemden
tümü ile uzaklaşmasını güvenle sağlamalıdır. Ters yıkama
için gerekli su denge deposunda daima hazır bulunmalı
ve eksilen kısmın otomatik olarak tamamlanması
güvencede olmalıdır.
FİLTRE SEÇİMİ
STANDARTLARA UYGUN
FİLTRE SEÇİMİ
• 600m² su alanı ve 1,35m derinliğe sahip
Yüzme Havuzu için örnek hesaplama:
Hesaplamalar yapılırken UHE talimatları Tablo
3’den;
Yüzme Havuzları, >1,35m derinlik için debi
formülü Q=222A/k olarak alınmıştır. Burada;
A=Havuz Alanı
K=yüklenebilme faktörü (0,5m³)
Q=222*600/0,5
=266,4m³/h debiye göre seçim yapacağız.
Filtrasyon hızını ≤30m/h alıp,
Formülde yerine koyarsak;
266,4m³/h
30m/h
GEREKLİ FİLTRASYON YÜZEYİ: 8,88m² bulunur.
Her bir filtre çapına göre süzme kapasiteleri
değişmektedir. Buna göre;
Ø1400 Filtre için 1,54m²
Ø1600 Filtre için 2,01m²
Ø1800 Filtre için 2,54m²
Ø2000 Filtre için 3,14m²
Ø2200 Filtre için 3,80m²
Ø2350 Filtre için 4,34m²
filtre seçimi yapılabilir.
6 adet
5 adet
4 adet
3 adet
3 adet
2 adet
STANDARTLARA UYGUN
FİLTRE SEÇİMİ
• 600m² su alanı ve 1,35m derinliğe sahip 2
adet Kaydıraklı Yüzme Havuzu için örnek
hesaplama:
Hesaplamalar yapılırken UHE talimatları Tablo
3’den;
Yüzme Havuzları, >1,35m derinlik için debi
formülü Q=370A/k + 70m³/h olarak alınmıştır.
Burada;
A=Havuz Alanı
K=yüklenebilme faktörü (0,5m³)
Q=(370*600/0,5) + 70m³/h
=514m³/h debiye göre seçim yapacağız.
Filtrasyon hızını ≤30m/h alıp,
Formülde yerine koyarsak;
514m³/h
30m/h
GEREKLİ FİLTRASYON YÜZEYİ: 17,13m² bulunur.
Her bir filtre çapına göre süzme kapasiteleri
değişmektedir. Buna göre;
Ø1400 Filtre için 1,54m²
Ø1600 Filtre için 2,01m²
Ø1800 Filtre için 2,54m²
Ø2000 Filtre için 3,14m²
Ø2200 Filtre için 3,80m²
Ø2350 Filtre için 4,34m²
filtre seçimi yapılabilir.
12 adet
9 adet
8 adet
6 adet
5 adet
4 adet
DİNLEDİĞİNİZ İÇİN
TEŞEKKÜRLER
Download

Yüzme Havuzlarında Filtreler ve Filtrasyon