EDİTÖRLER
Prof. Dr. Akın KAYA I Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ I Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ
EDİTÖRLER
Prof. Dr. Akın KAYA I Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ I Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ
Göğüs Hastalıkları Propedötik
Copyright © 2014 AVES Yayıncılık Ltd. Şti.
Editörler
Prof. Dr. Akın KAYA
Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ
Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ
ISBN: 978-605-87490-4-7
Birinci baskı: 3000 adet (Şubat 2014)
Göğüs Hastalıkları Propedötik kitabının içeriği,
Akciğer Sağlığı ve Yoğun Bakım Derneği’nin katkılarıyla hazırlanmıştır.
firmasının koşulsuz eğitim desteğiyle yayınlanmıştır.
Yayıncı
İbrahim KARA
Yayın Yönetmeni
Ali ŞAHİN
Satış Koordinatörü
Sinan Gökbörü BÜNCÜ
Mali ve İdari İşler
Veysel KARA
Yayın Yönetmeni Yardımcıları
Gökhan ÇİMEN
Ayşegül BOYALI
Proje Asistanı
Gizem KOZ
Yayın Koordinatörleri
Sevilay ARDIÇ NAYİR
Nilüfer TÜRKYILMAZ
Merve AKDEMİR SAĞLIK
Grafik Departmanı
Ünal ÖZER
Neslihan YAMAN
Merve KURT
İletişim
Adres : Büyükdere Cad. No: 105/9 34394
Mecidiyeköy, Şişli, İstanbul
Telefon :+90 212 217 17 00
Faks
: +90 212 217 22 92
E-posta : [email protected]
Basım Yeri: ADA Ofset Matbaacılık
Tic. Ltd. Şti., Litros Yolu 2. Matbaacılar S.
E Blok No: (ZE2) 1. Kat Topkapı, İstanbul
Telefon : +90 212 567 12 42
İçindekiler
1
Toraks Anatomisi
Aydın ÇİLEDAĞ, Akın KAYA
11
Solunum Fizyolojisi
Elif ŞEN
23
Göğüs Hekimliğinde Anamnez
Tevfik ÖZLÜ
29
Dispne ve Hırıltılı Solunum
Banu ERİŞ GÜLBAY
35
Göğüs Ağrısı
Nurhan KÖKSAL, Esra ARSLAN
43
Öksürük
Necla SONGÜR
55
Hemoptizi
Levent KART, Ayşe HAVAN
65
Solunum Sistemi Muayenesi
Gökhan ÇELİK
89
Konvansiyonel Akciğer Radyolojisi
Nazan ÇİLEDAĞ, Aydın ÇİLEDAĞ
105 Toraks Radyolojisi: Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG)
Recep SAVAŞ
135 Göğüs Hastalıklarında Girişimsel Radyoloji
F. Gonca ELDEM, Bora PEYNİRCİOĞLU, Barbaros ÇİL
143 Toraks Ultrasonografisi
Suat FİTOZ
147 Solunum Fonksiyon Testleri
M. Sinan ERGİNEL
163 Arter Kan Gazı Değerlendirilmesi ve Asit Baz Dengesi
Kürşat UZUN
171 Solunumsal Mikrobiyoloji
Jülide Sedef GÖÇMEN, Ebru EVREN
189 Tanısal Bronkoskopi
Elif KÜPELİ
197 Endobronşiyal Ultrasonografi
Erdoğan ÇETİNKAYA, Murat ACAT
207 Göğüs Hastalıklarında Kullanılan Nükleer Tıp Yöntemleri
Çiğdem SOYDAL, Özlem KÜÇÜK
215 Torasentez, Plevral Biyopsi ve Torakoskopi
Abdurrahman ŞENYİĞİT, Özlem ABAKAY
227 Sağ Kalp Kateterizasyonu
Hüseyin YILDIRIM
231 Solunum Sitolojisi
Koray CEYHAN
239 Mediastinoskopi, VATS, Açık Akciğer Biyopsisi
Levent ELBEYLİ, Maruf ŞANLI
249 Allerji Tanısı
Bülent BOZKURT
255 Polisomnografi
Mehmet KARADAĞ
265 Solunum Yetmezliği
İrfan UÇGUN
273 Göğüs Hastalıklarında Maluliyet Değerlendirmesi
İbrahim AKKURT, Cebrail ŞİMŞEK
281
283
286
288
290
304
305
306
307
308
EKLER
EK 1 - Pulmoner Emboli Tanı Algoritmaları, Serhat EROL
EK 2 - Soliter Pulmoner Nodüle Yaklaşım
EK 3 - Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserinde Evreleme Sistemi
EK 4 - Bronskoskopi Görüntüleri, Erdoğan ÇETİNKAYA, Zehra YAŞAR
EK 5 - Akciğer Radyolojisi Örnekleri
EK 6 - KOAH Değerlendirme Testi (CAT)
EK 7 - Epworth - Gündüz Aşırı Uykululuk Testi
EK 8 - Nikotin Bağımlılık Testi (FAGERSTÖRM)
EK 9 - Toplumda Gelişen Pnömoniler
EK 10 - Örnek Olgular: Arter Kan Gazları Yorumlanması
Hazırlayanlar
Yard. Doç. Dr. Özlem ABAKAY
Uzm. Dr. Ayşe HAVAN
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Diyarbakır
Fatih Üniveristesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, İstanbul
Yard. Doç. Dr. Murat ACAT
Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ
Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Karabük
Bursa Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bursa
Prof. Dr. İbrahim AKKURT
Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, İstanbul
Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim
Araştırma Hastanesi, İş ve Meslek Hastalıkları Kliniği, Ankara
Uzm. Dr. Esra ARSLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs
Hastalıkları Anabilim Dalı, Samsun
Doç. Dr. Bülent BOZKURT
Turgut Özal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, İmmünoloji ve Allerjik Hastalıklar Bilim
Dalı, Ankara
Doç. Dr. Koray CEYHAN
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Patoloji Anabilim Dalı,
Sitoloji Bilim Dalı, Ankara
Prof. Dr. Gökhan ÇELİK
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Ankara
Prof. Dr. Erdoğan ÇETİNKAYA
Prof. Dr. Levent KART
Prof. Dr. Akın KAYA
