HSBC Satın alma Yöneticisi EndeksiTM 2014
Ambargo zamanı: 10:00 (ANKARA), 3 Şubat2014
HSBC Türkiye İmalat Sanayi PMI™
Türk imalat sanayisinde büyüme ılımlılaşmaya devam etse de, sağlamlığını korudu
Önemli bulgular:
• Fabrika çıkışları, yeni siparişler ve satın alma faaliyetlerinde büyüme hız kesti
• Döviz kurlarına paralel olarak, enflasyon baskıları önemli ölçüde ivme kazandı
• İstihdam istikrarlı bir şekilde artmaya devam etti
HSBC’den elde edile son PMITM anket verilerine göre, Türk imalatçılarının
karşı karşıya olduğu ticaret koşulları Ocak ayında da iyileşmeye devam
etti. Genel anlamda büyüme istikrarlı bir hızda ilerlerken, Kasım ayında
yakaladığı zirvenin altında ölçülerek fabrika çıkışları ve yeni siparişlerde
gözlenen artışın zayıf seviyelerde gerçekleştiğine işaret etti. İstihdam
istikrarlı bir şekilde artmaya devam etse de, bu ay boyunca firmalar
liranın zayıflamasına bağlı olarak keskin bir şekilde yükselen girdi
maliyeti baskısı ile karşı karşıya kaldılar. Bu durum sonucunda fabrika
çıkışları önemli bir ölçüde arttı.
HSBC Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) başlığı, imalat
sanayisinin kaydettiği performansı sergilemek amacıyla tasarlanmış tek
rakamlı, bileşik performans göstergesidir. Bu veriler, yeni siparişler,
fabrika çıkışları, istihdam, tedarikçilerin teslim süresi ve satın alma
stokları gibi göstergelerden elde edilir. 50,0 değerinin üzerinde ölçülen
tüm rakamlar sektörde gelişime işaret etmektedir.
PMI, Ocak ayında hiçbir değişiklik olmadığını gösteren 50,0 değerinin
üzerinde kalmayı başararak, Türk mal üreticilerinin ticaret koşullarının
genel anlamda kesintisiz olarak iyileşmeye devam ettiğine işaret etti.
Kasım ayında 55,0 olarak ölçülen ve 32 aylık dönemin zirvesini yakalayan
PMI, o zamandan bu yana üst üste ikinci ayda da düşerek bu ay 52,7
seviyesinde ölçüldü. Büyüme Ağustos’tan bu yana kaydedilen en yavaş
hızında seyretse de, 51,0 olan uzun vadeli anket ortalamasının üzerinde
kalmayı başardı. Bir önceki aya göre başlık endeksinde meydana gelen
düşüş, genel olarak yeni siparişler, fabrika çıkışları ve satın alma stokları
unsurlarının durumunu yansıtır nitelikte oldu.
2014 yılı başlangıcında Türk imalatçıların ticaret koşullarında gözlenen
genel gelişmelerin birleşme noktası, yeni siparişlerin artmaya devam
etmesi olmuştur. Büyüme Kasım ayında ölçülen belirgin hızından bu yana
yavaşlasa da, sağlamlığını korudu ve geçmiş anket verileri bağlamında
güçlü seviyelerde kalmayı başardı. Yerli talep genel olarak gelen yeni
iş seviyesini tetiklerken, zayıflayan döviz kurlarına rağmen, yeni ihracat
siparişleri Ocak ayı boyunca hafif bir şekilde arttı.
Fabrika çıkışları, yeni işlerle aynı trendde seyrederek, birbirini takip
eden iki ayda da hız kesmesine rağmen, istikrarlı bir şekilde yükselmeye
devam etti. Üretimin gösterdiği keskin çıkış sonucunda, son üç aydan bu
yana ilk kez birikmiş işler azaltıldı. Ayrıca, mamul mal stokları birbirini
takip eden on ikinci ayda da azaltılırken, firmalar envanter seviyelerini
düşük tutmayı tercih ettiler.
Haziran 2009’dan bu yana olduğu gibi, Türk imalatçıların iş gücü seviyesi
Ocak ayında da artmaya devam etti. Üstelik iş yaratma hızı uzun vadeli
anket ortalamasının üzerinde kalmayı başardı.
