DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF. NAK. TURZ. TAAH. İTH. İHR.
SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
S: 201002120 RUHSAT NUMARALI VE ER: 3244364 ERİŞİM
NUMARALI
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE KIRMA-YIKAMA-ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
ADANA İLİ KARAİSALI İLÇESİ ESPİCE TEPE MEVKİİ
RAPORU HAZIRLAYAN KURULUŞ
M.O.S.K.
ÇEVRE ARITIM SİS. ÜRT. İNŞ. MÜH. MÜŞ.
MADEN SAN. TİC. LTD. ŞTİ.
ÇED Raporu
Nihai ÇED Raporu
ADANA – OCAK 2014
PROJE SAHİBİNİN ADI
ADRESİ
TELEFON, GSM VE FAKS
NUMARASI
E-POSTA
PROJENİN ADI
PROJE BEDELİ
PROJE İÇİN SEÇİLEN
YERİN AÇIK ADRESİ (İLİ,
İLÇESİ, MEVKİİ)
PROJENİN NACE KODU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR. İNŞ.
HARF. NAK. TURZ. TAAH. İTH. İHR. SAN.
VE TİC. LTD. ŞTİ.
KURTULUŞ MAH. 64009 SOKAK SEZEN
APT. NO: 1/15
SEYHAN/ADANA
0322 459 23 83
[email protected]
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE KIRMAYIKAMA-ELEME TESİSİ KAPASİTE ARTIŞI
950.000 TL
ADANA İLİ, KARAİSALI İLÇESİ, ESPİCE
TEPE MEVKİİ
089990
:
BAŞKA
YERDE
SINIFLANDIRILMAMIŞ
DİĞER
MADENCİLİK VE TAŞOCAKÇILIĞI
Nokta
No
1
2
3
4
PROJE İÇİN SEÇİLEN
YERİN KOORDİNATLARI
RUHSAT KOORDİNATLARI
(100 ha)
ED-50
WGS-84
Y
X
Enlem
Boylam
683450.000 4135000.000 37.3420106 35.0705764
684450.000 4135000.000 37.3418126 35.0818587
684450.000 4134000.000 37.3328047 35.0816099
683450.000 4134000.000 37.3330027 35.0703291
MİGEM İŞLETME İZİN ALANI KOORDİNATLARI
(9,98 ha)
ED-50
WGS-84
Nokta
No
Y
X
Enlem
Boylam
683700.000 4134365.000 37.3362412 35.0732397
1
684000.000 4134500.000 37.3373979 35.0766576
2
684000.000 4134100.000 37.3337947 35.0765584
3
683700.000 4134100.000 37.3338541 35.0731741
4
ESKİ ÇED İZİN ALANINA AİT KOORDİNATLARI
(24,75 ha)
ED-50
WGS-84
Nokta
No
Y
X
Enlem
Boylam
683830.000 4134812.000 37.3402420 35.0748171
1
684120.000 4134645.000 37.3386802 35.0780474
2
684000.000 4134100.000 37.3337947 35.0765584
3
683739.000 4134020.000 37.3331257 35.0735942
4
683643.000 4134014.000 37.3330907 35.0725097
5
683620.000 4134140.000 37.3342302 35.0722815
6
YENİ ÇED İZİN ALANINA AİT KOORDİNATLARI
(57,4 ha)
ED-50
WGS-84
Nokta
No
Y
X
Enlem
Boylam
1
683525.311 4134893.750 37.3410387 35.0713998
2
684048.314 4134893.750 37.3409352 35.0773004
3
684048.314 4134726.031 37.3394244 35.0772588
4
684251.956 4134686.083 37.3390241 35.0795463
5
684251.956 4134000.002 37.3328440 35.0793758
6
683620.000 4134000.002 37.3329691 35.0722468
7
683620.000 4134392.717 37.3365067 35.0723440
8
683525.311 4134392.717 37.3365254 35.0712758
KIRMA-YIKAMA-ELEME TESİSİNE AİT KOORDİNATLAR
(4.658,146 m2)
ED-50
WGS-84
Nokta
No
Y
X
Enlem
Boylam
683703.201 4134154.319 37.3343428 35.0732236
1
683736.300 4134100.002 37.3338469 35.0735836
2
683710.000 4134082.002 37.3336900 35.0732824
3
683681.000 4134053.002 37.3334345 35.0729481
4
683645.060 4134114.095 37.3339919 35.0725578
5
Nokta
No
1
2
3
4
STOK ALANINA AİT KOORDİNATLAR
(1.045,69 m2)
ED-50
WGS-84
Y
X
Enlem
Boylam
683645.060 4134114.095 37.3339919 35.0725578
683681.000 4134053.002 37.3334345 35.0729481
683667.473 4134035.571 37.3332801 35.0727912
683659.485 4134035.072 37.3332772 35.0727009
PASA STOK ALANINA AİT KOORDİNATLAR
(13.368,172 m2)
ED-50
WGS-84
Nokta
No
Y
X
Enlem
Boylam
683675.895 4134318.865 37.3358304 35.0729563
1
683740.550 4134300.633 37.3356534 35.0736812
2
683703.201 4134154.319 37.3343428 35.0732236
3
683645.060 4134114.095 37.3339919 35.0725578
4
683620.000 4134140.002 37.3342302 35.0722815
5
BİTKİSEL TOPRAK STOK ALANINA AİT KOORDİNATLAR
(958,903 m2)
ED-50
WGS-84
Nokta
No
Y
X
Enlem
Boylam
683680.372 4134333.192 37.3359585 35.0730104
1
683744.004 4134315.253 37.3357844 35.0737238
2
683675.895 4134318.865 37.3358304 35.0729563
3
683740.550 4134300.633 37.3356534 35.0736812
4
Nokta
No
1
2
3
4
ŞANTİYE ALANINA AİT KOORDİNATLAR
(2.050,332 m2)
ED-50
WGS-84
Y
X
Enlem
Boylam
683715.361 4134038.564 37.3332976 35.0733321
683715.361 4134000.002 37.3329503 35.0733226
683649.257 4134000.002 37.3329633 35.0725769
683688.516 4134046.375 37.3333733 35.0730312
Nokta
No
1
2
3
4
TEMİZ SU HAVUZUNA AİT KOORDİNATLAR
(90 m2)
ED-50
WGS-84
Y
X
Enlem
Boylam
683726.368 4134075.351 37.3336268 35.0734654
683734.930 4134080.518 37.3336717 35.0735633
683739.580 4134072.812 37.3336013 35.0736138
683731.018 4134067.646 37.3335565 35.0735160
4 KADEMELİ ÇÖKELME HAVUZUNA AİT
KOORDİNATLAR
(165 m2)
ED-50
WGS-84
Nokta
No
Y
X
Enlem
Boylam
1. Nolu Çökeltme Havuzu
683718.507 4134073.250 37.3336095 35.0733762
1
683723.608 4134076.408 37.3336369 35.0734345
2
683726.240 4134072.156 37.3335981 35.0734632
3
683721.138 4134068.998 37.3335706 35.0734048
4
2. Nolu Çökeltme Havuzu
683722.495 4134069.837 37.3335779 35.0734203
1
683725.046 4134071.416 37.3335916 35.0734495
2
683727.678 4134067.165 37.3335528 35.0734782
3
683725.127 4134065.586 37.3335391 35.0734490
4
3. Nolu Çökeltme Havuzu
683729.689 4134068.419 37.3335637 35.0735012
1
683732.862 4134063.327 37.3335172 35.0735357
2
683724.374 4134058.039 37.3334713 35.0734386
3
683721.201 4134063.131 37.3335178 35.0734041
4
4. Nolu Çökeltme Havuzu
683721.160 4134063.100 37.3335175 35.0734036
1
683724.332 4134058.007 37.3334710 35.0734381
2
683715.845 4134052.719 37.3334250 35.0733411
3
683712.672 4134057.812 37.3334716 35.0733066
4
GEÇİCİ ATIK DEPOLAMA ALANINA AİT KOORDİNATLAR
(70 m2)
Nokta
No
1
2
3
4
ED-50
Y
X
683759.844 4134098.204
683762.264 4134091.636
683752.881 4134088.179
683750.461 4134094.747
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3338261 35.0738487
37.3337664 35.0738744
37.3337371 35.0737677
37.3337968 35.0737420
PROJENİN ÇED
YÖNETMELİĞİ
KAPSAMINDAKİ YERİ
(SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ)
03.10.2013 TARİH VE 28784 SAYILI RESMİ
GAZETEDE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE
GİREN
“ÇEVRESEL
ETKİ
DEĞERLENDİRİLMESİ YÖNETMELİĞİ”
EK-1 {ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ
UYGULANACAK PROJELER LİSTESİ}
29‐Madencilik projeleri:
a) 25 hektar ve üzeri çalışma alanında (kazı ve
döküm alanı toplamı olarak) açık işletmeler
ç) Kırma‐eleme‐yıkama tesisleri (1a ve 2a grup
madenler 400.000 ton/yıl ve üzeri
RAPORU HAZIRLAYAN
ÇALIŞMA GRUBUNUN /
KURULUŞUN ADI
M.O.S.K. ÇEVRE ARITIM SİS. ÜRT. İNŞ.
MÜH. MÜŞ. MADEN SAN. TİC. LTD. ŞTİ.
RAPORU HAZIRLAYAN
ÇALIŞMA GRUBUNUN /
KURULUŞUN ADRESİ
KURTULUŞ MAH. M. NURİ SABUNCU
BULVARI YENİ VALİLİK KARŞISI NO:104
SELVİ APT. KAT:1 NO:1
SEYHAN/ADANA
RAPORU HAZIRLAYAN
ÇALIŞMA GRUBUNUN /
KURULUŞUN TELEFON VE
FAKS NUMARALARI
TEL: 0322 458 39 33
FAKS: 0322 458 39 03
BAŞVURU DOSYASININ
SUNUM TARİHİ
28/01/2014
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER ..................................................................................................................... I TABLOLAR DİZİNİ.......................................................................................................... V ŞEKİLLER DİZİNİ........................................................................................................ VIII EKLER DİZİNİ .................................................................................................................. X BÖLÜM 1: PROJENİN TANIMI VE AMACI ................................................................ 1 1.1.Tanımı, Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği, Projenin Zamanlama Tablosu .... 1 1.1.1. Tanımı .................................................................................................................. 1 1.1.2. Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği............................................................... 3 1.1.3. Projenin Zamanlama Tablosu ............................................................................ 5 BÖLÜM 2: PROJE ALANI VE ETKİ ALANINA AİT MEVCUT DURUMUN
BELİRLENMESİ VE ÖZELLİKLERİ (Projeler için seçilen yerin çevresel özellikleri,
yukarıda sıralanan hususlar itibari ile açıklanırken, ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarından, araştırma kurumlarından, üniversitelerden veya benzeri diğer
kurumlardan temin edilen bilgilerin hangi kurumdan ve kaynaktan alındığı raporun
notlar bölümünde belirtilir veya ilgili harita, doküman ve benzeri belgeye işlenir.
Proje sahibince kendi araştırmalarına dayalı bilgiler verilmek istenirse, bunlardan
kamu kurum ve kuruluşların yetkileri altında olanlar için ilgili kurum ve
kuruluşlardan bu bilgilerin doğruluğunu belirten birer belge alınarak rapora elenir.)
(Proje yeri ve etki alanının mevcut durumu ve planlanan durumu ile ilgili olarak
çevresel özelliklerin belirtilmesi) ........................................................................................ 7 2.1. Proje İçin Seçilen Yerin Konumu ............................................................................. 7 2.1.1. Proje Yer Seçimi (İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış
olan yerin, Onanlı Çevre Düzen Planı veya İmar Planı sınırları içinde ise bu alan
üzerinde, değil ise mevcut arazi kullanım haritası üzerinde koordinatları ile birlikte
gösterimi, projenin kapladığı alan ve koordinatları) ................................................. 16 2.1.2. Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu ......................................................... 17 2.1.2.1. Kumtaşı Ocağı............................................................................................ 18 2.1.2.2. Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi ..................................................................... 19 2.1.2.3. Stok Alanı ................................................................................................... 20 2.1.2.4. Bitkisel Toprak Depo Alanı ....................................................................... 22 2.1.2.5. Şantiye/İdari Bina...................................................................................... 23 2.1.2.6. Nakliye Güzergâhı ..................................................................................... 28 2.2. Proje Etki Alanın Belirlenmesi ve Etki Alanındaki Mevcut Durum ..................... 29 2.3. Projenin Özellikleri .................................................................................................. 29 2.3.1. Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri, Üretim Miktarları, İş
Akım Şeması, Çalışacak Personel Sayısı .................................................................... 29 2.3.1.1. Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri ............................... 29 2.3.1.2. Üretim Miktarları ...................................................................................... 29 2.3.1.3. İş Akım Şeması .......................................................................................... 30 2.3.1.4. Çalışacak Personel Sayısı .......................................................................... 31 2.3.2. Üretimde Kullanılacak Makinelerin, Araçların ve Aletlerin Miktar ve
Özellikleri ..................................................................................................................... 31 2.3.3. Üretim Sırasında Tehlikeli, Toksik, Parlayıcı ve Patlayıcı Maddelerin
Kullanım Durumları, Taşınmaları ve Depolanmaları ............................................... 32 2.3.4. Proje Kapsamındaki Ulaştırma Altyapısı Planı ( Ulaştırma güzergahı,
güzergah yollarının mevcut durumu ve kapasitesi, hangi amaçlar için kullanıldığı,
mevcut trafik yoğunluğu, yerleşim yerlerine göre konumu, yapılması düşünülen
tamir, bakım ve iyileştirme çalışmaları vb. ) .............................................................. 39 I
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
BÖLÜM 3: PROJENİN EKONOMİK VE SOSYAL BOYUTLARI ........................... 42 3.1. Proje ve Etki Alanının Mevcut ve Planlanan Sosyo-Ekonomik Özellikleri .......... 42 3.1.1. Ekonomik Özellikler (Yörenin ekonomik yapısını oluşturan başlıca sektörler)
...................................................................................................................................... 42 3.1.2. Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfusun yaş sınıflarına göre
dağılımı, hane halkı yapısı) ......................................................................................... 42 3.1.3. Sağlık (Bölgede mevcut endemik hastalıklar) .................................................. 48 3.1.4. İnsan Sağlığı ve Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler ................... 48 3.1.5. Gerçekleşmesi Beklenen Gelir Artışları; Yaratılacak İstihdam İmkanları,
Nüfus Hareketleri ........................................................................................................ 53 3.1.6. Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, Sağlık, Kültür Hizmetleri) ........ 54 3.1.7. Çalışacak Personelin ve Bu Personele Bağlı Nüfusun Konut Ve Diğer
Teknik/Sosyal Altyapı İhtiyaçları ............................................................................... 54 3.1.8. Projenin Fayda-Maliyet Analizi ....................................................................... 55 3.1.9. Projeden Etkilenen Yerleşim Yerleri ................................................................ 56 3.1.10. Projenin Ekonomik Ömrü .............................................................................. 57 3.1.11. Zamanlama Tablosu ....................................................................................... 57 3.2. Diğer Hususlar ......................................................................................................... 57 BÖLÜM 4: MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER VE DOĞAL KAYNAKLARIN
KULLANIMI (Bölgesel ve çalışma alanı baz alınarak mevcut ve planlanan durum
verilmelidir.)....................................................................................................................... 58 4.1. Arazi Kullanım ve Mülkiyet Durumu...................................................................... 58 4.1.a. Tarım ve Hayvancılık ........................................................................................ 59 4.1.a.1. Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü .......................................... 59 4.1.a.2. Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları ............................. 59 4.1.a.3. Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları ................................ 61 4.1.b. Orman Alanları ................................................................................................. 62 4.1.b.2. Ocak Yerinin İşlendiği Mescere Haritası ve Yorumu .............................. 64 4.1.b.3. Sahanın Yangın Görüp Görmediği ........................................................... 65 4.1.c. Proje Yerinde Elden Çıkarılacak Alanın Değerlendirilmesi ........................... 66 4.1.c.1. Proje Sırasında Kesilecek Ağaçların Tür ve Sayıları, Orman Yangınları
ve Alınacak Önlemler ............................................................................................. 66 4.1.c.2. Elden Çıkarılacak Tarım Alanları Büyüklüğü, Arazi Kullanım Kabiliyeti
................................................................................................................................. 66 4.1.c.3. Etkilenecek Tabii Bitki Türleri ve Ne Kadar Alanda Bu İşlerin Yapılacağı
................................................................................................................................. 67 4.1.c.4. Proje Alanında Kültür ve Tabiat Varlıkları Durumu............................... 68 4.1.c.5. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve
Alınacak Önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) ................ 68 4.2. Toprak Özellikleri .................................................................................................... 69 4.2.a. Toprak Yapısı ve Arazi Kullanım Kabiliyeti Sınıflaması ................................. 70 4.2.b. Yamaç Stabilitesi ............................................................................................... 72 4.2.c. Erozyon .............................................................................................................. 73 4.2.d. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Toprağa Etkiler ve
Alınacak Önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) ..................... 74 4.3. Jeolojik Özellikler .................................................................................................... 74 4.3.a. Bölge Jeoloji ...................................................................................................... 74 4.3.b. Proje Alanı Jeolojisi .......................................................................................... 79 4.3.c. Cevherleşme ....................................................................................................... 79 II
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.3.d. Depremsellik ...................................................................................................... 79 4.3.e. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Jeolojik Etkiler ve
Alınacak Önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) ..................... 83 4.4. Hidrojeolojik Özellikler ........................................................................................... 83 4.4.a. Bölge ve Proje Alanı Hidrojeolojik Özellikler .................................................. 83 4.4.b. Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri ...................................... 87 4.4.c. Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri (su seviyeleri,
miktarları, emniyetli çekim değerleri, kaynakların debileri, mevcut ve planlanan
kullanım)...................................................................................................................... 87 4.4.d. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrojeolojik Etkiler
ve Alınacak Önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)................. 87 4.5. Hidrolojik Özellikler ................................................................................................ 88 4.5.a. Bölge ve Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri ..................................................... 88 4.5.b. Projenin Göl, Baraj, Gölet, Akarsu ve Diğer Sulak Alanlara Göre Konumu 88 4.5.c. Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı (içme, kullanma,
sulama suyu, su ürünleri istihsali, ulaşım, turizm, elektrik üretimi, diğer
kullanımlar) ................................................................................................................. 91 4.5.d. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrolojik Etkiler ve
Alınacak Önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) ..................... 93 4.6. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler ......................................................................... 93 4.6.a. Bölgesel ve Proje Alanı Meteorolojik ve İklimsel Özellikler ........................... 93 4.6.b. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Sırasında Yerel ve Bölgesel
İklimde Oluşabilecek Meteorolojik ve İklimsel Etkiler İle Alınacak Önlemler (arazi
hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) .............................................................. 114 4.7. Flora-Fauna ........................................................................................................... 114 4.7.a. Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Flora-Fauna................................................ 114 4.7.a.1. Flora ......................................................................................................... 114 4.7.a.2. Fauna ....................................................................................................... 121 4.7.b. Proje Kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında flora-fauna üzerine
etkiler ve alınacak önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) ..... 125 4.8. Koruma Alanları (EK-V deki Duyarlı Yöreler listesi kapsamında) ..................... 125 4.8.a. Proje alanı ve Proje Etki Alanı Koruma Alanları .......................................... 125 4.8.b. Proje Kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında Koruma Alanlarına
etkiler ve alınacak önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) ..... 130 4.9. Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler
(Askeri Yasak Bölgeler, kamu kurum ve kuruluşlarına belirli amaçlarla tahsis edilmiş
alanlar, 7/16349 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Sınırlandırılmış Alanlar” v.b.) 131 4.9.a. Proje Alanı ve Proje Etki Alanı ...................................................................... 131 4.9.b. Proje kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında etkiler ve alınacak
önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) .................................... 131 BÖLÜM 5. PROJE KAPSAMINDAKİ FAALİYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
(ilgili yönetmelikler kapsamında ve kümilatif olarak gerekli değerlendirme
yapılacaktır.) .................................................................................................................... 132 5.1. Emisyon Hesaplamaları (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) ....... 132 5.1.1. Hava Emisyonu ............................................................................................... 132 5.1.2. Toz Emisyonu .................................................................................................. 135 5.1.3. Patlatma Sırasında Meydana Gelebilecek Olan Vibrasyon Hesapları ......... 153 5.1.4. Patlatma Operasyonlarında Taş Savrulması ................................................. 156 5.1.5. Hava Şoku ....................................................................................................... 156 III
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
5.2. Su Kullanımı ve bertarafı (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası olmak
üzere temin edileceği kaynaklar, su miktarları, içme ve kullanma suyu ve diğer
kullanım amaçlarına göre miktarları, kullanımı sonrası oluşacak atık suların miktarı
ve bertarafı) ................................................................................................................... 157 5.3. Atıklar (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası olmak üzere atık türleri,
miktarları, bertarafı) ..................................................................................................... 159 5.4. Gürültü Kaynakları ve Seviyeleri (Akustik Rapor)............................................... 162 5.5. Sağlık Koruma Bandı Mesafesi ............................................................................. 177 5.6. Doğaya Yeniden Kazandırma Çalışmaları ve Rehabilitasyon Planı.................... 177 5.7. Risk Analizi ............................................................................................................ 177 5.7.a. Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Analizi.......................................................... 178 5.7.b. Proje kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında risk durumlarında
alınacak önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) ..................... 178 5.8. Diğer Hususlar ....................................................................................................... 179 BÖLÜM 6. PROJENİN ALTERNATİFLERİ (Bu bölümde teknoloji, alınacak
önlemlerin alternatiflerinin karşılaştırılması yapılacak ve tercih sıralaması
belirtilecektir.) ................................................................................................................. 180 BÖLÜM 7: İZLEME PROGRAMI ............................................................................... 182 7.1. Projenin inşaatı için önerilen izleme programı, projenin işletilmesi ve işletme
sonrası için önerilen izleme programı ve acil müdahale planı ................................... 182 7.2. ÇED Olumlu Belgesinin verilmesi durumunda, Yeterlik Tebliği’nde “Yeterlik
Belgesi alan kurum/kuruluşların yükümlülükleri” başlığının 4. Maddesinde yer alan
hususların gerçekleştirilmesi ile ilgili program ........................................................... 185 BÖLÜM 8: HALKIN KATILIMI (Projeden etkilenmesi muhtemel yöre halkının
nasıl ve hangi yöntemlerle bilgilendirildiği, proje ile ilgili halkın görüşlerinin ve konu
ile ilgili açıklamaların ÇED Raporuna yansıtılması.) .................................................. 186 BÖLÜM 9: SONUÇLAR ................................................................................................ 189 EKLER ............................................................................................................................. 196 NOTLAR VE KAYNAKLAR ........................................................................................ 223 ÇED RAPORUNU HAZIRLAYANLARIN TANITIMI ............................................. 224 IV
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
TABLOLAR DİZİNİ
Tablo 1. Proje Kapsamında Planlanan Durumlar .............................................................. 3 Tablo 2. Zamanlama Tablosu .............................................................................................. 5 Tablo 3. Ruhsat Alanına Ait Koordinatlar (100 ha) ......................................................... 10 Tablo 4. MİGEM İşletme İzin Alanına Ait Koordinatları (9,98 ha) ................................ 11 Tablo 5. Eski ÇED İzin Alanına Ait Koordinatları (24,75 ha) ......................................... 12 Tablo 6. Yeni ÇED İzin Alanına Ait Koordinatları (57,4 ha; 574.029,744 m2) ............... 13 Tablo 7. Yeni ÇED İzin Alanına Ait Koordinatları (57,4 ha; 574.029,744 m2) ............... 18 Tablo 8. Kırma-Yıkama-Eleme Tesisine Ait Koordinatlar (4.658,146 m2)....................... 19 Tablo 9. Nihai Ürün Stok Alanına Ait Koordinatlar (1.045,69 m2) ................................. 20 Tablo 10. Pasa Stok Alanına Ait Koordinatlar (13.368,172 m2)....................................... 21 Tablo 11. Bitkisel Toprak Stok Alanına Ait Koordinatlar (958,903 m2) .......................... 22 Tablo 12. Şantiye Alanına Ait Koordinatlar (2.050,332 m2) ............................................. 23 Tablo 13. Temiz Su Havuzuna Ait Koordinatlar (90 m2) .................................................. 24 Tablo 14. 4 Kademeli Çökelme Havuzuna Ait Koordinatlar (165 m2) ............................. 26 Tablo 15. Geçici Atık Depolama Alanına Ait Koordinatlar (70 m2) ................................. 27 Tablo 16. Ocak Kapasite Bilgileri ...................................................................................... 29 Tablo 17. Kırma-Yıkama-Eleme Tesisine Ait Kapasite Bilgileri ...................................... 29 Tablo 18. Ocak ve Kırma-Eleme Tesisine Ait Makine-Ekipman Listesi ve Özellikleri ... 31 Tablo 19. 4 Gözlü Çökeltim Havuzu Özellikleri ................................................................ 32 Tablo 20. Delik Çapı ve Patlayıcı Madde Yoğunluğu (kg/m) ............................................ 34 Tablo 21. Adana İli, Karaisalı İlçesi, Espice Tepe Mevkii Sınırları İçerisinde S:
201002120 Ruhsat Nolu Kumtaşı Sahasına Ait Patlatma Dizaynı Parametreleri ........... 36 Tablo 22. Adana İli Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu .............................................. 42 Tablo 23. Karaisalı İlçesi Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu ..................................... 43 Tablo 24. Çevlik Köyü Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu .......................................... 45 Tablo 25. Maraşlı Beldesi Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu .................................... 45 Tablo 26. Gildirli Köyü Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu ........................................ 45 Tablo 27. Çukur Beldesi Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu ...................................... 45 Tablo 28. Adana İlinin İlçeler Bazındaki Nüfus Yoğunluğu Tablosu ............................. 46 Tablo 29. Karaisalı İlesi Nüfusun Yaş Sınıflarına Göre Dağılımı Tablosu ..................... 48 Tablo 30. İlk Yatırım Maliyeti Tablosu.............................................................................. 56 Tablo 31. Yıllık İşletme Giderleri Tablosu ........................................................................ 56 Tablo 32. Yıllık Gelir Tablosu ............................................................................................ 56 Tablo 33. Proje Kapsamında kullanılacak Alan Büyüklükleri......................................... 59 Tablo 34. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Tarım Alanları .......................................................... 59 Tablo 35. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Tarla Ürünleri Üretimi ............................................. 60 Tablo 36. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Sebze Üretimi ............................................................ 60 Tablo 37. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Meyve, İçecek ve Baharat Bitkileri Üretimi ............ 61 Tablo 38. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Küçük ve Büyükbaş Hayvan Sayısı .......................... 61 Tablo 39. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Kanatlı Hayvan Sayısı .............................................. 62 Tablo 40. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Arıcılık Sayısı ............................................................ 62 Tablo 41. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Tek Tırnaklılar Sayısı ............................................... 62 Tablo 42. Deprem Bölgelerine Göre Maksimum Yer İvmesi Değerleri .......................... 80 Tablo 43. Bölgemizde 1850–2003 Yılları Arasında Oluşmuş Depremler ........................ 80 Tablo 44. Basınç Dağılım Değerleri Tablosu .................................................................... 93 Tablo 45. Sıcaklık Dağılım Değerleri Tablosu .................................................................. 94 Tablo 46. Yağış Dağılım Değerleri Tablosu ...................................................................... 95 V
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 47. Nem Dağılım Değerleri Tablosu........................................................................ 96 Tablo 48. Sayılı Günler Dağılım Değerleri Tablosu ......................................................... 98 Tablo 49. Maksimum Kar Kalınlığı Değerleri Tablosu .................................................... 99 Tablo 50. Buharlaşma Değerleri Tablosu ....................................................................... 100 Tablo 51. Yönlere Göre Rüzgârın Esme Sayıları Toplamı Değerleri Tablosu .............. 101 Tablo 52. Kış Mevsimine Ait Rüzgâr Esme Sayıları Değerleri Tablosu ........................ 102 Tablo 53. İlkbahar Mevsimine Ait Rüzgâr Esme Sayıları Değerleri Tablosu ............... 103 Tablo 54. Yaz Mevsimine Ait Rüzgâr Esme Sayıları Değerleri Tablosu ........................ 104 Tablo 55. Sonbahar Mevsimine Ait Rüzgâr Esme Sayıları Değerleri Tablosu.............. 105 Tablo 56. Yönlere Göre Rüzgârın Ortalama Hız Değerleri Tablosu .................................... 108 Tablo 57. Ortalama Rüzgâr Hızı Tablosu........................................................................ 109 Tablo 58. Maksimum Rüzgârın Yönü ve Hızı Değerleri Tablosu .................................. 110 Tablo 59. Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Değerleri Tablosu ................................... 110 Tablo 60. Kuvvetli Rüzgârlı Günler Sayısı Ortalaması Değerleri Tablosu .................... 111 Tablo 61. Proje Alanı ve Etki Alanında Tespit Edilen Flora Türleri ve Koruma
Durumları ......................................................................................................................... 119 Tablo 62. Proje Alanı ve Etki Alanında Saptanan İki yaşamlı Türleri, Korunma
Durumları ve Statüleri...................................................................................................... 122 Tablo 63. Proje Alanı ve Etki Alanında Saptanan Sürüngen Türleri, Korunma
Durumları ve Statüleri...................................................................................................... 123 Tablo 64. Proje Alanı ve Etki Alanında Saptanan Kuş Türleri, Korunma Durumları ve
Statüleri ............................................................................................................................. 124 Tablo 65. Proje Alanı ve Etki Alanında Saptanan Memeli Türleri, Korunma Durumları
ve Statüleri ........................................................................................................................ 125 Tablo 66. ÇED İzin Poligonlarının Korunan Alanlar ve YHGS’na Olan Mesafeler .... 126 Tablo 67. Proje Kapsamıında Kullanılması Planlanan Makine ve Ekipman Listesi .... 133 Tablo 68. Hesaplamalarda Kullanılan Emisyon Faktörleri (560 kW'a Kadar Motorlar
Için Tier 4 Emisyon Standartları-EPA) ........................................................................... 133 Tablo 69. İş Makinelerinden Kaynaklanması Beklenen Kirletici Değerler ................... 134 Tablo 70. Proje Kapsamında Kullanılacak İş Makineleri ve Nakliye Araçlarından
Kaynaklı Oluşacak Toplam Kütlesel Debi (Baca Dışındaki Yerlerden) ......................... 134 Tablo 71. Geçiş Dönemi Uzun Vadeli ve Kısa Vadeli Sınır Değerleri ve Uyarı Eşikleri135 Tablo 72. Toz Emisyonu Hesaplarında Kullanılan Emisyon Faktörleri ....................... 136 Tablo 73. Proje Kapsamında Oluşacak Toz Miktarları ve Kaynakları .......................... 147 Tablo 74. Partiküler Madde (PM) Emisyonları İçin Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri
........................................................................................................................................... 149 Tablo 75. Çöken Toz Emisyonları İçin Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri ................. 149 Tablo 76. Tesis Etki Alanında Uzun Vadeli, Kısa Vadeli Sınır Değerler ve Kademeli
Azaltım Tablosu ................................................................................................................ 150 Tablo 77. Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği (HKDYY)’nde
Belirtilen Sınır Değerler ................................................................................................... 151 Tablo 78. SKHKKY Ek-2’de Belirtilen ve 2013 Yılında Uyulması Gereken Sınır Değerler
........................................................................................................................................... 151 Tablo 79. W = 89,3 lb Alınarak Hesaplanan Mesafeye Göre Titreşim Hızı Değerleri .. 154 Tablo 80. Bina Temeli Titreşim Hızı (Vo) Değerlerine Bağlı Olarak Patlatma Nedeniyle
Hasar Görebilecek Bina Türleri (Forssbland,1981) ....................................................... 155 Tablo 81. Ses Gücü Düzeyleri .......................................................................................... 163 Tablo 82. Motor Güçleri ve Müsaade Edilen Ses Gücü Seviyeleri ................................. 164 Tablo 83. Ses Gücü Düzeylerinin Oktav Bantlarına Dağılımı ....................................... 166 VI
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 84. Kullanılacak Gürültü Kaynaklarının Ses Basınç Düzeyleri .......................... 166 Tablo 85. Mesafeye Bağlı Olarak Hesaplanan Atmosferik Yutuş Değerleri ................. 169 Tablo 86. Faaliyet Alanında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı
Net Ses Düzeyleri .............................................................................................................. 170 Tablo 87. Frekanslara Göre Düzeltme Faktörleri........................................................... 172 Tablo 88. Faaliyet Alanında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı
Net Ses Düzeyleri .............................................................................................................. 172 Tablo 89. Faaliyet Alanında Kullanılacak Tüm Gürültü Kaynaklarının Mesafeye Bağlı
Net Ses Düzeyleri .............................................................................................................. 174 Tablo 90. Endüstri Tesisleri İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri .............................. 175 Tablo 91. Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri ..................................... 176 Tablo 92. İşletme Aşaması ve İşletme Sonrası İzleme Programı .................................... 182 VII
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
ŞEKİLLER DİZİNİ
Şekil 1. 1/2.000 Ölçekli İmalat Planı ve Üretim Planı Kesit (A-A’/B-B’ Kesiti) ................ 6 Şekil 2. Proje Alanını Gösterir Yakın Uydu Görüntüsü ..................................................... 9 Şekil 3. Ruhsat Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü ........................................................... 10 Şekil 4. MİGEM İşletme İzin Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü .................................... 11 Şekil 5. Eski ÇED İzin Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü ............................................... 12 Şekil 6. Yeni ÇED İzin Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü ............................................... 13 Şekil 7. Proje Sahasına Ait Sayısal Uydu Fotoğrafı ......................................................... 14 Şekil 8. Yer Bulduru Haritası............................................................................................. 15 Şekil 9. Yeni ÇED İzin Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü ............................................... 18 Şekil 10. Kırma-Yıkama-Eleme Tesisini Gösterir Uydu Görüntüsü ................................ 19 Şekil 11. Nihai Ürün Stok Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü ......................................... 20 Şekil 12. Pasa Stok Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü ..................................................... 21 Şekil 13. Bitkisel Toprak Stok Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü ................................... 22 Şekil 14. Şantiye Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü ......................................................... 23 Şekil 15. Temiz Su Havuzunu Gösterir Uydu Görüntüsü ................................................. 24 Şekil 16. 4 Kademeli Çökelme Havuzunu Gösterir Uydu Görüntüsü .............................. 25 Şekil 17. Geçici Atık Depolama Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü ................................. 27 Şekil 18. Proje Alanı Nakliye Güzergâhlarına Ait 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita . 28 Şekil 19. İş Akım Şeması .................................................................................................... 30 Şekil 20. Delik Delme Düzeni............................................................................................. 33 Şekil 21. Her Bir Delikte Kullanılacak Kesit Dizaynı ....................................................... 35 Şekil 22. Bölgenin Trafik Yükü Haritası ........................................................................... 41 Şekil 23. Adana İli Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Grafiği ................................................. 43 Şekil 24. Karaisalı İlçesi Yıllara Göre İl/İlçe Merkezi ve Belde/Köy Nüfus Dağılımı
Grafiği ................................................................................................................................. 44 Şekil 25. Karaisalı İlçesi Yıllara Göre Toplam Nüfus Dağılımı Grafiği .......................... 44 Şekil 26. Maraşlı Beldesine Ait Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Grafiği ............................. 46 Şekil 27. Adana İline Bağlı İlçelerin Nüfus Oranları ....................................................... 47 Şekil 28. Proje Alanı ve Çevresine Ait Arazi Varlığı Haritası .......................................... 72 Şekil 29. Çalışma Alanı ve Yakın Civarının Genelleştirilmiş Stratigrafik Kesiti (Demirkol
ve Ünlügenç, 1988) ............................................................................................................. 76 Şekil 30. Birimlerin Birbiriyle Olan Dokanak İlişkilerini Gösterir Enine Taslak Kesit
(Demirkol ve Ünlügenç, 1988) ........................................................................................... 77 Şekil 31. Çalışma Alanının Jeolojik Birimlerin Enine Kesitleri (Demirkol ve Ünlügenç,
1988) .................................................................................................................................... 78 Şekil 32. Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası .................................................................... 81 Şekil 33. Adana İli Deprem Haritası.................................................................................. 82 Şekil 34. Yolüstü Çeşmesine Ait Fotoğraf ......................................................................... 84 Şekil 35. Yangın Söndürme Havuzuna Ait Fotoğraf (Yolüstü Çeşmesi Altı) .................. 84 Şekil 36. Dasa Maden’e Ait Su Sondaj Kuyusu Fotoğrafı ............................................... 85 Şekil 37. Adana İl Özel İdaresine Ait Su Sondaj Kuyusuna ait Fotoğraf ........................ 85 Şekil 38. Proje Alanı ve Çevresinde Bulunan Çeşme, Kuyu ve Su Deposu Konumlarını
Gösterir 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Harita .................................................................... 86 Şekil 39. Proje Alanı ve Çevresine Ait Baraj, Gölet ve Depolama Yapılarını Gösterir
Harita .................................................................................................................................. 89 Şekil 40. Proje Alanı ve Çevresine Ait Havza, Akarsu ve Gölleri Gösterir Harita .......... 90 VIII
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 41. Proje Alanı ve Çevresine Ait Arıtma Tipine Göre İçme Suyu Tesisleri, İçme
Suyu Barajları, İçmesuyu İsale Hattı, İçmesuyu Sanat Yapıları ve İçmesuyu Tampon
Bölgelerini, Sulama Alanlarını (Ana Kanallar ve Sulama Alanları) Gösterir Harita ... 92 Şekil 42. Basınç Değerleri Grafiği ..................................................................................... 94 Şekil 43. Sıcaklık Değerlerinin Dağılımı Grafiği .............................................................. 95 Şekil 44. Yağış Değerleri Dağılımı Grafiği ........................................................................ 96 Şekil 45. Nem Dağılım Değerleri Grafiği .......................................................................... 97 Şekil 46. Sayılı Günler Dağılım Grafiği ............................................................................ 98 Şekil 47. Maksimum Kar Kalınlığı Grafiği........................................................................ 99 Şekil 48. Buharlaşma Değerleri Grafiği .......................................................................... 100 Şekil 49. Rüzgârın Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramı (Yıllık) ........................... 101 Şekil 50. Kış Mevsimine Ait Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramı ......................... 102 Şekil 51. İlkbahar Mevsimine Ait Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramı................ 103 Şekil 52. Yaz Mevsimine Ait Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramı ........................ 104 Şekil 53. Sonbahar Mevsimine Ait Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramı .............. 105 Şekil 54. Rüzgârın Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramları (Aylık)....................... 107 Şekil 55. Ortalama Rüzgâr Hızına Göre Rüzgâr Diyagramı (Yıllık) .............................. 108 Şekil 56. Ortalama Rüzgâr Hızı Grafiği .......................................................................... 109 Şekil 57. Maksimum Rüzgâr Hızı ve Yönü Grafiği ......................................................... 110 Şekil 58. Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Değerleri Grafiği ..................................... 111 Şekil 59. Kuvvetli Rüzgârlı Günler Sayısı Ortalaması Değerleri Grafiği....................... 112 Şekil 60. Türkiye Fitolojik Bölgeler Haritası .................................................................. 115 Şekil 61. Davis Grid Kareleme Haritası ........................................................................... 116 Şekil 62. Korunan Alanları ve Yaban Hayatı Koruma Alanlarını Gösterir Harita ....... 129 Şekil 63. Gürültünün Mesafeye Göre Dağılım Grafiği ................................................... 175 Şekil 64. Acil müdahale planı koordinasyon yapısı ........................................................ 185 IX
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EKLER DİZİNİ
EK-1. T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden
Alınmış II-a Grubu İşletme Ruhsatı ve İşletme İzni ....................................................... 197 EK-2. S: 201002120 Ruhsat Nolu Sahaya Ait ÇED Gerekli Değildir Belgesi ............... 198 EK-3. S: 201002120 Ruhsat Nolu Sahaya Ait ÇED Gereklidir Kararı .......................... 199 EK-4. Ticaret Sicil Gazetesi, Unvan Değişikliği Kararı .................................................. 200 EK-5. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nden Alınmış Unvan Değişikliği Yazısı ........ 201 EK-6. 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Harita ...................................................................... 202 EK-7. 1/25.000 Ölçekli Jeoloji Haritası ........................................................................... 203 EK-8. 1/25.000 Ölçekli Mescere Haritası ve Lejantı ....................................................... 204 EK-9. 1/10.000 Ölçekli Kadastro Haritası ....................................................................... 205 EK-10. Adana İline Ait Arazi Varlığı Haritası ve Lejantı............................................... 206 EK-11. Adana İli 1/25.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı ve Lejantı ................................ 207 EK-12. 1/2.000 Ölçekli Genel Vaziyet Planı ve Ölçeksiz Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Detay Vaziyet Planı ........................................................................................................... 208 EK-13. 1/2.000 Ölçekli İmalat Planı ................................................................................ 209 EK-14. Orman Rehabilitasyon Planı ............................................................................... 210 EK-15. Meteorolojik Veriler ............................................................................................. 211 EK-16. Hava Kalitesi Modelleme Çalışması Raporu ...................................................... 212 EK-17. Hidrojeolojik Etüd Raporu .................................................................................. 213 EK-18. DSİ VI. Bölge Müdürlüğü, YAS Şube Müdürlüğünden Alınmış YAS Arama İzni
........................................................................................................................................... 214 EK-19. Acil Eylem Planı .................................................................................................. 215 EK-20. Proje Alanına Ait Fotoğraflar ............................................................................. 216 EK-21. Adana Orman Bölge Müdürlüğü, Karaisalı Orman İşletme Müdürlüğü, Kızıldağ
Orman İşletme Şefliği Tarafından Hazırlanan ÇED İnceleme Değerlendirme Formu 217 EK-22. Adana İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü’nden Alınmış Görüş ........... 218 EK-23. Adana Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı’ndan
Alınmış Görüş ................................................................................................................... 219 EK-24. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü,
Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı’ndan Alınmış Görüş .................................................. 220 EK-25. Adana Valiliği, Halk Sağlığı Müdürlüğü Görüşü .............................................. 221 EK-26. Adana İl Özel İdaresi Görüşü.............................................................................. 222 X
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
BÖLÜM 1: PROJENİN TANIMI VE AMACI
1.1.Tanımı, Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği, Projenin Zamanlama Tablosu
1.1.1. Tanımı
“Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve
Tic. Ltd. Şti.” tarafından T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel
Müdürlüğü’nden alınmış S: 201002120 Sicil Numaralı ve ER: 3244364 Erişim Numaralı II
(a) Grup İşletme Ruhsatına (Bkz. EK-1, İşletme Ruhsatı ve İşletme İzni) istinaden Adana
İli, Karaisalı İlçesi, Espice Tepe Mevkii sınırları içerisinde bulunan 100 ha’lık taşınmazın
24,75 ha’lık alanı içinde Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi kurulmuş ve
mevcut kapasite yetmediğinden dolayı kapasite artışı planlanmaktadır. Planlanan kapasite
artışı ile birlikte mevcut ÇED izin alanının 24,75 ha’dan 57,4 ha’a (574.029,744 m2),
üretim kapasitesinin ise 186.400 ton/yıl’dan (80.000 m3/yıl) 1.165.000 ton/yıl’a (500.000
m3/yıl) çıkarılarak kapasite artışı gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
S: 201002120 Sicil Numaralı ve ER: 3244364 Erişim Numaralı II (a) Grup İşletme
Ruhsatlı “Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi” projesi ile ilgili olarak “Zorlu
Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Haf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.”
tarafından 30.07.2010 tarih ve 545 karar numarası ile 24,75 ha’lık alan içerisinde 186.400
ton/yıl (80.000 m3/yıl) üretim kapasitesi için “Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED)
Gerekli Değildir Belgesi” alınmıştır (Bkz. EK-2, ÇED Gerekli Değildir Belgesi).
