19. Ulusal Biyoloji Kongresi
endemizm oranı %61 dir. Bu bitki Türkiye de
Peygamber çiçeği, Zerdali dikeni, Çoban kaldıran
ve Timur dikeni olarak bilinir.
Çalışmamızda Doğu Anadolu Bölgesinde
yayılış gösteren C. spectabilis, C. aggregata, C.
virgata, C. sessilis, C. radiata, C. triumfettii, C.
depressa, C. pulcherrima, C. glastifolia, C.
carduiformis, C. pulchella, C. pseudoscabiosa, C.
solicifolla, C. rhizantha, C. aureus, C. ustalata
türleri arasındaki genetik farklılık RADP tekniği
kullanılarak analiz edilmiştir. Kullanılan 36 primer
den 13 tanesi güvenilir RAPD sonucu vermiş ve bu
primerlerle çoğalan DNA bantlarının ebatları 50 bp
ile 1000 bp arasında gerçekleşmiştir. Çalışılan
türlerinin tümünden toplam 99 DNA bantı
amplifiye olmuştur. Çoğalan bantların büyük
çoğunluğunun polimorfik olduğu gözlenmiştir.
RAPD sonuçları ile oluşturulan dendrogram analizi
sonuçlarına göre Centaurea türleri 3 ana grupta
kümelenmiştir. C. pseudoscabiosa, C. virgata
birbirine en yakın türler olduğu (0.960), C.
carduiformis, türü ile C. solicifolla türünün ise en
uzak türler (0.012) olduğu gözlenmiştir.
Elde edilen genetik benzerlik oranları ve
oluşturulan dendrogramlar RAPD tekniğinin klasik
sistematik anahtarlarına uygun olarak Centaurea
türlerini ayırt etmede genom düzeyinde başarılı bir
şekilde kullanılabileceğini işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler: RAPD, Centaurea, PCR,
Polimorfizm
PB373
Vicia canescens Populasyonları Arasındaki
Varyasyonun RAPD İle Analizi
Güleray AĞAR1, Serap SUNAR2 , Filiz AYGÜN2,
Nalan YILDIRIM3 Özlem BARIŞ1
1
Atatürk Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi,
Biyoloji Bölümü, Erzurum
2
Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü,
Erzurum
3
Refik SAYDAM Hıfsızsıhha Bölge Enstitüsü,
Erzurum
[email protected]
Karadeniz Teknik Üniversitesi, Biyoloji Bölümü, TRABZON
toplam 14 primer denenmiş ve bunlardan 8 primer
polimorfik bantlar vermiştir. Herbir populasyon için
genotipik mesafeler hesaplanmış ve dendogramları
çıkarılmıştır. Sonuçlar populasyonlar arası genetik
varyasyonun populasyonlar içerisindeki genetik
varyasyondan daha fazla olduğunu göstermiş bu
durum gen akışı ve genetik sürüklenme ile
açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler: RAPD,
genetik farklılık
Vicia canescens,
PB374
Şanlıurfa’nın Endemik Bitkileri
Hasan AKAN, Mehmet Nezif MIRDESLİOĞLU
Harran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi,
Biyoloji Bölümü, Şanlıurfa
[email protected]
Türkiye
Florası
kayıtlarına
göre
Şanlıurfa’dan 32 endemik takson tespit edilmiştir.
Ancak, son yıllarda yaptığımız floristik çalışmaların
yeni bulguları eklendiğinde bu sayının daha da
arttığını görmekteyiz. Bazı taksonların endemizm
durumları da yeniden gözden geçirilecektir. Ayrıca,
çok lokal ve DD kategorisinde olduğu bilinen, hatta
iki asırdır izine rastlanamayan “Centaurea
obtusifolia (Boiss.& Hausskn.) Wagenitz ve Scilla
mesopotamica
Speta’nin
yeniden
toplanış
bilgilerine yer verilecektir.
Bu çalışmada; yöredeki endemik bitkilerin
bilimsel ve varsa yöresel isimleri de belirtilecek
olup, yeni lokalite bilgileriyle birlikte verilecektir.
Ayrıca, tehlike kategorileri ve son populasyon
gözlemleri de değerlendirilecektir. Endemik
bitkilerimizi tehdit eden olumsuz faktörlere de
dikkat çekilecektir. Yöredeki endemik taksonlar
renkli dialarla da tanıtılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Endemik, Şanlıurfa, flora
PB375
Centaurea lycaonica Boiss.& Heldr.
Vicia cinsi, dünyadaki en yaygın bitki
familyalarından biri olan Fabaceae (Leguminose)
familyasına ait olup Vicia ve Vicilla olarak
adlandırılan iki alt cinse ayrılır. Cins, dünyada 150
türle temsil edilir. Türkiye’de geniş yayılış gösteren
Vicia cinsinin 5 türü ve 3 alttürü Türkiye için
endemiktir. V. canescens, pek çok legüminos türü
gibi, tahrip olmuş, fakir topraklara ilk yerleşen
türlerdendir. Bu amaçla Erzurum ve çevresinde
Vicia canescens subsp. variegata’ya ait üç farklı
populasyon arasındaki genetik varyasyon ve RAPD
tekniği ile araştırılmıştır. RAPD-PCR çalışması için
Tuna UYSAL1, Ahmet DURAN2, Osman
TUGAY1, Kuddisi ERTUĞRUL1
1
Selçuk Üniveristesi, Fen Edebiyat Fakültesi,
Biyoloji Bölümü, Kampus, Konya
2
Selçuk Üniveristesi,Eğitim Fakültesi, Biyoloji
Bölümü, Kampus, Konya
[email protected]
Bu çalışmayla Türkiye'nin lokal endemik
türlerinden birisi olan ve ilk toplandığı 1845
yılından buyana ilkkez tarafımızdan toplanan
463
19. Ulusal Biyoloji Kongresi
Centaurea lycaonica Boiss.& Heldr.türü yeniden
daha kapsamlı bir biçimde betimlenmiştir.Otörü
tarafından yapılan betimindeki eksik verileri
tamamlanmıştır.Seksiyonun diğer türleriyle olan
taksonomik ilişkileri ortaya konmuştur. Populasyon
gözlemlerimiz sonunda araştırma konusu olan C.