Ocak ayı verilerine göre Türk imalat sektöründe maliyet baskısı önemli
ölçüde arttı. Girdi fiyatı enflasyonu Mart 2011’den bu yana en yüksek
hızında arttı. Üstelik Aralık’tan bu yana kazandığı ivme, anket geçmişi
boyunca en büyük ikinci hızında ölçüldü. Firmalar, hammadde maliyetinin
artışını doğrudan döviz kurlarına karşılık Türk lirasının zayıflamasına
bağladılar. Fabrika çıkışları ve yeni siparişlere paralel olarak, girdi alımı
hacmi artsa da, büyüme hızı son beş ayın en yavaş seviyesinde seyretti
ve girdi stokları seviyesi son beş aylık dönem boyunca ilk kez düştü.
Bu sırada, firmaların artan girdi fiyatlarını müşterilerine aktarmalarından
dolayı mamul malların fabrika çıkışı fiyatları Şubat 2011’den bu yana en
yüksek hızında arttı.
HSBC Türkiye Satın Alma Yöneticisi EndeksiTM (PMITM)
50 = bir önceki aya göre değişme yok
Artan büyüme oranı
60
55
50
HSBC Turkey Purchasing Managers’ Index
45
40
35
Artan daralma oranı
30
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
HSBC Türk Satın Alma Yöneticisi EndeksiTM (PMITM) imalat sektörüne genel bir bakış imkanı sağlayan bir bileşik göstergedir ve tüm ekonomi için yol gösterici
bir gösterge olarak kabul edilir. Gösterge değer mamul, yeni sipariş,istihdam, tedarikçi teslim süresi ve satın alınan mal stoku gibi farklı endekslerin bileşiminden
türetilmiştir. PMI değeri 50.0’ın altındaysa imalat sanayi daralmaktadır, üzerindeyse genişlemektedir. 50.0 değerinde ise bir değişiklik yoktur. 50.0 değerine göre sapma
ne kadar fazlaysa endeksteki değişme oranı o kadar büyüktür. Purchasing Managers’ IndexTM ve PMITM Markit Economics Limited şirketinin ticari markalarıdır veya bir
lisans anlaşması çerçevesinde kullanılmaktadır. HSBC yukarıda sözü edilen markaları lisanslı kullanmaktadır. Markit, Markit Group Limited şirketinin kayıtlı ticari markasıdır.
HSBC Türkiye İmalat Sanayi PMI™
Üretim Endeksi
S: Üretiminiz bir ay öncesine göre nasıl değişti?
50 = bir önceki aya göre değişme yok
Artan büyüme oranı
% Azaldı
65
% Arttı
60
55
50
45
40
35
30
25
20
2005
Artan daralma oranı
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
% Aynı
2013
Türkiye’de mevsimlik etkilerden arındırılmış mal üretim seviyesi, Ocak ayı dâhil olmak üzere birbirini takip eden sekizinci ayda da artış gösterdi.
Kasım ayında 32 aylık dönemin zirvesini yakalayan büyüme hızı, Ocak ayı boyunca hız kesse de, uzun vadeli anket ortalamasının üzerinde ölçülen
bir hızla seyretti. Anket katılımcılarından elde edilen anekdotsal kanıtlara göre, üretim seviyesinin yükselişi genel olarak artan talebe bağlandı.
Yeni Siparişler Endeksi
S: Aldığınız toplam siparişlerin miktarı bir ay öncesine göre nasıl değişti?
50 = bir önceki aya göre değişme yok
Artan büyüme oranı
65
% Arttı
% Azaldı
60
55
50
45
40
35
30
25
20
2005
Artan daralma oranı
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
% Aynı
2013
Türk mal üreticilerinin aldığı yeni iş hacmi Ocak ayı dâhil olmak üzere üst üste altıncı ayda da arttı ve bu durum genel olarak sektördeki talebin
güçlenmesine bağlandı. Firmalar ayrıca yeni müşteri kazanımını ve yeni ürünlerin piyasaya sürülmesini gerçekleşen önemli gelişmeler arasında
saydılar. Mevsimlik etkilerden arındırılmış Yeni Sipariş Endeksi Kasım ayında ölçülen yüksek seviyesinden sıyrılsa da, 2013 ortalamasının (53,0)
üzerinde seyrederek tatmin edici bir büyüme hızına işaret etti.