S: 201002120 Sicil Numaralı ve ER: 3244364 Erişim Numaralı sahaya istinaden
faaliyet sahibi tarafından “Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Kapasite
Artışı” projesine ait Adana Valiliği, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne sunulan Proje
Tanıtım Dosyası, incelenmiş ve değerlendirilmiştir. ÇED Yönetmeliği’nin 17. Maddesi
gereğince; “Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Kapasite Artışı” projesine
Adana Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nce 20.06.2013 tarihli ve 90438820-220/02-6247
sayılı yazı ile “ÇED Gereklidir” kararı verilmiştir (Bkz. EK-3, ÇED Gereklidir Kararı).
Adana Ticaret Sicili Memurluğundan alınan 08.03.2013 tarih ve 10368 sayılı tescil
ve ilan belgesine göre şirket unvanı “Zorlu Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Haf. Nak.
Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.” iken “Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş.
Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.” olarak değiştirilmiştir (Bkz. EK-4,
Ticaret Sicil Gazetesi, Unvan Değişikliği Kararı).
17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
ÇED Yönetmeliğinin 21. Maddesinde “Proje sahibinin herhangi bir nedenle değişmesi
durumunda yeni sahibi, önceki sahibinin taahhüt ve yükümlülüklerini başka bir işleme
gerek kalmaksızın yüklenmiş sayılır ve bunu bir yazı ile Bakanlığa bildirir.”
denildiğinden dolayı söz konusu ÇED Gerekli Değildir Belgesine esas teşkil eden proje
tanıtım dosyasındaki taahhütler için yükümlülük, unvan değişikliği tescili tarihinden
itibaren yeni unvan Adana Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nce 08.05.2013 tarihli ve
90438820-220/03-4878 karar sayılı yazı ile “Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf.
Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.” adına yüklenmiştir (Bkz. EK-5, Çevre
ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nden Alınmış Unvan Değişikliği Yazısı).
1
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Gerçekleştirilmesi planlanan “Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Kapasite Artışı” Projesi, 03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren “Çevresel Etki Değerlendirilmesi (ÇED) Yönetmeliği” EK-1 {Çevresel
Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi} 29- Madencilik projeleri: a) 25
hektar ve üzeri çalışma alanında (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) açık işletmeler, ç)
Kırma‐eleme‐yıkama tesisleri (1a ve 2a grup madenler 400.000 ton/yıl ve üzeri)
kapsamında yer almaktadır.
Mevcut proje 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği” (30.06.2011 tarih ve
27980 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Etki
Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”) kapsamında
ÇED Süreci başlamış olup 03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Geçiş süreci;
GEÇİCİ MADDE1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce, ÇED Başvuru
Dosyası/Proje Tanıtım Dosyası Valiliğe ya da Bakanlığa sunulmuş projelere başvuru
tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik hükümleri uygulanır hükmü gereğince iş bu ÇED
Raporu hazırlanmıştır.
Proje kapsamında ocak sahasında 10 kişi ve kırma-yıkama-eleme tesisinde 10 kişi
olmak üzere toplam 20 kişinin çalışması planlanmaktadır. Ocak sahasında çalışma
süresinin yılda 12 ay, ayda 25 gün, tek vardiya ve günde 8 saat olarak planlanmaktadır.
Kırma-yıkama-eleme tesisinde çalışma süresinin ise yılda 12 ay, ayda 25 gün, 3 (üç)
vardiya ve günde 24 saat olarak planlanmaktadır.
Söz konusu proje için talep edilen ÇED izin alanı 57,4 ha’lık (574.029,744 m2)
rezerv alanı toplam izin alanına göre hesap edilmiştir. İşletilmesi planlanan arazinin
koordinatları, topografik haritadaki kot değerleri, münhami değerleri ve topografik yamaç
eğimi (70o-80o olarak hesaplanmış) esas alınarak, Cevher Kütlesinin Eni, Cevher
Kütlesinin Boyu, Cevherin Yoğunluğu ve ocak veriminin çarpımı sonucunda
hesaplanmıştır. Cevher kütlesinin kalınlığı ise izin talep edilen alanın taban kotu (545 m)
ile tavan kotu (605) farkı olarak topoğrafik koşullarda göz önünde bulundurularak kabul
edilmiştir. İzin talep edilen alanda bulunan kumtaşı cevherleşmesi rezerv tespiti açısından
sondaj yapılması ihtiyacı bulunmayıp, sedimanter cevherleşmeler doğada görünür halde
bulunmaktadır.
Rezerv= Cevher Kütlesinin Eni x Cevher Kütlesinin Boyu x Yoğunluk x Verim
Görünür Rezerv
(ÇED İzin Alanı)
Görünür-Muhtemel
Rezerv(Ruhsat Alanı)
En
(m)
Boy
(m)
894
650
60
: 1000 1000
60
:
Verim
(%)
Rezerv
Miktarı
(ton)
2,33
99
34.517.340
2,33
99
138.402.000
Yükseklik Yoğunluk
(m)
(ton/m3)
Burada kumtaşının yoğunluğu (d): 2,33 ton/m3 ve kalkerin tenörü % 99 dur Ocakta
yıllık 1.165.000 ton/yıl (500.000 m3/yıl) üretim yapılması planlanmaktadır. Toplam
2
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
görünür rezervi 34.517.340 ton ton olup işletmenin mevcut rezerv sorunu
bulunmamaktadır. ÇED İzin talep alanı içerisinde gerçekleştirilmesi planlanan söz konusu
faaliyet ömrü, 29 yıl olarak hesaplanmıştır.
Tablo 1. Proje Kapsamında Planlanan Durumlar
Ruhsat Alanı
Eski ÇED İzin Alanı
Yeni ÇED İzin Alanı
Ocak Kapasitesi
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Kapasitesi
Patlatma Miktarı (Yıllık)
1 Patlatmadaki Delik Sayısı
Yıldaki Delik Sayısı
Personel Sayısı
Kapladığı Ormanlık Alan
PlanlananDurum
100 ha
24,75 ha
57,4 ha
1.165.000 ton/yıl
1.165.000 ton/yıl
60 patlatma
70 delik
8.322
20 Kişi
57,4 ha
1.1.2. Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği
Kumtaşı genel olarak kuvars tanelerinin, silisten meydana gelmiş bir çimento ile
birbirlerine çok sağlam şekilde bağlanmalarıyla oluşmuş bir kayaç olup, sedimanter ve
metamorfik olmak üzere 2 çeşidi mevcuttur. Kumtaşının kimyasal bileşimi, kuvars,
kuvarslı gre ve kuvars kumu gibi SiO2 olup, ancak kuvars kumu içerisinde çeşitli
miktarlarda feldspat, mika, kil, manyetit, hematit, granat, rutil, kireçtaşı vb. bulunabilir.
Kumtaşı SiO2 içeriği yüksek ve demir içeriği % 0,4’ten az olması durumunda cam
ve seramik sanayinde kullanılabilmektedir. Kumtaşı; kuvars, kuvars kumu ve kuvarslı
grenin kullanıldığı tüm alanlarda kullanılabilir. Başlıca tüketim alanları cam, seramik,
boya, deterjan, dolgu, hafif gaz beton yapı elemanları (Ytong), silika tuğla ve ferrosilisyum
üretiminde, hammadde olarak, ayrıca ferrokromun ara ürünü olan silika ferrokrom
üretiminde ve demir çelik sanayinde yüksek fırınlarda asit-baz dengesinin sağlanmasında
tüketilmektedir. Kumtaşı kullanılacağı sektöre göre ayrı ayrı standartlarda işlenmektedir.
Ülkemizde önemli sorunlardan birisi de yer altı kaynaklarının verimli ve ekonomik
olarak kullanılmıyor olmasıdır. Bu durum ülkemizde madencilikten elde edilen katma
değerin düşük seviyelerde kalmasına neden olmaktadır. Proje kapsamında doğal
hammaddenin çıkartılması ve işlenmesi ile ülke ve bölge ekonomisine katkı sağlanmış
olacaktır. Bu projeyle ekonomik olmasına rağmen atıl durumda olan milli kaynaklarımızı
aktif hale geçirerek milli ekonomimize de büyük katkılar sağlayacaktır. Ayrıca işletmede
toplam 20 personelin direkt olarak istihdamı, işletmeye bağlı olarak yan faaliyet kollarının
gelişimi, tedarikçiler ve ikincil faydalanıcıların varlığı düşünüldüğünde istihdama, yöre ve
ülke ekonomisine katkı sağlanacaktır.
Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi İşletme Yöntemi:
Proje sahasında 57,4 ha’lık ocak alanında açık işletme patlatmalı üretim yöntemiyle
üretim yapılması planlanmaktadır.
3
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Günlük üretim 3.883,33 ton/gün olup bunun yüzey toprağı sıyrıldıktan sonra
cevhere ulaşılacağından pasa oluşması söz konusu olmayacaktır.
Üretim yapılacak alanda 20 cm kalınlığında bitkisel toprak mevcuttur. Sahada ilk
önce arazi hazırlama işlemleri yapılacak ve yüzeyde bulunan örtü tabakası alınacaktır.
Oluşan bitkisel toprak daha sonra işletme sahasının rehabilitasyonun da kullanılmak üzere
işletme sahası içerisinde bulunan bir bölümde depolanacaktır. Yüzeyi temizlenen alanda
patlatma işlemi ile malzeme alınacak ve kırma-yıkama-eleme tesisine nakledilecektir.
Kırma-yıkama-eleme tesisinde bunkere dökülen malzeme birinci kırıcıya oradan bant
konveyör ile eleğe oradan ikinci kırıcıya iletilecektir. Kırma işleminden sonra malzeme
yine bant konveyör ile yıkama ünitesi ve eleklere iletilecektir. Eleklerde malzeme
boyutlarına göre sınıflandırılacaktır. Mümkün olduğu oranda üretilen malzeme satışa
sunulacak olup sadece gerektiğinde üretim sahasında stoklama yapılacaktır.
Sahada üretilecek olan kumtaşının tenörü yapılan analizler sonucu % 90 olarak
belirlenmiştir. Geriye kalan kullanılamayacak olan % 10’luk miktar ocak içi yolların
onarımında, rehabilitasyon ve reklamasyon çalışmalarında kullanılacaktır. Bu amaçla
işletme sahasının içinde belirlenen alanda uygun şartlarda depolanacaktır.
Faaliyette basamaklı açık ocak işletmesi yöntemi uygulanacaktır. Yüzey toprağının
alınmasından sonra patlatma işlemi gerçekleştirilecektir. Patlatma; basamak yüksekliği 1015 m, basamak genişliği 15-25 m, basamak şev açısı 60o olacak şekilde 10 basamaklı
olarak dizayn edilecektir. Ocak genel şev açısının ise 60o olması planlanmaktadır. Ocak
sahasında malzeme, kayaçların patlatılarak parçalanması şeklinde çıkarılacak olup, tesiste
işlem görmeye uygun büyüklükte olanlar direkt; büyük olan parçalar (Patar) kırıcı uçlu
ekskavatörle ufaltıldıktan sonra kırma-yıkama-eleme tesisine taşınacaktır.
Kırma-yıkama-eleme tesisinde bunkere dökülen malzeme birinci kırıcıya oradan
bant konveyör ile eleğe oradan ikinci, üçüncü ve dördüncü kırıcıya iletilecektir. Kırma
işleminden sonra malzeme yine bant konveyör ile yıkama ünitesi ve eleklere iletilecektir.
Eleklerde malzeme boyutlarına göre sınıflandırılacaktır. Mümkün olduğu oranda üretilen
malzeme satışa sunulacak olup sadece gerektiğinde üretim sahasında stoklama yapılacaktır.
Yıkama ünitesi sonucu oluşan içerisinde pasa olarak nitelendirdiğimiz kullanılamayacak
kalitede malzemenin bulunduğu atık su 6 m x 5 m x 2 m ebatlarındaki 1. çökelme
havuzuna, 3 m x 5 m x 2 m ebatlarındaki 2. Çökeltme havuzuna, oradan 6 m x 10 m x 3 m
ebatlarındaki 3. Çökeltme havuzuna ve 6 m x 10 m x 3 m ebatlarındaki 4. Çökeltme
havuzuna alınacaktır. Buradan kurutma havuzunda kuruması sağlanan malzeme ocak içi
yolların onarımında, rehabilitasyon ve reklamasyon çalışmalarında kullanılmak üzere pasa
stok sahasına iletilecektir. Çökelme havuzundaki çökme işlemi sonucunda yüzeyde kalan
temiz su ise kırma-yıkama-eleme tesisinde tekrar kullanılmak üzere 9 m x 10 m x 2 m
ebatlarındaki temiz su havuzuna verilecektir.
Şekil 19’da verilen İş Akım Şemasında görüldüğü üzere işletme sahasında
öncelikle üretim yapılacak alandaki bitkisel toprak alınarak işletme sahasının
rehabilitasyonunda kullanılmak üzere işletme sahası içerisinde bulunan bir bölümde
depolanacaktır. Yüzeyi temizlenen alanda patlatma işlemi ile malzeme alınacak ve kırmayıkama-eleme tesisine nakledilecektir. Kırma-yıkama-eleme tesisinde bunkere dökülen
malzeme birinci kırıcıya oradan bant konveyör ile eleğe oradan ikinci kırıcıya iletilecektir.
4
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Kırma işleminden sonra malzeme yine bant konveyör ile yıkama ünitesi ve eleklere
iletilecektir. Eleklerde malzeme boyutlarına göre sınıflandırılacaktır. Mümkün olduğu
oranda üretilen malzeme satışa sunulacak olup sadece gerektiğinde üretim sahasında
stoklama yapılacaktır. Yıkama ünitesi sonucu oluşan içerisinde pasa olarak
nitelendirdiğimiz kullanılamayacak kalitede malzemenin bulunduğu atık su 1. çökelme
havuzuna alınacak burada dinlenme sonucu tabanda oluşan malzeme kurutma havuzuna
alınacaktır. Kurutma havuzunda kuruması sağlanan malzeme ocak içi yolların onarımında,
rehabilitasyon ve reklamasyon çalışmalarında kullanılmak üzere pasa stok sahasına
iletilecektir. 1. Çökelme havuzundaki atık su ise kırma-yıkama-eleme tesisinde tekrar
kullanılmak üzere temiz su havuzuna verilecektir.
1.1.3. Projenin Zamanlama Tablosu
Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi faaliyeti ile ilgili ÇED süreci ve
geçerli mevzuat kapsamında gerekli izinler alındıktan sonra üretime geçilecek olup
planlanan zamanlama süreci aşağıda verilmiştir.
Tablo 2. Zamanlama Tablosu
AÇIKLAMA
YIL
Çevre ve Şehircilik Bakanlığına Başvuru Yapılması
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından ÇED Gereklidir Kararı
verilmesi
ÇED Başvuru Dosyasının Hazırlanması,
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na Sunulması
Halkın Katılımı Toplantısı
Kapsam Belirleme Toplantısı
ÇED Raporu Özel Formatının Alınması
ÇED Raporunun Hazırlanması,
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na Sunulması
İDK Toplantısı
ÇED Olumlu Kararı Alınması
Nihai ÇED Kararı Alınması,
Askı Süreci ve ÇED Olumlu Kararının Alınması
İşletme İçin Gerekli Diğer İzinlerin Alınması
Üretim Çalışmalarına Başlanması
2013
5
2013
2013
2013
2013
2013
2014
2014
2014
2014
2014
2014
1
2
3
4
5
Aylar
6 7
8
9 10 11 12
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
29YIL
Şekil 1. 1/2.000 Ölçekli İmalat Planı ve Üretim Planı Kesit (A-A’/B-B’ Kesiti)
6
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
BÖLÜM 2: PROJE ALANI VE ETKİ ALANINA AİT MEVCUT DURUMUN
BELİRLENMESİ VE ÖZELLİKLERİ (Projeler için seçilen yerin çevresel özellikleri,
yukarıda sıralanan hususlar itibari ile açıklanırken, ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarından, araştırma kurumlarından, üniversitelerden veya benzeri diğer
kurumlardan temin edilen bilgilerin hangi kurumdan ve kaynaktan alındığı raporun
notlar bölümünde belirtilir veya ilgili harita, doküman ve benzeri belgeye işlenir.
Proje sahibince kendi araştırmalarına dayalı bilgiler verilmek istenirse, bunlardan
kamu kurum ve kuruluşların yetkileri altında olanlar için ilgili kurum ve
kuruluşlardan bu bilgilerin doğruluğunu belirten birer belge alınarak rapora elenir.)
(Proje yeri ve etki alanının mevcut durumu ve planlanan durumu ile ilgili olarak çevresel
özelliklerin belirtilmesi)
2.1. Proje İçin Seçilen Yerin Konumu
Proje konusu “Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Kapasite Artışı”
projesi Adana İli, Karaisalı İlçesi N34a4 paftasında yer almaktadır. ÇED izni alınacak
kumtaşı ocağı ve kırma-yıkama-eleme tesisinin toplam alanı 57,4 ha’dır.
Proje sahası Orman ve Su İşleri Bakanlığının hüküm ve tasarrufu altında olup
(Orman Arazisi), Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Adana Orman Bölge Müdürlüğü, Karaisalı
Orman İşletme Şefliğinden kiralama yapılacaktır. Arazi oldukça engebeli bir yapıya
sahiptir. İşletme sahası ve çevresi mescere haritasında (Bkz. EK–8, Mescere Haritası)
Kızılçam (Czb3) olarak tanımlanmaktadır.
Ayrıca 1/100.000 Ölçekli Adana İli Arazi Varlığı Haritası incelendiğinde proje
alanı ve çevresi, M15.3-N-VI-es Lejantlı olup; aşağıda arazi özelliği bilgileri verilmiştir
(Bkz. EK-10. Arazi Varlığı Haritası ve Lejantı).
: M Kahverengi Orman Toprakları
: 15 Eğimi C (% 12-20), Sığ (50-20 cm)
: 3 3. derece (şiddetli)
: N Kuru Tarım (Nadassız)
: VI
: es
İşlemeli tarıma uygun olmayan veya
: sınırlı olarak uygun olan arazilerle
orman rejimindeki araziler
Büyük Toprak Grubu
Toprak Özelliklerinin Kombinasyonu
Erozyon Derecesi
Şimdiki Arazi Kullanma Şekli
Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfı
Alt Sınıf
Diğer Araziler
Proje alanı olarak belirlenen bölge Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000
Ölçekli Çevre Düzen Planında; N34 paftasında yer almakta olup plan lejantı; Orman ve
Ağaçlandırılacak Alanlar; Orman Alanları olarak çevre düzen planına işlenmiştir. Proje
alanına ait 1/25.000 Ölçekli (1/100.000 Ölçekli plan paftasından oluşturulmuştur.) Çevre
Düzeni Planı ve Lejantı EK-11’de verilmektedir.
Proje alanı N34a4 paftasında yer almakta olup söz konusu proje alanı; güneybatı
yönünde bulunan Nergizlik Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Çakmak Mahallesine kuş
uçuşu 2.699 m, güneybatı yönünde bulunan Nergizlik Beldesine (Karaisalı İlçesi) kuş
uçuşu 3.140 m, güneybatı yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı
7
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Emirler Köyüne kuş uçuşu 2.396 m, kuzeydoğu yönünde bulunan Çukur Beldesine
(Karaisalı İlçesi) kuş uçuşu 2.647 m, kuzeybatı yönünde bulunan Gildirli Köyüne kuş
uçuşu 2.670 m, kuzey yönünde bulunan Çevlik Köyüne kuş uçuşu 2.918 m, güneydoğu
yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Mahmutoğlu Mahallesine kuş
uçuşu 3.912 m, kuzeydoğu yönünde bulunan Çukur Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı
Kayacı Mahallesine kuş uçuşu 3.737 m, güneydoğu yönünde bulunan Bozukhüsür Köyüne
kuş uçuşu 5.900 m ve güneydoğu yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı İlçesi)
kuş uçuşu 3.460 m mesafede bulunmaktadır.
Ayrıca proje alanı; güneybatı yönünde bulunan Nergizlik Barajı’na kuş uçuşu 4 km
mesafede, güney yönünde bulunan Karaisalı İlçe Merkezine 9 km ve güneydoğu yönünde
bulunan Adana İl Merkezine 43 km mesafede bulunmaktadır. Çukur Beldesi Yolu ise proje
alanının kuzeybatı yönünde 440 m mesafede bulunmaktadır.
Proje alanına en yakın yerleşim birimleri ise; güneybatı yönünde bulunan Maraşlı
Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Emirler Köyü içerisinde bulunan yerleşim birimleri olup
kuş uçuşu 2.396 m mesafede bulunmaktadır.
Proje alanının; 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Haritası EK-6’da ve 1/25.000 Ölçekli
Jeoloji Haritası EK-7’de sunulmuştur. Projenin 1/2.000 Ölçekli Genel Vaziyet Planı ve
Ölçeksiz Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Detay Vaziyet Planı EK-12’de, 1/2.000 Ölçekli
İmalat Planı EK-13’te verilmektedir. Projeye ait fotoğraflar EK-20’de sunulmuştur.
100 ha’lık ruhsat sahasının 57,4 ha’lık kısmında “Kumtaşı Ocağı ve KırmaYıkama-Eleme Tesisi Kapasite Artışı” gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Proje alanına
ait; Yeni ÇED İzin Alanı (57,4 ha), Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi (4.658,146 m2), Nihai
Ürün Stok Alanı (1.045,69 m2), Pasa Stok Alanı (13.368,172 m2), Bitkisel Toprak Stok
Alanı (958,903 m2), Şantiye Alanı (2.050,332 m2), Temiz Su Havuzu (90 m2), 4 Kademeli
Çöktürme Havuzu (165 m2) ve Geçici Atık Depolama Alanı (70 m2) koordinatları aşağıda
verilmektedir.
İşletme sahibi bu poligon noktalarına poligon taşlarını dikerek çalışma alanının
sınırlarını belirleyeceğini taahhüt etmektedir.
8
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Yeni ÇED İzin Alanı
Eski ÇED İzin Alanı
Şekil 2. Proje Alanını Gösterir Yakın Uydu Görüntüsü
9
Ruhsat Alanı
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Ruhsat Alanı
Şekil 3. Ruhsat Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 3. Ruhsat Alanına Ait Koordinatlar (100 ha)
Nokta No
1
2
3
4
ED-50
Y
X
683450.000 4135000.000
684450.000 4135000.000
684450.000 4134000.000
683450.000 4134000.000
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3420106 35.0705764
37.3418126 35.0818587
37.3328047 35.0816099
37.3330027 35.0703291
10
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
MİGEM İşletme
İzin Alanı
Şekil 4. MİGEM İşletme İzin Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 4. MİGEM İşletme İzin Alanına Ait Koordinatları (9,98 ha)
Nokta No
1
2
3
4
ED-50
Y
X
683700.000 4134365.000
684000.000 4134500.000
684000.000 4134100.000
683700.000 4134100.000
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3362412 35.0732397
37.3373979 35.0766576
37.3337947 35.0765584
37.3338541 35.0731741
11
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Eski ÇED
İzin Alanı
Şekil 5. Eski ÇED İzin Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 5. Eski ÇED İzin Alanına Ait Koordinatları (24,75 ha)
Nokta No
1
2
3
4
5
6
ED-50
Y
X
683830.000 4134812.000
684120.000 4134645.000
684000.000 4134100.000
683739.000 4134020.000
683643.000 4134014.000
683620.000 4134140.000
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3402420 35.0748171
37.3386802 35.0780474
37.3337947 35.0765584
37.3331257 35.0735942
37.3330907 35.0725097
37.3342302 35.0722815
12
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Yeni ÇED
İzin Alanı
Şekil 6. Yeni ÇED İzin Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 6. Yeni ÇED İzin Alanına Ait Koordinatları (57,4 ha; 574.029,744 m2)
Nokta No
1
2
3
4
5
6
7
8
ED-50
Y
X
683525.311 4134893.750
684048.314 4134893.750
684048.314 4134726.031
684251.956 4134686.083
684251.956 4134000.002
683620.000 4134000.002
683620.000 4134392.717
683525.311 4134392.717
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3410387 35.0713998
37.3409352 35.0773004
37.3394244 35.0772588
37.3390241 35.0795463
37.3328440 35.0793758
37.3329691 35.0722468
37.3365067 35.0723440
37.3365254 35.0712758
13
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
PROJE ALANI
Şekil 7. Proje Sahasına Ait Sayısal Uydu Fotoğrafı
14
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 8. Yer Bulduru Haritası
15
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
2.1.1. Proje Yer Seçimi (İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış
olan yerin, Onanlı Çevre Düzen Planı veya İmar Planı sınırları içinde ise bu alan
üzerinde, değil ise mevcut arazi kullanım haritası üzerinde koordinatları ile birlikte
gösterimi, projenin kapladığı alan ve koordinatları)
Proje konusu “Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Kapasite Artışı”
projesi Adana İli, Karaisalı İlçesi N34a4 paftasında yer almaktadır. ÇED izni alınacak
kumtaşı ocağı ve kırma-yıkama-eleme tesisinin toplam alanı 57,4 ha’dır.
Proje sahası Orman ve Su İşleri Bakanlığının hüküm ve tasarrufu altında olup
(Orman Arazisi), Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Adana Orman Bölge Müdürlüğü,
Karaisalı Orman İşletme Şefliğinden kiralama yapılacaktır. Arazi oldukça engebeli bir
yapıya sahiptir. İşletme sahası ve çevresi mescere haritasında (Bkz. EK–8, Mescere
Haritası) Kızılçam (Cz) olarak tanımlanmaktadır.
Ayrıca 1/100.000 Ölçekli Adana İli Arazi Varlığı Haritası incelendiğinde proje
alanı ve çevresi, M15.3-N-VI-es Lejantlı olup; aşağıda arazi özelliği bilgileri verilmiştir
(Bkz. EK-10, Arazi Varlığı Haritası ve Lejantı).
Büyük Toprak Grubu
Toprak Özelliklerinin Kombinasyonu
Erozyon Derecesi
Şimdiki Arazi Kullanma Şekli
Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfı
Alt Sınıf
Diğer Araziler
: M Kahverengi Orman Toprakları
: 15 Eğimi C (% 12-20), Sığ (50-20 cm)
: 3 3. derece (şiddetli)
: N Kuru Tarım (Nadassız)
: VI
: es
İşlemeli tarıma uygun olmayan veya
: sınırlı olarak uygun olan arazilerle
orman rejimindeki araziler
Proje alanı olarak belirlenen bölge Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000
Ölçekli Çevre Düzen Planında; N34 paftasında yer almakta olup plan lejantı; Orman ve
Ağaçlandırılacak Alanlar; Orman Alanları olarak çevre düzen planına işlenmiştir. Proje
alanına ait 1/25.000 Ölçekli (1/100.000 Ölçekli plan paftasından oluşturulmuştur.) Çevre
Düzeni Planı ve Lejantı EK-11’de verilmektedir.
Proje alanının; 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Haritası EK-6’da ve 1/25.000 Ölçekli
Jeoloji Haritası EK-7’de sunulmuştur. Projenin 1/2.000 Ölçekli Genel Vaziyet Planı ve
Ölçeksiz Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Detay Vaziyet Planı EK-12’de, 1/2.000 Ölçekli
İmalat Planı EK-13’te verilmektedir. Projeye ait fotoğraflar EK-20’de sunulmuştur.
Proje alanı N34a4 paftasında yer almakta olup söz konusu proje alanı; güneybatı
yönünde bulunan Nergizlik Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Çakmak Mahallesine kuş
uçuşu 2.699 m, güneybatı yönünde bulunan Nergizlik Beldesine (Karaisalı İlçesi) kuş
uçuşu 3.140 m, güneybatı yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı
Emirler Köyüne kuş uçuşu 2.396 m, kuzeydoğu yönünde bulunan Çukur Beldesine
(Karaisalı İlçesi) kuş uçuşu 2.647 m, kuzeybatı yönünde bulunan Gildirli Köyüne kuş
uçuşu 2.670 m, kuzey yönünde bulunan Çevlik Köyüne kuş uçuşu 2.918 m, güneydoğu
yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Mahmutoğlu Mahallesine kuş
16
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
uçuşu 3.912 m, kuzeydoğu yönünde bulunan Çukur Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı
Kayacı Mahallesine kuş uçuşu 3.737 m, güneydoğu yönünde bulunan Bozukhüsür
Köyüne kuş uçuşu 5.900 m ve güneydoğu yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı
İlçesi) kuş uçuşu 3.460 m mesafede bulunmaktadır.
Ayrıca proje alanı; güneybatı yönünde bulunan Nergizlik Barajı’na kuş uçuşu 4
km mesafede, güney yönünde bulunan Karaisalı İlçe Merkezine 9 km ve güneydoğu
yönünde bulunan Adana İl Merkezine 43 km mesafede bulunmaktadır. Çukur Beldesi
Yolu ise proje alanının kuzeybatı yönünde 440 m mesafede bulunmaktadır.
Proje alanına en yakın yerleşim birimleri ise; güneybatı yönünde bulunan Maraşlı
Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Emirler Köyü içerisinde bulunan yerleşim birimleri olup
kuş uçuşu 2.396 m mesafede bulunmaktadır.
2.1.2. Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu
Proje konusu “Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Kapasite Artışı”
projesi Adana İli, Karaisalı İlçesi N34a4 paftasında yer almaktadır. ÇED izni alınacak
kumtaşı ocağı ve kırma-yıkama-eleme tesisinin toplam alanı 57,4 ha’dır.
Proje sahası Orman ve Su İşleri Bakanlığının hüküm ve tasarrufu altında olup
(Orman Arazisi), Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Adana Orman Bölge Müdürlüğü,
Karaisalı Orman İşletme Şefliğinden kiralama yapılacaktır. Arazi oldukça engebeli bir
yapıya sahiptir. İşletme sahası ve çevresi mescere haritasında (Bkz. EK–8, Mescere
Haritası) Kızılçam (Cz) olarak tanımlanmaktadır.
Proje alanı olarak belirlenen bölge Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000
Ölçekli Çevre Düzen Planında; N34 paftasında yer almakta olup plan lejantı; Orman ve
Ağaçlandırılacak Alanlar; Orman Alanları olarak çevre düzen planına işlenmiştir. Proje
alanına ait 1/25.000 Ölçekli (1/100.000 Ölçekli plan paftasından oluşturulmuştur.) Çevre
Düzeni Planı ve Lejantı EK-11’de verilmektedir.
100 ha’lık ruhsat sahasının 57,4 ha’lık kısmında “Kumtaşı Ocağı ve KırmaYıkama-Eleme Tesisi Kapasite Artışı” gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Proje alanına
ait; Yeni ÇED İzin Alanı (57,4 ha), Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi (4.658,146 m2), Nihai
Ürün Stok Alanı (1.045,69 m2), Pasa Stok Alanı (13.368,172 m2), Bitkisel Toprak Stok
Alanı (958,903 m2), Şantiye Alanı (2.050,332 m2), Temiz Su Havuzu (90 m2), 4
Kademeli Çöktürme Havuzu (165 m2) ve Geçici Atık Depolama Alanı (70 m2)
koordinatları aşağıda verilmektedir.
17
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
2.1.2.1. Kumtaşı Ocağı
Yeni ÇED
İzin Alanı
Şekil 9. Yeni ÇED İzin Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 7. Yeni ÇED İzin Alanına Ait Koordinatları (57,4 ha; 574.029,744 m2)
Nokta No
1
2
3
4
5
6
7
8
ED-50
Y
X
683525.311 4134893.750
684048.314 4134893.750
684048.314 4134726.031
684251.956 4134686.083
684251.956 4134000.002
683620.000 4134000.002
683620.000 4134392.717
683525.311 4134392.717
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3410387 35.0713998
37.3409352 35.0773004
37.3394244 35.0772588
37.3390241 35.0795463
37.3328440 35.0793758
37.3329691 35.0722468
37.3365067 35.0723440
37.3365254 35.0712758
18
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
2.1.2.2. Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Kırma-Yıkama-Eleme
Tesisi
Şekil 10. Kırma-Yıkama-Eleme Tesisini Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 8. Kırma-Yıkama-Eleme Tesisine Ait Koordinatlar (4.658,146 m2)
Nokta No
1
2
3
4
5
ED-50
Y
X
683703.201 4134154.319
683736.300 4134100.002
683710.000 4134082.002
683681.000 4134053.002
683645.060 4134114.095
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3343428 35.0732236
37.3338469 35.0735836
37.3336900 35.0732824
37.3334345 35.0729481
37.3339919 35.0725578
19
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
2.1.2.3. Stok Alanı
Nihai Ürün
Stok Alanı
Şekil 11. Nihai Ürün Stok Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 9. Nihai Ürün Stok Alanına Ait Koordinatlar (1.045,69 m2)
Nokta No
1
2
3
4
ED-50
Y
X
683645.060 4134114.095
683681.000 4134053.002
683667.473 4134035.571
683659.485 4134035.072
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3339919 35.0725578
37.3334345 35.0729481
37.3332801 35.0727912
37.3332772 35.0727009
20
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 12. Pasa Stok Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 10. Pasa Stok Alanına Ait Koordinatlar (13.368,172 m2)
Nokta No
1
2
3
4
5
ED-50
Y
X
683675.895 4134318.865
683740.550 4134300.633
683703.201 4134154.319
683645.060 4134114.095
683620.000 4134140.002
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3358304 35.0729563
37.3356534 35.0736812
37.3343428 35.0732236
37.3339919 35.0725578
37.3342302 35.0722815
21
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
2.1.2.4. Bitkisel Toprak Depo Alanı
Bitkisel Toprak
Stok Alanı
Şekil 13. Bitkisel Toprak Stok Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 11. Bitkisel Toprak Stok Alanına Ait Koordinatlar (958,903 m2)
Nokta No
1
2
3
4
ED-50
Y
X
683680.372 4134333.192
683744.004 4134315.253
683675.895 4134318.865
683740.550 4134300.633
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3359585 35.0730104
37.3357844 35.0737238
37.3358304 35.0729563
37.3356534 35.0736812
22
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
2.1.2.5. Şantiye/İdari Bina
Şantiye Alanı
Şekil 14. Şantiye Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 12. Şantiye Alanına Ait Koordinatlar (2.050,332 m2)
Nokta No
1
2
3
4
ED-50
Y
683715.361
683715.361
683649.257
683688.516
X
4134038.564
4134000.002
4134000.002
4134046.375
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3332976 35.0733321
37.3329503 35.0733226
37.3329633 35.0725769
37.3333733 35.0730312
23
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Temiz Su Havuzu
Şekil 15. Temiz Su Havuzunu Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 13. Temiz Su Havuzuna Ait Koordinatlar (90 m2)
Nokta No
1
2
3
4
ED-50
Y
X
683726.368 4134075.351
683734.930 4134080.518
683739.580 4134072.812
683731.018 4134067.646
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3336268 35.0734654
37.3336717 35.0735633
37.3336013 35.0736138
37.3335565 35.0735160
24
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4 Kademeli
Çökeltme Havuzu
Şekil 16. 4 Kademeli Çökelme Havuzunu Gösterir Uydu Görüntüsü
25
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 14. 4 Kademeli Çökelme Havuzuna Ait Koordinatlar (165 m2)
Nokta No
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
ED-50
WGS-84
X
Enlem
Boylam
1. Nolu Çökeltme Havuzu
683718.507 4134073.250 37.3336095 35.0733762
683723.608 4134076.408 37.3336369 35.0734345
683726.240 4134072.156 37.3335981 35.0734632
683721.138 4134068.998 37.3335706 35.0734048
2. Nolu Çökeltme Havuzu
683722.495 4134069.837 37.3335779 35.0734203
683725.046 4134071.416 37.3335916 35.0734495
683727.678 4134067.165 37.3335528 35.0734782
683725.127 4134065.586 37.3335391 35.0734490
3. Nolu Çökeltme Havuzu
683729.689 4134068.419 37.3335637 35.0735012
683732.862 4134063.327 37.3335172 35.0735357
683724.374 4134058.039 37.3334713 35.0734386
683721.201 4134063.131 37.3335178 35.0734041
4. Nolu Çökeltme Havuzu
683721.160 4134063.100 37.3335175 35.0734036
683724.332 4134058.007 37.3334710 35.0734381
683715.845 4134052.719 37.3334250 35.0733411
683712.672 4134057.812 37.3334716 35.0733066
Y
26
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Geçici Atık
Depolama Alanı
Şekil 17. Geçici Atık Depolama Alanını Gösterir Uydu Görüntüsü
Tablo 15. Geçici Atık Depolama Alanına Ait Koordinatlar (70 m2)
Nokta No
1
2
3
4
ED-50
Y
X
683759.844 4134098.204
683762.264 4134091.636
683752.881 4134088.179
683750.461 4134094.747
WGS-84
Enlem
Boylam
37.3338261 35.0738487
37.3337664 35.0738744
37.3337371 35.0737677
37.3337968 35.0737420
27
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
2.1.2.6. Nakliye Güzergâhı
Çalışma sahasına ulaşım için mevcut yollar kullanılacak olup, sahaya ulaşım
açısından çeşitli alternatifler mevcuttur. Bu yol alternatifleri herhangi bir şekilde yerleşim
yerinden geçmemekte olup ana ulaşım arterlerine direk bağlantı olanağı sunmaktadır.
Ulaşım için hâlihazırda bulunan Eski Karaisalı Kızıldağ Yolu kullanılacaktır. Bu
kapsamda hazırlanan yol planı (ulaşım güzergâhlarını gösterir 1/25.000 ölçekli topoğrafik
harita) EK-6’da sunulmuştur.
Şekil 18. Proje Alanı Nakliye Güzergâhlarına Ait 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita
2.1.2.7. Diğer
Bu bölümde açıklanması gereken herhangi bir özellik bulunmamaktadır.
28
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
2.2. Proje Etki Alanın Belirlenmesi ve Etki Alanındaki Mevcut Durum
Proje kapsamında; proje etki alanının belirlenmesi ve etki alanındaki mevcut
durum başlığı altında istenilen bilgiler Bkz. Bölüm 2.’de proje alanı ve etki alanına ait
mevcut durumun belirlenmesi ve özellikleri başlığı altında ayrıntılı olarak verilmiştir.
2.3. Projenin Özellikleri
2.3.1. Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri, Üretim Miktarları, İş
Akım Şeması, Çalışacak Personel Sayısı
2.3.1.1. Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri
Proje kapsamında; proje kapsamında kullanılacak üretim yöntemleri Bkz. Bölüm
1.’de 1.1.2. Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği başlığı altında ayrıntılı olarak
verilmiştir.
2.3.1.2. Üretim Miktarları
“Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve
Tic. Ltd. Şti.” tarafından T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel
Müdürlüğü’nden alınmış S: 201002120 Sicil Numaralı ve ER: 3244364 Erişim Numaralı
II (a) Grup İşletme Ruhsatına (Bkz. EK-1, İşletme Ruhsatı ve İşletme İzni) istinaden
Adana İli, Karaisalı İlçesi, Espice Tepe Mevkii sınırları içerisinde bulunan 100 ha’lık
taşınmazın 24,75 ha’lık alanı içinde Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
kurulmuş ve mevcut kapasite yetmediğinden dolayı kapasite artışı planlanmaktadır.
Planlanan kapasite artışı ile birlikte mevcut ÇED izin alanının 24,75 ha’dan 57,4 ha’a
(574.029,744 m2), üretim kapasitesinin ise 186.400 ton/yıl’dan (80.000 m3/yıl) 1.165.000
ton/yıl’a (500.000 m3/yıl) çıkarılarak kapasite artışı gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Tablo 16. Ocak Kapasite Bilgileri
Üretim
Yıllık Kapasitesi (12 ay/yıl)
Aylık Kapasitesi (25 gün/ay)
Günlük Kapasitesi (8 saat/gün)
Saatlik Kapasite
Hacim (m3)
500.000 m3/yıl
41.666,67 m3/ay
1.666,67 m3/gün
208,33 m3/saat
Ağırlık (ton)
1.165.000 ton/yıl
97083,33 ton/ay
3.883,33 ton/gün
485,42 ton/saat
Tablo 17. Kırma-Yıkama-Eleme Tesisine Ait Kapasite Bilgileri
Üretim
Yıllık Kapasitesi (12 ay/yıl)
Aylık Kapasitesi (25 gün/ay)
Günlük Kapasitesi (24 saat/gün)
Saatlik Kapasite
Hacim (m3)
500.000 m3/yıl
41.666,67 m3/ay
1.666,67 m3/gün
69,44 m3/saat
Ağırlık (ton)
1.165.000 ton/yıl
97083,33 ton/ay
3.883,33 ton/gün
161,81 ton/saat
29
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
2.3.1.3. İş Akım Şeması
Bitkisel Toprağın Bitkisel Toprak
Stok Sahasına Nakliyesi
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
Yüzey Toprağının Alınması
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
Patlatma
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu+Vibrasyon)
Bitkisel Toprağın Bitkisel Toprak
Stok Sahasında Depolanması
(Toz Emisyonu)
Ekskavatör Yardımıyla Malzemenin Yüklenmesi
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
2. Kırıcı
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
1. Kırıcı
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
Yıkama-Eleme
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
0-3 mm
3-7 mm
7-15 mm
15-25 mm
1. Çökelme Havuzu
Pasa
Su
Eleme
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
Stok (Toz Emisyonu)
2. Çökelme Havuzu
Pasa
Su
3. Kırıcı
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
Kurutma Havuzu
Eleme
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
3. Çökelme Havuzu
Pasa
Stok (Toz Emisyonu)
Temiz Su Havuzu
Su
4. Kırıcı
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
4. Çökelme Havuzu
Pasa
Eleme
0-3 mm
Eleme
Eleme
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
3-7 mm
7-15 mm
Eleme
15-25 mm
Şekil 19. İş Akım Şeması
30
Su
Stok (Toz Emisyonu)
Satış
(Gürültü Oluşumu+Toz Emisyonu)
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 19’da verilen İş Akım Şemasında görüldüğü üzere işletme sahasında
öncelikle üretim yapılacak alandaki bitkisel toprak alınarak işletme sahasının
rehabilitasyonunda kullanılmak üzere işletme sahası içerisinde bulunan bir bölümde
depolanacaktır. Yüzeyi temizlenen alanda patlatma işlemi ile malzeme alınacak ve kırmayıkama-eleme tesisine nakledilecektir. Kırma-yıkama-eleme tesisinde bunkere dökülen
malzeme birinci kırıcıya oradan konveyör bantlar ile eleğe oradan ikinci, üçüncü ve
dördüncü kırıcılara iletilecektir. Kırma işleminden sonra malzeme yine bant konveyör ile
yıkama ünitesi ve eleklere iletilecektir. Eleklerde malzeme boyutlarına göre
sınıflandırılacaktır. Mümkün olduğu oranda üretilen malzeme satışa sunulacak olup
sadece gerektiğinde üretim sahasında stoklama yapılacaktır. Yıkama ünitesi sonucu
oluşan içerisinde pasa olarak nitelendirdiğimiz kullanılamayacak kalitede malzemenin
bulunduğu atık sular 4 gözlü çökeltme havuzuna (1. Çökeltme Havuzu eni: 6 m boyu:
5m, 2. Çökeltme Havuzu eni: 3 m boyu: 5 m, 3. Çökeltme Havuzu eni: 6 m boyu: 10 m,
4. Çökeltme Havuzu eni: 6 m boyu: 10 m’dir.) alınacak burada dinlenme sonucu tabanda
oluşan malzeme kurutma havuzuna alınacaktır. Kurutma havuzunda kuruması sağlanan
malzeme ocak içi yolların onarımında, rehabilitasyon ve reklamasyon çalışmalarında
kullanılmak üzere pasa stok sahasına iletilecektir. Çökelme havuzundaki atık su ise
kırma-yıkama-eleme tesisinde tekrar kullanılmak üzere temiz su havuzuna verilecektir.
