STRES &
STRES YÖNETİMİ
Stres nedir?
 Stres, sürekli olarak değişen çevremize
uyum sağlamaya çalışırken yaşadığımız
fiziksel ve duygusal zorlanmadır.
 Kişisel özellikler ile çevresel taleplerin
etkileşimi sonucu herhangi bir uyaranı
içsel veya dışsal) üstesinden gelinemez olarak
algılanışıdır.
 Kişisel
kaynakların
karşılayamamasıdır.
çevresel
talepleri
Bireyler Stresi
Yük
Gücün Üstünde Talep
Baskı
Kendine Yönelik Tehdit
Yetişememe Kaygısı
olarak tanımlar.
STRES
 Stres olumlu ve olumsuz duygular ortaya
çıkarabilir.
 Olumlu etkisi açısından bakıldığında, stres bireyi
harekete geçirir.
 Olumsuz açıdan bakıldığında ise, stres baş
ağrısı, mide ağrısı, ateş basması, uykusuzluk,
yüksek tansiyon, kalp hastalıkları, çarpıntı gibi
sağlık problemlerine yol açan öfke, depresyon,
kabul edilmeme, güvensizlik gibi duyguların
yaşanmasına neden olur.
Strese Yol Açan ya da Stres Yaşamamıza
Neden Olan Bazı Durumlar.....
Hayatımızı yeniden düzenlememizi gerektirdiğinden
strese neden olan durumlardan bazıları şunlardır:
 Sevilen birinin ölümü
 Sevilen birinin hastalığının ciddi olması
 Yeni bir bebeğin doğması
 Çocuğun hastalanması
 İşten çıkarılma
 İş yaşantısındaki değişiklikler
 Boşanma
 Suçlamaya maruz kalmak
 Yeni ilişkilere girme v.b. durumlar
• ÖLÜMLER
• FELAKETLER
• AYRILIKLAR
• DOĞUMLAR
• DEĞERLENDİRİLMELER
Yoğun Stres Yaşayan İnsanlarda Görülen
Bazı Davranışlar...
 Kendini güvensiz, değersiz ve yalnız hissetme
 Giderek hayattan daha az zevk alma
 Ölümle ilgili düşüncelerin artması
 Aşırı hayal kurma ve bu yolla rahatlamaya çalışma
 Çoğu zaman ortaya çıkan öfke patlamaları, öfkesini
kontrol edememe
 Uyku bozuklukları; uykuya dalmada güçlük ya da sık sık
uyanma, sabah uyandığında kendini yorgun hissetme
 İştah kaybı
 Dikkat zayıflaması ve hatırlama güçlükleri
devam...
 Sosyal ve duygusal ilişkilerde bozulmalar
 Sigara veya içki kullanımının başlaması / artması
 Sürekli yaptığı hataları / başarısızlıkları düşünmek
 Normalden daha fazla çalışmak
 Sağlığından endişelenme ve sık sık sağlık kontroller
yaptırma
Bu tür davranışlar bireyin kendi hayatını ve
çevresindekilerin hayatını çekilmez hale getirir ve stres
düzeyini daha da artırır.
Özetle Stres...
 Genel Sinirlilik
 Kalp Atışında Artış
 Ellerde Titreme & Terleme
 Uykusuzluk
 Baş Ağrısı
 Hazımsızlık
 Uyku ve Yemede
Düzensizlik
 Depresyon
 Kaygı yaratır.
Stresi Hayatınızdan Nasıl
Atabilirsiniz?
 Stres hayatın bir parçasıdır. Amaç stresi yok etmek değil,
onu yararlı hale getirmek ve yönetebilmektir.
ETKİLİLİK
İYİ STRES
Düşük
Orta
STRES
Yüksek
STRES..
 Aşırı ya da olumsuz stresin aksine, olumlu stres insanın
hayatına heyecan ve renk katar. Bazen en iyi fikirler,
buluşlar, başarılar, çözümler stres altında gerçekleşir. Son
teslim tarihleri, yarışmalar, zamansızlık hatta
kızgınlıklarımız ve üzüntülerimiz bile hayatımıza zenginlik,
derinlik ve yaratıcılık katar.
 Çok düşük stres bizim sıkılmamıza neden olur. Stresin
olmaması kişiyi bunaltır, hüzünlendirir.
 Diğer taraftan, aşırı stres ise elimizi ayağımızı dolaştırır.
 Yapılması gereken, bizi motive edecek fakat baskı altına
almayacak makul stres düzeyini bulmaktır.
STRES….
İYİ STRES
KÖTÜ STRES
Performansı artırır
Fiziksel, zihinsel ve
ruhsal problemler
Harekete geçirir
Kaçma
Enerji sağlar
Motivasyonu düşürür
Konsantrasyonu artırır Etkililiği azaltır
Makul Stres Düzeyi!
 Herkes için makul bir stres düzeyi yoktur.
 Birisi için rahatsızlık veren, stres yaratan şey, bir
başkası için eğlence kaynağı olabilir. Hatta belli bir
durumun rahatsız edici olduğu konusunda hemfikir
olsak bile, herkesin aynı duruma gösterdiği fizyolojik
ve psikolojik tepkileri farklı olacaktır.