Yeni İhracat Siparişleri Endeksi
S: Yurtdışından aldığınız siparişler bir ay öncesine göre nasıl değişti?
50 = bir önceki aya göre değişme yok
Artan büyüme oranı
65
% Azaldı
% Arttı
60
55
50
45
40
35
30
25
2005
Artan daralma oranı
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
% Aynı
2013
Ocak ayında ihracat piyasalarından gelen yeni işlerde büyüme yavaşlayarak marjinal bir hızda ilerledi. Birbirini takip eden altıncı anket döneminde
iyileşmeye devam eden büyüme çok düşük bir hızda ve dizilim içinde en zayıf seviyede gerçekleşti. İhracat talebinin cansızlaşması, kısmen Avrupa
piyasalarından gelen siparişlerin azalmasına ve Orta Doğu’da meydana gelen olaylardan kaynaklanan belirsizlik durumuna bağlandı.
Birikmiş işler Endeksi
S: Birikmiş sipariş miktarınız bir ay öncesine göre nasıl değişti?
Artan büyüme oranı
50 = bir önceki aya göre değişme yok
% Azaldı
60
% Arttı
55
50
45
40
35
30
2005
Artan daralma oranı
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
% Aynı
Ocak ayında Türk imalatçılar bekleyen iş seviyelerinde genel anlamla düşüş gözlediklerini belirttiler. Bu durum, birikmiş işlerin iki aylık dönem
boyunca ılımlı bir büyüme göstermesinin ardından meydana geldi. Buna rağmen, daralma hızı ılımlı bir hızda gerçekleşti ve 47,7 olarak ölçülen
Birikmiş İşler Endeksi uzun vadeli trendin üzerinde seyretti. Bazı firmalar bu ay boyunca üretim kapasitelerini artırdıklarına değindiler.
All Intellectual Property Rights owned by Markit Economics Limited
2
3 Şubat 2014
Nihai Ürün Stoku Endeksi
S: Nihai ürün stokunuz bir ay öncesine göre nasıl değişti?
50 = bir önceki aya göre değişme yok
Artan büyüme oranı
% Azaldı
55
% Arttı
50
45
40
35
2005
Artan daralma oranı
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
% Aynı
2013
Mevsimlik etkilerden arındırılmış Mamul Mal Stokları Endeksi, herhangi bir değişiklik kaydedilmediğine işaret eden 50,0 sınırının altında ölçülerek,
Türk imalat sektöründe stok eritme çalışmalarının devam ettiğine işaret etti. Azaltım Aralık’tan bu yana ivme kazandı ve genel anlamda mevcut 12
aylık daralma dizilimi ortalamasına paralel bir şekilde seyretti. Stok seviyelerinin azalması ağırlıklı olarak satış nakliyatlarının artışına ve envanter
stoklarını düşük tutma tercihine bağlandı.
İstihdam Endeksi
S: Firmanızda çalışan sayısı bir ay öncesine göre nasıl değişti?
50 = bir önceki aya göre değişme yok
Artan büyüme oranı
60
% Azaldı
% Arttı
55
50
45
40
35
30
2005
Artan daralma oranı
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
% Aynı
2013
Haziran 2009’dan bu yana her ay olduğu gibi, Türkiye’de bulunan mal üreticilerinin çoğu Ocak ayında da iş gücünü artırdı. Son beş aylık döneme
nazaran biraz yavaşlasa da, iş yaratma hızı güçlü seviyelerde gerçekleşti. 51,4 olarak ölçülen mevsimlik etkilerden arındırılmış İstihdam Endeksi,
uzun vadeli trend seviyesinin epeyce üzerinde kalmayı başardı. İstihdamın bu durumu, yeni siparişlerin, dolayısıyla da artan mamul mal ve kapasite
artırma gereksinimlerine bağlandı.
Ürün Fiyatları Endeksi
S: Ürünlerinizin satış fiyatı bir ay öncesine göre nasıl değişti?