2.3.1.4. Çalışacak Personel Sayısı
Proje kapsamında ocak sahasında 10 kişi ve kırma-yıkama-eleme tesisinde 10 kişi
olmak üzere toplam 20 kişinin çalışması planlanmaktadır. Ocak sahasında çalışma
süresinin yılda 12 ay, ayda 25 gün, tek vardiya ve günde 8 saat olarak planlanmaktadır.
Kırma-yıkama-eleme tesisinde çalışma süresinin ise yılda 12 ay, ayda 25 gün, 3 (üç)
vardiya ve günde 24 saat olarak planlanmaktadır.
2.3.2. Üretimde Kullanılacak Makinelerin, Araçların ve Aletlerin Miktar ve
Özellikleri
Proje kapsamında; kumtaşı ocağı ve kırma- yıkama -eleme kullanılacak olan
makine-ekipman listesi ve özellikleri aşağıda tablo halinde verilmektedir. Söz konusu
proje kapsamında Kırma-Yıkama-Eleme Tesisinde; 1 adet bunker, 4 adet kırıcı, 2 adet
öğütücü, dönme tanbur, 7 adet elek ve 4 gözlü (2adet mevcut, 2 adet yapım aşamasında
olan havuz toplam 4 adet çökeltme havuzu) çökeltme havuz bulunmaktadır.
Tablo 18. Ocak ve Kırma-Eleme Tesisine Ait Makine-Ekipman Listesi ve Özellikleri
İş Makinesi
Kamyon
Loder
Ekskavatör
Delici Makine (Rock)
Arazöz
Jeneratör
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Adet
2
1
2
1
1
1
1
Hp
125
180
180
50
75
536
215
Kullanım Amacı
Nakliye
Yükleme
Kazıma-Yükleme
Delme
Sulama
Elektrik
Kırma-Yıkama-Eleme
31
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 19. 4 Gözlü Çökeltim Havuzu Özellikleri
4 Gözlü Çökeltim Havuzu
1. Çökeltme Havuzu
2. Çökeltme Havuzu
3. Çökeltme Havuzu
4. Çökeltme Havuzu
Adet
1
1
1
1
Eni (m)
6
3
6
6
Boyu (m)
5
5
10
10
2.3.3. Üretim Sırasında Tehlikeli, Toksik, Parlayıcı ve Patlayıcı Maddelerin
Kullanım Durumları, Taşınmaları ve Depolanmaları
Faaliyet alanında delme-patlatma işlemi wagon-drill ile deliklerin delinmesi
ANFO’nun hazırlanması, sıkılanması ve patlatılması sırasıyla yapılacaktır. Delikler
75o’lik eğimle ve 88,9 mm genişlikte delinecektir. Şarj Konsantrasyonu 88,9 mm delik
çapı ve yoğunluğu 0,82 g/cm3 olan ANFO için Tablo 20’den seçilmiştir. Daha sonra
deliklere ANFO tatbik edilecek ve delikler sıkılanacaktır. Patlatmada milisaniye
gecikmeli kapsüller kullanılacaktır. Mili saniye gecikmeli bir patlatmada delikler
birbirine bağlanarak toplamda 70 delik patlatılacak olup patlatma sonrası tüm deliklerin
patlayıp patlamadığı kontrol edilecek ve patlamayan delik varsa temizlenecek veya
düzenek kontrol edilerek aksaklık giderilip tekrar patlatılacaktır.
ANFO Amonyum Nitrat ve motorin karışımı bir patlayıcıdır. Bünyesinde % 96
amonyum nitrat ve % 4 motorin bulunur. Bu karışımın her ortamda yapılabilmesi, ucuz
olması ANFO’nun tercih edilmesinin sebebidir. Karışımda homojenliğin sağlanması
amacı ile bir miktar karışıma talaş eklenir. Patlatma da Nonel kapsüller kullanılacaktır.
Milisaniye gecikmeli nonel kapsüle verilen elektrik akımı ile patlatılan ANFO patlama
sırasında doğal hacminin yaklaşık 1500 katı bir hacme ulaşır ve patlatma gerçekleşir.
Patlatmanın verimli olması için deliklerin sıkılanması bu sebepten dolayı çok önemlidir.
Patlatma çalışmalarının yapılabilmesi için gerekli olan patlayıcı madde ruhsatı
üretim çalışmalarına başlanmadan önce alınacak ve patlamalar ehliyetli kişilerce ve
gerekli emniyet tedbirleri alındıktan sonra yapılacaktır. Faaliyet alanında patlayıcı madde
olarak ANFO ismiyle adlandırılan Amonyum Nitrat ve Motorin karışımından oluşan
madde kullanılacaktır. Bu patlayıcı jelatinit tipi dinamit ve milisaniye gecikmeli kapsüller
yardımıyla patlatılacaktır.
Açılacak deliklerin aralığı ve dilim kalınlıkları, delik derinlikleri, elde edilecek
malzemenin kullanım amacına uygun olarak belirlenir. Delme, ateşleme, yükleme, taşıma
ve cevher hazırlama gibi ana madencilik işlemlerinin birbirleriyle yakın ilişkileri vardır.
Aşağıda hesaplandığı şekilde, kademelerde delikler arası mesafe 4 m, dilim kalınlığı 3 m
olarak uygulanacaktır.
32
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
S
B
Bmax
B
S
S
ho
H
K
75o
u
U
Bmax
B
S
ho
Hc
H
K
Hc
60o
: Delik Taban Payı
: İlk Delgi Yükü (İlk Delgi İle Ayna Arası Mesafe)
: Delgi Yükü (Dilim Kalınlığı)
: Delik Aralığı
: Sıkılama Boyu
: Şarj Boyu
: Delik Boyu
: Basamak Yüksekliği
B ≥ Bmax
Şekil 20. Delik Delme Düzeni
Kalker Üretim Kapasitesi
Malzemenin Yoğunluğu
Delik Çapı
Delgi Yükü (B)
İlk Delgi Yükü (Bmax)
Anfo için
Ib (kg/m)
Şarj konsantrasyonu (Ib)
= 1.165.000 ton/yıl (500.000 m3)
= 2,33 ton/m3
= 88,9 mm (3 ½ inç)
= Sıralar arası mesafe (dilim kalınlığı)
= İlk Delgi ile ayna arası mesafe (İlk delgi yükü) B ≥ Bmax
= (1,36 x Ib ) {Kaynak: Longefors, U., Kihlström, 1963}
= Şarj konsantrasyonu
= 5,09 kg
Şarj konsantrasyonu (Ib) 88,9 mm delik çapı ve yoğunluğu 0,82 gr/cm3 olan anfo
için aşağıdaki tablodan seçilmiştir.
33
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 20. Delik Çapı ve Patlayıcı Madde Yoğunluğu (kg/m)
Delik Çapı
Patlayıcı Madde Yoğunluğu
İnç mm 0.80 0.82 0.90 0.95 1.00 1.10 1.15
1 ¼ 31.7 0.64 0.65 0.71 0.76 0.79 0.88 0.91
1 ¾ 34.9 0.77 0.79 0.86 0.91 0.95 1.06 1.10
1 ½ 38.1 0.91 0.94 1.03 1.09 1.15 1.25 1.31
1 5/8 41.2 1.07 1.10 1.21 1.26 1.34 1.47 1.53
1 ¾ 44.4 1.24 1.28 1.40 1.47 1.55 1.71 1.79
2
50.8 1.62 1.67 1.83 1.92 2.02 2.23 2.34
2 ¼ 57.1 2.05 2.10 2.31 2.44 2.56 2.83 2.95
2 ½ 63.5 2.53 2.60 2.86 3.01 3.17 3.48 3.65
2 ¾ 69.8 3.07 3.14 3.45 3.65 3.84 4.21 4.40
3
76.2 3.65 3.73 4.11 4.33 4.55 5.01 5.24
3 ½ 88.9 4.97 5.09 5.58 5.89 6.20 6.83 7.14
4 101.6 6.49 6.65 7.29 7.71 8.11 8.11 8.91
4 ¼ 107.9 7.32 7.50 8.24 8.69 9.15 10.7 10.52
Kaynak: TMMOB Maden Mühendisleri Odası
Delik Yükü (Bmax)
Basamak Yüksekliği (K)
Basamak Şev Açısı
Delik Aralığı (S)
uygulanacaktır.
Delik Taban Payı (u)
Delik Boyu (H)
= 3 m olarak uygulanacaktır.
= Basamak yüksekliği ≥ 2 x Bmax
= ≥2 x 3 m= 6 m= 10 m olarak seçilmiştir.
= 60o
=(Bmax) x 1,25 = 3 x 1,25 = 3,75= 4m olarak
= Basamak Yüksekliği (K) x 0,1= 10 x 0,1= 1 m
= Basamak Yüksekliği (K) + Delik Taban Payı (u)
= 10 m + 1 m = 11 m
Toplam 11 m boyutundaki delik 75o’lik eğimle delineceği zaman;
Deliğin boyutu
Sıkılama Boyu (ho)
Şarj Boyu (Hc)
1 Delikteki Şarj Miktarı
Yemleme Dinamiti
Toplam Şarj Miktarı
Nonel (Elektriksiz) Kapsül
Elektrikli Kapsül
= 11÷ sin 75 = 11,40 m olacaktır.
= ho = H x 1/3 = 11,40 x 1/3 m = 3,80 m
= H – ho= 11,40 m – 3,80 m= 7,60 m
= Hc x Ib= 7,60 m x 5,09 kg = 39 kg ANFO
= 1,5 kg
= 39 kg + 1,5 kg = 40,5 kg
= 1 adet
= 1 adet
34
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Delik Yükü
Bmax
Sıkılama (ho)
Basamak Yüksekliği (K)
Kolon Şarj
Dip Şarj
Delik Taban Payı (u)
Şekil 21. Her Bir Delikte Kullanılacak Kesit Dizaynı
1 Delikten Alınacak Malzeme Miktarı (v)
v = B x S x K= 3 m x 4 m x 10 m
v = 120 m3
v = 120 m3/delik
Yıllık Üretim Kapasitesi
1 Delikten Alınacak Malzeme Miktarı (v)
Yıllık Delik Sayısı
= 500.000 m3
= 120 m3/delik
= 500.000 m3/yıl / 120 m3/delik
= 4.167 delik/yıl
5 günde 1 patlatma yapılacak olup, 1 yılda 12 ay çalışma yapılacaktır. Bu
durumda yılda yapılacak olan toplam patlatma sayısı 60 sefer olacaktır.
1 patlamada (5 günde 1 kez) ki delik sayısı ise;= 4.167 delik/yıl / 60 sefer/yıl= 70
delik/sefer olacaktır.
5 günde 1 kez yapılacak olan patlatmalarda toplam 70 delik milisaniye
gecikmeli olarak birbirine bağlanarak patlatılacaktır.
Bu durumda kalker üretiminde bir atımda devreye giren patlayıcı miktarı;
= (70 delik x 39 kg/delik ANFO) + (70 delik x 1,5 kg/delik Dinamit)
= 2.730 kg ANFO + 105 kg dinamit
= 2.835 kg olarak hesaplanmıştır.
35
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Bir patlatmada elde edilecek olan malzeme miktarı =(3 m x 4 m) x (70 x 10 m)
= 8.400 m3
= 8.400 m3 x 2,33 ton/m3
= 19.572 ton
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim
Genel Müdürlüğü’nün 19.07.2013 tarih ve 11239 sayılı dağıtım yazısı ve ekinde bulunan
Patlatma Değerlendirme Raporu’nda bulunan patlatma dizaynı parametreleri literatürde
verilen patlatma tasarımı yaklaşımlarına göre detaylı şekilde hesaplanmış ve Tablo 21’de
verilmiştir.
Tablo 21. Adana İli, Karaisalı İlçesi, Espice Tepe Mevkii Sınırları İçerisinde S: 201002120 Ruhsat Nolu
Kumtaşı Sahasına Ait Patlatma Dizaynı Parametreleri
PARAMETRELER
Formasyon
Kayaç Yoğunluğu
Yıllık Çalışma Süreleri
Yıllık Üretim Miktarı
Aylık Üretim Miktarı
Aylık Üretim Miktarı
:
:
:
:
:
:
Mevcut Durum
Talep Edilen
KUMTAŞI
2,33
300
1.165.000
97.083,33
41,666,67
kg/m3
gün/yıl
ton/yıl
ton/ay
m3/ay
Günlük Üretim Miktarı
:
3.883,33
ton/gün
Günlük Üretim Miktarı
Kaç günde bir patlatma yapacağı
Aylık Patlatma Sayısı
Yıllık Patlatma Sayısı
Delik Paterni
Delik Çapı
Delik Eğimi
Basamak Boyu
Dip Delgi
Delik Boyu
Sıkılama Boyu
Yük Mesafesi
Delikler Arası Mesafe
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
1.666,67
5
5
60
ŞEŞBEŞ VEYA SIRALI
88,9
75
10
1
11,4
3,80
3
4
Yüzey Gecikme Süreleri:
9-17-25-42
Delik İçi Gecikme Süreleri:
475-500
17-33-42-65-100
120
280
m3/gün
gün
adet
adet
Bir delikteki yüzey/delik içi gecikme süreleri :
Sıralar Arası Gecikme Süresi
Bir Delikten Elde Edilen Teorik Hacim
Bir Delikten Elde Edilen Teorik Hacim
:
:
:
36
Birim
mm
o
m
m
m
m
m
m
ms
ms
m3
ton
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Bir Deliğe Doldurulan Patlayıcı Madde Miktarları
Ana Şarj (ANFO) Miktarı
:
Yemleyici (Dinamit) Miktarı
:
Elektriksiz Kapsül Miktarı
:
Bir delikteki toplam patlayıcı madde miktarı
:
39
1,5
1
40,5
kg
kg
adet
kg
Birim Tüketimler
ANFO
Yemleyici (Dinamit)
Elektriksiz Kapsül
Elektrikli Kapsül
Sıralar Arası Gecikme Kapsülü
Fitil (sadece ön kesme uygulamaları için)
Delgi
0,33
kg/m3
:
0,013
kg/m3
:
0,0083
ad/m3
:
0,0083
ad/m3
:
0,0083
ad/m3
:
3
: 12 m / 10 m = 1,2 m/m3
0,0083
m/m3
:
Bir Atımdaki Tüketimler
Bir atımdaki üretim
ANFO
Dinamit
Elektriksiz Kapsül
Elektrikli Kapsül
Sıralar Arası Gecikme Kapsülü
Fitil (sadece ön kesme uygulamaları için)
:
:
:
:
:
:
:
8.400
2.730
105
70
1
1
105
m³/atım
kg/atım
kg/atım
adet/atım
adet/atım
adet/atım
m/atım
Bir Atımdaki Delinmesi Gereken Delik Sayısı
Delik Sayısı
:
70
adet/atım
Projenin Toplam Patlayıcı Madde Miktarları
ANFO
Dinamit
Elektriksiz Kapsül
Elektrikli Kapsül
Sıralar Arası Gecikme Kapsülü
Fitil sadece Ön kesme uygulamaları için
:
:
:
:
:
:
163.800
6.300
4.200
60
60
6.300
kg/yıl
kg/yıl
adet/yıl
adet/yıl
adet/yıl
m/yıl
İşletme süresince 22.10.1984 tarih ve 18553 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren “Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Önlemlerine İlişkin Tüzüğe” ve 24.12.1973 tarih ve 14752
sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve
Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkındaki
Yönetmeliğe” uygun hareket edilecektir. Patlatmada kullanılan patlayıcı maddelerin
torbaları, patlayıcı madde temin edilen firmalara iade edilecektir. Faaliyet sahasında
işletme süresince, 12.11.2004 tarih ve 25641 sayı ile Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren “Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve
Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı,
Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esasları”na ilişkin tüzüğe
uyulacaktır.
37
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Açık Ocak İşletmesi Patlatma Sayısı Bilgileri
Her bir patlatmada açılacak delik sayısı
Her delik başına elde edilecek malzeme miktarı
Her patlatma başına elde edilecek malzeme miktarı
Haftada yapılacak patlatma sayısı
Ayda yapılacak patlatma sayısı
Bir yılda yapılacak patlatma sayısı
: 70 adet
: 280 ton
: 19.572 ton
: 1 patlatma (5 Günde bir)
: 5 patlatma
: 60 patlatma
Tüzük kapsamındaki patlayıcı maddelerin üretim tesisinde üretilmesinden,
kullanılacağı veya muhafaza edileceği yere kadar taşınması için taşıma izin belgesi
alınması zorunludur. Bu belge, işletme, ithal, ihraç, satın alma, depolama, kullanma veya
satış izin belgesi bulunanların dilekçe ile başvurmaları halinde; patlayıcı maddelerin
taşınacağı yerin uzaklığına göre belirlenecek süre için geçerli olmak üzere patlayıcı
maddelerin bulunduğu yerin yerel güvenlik makamlarınca (yerel emniyet makamları veya
ilçe jandarma komutanlıklarınca) verilir.
Taşıma
gerekmektedS:
izin
belgesi
taleplerinde
aşağıdaki
belgelerin
ibraz
edilmesi
1. Patlayıcı madde satın alma ve kullanma, satın alma ve satış, ithal uygunluk, ihraç
uygunluk veya işletme izin belgeleri ve bu belgelere ilişkin sigorta poliçesinin aslı,
2. Patlayıcı maddeleri taşıyacak olan şahıslara ait geçerli güvenlik belgesi,
3. Taşınacak patlayıcıların kilogram cinsinden ölçülebilir cinste olmaları halinde,
patlayıcı maddelerin depolanacağı depoda emniyet veya jandarma tarafından
düzenlenmiş onaylı depo tespit tutanağı (taşınacak patlayıcı madde miktarı, gideceği
yerdeki sürekli, geçici veya gezici depoların izin belgelerinde yazılı kapasitelerinden,
depo edilmeden kullanılacaksa, bir defada kullanılacak miktardan çok olamaz.).
Patlayıcı maddelerin taşınmasından sonra izin belgesinin 48 saat içinde yerel
emniyet makamlarına, bulunmadığı yerlerde ilçe jandarma komutanlıklarına verilmesi
zorunludur. Belgeyi alan makam, taşınmasına izin verilen maddelerin yerine tam olarak
gelip gelmediği ve depo edildiği yeri saptayarak bunları belgeye yazar bu hususta
düzenleyeceği tutanakla birlikte taşıma izin belgesini belgeyi veren makama geri
gönderir. Taşıma izin belgesini veren makam durumu Emniyet Genel Müdürlüğüne
bildirmekle yükümlüdür.
Patlayıcı maddelerin kullanımı bu konuda eğitim almış olan fenni nezaretçiler
tarafından görevlendirilmiş ve en az ilkokul mezunu yeterlik belgesine sahip
ateşleyicilerle yapılacaktır. Patlatmada kullanılacak patlayıcı maddeler Adana İl Emniyet
Müdürlüğünden alınacak izin doğrultusunda MKE’nin yetkili bayisinden ihtiyaç miktarı
kadar alınacak ve jandarma eşliğinde ocak sahasına getirilecektir. Patlatmada alınan
patlayıcı maddenin tamamı kullanılacak bu amaçla ocak sahasında patlayıcı madde
depolanması yapılmayacaktır. Artan patlayıcı var ise geriye iade edilecektir. Bu
aşamaların tamamı İl Jandarma Komutanlığı nezaretinde gerçekleştirilecek olup gerekli
emniyet tedbirleri sağlanacak ve patlatma yapılacağı daha önceden duyurularak çevre
güvenliği sağlanacaktır. Patlatma esnasında her türlü çevre emniyeti alınacak, tüm saha
38
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
çevresine gerekli ikaz levhaları asılarak ve patlatma yapılmadan önce siren ile uyarı
yapılacaktır.
2.3.4. Proje Kapsamındaki Ulaştırma Altyapısı Planı ( Ulaştırma güzergahı,
güzergah yollarının mevcut durumu ve kapasitesi, hangi amaçlar için kullanıldığı,
mevcut trafik yoğunluğu, yerleşim yerlerine göre konumu, yapılması düşünülen
tamir, bakım ve iyileştirme çalışmaları vb. )
Proje alanı; güneybatı yönünde bulunan Nergizlik Barajı’na kuş uçuşu 4 km
mesafede, güney yönünde bulunan Karaisalı İlçe Merkezine 9 km ve güneydoğu yönünde
bulunan Adana İl Merkezine 43 km mesafede bulunmaktadır. Çukur Beldesi Yolu ise
proje alanının kuzeybatı yönünde 440 m mesafede bulunmaktadır.
Proje alanına en yakın yerleşim birimleri ise; güneybatı yönünde bulunan Maraşlı
Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Emirler Köyü içerisinde bulunan yerleşim birimleri olup
kuş uçuşu 2.396 m mesafede bulunmaktadır.
Çalışma sahasına ulaşım için mevcut yollar kullanılacak olup, ulaşımda bir
problem yoktur. Ancak ÇED sürecinin olumlu tamamlanmasına müteakiben mevcut
stabilize yollarda genişletme ve düzenleme çalışmaları yapılacaktır. Nakliye yolu
güzergâhı ekler bölümünde verilen topografik harita üzerinde gösterilmiştir.
Rapora konu olan Kumtaşı Ocağı, Kırma-Yıkama-Eleme Tesisinde maksimum
üretim koşullarında yıllık 1.165.000 ton ve günlük 3.883,33 ton malzeme elde edilecektir.
Ürünün taşınacağı kamyonların kapasitelerinin 20 ton olacağı varsayılarak günlük
kamyon sefer sayısı (trafik yükü) ortalama 194 sefer olacaktır. Cevher yüklü kamyonların
üzerleri toz oluşumunu önlemek amacıyla branda ile örtülecektir. Nakliye esnasında
kamyonların hız sınırlarına uymasına dikkat edilecek ve kamyonlara aks yükü
doğrultusunda yükleme yapılacak olup, aşırı yükleme söz konusu olmayacaktır. Ayrıca
yol üzerine uyarı tabelaları konacaktır.
Nakliye yol güzergâhı üzerinden bulunan belde halkını mağdur etmemek için, alt
yapı, can ve mal güvenliği sağlanacaktır. Proje alanından nakliye esnasında; 2918 sayılı
Trafik Kanunu’na göre hazırlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 100. maddesine
göre hız sınırına, 128. maddesine göre araçların boyut ve ağırlıklarına ve 134. maddesine
göre araçların yükleme kurallarına uyulacaktır. Patlatmalar esnasında ve cevherin
taşınması esnasında yollara zarar verilmeyecektir. Bölgede İl Özel İdaresi tarafından inşa
edilmiş altyapı ve yollara tesisin inşaası ve işletilmesi esnasında verilecek zararlar
faaliyet sahibi firma tarafından karşılanacaktır.
Patlayıcı olarak kullanılacak malzemelerin taşınması esnasında “Tehlikeli
maddelerin Karayolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik” ilgili hükümlerine
uyulacaktır.
Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi kapsamında kurulacak tüm
tesislere ve yapılara ilişkin yer planlamasında “Karayolları Kenarında Yapılacak ve
Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uyulacak ve Karayolu
Kamulaştırma Sınırı çekme paylarına dikkat edilecek, Madencilik Faaliyetleri Uygulama
39
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Yönetmeliği'ne göre gerekli izinler alınacaktır. Faaliyet süresince yola giriş ve çıkışlarda
trafik güvenliği açısından her türlü önlem faaliyet sahibi tarafından alınacaktır. Bölgenin
trafik yükü haritası Şekil 22’de verilmiştir. Söz konusu faaliyet alanın yol güzergâhında
trafik yükü (mevcut taşıt sayısı) günlük 2.219 araç olup, bunun 243 adedi kamyon,
römork, çekici vb. ağır vasıtalardır. Faaliyet kapsamında ürün nakli için bu karayolunu
kullanacak kamyon sayısı günlük yaklaşık 2 kamyon olacaktır.
Faaliyet öncesi karayolunda mevcut ağır taşıt yüzdesi;
(mevcut ağır taşıt / mevcut taşıt sayısı ) x 100
= (243/ 2219) x 100
= % 10,95
Faaliyet sonrası karayolunda ağır taşıt yüzdesi;
100
(mevcut ağır taşıt + faaliyet kapsamında geçecek ağır taşıt / mevcut taşıt sayısı) x
= ((243 + 2) / (2219 + 2)) x 100
= % 11,03 olarak hesaplanmıştır.
Buna göre söz konusu faaliyet karayolunda ağır taşıt trafik yükünü;
% 11,03 - % 10,95
= % 0,08 oranında artıracaktır.
Faaliyet öncesi ağır taşıt yüzdesi Faaliyet sonrası ağır taşıt yüzdesi Yüzde Artış
% 10,95
% 11,95
% 0,08
Faaliyet süresince 2918 sayılı Trafik Kanunu ve Karayolları ile ilgili çıkarılan tüm
kanun ve yönetmeliklere uyulacaktır.
Planlanan faaliyet kapsamında inşaat faaliyetleri sırasında ulaşım yollarında
nakliye işlemi, trafiğin yoğun olmadığı zamanlara denk getirilecek olup ana ulaşım
yollarında herhangi bir trafik yükü oluşmayacak, ana yol bağlantılarında herhangi bir risk
oluşturmayacağı öngörülmektedir. Ulaşım yolları, nakliye aşamasında havanın açık
(güneşli) olduğu zamanlarda toz oluşumu meydana gelmesi öngörüldüğü zamanlarda
yollar düzenli olarak sulanacak olup tozuma olması engellenecektir.
Nakliye işlemleri sırasında tesis giriş ve çıkış noktalarına diğer araçların ve
kişilerin görebileceği noktalara gerekli uyarı ikaz levhaları asılacak hız ve tonaj
limitlerine uyulacaktır. Tesisten satışa sunulan malzemelerin taşınması sırasında yerleşim
birimlerinden geçerken sürücülerin hız limitlerine uymaları sağlanacaktır. Taşıma
esnasında kamyonların üzerleri brandayla kapatılacak böylece taşınan malzemelerin
kamyon kasalarından dökülmesi engellenecektir. Ayrıca taşıma işlemi gündüz 08 ile 20
saatleri arasında yapılacaktır.
Bu kapsamda yapılacak tüm işlemler sırasında 18.07.1997 tarih ve 23053 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ‘‘Karayolları Trafik Yönetmeliği’’
(08.04.2012 tarih ve 28258 sayılı ‘‘Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik’’) hükümlerine uyacağını proje sahibi beyan ve taahhüt
eder.
40
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 22. Bölgenin Trafik Yükü Haritası
41
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
BÖLÜM 3: PROJENİN EKONOMİK VE SOSYAL BOYUTLARI
3.1. Proje ve Etki Alanının Mevcut ve Planlanan Sosyo-Ekonomik Özellikleri
3.1.1. Ekonomik Özellikler (Yörenin ekonomik yapısını oluşturan başlıca sektörler)
Yörenin ekonomik yapısını oluşturan başlıca sektör tarım ve hayvancılıktır.
Bölgenin geçimi hayvancılık ve tarıma dayanmaktadır. Bölgede bir diğer geçim kaynağı
ise ekin ve başka diğer ürünlerin ekim dönemlerinde ve hasat dönemlerinde çalışmaya
yönelik durumlardır. Bölgenin genel olarak ekonomik geçim kaynağı hayvancılıktır.
3.1.2. Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfusun yaş sınıflarına göre dağılımı,
hane halkı yapısı)
2012 yılı adrese dayalı nüfus kayıt sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre Türkiye
toplam nüfusu 75.627.384 kişidir. Adana İl nüfusu ise, 2012 yılı ADNKS sonuçlarına
göre 2.125.635 kişidir. Karaisalı İlçe nüfusu ise 2012 yılı ADNKS sonuçlarına göre
22.368 kişidir. Bunun 7.504’ü İl/İlçe merkezinde, 14.864’ü ise Belde/Köylerde
yaşamaktadır.
Adana İli, Türkiye’nin nüfus bakımından 5. büyük ilidir. Adana İli, Akdeniz
Bölgesi’nin nüfus bakımından % 22,2’sini, Türkiye nüfusunun ise % 2,8’ini
oluşturmaktadır. Adana İlinde Karaisalı İlçesi, İlçe nüfusları karşılaştırıldığında nüfus
dağılımı bakımından % 1,05’lik bir alan kaplamaktadır.
Tablo 22. Adana İli Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu
Yıl
1927
1935
1940
1945
1950
1960
1965
1970
1975
1980
1985
1990
1997
2000
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Nüfus
72577
76473
88100
100367
117642
231548
289219
347454
475384
574515
763769
916150
1037924
1130710
1366027
1525115
1563545
1591518
2108805
2125635
Kaynak: TUİK Veri Tabanı – 2012
42
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 23. Adana İli Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Grafiği
Tablo 23. Karaisalı İlçesi Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu
Yıl
1965
1970
1975
1980
1985
1990
2000
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Toplam İl/İlçe Merkezi Belde/Köy
47.443
1.814
45.629
48.642
1.643
46.999
52.592
2.316
50.276
54.694
2.711
51.983
60.601
5.899
54.702
37.584
7.235
30.349
35.122
6.883
28.239
28.740
6.580
22.160
23.481
7.328
16.153
23.102
7.307
15.795
22.981
7.465
15.516
22.701
7.494
15.207
22.368
7.504
14.864
Kaynak: TUİK Veri Tabanı – 2012
43
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Karaisalı İlçesi Yıllara Göre İl/İlçe Merkezi ve Belde/Köy Nüfus Dağılımı
60000
50000
40000
30000
20000
10000
0
1965
1970
1975
1980
1985
1990
2000
İl/İlçe Merkezi
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Belde/Köy
Şekil 24. Karaisalı İlçesi Yıllara Göre İl/İlçe Merkezi ve Belde/Köy Nüfus Dağılımı Grafiği
Karaisalı İlçesi Yıllara Göre Toplam Nüfus Dağılımı
70000
60000
50000
40000
30000
20000
10000
0
1965
1970
1975
1980
1985
1990
2000
2007
2008
Şekil 25. Karaisalı İlçesi Yıllara Göre Toplam Nüfus Dağılımı Grafiği
44
2009
2010
2011
2012
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 24. Çevlik Köyü Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu
Yıllara Göre Köy Nüfus Verileri
Yıl
Nüfus
1997
318
2000
513
2007
399
2008
400
2009
399
2010
391
2011
374
2012
355
Kaynak: TUİK Veri Tabanı – 2012
Tablo 25. Maraşlı Beldesi Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu
Yıllara Göre Köy Nüfus Verileri
Yıl
Nüfus
1997
291
2000
371
2007
286
2008
295
2009
302
2010
290
2011
283
2012
270
Kaynak: TUİK Veri Tabanı – 2012
Tablo 26. Gildirli Köyü Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu
Yıllara Göre Köy Nüfus Verileri
Yıl
Nüfus
1997
258
2000
398
2007
259
2008
245
2009
242
2010
232
2011
225
2012
206
Kaynak: TUİK Veri Tabanı – 2012
Tablo 27. Çukur Beldesi Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Tablosu
Yıllara Göre Köy Nüfus Verileri
Yıl
Nüfus
1997
852
2000
1096
2007
1082
2008
1052
2009
1029
2010
1026
2011
985
2012
969
Kaynak: TUİK Veri Tabanı – 2012
45
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 26. Maraşlı Beldesine Ait Yıllara Göre Nüfus Dağılımı Grafiği
Tablo 28. Adana İlinin İlçeler Bazındaki Nüfus Yoğunluğu Tablosu
İlçe
2012 Yılı Nüfusu
Aladağ
16951
Ceyhan
158767
Çukurova
340473
Feke
18055
İmamoğlu
29700
Karaisalı
22368
Karataş
20896
Kozan
127926
Pozantı
19812
Saimbeyli
16630
Sarıçam
132939
Seyhan
764714
Tufanbeyli
17546
Yumurtalık
17929
Yüreğir
420929
2125635
TOPLAM
Kaynak: TUİK Veri Tabanı – 2012
46
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 27. Adana İline Bağlı İlçelerin Nüfus Oranları
47
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 29. Karaisalı İlesi Nüfusun Yaş Sınıflarına Göre Dağılımı Tablosu
Yaş Grubu Toplam Erkek Kadın
1.494
747
747
0-4
1.647
849
798
5-9
1.916
1.003
913
10-14
1.986
1.041
945
15-19
1.480
745
735
20-24
1.545
870
675
25-29
1.413
760
653
30-34
1.444
690
754
35-39
1.509
759
750
40-44
1.455
700
755
45-49
1.275
626
649
50-54
1.226
583
643
55-59
993
493
500
60-64
811
361
450
65-69
810
378
432
70-74
678
314
364
75-79
453
183
270
80-84
185
63
122
85-89
48
14
34
90+
22.368 11.179 11.189
Toplam
Kaynak: TUİK Veri Tabanı – 2012
3.1.3. Sağlık (Bölgede mevcut endemik hastalıklar)
Proje alanının da bulunduğu Karaisalı İlçesi sınırları içerisinde herhangi bir
endemik hastalığa rastlanmamıştır.
3.1.4. İnsan Sağlığı ve Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler
İnsan Sağlığı Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler
Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi işletilmesi sırasında kullanılan
teknoloji ve malzemeler den kaynaklanabilecek kaza riskleri arasında patlatma esnasında
olabilecek kazalar, kullanılan makine ve ekipmandan kaynaklanabilecek kazalar ve
çalışan personelin dikkatsizliğinden kaynaklanacak kazalar yer almaktadır.
Proje sahasında insan sağlığı açısından risk taşıyacak işlem toz solumak ve
gürültüye maruz kalmak olacaktır. Ortamdaki toz partiküllerinin meslek hastalıklarına,
gürültünün de duyma kayıplarına neden olması mümkündür. Üretim faaliyetleri
esnasında toz kontrol altında tutulacak ve gürültü kontrolü için makine-ekipmanların
düzenli bakım-onarım çalışmaları yapılacaktır. Toz ve gürültü için gerekli görülen
yerlerde kişisel koruyucu ekipman kullanılacaktır. Ayrıca faaliyetler esnasında iş kazası
riski bulunmaktadır. Faaliyetler esnasında kaza riski taşıyan durumlar aşağıda
acıklanmıştır;
- Kamyon ve iş makinelerinden kaynaklanabilecek tehlikeler,
- Kırma-yıkama-eleme tesisinde oluşabilecek tehlikeler,
48
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
- Patlama esnasında oluşabilecek tehlikeler,
- Üretim
faaliyetlerinde
arazi
topografyasında
kaynaklanabilecek tehlikeler,
yapılan
değişikliklerden
İş makineleri kazı-yükleme-boşaltma gibi işlemleri gerçekleştirebilmek için
yaptıkları manevralar esnasında kaza riski taşımaktadırlar. İş makinelerinde, makinelerin
kazaya neden olabilecek hareketleri esnasında ışıklı ve sesli ikaz sistemi kullanılacaktır.
Ayrıca saha içinde ve dışında iş makineleri ile kamyonlar için belirlenen hız limitlerine
uyulacaktır.
Kırma-yıkama-eleme tesisinde tesisin dizayn şekli, elektrik aksamı ve hareketli
aksamlar risk taşımaktadırlar. Kırma-yıkama-eleme tesisinde aşağıdaki önlemler
alınacaktır;
- Kırma-yıkama-eleme tesisinde besleme silosu, yerçekimi kuvvetinden yararlanmak
için tesisin en üst seviyesine kurulacaktır. Çalışanların düşmemesi için silonun
besleme ağzı dışındaki yerler korkulukla çevrilecektir.
- Siloya besleme yapacak kamyonun silonun içine düşmesini engellemek için
betondan rampa tampon yapılacaktır.
- Silonun ağzı düşmelere karşı ızgara ile kapatılacaktır.
- Kırıcılara hareketi veren tahrik ünitesi ve makinenin hareketli aksamları kapalı
tutulacaktır.
- Kırma-eleme tesisinde elektrik panosunun bulunduğu yere yetkili dışında kimse
girmeyecektir.
- Tesiste elektrik iletkenliği sağlayacak aksamlar yalıtkan malzemeyle kaplanacaktır.
- Gerekli görülen yerlere uyarı levhaları konulacaktır.
Proje alanında kumtaşı madeninin üretimi esnasında patlatma işlemi yapılacaktır.
Açık ocak uygulamalarında yapılan çalışmalarda genel olarak patlatmalarda alınacak
güvenlik önlemlerini üç ana başlık altında incelemek mümkündür. Bu üç ana başlık, aynı
zamanda üç farklı çalışma dilimini oluşturur. Bunlar;
- Atım öncesi alınacak güvenlik önlemleri
- Atım sırasında alınacak güvenlik önlemleri
- Atım sonunda alınacak güvenlik önlemleri
Genel olarak bu çalışmalar, patlayıcı maddelerin depolardan alınıp çalışma
sahasına nakli, deliklere şarj edilmesi, şarj edilen deliklerin patlatılması ile birlikte
patlatma sonrası atım grubunun kontrol edilmesinden sonraki ana kadar geçen zamanı
tanımlar.
Atım Öncesi Alınacak Güvenlik Önlemleri: Atım öncesi alınacak güvenlik önlemleri,
depolardan patlayıcı maddenin alınmasından itibaren başlayıp şarj işleminin başlangıcına
kadar geçen sürede alınacak önlemleri kapsar. Öncelikle vurgulanması gereken nokta
alınacak bütün önlemler yürürlükteki 87/12028 tarih sayılı tüzük hükümleri kapsamında
olacaktır. Tüzük hükümleri gereği atım alanına gitmeden önce yapılacak çalışmalar
öncelikle programlanacaktır. Kullanılacak patlayıcı madde miktarları doğru oranlarda
tespit edilecektir. Patlayıcı maddeler depolardan tüzüğün belirlediği şekillerde alınacaktır
49
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
(İlgili Tüzük 61.Madde). Tüzüğün 61. maddesi yükleme ve boşaltmanın ne zaman ve ne
şekilde yapılacağını açıkça ifade edilmiştir. İlgili Tüzük'ün 118. Maddesinde; “Patlayıcı
maddeler “Satın alım ve Kullanım İzin Belgesi” ile alınır ve kullanılır.” denilmektedir.
Kullanıcılar, bu işte ehil olan ve tüzüğün 118. maddesinde belirtilen Ateşleyici Yeterlilik
Belgesi olan insanlar olacaktır. Yardım amaçlı olarak patlayıcı işinde tamamen ilgisiz
olan personel atım bölgesine götürülmeyecektir. Satın alma ve kullanma izin belgesinde
ismi yazılı olanlar en önemli sorumlulardır. Özellikle ateşleyicilerin bu konuya çok
dikkat etmeleri gerekir. Atım grubunun şarjını ve patlatmasını gerçekleştirecek ekibin bu
iş için dizayn edilmiş ekipman ve teçhizatlarını yanlarına almalı sağlanacaktır.
Çalışmaların emniyetli bir şekilde sürdürülmesi için amacına uygun patlatma aksesuarları
kullanılacaktır. Amacına uygun ohmmetre ve patlatma manyetosu seçilecektir. Çevrede
yaşayanlar ve ocak alanında bulunanlara atımın saati ile ilgili önceden haber verilecektir.
Atım Sırasında Alınacak Güvenlik Önlemleri: Atım sırasında alınacak güvenlik
önlemlerini, deliklerin şarj edilmesine başlanmasından patlatmanın yapıldığı ana kadar
geçen sürede alınması gereken önlemler olarak tanımlanabilir. Çalışma ile ilgili olmayan
insanların öncelikle atım grubundan uzaklaşmaları sağlanacaktır. Atım grubunda
gereğinden fazla ve seyir amaçlı gelen insanlar bulundurulmayacaktır. Şarj işlemine
başlamadan önce iş ile ilgisi olmayan insanların ortamdan uzaklaştırılması sağlanacaktır.
Atım grubundaki hazırlanan deliklerin önceden belirlenen esaslarda hazırlanıp
hazırlanmadığı kontrol edilecektir. Delik geometrisi ve delik boyları şerit metre ile
ölçülecektir. Şarj işlemine başlamadan önce bu konudaki bir aksaklığın tespit edilmiş
birçok olumsuzlukları ortadan kaldırır. Açık ocak patlatmalarında delik etrafında biriken,
delikten çıkan tozların mutlaka oradan alınması gerekmektedir. Temizlenmeyen malzeme
şarj sırasında delik içine kaçarak malzeme boyutuna bağlı olarak deliği tıkamasına veya
patlayıcılar arasındaki ilişkiyi keserek verimsiz patlatmaya neden olur. Bu nedenle
delikten çıkan tozlar mutlaka temizlenecektir. Şarj esnasında kullanılacak olan patlayıcı
maddeler planlandığı gibi deliklerin başına uygun şekilde dağıtılacaktır. Gecikmeli
kapsüllerin gecikme zamanlarına dikkat edilecektir. Patlatma deliklerinin şarj işleminin
tamamlanmasından sonra ateşlemeden sorumlu kişinin çalışanların tamamını atım
alanından uzaklaştırdıktan sonra bağlantıları tekrar kontrol edecek ve bir problemin
olmadığına emin olacaktır. Ateşleme esnasında makine ve ekipmanları güvenli
mesafelere çekilecektir. Ateşlemeyi gerçekleştirmeden önce işyerinde çalışanlar ve
çevrede yaşayanlar düdük, siren vb. uyarı cihazları ile mutlaka uyarılacaktır.