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Ankara
Prof. Dr. Nurhan KÖKSAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs
Hastalıkları Anabilim Dalı, Samsun
Prof. Dr. Özlem KÜÇÜK
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nükleer Tıp Anabilim
Dalı, Ankara
Doç. Dr. Elif KÜPELİ
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Ankara
Prof. Dr. Tevfik ÖZLÜ
Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs
Hastalıkları Anabilim Dalı, Trabzon
Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Karabük
Doç. Dr. Bora PEYNİRCİOĞLU
Prof. Dr. Barbaros ÇİL
Prof. Dr. Recep SAVAŞ
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim
Dalı, Ankara
Doç. Dr. Aydın ÇİLEDAĞ
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Ankara
Doç. Dr. Nazan ÇİLEDAĞ
Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Hastanesi Eğitim ve
Araştırma Hastanesi, Radyoloji Kliniği, Ankara
Prof. Dr. Levent ELBEYLİ
Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Cerrahisi
Anabilim Dalı, Gaziantep
Uzm. Dr. F. Gonca ELDEM
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim
Dalı, Ankara
Prof. Dr. M. Sinan ERGİNEL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs
Hastalıkları Anabilim Dalı, Eskişehir
Prof. Dr. Banu ERİŞ GÜLBAY
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Ankara
Yard. Doç. Dr. Ebru EVREN
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji
Anabilim Dalı, Ankara
Prof. Dr. Suat FİTOZ
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim Dalı, Ankara
Prof. Dr. Jülide Sedef GÖÇMEN
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji
Anabilim Dalı, Ankara
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim Dalı, Ankara
Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim Dalı, İzmir
Prof. Dr. Necla SONGÜR
Memorial Şişli Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Kliniği, İstanbul
Uzm. Dr. Çiğdem SOYDAL
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nükleer Tıp Anabilim
Dalı, Ankara
Doç. Dr. Maruf ŞANLI
Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Gaziantep
Doç. Dr. Elif ŞEN
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Ankara
Prof. Dr. Abdurrahman ŞENYİĞİT
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları
Anabilim Dalı, Diyarbakır
Uzm. Dr. Cebrail ŞİMŞEK
Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma
Hastanesi, İş ve Meslek Hastalıkları Kliniği, Ankara
Prof. Dr. İrfan UÇGUN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs
Hastalıkları Anabilim Dalı, Yoğun Bakım Bilim Dalı, Eskişehir
Prof. Dr. Kürşat UZUN
Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram
Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Konya
Doç. Dr. Hüseyin YILDIRIM
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Eskişehir
Önsöz
Değerli Meslektaşlarımız,
Göğüs Hastalıkları Propedötik kitabını sizlere sunmaktan büyük mutluluk duyuyoruz.
Kitabın alanımızda önemli bir boşluğu dolduracağına ve güncel göğüs hastalıklarının tanı
yöntemlerinin anlatıldığı bir başvuru kaynağı olacağına inanıyoruz.
Solunum fizyolojisinden, akciğer hastalıklarının tanısında kullanılan görüntüleme yöntemlerine;
solunum fonksiyon testlerinden mikrobiyolojik tetkiklere kadar tanısal süreçte yer alan her
konu tartışılmıştır. Bölümler alanında söz sahibi uzmanlar tarafından hazırlanmış ve bol
örneklerle desteklenmiştir.
Semptomlara yaklaşım, tanısal algoritmalarla anlatılmıştır. Radyolojik tanı yöntemleri,
konvansiyonel grafiler, BT ve MR konuları, geniş olarak anlatılmıştır. Solunum hastalıklarında
kullanılan mikrobiyolojik tanı yöntemleri, son rehberlere göre hazırlanmış ve okuyucuya
sunulmuştur.
Kitabın sonunda yer alan ekler; en sık karşılaşılan algoritmaları, kullanışlı bazı indeksleri,
örnek akciğer filmlerini ve bronkoskopik görüntüleri içermektedir.
Kitap, akciğer hastalıkları ile ilgilenen uzman hekimlere, asistanlarımıza ve tıp öğrencilerine
önemli bir başvuru kaynağı olacaktır. Bu konuda daha önce çok güzel eserler hazırlayan
başta Prof. Dr. Selahattin AKKAYNAK olmak üzere tüm hocalarımızı minnetle anıyoruz. Bu
kitap öğrencilerimize ve asistanlarımıza ithaf edilmiştir.
Kitabın hazırlanmasında desteklerini esirgemeyen tüm yazarlarımıza, kusursuz çalışmaları
nedeniyle AVES ekibine ve koşulsuz eğitim desteği nedeniyle AstraZeneca firmasına
teşekkür ederiz.
Sevgi ve saygılarımızla.
Prof. Dr. Akın Kaya
Prof. Dr. Mehmet Karadağ
Prof. Dr. Tevfik Özlü
Download

Prof. Dr. Akın KAYA I Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ I Prof. Dr