50 = bir önceki aya göre değişme yok
Artan büyüme oranı
70
% Azaldı
% Arttı
65
60
55
50
45
40
35
30
2005
Artan daralma oranı
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
% Aynı
2013
Ocak verilerine göre, Türk imalat firmalarında nihai ürün fiyatları enflasyonu ivme kazanarak yükseldi. Mevsimlik etkilerden arındırılmış Nihai Ürün
Fiyatları Endeksi, dizilim geçmişi boyunca ölçülen en yüksek ikinci bir aylık kazanca ve Şubat 2011’den bu yana fiyatlarda en hızlı artışa işaret etti.
Firmaların çoğu fiyat artışını doğrudan artan girdi fiyatlarına, bunu da zayıflayan Türk lirasına bağladılar.
Girdi Fiyatları Endeksi
S: Satın aldığınız malların ortalama fiyatı bir ay öncesine göre nasıl değişti?
50 = bir önceki aya göre değişme yok
Artan büyüme oranı
90
% Azaldı
% Arttı
80
70
60
50
40
30
20
2005
Artan daralma oranı
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
% Aynı
Türk imalatçılar 2014 yılının başlangıcında önemli ölçüde artan girdi fiyatı enflasyonu ile karşı karşıya kaldılar. Firmaların %60’tan çoğu girdi
fiyatlarının Aralık ayına nazaran artış gösterdiğine değinirken, bu durumu hammadde fiyatlarının yükselmesine ve Türk lirasının dövize karşılık
değer kaybetmesine bağladılar. Mevsimlik etkilerden arındırılmış Girdi Fiyatları Endeksi kaydedilen en yüksek ikinci bir aylık kazanç elde ederek,
Mart 2011’den bu yana girdi fiyatlarının en yüksek hızda arttığına işaret etti.
3
3 Şubat 2014
Tedarikçilerin Teslim Süresi Endeksi
S: Tedarikçilerinizin mal teslimi bir ay öncesine göre nasıl değişti?
Artan büyüme oranı
50 = bir önceki aya göre değişme yok
55
% Azaldı
% Arttı
50
45
Artan daralma oranı
40
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
% Aynı
2013
Tedarikçilerin Türk imalatçılara girdi teslim etme süresi Ocak ayında da uzamaya devam etti. Bu süre geçen Ağustos ayından bu yana her ay
uzamaya devam etti. Buna rağmen, katılımcıların sadece %7’si teslimat süresinin uzadığından söz etti ve tedarikçi performansının düşüşü marjinal
bir hızda gerçekleşti. Tedarik süresinin uzadığı yerlerde, bu durum nakit sorunlarına ve artan talepten ötürü hammadde bulma konusunda yaşanan
sıkıntılara bağlandı.
Mal Alım Miktarı Endeksi
S: Mal alımlarınız (ünite olarak) bir ay öncesine göre nasıl değişti?
50 = bir önceki aya göre değişme yok
Artan büyüme oranı
% Azaldı
65
% Arttı
60
55
50
45
40
35
30
25
20
2005
Artan daralma oranı
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
% Aynı
2013
Yeni siparişlerde yaşanan trende paralel olarak, Türk imalatçıların sipariş ettiği girdi hacmi Ocak ayı dâhil olmak üzere birbirini takip eden altıncı
ayda da arttı. Tıpkı nihai ürünler, yeni iş seviyesi ve ihracatlarda olduğu gibi, satın alma faaliyetlerinde büyüme hızı üst üste ikinci ayda da hız kesti.
Mevsimlik etkilerden arındırılmış Satın Alma Miktarları Endeksi son beş aylık dönemin en düşük seviyesine inse de, nispeten güçlü bir büyüme
hızına işaret etti.
Girdi Stoku Endeksi
S: Tedarik stokunuz bir ay öncesine göre nasıl değişti?