Atımdan Sonra Alınacak Güvenlik Önlemleri: Patlatmanın yapıldığı andan sonra tekrar
atım alanına gidip çalışmaların başlamasına kadar geçen süre, atımdan sonra alınacak
güvenlik önlemleri olarak isimlendirilir. Atımdan sonra çalışmalara başlamadan önce
mutlaka atım grubu tarafından patlayıcının patlayıp patlamadığı kontrol edilecektir. Bu
kontrolde delikler tek tek incelenecek, malzemenin kabarması ve dağılımına bakarak
patlamayan deliğin olup olmadığı belirlenecektir. İlgili tüzüğün 122. maddesinde
patlamayan bir delik bulunursa veya bundan kuşku duyulursa fitil ile ateşlemede en az bir
saat, kapsül ile ateşlemede ise beş dakika geçmeden atım alanına hiç kimse
girmeyecektir. Yine aynı tüzüğün aynı maddesine göre patlamamış kartuş ve kapsüller
bulunması olasılığına karşı, pasalar elle kaldırılacak; kartuş ve kapsüller aranacak kürek,
kazma ve benzeri aletler kullanılmayacaktır. Patlamamış bir delik tespit edildiğinde,
patlamamış deliğin atım yönünde arkasında kalacak şekilde 30 cm uzaklıkta delik
delinerek ateşlenecektir. Bu uygulama ile patlamamış delikte kalan patlayıcı maddenin
50
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
imhası sağlanacaktır. Patlatma işlemi sırasında öncelikle jandarmaya haber verilecek
daha sonra patlatma işlemi sırasında tüm faaliyetler durdurularak patlatma işlemi
yapılacaktır. Ateşleme yapıldıktan sonra ateşleme bölgesi sorumlu kişiler tarafından
kontrol edilecek ve iş makinelerini tehlikeye sokacak bloklar, basamak şevinde askıda
kalmış ise gerekli önlemler alınacaktır. Patlayıcı maddelerin kullanımlarında, taşıma ve
depolanmalarında “Tekel dışı bırakılan patlayıcı maddelerle av malzemesi ve
benzerlerinin üretimi, ithali, taşınması, saklanması, depolanması, satışı, kullanılması, yok
edilmesi, denetlenmesi usul ve esasları”na ilişkin 29.09.1987 tarih ve 19589 sayılı
(Değişik; 12.11.2004 tarih ve 25641 sayılı) Resmi Gazetede yayınlanan 87/12028 karar
sayılı Tüzük hükümlerine uygun şekilde çalışılacaktır. Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 03.02.2005 tarih ve 25716 sayılı
(Değişik; 15.07.2007 tarih ve 26583 sayılı) Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe
giren “Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği” hükümlerine uygun hareket
edilecektir. Ayrıca; işçi sağlığı ve iş güvenliği gereklerinin yerine getirilmesinden ve
işletmenin teknik esaslar çerçevesinde çalıştırılmasından sorumlu olacaktır.
Patlatma operasyonlarında taş savrulması: Patlatma işlemi sırasında patlayıcı madde
kaya kütlesi içinde yeterince hapsedilemezse reaksiyon sonucu oluşan yüksek basınçlı
gazların erken atmosfere deşarj olması sırasında bazı kayaların kütleden ayrılarak uzağa
savrulmasıdır. Genelde, kayada görülen bu beklenmeyen savrulma ‘Taş savrulması’
olarak adlandırılır. Taş savrulması ciddi bir çevresel tehlikedir. Kişilerin ölümüne, ciddi
şekilde yaralanmasına, ekipmanlara, binalara ve kamuya zarar verebilir. Taş
savrulmasından kaynaklanan hasar, işletme ile yerleşim yeri sakinleri arasındaki
ilişkilerinin gergin olmasının başlıca sebebidir. Özellikle büyük çaplı patlatma
delikleriyle yer üstünde yapılan atımlarda bu tehlikelerle çok sık karşı karşıya
kalınmaktadır. Böyle atımlarda patlatma sahasından 1 km ya da daha uzak mesafelere taş
savrulduğu bilinmektedir. Bu yüzden, bu kazalardan sakınmak ve taş savrulmasının en
aza indirmek için gerekli önlemler alınacaktır. Patlatma sonucu oluşacak şok dalgaları
havada ve ateşlenen kayaç birimi içinde belirli bir hız, frekans ve genlikte yayılmaktadır.
Bu yayılım atım yerinden uzaklaştıkça sönme eğilimi göstermektedir.
Taş savrulmasının denetlenmesi için;
- Uygun çap ve boyutta delikler kullanılarak kaya içinde patlayıcı maddelerin dengeli
homojen dağıtılması sağlanacak,
- Uygun delik geometrisi hesaplanarak deliklere uygun yük verilecek,
- En az, delik- ayna (yük) mesafesi boyutundaki sıkılama boyu bırakılacak ve uygun
bir malzeme kullanılarak ağız sıkılaması yapılacak,
- Gecikmeli ateşleme yöntemi uygulanacaktır.
Ayrıca faaliyet sahasında, çıkabilecek herhangi bir yangına karşı yeterli sayıda
yangın söndürme cihazı (kazma, kürek, balta, su kovası vs.) bulundurulacak, proje sahası
hiçbir zaman boş bırakılmayacak, bunun için sürekli bir eleman görev alacaktır. Sahada
ateş yakılmayacak, çalışan işçiler sürekli kontrol edilecek ve uyarılacaktır. İşçilerin toz ve
gürültüden etkilenmemeleri için gerektiğinde toz maskesi ve kulaklık kullanmaları
sağlanacaktır. Ayrıca araç, makine ve teçhizatın kullanımından dolayı da iş kazaları (araç
devrilmesi, çarpması, araç çarpışması vs.) olabilir. Tüm bu kazaları azaltmak ve
engellemek için personele eğitim yaptırılacak, gerekli uyarılar yapılacak ve ilgili yerlere
51
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
uyarı levhaları asılacaktır. İşletme sahasına, çalışanların dışında başka bir kimsenin
girmesi de engellenecektir. Makine ve ekipman sürekli bakımda tutulacak ve gerekli
önlemler alınacaktır. Çalışanların sağlık ve güvenlikleri ile ilgili olarak; 4857 sayılı “İşçi
Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu” ve 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” ve bu
kanunlara istinaden çıkarılan yönetmeliklerin ilgili hükümlerine uyulacaktır. 1593 sayılı
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 180. Maddesi ve 6331 sayılı Kanuna istinaden tesiste İş
Sağlığı uzmanı ve revir bulunacaktır. Kullanılan teknoloji ve malzemelerden
kaynaklanabilecek kaza riskine karşı 22.10.1984 tarih ve 18553 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan “Maden ve Taşocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İşçi
Sağlığı ve İş Güvenliği Önlemlerine İlişkin Tüzük”e uyulacaktır. Bu tüzüğe göre sahanın
teknik nezaretçisi, işçi sağlığı ve iş güvenliği gereklerinin yerine getirilmesinden ve
işletmenin teknik esaslar çerçevesinde çalıştırılmasından sorumludur. Ayrıca olası bir iş
kazası ihtimaline karşı proje alanında yeterli donanımda bir ecza dolabı ve en yakın
sağlık ocağına ulaşmak için bir araç hazır bulundurulacaktır.
İşletmede “Acil Müdahale Planı” oluşturmak ve uygulamak üzere Teknik Destek
Sorumlusu görevlendirilecektir. Acil Müdahale Planı çerçevesinde personele gerekli
eğitimler verilecektir.
Sahada olabilecek herhangi bir kaza, yangın veya sabotaj ihtimaline karşı işletme
hiçbir zaman boş bırakılmayacak, ocak alanında üretim faaliyetleri sırasında daimi olarak
bir bekçi bulundurularak ocak alanı gözetim altında tutulacaktır. Ayrıca sahada üretim
faaliyetlerinin yapılmadığı dönemde ocak alanının düzenli olarak kontrolü yapılacaktır.
Gerçekleştirilecek faaliyetler sırasında çalışma alanının etrafı tel örgü ile çevrilecektir.
Ayrıca çalışma alanı çevresine uyarı levhaları konularak çalışma alanı ve çevresinde
oluşacak muhtemel tehlikeler kontrol altına alınacaktır. Sahada araç, makine ve teçhizatın
kullanımından dolayı iş kazaları olabilir. Tüm bu kazaları azaltmak ve engellemek için
personele eğitim verilecek, gerekli uyarılar yapılacak ve ilgili yerlere uyarı levhaları
asılacaktır. Proje alanına, çalışanların dışında başka bir kimsenin girmesi de
engellenecektir. Saha herhangi bir tehlike halinde personel tarafından acilen
boşaltılacaktır. Çalışanlar arasında kurtarma ve söndürme ekipleri oluşturularak, acil
durumlarda yardım istenecek kurum ve kuruluşların listesi ile irtibat numaraları ocak
alanında herkesçe görülebilecek şekilde yerleştirilecektir. Kullanılacak ekipmanların
bakımları rutin olarak yaptırılarak kaza riski minimize edilecektir. Genel olarak heyelana
neden olan etkenler, ayrışma, kırıklık, temel zeminin içinde yumuşak zeminin varlığıdır.
İnceleme alanında heyelan, çığ ve kaya düşmesi vb. duyarsızlıklar söz konusu değildir.
Gerekli görülmesi durumunda heyelan riskine karşı taş duvar veya istinat duvarı örülmesi
planlanmaktadır. Şev akıntılarının olabileceği yerlerde istinat duvarı, kablolu ankraj ve
zemin çivisi uygulamaları yapılacaktır. Moloz akıntılarını ve heyelanları önlemenin en
önemli adımı yamaç şevlerinin korunması olduğundan projede basamaklı çalışılacak ve
yamaç yüzeylerinin aşınmasını önlemek için teraslama ve ağaçlandırma çalışmaları
yapılacaktır. Çok karlı havalarda, çığ düşmesi ihtimaline karşı karlı havalarda ocak
sahasında personel bulundurulmayacaktır. Ocak sahalarında çalışmalar arazi
topografyasına uygun heyelanlara, çukurlaşmalara ve göllenmelere meydan verilmeden
çalışılacaktır.
52
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler
Çevresel risk değerlendirmesi kapsamında üretim faaliyetleri esnasında meydana
gelebilecek olumsuz çevresel etkiler aşağıdaki gibidir;
-
Üretim faaliyetleri esnasında oluşabilecek toz emisyonu,
İş makineleri ve kamyonlardan oluşabilecek gaz emisyonu,
Üretim faaliyetleri esnasında oluşabilecek gürültü ve titreşim,
Çalışacak personelden kaynaklı katı atık ve atık su,
Üretim faaliyetlerinden kaynaklı diğer atıklar.
Üretim faaliyetlerinden dolayı toz oluşacaktır. Tozun çevresel riski, hava
kirliliğine katkıda bulunması ve yakın civardaki flora türlerinin fotosentez yapma
kapasitelerini düşürmesidir. Oluşacak toz emisyonlarını kontrol altında tutmak için açık
alanlarda sulama yapılacak ve kırma-eleme tesisinde toz yayıcı üniteler kapalı dizayn
edilecektir. İş makinelerinde ve kamyonlarda kullanılacak yakıttan dolayı oluşabilecek
gaz emisyonlarının olumsuz çevresel etkileri hava kirliliğine katkıda bulunmaktır. Gaz
emisyonlarını minimize etmek için iş makineleri ve kamyonların bakım-onarımları
düzenli yapılacaktır.
Üretim faaliyetlerinde çalışacak makine-ekipmandan dolayı gürültü, patlatma
işleminden dolayı gürültü ve titreşim oluşacaktır. Gürültünün sınır değerleri aşması
duyma bozukluklarına neden olabilmektedir. Oluşacak gürültünün olumsuz çevresel
etkisi genelde fizyolojik ve psikolojiktir. Bundan dolayı proje sahasında bulunabilmesi
muhtemel fauna türleri üretim faaliyetleri esnasında geçici bir süreliğine benzer habitat
koşullarına sahip ortamlara göç edeceklerdir. Üretim faaliyetlerinin tamamlanması ve
orman rehabilitasyon projesinin hayata geçirilmesi ile fauna elemanları habitatlarına geri
dönmeleri beklenmektedir. Patlatma işleminin yaratacağı vibrasyonunun yerleşim
yerlerindeki yapılara hasar verici etkisi olabilir. Bu riski yok etmek icin kontrollü
patlatma işlemi yapılacak ve yerleşim yerlerindeki şikâyetler dikkate alınarak, titreşim
ölçümü yaptırılıp gerekirse kullanılacak patlayıcı madde miktarı düşürülecektir. Üretim
faaliyetlerinden kullanılan üretim teknolojisinden kaynaklı sıvı atık oluşumu söz konusu
değildir. Çalışacak personelden kaynaklı sıvı atık alıcı ortama verilemeyecek olup
sızdırmasız fosseptik çukurda depolanacaktır. Personelden kaynaklı katı atık hijyenik ve
ağzı kapalı şekilde cöp konteynırında depolanarak Karaisalı Belediyesi’nin çöp alanına
götürülecektir.
3.1.5. Gerçekleşmesi Beklenen Gelir Artışları; Yaratılacak İstihdam İmkanları,
Nüfus Hareketleri
Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesis faaliyeti sırasında çalışacak
personel sayısının toplam 20 kişi olması planlanmaktadır. Bu personel seçimi özellikle,
bölgeye yakın yerleşim birimlerinden temin edilecek olup az da olsa yörede istihdam
yaratılacaktır. 1 kişinin 4 kişilik bir ailesi olduğu düşünülürse, faaliyetin
gerçekleştirilmesi sonucu ortalama 80 kişinin geçimi sağlanmış olacaktır. Çalışacak
personelin ve ailelerinin sosyal ihtiyaçları İlçe merkezinde ve civar köylerde
sağlanacağından ilin ekonomisine de katkıda bulunulmuş olunacaktır. Proje kapsamında
yapılacak üretim ile birlikte işçilerin gıda ve giyim giderleri, ekipmanların bakım, onarım
53
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
ve yedek parça giderleri, yakıt giderleri, genel ve beklenmeyen giderler ile bölgede girdi
sağlanacaktır. Faaliyet esnasında yapılacak yatırımlar milli gelire katkı sağlayacak olup,
yukarıda da belirtildiği gibi ilgili bazı sektörlere de bir katma değer kazandırılacaktır.
Planlanan üretim faaliyetleri ile ödenecek vergiler ve madenlerde devlet hakkında
artış olacaktır. Madenlerde devlet hakkı ile Adana İl Ozel İdaresi ve Köylere Hizmet
Götürme Birliği gibi yerel birimlerin gelirinde artış olacaktır.
3.1.6. Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, Sağlık, Kültür Hizmetleri)
Eğitim
Karaisalı İlçesi, Maraşlı Beldesine bağlı Emirler Mahallesi sınırları içerisinde
ilköğretim okulu yoktur fakat taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır.
En yakın eğitim kurumu Çukur Beldesinde yer alan Çukur İlkokulu olup
bünyesinde 6 derslik, 6 öğretmen ve toplamda 94 öğrenci bulunmaktadır (Kaynak:
http://cukurilkokulu.meb.k12.tr/). Ayrıca Çukur Ortaokulu bünyesinde 4 derslik, 6
öğretmen
ve
toplamda
65
öğrenci
bulunmaktadır
(Kaynak:
http://cukurortaokulu.meb.k12.tr/).
Sağlık
Karaisalı İlçesi, Maraşlı Beldesine bağlı Emirler Mahallesi sınırları içerisinde
sağlık birimi bulunmamakta olup, tedavi hizmetleri Karaisalı Devlet Hastanesi’nden
karşılanmaktadır (Kaynak: Adana Valiliği, İl Sağlık Müdürlüğü – 2013).
Kültür
Karaisalı İlçesi, Maraşlı Beldesine bağlı Emirler Mahallesi sınırları içerisinde
herhangi bir kültürel yapı bulunmamaktadır. Bu kapsamda Karaisalı ilçesi sınırları
içerisinde bulunan kültür tesisleri kullanılmaktadır.
3.1.7. Çalışacak Personelin ve Bu Personele Bağlı Nüfusun Konut Ve Diğer
Teknik/Sosyal Altyapı İhtiyaçları
Proje kapsamında ocak alanında çalışacak personel sayısının toplamı 20 kişidir.
Çalışanların yeme, barınma, temizlik vb. ihtiyaçları prefabrike binalarda sağlanacak olup
bina inşaatı söz konusu değildir. Projede personel ve aileleri için sosyal tesis
planlanmamıştır. Personelin ulaşımı yöredeki yerleşim birimlerinden ve dışarıdan servis
araçları ile sağlanacaktır.
Projenin kurulacağı yerde kanalizasyon ağı olmadığı için; burada oluşan atık suyu
bertaraf etmek amacıyla; işletmede oluşan evsel nitelikli atık sular, 19.03.1971 tarih ve
13783 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası Mümkün
Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik’te belirtilen esaslara uygun su
sızdırmasız ve üstü kapalı hâlihazırda mevcut bulunan fosseptikte biriktirilecek olup
biriken atık sular vidanjörle çekilerek en yakın belediye olan Karaisalı Belediyesi
54
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Kanalizasyon sistemine boşaltılacağını işletme sahibi taahhüt etmektedir. Ayrıca işletme
aşmasında meydana gelecek evsel nitelikli atık suların bertarafında 31.12.2004 tarih ve
25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ‘‘Su Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği’’ (24.04.2011 tarih ve 27914 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren ‘‘Su Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmelik’’) madde 32’de belirtilen hükümler doğrultusunda evsel nitelikli atık
sular {19.03.1971 tarihli ve 13783 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lağım Mecrası
İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik hükümlerine
göre yapılacak olan sızdırmaz nitelikteki fosseptikte toplanır ve vidanjör vasıtası ile atık
su altyapı tesislerine verilir. Evsel Atık sularını sızdırmaz nitelikteki fosseptikte
toplayan ve vidanjör vasıtası ile atık su altyapı tesislerine veren atık su kaynakları, Atık
su Yönetimleriyle yaptıkları protokolü ve vidanjörle atık su bertarafı sonucunda
aldıkları belgeleri beş yıl süreyle saklamak ve denetimler sırasında görevlilere beyan
etmek zorundadırlar.} denilmekte olup ilgili yönetmelikte belirtilen hükümlere titizlikle
uyulacaktır.
3.1.8. Projenin Fayda-Maliyet Analizi
Proje kapsamında, yıllık 1.165.000 ton/yıl kumtaşı malzemesinin üretilmesi
planlanmakta olup ocak sahaları ile ilgili yatırım-işletme giderleri tablolar halinde
verilmekte olup, gerçekleştirilmesi planlanan kapasite artışı ile birlikte, etüt-proje
giderleri, makine-ekipman temini, personel giderleri, enerji, yakıt ve yağ tüketimi, bakımonarım giderleri, şantiye giderleri ve diğer giderler ise işletme giderlerini
oluşturmaktadır.
Yatırım Tutarı:
Proje kapsamında kullanılacak delici makine (rock), loder (yükleyici), ekskavatör,
kamyon ve arazöz, jeneratör gibi makine-ekipmanlardan yararlanılacak ve kırma-yıkamaeleme tesisi üniteleri kullanılacaktır.
Çalışanların yeme, barınma, temizlik vb. ihtiyaçları prefabrike binalarda
sağlanacak olup bina inşaatı söz konusu değildir.
İşletme Giderleri:
Kırma-yıkama-eleme tesisinde işlenecek kumtaşı ÇED izin alanı içerisinde
bulunan kumtaşı ocağından temin edilecektir. Söz konusu tesisin çalışma periyotları
ocağın çalışma periyodu ile paralel şekilde devam edecektir. Proje kapsamında
çalıştırılacak personelin büyük çoğunluğu çevre köylerden karşılanacak olup çalışanların
yeme, barınma, temizlik vb. ihtiyaçları prefabrike binalarda sağlanacak olup bina inşaatı
söz konusu değildir.
Proje kapsamında değerlendirilen tesisler işletme dönemine geçmesiyle birlikte
bir takım sabit giderleri olacaktır.
Proje kapsamında, yıllık üretilmesi planlanana kumtaşı cevheri olup ocak, tesis ve
üniteleri ile ilgili yatırım-işletme giderleri tabloları aşağıda verilmiştir.
55
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 30. İlk Yatırım Maliyeti Tablosu
CİNSİ
HARCAMA MİKTARI (TL)
Etüt ve Proje Giderleri
100.000
Orman Arazi İzinleri Giderleri
100.000
Makine ve Teçhizat Giderleri
700.000
Beklenmeyen Giderler
50.000
TOPLAM
950.000
Tablo 31. Yıllık İşletme Giderleri Tablosu
Harcama Çeşidi
Tutar (TL)
Etüt ve Proje
250.000
Yatırım Gideri
1.000.000
İşçilik ve Personel Giderleri
400.000
Enerji ve Yakıt Giderleri
3.000.000
Bakım ve Onarım Giderleri 1.000.000
İdari ve vb. Giderler
600.000
Beklenmeyen Giderler
500.000
Proje Genel Toplamı
6.750.000
İşletme Gelirleri:
Kırma-Yıkama-Eleme tesisnde yılda 1.165.000 ton/yıl kumtaşı işlenmesi
planlanmaktadır. Ocaktan temin edilen kumtaşı, kırma-yıkama-eleme tesisinde
işlemlerden geçirildikten sonra, ebatlarına göre ayrılan nihai ürün piyasaya arz
edilecektir. Proje kapsamında beklenen satış hasılatı aşağıdaki Tablo 32’de
hesaplanmıştır.
Tablo 32. Yıllık Gelir Tablosu
Kumtaşı Ton Fiyatı
Yıllık Üretim
Hasılat
Ortalama Fiyat
5 TL
1.165.000 ton
5.825.000 TL
Ocak sahasından üretilen kumtaşı malzemesinin tamamı kırma-yıkama-eleme
tesisinde boyutlandırıldıktan sonra piyasaya arz edilecektir.
3.1.9. Projeden Etkilenen Yerleşim Yerleri
Proje alanı N34a4 paftasında yer almakta olup söz konusu proje alanı; güneybatı
yönünde bulunan Nergizlik Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Çakmak Mahallesine kuş
uçuşu 2.699 m, güneybatı yönünde bulunan Nergizlik Beldesine (Karaisalı İlçesi) kuş
uçuşu 3.140 m, güneybatı yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı
Emirler Köyüne kuş uçuşu 2.396 m, kuzeydoğu yönünde bulunan Çukur Beldesine
(Karaisalı İlçesi) kuş uçuşu 2.647 m, kuzeybatı yönünde bulunan Gildirli Köyüne kuş
uçuşu 2.670 m, kuzey yönünde bulunan Çevlik Köyüne kuş uçuşu 2.918 m, güneydoğu
yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Mahmutoğlu Mahallesine kuş
uçuşu 3.912 m, kuzeydoğu yönünde bulunan Çukur Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı
56
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Kayacı Mahallesine kuş uçuşu 3.737 m, güneydoğu yönünde bulunan Bozukhüsür
Köyüne kuş uçuşu 5.900 m ve güneydoğu yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı
İlçesi) kuş uçuşu 3.460 m mesafede bulunmaktadır.
Ayrıca proje alanı; güneybatı yönünde bulunan Nergizlik Barajı’na kuş uçuşu 4
km mesafede, güney yönünde bulunan Karaisalı İlçe Merkezine 9 km ve güneydoğu
yönünde bulunan Adana İl Merkezine 43 km mesafede bulunmaktadır. Çukur Beldesi
Yolu ise proje alanının kuzeybatı yönünde 440 m mesafede bulunmaktadır.
Proje alanına en yakın yerleşim birimleri ise; güneybatı yönünde bulunan Maraşlı
Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Emirler Köyü içerisinde bulunan yerleşim birimleri olup
kuş uçuşu 2.396 m mesafede bulunmaktadır.
Ocak sahasının 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Haritası EK-6’da ve 1/25.000
Ölçekli Jeoloji Haritası EK-7’de sunulmuştur.
3.1.10. Projenin Ekonomik Ömrü
İşletmenin tahmini ömrü 29 yıl olarak düşünülmüştür. Toplam görünür rezerv
miktarı 34.517.340 ton olarak hesaplanmıştır. Mevcut yıllık üretim miktarı 186.400 ton
(80.000 m3/yıl) olup planlanan kapasite artışı ile birlikte mevcut üretim kapasitesinin ise
1.165.000 ton/yıl’a (500.000 m3/yıl) çıkarılması planlanmaktadır.
3.1.11. Zamanlama Tablosu
Proje kapsamında; Zamanlama Tablosu başlığı altında istenilen bilgiler Bkz.
1.1.3. Projenin Zamanlama Tablosu başlığı altında ayrıntılı olarak verilmiştir.
3.2. Diğer Hususlar
Bu bölümde açıklanması gereken herhangi bir özellik bulunmamaktadır.
57
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
BÖLÜM 4: MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER VE DOĞAL KAYNAKLARIN
KULLANIMI (Bölgesel ve çalışma alanı baz alınarak mevcut ve planlanan durum
verilmelidir.)
4.1. Arazi Kullanım ve Mülkiyet Durumu
Arazi oldukça engebeli bir yapıya sahip olup mevcutta herhangi bir amaç
doğrultusunda kullanılmamaktadır.
Proje sahası Orman ve Su İşleri Bakanlığının hüküm ve tasarrufu altında olup
(Orman Arazisi), Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Adana Orman Bölge Müdürlüğü,
Karaisalı Orman İşletme Şefliğinden kiralama yapılacaktır. Arazi oldukça engebeli bir
yapıya sahiptir. İşletme sahası ve çevresi mescere haritasında (Bkz. EK–8, Mescere
Haritası) Kızılçam (Cz) olarak tanımlanmaktadır.
Planlanan “Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Kapasite Artışı”
projesi, turizm açısından sakıncalı bir durum teşkil etmemektedir. Proje alanında içme ve
kullanma, termal ve mineral su kaynakları bulunmamaktadır.
İşletme sahasında yapılacak çalışmalar esnasında herhangi bir kültür ve tabiat
varlığına rastlanıldığında derhal çalışmalar durdurulup 23.07.1983 tarihli Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Korunması Kanunun 2863 sayılı kanunu gereğince en yakın Müze
Müdürlüğüne bildirilecektir.
Proje alanı olarak belirlenen bölge Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000
Ölçekli Çevre Düzen Planında; N34 paftasında yer almakta olup plan lejantı; Orman ve
Ağaçlandırılacak Alanlar; Orman Alanları olarak çevre düzen planına işlenmiştir. Proje
alanına ait 1/25.000 Ölçekli (1/100.000 Ölçekli plan paftasından oluşturulmuştur.) Çevre
Düzeni Planı ve Lejantı EK-11’de verilmektedir. Proje alanı ve çevresinde yöreye özgü
yabani hayvan ve bitki topluluğu bulunmakta olup nesli tehlikede olan hayvan ve bitki
türleri bulunmamaktadır. İşletme alanın içerisinde bulunan canlılar, proje alanı ile
etrafında ve diğer yakın çevrelerde de yaşamlarını sürdürebilmektedirler. Bu sebeplerden
dolayı faaliyetin flora-fauna üzerinde olumsuz bir etkisi yoktur.
Ayrıca 1/100.000 Ölçekli Adana İli Arazi Varlığı Haritası incelendiğinde proje
alanı ve çevresi, M15.3-N-VI-es Lejantlı olup; aşağıda arazi özelliği bilgileri verilmiştir
(Bkz. EK-10, Arazi Varlığı Haritası ve Lejantı).
Büyük Toprak Grubu
Toprak Özelliklerinin Kombinasyonu
Erozyon Derecesi
Şimdiki Arazi Kullanma Şekli
Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfı
Alt Sınıf
Diğer Araziler
: M Kahverengi Orman Toprakları
: 15 Eğimi C (% 12-20), Sığ (50-20 cm)
: 3 3. derece (şiddetli)
: N Kuru Tarım (Nadassız)
: VI
: es
İşlemeli tarıma uygun olmayan veya
: sınırlı olarak uygun olan arazilerle
orman rejimindeki araziler
58
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Proje sahası orman arazisi vasfında olup ilgili alanda yöreye özgü yabani hayvan
ve bitki topluluğu (endemik flora ve fauna) ile nesli tehlikede olan hayvan ve bitki türleri
bulunmamaktadır. İşletme alanın içerisinde bulunan canlılar, proje alanı ile etrafında ve
diğer yakın çevrelerde de yaşamlarını sürdürebilmektedirler. Bu sebeplerden dolayı
faaliyetin flora-fauna üzerinde olumsuz bir etkisi yoktur.
Tablo 33. Proje Kapsamında kullanılacak Alan Büyüklükleri
Ünite Yeri
Ruhsat Alanı
Eski ÇED İzin Alanı
Yeni ÇED İzin Alanı
Migem İşletme İzin Alanı
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Nihai Ürün Stok Alanı
Bitkisel Toprak Stok Alanı
Pasa Stok Alanı
Şantiye Alanı
Temiz Su Havuzu Alanı
4 Kademeli Çökeltme Havuzu Alanı
Geçici Atık Depolama Alanı
Alan (ha)
100 ha
24,75 ha
57,4 ha
9,98 ha
4.658,146 m2
1.045,69 m2
958,903 m2
13.368,172 m2
2.050,332 m2
90 m2
165 m2
70 m2
4.1.a. Tarım ve Hayvancılık
Proje alanı ve çevresinde; ekonomi genel olarak tarım ve hayvancılığa dayalı
ilerlemektedir. Proje alanını da içine alan bölgeye ait tarım ve hayvancılık, kuru-sulu
tarım arazileri ve büyüklüklerine ait bilgiler aşağıda tablolar halinde sunulmuştur.
4.1.a.1. Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü
Proje alanını da içine alan bölgeye ait sulu ve kuru tarım arazilerinin büyüklüğüne
ait bilgiler aşağıda tablo halinde verilmiştir.
Tablo 34. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Tarım Alanları
Tahıllar ve Diğer
Nadas Alanı
Sebze Bahçeleri Alanı
Bitkisel Ürünlerin
(dekar)
(dekar)
Ekilen Alanı (dekar)
215.793
180.292
1.116
4.034
Kaynak: TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri Veri Tabanı – 2013
Toplam Alan
(dekar)
Meyveler, İçecek ve
Baharat Bitkilerinin
Alanı (dekar)
30.351
4.1.a.2. Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları
Karaisalı İlçesi dâhilinde 2012 yılı üretimi yapılan tarla ürünleri, sebzeler ve
meyvelere ilişkin bilgiler tablolar halinde aşağıda sunulmuştur.
59
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 35. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Tarla Ürünleri Üretimi
Grup Adı
Patates-Kuru BaklagillerYenilebilir Kök Ve Yumrular
Saman ve Ot
Tahıllar
Tekstilde Kullanılan Ham
Bitkiler
Ürün Adı
Ekilen Alan
(dekar)
Hasat Edilen
Alan (dekar)
Üretim
(ton)
Verim
(kg/da)
Patates (Diğer)
91
90
226
2.511
Nohut
Fasulye (Kuru)
Fiğ (Yeşil Ot)
Yonca
(Yeşil Ot)
Mısır (Silajlık)
Buğday
(Durum)
Buğday (Diğer)
Mısır (Dane)
Arpa (Biralık)
Arpa (Diğer)
70
600
483
70
600
478
15
131
400
214
218
836
241
239
240
1.004
2.950
2.950
9.050
3.068
104.329
6.368
0
1.500
104.329
6.368
36.619
4.028
351
633
1.500
368
245
Pamuk (Kütlü)
2.000
2.000
600
300
2.000
222
111
75
23
307
70.218
19.863
283
250
63
252
50
4
80
2.000
355
178
0
2.000
Pamuk (Lif)
0
Soya
75
Yer Fıstığı
Ayçiçeği
70.218
(Yağlık)
Yağlı Tohumlar
Ayçiçeği
250
(Çerezlik)
50
Susam
Pamuk
2.000
Tohumu (Çiğit)
Kaynak: TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri Veri Tabanı – 2013
Tablo 36. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Sebze Üretimi
Grup Adı
Ürün Adı
Lahana (Beyaz)
Lahana (Kırmızı)
Diğer Sebzeler (Başka Yerde Sınıflandırılmamış)
Marul (Göbekli)
Maydonoz
Kök ve Yumru Sebzeler
Soğan (Kuru)
Domates (Sofralık)
Hıyar (Sofralık)
Biber (Salçalık)
Meyvesi İçin Yetiştirilen Sebzeler
Bezelye (Taze)
Fasulye (Taze)
Karpuz
Kaynak: TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri Veri Tabanı – 2013
60
Ekilen Alan (dekar)
6
30
75
70
121
255
17
2.750
300
60
350
Üretim (ton)
16
60
113
70
301
520
40
6.875
210
60
1.400
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 37. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Meyve, İçecek ve Baharat Bitkileri Üretimi
Meyve
Toplu
Topla
Üreti
Vermey
Meyvelikler
Ağaç Başına Ortalama V Meyve Veren Yaşta Ağaç S
m
Grup Adı Ürün Adı
m
en Yaşta
in Alanı
erim (kg)
ayısı
Ağaç
(ton)
Ağaç
(dekar)
Sayısı
Sayısı
Elma
161
440
40
11.000
3.748 14.748
(Golden)
Elma
192
480
40
12.000
4.993 16.993
(Starking)
Elma
11
0
0
980
980
(Grannysmit
Diğer
h)
MeyvelerElma
339
307
35
8.770
30.950 39.720
Taş
(Diğer)
Çekirdeklil
30
54
25
2.160
60
2.220
Armut
er ve
0
6
24
250
0
250
Ayva
Yumuşak
0
15
15
1.000
0
1.000
Yenidünya
Çekirdeklil
Şeftali
er
304
18
36
500
11.700 12.200
(Nektarin)
152
432
40
10.800
0
10.800
Erik
274
175
25
7.000
17.020 24.020
Kayısı
60
59
21
2.800
197
2.997
Kiraz
254
102
30
2.400
3.000 6.400
Vişne
0
15
15
1.000
0
1.000
Dut
519
266
45
5.900
5.260 11.160
Üzüm
Nar
Zeytin ve Trabzon
254
115
30
3.820
1.000 4.820
Diğer Sert Hurması
Kabuklula
Keçi
806
50
20
2.500
28.000 30.500
r
Boynuzu
Kaynak: TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri Veri Tabanı – 2013
4.1.a.3. Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları
Karaisalı İlçesi 2012 yılı hayvan sayıları tablolar halinde aşağıda verilmiştir.
Tablo 38. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Küçük ve Büyükbaş Hayvan Sayısı
Grup Adı
Hayvan Adı
Yetişkin
GençYavru
255
Toplam
1.108
1.363
Sığır (Yerli)
Sığır
1.139
278
1.417
(Kültür)
9.102
2.856
11.958
Sığır (Melez)
Koyun
8.970
6.030
15.000
Küçükbaş
(Yerli)
Hayvan
31.915
13.085
45.000
Keçi (Kıl)
Kaynak: TÜİK Hayvancılık İstatistikleri Veri Tabanı – 2013
Büyükbaş
Hayvan
61
Sağılan Hayvan Sayısı
(baş)
479
Süt (Ton)
605,303
765
2.773,676
4.795
12.501,712
4.476
483,677
13.458
1.547,725
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 39. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Kanatlı Hayvan Sayısı
Grup Adı
Hayvan Adı
Toplam
3.500
Yumurta Tavuğu
Kümes Hayvancılığı
180.000
Et Tavuğu
Kaynak: TÜİK Hayvancılık İstatistikleri Veri Tabanı – 2013
Tablo 40. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Arıcılık Sayısı
Hayvan
Köy
Yeni Kovan
Eski Kovan
Toplam
Adı
Sayısı
Sayısı
Sayısı
Kovan
33
6.900
23
6.923
Arı
Kaynak: TÜİK Hayvancılık İstatistikleri Veri Tabanı – 2013
Bal üretimi
(ton)
118
Balmumu Üretimi
(ton)
7,900
Tablo 41. Karaisalı İlçesi 2012 Yılı Tek Tırnaklılar Sayısı
Hayvan Adı Yetişkin (baş) Genç-Yavru (baş) Toplam
395
75
470
At
127
23
150
Katır
57
23
80
Eşek
Kaynak: TÜİK Hayvancılık İstatistikleri Veri Tabanı – 2013
4.1.b. Orman Alanları
Adana Orman Bölge Müdürlüğü’nün planlanan faaliyet kapsamında hazırlamış
olduğu ÇED İnceleme Değerlendirme Formu’nda; 57,4 ha’lık Yeni ÇED İzin Alanı
tamamının orman sayılan alan olduğu, orman meşcere haritası ve kadasto haritasına göre
belirlenmiştir. (Bkz. EK-21).
Söz konusu planlanan alanların orman sayılan ve orman ve mülkiyet kadastrosu
henüz netleşmemiş olan orman sayılmayan alanlara ait bilgiler aşağıda detaylı olarak
verilmiştir.
Yeni ÇED İzin Alanı Toplamı
: 57,4 ha
Orman Sayılan Alan Mevcut Eski ÇED İzin Alanı
: 24,75 ha
Toplamı
Orman Sayılan Alanlar Toplamı
: 57,4 ha
Orman Sayılmayan Alanlar
: TOPLAM ALAN
: 57,4 ha
Proje alanı ve çevresi; Orman Bölge Müdürlüğü tarafından devam eden araştırma
projesi çalışma alanı, araştırma ve eğitim merkezi alanı içinde bulunmamaktadır. Ayrıca
proje alanı ve çevresi; muhafaza ormanları, gen koruma alanları, bilimsel çalışmalar için
ayrılmış araştırma ormanı, araştırma istasyonu, araştırma proje deneme sahaları, kent
ormanları, endemik ve korunması gereken nadir ekosistem alanları, tohum mesceresi, milli
park, av yaban hayatı, av üretme sahası, turizm sahası, özel çevre koruma bölgesi, askeri
yasak bölgesi ve SİT alanı içerisinde ve etki mesafesinde bulunmamaktadır (Bkz. EK-21).
Adana Orman Bölge Müdürlüğü’nün planlanan faaliyet kapsamında hazırlamış
olduğu ÇED İnceleme Değerlendirme Formu’nda; gerçekleştirilmesi planlanan projenin,
ormancılık çalışmaları ve orman-halk ilişkileri açısından mahsuru bulunmamakta olup
tesisin kurulması durumunda yöredeki istihdam durumuna olumlu yönde etki edeceği
62
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
belirtilmiştir. Ayrıca amenajman planında söz konusu projenin bulunduğu alanda ormanın
fonksiyonuna bağlı olarak herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır denmektedir.(Bkz. EK21). Faaliyet alanında 6831 sayılı Orman Kanununun 16. Maddesi gereğince gerekli
izinlerin alınacağı faaliyet sahibi Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz.
Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından taahhüt edilmektedir.
Söz konusu projeye ilişkin olarak açık veya kapalı işletme esnasında çıkacak
hafriyat, pasa vb. ürünlerin stoklanacağı alanın orman alanı dışında alternatif sahaların
değerlendirilerek orman alanı dışında planlanacağını, ancak alternatif sahaların
bulunmaması halinde ormanlık alanın depolama amaçlı değerlendirileceğini, benzer
şekilde madencilikle ilgili tesislerin yapımı planlanırken öncelikle orman alanı dışında
alternatif sahaların araştırılacağını, bunun mümkün olmaması halinde ruhsat sahası içinde
orman içi açıklık veya bozuk orman alanının tercih edileceğini proje sahibi beyan ve
taahhüt etmektedir.
Söz konusu proje kapsamında orman alanları için kamulaştırmanın söz konusu
olmayacağını, bu alanlarda 6831 sayılı Orman Kanunun 16 ıncı maddesi gereğince izin
alınacağını proje sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Yönetmelikleri ile Çevre ve Şehircilik
Bakanlığının bu konu ile ilgili Yönetmeliklerinde çevre ile uyum planı/Madencilik
Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliğinde
belirtilen hususlar dikkate alınarak, bu bölümün faaliyet esnasında ve sonrasında oluşan
maden çukurları/mekanları ve/veya ne şekilde doğaya yeniden kazandırılacağını proje
sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
Orman Kanununun 16 ıncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 16 ıncı maddesi
ikinci fıkrasında yer alan; “Rehabilitasyon projeleri; madencilik faaliyeti sonucunda
oluşabilecek topoğrafik yapının madenin işletme projesine göre belirlenmesi sonrasında,
rehabilite ile oluşturulabilecek yeni topoğrafyanın belirlenmesi, toprak ıslahı ve orman
kurma esasları dikkate alınarak ormancılık bürosu mensuplarınca düzenlenir. İzin
sahibince rehabilitasyon projesinin uygulanacağı taahhüt edilir.” hükmü kapsamında
hazırlanmış Orman Rehabilitasyon Planı EK-14’te sunulmuştur.
4.1.b.1. Ağaç Türleri ve Miktarları veya Kapladığı Alan Büyüklükleri
ÇED izin talep alanı taşlık ve kayalık alan niteliğinde olup ayrıca bu yapı üzerinde
mevcut ağaç cinsi kızılçamdır. Proje alanındaki mevcut ağaç cinsleri Kızılçam, Karaçam,
Ardıç, Sedir, Maki ve Diğer Yapraklı ağaç türleridir. Proje alanı ağaç sayısı ve hektardaki
serveti orman izni aşamasında ağaç röleve planları yapılacak olup amenajman planları
doğrultusunda kesilecek ağaç sayısı kesin olarak belirlenecektir.
63
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
ÇED izin talep sahası ve çevresi; 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 18 inci
Maddesindeki ağaçlandırılmış sahalar kapsamında bulunmaktadır (Bkz. EK-21).
4.1.b.2. Ocak Yerinin İşlendiği Mescere Haritası ve Yorumu
Proje Alanı; Adana Orman Bölge Müdürlüğü, Karaisalı Orman İşletme Müdürlüğü,
Kızıldağ Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde 164, 165, 166, 178, 179 ve 180 Nolu
bölmelerde kalmakta olup mescere’nin;
64
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
a) İşletme Şekli
b) Mevcut Ağaç Cinsleri
c) Meşcere Tipleri
: Kızılçam
Çz
:
T
Kayalık, taşlık
:
BCz
Bozuk kızılçam
:
Kızılçam, ince ağaçlık çağı, 3
:
Çzc3
kapalı meşcereler (K>70)
Kızılçam, orta ağaçlık çağı, 2
:
Çzd2
kapalı meşcereler (41<K<70)
Kızılçam, ince ağaçlık çağı, 2
:
Çzc2
kapalı meşcereler (41<K<70)
Kızılçam, ince ağaçlık çağı, 1
:
Çzc1
kapalı meşcereler (K<10)
: Bcz-T Bozuk kızılçam, kayalık, taşlık
Kızılçam, Sırıklık-Direklik Çağı
:
Çzbc1-T hakim, 1 kapalı meşcereler
(K<10) – Kayalık, taşlık
Kızılçam, İnce ağaçlık çağı
:
Çzcd2 hakim – orta ağaçlık çağı, 2
kapalı meşcereler (41<K<70)
Kızılçam, Sırıklık-Direklik Çağı
:
Çzbc3-2 hakim, 3 kapalı meşcereler
(K>70), 2 yaşında
Kızılçam, ince ağaçlık çağı, 1
:
Çzc1-1 kapalı meşcereler (K<10), 1
yaşında
Kızılçam, ince ağaçlık çağı, 3
:
Çzc3-1 kapalı meşcereler (K>70), 1
yaşında
Kızılçam, ince ağaçlık çağı, 1
:
Çzc1-3 kapalı meşcereler (K<10), 3
yaşında
olarak ÇED İnceleme Değerlendirme Formu’nda belirtilmiştir. Proje alanına ait 1/25.000
Ölçekli Mescere Haritası EK-8’de verilmektedir.