 Bütün insanların kendine göre farklı özellikleri ve
ihtiyaçları vardır.
 Sürekli koşturan, yoğun yaşayan biri için durağan ve
rutin işler stres yaratır.
 Diğer taraftan, sakin ve tekdüze bir yaşam düzenine
alışmış bir insan için hareketli bir iş stres yaratabilir.
Stres Tolerans Düzeyi
Herkesin strese karşı dayanıklılık ve stresten etkilenme / tolerans düzeyi birbirinden
farklıdır. Aynı zamanda etkilenme düzeyi de her zaman aynı değildir, zamanla
değişebilir. Mesela insanları strese sokan durumlar ve başa çıkabilecekleri stres
miktarı yaşlara göre değişir.
Bireyin stres tolerans düzeyini etkileyen bazı etkenler;
 Çocukluk yaşantıları (Çocukluğunda çok sıkıntı çekmek strese
karşı hassasiyeti
artırır)
 Kişilik yapısı
(Bazı kişilik tipleri strese daha yatkındır)
 Genetik yapı
(Rahatlama tepkisi beyindeki bazı kimyasal maddelerin miktarı ile ilişkilidir)
 Bağışıklık sistemi bozuklukları
(Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar
bireyin strese karşı direncini zayıflatır)
 Kişinin yaşam biçimi (Düzensiz, dengesiz beslenme,yeterli
veya hiç fiziksel
egzersiz yapmamak)
 Stres yaratan durumun ya da sebebin devam etme süresi ve
yoğunluğu (Stresin süresi ve yoğunluğu arttıkça verdiği zarar da daha fazla olur.)
Stresle başaçıkmak için;
1. Stresli Durumları Analiz Etmek
 Gerçek durum nedir?
 Nerede ve niçin oldu?
 Durumdan ne kadar stres
hissettim?
 Üstesinden gelmek için ne
yapabilirim?
2. Kişisel swot
Stresle İlgili;
 Kendimizin
 Durumun
 Kaynaklarımızın
 Tehditlerin
 Fırsatların
 Belirtilerin
 İhtiyaçlarımızın
analizini yapmak.
STRESLE BAŞA ÇIKMA
YÖNTEMLERİ
1. AKTİF BAŞAÇIKMA...
 ALGILAMA
PROBLEM ÇÖZME YETKİNLİĞİ
PLANLAMA
EYLEMLİLİK
KONTROL
2. PASİF BAŞAÇIKMA…
 KAÇMA
 SIĞINMA
 KETLENME
 DOLAYLI ÇÖZÜMLER ARAMA
2. ORTADA…
 DURUMU OLDUĞU GİBİ KABUL
ETME
 DAHA ÇOK DURUMA ODAKLANMA
 DEĞİŞİMİ DIŞARIDA ARAMA
 SOSYAL DESTEK ARAMA
3. EXTRALAR…
 OYUN
 HOBİ
 MÜZİK
 GEZİ / SEYAHAT
 ÖĞRENME
Ruhsal/Varoluşsal
Kendine Zaman Ayırmak
Kendini Tanımak
İnançlı Olmak / Dua Etmek
Meditasyon
Affetmek
Bağımsızlık Geliştirmek
Mental / Bilişsel
 Hayal
 Hayali Gevşeme
 Kendi Kendine Konuşmak
 Olumlu Düşünmek
 Durumu Yorumlamayı Yeniden
Yapılandırmak
 Kendini Sürekli Yenilemek
Duygusal
Sevmek - Sevilmek
Dokunmak
Ait Olmak
Duyguları İfade Etmek
Espiri
Duygulanım Durumunu Yönetmek
Fiziksel
 Alkol ve Sigara İçmemek
 Kafeinden Kaçınmak
 Düzenli Uyku / Biyolojik Saat
(7 saat)
 Günlük Düzenli Fiziksel Egzersiz
(En az 25 dk)
 Beslenme Alışkanlığı (B grubu vitaminleri ve
magnezyum.)
 Sabah Kahvaltılarını Düzenli Yapmak
 Kiloyu Normal Sınırlar İçerisinde Tutmak
Sosyal
Sosyal Destek Ağlarını Oluşturmak
Sosyal İlişki İçerisinde Bulunmak
Yardım Davranışlarında Bulunmak
Sosyal Aktiviteler Gerçekleştirmek
Eğlenmek
Paylaşmak
Ek olarak
 Türk hamamı
 Fiziksel temas.
 Günde en az bir tür
gevşeme egzersizi
yapmak
GEVŞEME Yöntemleri
 GÜNDÜZ RÜYALARI
 HAYAL
 YOGA
 İBADET/DUA
 MEDİTASYON
 KENDİ KENDİNE HİPNOZ
Sonuç Olarak…
 Stres bizim dışımızda değildir.
 Stressiz yaşam da söz konusu değildir.
 Hiç stresin olmaması da bir tür normal
dışılıktır
 Stresi değil kendimizi yönetmeyi
öğrenmeliyiz.
 Strese yatkınlık yaratan kişilik
özelliklerimizi gözden geçirmeliyiz.
 Niçin iki gönül bir olunca samanlık seyran
oluyor?
Download

Stres Yönetimi