lycaonica'nın IUCN 2001 kriterlerine göre "Kritik
Olarak
Tehlikede(Critical
Endangered/CR)"kategorisinde değerlendirilmesi
öngörülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Centaurea, endemik, IUCN
PB376
Gözeli ve Kavak Ovası (Elazığ) Bitkilerinin
Tehlike Kategorileri Yönünden
Değerlendirilmesi
Uğur ÇAKILCIOĞLU1, İsmail TÜRKOĞLU2,
Murat KURŞAT1, Şemsettin CİVELEK1
1
Fırat Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji
Bölümü, Elazığ
2
Fırat Üniversitesi Eğitim Fak. Fen ve Matematik
Alanları Eğitimi Bölümü, Elazığ
[email protected]
2001-2003 yılları arasında Gözeli ve
Kavak Ovalarında (Elazığ) yapılan floristik
çalışmalar sonunda 1045 bitki örneği toplanmıştır.
Bu örneklerin teşhisinden sonra, 43 familya, 175
cins ve 285 tür ve tür altı seviyede takson
saptanmıştır. Araştırma alanından tesbit edilen En
çok takson içeren on familya ve takson sayıları
şöyledir: Asteraceae 37, Fabaceae 29, Brassicaceae
28, Lamiaceae 23, Poaceae 18, Caryophyllaceae 17,
Boraginaceae 16, Scrophulariaceae 15, Liliaceae
10, Apiaceae 7. Bu taksonların 35 (12.2) tanesi
endemiktir. Toplanan endemik bitkiler ‘’IUCN Red
Data Book’’ kategorilerine göre değerlendirilmiştir.
Buna göre 4 takson VU, 3 takson LR (nt), 18 takson
LR (lc) olarak tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: Tehlike kategorileri, endemik
bitkiler, Gözeli Ovası, Kavak Ovası, Elazığ.
Karadeniz Teknik Üniversitesi, Biyoloji Bölümü, TRABZON
PB377
Elazığ İlindeki Şeker Pancarı Tarım
Alanlarında Yayılış Gösteren Yabancı Ot
Florası Üzerine Bir Araştırma
Alpaslan KOÇAK1, İsmail TÜRKOĞLU2, Murat
KURŞAT1, Uğur ÇAKILCIOĞLU1
1
Fırat Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji
Bölümü, Elazığ
2
Fırat Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Fen ve
Matematik Alanları Eğitimi Bölümü, Elazığ
[email protected]
Bu araştırma 2004-2005 yılları arasında
Elazığ ilinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada
tarımsal üretimde verimi etkileyen önemli
etmenlerden birisi olan yabancı otların Elazığ
ilindeki şeker pancarı tarım alanlarına ait florası
ortaya konulmuştur. Buna göre çalışma alanında 26
familyaya ait 75 cins, 93 tür ve türaltı takson tespit
edilmiştir. Çalışma alanında en fazla taksona
Asteraceae familyası sahiptir. Çalışma alanında
ikinci ve üçüncü en fazla taksona sahip familyalar
Fabaceae ve Poaceae dir. Türlerin fitocoğrafik
bölgelere dağılımı şöyledir: Iran-Turan elementleri
(%10,75), Avrupa-Sibirya elementleri (%5,37),
Akdeniz elementleri (%3,22)’dir.
Anahtar Kelimeler: Elazığ, yabancı ot, flora
PB378
Lathyrus Cinsine Ait Pratensis Seksiyonunda
Bulunan Türlerin Polen Morfolojisi
Fatma GÜNEŞ
Kafkas Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi,
Biyoloji Bölümü, KarsEmail : [email protected]
Bu çalışmada Türkiye’de doğal yayılış
gösteren
Lathyrus
cinsine
ait
Pratensis
seksiyonunda bulunan 5 türün (L. pratensis, L.
laxiflorus subsp. laxiflorus,
L. laxiflorus
subsp. angustifolius, L. layardii, L. czeczottianus)
polenleri
morfolojik
olarak
incelenmiştir.
Preparatlar wodehouse ve Acetolyse metodları
kullanılarak hazırlanmıştır. Türlerin polen şekilleri,
skulptür, strüktür ve apertürlerinin ölçümleri ve
fotoğraflarının çekimi ışık mikroskobu yardımı ile
yapılmıştır.
Buna ilave olarak, türlerin polen
morfolojileri taramalı elektron mikroskobu (SEM)
yardımıyla da incelenmiş ve fotoğrafları çalışmaya
eklenmiştir.
Türkiye için endemik olan L. laxiflorus
subsp. angustifolius, L. layardii,
L.
czeczottianus türlerinin polen morfolojisi ilk defa
bu çalışma ile ortaya konmuştur.
464
Download

463 endemizm oranı %61 dir. Bu bitki Türkiye de Peygamber çiçeği