4.1.b.3. Sahanın Yangın Görüp Görmediği
ÇED izin talep sahası; 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 18 inci maddesindeki yangın
görmüş orman alanı, gençleştirmeye ayrılmış veya baraj havzalarında kalan alan içerisinde
bulunmamakta olup izin talep alanı 1. Derece orman yangınlarına hassas alanlardır (Bkz.
EK-21).
Proje sahası, daha önce yangın görmemiş olup ormanlık alan içinde yer almaktadır.
Faaliyet sahasının bulunduğu bölge ve çevresinde orman yangınına neden olabilecek her
türlü faaliyetin yapılması (ateş yakmak, kırık cam parçaları, kâğıt, naylon vs. gibi yangına
neden olabilecek her türlü materyal) engellenecek ve yangın söndürmeye uygun gerekli
malzemeler her an hazır bulundurulacaktır (kova, kum, 3 ton kapasiteli su dolu tanker vs).
Ayrıca ocak sahasının etrafındaki yanıcı otlar temizlenecek ve muhtemel bir orman
yangınında derhal Orman İşletme Müdürlüğü’ne haber verilecek ve gerekli işbirliği
65
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
yapılarak her türlü makine ekipman ve insan gücü faaliyet sahibince yangın sahasına sevk
edilecektir.
4.1.c. Proje Yerinde Elden Çıkarılacak Alanın Değerlendirilmesi
4.1.c.1. Proje Sırasında Kesilecek Ağaçların Tür ve Sayıları, Orman Yangınları ve
Alınacak Önlemler
Proje alanındaki mevcut ağaç cinsleri Kızılçam, Karaçam, Ardıç, Sedir, Maki ve
Diğer Yapraklı ağaç türleridir. Proje alanı ağaç sayısı ve hektardaki serveti orman izni
aşamasında ağaç röleve planları yapılacak olup amenajman planları doğrultusunda
kesilecek ağaç sayısı kesin olarak belirlenecektir. Proje alanında daha önceden orman
yangını gerçekleşmemiştir. Orman yangınları için alınacak önlemler aşağıdaki gibidir;
- Görülebilir yerlere yangın ikaz levhaları konulacaktır.
- Proje alanı ve civarında her ne amaçla olursa olsun kesinlikle odun ateşi
yakılmayacaktır.
- Ocak alanı çevresine gelen yabancı kişilerin ateş yakması durumunda bu kişiler
uyarılacak ve gerekirse en yakın orman idaresine bildirilecektir.
- Yangın konusunda işcilere eğitim verilecektir.
- Yangın çıkması durumunda en yakın Orman İdaresine bildirilecektir.
- Orman yangınlarının söndürülmesinde kullanılmak üzere, orman idaresinin talimatları
doğrultusunda yeterli miktarda araç-gereç bulundurulacaktır. Bu araç gereçler başka
amaçlar için kullanılmayacak ve devamlı bakımları yapılacaktır.
- Orman yangınlarında kaybolan veya bulunamayan araç-gereçlerin yerine yenileri
konulacaktır.
- İşletme, Orman İdaresinin görevlendirdiği elemanların kontrolüne açık olacak,
alınacak yeni önlem önerileri yerine getirilecektir.
Projenin ağaç kesimi ve yangın dışında orman alanlarına muhtemel olumsuz etkileri
toz ve üretim faaliyetlerinden kaynaklı atıklar olarak irdelenebilir. Olumsuz etkiler için
alınacak önlemler aşağıda verilmiştir;
Üretim faaliyetlerinde toz oluşumunu engellemek için açık alanlarda, servis
yollarında sulama işlemi yapılacaktır. Kırma-yıkama-eleme tesisi toz yayıcı üniteleri kapalı
dizayn edilecektir. Patlatma işlemlerinde gecikmeli kapsül kullanılarak ve sıralı patlatma
yapılarak toz kontrol altında tutulacaktır. Üretim faaliyetlerinden kaynaklı atıklar, atık
sınıflarına göre ayrılıp yürürlükteki kanun, yönetmelik hükümlerine uygun depolanıp
bertarafı sağlanacaktır. Atıklar orman alanlarına dökülmeyecektir.
4.1.c.2. Elden Çıkarılacak Tarım Alanları Büyüklüğü, Arazi Kullanım Kabiliyeti
Proje alanı orman arazisi niteliğinde olup proje kapsamında tarım arazilerinin
kullanımı söz konusu değildir.
Proje kapsamında yapılacak çalışmalarda, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi
Kullanımı Kanunu hükümlerine göre gerekli izinler alındıktan sonra çalışma yapılacaktır.
66
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Ayrıca 1/100.000 Ölçekli Adana İli Arazi Varlığı Haritası incelendiğinde proje
alanı ve çevresi, M15.3-N-VI-es Lejantlı olup; olup arazi varlığına ait temsil edilen
özellikler aşağıda detaylı olarak açıklanmaktadır.
Büyük Toprak Grubu
Toprak Özelliklerinin Kombinasyonu
Erozyon Derecesi
Şimdiki Arazi Kullanma Şekli
Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfı
Alt Sınıf
Diğer Araziler
: M Kahverengi Orman Toprakları
: 15 Eğimi C (% 12-20), Sığ (50-20 cm)
: 3 3. derece (şiddetli)
: N Kuru Tarım (Nadassız)
: VI
: es
İşlemeli tarıma uygun olmayan veya
: sınırlı olarak uygun olan arazilerle
orman rejimindeki araziler
Proje alanı ve çevresine ait 1/100.000 Ölçekli Arazi Varlığı Haritası ve Lejantı EK10’da verilmektedir.
4.1.c.3. Etkilenecek Tabii Bitki Türleri ve Ne Kadar Alanda Bu İşlerin Yapılacağı
Proje kapsamında açık işletme yöntemiyle işletilmesi kapasite artışı planlanan
kumtaşı ocağı ve kırma-yıkama-eleme tesisi üzerinde yöreye ve çalışmanın yapılacağı
yükseltiye has ağaç ve bitkisel örtü tabakası bulunmaktadır. Açık işletme yöntemi ile
çalışılacak ocak sahasında öncelikle yüzeyde bulunan bitki türündeki bitkilerin
temizlenmesi ve bitkisel örtü tabakasının sıyrılması çalışmaları yapılacaktır. Sıyrılacak
bitkisel örtü tabakasının kalınlığı ortalama 20 cm civarındadır.
Üretim çalışmaları öncesi saha üzerinden sıyrılarak alınan bitkisel toprak proje
alanı sınırları içerisinde belirlenen depolama alanında depolanacak ve üretimin
tamamlandığı alanlarda gerçekleştirilecek rehabilitasyon çalışmalarında kullanılacaktır.
Depolama alanı yağışlı dönemlerde bitkisel toprağın yağmur sularıyla yıkanmasına ve
sürüklenip gitmesine engel olacak şekilde yaklaşık % 3 eğim verilerek düzenlenecektir.
Çok yağışlı dönemlerde gerek görülürse bitkisel toprağın üzeri örtülerek
saklanacaktır. Proje alanı ve çevresinde tespit edilen türler arasında endemik, ulusal
mevzuatımız veya uluslararası sözleşmelerle korunan nesli tehdit altında türler
bulunmamaktadır. Flora-fauna türlerinin nesilleri üzerine ekolojik ve biyolojik olumsuz
etki bulunmamaktadır. Nihai ürün sevkiyatı esnasında civardaki tarım arazileri ile yol
güzergahında bulunan tarımsal faaliyetlere zarar verilmesini önleyici gerekli tüm tedbirler
alınacaktır. Bu bağlamda; kırma-yıkama-eleme tesisinde her bir toz kaynağının (bunker,
elek, kırıcı vb.) üzeri kapatılacak, kapalı ortam içine alınan ünitelerde pulvarize toz
indirgeme sistemi uygulanacak, ocak sahasından çıkarılan cevherin tesis alanına taşınması
ve nihai ürünün kırma-yıkama-eleme tesisinden ihtiyaç noktalarına sevkiyatı esnasında hız
ve tonaj sınırlarına uyulacak, kamyonların üzeri örtülerek dökülmesi önlenecek, ocak içi ve
asfalt yola bağlantı yolları sürekli olarak arazözle sulanarak toz oluşumu minimize
edilecektir.
Üretim alanlarının üzerindeki ağaç türleri orman işletme müdürlüğü ile koordineli
olarak kaldırılacaktır. Bu işlemin gerçekleştirileceği mevcut (Eski) ÇED İzin Alanı toplamı
24,75 ha ve yeni ÇED İzin Alanı toplamı ise 57,4 ha’dır.
67
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.1.c.4. Proje Alanında Kültür ve Tabiat Varlıkları Durumu
Proje alanında yapılan gözlemlerde korunması gereken kültür varlıklarının
bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planında belirlenmiş bir
sit alanı bulunmamaktadır. Fakat üretim faaliyetleri esnasında kültür ve tabiat varlıklarına
rastlanılması durumunda Adana İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne müracaat edilecektir.
Proje alanında mevcut veya eski mezarlık tespit edilmemiştir. Söz konusu proje
kapsamında; 19.01.2010 tarih ve 27467 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mezarlık
Yerlerinin İnşası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkındaki Yönetmelik”
hükümlerine uyacağını taahhüt etmektedir.
4.1.c.5. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak
Önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Arazi hazırlık, kumtaşı üretiminde yapılacak işlemlerden dolayı oluşacak etkiler ve
alınacak önlemler aşağıdaki gibidir;
-
Hafriyat ve üretim faaliyetleri esnasında oluşacak toz emisyonu,
İş makineleri ve kamyonlardan oluşacak gaz emisyonu,
Üretim faaliyetleri esnasında oluşacak gürültü ve titreşim,
Çalışacak personelden kaynaklı katı atık ve atık su,
Üretim faaliyetlerinden kaynaklı diğer atıklar.
Hafriyat işlemlerinde ve üretim faaliyetlerinden dolayı toz oluşacaktır. Oluşacak toz
emisyonlarını kontrol altında tutmak için açık alanlarda sulama yapılacaktır. Tesiste toz
yayıcı üniteler kapalı dizayn edilecektir. Mülga Cevre ve Orman Bakanlığı Çevresel Etki
Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü’nün 08.07.2009 tarih ve 5102-40174 sayılı
genelgesi ile 11.09.2009 tarih ve 6988-52879 sayılı yazısı gereği faaliyet sahibi, toz
kaynağı olan her bir üniteyi (bunker, kırıcılar, elekler, bantlar) kapalı ortam içerisine
almayı ve kapalı ortam içerisine alınan ünitelere toz indirgeme sistemi olarak sulu sistem
kullanmayı taahhüt etmektedir.
İş makinelerinde ve kamyonlarda kullanılacak yakıttan dolayı oluşabilecek gaz
emisyonlarını minimize etmek için iş makineleri ve kamyonların bakım-onarımları düzenli
yapılacaktır.
Çalışacak makine-ekipmandan dolayı gürültü, patlatma işleminden dolayı gürültü
ve titreşim oluşacaktır.
Patlatma işleminin yaratacağı vibrasyonunun yerleşim yerlerindeki yapılara hasar
verici etkisi olabilir. Bu riski yok etmek için kontrollü patlatma işlemi yapılacak ve
yerleşim yerlerindeki şikâyetler dikkate alınarak, titreşim ölçümü yaptırılıp gerekirse
kullanılacak patlayıcı madde miktarı düşürülecektir.
Üretim faaliyetlerinden kullanılan üretim teknolojisinden kaynaklı sıvı atık
oluşumu söz konusu değildir. Çalışacak personelden kaynaklı sıvı atık, alıcı ortama
verilemeyecek olup sızdırmasız fosseptik çukurda depolanacaktır.
68
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Personelden kaynaklı katı atık hijyenik ve ağzı kapalı şekilde çöp konteynırında
depolanarak Karaisalı Belediyesi’nden hizmet alınacaktır.
Proje kapsamında açık işletme yöntemiyle işletilmesi planlanan ocak alanında,
cevher üzerinde çalı türünde bitkiler ve bitkisel örtü tabakası bulunmaktadır. Açık işletme
yöntemi ile çalışılacak ocak sahasında öncelikle yüzeyde bulunan çalı türündeki bitkilerin
temizlenmesi ve bitkisel örtü tabakasının sıyrılması çalışmaları yapılacaktır. Sıyrılacak
bitkisel örtü tabakasının kalınlığı ortalama 20 cm civarındadır. Üretim çalışmaları öncesi
saha üzerinden sıyrılarak alınan bitkisel toprak proje alanı sınırları içerisinde belirlenen
depolama alanında depolanacak ve üretimin tamamlandığı alanlarda gerçekleştirilecek
rehabilitasyon çalışmalarında kullanılacaktır. Depolama alanı yağışlı dönemlerde bitkisel
toprağın yağmur sularıyla yıkanmasına ve sürüklenip gitmesine engel olacak şekilde
yaklaşık % 3 eğim verilerek düzenlenecektir.
Bitkisel toprağın alınması çalışmaları tamamen iş makineleri kullanılarak
gerçekleştirilecek olup, üretim öncesi arazinin hazırlanması kapsamında herhangi bir
parlayıcı ve patlayıcı madde kullanımı ve depolanması söz konusu olmayacaktır. Proje
alanında açık işletme yöntemiyle madenin üretimi esnasında patlatma işlemi yapılacaktır.
Patlatma işlemi sırasında öncelikle jandarmaya haber verilecek daha sonra patlatma işlemi
sırasında tüm faaliyetler durdurularak patlatma işlemi yapılacaktır. Ateşleme yapıldıktan
sonra ateşleme bölgesi sorumlu kişiler tarafından kontrol edilecek ve iş makinelerini
tehlikeye sokacak bloklar, basamak şevinde askıda kalmış ise gerekli önlemler alınacaktır.
İşletme aşamasında gerçekleştirilecek olan çalışmalar sırasında toz oluşumları söz konusu
olacaktır. Açık işletme yöntemiyle işletilecek ocak sahasında tozun minimize edilmesi
amacıyla, patlatma, malzeme çıkarma, yükleme, nakliye işlemlerinde malzemenin nemli
tutulması, savrulma yapılmadan yükleme boşaltılması, ocak sahası içerisindeki servis
yollarının sulanması vb. önlemler alınacaktır.
Proje alanındaki çalışmaların tamamlanması sonrası, proje sahasında görüntü
kirliliğine sebep olabilecek aynı zamanda insanlar ve diğer canlılar için tehlike
oluşturabilecek işletme çukurlarının bırakılmaması, basamak ve ocak şevlerinin güvenli ve
uygun bir şekilde sonlandırılmış olması, basamak ve şevlerin düzenlenmesi sonrası sahanın
yeniden ağaçlandırmaya uygun bir şekilde bitkisel toprak örtüsü ile örtülmesi ve Orman
Bölge Müdürlüğü görüşleri doğrultusunda sahanın ağaçlandırılması sağlanacaktır.
Nakliye yol güzergâhı üzerinden bulunan belde halkını mağdur etmemek için, alt
yapı, can ve mal güvenliği sağlanacaktır. Nakliye esnasında kamyonların hız sınırlarına
uymasına dikkat edilecek ve kamyonlara aks yükü doğrultusunda yükleme yapılacak olup,
aşırı yükleme söz konusu olmayacaktır. Ayrıca yol üzerine uyarı tabelaları konacaktır.
4.2. Toprak Özellikleri
Ana madde, iklim, topografya, bitki örtüsü ve zamanın etkisi ile Adana İlinde
çeşitli büyük toprak grupları oluşmuştur. Büyük toprak gruplarının yanı sıra toprak
örtüsünden ve profil gelişmesinden yoksun bazı arazi tipleri de görülmektedir. İldeki
büyük toprak grupları, özellikleri ve dağılımı aşağıda kısaca açıklanmıştır.
69
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.2.a. Toprak Yapısı ve Arazi Kullanım Kabiliyeti Sınıflaması
Alüvyal Toprakları
Yüzey sularının tabanlarında ve tesir sahalarında akarsular tarafından taşınarak
yığılmış bulunan genç sedimentler üzerinde yer alan; düz, düze yakın eğime sahip
topraklardır. Adana İlinde geniş alüvyal topraklar, Kozan, Ceyhan ve Yüreğir ovalarında
bulunmaktadır. Adana ilinde alüvyal topraklar 342.959 ha’dır. Bunun 215.203 ha’ı I.sınıf,
32.790 ha’ı II. sınıf, 54.038 ha’ı III. sınıf, 13.832 ha’ı IV. sınıf, 26.350 ha’ı VI. sınıf ve 746
ha’ı VII. sınıftır.
Organik Topraklar
Profilinde yüksek derecede organik madde muhtevasına sahip olan topraklardır.
Organik topraklar 86 hektarla ilin en az alanını kaplar. Adana İli’nde bu topraklara her
ilçede rastlanır. Genellikle alüvyal toprakların bittiği yerde başlar. Şistler, serpantin ve
kristal kireçtaşı üzerinde, orman ve çalı örtüsü altında, zayıf-ileri derecede katmanlaşmış
kireçsiz kahverengi orman toprakları oluşmuştur. Adana İlinde bu topraklar İlin kuzeyinde
çok geniş yayılım alanına sahiptirler. Yayılım alanın güneyinde kahverengi orman
toprakları kuzeyinde kireçsiz kahverengi topraklarla sınırlanırlar. Batıda Pozantı’nın
kuzeydoğusunda yer alan Kamışlı Bucağı’ndan doğuya doğru Seyhan ve Göksu
nehirlerinin birleşim yerine doğru uzanırlar. İldeki alanları 390.072 ha’dır. Bunun 431 ha’ı
I. sınıf, 383 ha’ı II. sınıf, 4112 ha’ı III. sınıf, 10.129 ha’ı IV. sınıf, 23.352 ha’ı VI. sınıf,
351.651 ha’ı VII. sınıftır.
Kırmızı Akdeniz Toprakları
Kırmızı Akdeniz Toprakları seki ve yüksek arazilerde kristal kireç taşı üzerinde
oluşmuşlardır. Organik madde hızlı ayrıştığından toprakta düşük seviyededir. Taşlılık ve
kaya çıkışları yaygındır. Şiddetli aşınım etkinse toprak yalnız kaya çatlaklarında ve küçük
çukurlarda bulunur. Kireçtaşı çimentolu ve kristal kalker çakıl konglomeralar üzerinde de
buna benzer toprak oluşmuştur. Adana ilindeki Kırmızı Akdeniz Topraklar 52.315 ha’dır.
Bunun 707 ha’ı I.sınıf, 477 ha’ı II. sınıf, 1.686 ha’ı III. sınıf, 2.445 ha’ı IV. sınıf, 4.271 ha’ı
VI. sınıf, 42.729 ha’ı VII. sınıftır.
Kırmızı Kahverengi Akdeniz Toprakları
Toprağın organik madde kapsamı ortadır, derinlikle azalmaktadır. Doğuda, AdanaCeyhan yolu ile Adana-Kozan yolu arasındaki arazilerde Kırmızı Akdeniz Toprakları ile
birlikte bulunurlar. Ana maddeleri konglomera veya marno kalkerdir, batıdaki yayılım
alanı da Adana-Karaisalı yolunun başlangıcı ile yolun güneyindedir. Adana ilinde bu
topraklar 68.868 ha’ı I. sınıf, 10.273 ha’ı II. sınıf, 3.991 ha’ı III. sınıf, 6.367 ha’ı IV. sınıf,
206 ha’ı V. Sınıf, 19.241 ha’ı VI. sınıf ve 19.912 ha’ı VII. sınıftır.
Vertisol Topraklar
Vertisoller ağır bunyeli topraklardır. Kil fraksiyonunda % 30’dan fazla şişmebüzülme kabiliyetine sahip killer bulunduğundan ıslanma veya kurumalarla şişer veya
büzülürler bu ameliye neticesinde bu toprakların birçoğunun yüzeyinde karakteristik olarak
70
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
tabii malc denilen gevşek granüler yapı ile gilgai denilen ve daha ziyade düz veya düze
yakın meyillerdeki birçok ufak çöküntü ve kabarıntıların meydana getirdiği mikrolıyef
görülür. Adana İlinde, Merkez ve Ceyhan’da görülürler. Kapladıkları alan 881 ha olup 647
ha’ı II. sınıf, 234 ha’ı IV. sınıftır.
Bazaltik Topraklar
Bu toprakların özellikleri aynı iklim şartları altında kireç taşları üzerinde teşekkül
etmiş olan Kahverengi ve Kırmızı Topraklara oldukça benzerlik gösterir. Bazaltik
topraklara Adana ilinde, Ceyhan ilçesinde rastlanmaktadır. 3.075 ha’lık bir alanı kaplarlar
ve VII. sınıf arazidirler.
Çıplak Kaya ve Molozlar
Kahverengi orman, kireçsiz kahverengi orman ve kırmızı Akdeniz toprak kuşakları,
haritalanabilir genişlikte olmayan kaya çıkışları halinde yahut arada toprak örtüsü
bulunduğu için bu grupların çok sığ, taşlı birimlerine sokulmuş geniş çıplak kaya yüzeyleri
bulunur. Toroslarda özellikle sert kalker oluşumları bu niteliktedir. VIII. sınıftırlar ve ilde
67.568 ha’lık yer kaplarlar. (Adana İl Cevre Durum Raporu, 2009)
Proje alanı çıplak kaya ve kaya aralarında yok denecek kadar az sığ topraktan
oluşmaktadır. Proje alanının bulunduğu alan orman alanıdır. Ana toprak grubu kahverengi
orman toprağıdır. Arazi kullanım sınıfı VII’dır. Arazi eğimi oldukca fazladır. Proje alanı
ve civarı kayalıklı arazidir. Toprak derinliği sığdır. Arazinin mevcut kullanımı ormandır.
Tarım; kayalık alan, toprak azlığı nedeniyle yapılamamaktadır.
Ayrıca 1/100.000 Ölçekli Adana İli Arazi Varlığı Haritası incelendiğinde proje
alanı ve çevresi, M15.3-N-VI-es Lejantlı olup; aşağıda arazi özelliği bilgileri verilmiştir
(Bkz. EK-10, Arazi Varlığı Haritası ve Lejantı).
Büyük Toprak Grubu
Toprak Özelliklerinin Kombinasyonu
Erozyon Derecesi
Şimdiki Arazi Kullanma Şekli
Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıfı
Alt Sınıf
Diğer Araziler
: M Kahverengi Orman Toprakları
: 15 Eğimi C (% 12-20), Sığ (50-20 cm)
: 3 3. derece (şiddetli)
: N Kuru Tarım (Nadassız)
: VI
: es
İşlemeli tarıma uygun olmayan veya
: sınırlı olarak uygun olan arazilerle
orman rejimindeki araziler
71
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Proje Alanı
Şekil 28. Proje Alanı ve Çevresine Ait Arazi Varlığı Haritası
4.2.b. Yamaç Stabilitesi
Proje sahası VII. Sınıf arazi niteliğindedir. Proje kapsamında faaliyet yapılacak alan
eğimli bir yapıya sahiptir. Ocak sahasında üretim faaliyetlerinin patlatma ile yapılmasından
dolayı şev eğimlerinin kontrollü olması sağlanacaktır. Sahadaki basamak şev eğimi
güvenlik ve kontrol açısından 60°’lik bir eğim verilerek yamaç stabilitesinin emniyetli
72
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
olması amaçlanmaktadır. Bu durumda şev eğimi de 60o olmaktadır. Proje sahasında şev
eğimi açısından sorun teşkil eden herhangi bir şey beklenmemektedir. Patlatma yapıldıktan
sonra olası tehlikeleri önlemek için askıda kalmış kayaçlar iş güvenliği açısından şartlar
oluşturulduktan sonra iş makinesi yardımıyla düşürülecektir. Proje dâhilinde planlanan
saha şevleri en yüksek güvenlik düzeyi gözetilerek yapılacaktır. Bu İmalat-Restorasyon
Planı dâhilinde belirtilen örtü toprağı sahadan ve bölgeden alınan örtü toprağı olacak;
sahada çok yüksek basamak ve duvar oluşturulmayacaktır. Planlar dâhilinde yapılan
patlatma sonucu oluşacak topografyadaki değişiklikler iş makineleri ile topografyayı
bozmayacak şekilde düzeltilecektir. Bu düzeltme basamak ve şevlerde yapılması nedeniyle
planda belirtilen koşullara uyulacaktır. Üretim yapılan kademeler teras seklinde bırakılıp,
bitkilendirme işlemi yapılacaktır. Bu nedenle yamaç stabilitesi (toprak kayması, kaya
düşmesi v.b.) sorunu bulunmamaktadır.
Yapılacak yolların yamaçlardan aşağı toprak kaydırmayacak şekilde ekskavatörle
yapılacağını, ayrıca kullanılacak orman yollarının bakım ve onarımının yapılacağını proje
sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
4.2.c. Erozyon
Proje alanı kayalıktır. Yağış veya rüzgâr ile erozyon oluşması söz konusu değildir.
Ancak üretim alanlarında yapılacak kazı faaliyetleri ile kaya düşmesine neden olabilecek
kazı açıklıklarının emniyetli yükseklikte ve eğimde tutulması gerekmektedir. Planlanan
ocak sahasında taşkına neden olacak herhangi bir yüzeysel su kaynağı bulunmamaktadır.
Faaliyet sahibi olası aşırı yağışlarda yüzey sularının ve kuru derelerin taşkın ve su
baskınlarına karşı tüm tedbirlerin alınacağını, taşınmazdaki yapılaşmadan dolayı
oluşabilecek ve 3. kişilerin görebileceği zarar ziyandan DSİ’nin sorumlu tutulmayacağını,
yapılacak yapıların su basman kotunun doğal zemin kotundan yeterince yükseltileceğini ve
DSİ’den taşkın zararları ile ilgili zarar ve ziyan talep edilmeyeceğini beyan ve taahhüt
etmektedir.
Faaliyetin karayolu taşımacılığında DSİ sulama-drenaj kanallarına, sanat yapılarına,
köprülere zarar verilmemesini, DSİ işletme sahasından geçilmesi halinden DSİ’den izin
alınacağını ve DSİ taleplerinin yerine getirileceğini işletme sahibi taahhüt etmektedir.
Planlanan ünitelerde herhangi bir yüzeysel su kaynağı ve drenaj işlemi gerektirecek su
kaynağı bulunmamaktadır.
Madencilik faaliyeti esnasında çıkartılması zorunlu olan bitkisel toprak ile diğer
ekonomik değeri olmayan pasa ve hafriyat toprağının ayrı ayrı stoklanacağını, bitkisel
toprağın erozyona karşı korunacağını proje sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
Pasa döküm alanı belirlenirken erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi
seçileceğini ve çevredeki dere, baraj, gölet sularını kirletmeyecek şekilde gerekli
tedbirlerin alınacağını, izne konu olmayan yerlere ve ormanlara dökülmeyeceğini proje
sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
73
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.2.d. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Toprağa Etkiler ve
Alınacak Önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Söz konusu proje sahasında üretim çalışmaları esnasında sahanın yüzeyinden
sıyrılarak alınan bitkisel toprak oluşumu söz konusu olacaktır. Üretim çalışması öncesi
işletmenin ilerleyişine göre alan üzerinde bulunan bitkisel toprak iş makineleri ile
sıyrılarak alınacak ve üretimin tamamlandığı alanlarda yapılacak rehabilitasyon
işlemlerinde kullanılmak üzere belirlenen alanda düzenli olarak depolanacaktır. Bitkisel
toprak depolama alanı, yağışlı dönemlerde yağmur sularıyla yıkanmasını ve sürüklenip
gitmesini önlemek amacıyla, yaklaşık % 3 eğimli olacak şekilde teşkil edilecektir. Gerekli
olduğu durumlarda su ve rüzgâr erozyonu ile sürüklenmesini önlemek amacıyla bitkisel
toprağın üzeri örtülmek suretiyle korunacaktır. Çevresel etkilerin minimuma indirgenmesi
açısından stok sahalarında tozumayı gidermek için sulama yapılacak ve ocaklar
içerisindeki yollar düzenli olarak sulanarak tozlanmanın önüne geçilecektir. Gürültüyü
azaltmak için ise araçların bakımına özen gösterilecektir.
Sahada kullanılacak araçların bakım ve onarımları en yakın yetkili servislerde
yapılacaktır. Bu nedenle sahada atık yağ oluşmayacaktır. Diğer sabit ekipmanların bakım
ve onarımları ise proje alanı içerisinde, yetkili firma tarafından yapılacak olup atık yağ
oluşumu söz konusu olacaktır. Araçların bakım–onarım işlemleri esnasında işletme
alanında her türlü sızdırmazlık tedbirleri alınacaktır. Oluşacak atık yağlar 30.07.2008 tarih
ve 26952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerince ağzı kapalı variller içerisinde toplanarak sızdırmaz zeminde
geçici olarak depolanacak ve lisanslı bertaraf veya geri kazanım tesislerine ulaştırılmak
üzere lisanslı firmalara teslim edilecektir. Faaliyet süresince; 08.06.2010 tarih ve 27605
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, “Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı
Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik ” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
4.3. Jeolojik Özellikler
Söz konusu proje alanını içerisine alan bölge jeolojisi Güvenç Formasyonu (Şeyl,
Marn), Cingöz Formasyonu (Çakıllı Kumtaşı, Kumtaşı, Siltaşı), Kaplankaya Formasyonu
(Çakıllı Kumtaşı, Kumtaşı, Kumlu Kireçtaşı) ve Gildirli Formasyonu (Çakıltaşı, Kumtaşı,
Silttaşı, Çamurtaşı) olmak üzere 4 ayrı formasyonu kapsamaktadır. Bölge jeolojisi
içerisinde yer alan formasyonlara ait detaylı bilgi 4.3.a Bölge Jeolojisi başlığı altında
ayrıntılı olarak verilmiş olup, Cingöz Formasyonu (Çakıllı Kumtaşı, Kumtaşı, Silttaşı söz
içerisinde kalan tesis alanına ait 1/25.000 Ölçekli Jeoloji Haritası EK-7’de verilmektedir.
4.3.a. Bölge Jeoloji
Gildirli Formasyonu (Tomgi): Formasyon, pembemsi-kırmızımsı renkli, çakıltaşı,
çakıllı kumtaşı-kumtaşı, silttaşı, ve çamurtaşı gibi kaya birimlerinden oluşmuş, OligoMiyosen zamanında bölgede oluşan akarsu, geçiş ortamı (taşkın ovası, göl, lagün, bataklık,
kıyı) ve sığ deniz gibi ortam ve alt ortamlarda çökelmiştir. Birim dönem dönem
ardalanmalı ve her bir dönemde aşınmalı bir taban üzerine çakıltaşı, kaba kumtaşı ile
başlayıp yukarı doğru tane boyu incelenerek ince kumtaşı, silttaşı ve çamurtaşına
geçmektedir. Çakıltaşı istifi taban kesimlerindeki dönemlerde, oldukça büyük kalınlıklara
erişmiş, başlıca kireçtaşı, ofiyolit, radyolarit ve metamorfitlerden oluşmuş, 20-30 cm boya
erişen, az yuvarlak-uzunca taneli, kötü boylanmalı çakıllar ile çeşitli bir matriksle
74
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
tutturulmuştur. Tabandaki çakıltaşı düzeyleri tekne şeklinde çapraz tabakalı ve genelde
merceksi geometrili, çakıl boylarının 15-20 cm boya erişmesi oldukça güçlü akıntıları
işaret etmektedir. Formasyonu oluşturan alacalı renkli litolojiler bir akarsu ortamında
çökelmiş olabileceğini gösterir. Gildirli Formasyonu oturduğu birimler üzerine uyumsuz
olarak gelmektedir. Birim Paleozoyik ve Mesozoyik yaşlı kaya birimleri üzerine
diskordanslı olarak gelir. Formasyon, Karaisalı formasyonu ile düşey geçişlidir.
Formasyonun kalınlığı oturduğu eski topografyanın (paleotopografya) özelliklerine bağlı
olarak çok değişken olup, birimin kalınlığı maksimum 400 m’dir.
Kaplankaya Formasyonu (Tmkp): Birim genellikle boz, soluk sarı renkli, çakıllı
kumtaşı, kumtaşı, kumlu kireçtaşı yapılıdır. İçerisindeki çakıl oranı ile karbonat oranı
yersel ortam şartlarına bağımlı olarak değişim sunmaktadır. Tabanında Gildirli
formasyonunun kalın bulunduğu paleotopografik çukurluklarda çakıllı seviyeler artmakta,
ancak üst düzeylerinde Karaisalı Formasyonu ile geçişli olduğu kesimlerde karbonatlı
düzeyler gözlenmektedir. Paleotopografik yüksekliklerde ise çakıllı düzeyler seyrek olup,
çoğunlukla kumlu-killi karbonatlar olağandır. Formasyon Miyosen denizi
transgrasyonunun tabanındaki sığ denizel nitelikli bir birim olup, litolojik özellikleri, fosil
kapsamı ve kendine özgü geometrisi ile sığ deniz ve plaj ortamında durulmuş olabilir.
Formasyona ait çakıllı kumtaşı, kumtaşı ve kumlu kireçtaşı gibi kayaçlar oldukça sert,
sağlam ve dayanımlı bir özellik gösterirken kırılma yüzeyleri genellikle küt köşeli
kırıklıdır. Formasyonun kalınlığı 75-200 m arasında değişmektedir. Formasyona ait kayaç
numunelerinde Erken-Orta Miyosen yaşını veren fosiller belirlenmiştir.
Cingöz Formasyonu (Tmci): Cingöz formasyonu türbiditik nitelikli bir birimdir.
Tabanda Güvenç formasyonunun ince kırıntılıları üzerine çakıltaşı, çakıllı kumtaşı ile
başlayan istif, yukarı doğru tane boyu incelerek kumtaşı, ince kumtaşı-silttaşı, silttaşı ara
tabakalı şeyl ardalanımına geçmektedir. Daha üstte tamamıyla şeyl yapılışlı Güvenç
formasyonu bulunmaktadır. Birim taban kesiminde yeşilimsi gri, iri çakıl ile yer yer blok
boyutuna erişen başlıca, kireçtaşı, ofiyolit, çörtten türeme, oldukça yuvarlak öğeli çakıltaşı,
çakıllı kumtaşı yapılıdır. Bu kesimde kayma yapıları ile yer yer büyük ölçekte çapraz
tabakalanma sunan belirgin tablamsı, kalın tabakalıdır. Altta Kaplankaya ve Karaisalı
formasyonları ile üstte ise Erken-Orta Miyosen yaşlı Güvenç formasyonu ile yanal ve
düşey yönde geçişli olması nedeniyle Cingöz formasyonunun Erken-Orta Miyosen yaşlı
olduğu kabul edilmiştir.
Güvenç Formasyonu (Tmgü): Formasyonun ana kaya türünü koyu gri, yeşilimsi
gri-gri renkli, ince-orta tabakalı ve orta dayanımlı, yer yer kumtaşı, silttaşı ve kiltaşı ara
tabakaları içeren şeyler oluşturmaktadır. Birim sunduğu yumuşak topografik görünümü ile
arazide oldukça belirgindir. İçerisinde yüzde 10 veya daha az ince kumtaşı-silttaşı-killi
kireçtaşı ve yer yer de az karbonlu şeyl düzeyleri kapsamaktadır. Kumtaşı-silttaşında
başlıca; kuvars ve litoklastlar hakim bileşenlerdir. Genel litolojik özellikleri ve fosil
içeriğine göre Güvenç formasyonu Miyosen denizinin biraz daha derinleşen kesimlerinde
çökelmiş olmalıdır. Güvenç formasyonu içinden alınan kayaç numunelerinde Erken-Orta
Miyosen yaşını veren planktonik formlar tanımlanmıştır.
75
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 29. Çalışma Alanı ve Yakın Civarının Genelleştirilmiş Stratigrafik Kesiti (Demirkol ve Ünlügenç, 1988)
76
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 30. Birimlerin Birbiriyle Olan Dokanak İlişkilerini Gösterir Enine Taslak Kesit (Demirkol ve Ünlügenç, 1988)
77
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 31. Çalışma Alanının Jeolojik Birimlerin Enine Kesitleri (Demirkol ve Ünlügenç, 1988)
78
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.3.b. Proje Alanı Jeolojisi
Proje alanı jeolojik olarak; renkli çakıltaşı, çakıllı kumtaşı ve kumtaşından oluşan
alt orta miyosen yaşlı Cingöz formasyonlarının (Tc) oluşturduğu birimlerinden meydana
gelmektedir. Yörede yer altı su seviyesi oldukça derinde olup, proje alanı ve çevresinde
akar durumda bir su kaynağı bulunmamaktadır. Bu formasyonlara ilişkin Genelleştirilmiş
Stratigrafik Kesiti ve yayılımları ve detaylar bölüm 4.3.a. Bölge Jeoloji başlığı altında
verilmiştir.
4.3.c. Cevherleşme
Proje kapsamında talep edilen kumtaşı ocağı sahasının işletilebilir cevher alanı
yaklaşık 574.029,744 m2 (57,4 ha) olarak belirlenmiştir. Cevherleşmenin ortalama
kalınlığı 90 m alındığında talep edilen ocağın işletilebilir rezervi 36.112.211,2 ton olarak
hesaplanmıştır. Cingöz formasyonu içerisindeki kumtaşı birimleri özellikle birimin
oluştuğu denizel ortamda (iç göl) taşınan malzemelerin sedimantasyonu (çökelmesi)
sonucu meydana gelmiştir. Kumtaşlarının taşlaşmasında özellikle Toroslardan gelen
kalkerli birimlerinde etkisi vardır.
4.3.d. Depremsellik
Adana İl merkezi 2. derecede tehlikeli deprem bölgesinde olup başlıca faylanmalar
Doğu Anadolu Fayı’na paralel GB-KD yönünde gelişmiştir. Tarihsel dönemlerde de yıkıcı
depremlere maruz kalan Adana ilinde son yüzyılda meydana gelen;
1945 yılında; M= 6,0
1952 yılında; M= 5,5
1967 yılında; M= 5,3
1998 yılında; M= 5,9
depremleri hasar ve can kaybı meydana getirmiştir. Karaisalı, Kozan, Feke ve Saimbeyli
ilçe ve köy yerleşim birimlerinde heyelan olayları yoğun olarak gözlenmektedir. Kaya
düşmesi olayları ise genelde ilin kuzeyinde yer alan Toros dağ kuşağına yakın ilçelerde
(Kozan, Tufanbeyli, Karaisalı) daha sıklıkla meydana gelmektedir. Su baskını olaylarının
büyük çoğunluğu Seyhan nehri havzasında yer alan Yüreğir Karataş ve Seyhan ilçeleri ile
Ceyhan nehri havzasında kalan Ceyhan ilçesinde gözlenmektedir. İlin Pozantı ilçesi
sınırları içinde yer alan Elmalı boğazı Mevkii kışın çok fazla kar yağışı aldığından ve 6 ay
gibi bir süre karla kaplı tüm yamaçlarda çığ tehlikesi bulunmaktadır. Çok büyük alanları
etkileyen çığlar gözlenmiştir.
Proje alanı ve çevresini içine alan Adana İli, Karaisalı İlçesi; Bakanlar
Kurulu’nun 18.04.1996 tarih ve 96/8109 sayılı kararı ile yürürlüğe giren Bayındırlık ve
İskân Bakanlığı “Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası”na göre 3. derece deprem bölgesi
kapsamında yer almaktadır. Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası Şekil 32’de ve Adana İli
Deprem Haritası Şekil 33’te verilmiştir.
Faaliyetin tüm aşamalarında; T.C. Bayındırlık İskân Bakanlığı’nın 03.05.2007
tarih ve 26511 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Afet Bölgelerinde
Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik’’hükümlerine uygun olarak yapılacaktır.
79
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 42. Deprem Bölgelerine Göre Maksimum Yer İvmesi Değerleri
DEPREM BÖLGESİ DERECESİ
1. Derece Deprem Bölgeleri
2. Derece Deprem Bölgeleri
3. Derece Deprem Bölgeleri
4. Derece Deprem Bölgeleri
5. Derece Deprem Bölgeleri
MAKSİMUM YER İVMESİ ( a max. )
a max. ≥ 0,40 g
0,30 g ≤ a max. < 0,40 g
0,20 g ≤ a max. < 0,30 g
0,10 g ≤ a max. < 0,20 g
a max. < 0,10 g
Tablo 43. Bölgemizde 1850–2003 Yılları Arasında Oluşmuş Depremler
Tarih
…/01/1896
25/12/1914
27/01/1919
27/05/1919
15/01/1925
17/03/1926
…/02/1929
26/12/1932
25/09/1933
20/03/1945
22/10/1955
17/11/1964
27/06/1998
22/03/2002
23/04/2002
04/05/2002
23/05/2002
26/05/2002
10/06/2002
16/06/2002
27/06/2002
05/08/2002
13/09/2002
27/09/2002
29/09/2002
17/01/2003
Yer
Adana
Misis
Adana (Kepez)
Adana (Kepez)
Adana (Kepez)
Adana (Kepez)
Adana (Kepez)
Misis
Misis
Kozan
Misis
Adana
Adana (Ceyhan)
Kadirli (Osmaniye)
Feke (Adana)
Osmaniye
Kadirli
Adana (Anavarza)
Bahçe (Adana)
Adana (Anavarza)
Adana (Anavarza)
Saimbeyli (Adana)
Ceyhan (Adana)
Ceyhan (Adana)
Karaisalı (Adana)
Ceyhan (Adana)
80
Büyüklük ( Ms=)
4.3
5.4
4.3
5.3
4.6
5.5
4.3
5.2
5
6
5.5
4.3
6.3
3.1
3
3.3
3.6
3.5
3.2
3
3.4
3.5
3.4
3.1
3.8
3.2
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 32. Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası
81
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Proje Alanı
Şekil 33. Adana İli Deprem Haritası
82
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.3.e. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Jeolojik Etkiler ve
Alınacak Önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Proje kapsamında faaliyet yapılacak alan eğimli bir yapıya sahiptir. Ayrıca
arazinin mevcut durumu incelendiğinde taşlık olduğu gözlemlenmiştir. Faaliyet patlatma
ile yapılmasından dolayı şev eğimleri kontrollü olmasını sağlayacaktır.
Genel olarak heyelana neden olan etkenler, ayrışma, kırıklık, temel zeminin içinde
yumuşak zeminin varlığıdır. İnceleme alanında heyelan, çığ ve kaya düşmesi vb.
duyarsızlıklar söz konusu değildir. Gerekli görülmesi durumunda heyelan riskine karşı taş
duvar veya istinat duvarı örülmesi planlanmaktadır.
Moloz akıntılarını ve heyelanları önlemenin en önemli adımı yamaç şevlerinin
korunması olduğundan projede basamaklı çalışılacak ve yamaç yüzeylerinin aşınmasını
önlemek için teraslama ve bitkilendirme çalışmaları yapılacaktır. Çok karlı havalarda, çığ
düşmesi ihtimaline karşı karlı havalarda ocak sahasında personel bulundurulmayacaktır.