50 = bir önceki aya göre değişme yok
Artan büyüme oranı
55
% Azaldı
% Arttı
50
45
40
35
Artan daralma oranı
30
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
% Aynı
2013
Mevsimlik etkilerden arındırılmış Satın Alma Stokları Endeksi, son beş aylık dönem içinde ilk kez herhangi bir değişiklik gözlenmediğini gösteren
50,0 sınırının altına düşerek, Türk imalatçıların elinde bulunan üretim öncesi envanterlerin azaltıldığına işaret etti. Bununla birlikte, azaltım hızı ılımlı
seviyelerde seyretti. Düşen stok seviyeleri ağırlıklı olarak artan üretime bağlandı.
Veri ve Sunum Yöntemiyle ilgili Notlar
Satın Alma Yönetici Endeksi imalat firmalarındaki yöneticilere aylık olarak gönderilen 400 endüstriyel şirketin anketlere verdikleri cevaplardan derlenen veriler üzerinden
hazırlanmaktadır. Türk GYH’sına olan endüstriyel katkısı baz alınarak ve coğrafi konumlara göre tabakalandırılmış olan panelin Türk imalat alt sektörlerinin gruplandırılmasında
Standart Sanayi Sınıflaması (SIC - Standard Industrial Classification) kullanılmıştır.
Anket cevapları ay ortasında toplanan verilere göre bir önceki ay ile karşılaştırıldığında görülen değişimleri yansıtmaktadır. Raporda tüm göstergeler için her bir cevabı verenlerin
yüzdesinin yanında. “arttı/daha iyi” cevabını verenlerle “azaldı/daha kötü cevabını verenler arasındaki net fark sunulmaktadır.
Yayılma endeksleri öncü bir gösterge niteliği taşımaktadır ve değişimin yönünü gösteren basit bir ölçüdür. Endeksin 50 değerinin üzerinde olması bu değişkende artış olduğunu.
50 değerinin altında olması düşüş olduğunu göstermektedir.
Satın Alma Yöneticisi (PMITM) bu raporda sunulan beş ayrı endeksin ağırlıklandırması yoluyla hesaplanan bileşik bir endekstir. Bu hesapta kullanılan ağırlıklar imtiyazlı Satın
Alma ve Tedarik Enstitüsü’nün İngiltere ekonomisiyle ilgili yaptığı araştırmasından türetilmiştir. Bu ağırlıklar şöyledir: Yeni Siparişler -0.3; Üretim -0.25; İstihdam -0.2; Tedarikçilerin
Teslim Süresi -0.15; Girdi Stoku – 0.1. Bu hesaplarda Tedarik Süresi Endeksi diğer endekslerle aynı yönde hareket edecek biçimde ters çevrilmiştir. Markit ilk yayım tarihinden
sonra anket temel verilerinde her hangi bir değişiklik yapmamaktadır ama mevsimlik etkilerden arındırılmış bilgiler zaman içinde revize edilebildiğinden, mevsimlik etkilerden
arındırılmış veri dizilimi bundan etkilenebilir.
Uyarı
HSBC Türkiye PMITM İmalat Sanayi Raporu fikri mülkiyet hakları Markit Economics Limited şirketine aittir veya bir lisans anlaşması çerçevesinde kullanılmaktadır. Önceden Markit’in izni alınmaksızın,
kopyalama, dağıtma veya yayınlama dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere, buradaki verilerin herhangi bir şekilde izinsiz kullanılması yasaktır. Buradaki içerik veya bilgiler (“veriler”), verilerdeki hatalar,
yanlışlıklar, ihmaller veya gecikmeler nedeniyle veya bunlarla ilgili olarak, veya buna dayanarak gerçekleştirilen eylemler nedeniyle Markit’in herhangi bir yükümlülüğü veya sorumluluğu bulunmamaktadır.
Markit, verilerin kullanılmasından kaynaklanan herhangi bir özel, arızi veya dolaylı kayıptan hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Purchasing Managers’ IndexTM ve PMITM Markit Economics Limited şirketinin
ticari markalarıdır veya bir lisans anlaşması çerçevesinde kullanılmaktadır. HSBC yukarıda sözü edilen markaları lisanslı kullanmaktadır. Markit, Markit Group Limited şirketinin kayıtlı ticari markasıdır.
All Intellectual Property Rights owned by Markit Economics Limited
4
Download

HSBC Turkey Manufacturing PMI report - January 2014