Ocak sahalarında çalışmalar arazi topografyasına
çukurlaşmalara ve göllenmelere meydan verilmeden çalışılacaktır.
uygun
heyelanlara,
4.4. Hidrojeolojik Özellikler
4.4.a. Bölge ve Proje Alanı Hidrojeolojik Özellikler
Etüd alanı içerisinde ve çevresinde 1 adet çeşme ve 2 adet su sondaj kuyusu
bulunmaktadır. Yol üstü çeşmesinin hemen altında 1 adet orman yangınları için yapılmış
su havuzu bulunmaktadır. Yolüstü Çeşmesi Y: 682609.000 - X: 4135218.000 - Z: 514
konumunda bulunmaktadır. Yolüstü Çeşmesi ÇED İzin alanın kuzey batı yönünde 950 m
mesafe uzaklıkta bulunmaktadır.
Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic.
Ltd. Şti.’e ait olan su sondaj kuyusu Y: 683780.000 - X: 4134210.000-Z: 594 konumunda
bulunmakta olup statik seviye 15 m ve dinamik seviyesi 36 m olarak belirlenmiştir. 140
m’lik kuyu derinliğinde ise potansiyel su veriminin 2 lt/sn olduğu belirlenmiştir (Bkz.
EK-18. YAS Arama İzin Belgesi). Bu kuyu ÇED İzin alanı içerisinde bulunmaktadır.
Adana İl Özel İdaresine ait su sondaj kuyusu Y: 683201.000- X: 4133240.000-Z: 482
konumunda bulunmakta olup statik seviye 38 m, dinamik seviyesi 64 m ve olarak
belirlenmiştir. 140 m’lik kuyu derinliğinde 4 lt/sn olduğu belirlenmiştir. Adana İl Özel
İdaresine ait su sondaj kuyusu ÇED İzin alanın güney batı yönünde 790 m mesafe
uzaklıkta bulunmaktadır.
83
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 34. Yolüstü Çeşmesine Ait Fotoğraf
Şekil 35. Yangın Söndürme Havuzuna Ait Fotoğraf (Yolüstü Çeşmesi Altı)
84
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 36. Dasa Maden’e Ait Su Sondaj Kuyusu Fotoğrafı
Şekil 37. Adana İl Özel İdaresine Ait Su Sondaj Kuyusuna ait Fotoğraf
85
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 38. Proje Alanı ve Çevresinde Bulunan Çeşme, Kuyu ve Su Deposu Konumlarını Gösterir 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Harita
86
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.4.b. Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri
Söz konusu proje alanının mevcut ÇED poligonunun güneyinde Feyizli Deresi,
Köprülü Deresi ve Karayaz Deresi, ÇED poligonunu kuzeyinde Kızılakan Deresi, Aşağı
Deresi, Görük Deresi, Münirbölük Deresi, Kaklık Deresi, Şelale Deresi bulunmaktadır. Bu
dereler kuzey-güney ve güney-kuzey akım yönlü mevsimsel akış göstermektedirler.
Çalışmalar esnasında herhangi bir şekilde dere akış güzergâhına müdahale edilmemelidir.
Ayrıca proje alanı içerisinde herhangi bir göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alan
bulunmamaktadır. Proje alanının bulunduğu bölgede sulama amaçlı kullanılan Nergizlik
Barajı güneybatı yönünde kuş uçumu 4 km mesafede bulunmaktadır.
4.4.c. Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri (su seviyeleri,
miktarları, emniyetli çekim değerleri, kaynakların debileri, mevcut ve planlanan
kullanım)
Proje kapsamında gerekli olacak personelin içme ve kullanma ihtiyacını
karşılamak ve tozumayı önlemek için yolların ve stok sahalarının sulanmasında ve yıkama
ünitesinde gerekli su; S: 201002120 Sicil Numaralı ve ER: 3244364 Erişim Numaralı saha
içerisinde bulunan Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr.
San. ve Tic. Ltd. Şti.’e ait olan su sondaj kuyusundan (Y: 683780.000 - X: 4134210.000Z: 594 konumunda bulunmakta olup statik seviye 15 m ve dinamik seviyesi 36 m olarak
belirlenmiştir. 140 m’lik kuyu derinliğinde ise potansiyel su veriminin 2 lt/sn) temin
edilecektir. Adana İl Özel İdaresine ait su sondaj kuyusu ÇED İzin alanın güney batı
yönünde 790 m mesafe uzaklıkta bulunmaktadır. (Bkz. EK-18. YAS Arama İzin
Belgesi). Adana İli’nin yeraltı suyu potansiyeli aşağıdaki gibidir;
Yumurtalık Ovası
Ceyhan Kozan Ovaları
Aşağı Seyhan Ovası
Karaisalı Pozantı
Tufanbeyli
: 12,48 hm3/yıl
: 120 hm3/yıl
: 500 hm3/yıl
: 3,041 hm3/yıl
: 14,5 hm3/yıl
Bölgede herhangi bir termal su kaynağı bulunmamaktadır.
4.4.d. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrojeolojik Etkiler
ve Alınacak Önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Proje etki alanındaki hidrojeolojik ve hidrolojik kaynaklar için üretim
faaliyetlerinde alınacak önlemler aşağıda verilmiştir;
- Üretim faaliyetleri esnasında katı ve sıvı atık alıcı ortama atılmayacak sızdırmasız
şekilde depolanıp yürürlükteki kanun ve yönetmeliklere göre bertarafı sağlanacaktır.
Kumtaşı Ocağında patlama üretim deliklerinde gecikmeli kapsül kullanılacak ve sıralı
patlatma yapılarak patlatma işlemi kontrol altında tutulacaktır.
- Patlatma deliklerinin boyu göz önünde bulundurulduğunda; verimli YAS seviyesi
ortalama 80-100 m yüzeyden aşağıda ve üretimin gerçekleştirileceği açık işletme
üretim taban kotu 560 m olması, üretim yapılacak alanda kaynak mahiyetinde su
kaynağı olmaması, akış gösteren yüzeysel su kaynağı olmaması nedeniyle çevrede
bulunan su kaynaklarına olası titreşimin olumsuz etkisi beklenmemektedir. Yine de
87
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
delik boyu 11 m’yi aşmayacak ve 11 m’lik delikte 3,8 m sıkılama yapılarak
patlayıcının etkisi deliğe hapsolacak ve homojen dağılacaktır.
- Planlanan faaliyet sırasında olası sızıntı sularının yeraltı ve yerüstü sularına etkisini
tespit etmek amacıyla mevcut su kalitesi tayin edilecek olup, projenin tüm
aşamalarında (işletme öncesi, işletme süresi ve işletme sonrası) su kalitesinin izlenmesi
için izleme programı oluşturulacak, bu amaçla belirlenecek noktalardan ve idarece
uygun görülen sıklıkta su numunesi alınacak ve kontrolü yapılacaktır.
- Drenaj ağında bulunan kuru dere yataklarına kesinlikle müdehalede bulunulmayacak,
pasa vs herhangi bir şekilde dökülmeyecektir.
- Yapılacak patlatma işlemlerinde çevresel etkiler dikkate alınacak ve gerekirse
kullanılacak patlayıcı madde miktarı düşürülecektir.
4.5. Hidrolojik Özellikler
4.5.a. Bölge ve Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri
Türkiye, DSİ tarafından 26 akarsu havzasına ayrılmış olup, Adana İl sınırları
içerisinde 2 adet havza (Ceyhan ve Seyhan Havzaları) bulunmaktadır. Havza
kapsamındaki akarsular başka il sınırları içerisinde doğmakta ve Akdeniz’e
dökülmektedir. Adana İlinin içme suyu ihtiyacının büyük bir kısmı Çatalan Barajı’ndan
karşılanmaktadır. Diğer ilçe ve köylerin içme suları çoğunlukla membalardan ve yeraltı
suyu kuyularından karşılanmaktadır.
İnceleme alanı Seyhan Havzası sınırları içerisinde kalmaktadır. Söz konusu proje
alanının mevcut ÇED poligonunun güneyinde Feyizli Deresi, Köprülü Deresi ve Karayaz
Deresi, ÇED poligonunu kuzeyinde Kızılakan Deresi, Aşağı Deresi, Görük Deresi,
Münirbölük Deresi, Kaklık Deresi, Şelale Deresi bulunmaktadır. Bu dereler kuzey-güney
ve güney-kuzey akım yönlü mevsimsel akış göstermektedirler. Çalışmalar esnasında
herhangi bir şekilde dere akış güzergâhına müdahale edilmemelidir. Proje alanının
bulunduğu bölgede sulama amaçlı kullanılan Nergizlik Barajı güneybatı yönünde kuş
uçumu 4 km mesafede bulunmaktadır.
4.5.b. Projenin Göl, Baraj, Gölet, Akarsu ve Diğer Sulak Alanlara Göre Konumu
Söz konusu proje alanının bulunduğu bölgede depolama yapıları olarak;
kuzeydoğu yönünde kuş uçumu 3,71 km mesafe uzaklıkta Aşağı Körkün Barajı, güneybatı
yönünde kuş uçumu 4 km mesafe uzaklıkta Nergizlik Barajı, güneydoğu yönünde kuş
uçumu 14,4 km mesafe uzaklıkta Çatalan Barajı, güneydoğu yönünde kuş uçumu 25,06
km mesafe uzaklıkta Seyhan Barajı, kuzeydoğu yönünde kuş uçumu 33,61 km mesafe
uzaklıkta Seyhan Yedigöze Barajı bulunmaktadır. Ayrıca Aşağı Seyhan Kılıçlı Göleti
güneydoğu yönünde kuş uçumu 46,49 km mesafede, Seyhan Hakkı Beyli Göleti
güneydoğu yönünde kuşuçumu yaklaşık 43,77 km mesafe uzaklıkta yer almaktadır. Proje
alanı içerisinde herhangi bir göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alan bulunmamaktadır.
En yakın akarsu kolları kuzeybatı yönünde kuş uçumu yaklaşık 819 m mesafe, kuzedoğu
yönünde kuş uçumu yaklaşık 2,13 km mesafe, güneydoğu yönünde kuşuçumu yaklaşık
485 m mesafe, güney yönde ise kuş uçumu yaklaşık 1,19 km mesafe uzaklıkta yer
almaktadır. Ayrıca proje alanı doğu yönünde kuş uçumu yaklaşık 3,98 km mesafe
uzaklıkta Ecemiş Çayı, güneybatı yönünde kuş uçumu yaklaşık 8,90 km mesafe uzaklıkta
Pozantı Deresi yer almaktadır. Söz konusu akarsuların konumunu gösterir harita Şekil
39’da verilmektedir.
88
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 39. Proje Alanı ve Çevresine Ait Baraj, Gölet ve Depolama Yapılarını Gösterir Harita
89
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 40. Proje Alanı ve Çevresine Ait Havza, Akarsu ve Gölleri Gösterir Harita
90
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.5.c. Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı (içme, kullanma,
sulama suyu, su ürünleri istihsali, ulaşım, turizm, elektrik üretimi, diğer
kullanımlar)
Proje alanı içerisinde; arıtma tipine göre içme suyu tesisleri, içme suyu barajları,
içmesuyu isale hattı, içmesuyu sanat yapıları ve içmesuyu tampon bölgeleri
bulunmamaktadır. Proje alanı içerisinde; sulama alanlarını (ana kanallar ve sulama
alanları) bulunmamaktadır. (Bkz. Şekil 41)
91
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 41. Proje Alanı ve Çevresine Ait Arıtma Tipine Göre İçme Suyu Tesisleri, İçme Suyu Barajları, İçmesuyu İsale Hattı, İçmesuyu Sanat Yapıları ve İçmesuyu Tampon
Bölgelerini, Sulama Alanlarını (Ana Kanallar ve Sulama Alanları) Gösterir Harita
92
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.5.d. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrolojik Etkiler ve
Alınacak Önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
BÖLÜM 4.4.d.’de alıncak önlemler ve taahhütler verilmiştir.
4.6. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler
4.6.a. Bölgesel ve Proje Alanı Meteorolojik ve İklimsel Özellikler
Bölgenin Genel İklim Şartları:
Karaisalı, Akdeniz ikliminin özelliklerini taşımaktadır. Yazları sıcak ve kurak,
kışları ılık ve yağışlıdır. Bölgede meydana gelen yağışlar, genellikle yamaç yağışları ve
gezici hava kütlelerinin karşılaşması ile oluşmaktadır.
Meteorolojik verilerin derlenmesinde Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (17936)
1970–2012 yıllarına ait Meteorolojik Bültenden yararlanılmıştır.
Basınç:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu’ndan alınan verilere göre ortalama basınç 984,8
hPa, maksimum basınç Şubat ayında 1.003,7 hPa ve minimum basınç Mart ayında 965 hPa
olarak ölçülmüştür.
Tablo 44. Basınç Dağılım Değerleri Tablosu
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos
Elementler
Ortalama
989.2 987.6 986.1 984.4 983.6 981.1
978.4
979.2
Basınç (hPa)
Maksimum
1002.3 1003.7 1001.8 996.4 991.2 989.2
984.7
985.0
Basınç (hPa)
Minimum
966.6 967.2 965.0 971.9 972.4 970.9
970.3
972.8
Basınç (hPa)
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri - 2013
93
Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık
982.8 986.6 989.0
990.2
984.8
989.5 994.8 999.8 1002.4 1003.7
974.6 974.9 974.3
966.6
965
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
BASINÇ (hPa)
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
1010
1000
990
980
970
960
950
940
AYLAR
Ortalama Basınç
Maksimum Basınç
Minimum Basınç
Şekil 42. Basınç Değerleri Grafiği
Sıcaklık:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu, 1970-2012 yılları arasındaki gözlem kayıtlarına
göre yıllık ortalama sıcaklık 18,4 oC’dir. Ölçülen en yüksek sıcaklık 45 oC ile Ağustos
ayında, ölçülen en düşük sıcaklık ise -4,8 oC ile Ocak ayında gerçekleşmiştir.
Tablo 45. Sıcaklık Dağılım Değerleri Tablosu
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos
Elementler
Ortalama
9.0
9.7
12.7 16.5 20.7
24.8
27.7
27.9
Sıcaklık (oC)
Maksimum
26.9 25.0 30.5 36.3 40.0
40.9
44.2
45.0
Sıcaklık (oC)
Minimum
-4.8
-3.7
-2.1
1.0
8.6
12.1
16.6
16.9
Sıcaklık (oC)
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
94
Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık
25.4
21.3
15.2
10.5
18.4
41.8
37.6
31.7
30.1
45
10.8
4.9
0.5
-3.6
-4.8
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
SICAKLIK (oC)
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
50
40
30
20
10
0
AYLAR
‐10
Ortalama Sıcaklık
Maksimum Sıcaklık
Minimum Sıcaklık
Şekil 43. Sıcaklık Değerlerinin Dağılımı Grafiği
Yağış:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu’ndan alınan verilere göre yıllık ortalama toplam
yağış miktarı 849,5 mm ve maksimum yağış miktarı 231 mm olarak ölçülmüştür.
Tablo 46. Yağış Dağılım Değerleri Tablosu
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık
Elementler
Ortalama
Toplam Yağış
131.9 99.6 83.7 85.6 75.5
43.4
14.9
14.4 22.9 46.8 87.9 142.9 849.5
Miktarı
(mm)
Maksimum
171.3 83.0 103.3 82.8 129.2
73.5
58.5
43.6 63.6 48.4 121.3 231.0 231
Yağış (mm)
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
95
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
YAĞIŞ (mm)
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
250
200
150
100
50
0
AYLAR
Ortalama Toplam Yağış Miktarı
Maksimum Yağış
Şekil 44. Yağış Değerleri Dağılımı Grafiği
Standart Zamanlarda Ölçülen Maksimum Yağış Değeri:
Adana Meteoroloji İstasyonu standart zamanlardaki yağış değeri tablosu
incelendiğinde 100 yıllık 24 saatte en fazla 156 mm yağış olduğu görülmektedir. Projenin
inşaat ve işletme aşamalarında bu değer göz önünde bulundurulacaktır.
Ayrıca bölgenin FEVK değerleri de inşaat ve işletme aşamalarında göz önünde
bulundurulacaktır.
Nem:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu’ndan alınan verilere göre ortalama nem % 59,7 ve
minimum nem ise % 1 ile Şubat, Mayıs, Eylül ve Aralık ayında ölçülmüştür.
Tablo 47. Nem Dağılım Değerleri Tablosu
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık
Elementler
Ortalama Nem (%) 57.1 57.7 60.3 64.0 64.3
63.3
65.4
64.8 57.4 51.6 52.7 57.7 59.7
Minimum
3
1
4
3
1
3
3
4
1
2
4
1
1
Nem (%)
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
96
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
NEM (%)
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
70
60
50
40
30
20
10
0
AYLAR
Ortalama Nem
Minimum Nem
Şekil 45. Nem Dağılım Değerleri Grafiği
Sayılı Günler:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
yıllık ortalama kar yağışlı günler sayısı 0,6, yıllık ortalama kar örtülü günler sayısı 0,0,
yıllık ortalama sisli günler sayısı 1,1, yıllık toplam dolulu günler sayısı 2,0, yıllık toplam
kırağılı günler sayısı 0,6, yıllık toplam orajlı günler sayısı 33,9 gün olarak ölçülmüştür.
97
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 48. Sayılı Günler Dağılım Değerleri Tablosu
GÜN
Yıllık
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık
Toplam
Elementler
Ortalama Kar
0.6
Yağışlı Günler 0.3
0.3
0.0
Sayısı
Ortalama Kar
0.0
Örtülü Günler 0.0
0.0
0.0
Sayısı
Ortalama Sisli
1.1
Günler Sayısı
0.0
0.0
0.2
0.3
0.2
0.2
0.1
0.1
0.0
Ortalaması
Ortalama
Dolulu Günler
2.0
0.0
0.2
0.3
0.5
0.3
0.2
0.1
0.1
0.1
0.2
0.0
0.0
Sayısı
Ortalaması
Ortalama
Kırağılı Günler
0.6
0.4
0.2
0.0
Sayısı
Ortalaması
Ortalama Orajlı
33.9
1.1
1.7
2.6
4.6
5.9
4.1
1.6
2.2
3.1
3.7
1.9
1.4
Gün Sayıları
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
7
6
5
4
3
2
1
0
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
AYLAR
Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı
Ortalama Kar Örtülü Günler Sayısı
Ortalama Sisli Günler Sayısı Ortalaması
Ortalama Dolulu Günler Sayısı Ortalaması
Ortalama Kırağılı Günler Sayısı Ortalaması
Ortalama Orajlı Gün Sayıları
Şekil 46. Sayılı Günler Dağılım Grafiği
98
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Maksimum Kar Kalınlığı:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
gözlenen maksimum kar kalınlığı 5 cm ile Şubat ve Mart ayında ölçülmüştür.
Tablo 49. Maksimum Kar Kalınlığı Değerleri Tablosu
KAR KALINLIĞI (cm)
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık
Elementler
Maksimum Kar
1
5
5
5
Kalınlığı (cm)
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
6
5
4
3
2
1
0
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran Temmuz Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
AYLAR
Şekil 47. Maksimum Kar Kalınlığı Grafiği
Buharlaşma:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına (1970-2012) göre yıllık
ortalama açık yüzey buharlaşması 1.466,1 mm ve en yüksek ortalama açık yüzey
buharlaşması 235,6 mm ile Ağustos ayında ölçülmüştür. Günlük maksimum açık yüzey
buharlaşması 20,8 mm ile Temmuz ayında ölçülmüştür.
99
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 50. Buharlaşma Değerleri Tablosu
BUHARLAŞMA (mm)
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık
Elementler
Ortalama Açık
11.4 7.4 25.1 107.7 162.5 212.1
231.9
235.6 194.8 163.9 88.3 25.4 1466.1
Yüzey
Buharlaşması (mm)
Günlük Maksimum
5.1
6.8 8.4 11.0 14.1
20.7
20.8
16.2 17.0 14.4 14.1
7.8 20.8
Açık Yüzey
Buharlaşması (mm)
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
250
200
150
100
50
0
AYLAR
Ortalama Açık Yüzey Buharlaşması
Günlük Maksimum Açık Yüzey Buharlaşması
Şekil 48. Buharlaşma Değerleri Grafiği
Rüzgâr:
Yıllık, Mevsimlik, Aylık Rüzgâr Yönü:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
yönlere göre yıllık rüzgârın esme sayıları toplamı 1. derece hâkim rüzgâr yönü SW
(güneybatı), 2. derece hâkim rüzgâr yönü NE (kuzeydoğu), 3. derece hâkim rüzgâr yönü N
(kuzey), 4. hâkim rüzgâr yönü olarak ta NW (kuzeybatı) olarak ölçülmüştür.
100
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 51. Yönlere Göre Rüzgârın Esme Sayıları Toplamı Değerleri Tablosu
Aylar
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos
3801 2799 2659 2309 1421
762
476
808
N
1620 1352 1235 1186 951
589
489
681
NNE
5857 5386 5826 5103 3864 2523
1363
1925
NE
334 284 263 206 195
127
70
134
ENE
746 793 765 706 509
528
267
401
E
179
215
204
123
199
125
91
93
ESE
691 796 641 751 781
669
454
596
SE
183 107 129 217 336
293
285
393
SSE
158 248 360 463 678
888
1104
1109
S
278 334 488 826 879
1558
2224
1898
SSW
1968 2238 4335 5032 6630 7725
9628
8398
SW
353 390 695 918 1055 1275
1747
1935
WSW
895 986 945 863 1031 1036
1186
849
W
411 426 387 288 167
251
262
239
WNW
3205 2647 2103 1129 1041 1130
797
603
NW
1057 848 739 429 299
422
311
294
NNW
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri - 2013
Meteorolojik
Elementler
Eylül
1602
1013
3934
127
371
118
578
318
655
1353
5594
1323
1042
332
1195
441
Ekim
2990
1558
5250
242
519
227
996
274
591
610
3872
804
957
308
1958
857
Kasım
3224
1612
5837
302
678
178
880
137
358
372
2205
397
748
350
2243
999
Aralık
3771
2047
6401
292
726
200
765
151
211
237
1761
202
819
265
2467
875
Yıllık
26622
14333
53269
2576
7009
1952
8598
2823
6823
11057
59386
11094
11357
3686
20518
7571
N
NNW
60000
NNE
50000
NW
NE
40000
30000
WNW
ENE
20000
10000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Şekil 49. Rüzgârın Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramı (Yıllık)
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
yönlere göre kış mevsimine ait rüzgâr esme sayıları toplamı aşağıdaki tabloda verilmiştir.
101
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 52. Kış Mevsimine Ait Rüzgâr Esme Sayıları Değerleri Tablosu
Yönler Aralık Ocak Şubat Toplam
3771 3801 2799 10371
N
2047 1620 1352
5019
NNE
6401
5857
5386
17644
NE
292
334
284
910
ENE
726
746
793
2265
E
200
179
215
594
ESE
765
691
796
2252
SE
151
183
107
441
SSE
211
158
248
617
S
237
278
334
849
SSW
1761 1968 2238
5967
SW
202
353
390
945
WSW
819
895
986
2700
W
411
426
1102
WNW 265
2467 3205 2647
8319
NW
875
1057 848
2780
NNW
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
KIŞ
N
NNW
NW
WNW
W
18000
16000
14000
12000
10000
8000
6000
4000
2000
0
NNE
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Şekil 50. Kış Mevsimine Ait Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramı
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
yönlere göre ilkbahar mevsimine ait rüzgâr esme sayıları toplamı aşağıdaki tabloda
verilmiştir.
102
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 53. İlkbahar Mevsimine Ait Rüzgâr Esme Sayıları Değerleri Tablosu
Yönler
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
Mart Nisan Mayıs Toplam
2659 2309 1421
6389
1235 1186 951
3372
5826 5103 3864 14793
263 206 195
664
765 706 509
1980
204 123 199
526
641 751 781
2173
129 217 336
682
360 463 678
1501
488 826 879
2193
4335 5032 6630 15997
695 918 1055
2668
945 863 1031
2839
387 288 167
842
2103 1129 1041
4273
739 429 299
1467
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
İLKBAHAR
N
NNW
16000
NNE
14000
12000
NW
NE
10000
8000
WNW
ENE
6000
4000
2000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Şekil 51. İlkbahar Mevsimine Ait Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramı
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
yönlere göre yaz mevsimine ait rüzgâr esme sayıları toplamı aşağıdaki tabloda verilmiştir.
103
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 54. Yaz Mevsimine Ait Rüzgâr Esme Sayıları Değerleri Tablosu
Yönler Haziran Temmuz Ağustos Toplam
762
476
808
2046
N
589
489
681
1759
NNE
2523
1363
1925
5811
NE
127
70
134
331
ENE
528
267
401
1196
E
125
91
93
309
ESE
669
454
596
1719
SE
293
285
393
971
SSE
888
1104
1109
3101
S
1558
2224
1898
5680
SSW
7725
9628
8398
25751
SW
1747
1935
4957
WSW 1275
1036
1186
849
3071
W
251
262
239
752
WNW
1130
797
603
2530
NW
422
311
294
1027
NNW
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
YAZ
N
NNW
30000
NNE
25000
NW
NE
20000
15000
WNW
ENE
10000
5000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Şekil 52. Yaz Mevsimine Ait Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramı
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
yönlere göre sonbahar mevsimine ait rüzgâr esme sayıları toplamı aşağıdaki tabloda
verilmiştir.
104
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 55. Sonbahar Mevsimine Ait Rüzgâr Esme Sayıları Değerleri Tablosu
Yönler
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
Eylül Ekim Kasım Toplam
1602 2990 3224
7816
1013 1558 1612
4183
3934 5250 5837 15021
127 242 302
671
371 519 678
1568
118 227 178
523
578 996 880
2454
318 274 137
729
655 591 358
1604
1353 610 372
2335
5594 3872 2205 11671
1323 804 397
2524
1042 957 748
2747
332 308 350
990
1195 1958 2243
5396
441 857 999
2297
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
SONBAHAR
N
NNW
NW
WNW
W
16000
14000
12000
10000
8000
6000
4000
2000
0
NNE
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Şekil 53. Sonbahar Mevsimine Ait Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramı
Esme sayılarına göre aylık rüzgâr diyagramları Şekil 54’te verilmektedir.
105
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Ocak
Şubat
N
NNW 6000
5000
NW
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
N
NNW 6000
5000
NW
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
NNE
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
NE
ENE
E
WSW
SE
SSW
NNE
ESE
SW
SSE
SE
SSW
SSE
S
S
Mart
Nisan
N
NNW 6000
5000
NW
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
N
NNW 6000
5000
NW
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
NNE
NE
ENE
E
WSW
SE
SSW
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
NNE
ESE
SW
SSE
SE
SSW
SSE
S
S
Mayıs
Haziran
N
NNW 7000
6000
NW
5000
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
N
NNW 8000
NNE
NE
6000
NW
ENE
NNE
NE
4000
WNW
ENE
2000
WSW
SW
E
W
ESE
WSW
ESE
SW
SE
SSW
E
0
SE
SSW
SSE
SSE
S
S
106
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Temmuz
Ağustos
N
NNW10000
8000
NW
6000
WNW
N
NNW10000
8000
NW
6000
NNE
NE
ENE
4000
WNW
NE
ENE
4000
2000
W
NNE
2000
0
WSW
SW
E
W
ESE
WSW
ESE
SW
SE
SSW
E
0
SE
SSW
SSE
SSE
S
S
Eylül
Ekim
N
NNW 6000
5000
NW
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
N
NNW 6000
5000
NW
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
NNE
NE
ENE
E
WSW
SE
SSW
SSE
SSE
S
Kasım
Aralık
N
N
NNW 7000
6000
NW
5000
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
NNE
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
NNE
NE
ENE
E
WSW
SE
SSW
E
ESE
S
NNW 6000
5000
NW
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
ENE
SW
SE
SSW
NE
WSW
ESE
SW
NNE
ESE
SW
SSE
SE
SSW
S
SSE
S
Şekil 54. Rüzgârın Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Diyagramları (Aylık)
107
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Yönlere Göre Rüzgâr Hızı:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
yönlere göre yıllık rüzgârın ortalama hız değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Tablo 56. Yönlere Göre Rüzgârın Ortalama Hız Değerleri Tablosu
Yönler
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
1.8
1.6
1.6
1.6
1.4
1.4
1.4
1.6
1.5
2.2
2.1
2.1
1.9
1.6
1.5
1.5
1.9
1.7
2.2
2.4
2.3
2.3
2.1
2.1
1.8
1.6
2.1
1.6
2.1
1.9
1.4
1.3
1.4
1.0
1.5
1.3
1.5
1.6
1.5
1.4
1.4
1.2
0.9
1.2
1.3
1.7
1.5
1.8
1.8
1.9
1.6
1.6
2.1
2.0
1.9
1.8
1.8
1.9
2.1
1.9
1.7
1.3
1.9
1.5
1.6
1.9
1.6
1.7
1.8
1.9
2.3
2.7
1.3
1.7
1.6
1.9
1.8
2.0
2.4
2.3
2.2
1.8
1.9
2.3
2.1
2.2
2.7
2.8
3.0
3.1
1.8
1.9
2.4
2.5
2.6
2.7
2.6
2.8
2.6
1.7
1.4
2.1
2.3
2.6
2.2
2.7
3.0
2.4
1.5
1.6
1.8
1.6
1.6
1.6
1.7
1.7
1.7
2.0
2.3
2.3
2.4
2.2
1.8
2.3
2.6
1.8
3.1
3.0
3.0
2.9
2.4
3.0
3.1
2.6
2.1
2.6
2.7
2.7
2.1
2.5
2.3
2.7
2.9
2.2
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri - 2013
Ekim
1.8
2.1
2.3
2.0
1.5
2.0
2.0
2.0
2.1
2.6
2.3
2.0
1.4
1.8
2.6
2.8
N
NNW
3
NNE
2.5
NW
NE
2
1.5
WNW
ENE
1
0.5
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Şekil 55. Ortalama Rüzgâr Hızına Göre Rüzgâr Diyagramı (Yıllık)
108
Kasım
1.7
2.2
2.4
1.7
1.6
1.9
2.0
1.4
1.6
1.8
1.9
1.6
1.2
2.4
2.8
2.8
Aralık
1.7
2.3
2.4
1.7
1.5
1.8
1.7
1.5
1.3
1.4
1.7
1.6
1.2
2.2
2.8
2.7
Yıllık
1.6
1.9
2.2
1.6
1.4
1.8
1.8
1.8
1.8
2.3
2.3
2.1
1.6
2.2
2.8
2.6
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Ortalama Rüzgâr Hızı:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
yıllık ortalama rüzgâr hızı 1,5 m/saniye olarak ölçülmüştür.
Tablo 57. Ortalama Rüzgâr Hızı Tablosu
RÜZGAR HIZI (m/saniye)
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık
Elementler
Ortalama Rüzgâr
1.5
1.5 1.5 1.5
1.4
1.6
1.7
1.6
1.5 1.6
1.5
1.5
1.5
Hızı
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
1.8
1.6
1.4
1.2
1
0.8
0.6
0.4
0.2
0
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
Ekim
Kasım AYLAR
Aralık
Şekil 56. Ortalama Rüzgâr Hızı Grafiği
Maksimum Rüzgâr Hızı ve Yönü:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
maksimum rüzgârın yönü NNE (kuzey-kuzeydoğu), maksimum rüzgârın hızı ise 20,7
m/saniye’dir.
109
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 58. Maksimum Rüzgârın Yönü ve Hızı Değerleri Tablosu
RÜZGAR HIZI (m/saniye)
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık
Elementler
Maksimum
15.0 20.7 20.5 17.7 15.1
13.1
20.6
15.0 13.0 17.2 19.4 15.6 20.7
Rüzgâr Hızı
Maksimum
NNW NNE NE WSW WSW WSW
S
N
NNW NW NW NNE NNE
Rüzgâr Yönü
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
25
20
15
10
5
0
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
Ekim
Kasım
AYLAR
Aralık
Şekil 57. Maksimum Rüzgâr Hızı ve Yönü Grafiği
Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı:
Karaisalı Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
yıllık ortalama fırtınalı günler sayısı 0,0 gün olarak ölçülmüştür.
Tablo 59. Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Değerleri Tablosu
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık
Elementler
Fırtınalı
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
0.0
Günler Sayısı
Ortalaması
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
110
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
GÜN
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
1
0.9
0.8
0.7
0.6
0.5
0.4
0.3
0.2
0.1
0
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
AYLAR
Şekil 58. Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Değerleri Grafiği
Ortalama Kuvvetli Rüzgârlı Günler Sayısı:
Karaisalın Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre 1970–2012 yılları arası
yıllık kuvvetli rüzgârlı günler sayısı ortalaması 3,2 gün olarak ölçülmüştür.
Tablo 60. Kuvvetli Rüzgârlı Günler Sayısı Ortalaması Değerleri Tablosu
Meteorolojik
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık
Elementler
Kuvvetli
Rüzgârlı
0.3
0.4
0.5
0.2
0.2
0.1
0.2
0.3
0.1
0.3
0.3
0.3
3.2
Günler Sayısı
Ortalaması
Kaynak: Karaisalı Meteoroloji İstasyonu (1970-2012) Verileri – 2013
111
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
GÜN
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
0.6
0.5
0.4
0.3
0.2
0.1
0
AYLAR
Şekil 59. Kuvvetli Rüzgârlı Günler Sayısı Ortalaması Değerleri Grafiği
Proje İle İlgili Modelleme Özeti:
Rapor kapsamında Adana Meteoroloji İstasyonu’ndan (17351) temin edilen saatlik
meteorolojik veriler doğrultusunda uzun yıllar ortalamalarını en iyi temsil eden 2011 yılı
model (referans) yılı olarak kullanılmıştır.
N
50000
NNW
40000
NW
30000
WNW
20000
10000
W
0
NNE
NE
ENE
E
WSW
2500
2000
1500
1000
500
0
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Esme Sayılarına Göre Yıllık Rüzgâr Gülü Diyagramı
112
2011 Yılı Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Gülü Diyagramı
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Model çalışmalarında, Adana Meteoroloji İstasyonu’na ait saatlik meteorolojik veri
seti ile Adana Meteoroloji İstasyonu’na ait karışım yükseklik verileri kullanılmıştır.
Karaisalı Meteoroloji Ölçüm İstasyonu Numarası : 17936
Adana Meteoroloji Ölçüm İstasyonu Numarası
: 17351
Modelleme çalışmasında faaliyet alanına en yakın saatlik ölçüm yapılmış olan
Adana Meteoroloji İstasyonu’na ait 2011 yılı saatlik meterolojik veri seti kullanılmıştır.
2011 yılına ait günlük karışım yüksekliği, saatlik rüzgar hızı ve yönü, sıcaklık, basınç,
günlük 07-14-21 lokal bulut yüksekliği ve bulutluluk verileri kullanılmış olup, modelleme
başarılı bir şekilde tamamlanmıştır.
Modelleme Çalışmalarında Kullanılan Yöntem:
AMS/EPA düzenleme modeli (AERMOD) son model bir hava dağılım modeli
olup, gezegen sınırları katman teorisine dayanır. AERMOD birkaç istisna dışında İSCST3
ile aynı özellikleri taşımaktadır. AERMOD ana yapı downwash (Bina Kırılma Etkisi)
algoritmaları, geliştirilmiş birikim parametreleri, yerel arazi etkileri ve geliştirilmiş
meteorolojik türbülans hesaplarının tümüyle uyumlu çalışmaktadır. AERMOD View çok
çeşitli dijital yüksek zemin veri formatlarını desteklemekte olup zemin yüksekliğinin
hızlıca dâhil edilmesi bakımından zaman kazandırmakta ve manuel (el) hesaplamalarda
yapılan hatalardan kurtarmaktadır. AERMOD view ile her alanda ve bölgede projeler
otomatik olarak birleştirilmektedir. AERMAP destekli AERMOD projesi ile zemin işleme
kolaylıkla yapılabilmekte ve emisyon analizi için zemin grid dosyaları otomatik olarak
dijital zemin dosyalarından oluşturulmaktadır. Kirleticilerin dağılımından binalar büyük bir
etkilenmekte ve etkilenen binalar için AERMOD View etkili ve hızlı bir biçimde bina
kırılma etkisi analizininin tanımlanması için gereken tüm araçları sağlamaktadır. AutoCAD
tabanlı haritalardan alınan bina koordinatları ile hızlı yükleme yapılmakta, binaları
sayısallaştırmayı sağlamakta ve böylece yapı etkisi analizi hızlıca yapılmaktadır. Model
projelerini geliştirmek için temel harita yüklemesi yapılmakta ve model sonuçlarının
değerlendirilmesi sağlanmaktadır.
AERMOD View modeli, tipik bir endüstriyel kaynaktan yayılan emisyonların geniş
bir alanda dağılımını hesaplayabilen dünya çapında kabul görmüş bir hava kalitesi dağılım
modelidir. Model, zaman içerisinde değişen gerçek zaman verilerini baz alarak saatlik,
uzun ve kısa vadeli YSK değerlerini tahmin edebilen en gelişmiş bilgisayar modellerinden
birisidir. Modelin temeli Gauss Dağılımına dayanmaktadır. Emisyon kaynakları 4 ayrı
grupta toplanmaktadır. Bunlar; nokta kaynaklar, hacimsel kaynaklar, alansal kaynaklar ve
açık alan kaynaklarıdır. Hacimsel ve alansal kaynak opsiyonları çizgisel kaynakların
simülasyonu için kullanılabilmektedir. AERMOD View modeli toz emisyonunun
yükselmesi, taşınması, difüzyonu ve çökelmesi ile ilgili koşulların tanımı için saatlik
meteorolojik verilere ihtiyaç duymaktadır. Model her kaynak ve alıcı kombinasyonu için
çökelme veya konsantrasyon değerlerini, meteorolojik girdilerin verildiği her saat için
hesaplamaktadır. Ayrıca, kullanıcı tarafından belirlenen zaman aralıklarındaki ortalama
konsantrasyonu da hesaplayabilmektedir. Model, nokta kaynakların yakın civarındaki
binaların partikül maddeler üzerindeki aerodinamik etkilerini belirleyebilmek, partikül
maddelerin birim alandaki kuru ve yaş çökelme hızlarını ve ayrıca toplam çökelme hızını
hesaplamak için değişik algoritmalara sahiptir. Model, birden fazla emisyon kaynağını da
(nokta, alan ve yer seviyesindeki açık kaynak olarak) kullanabilir. Modelde ele alınan
113
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
kaynaklardan çıkan emisyonların hızı sabit kabul edilebileceği gibi ay, mevsim, ya da
başka bir zaman periyodu için değişken olarak alınabilir. Emisyon kaynakları, tek olarak,
ya da grup olarak belirlenebilir. AERMOD View modeli, kullanıcı tarafından tanımlanan
bir ağ sisteminde çalışmakta, hesaplar ağ sistemini oluşturan her bir alıcı ortam elemanının
köşe noktaları için yapılmaktadır. AERMOD View modelinin kullandığı ağ sistemi, polar
veya kartezyen olarak tanımlanabilmekte; ayrıca ağ sistemi dışında da ayrık alıcı noktalar
belirlenerek, bu noktalarda daha detaylı hesaplamalar yapılabilmekte ve yer seviyesi
konsantrasyonları belirlenebilmektedir.
Yapılan modelleme sonucunda, kapasite artışı yapılması planlanan kumtaşı ocağı
ve kırma-yıkama-eleme tesisinde (kapasite artışı sonrası) gerçekleştirilecek faaliyetten
kaynaklı olarak güneybatı yönde kuş uçumu 2.396 m mesafede bulunan Maraşlı Beldesine
(Karaisalı İlçesi) bağlı Emirler Köyü en yakın yerleşim birimlerinde meydana gelecek toz
emisyon değerleri toplam kümülatif partiküller madde (PM) ve çöken toz emisyon
değerleri 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (SKHKKY)” (10.10.2011 tarih
ve 28080 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ‘‘Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’’) Tablo
2.2’de belirtilen 2013 yılı sınır değerlerin altında kalmaktadır. Bu kapsamda hazırlanmış
Hava Kalitesi Modelleme Çalışması Raporu EK-16’da verilmiştir.
Tesis etki alanında SKHKKY’de belirtilen tüm hükümlere uyulacaktır.
Ayrıca Adana Meteoroloji İstasyonu’na ait standart zamanlarda gözlenen en büyük
yağış değerleri (mm) ile yağış şiddet-süre-tekerrür eğrileri EK-15’te verilmiştir.
4.6.b. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Sırasında Yerel ve Bölgesel İklimde
Oluşabilecek Meteorolojik ve İklimsel Etkiler İle Alınacak Önlemler (arazi hazırlık,
inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Proje kapsamında; arazi hazırlığı, işletme ve işletme sonrası dönemlerinde
gerçekleştirilecek faaliyetlerin yerel ve bölgesel iklimde bir etki meydana getirmesi
beklenmemektedir.
4.7. Flora-Fauna
4.7.a. Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Flora-Fauna
4.7.a.1. Flora
Proje alanı, Akdeniz Fitocoğrafik Bölgesi’nde yer almaktadır. Akdeniz Fitocoğrafik
Bölgesi, 30º ve 40º enlemler arasında geniş bir kuşak içerisinde birbirinden izole bölgeler
halinde yer almaktadır. Yine de tüm bu kopukluğa rağmen, Akdeniz’in etkili olduğu tüm
iklimsel koşullar ve vejetasyon açısından oldukça benzer özelliklere sahiptirler. Adana
ilinde iklim üzerinde deniz etkisi ve yükseltinin yanı sıra yer şekillerinin uzanışı da büyük
rol oynar. 800 m yüksekliğe kadar olan alanlarda asıl Akdeniz iklimi ve daha yüksek
alanlarda Akdeniz dağ iklimi hissedilir. Kış aylarında aşırı düşük sıcaklık ve kuraklık
olmaması nedeniyle bölge, bitki gelişimi için elverişlidir. Yaz döneminde yaşanan kuraklık
nedeniyle ise yer yer kserofitlere rastlanmaktadır. Bunlar, maki formasyonunu oluştururlar.
114
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
İklim ve toprak koşullarına göre şekillenen doğal bitki örtüsü, çok çeşitli ve zengin bir
flora oluşturur.
İklim yazın sıcak ve kurak, kışın ise serin ve oldukça yağışlı bir özellik
taşımaktadır. Yaz dönemindeki kuraklık nedeniyle vejetasyondaki canlanma kış dönemine
kaymıştır. Bölgede yaprak döken bitki türleri yerine her zaman yeşil türler baskındır.
Bölgedeki vejetasyon yaz döneminin sıcak ve kurak geçmesine bağlı olarak çoğunlukla
kurakçıl karakterdedir. Bu nedenle bölgede ışık ve sıcaklık isteği oldukça yüksek olan
kalın ve parlak yapraklı her zaman yeşil bitkilere ve iğne yapraklılara rastlanır. Bu
bölgedeki bitkilerin en önemli özelliği, yazın kurak geçen döneme dayanıklı olmalarıdır.
Flora Türlerinin Fitocoğrafik Bölgelere Göre Dağılımı:
Türkiye tamamiyle Holoarktik âlemin içinde bulunmakta ve bu âlemin 3 floristik
bölgesi ülkemizde birleşmektedir. Proje alanı, yukarıda belirtildiği gibi bu bölgelerden
Akdeniz fitocoğrafik bölgesine dâhildir. Adana ilinde Akdeniz iklimi hüküm sürdüğünden
bu bölge Akdeniz elementlerinin gelişimine elverişlidir.
Proje Alanı
Şekil 60. Türkiye Fitolojik Bölgeler Haritası
EUR.-SIB. (EUX) :
MED.
:
IR.-TUR
:
X
:
(mt)
:
Avrupa-Sibirya Bölgesi (Oksin alt bölgesi); Col.: Oksin alt
bölgesinin kolşik sektörü
Akdeniz Bölgesi (Doğu Akdeniz alt bölgesi); W.A: Batı Anadolu
Bölgesi; T.: Toros Bölgesi; A. Amanus Bölgesi
Iran-Turanien Bölgesi; C.A.: İç Anadolu Bölgesi; E.A.: Doğu
Anadolu Bölgesi (Mes: Mezopotomya)
Muhtemelen Avrupa-Sibirya bölgesinin Orta Avrupa/Balkan alt
bölgesi
Dağ
Davis’ in Grid kareleme sistemine (flora of Turkey and the East Aegen Islands)
göre C5 karesinde yer almaktadır. (Bkz. Şekil 61)
115
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Proje Alanı
Şekil 61. Davis Grid Kareleme Haritası
Proje bölgesi ve etki alanındaki flora analizi için araziye gitmeden önce TÜBİTAK
Türkiye Bitkileri Veri Sistemi (TUBİVES) C5 karesi incelenerek ön veriler toplanmıştır.
Fauna analiz için ise N. Yiğit, E. Çolak “Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED)’’ kitabı
incelenerek ve bölgede bulunan fauna elemanları hakkında ön çalışma yapılmıştır. Bu
kaynakların yanı sıra proje bölgesinin daha önce yapılan tez çalışmaları incelenmiştir.
Arazi çalışmasında ise proje faaliyet alanı ve etki alanında içerisinde flora ve fauna
elemanlarına zarar vermeyecek şekilde gözlemler yapılmış olup, elde bulunan verilerle
karşılaştırılmış ve birebir örtüşen türler flora raporuna ilave edilmiştir.
Proje alanı ve etki alanı dâhilinde flora açısından özellikle korunma altına
alınmış/önemli bitki alanı bulunmamaktadır. Tespit edilen türler arasında yalnızca proje ve
etki alanında yaşayan lokal endemik ya da hali hazırda tehdit altında bulunan tür olmaması
sebebiyle önemli bitki alanından bahsetmek söz konusu değildir.
Endemizm:
Türkiye, coğrafi ve ekolojik açıdan kıtalararası geçit bölgesi konumunda olduğu
için büyük bir önem taşımaktadır. Bu nedenle endemik bitkiler bakımından oldukça
zengindir. Ülkemizde tespit edilen toplam bitki türünün yaklaşık %30’unu endemik türler
oluşturmaktadır. Çalışma alanındaki bitki türlerinin tamamı LR(Ic) kategorisindedir.
(LR/Ic) kategorisi, Türkiye’de oldukça yaygın, bol olarak yetişen ve herhangi bir tehdidin
söz konusu olmadığı bitkiler için kullanılmaktadır. Bunların neslinin tehlikeye girmesi gibi
bir durum şu anda söz konusu değildir.
116
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Flora Türlerinin Tehlike Kategorileri:
Endemik bitki türlerinin belirlenmesinde Ekim, T. ve arkadaşları (2000) tarafından
hazırlanan “Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı” adlı yayından, ayrıca IUCN - European Red
List (ERL) verilerinden yararlanılmıştır. 1994’te belirlenmiş olan IUCN Red List
kategorileri aşağıdaki açıklanmıştır. Proje Alanı ve Etki Alanında Saptanan Flora Türleri
ve Korunma Durumları tablo halinde verilmiştir.
EX- Extinct (Tükenmiş): Şayet son örneğinin bulunmadığı konusunda hiçbir
şüphe yoksa bu takson bu kategoridedir. Türkiye Florası’nda ülkemizde yetiştiğinden söz
edilen ancak özellikle aramalara rağmen bulunamamış olan bazı taksonlar bu kategoriye
konulmuştur.
EW- Extinct İn The Wild (Doğada Tükenmiş): Takson bulunabileceği
ortamlarda ve yılın farklı zamanlarında yapılan çalışmalarda bulunamamış yani doğada
kaybolmuş ve yalnız kültüre alınmış bir şekilde yaşamaya devam ediyorsa bu gruba konur.
CR- Critically Endangered (Çok Tehlikede): Bir takson çok yakın bir gelecekte
yok olma riski altında ise bu gruba konur. Yapılan floristik çalışmalarda, gelecekte
populasyonlarının zarar görebileceği düşünülen bitki taksonları bu kategoriye konmuştur.
EN- Endangered (Tehlikede): Oldukça yüksek bir risk ve yakın gelecekte yok
olma tehlikesi altında olan bir takson henüz CR grubunda değilse EN grubunda yer alır.
VU- Vulnerable (Zarar Görebilir): CR ve EN gruplarına konamamakla birlikte,
doğada orta vadeli gelecekte yüksek tehdit altında olan taksonlar bu grupta yer almaktadır.
Ülkemizde orta vadede tehdit altında olabileceği düşünülen ve birden fazla lokalitede
bilinenler şimdilik durumlarında tehlike olmayan bazı türler, gelecekte korunmalarının
sağlanması için bu kategoriye konulmuştur.
LR- Lower Risk (Az Tehdit Altında): Yukarıdaki gruplardan herhangi birine
konamayan, onlara göre populasyonları daha iyi bitkiler bu kategoriye konur.
Populasyonları oldukça iyi ve en az 5 lokaliteden bilinenler bu kategoriye konmuştur.
Gelecekteki durumlarına göre tehdit açısından sıralanabilecek 3 alt kategorisi vardır.
a) cd- Conservation Dependent (Koruma Önlemi Gerektiren): 5 yıl içerisinde
yukarıdaki kategorilerden birisine girebilecek taksonlar bu gruptadır. Hem tür hem de
habitat açısından özel bir koruma statüsü gerektirirler.
b) nt- LR-Ic kategorisi, Türkiye’de oldukça yaygın, bol olarak yetişen ve herhangi
bir tehdidin söz konusu olmadığı bitkiler için kullanılmaktadır. Bunların neslinin tehlikeye
girmesi gibi bir durum şu anda söz konusu olmadığı
c) Ic- Least Concern (En Az Endişe Verici): Herhangi bir koruma gerektirmeyen
ve tehdit altında olmayan bitki türleri bu grupta yer alır.
DD- Data Deficient (Veri Yetersiz): Bir taksonun dağılım ve bolluğu hakkındaki
bilgi yetersiz ise takson bu gruba konur. Bu kategorideki bir taksonun biyolojisi iyi bilinse
bile, onun yayılış ve bolluğu hakkındaki bilgiler yetersizdir. Bu nedenle bir taksonun DD
kategorisine konması onun tehdit altında olmasından çok, hakkında daha fazla bilgi
toplanmasının gerekliliği belirtir. Bilgiler elde edilince takson, durumuna uygun başka bir
kategoriye konulmalıdır.
NE- Not Evalueted (Değerlendirilemeyen): Yukarıdaki herhangi bir kriter ile
değerlendirilemeyen bitki türleri bu kategoride yer alır.
117
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Bazı kriterler hakkında açıklayıcı bilgiler
CR, EN ve VU kategorilerine konmak için kabul edilen ek kriterler şunlardır:
CR Kategorisi İçin- Doğada çok kısa bir sürede kaybolma tehlikesi altında olan
bitkiler hakkında aşağıdaki kriterlere göre karar verilebilir.
A) Popülasyon aşağıdaki tehditler sonucu azalıyor ise;
a-Habitat özelliğinin değişimi ve türün kapalılık derecesinin azalması;
b-Aktüel ve potansiyel bir toplama tehdidi altında olması;
c-Başka bir taksonun istila tehdidi, melezleme, hastalık, tohum bağlamama,
kirlenme, rekabetçiler ve parazitlerin etkisi altında olması;
B) Bitkinin toplam yayılış alanı 100 km2’den ve tek yayılım alanı 10 km2’den az,
çok parçalanmış veya tek bir lokasyondan biliniyor ise,
EN Kategorisi İçin- Yukarıdaki belirtilen tehlikelerin yüksek riski altında, son 10
yıl içinde veya 3 nesilde popülasyonda %50 azalma olacağı düşünülüyor, yayılış alanı
5000 km2 veya tek bir alanda 500 km2 kadar, birey sayısı 2.500 ün altında veya en çok 5
lokasyondan biliniyor ise.
VU Kategorisi İçin- Yukarıda belirtilen tehditler karşısında son 10 yıl veya 3 nesil
içinde popülasyonda %20 azalma olacağı düşünülen; yayılış alanı 10 lokasyondan fazla
olmayan, yayılış alanı toplam 20.000 km2, olgun birey sayısı 10.000 den az veya arazi
çalışmaları sırasında 100 yıl içinde popülasyonunda %10 azalma olabileceği düşünülen
türler.
Habitat Sınıfları:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Orman, orman açıklıkları ve orman kenarları
Maki
Frigana (çoğu dikenli, alçak boylu ve yumak yastık oluşturan bitkiler)
Kültür alanları (bağ, bahçe vb.), nadasa bırakılmış yerler
Kuru çayır ve açık alanlar
Nemli çayır, bataklık ve sulak alan, otsu yamaçlar
Yol kenarı, terkedilmiş yerler
Kayalık ve taşlık alanlar, gölgeli yerler, kalkerli yamaçlar
Nispi Bolluk: Burada verilen rakamlar türlerin rastlanma sıklığını ve bolluğunu
ifade etmektedir.
1.
2.
3.
4.
5.
Nadir
Seyrek
Nispeten Bol
Bol
Saf Popülasyon Oluşturmakta
118
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 61. Proje Alanı ve Etki Alanında Tespit Edilen Flora Türleri ve Koruma Durumları
FAMILYA
TÜR
APIACEAE
Anthriscus
caucalis
ASTERACEAE
FAGACEAE
IRIDACEAE
MORACEAE
PAPAVERACEAE
POACEAE
RANUNCULACEAE
Anthemis
auriculata
Chrysanthemum
segetum
Cymboaena
griffithii
Scorzonera
hispanica
Quercus
coccifera
Crocus flavus
subsp. flavus
Morus alba
FITOCOG.
BÖLGE
Papatya
D. Akdeniz
Sarıpapat
ya
Akdeniz
Erigeron
Iran-Turan
Teke
Sakalı
Kermes
mesesi
Sarı
çigdem
Dut
5
X
X
X
Akdeniz
X
Papaver rhoeas
Hordeum
murinum
Triticum
baeoticum
Gelincik
Arpa
Bugday
Cerasus avium
(L.) Moench
Cerasus vulgaris
Miller
Lepidium
perfoliatum L.
Juniperus
communis L.
subsp. alpina
4
-
Gez agacı
Adonis annua
HABITAT
1 2 3
-
Fraxinus ornus
Pyrus communis
CUPRESSACEAE
YÖRESEL
ISIM
AvrupaSibirya
AvrupaSibirya
-
Clematis vitalba
BRASSICACEAE
TÜRKÇ
E ISIM
Frenk
maydanoz
u
X
6
7
8
NISBİ BOLLUK
1 2 3 4 5
TEHL.
SINIFI
X
X
nt
X
X
nt
X
X
nt
X
X
nt
X
X
nt
X
X
X
nt
X
X
X
ENDEMIZM
L
B
Y
nt
nt
X
nt
X
X
X
nt
-
X
X
X
nt
-
X
X
nt
X
nt
X
nt
Katırtırna
gı
Filbahar
Armut
ağacı
-
X
-
X
-
X
Kiraz
-
X
Vişne
-
X
X
nt
Tere
-
X
X
nt
Ardıç
-
X
nt
119
X
X
nt
X
nt
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
JUGLANDACEAE
Populus nigra L.
subsp. nigra L..
Juglans regia L.
TILIACEAE
Tilia argentea
PİNACEAE
LABIATAE /
LAMİACEAE
Pinus brutia Ten.
Gümüşi
ıhlamur
Kızılçam
Salvia pinnata
Adaçayı
Akdeniz
Portulaca
oleraceae L.
Pes-caprae L.
Villosa L.
Semiz
Otu
Ekşice
Tüylü Fiğ
Akdeniz
SALİCACEAE
PORTULACACEAE
OXALİS
VİCİA
Karasögüt
-
X
X
nt
Ceviz
-
X
X
nt
-
X
-
Akdeniz
Akdeniz
120
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
nt
X
nt
X
nt
X
nt
X
nt
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.7.a.2. Fauna
Yapılan arazi ve literatür çalışmaları neticesinde proje alanı ve etki alanında
bulunan ve bulunması muhtemel fauna türleri tablo halinde verilmiştir. Ayrıca fauna
çalışmaları T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel
Müdürlüğü, Av ve Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı’nın 26 Mayıs 2013 tarih ve 28658
sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “2013-2014 Av Dönemi Merkez Av
Komisyonu Kararı ek listelerine göre değerlendirilmiştir.
Demirsoy, A., (1996)’a Göre Red Data Book Kategorileri
E= Tehlikede (endangered):İlgili taksonun (tür ya da alttür) soyu tükenme tehlikesiyle
karşı karşıya; soyun tükenmesine neden olan etkenler sürmektedir.
Ex= Soyu tükenmiş (extinct):Takson doğada yok olmuştur veya yinelenebilecek sayının
altına düşmüştür. Ancak koruma altında soyunu devam ettirmektedir.
I= Bilinmiyor (in determinate):Taksonun durumu bilinmiyor.
K= Yetersiz bilinenler (insufficient) :Bilgi yetersizliğinden ötürü taksonun durumu
belirsiz
Nt=Henüz takson tehlike altında değil (not threatened)
O=Takson tehlike dışı (out of danger):Daha önce tehlike altında iken, alınan koruma
önlemleri ile kurtarılmış.
R= Nadir (Rare):Küçük populasyonlar halinde bulunan, şu anda tehlikede olmayan,
ancak gerekli koruma önlemleri alınmazsa “V” kategorisine girmeye aday taksonlar.
V= Zarar görebilir (vulnerable):Soyu hızla tükenen ve önlem alınmazsa yakın gelecekte
yok olma riski yüksek taksonlar.
1994 IUCN Risk Sınıfları
IUCN tarafından yayınlanan “Red List” kategorileridir. Avrupa ülkelerinde IUCN
risk sınıflarına göre flora ve fauna türlerinin sınıflandırılması 1970’li yıllardan itibaren
gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Rapordaki söz konusu sınıflandırma bu çalışma
kapsamında gerçekleştirilmiştir.
(EW): “Vahşi hayatta nesli tükenmiş”Bu türler ya insanların himayesi altında botanik
bahçesi, hayvanat bahçesi gibi ortamlarda koruma altındadırlar, ya da dar bir alanda
doğallaşmış haldedirler.
(CR): “Ciddi tehlike altında”Yakın gelecekte doğal hayatta yok olma riski çok yüksek
olan türler.
(EN): “Tehlike altında”Doğal hayatta henüz ciddi tehlike altında olmayıp, yakın
gelecekte çok yüksek risk altına girebilecek türler.
(VU): “Hassas”Henüz ciddi tehlike altında olmayan, ancak orta vadede yok olma riski ile
karşı karşıya kalacak türler.
(LR): “Düşük risk”Yukarıda belirtilen risk sınıflarına girmeyen ve henüz herhangi bir
riskle karşı karşıya olmayan türler. Üçe ayrılırlar:
1.(cd):”Korumaya bağımlı”Eğer tür belirli bir program çerçevesinde koruma altına
alınmazsa, önümüzdeki 5 yıl içerisinde yukarıdaki risk sınıflarından birine dahil olabilir.
2.(nt):”Yakın tehdit altında”Korumaya bağımlı olmayan, ancak (VU) kategorisine
girmeye aday türler.
3.(Ic): “En az endişe verici”Korumaya bağımlı olmayan, ya da yakın gelecekte risk
altında olmayan türler.
121
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
A) İki Yaşamlılar
Proje ve etki alanında bulunan ya da bulunması muhtemel 4 amfibi türü saptanmış
olup, bu türlerin 2 tanesi Bern Ek-2, 3 tanesi de Bern Ek-3 listesinde bulunmaktadır.
Saptanan amfibi türlerinin tamamı IUCN (ERL) listesinde (Lc) kategorisinde, red data
listesinde ise (nt) kategorisinde yer almaktadır. Yani bu türler Türkiye’de oldukça bol ve
yaygın olup, herhangi bir tehdit altında değildirler. Türlerin arasında endemik tür
bulunmamaktadır.
Tablo 62. Proje Alanı ve Etki Alanında Saptanan İki yaşamlı Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri
Familya ve Tür
Adı
Pelobatidae
Pelobates syriacus
Türkçe Adı
Habitat
Bern
Red
Data
IUCN
(ERL)
Kaynak
(*)
Toprak
Kurbağası
Gündüzleri toprak içi üreme döneminde,
küçük su birikintileri
Ek-II
nt
LC
L,
Ek-III
nt
LC
G,L,
Ek-II
nt
LC
G, L
Ek-III
nt
LC
L
Bufonidae
Bufo bufo
Siğilli
kurbağa
Bufo viridis
Gece
Kurbağası
Az bitkili veya ormanlık kısımlarda
nemli taşlık bölgelerde, 3000 m’ye
kadar
Bahçelerde, açık taşlık alanlarda, su
yakınlarında 4600 m’ye kadar
Hylidae
Hyla arborea
Ağaç
Kurbağası
Yalnız üreme zamanında suda,
ağaçlarda, ağaçsı bitkilerde, bazen de
küçük bitkilerin üzerinde, 1500 m
Ranidae
Yeşil
Su içi ve kıyısı, su üzerindeki
Ek-III
nt
LC
Kurbağa
yaprakların üstünde
Kaynak: Demirsoy, A. 1996, Amfibiler. Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K-1000-90. Ankara
(*) = Kaynak; G: Gözlem L: Literatür A: Anket
Rana ridibunda
G, L
B) Sürüngenler
Proje ve etki alanında bulunan ya da bulunması muhtemel 4 familyaya ait 4
sürüngen türü saptanmış olup bu türlerden 1 tanesi Bern Ek-II listesinde bulunmaktadır.
Bern Ek-3’te ise 3 tür bulunmaktadır. Saptanan 4 tür ise (nt) kategorisindedir Ancak
mevcut popülasyonları tehdit altında değildir ve iyi durumdadır. (-) ile gösterilmiş olanlar
ise IUCN (ERL) listelerinde yer almamıştır. Türlerin arasında endemik tür
bulunmamaktadır.
122
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 63. Proje Alanı ve Etki Alanında Saptanan Sürüngen Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri
Familya ve
Tür Adı
Testudinidae
Testudo graeca
Gekkonidae
Crytopodion
kotschyi
Scincidae
Türkçe Adı
Tosbağagiller
Yaygın
Tosbağa
Ev kelerleri
İnce parmaklı
keler
Parlak
kertenkeleler
Mabuya aurata
Tıknaz
Kertenkele
Colubridae
Yılanlar
Habitat
Red
Data
Bern
IUCN
(ERL)
MAK
(*)
Kaynak
(**)
Kuru, taşlı ve kumlu
arazilerde, bağ- bahçe arasında
nt
Ek-II
VU
A1cd
Ek-1
G,L, A
Az bitkili taşlık kısımlar ve
kayalar
nt
Ek-III
-
Ek-1
L
Açık ve ormanlık arazide
çalılık ve taşlık kısımlard
yaşarlar. Çalı ve taş diplerinde
de gizlenirler.
nt
Ek-III
-
Ek-1
L,A
Eirenis
Uysal yılan
Az bitkili taşlık ortamlar
nt
Ek-III
Ek-1
L
modestus
Kaynak: Demirsoy, A. 1996, Sürüngenler. Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K-1000-90
Ankara(*):2013-2014 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve
Milli Parklar Genel Müdürlüğü
C) Kuşlar
Proje ve etki alanında bulunan ya da bulunması muhtemel türler Tablo halinde
verilmiştir. Ayrıca T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar
Genel Müdürlüğü, Av ve Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı’nın 26 Mayıs 2013 tarih ve
28658 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “2013-2014 Av Dönemi
Merkez Av Komisyonu Kararı’nın yansıtıldığı en son listelere göre incelendi. Saptanan
kuş türlerinin tamamı IUCN (ERL) kriterlerine göre (LC) kategorisindedir. Türlerin
arasında endemik tür bulunmamaktadır. Çalışma alanında saptanan kuş türleri ve bunlarla
ilgili korunma dereceleri Tablo halinde verilmiştir. Tablodaki kuş türlerinin korunma
durumu ve statüleri ile ilgili olarak kullanılan sembollerin açıklaması şu şekildedS:
A.2: Bu gruba giren kuş türlerinin birey sayıları yayılış gösterdikleri alanlarda büyük
tehlikeyle karşı karşıyadırlar.
A.3: Bu gruba giren kuş türlerinin popülasyon düzeyleri çok düşmüş olduğundan
tehlikeye maruzdurlar.
A.4: Soyu tükenme tehlikesi altında olmayan, yayılışlarının sınır bölgelerinde potansiyel
tehdit altında olan türlerdir.
Y: Düzenli olarak yurdumuzda kuluçkaya yatan yerli kuş türleri
G: Yurdumuzda kuluçkaya yattıktan sonra göç eden türler;
K: Yurdumuzda kuluçkaya yatmayan, yurdumuzu transit göç esnasında kullanan türlerdir.
KZ: Kış aylarını yurdumuzda geçiren, kış ziyaretçisi türlerdir.
123
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 64. Proje Alanı ve Etki Alanında Saptanan Kuş Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri
Latince Adı
Turkçe Adı
Ingilizce
Adı
FI
FD
Kaya
Güvercini
Rock
pigeon
A
Kumru
Dove
Gökkuzgun
RDB
EVRDB
IUCN
BERN
AVL.
Kaynak
A
-
nt
Ek III
III
L
A
A
-
nt
Ek III
II
L
Raven
A
A
-
nt
Ek II
I
L
Kızıl
kırlangıç
Swallow
A
A
-
nt
Ek II
I
L
CORVIDAE
Corvus monedula
Küçük karga
Crow
A
A
-
nt
-
III
L
Corvus corax
Kuzgun
Rook
A
A
-
nt
Ek III
II
L
STURNIDAE
Sturnus vulgaris
Sıgırcık
Starling
A
A
-
nt
-
II
L
PASSERIDAE
Passer domesticus
Serçe
Sparrow
A
A
-
nt
Ek III
III
L
COLOMBIDAE
Colombi livia
Streptopelia
decaocta
CORACIDAE
Coracias garrulus
HIRUNDINIDAE
Hirundo daurica
Kaynak: Demirsoy, A. 1999, Genel ve Türkiye Zoocoğrafyası “Hayvan Coğrafyası”,
Ankara (*): 2013-2014 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı, T.C. Orman ve Su işleri Bakanlığı Doğa Koruma ve
Milli Parklar Genel Müdürlüğü
D) Memeliler
Çalışma alanında bulunan ya da bulunması muhtemel türler aşağıda tablolar
halinde verilmiştir. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar
Genel Müdürlüğü, Av ve Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı’nın 26 Mayıs 2013 tarih ve
28658 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “2013-2014 Av Dönemi
Merkez Av Komisyonu Kararı’nın yansıtıldığı en son listelere göre, incelenerek gerekli
değerlendirmeler yapılmıştır.
1- Kesin olarak koruma altına alınan fauna türleri ile ilgili olarak;
 Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri,
 Üreme ve dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek,
 Yabani faunayı bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde özellikle üreme, geliştirme
ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek,
 Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu
yumurtaları alıkoymak,
 Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır.
2- Korunan fauna türleri ile ilgili olarak;
 Kapalı av mevsimleri ve/veya işletmeyi düzenleyen diğer esaslara,
 Yabani faunayı yeterli popülâsyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla, uygun durumlarda
geçici veya bölgesel yasaklamaya,
 Yabani hayvanların canlı ve cansız olarak satışının, satmak amacıyla elde
bulundurulmasının ve nakledilmesinin veya satışa çıkarılmasının uygun şekilde
düzenlenmesi hususlarına uyulacaktır.
124
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Fauna elemanlarından hareket etme yeteneğine sahip olanlar her an proje alanında
görülebileceği için, hareketli fauna türlerine herhangi bir zarar verilmemesi amacıyla
projede görev alacak personele gerekli uyarılar yapılacaktır.
Tablo 65. Proje Alanı ve Etki Alanında Saptanan Memeli Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri
Latince Adı
ERINACEIDAE
Turkçe Adı
ERL
Bern Sözlesmesi
Kaynak
Habitat
Istasyonu
Erinaceus concolor
LEPORIDAE
Lepus europaeus
Kirpi
-
-
L
Çalılıklar, bag, bahçe
-
Yabani tavsan
-
-
L
Her türlü habitat
-
MURIDAE
Rattus rattus
Ev sıçanı
L
Muskun yerler, çayırlar Kaynak: Demirsoy, A. 1996, Memeliler. Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K-1000-90
Ankara(*): T.C Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 2013-2014 Av Dönemi
Merkez Av Komisyonu Kararları
Proje için seçilen yerin etrafında yapılan arazi çalışmaları, literatür çalışmaları ve
yöre halkının gözlemlerinden yararlanılarak bir takım bilgiler elde edilmiştir. İnsanların
nüfus trendinin pozitif olarak yükselmesi ile ters orantılı olarak hayvanları oluşturan doğal
fauna alanlarını kaybetmelerine neden olmuştur. Proje alanı ve çevresinde bulunan türler
ülkemizde yoğun olarak bulunan türlerdir. Mevut flora ve fauna türlerinden tehlikede yada
koruma altına alınan türlere proje sahasında rastlanmamaktadır. Bu kapsamda izin aşaması
sonrası üretim faaliyetleri son bulan alanların rehabilitasyonu gerçekleştirilecek olup
faaliyet öncesi koşullar mümkün olduğu kadar tekrar yaratılacaktır.
İşletme sahasında ve yakın çevresiyle ilgili flora ve faunanın korunması amacıyla,
ulusal ve uluslararası bütün sözleşmelere uyulacağı işletme sahibi tarafından taahhüt
edilmektedir.
4.7.b. Proje Kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında flora-fauna üzerine
etkiler ve alınacak önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Proje alanında yöreye özgü yabani hayvan ve bitki topluluğu (endemik flora ve
fauna) ile nesli tehlikede olan hayvan ve bitki türleri bulunmamaktadır. Yüzeyden
sıyrılarak alınan otsu türler, proje alanı ile etrafında ve diğer yakın çevrelerde de
yaşamlarını sürdürebilmektedirler. Bu sebeplerden dolayı faaliyetin flora-fauna üzerinde
olumsuz bir etkisi yoktur.
4.8. Koruma Alanları (EK-V deki Duyarlı Yöreler listesi kapsamında)
4.8.a. Proje alanı ve Proje Etki Alanı Koruma Alanları
Proje alanının bulunduğu bölgede en yakın su yapısı Aşağı Körkün Barajı olup
kuzeydoğu yönünde kuş uçumu 3,71 km, Nergizlik Barajı güneybatı yönde kuş uçumu 4
km, Çatalan Barajı güneydoğu yönünde kuş uçumu 14,44 km, Seyhan Barajı güneydoğu
yönünde kuş uçumu 25,06 km, Seyhan Yedigöze Barajı kuzeydoğu yönünde kuş uçumu
33,61 km, Seyhan Hakkı Beyli Göleti güneydoğu yönünde kuş uçumu 43,77 km, Aşağı
Seyhan Kılıçlı Göleti güneydoğu yönünde kuş uçumu 46,49 km mesafe, batı yönünde 26
km mesafe uzaklıkta Muhafaza Ormanı ve güneydoğu yönünde 22 km mesafe uzaklıkta
Muhafaza Ormanı bulunmaktadır.
125
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
ÇED izin poligonlarının Adana Pozantı Karanfildağı, Mersin Tarsus Hapur
Topaşır, Mersin Tarsus Kadıncık Vadisi, Adana Seyhan Baraj Gölü YHGS’larına, en
yakın tohum meşceresi ve gen koruma alanlarına olan mesafelerini gösterir Korunan
Alanları ve Yaban Hayatı Koruma Alanlarını Gösterir Harita aşağıda Şekil 66’da
verilmiştir.
Tablo 66. ÇED İzin Poligonlarının Korunan Alanlar ve YHGS’na Olan Mesafeler
Korunan Alanlar ve YHGS
Gen Koruma Alanı
Gen Koruma Alanı
Tohum Meşceresi
Adana Seyhan Baraj Gölü
Adana Pozantı Karanfildağı
Mersin Tarsus Hopur Topaşır
Mersin Tarsus Kadıncık Vadisi
Muhafaza Ormanı
Muhafaza Ormanı
Yönü
Kuzeybatı
Doğu
Kuzeybatı
Güneydoğu
Kuzeybatı
Güneybatı
Güneybatı
Batı
Güneydoğu
Mesafesi
26,14 km
9,18 km
20,44 km
26,83 km
12,67 km
14,76 km
38,82 km
26 km
22 km
Söz konusu proje alanı sınırları içerisinde her hangi bir koruma alanı mevcut
olmayıp, proje alanı çevresinde bulunan akarsu, gölet ya da baraj yapısına olan
mesafelerde uzaklığı göz önünde bulundurulduğunda, tesis faaliyetlerinden kaynaklı
herhangi bir olumsuz etki oluşmayacaktır.
Proje alanı ve etki alanı içerisinde 23.07.1983 tarihli Kültür ve Tabiat Varlıklarını
Korunması Kanunun 2863 sayılı kanununun 2. maddesinde yer alan “Kültür
Varlıkları”, “Tabiat Varlıkları”, “Sit” ve “Koruma Alanı” olarak tanımlanan ve aynı
kanun ile 3386 sayılı kanunun ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanların
bulunup bulunmamakta olup, bu kapsamda Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Bölge Kurulu’ndan ÇED süreci içerisinde uygun görüş alınacaktır.
Planlanan Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Kapasite Artışı projesi
turizm açısından sakıncalı bir durum teşkil etmemektedir.
Proje alanında içme ve kullanma, termal ve mineral su kaynakları
bulunmamaktadır. İşletme sahasında yapılacak çalışmalar esnasında herhangi bir kültür ve
tabiat varlığına rastlanıldığında derhal çalışmalar durdurulup 23.07.1983 tarihli Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Korunması Kanunun 2863 sayılı kanunu gereğince en yakın Müze
Müdürlüğüne bildirilecektir. Gerçekleştirilmesi planlanan projenin yakın çevresinde
yapılan araştırmalar neticesinde 03.10.2013 tarihli ve 28784 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği EK-5’te yer alan duyarlı yörelerle ilgili
mevzuatlar açısından;
126
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar
a)9/8/1983tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2 ncimaddesinde
tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar",
"Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları",
b)1/7/2003tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Çevre ve Orman
Bakanlığı’nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı
Yerleştirme Alanları",
c)21/7/1983tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu’nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin
1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve
"Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386
sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun
Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi
Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar,
ç)22/3/1971tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri
İstihsal ve Üreme Sahaları,
d)31/12/2004tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Su Kirliliği Kontrol
Yönetmeliği’nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar,
e)2/11/1986tarihli ve 19269 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Hava Kalitesinin
Korunması Yönetmeliği’nin 49 uncu maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme
Bölgeleri",
f)9/8/1983tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 9 uncu maddesi uyarınca
Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan
edilen alanlar,
g)18/11/1983tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu’na göre koruma altına alınan
alanlar,
ğ)31/8/1956tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan
yerler,
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAKTADIR
Adana Orman Bölge
Müdürlüğünden
Gerekli İzinler
Alınacaktır.
KALMAMAKTADIR
h)4/4/1990tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar,
ı)26/1/1939tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin
KALMAMAKTADIR
AşılattırılmasıHakkında Kanunda belirtilen alanlar,
i)25/2/1998tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar,
KALMAMAKTADIR
j)17/5/2005 tarihli ve 25818 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
KALMAMAKTADIR
Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği’nde belirtilen alanlar,
2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar
a)20/2/1984tarihli ve 18318 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
"Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN
KALMAMAKTADIR
Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz
Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz
Foku Yaşama ve Üreme Alanları",
b)12/6/1981tarih ve 17368 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
"Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi)
KALMAMAKTADIR
uyarınca korumaya alınan alanlar,
ı)23/10/1988tarihli ve 19968 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan "Akdeniz’de Özel
Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma
KALMAMAKTADIR
Alanı" olarak belirlenmiş alanlar,
ıı)13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre
Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100
KALMAMAKTADIR
Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar,
ııı)Cenova Deklerasyonu’nun17. maddesinde yer alan "Akdeniz’e Has Nesli
KALMAMAKTADIR
Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar,
c)14/2/1983tarihli ve 17959 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
"Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri
KALMAMAKTADIR
gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve
127
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
"Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar,
ç)17/5/1994tarihli ve 21937 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
"Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak
Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına
alınmış alanlar,
d)27/7/2003tarihli ve 25181 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Avrupa Peyzaj Sözleşmesi.
3. Korunması gereken alanlar
a)Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak
tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan,
biogenetikrezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri),
b)Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve
arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda
kullanılan I. ve II. sınıf ile özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı,
c)Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya
akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6
metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların
yaşama ortamıolarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyelerile bu
alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak
alan kalan yerler,
ç)Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları,
d)Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya
düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar,
biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetikrezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki
jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar.
128
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
KALMAMAKTADIR
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 62. Korunan Alanları ve Yaban Hayatı Koruma Alanlarını Gösterir Harita
129
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.8.b. Proje Kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında Koruma Alanlarına
etkiler ve alınacak önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Proje ve proje etki alanında orman alanı bulunmaktadır. “Dasa Kum Çakıl Mad.
Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.” üretim
faaliyetlerine geçmeden önce 6831 sayılı Orman Kanunu 16. Maddesi gereğince izin
alacağını taahhüt etmektedir. Faaliyetler esnasında yüzeyde bulunan topraklı kısım
kazanılacak ve stok sahasında rehabilitasyon çalışmalarında kullanılmak üzere ayrı
depolanacaktır.
“Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve
Tic. Ltd. Şti.” izne konu olmayan yerlere ve orman alanlarına kazı fazlası malzeme, pasa
atık veya herhangi bir malzemenin dökülmeyeceğini taahhüt etmektedir. “Dasa Kum
Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.” üretim
faaliyetleri esnasında topraklı geçişlerin üretimi durumunda proje için belirlenen stok
sahasında ayrı depolamayı ve rehabilitasyon çalışmalarında kullanmayı taahhüt
etmektedir. Proje ve etki alanında daha önceden orman yangını gerçekleşmemiştir.
Orman yangınları için alınacak önlemler aşağıdaki gibidir;
- Görülebilir yerlere yangın ikaz levhaları konulacaktır.
- Proje alanı ve civarında her ne amaçla olursa olsun kesinlikle odun ateşi
yakılmayacaktır.
- Ocak alanı çevresine gelen yabancı kişilerin ateş yakması durumunda bu kişiler
uyarılacak ve gerekirse en yakın orman idaresine bildirilecektir.
- Yangın konusunda işçilere eğitim verilecektir.
- Yangın çıkması durumunda en yakın Orman İdaresine bildirilecektir.
- Orman yangınlarının söndürülmesinde kullanılmak üzere, orman idaresinin
talimatları doğrultusunda yeterli miktarda araç-gereç bulundurulacaktır. Bu araç
gereçler başka amaçlar için kullanılmayacak ve devamlı bakımları yapılacaktır.
- Orman yangınlarında kaybolan veya bulunamayan araç-gereçlerin yerine yenileri
konulacaktır.
- İşletme, Orman İdaresinin görevlendirdiği elemanların kontrolüne açık olacak,
alınacak yeni önlem önerileri yerine getirilecektir.
Projenin yangın dışında orman alanlarına muhtemel olumsuz etkileri toz ve üretim
faaliyetlerinden kaynaklı atıklar olarak irdelenebilir. Olumsuz etkiler için alınacak
önlemler aşağıda verilmiştir;
Üretim faaliyetlerinde toz oluşumunu engellemek için açık alanlarda, servis
yollarında sulama işlemi yapılacaktır. Kırma-eleme-yıkama ünitesinde toz yayıcı üniteleri
kapalı dizayn edilecektir. Patlatma işlemlerinde gecikmeli kapsül kullanılarak ve sıralı
patlatma yapılarak toz kontrol altında tutulacaktır. Üretim faaliyetlerinden kaynaklı
atıklar, atık sınıflarına göre ayrılıp yürürlükteki kanun, yönetmelik hükümlerine uygun
depolanıp bertarafı sağlanacaktır. Atıklar orman alanlarına dökülemeyecektir.
İşletme sonrası rehabilitasyon çalışmaları yapılarak saha tekrar orman alanı olarak
kazanılacaktır.
130
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4.9. Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler
(Askeri Yasak Bölgeler, kamu kurum ve kuruluşlarına belirli amaçlarla tahsis
edilmiş alanlar, 7/16349 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Sınırlandırılmış
Alanlar” v.b.)
4.9.a. Proje Alanı ve Proje Etki Alanı
Proje alanı ve yakın civarında askeri yasak bölgeler ile ayrıca kamu kurum ve
kuruluşlara tahsis edilmiş alanlar, 7/16349 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
sınırlandırılmış alanlar bulunmamaktadır.
Faaliyetin gerçekleştirileceği arazinin mülkiyeti Orman Genel Müdürlüğü’ne ait
olup, 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 16. Maddesi gereğince izin alınmadan faaliyete
başlanmayacaktır. Proje ve proje etki alanında devletin yetkili organlarının hüküm ve
tasarrufu altında bulunan araziler bulunmamaktadır.
4.9.b. Proje kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında etkiler ve alınacak
önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Faaliyetin gerçekleştirileceği arazinin mülkiyeti Orman Genel Müdürlüğü’ne ait
olup, 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 16. Maddesi gereğince izin alınmadan faaliyete
başlanmayacaktır. İşletme sonrası rehabilitasyon çalışmaları yapılarak saha tekrar orman
alanı olarak kazanılacaktır.
131
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
BÖLÜM
5.
PROJE
KAPSAMINDAKİ
FAALİYETLERİN
DEĞERLENDİRİLMESİ (ilgili yönetmelikler kapsamında ve kümilatif olarak
gerekli değerlendirme yapılacaktır.)
5.1. Emisyon Hesaplamaları (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
5.1.1. Hava Emisyonu
Söz konusu projenin arazi hazırlanması ve işletilmesi aşamalarında toz ve gaz
emisyonu oluşumu söz konusudur.
Toz emisyonları için, “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır. Söz konusu Yönetmeliğin Ek–1, Madde 2,3-(d)(e) bendinde belirtilen hususlara uyulacaktır. Buna göre;
 Araziye rüzgârı kesici levhalar yerleştirir, duvar örülür veya rüzgârı kesici ağaçlar
dikilir,
 Konveyörler ve diğer taşıyıcıların ve bunların birbiri üzerine malzeme boşalttığı
bağlantı kısımlarının üstü kapatılır,
 Savurma yapılmadan boşaltma ve doldurma yapılır,
 Malzeme üstü naylon branda veya tane büyüklüğü 10 mm’den fazla olan maddelerle
kapatılır,
 Üst tabakalar % 10 nemde muhafaza edilir. Bu durumu sağlamak için gerekli
donanım kurulur.
“Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” Ek-2 Tesislerin
Hava Kalitesine Katkı Değerlerinin Hesaplanması ve Hava Kalitesi Ölçümü başlığı
altında; “Mevcut ve yeni kurulacak tesislerin bacalarından veya baca dışından
atmosfere verilen emisyonların saatlik kütlesel debileri, mevcut tesisler için bacalarda
ölçülerek, baca dışından atmosfere verilen emisyonlar ile yeni kurulacak tesisler için
emisyon faktörleri kullanılarak tespit edilir. Saatlik kütlesel debi (kg/saat) değerleri
verilen değerleri aşması halinde, tesis etki alanında emisyonların Hava Kirlenmesi
Katkı Değeri (HKKD) mümkünse saatlik, aksi takdirde, günlük, aylık ve yıllık olarak
hesaplanır.” ibaresi yer almaktadır. Söz konusu Tablo 2.1’de toz emisyonlarının baca
dışındaki yerlerden 1,0 kg/saat’ten az olması durumunda HKKD değerinin
hesaplanmaması gerektiği belirtilmiştir.
Faaliyet sırasında oluşacak toz emisyonları için gerekli önlemlerin alınarak
“Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”ne Uyulacağını ve Emisyon
İzni alacağını işletme sahibi taahhüt eder
Planlanan projenin arazi hazırlık ve işletme aşamalarında oluşacak toz miktarı bu
bölümde hesaplanacak olup, toz emisyonu miktarı 1,0 kg/saat değerinin üstünde çıkması
durumunda HKKD hesaplanacaktır.
Arazinin hazırlanması ve işletme aşamasında proje sahalarında çalışacak iş
makinelerinde yakıt olarak mazot kullanılmaları sonucu NOx, CO, SOx, HC vb. gaz
emisyonlar meydana gelecektir. İş makinelerinden kaynaklı meydana gelecek emisyon
132
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
cins ve miktarları bu bölümde hesaplanacaktır. Hesaplanan bu değerler “Sanayi Kaynaklı
Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’’ Ek-2 Tablo 2.1’de verilen “Normal işletme
şartlarında ve haftalık iş günlerindeki işletme saatleri için kütlesel debiler” değerleri ile
karşılaştırılacak ve sınır değerlerin aşılması durumunda gaz dağılım modellemesi
yapılacaktır.
Projenin işletmeye geçmesiyle birlikte toz ya da gaz emisyonu kaynaklı hava
kirliliği söz konusu olmayacaktır. Söz konusu projenin her aşamasında “Sanayi Kaynaklı
Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” ve “Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
Proje kapsamında kullanılacak olan iş makineleri, ağırlıklı olarak dizel motorlu
olup, yakıt olarak motorin kullanmaktadırlar. Motor, 820-845 kg/m3 yoğunluğa sahip,
azami 10 mg/kg kükürt, % 0,01 kül, 200 mg/kg su, 25 mg/kg partikül madde içeriğine
sahiptir.
Proje kapsamında kullanılacakiş makinelerinden kaynaklı gaz emisyonları
meydana gelecektir. Çalışmalar sırasında kullanılması planlanan araçlar Tablo 67’de
verilmiştir.
Tablo 67. Proje Kapsamıında Kullanılması Planlanan Makine ve Ekipman Listesi
Makine/Ekipman Adedi Motor Gücü (KW)
2
Kamyon
93
2
Ekskavatör
142
1
Loder (Yükleyici)
134
Delici Makine (rock) 1
37
1
Arazöz
56
1
Jeneratör
400
Proje kapsamında kullanılacak iş makineleri ve nakliye araçları için Tablo 70’te
verilen dizelli taşıt araçlarının emisyon faktörleri (kg/ton-yakıt) kullanılarak iş makine ve
ekipmanlarının kullanılması sırasında ortaya çıkacak emisyon kütlesel debisi hesaplanmış
Tablo 68 ve Tablo 69’da verilmiştir.
Tablo 68. Hesaplamalarda Kullanılan Emisyon Faktörleri (560 kW'a Kadar Motorlar Için Tier 4 Emisyon
Standartları-EPA)
Motor Gücü
Yıl
56 ≤ kW < 130
2012 ve Üstü
(75 ≤ hp < 175)
130 ≤ kW ≤ 560
2011 ve Üstü
(175 ≤ hp ≤ 750)
CO
(g/Kwh)
HC
(g/Kwh)
NOx
(g/Kwh)
PM (g/Kwh)
5,0
0,19
0,40
0,02
3,5
0,19
0,40
0,02
133
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 69. İş Makinelerinden Kaynaklanması Beklenen Kirletici Değerler
Kirletici
Araçlar ve İş Makineleri
PM
NOx
Kamyon (2 adet)
CO
HC
PM
NOx
Ekskavatör (2 adet)
CO
HC
PM
NOx
Loder (Yükleyici) (1 adet)
CO
HC
PM
NOx
Delici Makine (Rock) (1 adet)
CO
HC
PM
NOx
Arazöz (1 adet)
CO
HC
PM
NOx
Jeneratör (1 adet)
CO
HC
Beklenilen Kirletici Değer (kg/saat)
0,02 g/kWh x 93 kW x 2 adet x kg/1000 g
0,004
0,04 g/kWh x 93 kW x 2 adet x kg/1000 g
0,007
3,5 g/kWh x 93 kW x 2 adet x kg/1000 g
0,651
0,19 g/kWh x 93 kW x 2 adet kg/1000 g
0,035
0,02 g/kWh x 142 kW x 2 adet x kg/1000 g
0,006
0,04 g/kWh x 142 kW x 2 adet x kg/1000 g
0,0114
3,5 g/kWh x 142 kW x 2 adet x kg/1000 g
0,994
0,19 g/kWh x 142 kW x 2 adet kg/1000 g
0,054
0,02 g/kWh x 134 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,003
0,04 g/kWh x 134 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,0054
5,0 g/kWh x 134 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,67
0,19 g/kWh x 134 kW x 1 adet kg/1000 g
0,03
0,02 g/kWh x 37 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,0007
0,04 g/kWh x 37 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,00001
5,0 g/kWh x 37 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,185
0,19 g/kWh x 37 kW x 1 adet kg/1000 g
0,007
0,02 g/kWh x 56 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,00112
0,04 g/kWh x 56 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,00224
3,5 g/kWh x 56 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,196
0,19 g/kWh x 56 kW x 1 adet kg/1000 g
0,011
0,02 g/kWh x 400 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,008
0,04 g/kWh x 400 kW x 1 adet x kg/1000 g
0,016
3,5 g/kWh x 400 kW x 1 adet x kg/1000 g
1,4
0,19 g/kWh x 400 kW x 1 adet kg/1000 g
0,076
Tablo 70. Proje Kapsamında Kullanılacak İş Makineleri ve Nakliye Araçlarından Kaynaklı Oluşacak Toplam
Kütlesel Debi (Baca Dışındaki Yerlerden)
Kirletici Toplam Kütlesel Debi (kg/saat) SKHKK Yönetmelik Sınır Değeri (kg/saat)
PM
0,023
1
NOx
0,042
4
CO
4,096
50
HC
0,213
3
Değerlendirme
Sınır Değerlerin Altında
Sınır Değerlerin Altında
Sınır Değerlerin Altında
Sınır Değerlerin Altında
Yukarıda proje kapsamında kullanılacak herbir ekipmanın oluşturacağı emisyon
hesabı yapılmış olup faaliyet süresince tüm ekipmanların aynı anda çalışması
beklenmemektedir.
Tesisteki araçlardan kaynaklanacak gaz emisyon değerleri 03.07.2009 tarih ve
27277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” (10.10.2011 tarih ve 28080 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”)te belirtilen emisyon miktarı
sınır değerin oldukça atında olduğundan hava kirlenmesine katkı değeri ve toplam
kirlenme değerinin hesaplanmasına gerek yoktur. Proje kapsamında üretim aşamasında
kullanılacak olan iş makineleri ve nakliye araçlarının yağ değişimleri ve bakımları
düzenli olarak yaptırılarak; isli egzoz gazı çıkışı olabildiğince azaltılacaktır. (04.04.2009
tarih ve 27190 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Egzoz Gazı
134
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği”)ilgili hükümlere uyulacağını işletme sahibi taahhüt
etmektedir.
06.06.2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği” (05.05.2009 tarih ve 27219
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren (“Hava Kalitesi Değerlendirme
ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”) hükümlerinde
belirlenen sınır değerler ise aşağıda tablo halinde toplu olarak verilmektedir.
Tablo 71. Geçiş Dönemi Uzun Vadeli ve Kısa Vadeli Sınır Değerleri ve Uyarı Eşikleri
Kirletici
Ortalama Süre
SO2
24 saatlik
% 95 /yıl
İnsan sağlığının
korunması için
NO2
24 saatlik
% 95 /yıl
İnsan sağlığının
korunması için
CO
24 saatlik
% 95 /yıl
İnsan sağlığının
korunması için
Sınır
Değer
400
µg/m3
Sınır Değerin Yıllık Azalması
Uyarı Eşiği
Sınır
değer,
1.1.2009
tarihinde
başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 250
µg/m3 (sınır değerin %62,5’u) olana
kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık
olarak azalır
İlk seviye: 500 µg/m3
İkinci seviye: 850 µg/m3
Üçüncü seviye: 1.100 µg/m3
Dördüncü seviye: 1.500 µg/m3
(Verilen değerler 24 saatlik
ortalamalardır.)
300
mg/m3
30
µg/m3
Sınır
değer,
1.1.2009
tarihinde
başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 10
mg/m3(sınır değerin %33’ü) olana kadar
her 12 ayda eşit bir miktarda yıllık olarak
azalır
Tesisteki araçlardan kaynaklanacak gaz emisyon değerleri “Hava Kalitesi
Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği”nde belirtilen sınır değerin altında kalmaktadır.
Proje kapsamında üretim aşamasında kullanılacak olan iş makineleri ve nakliye
araçlarının yağ değişimleri ve bakımları düzenli olarak yaptırılarak; isli egzoz gazı çıkışı
olabildiğince azaltılacaktır.“Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği” ve
“Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği”ndeki ilgili hükümlere uyulacağını
işletme sahibi taahhüt etmektedir.
5.1.2. Toz Emisyonu
Söz konusu proje için “Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar
Hakkında Yönetmelik” kapsamında gerekli çevre izinleri Adana Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nden alınacaktır.
Üretimde Kullanılan Hammadde Malzemenin (Kumtaşı):
Planlanan 1.165.000 ton/yıl malzemenin (kumtaşı) üretilmesi, malzemenin
yüklenmesi, stok sahasına taşınması, stok sahasına boşaltılması, stok sahasında
depolanması, stok sahasından kamyonlara yüklenmesi, kırma-eleme tesisine taşınması,
bunkere boşaltılması, çeneli kırıcıda malzemenin kırılması işlemleri için, emisyon
faktörleri kullanılarak yapılan kütlesel debi hesaplamaları aşağıda verilmiştir.
Proje sahasında meydana gelecek tozemisyonunun hesaplanması;
135
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Toz Miktarı = Üretim miktarı x Emisyon Faktörü şeklinde formüle edilir.
“Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” Ek-12, Tablo
12.6’da verilen toz emisyonu kütlesel debi hesaplamalarında kullanılacak emisyon
faktörleri aşağıda tablo halinde verilmiştir.
Tablo 72. Toz Emisyonu Hesaplarında Kullanılan Emisyon Faktörleri
Kaynaklar
Patlatma
Sökme
Yükleme
Nakliye
Boşaltma
Depolama
Birincil Kırıcı
İkincil Kırıcı
Üçüncül Kırıcı
Emisyon Faktörleri
Kontrolsüz
Kontrollü
0,080 kg/ton-saat-patlatma
0,025 kg/ton
0,0125 kg/ton
0,010 kg/ton
0,005 kg/ton
0,7 kg/km-sefer
0,35 kg/km-sefer
0,010 kg/ton
0,005 kg/ton
5,8 kg/ton-ha-gün
2,9 kg/ton-ha-gün
0,243 kg/ton
0,0243 kg/ton
0,585 kg/ton
0,0585 kg/ton
0,585 kg/ton
0,0585 kg/ton
 Patlatma Sonrası Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Patlatma işlemi 5 günde bir yapılacak ve her patlatmada elde edilen malzeme
miktarı 19.572 ton/patlatma olacaktır.
Patlatma sırasında toz oluşumu kaçınılmaz bir olaydır. Ancak, patlatma anlık bir
işlem olduğu için patlatma sırasında oluşacak olan toz sürekli değildir. Patlatma sırasında
oluşacak tozun büyük bir kısmı kısa süre içerisinde çökeceğinden toplam toz hesabına
katılmayıp ayrı bir değer olarak alınmıştır.
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,080 kg/ton
: 19.572 ton/patlatma x 0,080 kg/ton-saat-patlatma
: 1.568 kg/saat
 Malzemenin Üretilmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Kumtaşı Ocağı kapasitesi için, aşağıda verilen yıllık, aylık, günlük ve saatlik
kapasite değerleri üzerinden hesaplamalar yapılmıştır.
Yılda Çalışılan Ay Sayısı
Ayda Çalışılan Gün Sayısı
Yılda Çalışılan Gün Sayısı
Günde Çalışılan Saat Sayısı
= 12 ay/yıl
= 25 gün/ay
= 300 gün/yıl
= 8 saat/gün
Yıllık Üretim Miktarı
Aylık Üretim Miktarı
Günlük Üretim Miktarı
= 1.165.000 ton/yıl
= 97.083,33 ton/ay
= 3.883,33 ton/gün
136
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Saatlik Üretim Miktarı
= 485,42 ton/saat
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,025 kg/ton
: 485,42 ton/saat x 0,025 kg/ton
: 12,14 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,0125 kg/ton
: 485,42 ton/saat x 0,0125 kg/ton
: 6,07 kg/saat
» Malzemenin Kamyonlara Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz
Miktarı:
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,01 kg/ton
: 485,42 ton/saat x 0,01 kg/ton
: 4,85 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,005 kg/ton
: 485,42 ton/saat x 0,005 kg/ton
: 2,43 kg/saat
» Malzemenin Stok Sahasına Nakliyesi Sırasında Meydana Gelecek Toz
Miktarı:
Stok sahası ile ocak arasındaki ortalama kuş uçuşu mesafe 1 km (gidiş-dönüş; 2
km)’dir. Bir kamyonun 20 ton taşıma kapasitesi olduğuna göre 1 günde ortalama
3.883,33 ton/gün / 20 ton / 1 sefer = 195 sefer yapacaktır.
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,7 ton/km-sefer
: 0,7 kg/km-sefer x 195 sefer / 8 saat x 2 km
: 34,13 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,35 ton/km-sefer
: 0,35 kg/km-sefer x 195 sefer / 8 saat x 2 km
: 17,06 kg/saat
137
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
» Malzemenin Stok Sahasına Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek Toz
Miktarı:
Üretilecek malzeme kamyonlar aracılığıyla yüklenerek 1.045,69 m2’lik (0,104569
ha) alana boşaltılacaktır.
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,01 kg/ton
: 485,42 ton/saat x 0,01 kg/ton
: 4,85 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,005 kg/ton
: 485,42 ton/saat x 0,005 kg/ton
: 2,43 kg/saat
» Stok Sahasında Malzemenin Depolanması Sırasında Meydana Gelecek Toz
Miktarı:
Üretilecek malzeme kamyonlar aracılığıyla yüklenerek 1.045,69 m2’lik (0,104569
ha) alanda stoklanacaktır.
Depolanacak Toplam Alan
: 0,104569 ha
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 5,8 kg/ton-ha-gün
: 5,8 kg/ton-ha-gün x 0,104569 ha x 3.883,33ton/gün
: 2.355,24 kg
: 2.355,24 kg / 24 saat = 98,14 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 2,9 kg/ton-ha-gün
: 2,9 kg/ton-ha-gün x 0,104569 ha x 3.883,33ton/gün
: 1.177,62 kg
: 1.177,62 kg / 24 saat = 49,07 kg/saat
 Pasadan Kaynaklı Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Oluşacak pasa için, aşağıda verilen yıllık, aylık, günlük ve saatlik kapasite
değerleri üzerinden hesaplamalar yapılmıştır.
Yılda Çalışılan Ay Sayısı
Ayda Çalışılan Gün Sayısı
Yılda Çalışılan Gün Sayısı
Günde Çalışılan Saat Sayısı
= 12 ay/yıl
= 25 gün/ay
= 300 gün/yıl
= 8 saat/gün
138
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Yıllık Pasa Miktarı
Aylık Pasa Miktarı
Günlük Pasa Miktarı
Saatlik Pasa Miktarı
= 116.500 ton/yıl
= 9.708,33 ton/ay
= 388,33 ton/gün
= 48,54 ton/saat
» Pasanın Lodere Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,01 kg/ton
: 48,54 ton/saat x 0,01 kg/ton
: 0,49 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,005 kg/ton
: 48,54 ton/saat x 0,005 kg/ton
: 0,24 kg/saat
» Pasanın Stok Sahasına Nakliyesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Oluşan pasa loderle alınıp pasa stok sahasına taşınacaktır. Loderin taşıma
kapasitesi 10 ton olup günde bir sefer yapacaktır. Pasa stok sahasına nakliyesi sırasında
900 m (gidiş-dönüş = 1,8 km) yol kullanılacaktır.
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,7 ton/km-sefer
: 0,7 kg/km-sefer x 1 sefer / 8 saat x 1,8 km
: 0,16 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,35 ton/km-sefer
: 0,35 kg/km-sefer x 1 sefer / 8 saat x 1,8 km
: 0,08 kg/saat
» Pasanın Stok Sahasına Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek Toz
Miktarı:
Oluşan pasa loder aracılığıyla yüklenerek 13.368,172 m2’lik (1,3368172 ha) pasa
stok alanına boşaltılacaktır.
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,01 kg/ton
: 48,54 ton/saat x 0,01 kg/ton
: 0,49 kg/saat
139
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,005 kg/ton
: 48,54 ton/saat x 0,005 kg/ton
: 0,24 kg/saat
» Stok Sahasında Pasanın Depolanması Sırasında Meydana Gelecek Toz
Miktarı:
Oluşan pasa loder aracılığıyla yüklenerek 13.368,172 m2’lik (1,3368172 ha) pasa
stok alanda depolanacaktır.
Depolanacak Toplam Alan
: 1,3368172 ha
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 5,8 kg/ton-ha-gün
: 5,8 kg/ton-ha-gün x 1,3368172 ha x 388,33 ton/gün
: 3.010,93 kg
: 3.010,93 kg / 24 saat = 125,46 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 2,9 kg/ton-ha-gün
: 2,9 kg/ton-ha-gün x 1,3368172 ha x 388,33 ton/gün
: 1.505,47 kg
: 1.505,47 kg / 24 saat = 62,73 kg/saat
 Bitkisel Topraktan Kaynaklı Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Oluşacak bitkisel toprak için, aşağıda verilen yıllık, aylık, günlük ve saatlik
kapasite değerleri üzerinden hesaplamalar yapılmıştır.
Yılda Çalışılan Ay Sayısı
Ayda Çalışılan Gün Sayısı
Yılda Çalışılan Gün Sayısı
Günde Çalışılan Saat Sayısı
= 12 ay/yıl
= 25 gün/ay
= 300 gün/yıl
= 8 saat/gün
Yıllık Bitkisel Miktarı
Aylık Bitkisel Miktarı
Günlük Bitkisel Miktarı
Saatlik Bitkisel Miktarı
= 6.334,12 ton/yıl
= 527,84 ton/ay
= 21,114 ton/gün
= 2,64 ton/saat
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,025 kg/ton
: 2,64 ton/saat x 0,025 kg/ton
: 0,066 kg/saat
140
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,0125 kg/ton
: 2,64 ton/saat x 0,0125 kg/ton
: 0,033 kg/saat
» Bitkisel Toprağın Lodere Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz
Miktarı:
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,01 kg/ton
: 2,64 ton/saat x 0,01 kg/ton
: 0,0264 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,005 kg/ton
: 2,64 ton/saat x 0,005 kg/ton
: 0,0132 kg/saat
» Bitkisel Toprağın Stok Sahasına Nakliyesi Sırasında Meydana Gelecek Toz
Miktarı:
Yüzey toprağının temizlenmesi sırasında günlük 21,114 ton/gün (2,64 ton/saat)
bitkisel toprak oluşumu söz konusudur. Bitkisel toprak loderle alınıp bitkisel toprak stok
sahasına taşınacaktır. Loderin taşıma kapasitesi 10 ton olup günde 3 sefer yapacaktır.
Bitkisel toprak stok sahasına nakliyesi sırasında 600 m (gidiş-dönüş = 1,2 km) yol
kullanılacaktır.
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,7 ton/km-sefer
: 0,7 kg/km-sefer x 3 sefer / 8 saat x 1,2 km
: 0,315 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,35 ton/km-sefer
: 0,35 kg/km-sefer x 3 sefer / 8 saat x 1,2 km
: 0,1575 kg/saat
» Bitkisel Toprağın Stok Sahasına Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek
Toz Miktarı:
Oluşan bitkisel toprak loder aracılığıyla yüklenerek 958,903 m2’lik (0,1 ha)
bitkisel toprak stok alanına boşaltılacaktır.
141
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,01 kg/ton
: 2,64 ton/saat x 0,01 kg/ton
: 0,0264 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,005 kg/ton
: 2,64 ton/saat x 0,005 kg/ton
: 0,0132 kg/saat
» Stok Sahasında Bitkisel Toprağın Depolanması Sırasında Meydana Gelecek
Toz Miktarı:
Oluşan bitkisel toprak loder aracılığıyla yüklenerek 958,903 m2’lik (0,1 ha)
bitkisel toprak stok alanda depolanacaktır.
Depolanacak Toplam Alan
: 0,1 ha
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 5,8 kg/ton-ha-gün
: 5,8 kg/ton-ha-gün x 21,114 ton/gün x 0,1 ha
: 12,246 kg
: 12,246 kg / 24 saat = 0,51 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 2,9 kg/ton-ha-gün
: 2,9 kg/ton-ha-gün x 21,114 ton/gün x 0,1 ha
: 6,12 kg
: 6,12 kg / 24 saat = 0,255 kg/saat
 Kırma-Yıkama-Eleme Tesisinde Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Kırma-yıkama-eleme tesisine alınacak cevherin tamamı ilk olarak 1. kırıcıda ve
daha sonra 2. kırıcıda kırılacaktır. 2. kırıcıda kırılan cevher elekte boyutlandırılarak elek
altı (giren malzemenin 1/3’ü (888.333,33 ton/yıl)) 1. stok sahasına, elek üstü (giren
malzemenin 2/3’ü (776.666,67 ton/yıl)) ise 3. kırıcıya konveyör bantlar ile iletilmektedir.
3. Kırıcıda kırılan malzeme elekte boyutlandırılarak 2/3’ü (517.777,78 ton/yıl) elek altı 2
stok sahasına, elek üstü malzeme ise (258.888,89 ton/yıl) 4. kırıcıya konveyör bantlar
vasıtası ile iletilmektedir. 4. Kırıcıdan çıkan malzeme eleklerde boyutlandırılarak elek
üstü tekrar 4. Kırıcıya elek altı ise 3. Stok sahasına bant konveyörlerle iletilmektedir.
Oluşan nihai ürün nihai ürün stok sahasında piyasaya satış için depolanacaktır.
142
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
» Malzemenin Stok Sahasından Kamyonlara Yüklenmesi Sırasında Meydana
Gelecek Toz Miktarı:
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,01 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,01 kg/ton
: 1,62 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,005 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,005 kg/ton
: 0,81 kg/saat
» Malzemenin Stok Sahasından Kırma-Yıkama-Eleme Tesisine Nakliyesi
Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Stok sahası ile kırma-yıkama-eleme tesisi arasındaki ortalama kuş uçuşu mesafe
100 m {0,1 km (gidiş-dönüş; 0,2 km)}’dir. Bir kamyonun 20 ton taşıma kapasitesi
olduğuna göre 1 günde ortalama 3.883,33 ton/gün / 20 ton / 1 sefer = 195 sefer
yapacaktır.
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,7 ton/km-sefer
: 0,7 kg/km-sefer x 195 sefer / 8 saat x 0,2 km
:3,41 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,35 ton/km-sefer
: 0,35 kg/km-sefer x 195 sefer / 8 saat x 0,2 km
: 1,71 kg/saat
» Malzemenin Bunkere Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Malzemenin kırma-yıkama-eleme tesisindeki bunkere boşaltılması işlemi için
hesaplanan emisyon debisi;
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,01 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,01 kg/ton
: 1,62 kg/saat
143
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,005 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,005 kg/ton
: 0,81 kg/saat
» Malzemenin Kırma-Yıkama-Eleme Tesisinde Kırıcılarda Kırılması Sırasında
Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Kırma-Yıkama-Eleme tesisine getirilen malzeme 1. kırıcı, 2. kırıcı, 3. kırıcı ve 4.
kırıcıda kırılacak olup, oluşacak emisyon miktarları hesaplamaları aşağıda verilmiştir;
1. Kırıcı Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,243 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,243 kg/ton
: 39,32 kg/saat
1. Kırıcı Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,0243 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,0243 kg/ton
: 3,93 kg/saat
2. Kırıcı Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,585 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,585 kg/ton
: 94,66 kg/saat
2. Kırıcı Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,0585 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,0585 kg/ton
: 9,47 kg/saat
3. Kırıcı Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,585 kg/ton
: 107,87 ton/saat x 0,585 kg/ton
: 63,1 kg/saat
3. Kırıcı Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,0585 kg/ton
: 107,87 ton/saat x 0,0585 kg/ton
: 6,31 kg/saat
144
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
4. Kırıcı Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,585 kg/ton
: 35,95 ton/saat x 0,585 kg/ton
: 21,03 kg/saat
4. Kırıcı Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,0585 kg/ton
: 35,95 ton/saat x 0,0585 kg/ton
: 2,10 kg/saat
» Boyutlandırılan (Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü kırıcılarda
boyutlandırılan) Malzemenin Kırma-Yıkama-Eleme Tesisinden Kamyonlara
Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,01 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,01 kg/ton
: 1,62 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,005 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,005 kg/ton
: 0,81 kg/saat
» Boyutlandırılan Malzemenin Kırma-Yıkama-Eleme Tesisinden
Sahasına Nakliyesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Stok
Kırma-yıkama-eleme tesisi ile stok sahası arasındaki ortalama kuş uçuşu mesafe
100 m {0,1 km (gidiş-dönüş; 0,2 km)}’dir. Bir kamyonun 20 ton taşıma kapasitesi
olduğuna göre 1 günde ortalama 3.883,33 ton/gün / 20 ton / 1 sefer = 195 sefer
yapacaktır.
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,7 ton/km-sefer
: 0,7 kg/km-sefer x 195 sefer / 24 saat x 0,2 km
: 1,14 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,35 ton/km-sefer
: 0,35 kg/km-sefer x 195 sefer / 24 saat x 0,2 km
: 0,57 kg/saat
145
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
» Boyutlandırılan Malzemenin Stok Sahasına Boşaltılması Sırasında Meydana
Gelecek Toz Miktarı:
Boyutlandırılan malzemenin stok sahasına boşaltılması işlemi için hesaplanan
emisyon debisi;
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,01 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,01 kg/ton
: 1,62 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 0,005 kg/ton
: 161,81 ton/saat x 0,005 kg/ton
: 0,81 kg/saat
» Boyutlandırılan Malzemenin Stok Sahasında Depolanması Sırasında
Meydana Gelecek Toz Miktarı:
Kırma-yıkama-eleme tesisinde boyutlandırılan malzeme kamyonlar aracılığıyla
yüklenerek 1.045,69 m2’lik (0,104569 ha) alanda stoklanacaktır.
Depolanacak Toplam Alan
: 0,104569 ha
Kontrolsüz Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 5,8 kg/ton-ha-gün
: 5,8 kg/ton-ha-gün x 0,104569 ha x 3.883,33ton/gün
: 2.355,24 kg
: 2.355,24 kg / 24 saat = 98,13 kg/saat
Kontrollü Çalışma İçin Hesaplanan Toz Emisyonu Kütlesel Debisi;
Emisyon Faktörü
Toplam Emisyon Debisi
: 2,9 kg/ton-ha-gün
: 2,9 kg/ton-ha-gün x 0,104569 ha x 3.883,33ton/gün
: 1.177,62 kg
: 1.177,62 kg / 24 saat = 49,07 kg/saat
Ayrıca; Mülga T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI, ÇEVRESEL ETKİ
DEĞERLENDİRMESİ VE PLANLAMA GENEL MÜDÜRLÜGÜ tarafından 8 Temmuz
2009 tarihinde B 18 0 ÇED 0 02 02 238-02-04 5102-40174 sayılı yazı ile yayınlanan
genelgede belirtildiği üzere kurulması planlanan kırma-yıkama-eleme tesisinde işletme
sahibi;
 Tesisteki toz kaynağı olan her bir ünitenin (bunker, kırıcılar, elekler, bantlar) kapalı
ortam içerisine alınacağını taahhüt etmektedir.
146
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
 Kapalı ortam içerisine alınan ünitelere toz indirgeme sisteminin (torbalı filtre)
kurulmasını taahhüt etmektedir.
Yukarıda hesaplana değerler bazalınarak kontrollü, kontrolsüz üretim ve patlatma
esnasında oluşan toplam toz miktarları aşağıda tablo halinde verilmiştir.
Tablo 73. Proje Kapsamında Oluşacak Toz Miktarları ve Kaynakları
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Bitkisel Toprak
Ocak Üretim
Toz Oluşum Kaynakları
Üretim (Malzemenin Sökülmesi)
Malzemenin Kamyonlara Yüklenmesi
Malzemenin Stok Sahasına Nakliyesi
Malzemenin Stok Sahasına Boşaltılması
Malzemenin Stok Sahasında Depolanması
Pasanın Lodere Yüklenmesi
Pasanın Stok Sahasına Nakliyesi
Pasanın Stok Sahasına Boşaltılması
Pasanın Stok Sahasında Depolanması
Bitkisel Toprağın Sökülmesi
Bitkisel Toprağın Lodere Yüklenmesi
Bitkisel Toprağın Stok Sahasına Nakliyesi
Bitkisel Toprağın Stok Sahasına Boşaltılması
Bitkisel Toprağın Stok Sahasında
Depolanması
Malzemenin Stok Sahasından
Kamyonlara Yüklenmesi
Malzemenin Kırma-Yıkama-Eleme Tesisine
Nakliyesi
Malzemenin Bunkere Boşaltılması
Birinci Kırıcı
İkinci Kırıcı
Üçüncü Kırıcı
Dördüncü Kırıcı
Boyutlandırılan Malzemenin
Kamyonlara Yüklenmesi
Boyutlandırılan Malzemenin
Stok Sahasına Nakliyesi
Boyutlandırılan Malzemenin
Stok Sahasına Boşaltılması
Boyutlandırılan Malzemenin
Stok Sahasında Depolanması
TOPLAM
PATLATMA
Kontrolsüz Durum
Esnasında Oluşan Toz
Miktarı
(kg/saat)
12,14
4,85
34,13
4,85
98,14
0,49
0,16
0,49
125,46
0,06
0,03
0,21
0,03
Kontrollü Durum
Esnasında Oluşan
Toz Miktarı
(kg/saat)
6,07
2,43
17,06
2,43
49,07
0,24
0,08
0,24
62,73
0,03
0,01
0,11
0,01
0,48
0,24
1,62
0,81
3,41
1,71
1,62
39,32
94,66
63,1
21,03
0,81
3,93
9,47
6,31
2,01
1,62
0,81
1,14
0,57
1,62
0,81
98,13
49,07
608,79
1.557
217,06
-
Gerek kontrollü (217,06 kg/saat) ve kontrolsüz (608,79 kg/saat) üretimde gerekse
patlatma (1.557 kg/saat) esnasında oluşacak toz miktarlarının 03.07.2009 tarih ve 27277
sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” (10.10.2011 tarih ve 28080 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
147
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”) Ek-2 Tablo 2.1’de verilen
“1 kg/saat’lik” değerin üzerinde olması nedeniyle toz modellemesi yapılmıştır.
En yakın yerleşim birimleri, güneybatı yönünde Emirler Köyü içerisinde
bulunmakta olup kuş uçuşu 2.396 m mesafede bulunduğu için hesaplamalarda bu mesafe
baz alınmıştır. Yukarıdaki değer ve formüller kullanılarak patlatma, kontrolsüz ve
kontrollü üretim esnasında meydana gelen havada asılı partiküllerin ve çöken tozların
dağılım tabloları oluşturulmuştur. Aşağıda bu tablolar ve rüzgârgülü dağılımları
verilmiştir.
Proje kapsamında tozun yayılımının hesaplanmasında AERMOD View
programından yararlanılmıştır. Bahsi geçen programda kirlilik debisi gr/sn.m2 cinsinden
istenmekte olduğundan, kirlilik debisi hesabı aşağıdaki şekilde olur.
Patlatma sırasında meydana gelen tozun % 80’i 10 mikrondan büyük
partiküllerden meydana gelecektir ve bu partiküller çökecektir. Geriye kalan % 20’lik
partikülle ise havada asılı kalacaktır.
Üretim ve Diğer Madencilik Faaliyetleri Esnasında Havada Asılı Toz Emisyonu
Miktarı;
Bitkisel toprağın sıyrılması esnasında meydana gelen tozun % 80’i 10 μ’dan
büyük partiküller oluşturmaktadır (Kaynak: Müezzinoğlu.A,D.E.Ü,1997).
-
Kontrolsüz Durum
Havada Asılı Partikül Miktarı:
Q
= 608,79 x 0,2 = 121,758 kg/saat
= 33,822 gr/sn (10 μ’dan küçük partiküller için)
Çöken Toz Miktarı:
Q
-
= 608,79 x 0,8 = 487,032 kg/saat
= 135,3 gr/sn (10 μ’dan büyük partiküller için)
Kontrollü Durum
Havada Asılı Partikül Miktarı:
Q
= 217,06 x 0,2 = 43,412 kg/saat
= 12,06 gr/sn (10 μ’dan küçük partiküller için)
Çöken Toz Miktarı:
Q
= 208,74 x 0,8 = 173,648 kg/saat
= 48,24 gr/sn (10 μ’dan büyük partiküller için)
148
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
-
Patlatma
Havada Asılı Partikül Miktarı:
Q
= 1.568 x 0,2 = 313,6 kg/saat
= 87,11 gr/sn (10 μ’dan küçük partiküller için)
Çöken Toz Miktarı:
Q
= 1.568 x 0,8 = 1.254,4 kg/saat
= 348,44 gr/sn (10 μ’dan büyük partiküller için)
Söz konusu proje kapsamında toz emisyonu model hesaplamalarında Adana
Meteoroloji İstasyonu (17351) 2011 yılı saatlik verileri kullanılarak Hava Kalitesi
Modelleme Çalışması Raporu (Bkz. EK-16) hazırlanmıştır.
Yapılan modelleme sonucunda, kumtaşı ocağı ve kırma-yıkama-eleme tesis alanı
içerisinde ve en yakın yerleşim birimi olan Emirler Köyüne bağlı en yakın konutlarda
(2.396 m) meydana gelecek kimülatif toz emisyon değerleri ve Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Tablo 2.2’de belirtilen sınır değerler (2013 yılı)
aşağıda tablolar halinde birlikte verilmiştir.
Tablo 74. Partiküler Madde (PM) Emisyonları İçin Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri
Aşama
Kumtaşı Ocağı
Kumtaşı Ocağı
ve KırmaYıkama-Eleme
Tesisi
Patlatma
Aşaması
Kontrolsüz
Şartlar
Kontrollü
Şartlar
SKHKKY Tablo 2.2’de
Belirtilen Sınır Değerlerin
Sağlandığı Mesafe
En Yakın Yerleşim
Yerinde Hesaplanan
Değer
SKHKKY Tablo 2.2’de
Belirtilen Sınır Değerler
(2013 yılı)
UVS
UVS
Emirler Köyü
(2.396 m)
KVS
KVS
320 m
340 m
0,190 µg/m3
100 µg/m3
60 µg/m3
580 m
460 m
0,244 µg/m3
100 µg/m3
60 µg/m3
320 m
360 m
0,068 µg/m3
100 µg/m3
60 µg/m3
Tablo 75. Çöken Toz Emisyonları İçin Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri
Aşama
Kumtaşı
Ocağı
Kumtaşı
Ocağı
ve KırmaYıkamaEleme Tesisi
Patlatma
Aşaması
Kontrolsüz
Şartlar
Kontrollü
Şartlar
SKHKKY Tablo 2.2’de
Belirtilen Sınır
Değerlerin Sağlandığı
Mesafe
KVS
UVS
240 m
290 m
330 m
460 m
240 m
330 m
149
En Yakın Yerleşim
Yerinde Hesaplanan
Değer
Emirler Köyü
(2.396 m)
0,555
mg/(m2.gün)
0,195
mg/(m2.gün)
0,126
mg/(m2.gün)
SKHKKY Tablo 2.2’de Belirtilen
Sınır Değerler (2013 yılı)
KVS
UVS
390 mg/(m2.gün) 210 mg/(m2.gün)
390 mg/(m2.gün) 210 mg/(m2.gün)
390 mg/(m2.gün) 210 mg/(m2.gün)
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Planlanan Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi faaliyeti kapsamında
yapılan modelleme çalışmaları sonucunda, ocak ve tesis alanı içerisinde yapılacak
patlatmadan kaynaklı 2.396 m mesafede bulunan en yakın yerleşim birimi olan Emirler
Köyünde oluşacak kümülatif toz emisyon değerleri {PM: 0,190 µg/m3; Çöken Toz: 0,555
mg/(m2.gün)}, ocak ve tesis alanı içerisinde yapılacak kontrolsüz üretimden kaynaklı
2.396 m mesafede bulunan en yakın yerleşim birimi olan Emirler Köyünde oluşacak
kümülatif toz emisyon değerleri {PM: 0,244 µg/m3; Çöken Toz: 0,195 mg/(m2.gün)},
ocak ve tesis alanı içerisinde yapılacak kontrollü üretimden kaynaklı 2.396 m mesafede
bulunan en yakın yerleşim birimi olan Emirler Köyünde oluşacak kümülatif toz emisyon
değerleri {PM: 0,068 µg/m3; Çöken Toz: 0,126 mg/(m2.gün)} olarak hesaplanmış olup
faaliyetin tüm aşamalarında oluşacak kümülatif toz emisyon değerlerinin Sanayi
Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Tablo 2.2’de Belirtilen 2013 yılı KVS
ve UVS Sınır Değerleri sağlanmaktadır.
Kontrollü şartlarda en yakın yerleşim yerlerinde görülmesi muhtemel hava
kirlenmesine katkı değerleri Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve
Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği’nde yer alan sınır değerler
sağlanmaktadır.
Kırma-yıkama-eleme tesisinden kaynaklanacak olan tozları yerinde bastırmak ve
çevreye olan yayılımını engellemek amacıyla kırma-yıkama-eleme tesisleri üniteleri
kapalı alan içine alınarak ortaya çıkan tozlar pulvarize toz indirgeme sistemi ile yerinde
bastırılacaktır. Böylelikle ortaya çıkan tozların yakın çevreye olan olumsuz etkilerinin
önüne geçilecektir.
Tablo 76. Tesis Etki Alanında Uzun Vadeli, Kısa Vadeli Sınır Değerler ve Kademeli Azaltım Tablosu
Parametre
Süre
Sınır değer
[µg/m3]
[CO mg/m3]
[Çöken toz
mg/m2.gün]
Havada Asılı Partikül
Madde
(PM 10)
KVS
UVS
YIL
2008
2009
2010
2011
2012
2013
100*
300
260
220
180
140
100
60*
150
132
114
96
78
60
390*
650
598
546
494
442
390
KVS
210*
350
322
294
266
238
210
UVS
Kaynak: Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Tablo 2.2
Bu değerler 01.01.2014 tarihine kadar geçerlidir.01.01.2014 tarihinden sonra ilgili mevzuata göre tekrar
düzenlenecektir.
*Sınır değer 2014 yılı hedeflerine ulaşılana kadar yıllık eşit olarak azaltılacaktır.
** Hassas hayvanların, bitkilerin ve nesnelerin korunması için
Çöken toz
HKDYY Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi sonucunda, Hava
Kalitesinin Korunması Yönetmeliği (HKKY) yürürlükten kaldırılmıştır.
HKDYY ile ortam hava kalitesinin kademeli olarak iyileştirilmesi ve hedeflenen
bir tarihte belirlenen limit değerin sağlanması amaçlanmaktadır. Bundan dolayı,
yönetmelikte gaz kirleticiler ve partikül maddeler için geçiş dönemi limit değerleri ve
hedef limit değerleri olmak üzere iki çeşit limit değer tanımlanmıştır. Geçiş dönemi limit
değerleri, yönetmeliğin Resmi Gazetede yayımlanması ile yürürlüğe girmekte ve 2014
150
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
yılına kadar kademeli şekilde azalarak, 1 Ocak 2014 tarihinde geçerliliğini yitirmektedir.
HKDYY’de 1 Ocak 2014 tarihinden itibaren uygulanacağı belirtilen hedef limit değerleri
ise, yönetmelik Ek-1’de verilmektedir. Bahsi geçen limit değerler Tablo 77’de yer
almaktadır.
Tablo 77. Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği (HKDYY)’nde Belirtilen Sınır Değerler
Kirletici Ortalama Süre
Limit Değer
(µg/m3)
Tolerans Payı
Limit Değere
Ulaşılacak
Tarih
50
1.1.2014 tarihinde 50 µg/m3 (limit değerin %100'ü)
24 saatlik
(bir yılda 35
ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payı
(insan
1.1.2019
defadan fazla
sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda
sağlığının
aşılamaz)1
yıllık olarak azaltılır.
korunması için)
PM10
1.1.2014 tarihinde 20 µg/m3 (limit değerin %50'si)
Yıllık
(insan
ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payı
40
1.1.2019
sağlığının
sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda
korunması için)
yıllık olarak azaltılır.
1
Herhangi bir noktadaki saatlik ölçüm sonuçları büyükten küçüğe doğru sıralandığında sonuçların % 90,41’inin
aşmaması gereken değerdir.
HKDYY Ek-1’de yer almayan kirleticiler (örneğin çöken toz) için SKHKKY EK2’de belirtilen ve 2013 yılı sonuna kadar azalan sınır değerler dikkate alınmıştır. En
bağlayıcı durumun değerlendirilmesi açısından, sınır değerlerin en düşüğü olan 2013 yılı
sınır değerleri baz alınmıştır. SKHKKY’de belirtilen tanımlar aşağıda, bahse konu sınır
değerler ise Tablo 78’de verilmektedir. Gaz kirleticiler ve partikül maddelere ilişkin
olarak iki değişik kategoride hava kalitesi standardı tanımlanmıştır.
 “Uzun Vadeli Sınır Değer” (UVS): Bütün ölçüm sonuçlarının aritmetik
ortalamasının herhangi bir ölçüm noktasında aşmaması gereken değer olarak
tanımlanmıştır.
 “Kısa Vadeli Sınır Değer” (KVS): Herhangi bir noktadaki maksimum günlük
ortalamanın veya bütün ölçüm sonuçları büyükten küçüğe doğru sıralandığında
sonuçların % 95’inin aşmaması gereken değer olarak tanımlanmıştır.
Tablo 78. SKHKKY Ek-2’de Belirtilen ve 2013 Yılında Uyulması Gereken Sınır Değerler
Kirleticiler
KVS
UVS
Çöken Toz (mg/m .gün)
390
210
Havada Asılı Partikül Madde (PM 10)
100
60
2
Modelleme çalışmaları ile gerçekleştirilmesi planlanan Kumtaşı Ocağı ve KırmaYıkama-Eleme Tesisi kapasite artışı üretim aşamasında atmosfere atılacak kirleticilerin
(PM) belirlenen çalışma alanı içinde, mevcut meteorolojik koşullar altında ne şekilde
yayılacağı ve bu yayılma sonucunda söz konusu kirleticilerin yaratacağı muhtemel yer
seviyesi konsantrasyon (YSK) değerleri incelenmiştir.
Hava kalitesi modelleme çalışmaları, M.O.S.K. ÇEVRE ART. SİS.
MADENCİLİK MÜH. MÜŞ. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
tarafından lisanslı olarak kullanılmakta olan “Lakes Environmental AERMOD View”
151
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
dağılım modeli vasıtasıyla yürütülmüştür. Model, zaman içerisinde değişen gerçek zaman
verilerini baz alarak saatlik, günlük ve yıllık YSK değerlerini tahmin edebilen en gelişmiş
bilgisayar modellerinden birisidir. Model, izole bacalardan kaçak kirleticilere kadar
değişik (nokta, hacim, alan) pek çok farklı yayılım modeli hesaplamasını bünyesinde
barındırmakta, ayrıca herhangi bir endüstri bölgesindeki kaynaklardan çıkan kirleticilerin
uğrayabileceği aerodinamik dalgalar, türbülans ve benzeri olayları da göz önüne
almaktadır.
AERMOD View modeli, kullanıcı tarafından tanımlanan bir ağ sisteminde
çalışmakta, hesaplar ağ sistemini oluşturan her bir alıcı ortam elemanının köşe noktaları
için yapılmaktadır. AERMOD View modelinin kullanıldığı ağ sistemi, polar veya
kartezyen olarak tanımlanabilmekte, ayrıca ağ sistemi dışında da ayrık alıcı noktalar
belirlenerek, bu noktalarda daha detaylı hesaplar yapılabilmektedir. Yayılım hesaplarında
Pasquill kararlılık sınıfı kullanılmaktadır. Modelde engebeli araziyi göz önüne almak için
de bir seçenek bulunmaktadır. AERMOD View modeli aşağıda belirtilen dört değişik veri
türünü kullanmaktadır:
 Rüzgâr yönü, rüzgâr hızı, sıcaklık, Pasquill kararlılık sınıfı, karışma yüksekliği,
(kullanıcının seçimine bağlı) rüzgâr profili eksponenti ile potansiyel dikey sıcaklık
farkını içeren saatlik meteorolojik veri seti
 Alıcı ortam olarak tanımlanan ağ sistemindeki her bir elemanın koordinatları ve
yüksekliği
 Kullanıcı tarafından tespit edilen bir başlangıç noktasına göre belirlenen kaynak
koordinatları, kaynak yüksekliği, çapı, kirletici hızı, sıcaklığı ve debisini içeren
kaynak verileri
 Modelde ayrıca, kullanıcının opsiyonuna bağlı birçok program kontrol parametresi
bulunmaktadır.
Model çıktıları, inceleme alanının bütünü için dağılım haritaları hazırlanmasına
olanak tanıyacak yapıdadır. Böylelikle, yörenin hava kalitesini değişik senaryolar (ör.
değişik arıtma koşulları, farklı kirletici kaynaklar veya değişen mevsimsel şartlar) altında
değerlendirmek mümkün olmaktadır.
Gaz ve toz halindeki kirleticilerin ortam havasındaki konsantrasyonlarının
matematiksel hesaplamalar yoluyla tahmin edilmesini sağlayan modelleme çalışması
aşağıdaki basamaklardan oluşmaktadır:
 Kaynaklara ait “Dağılım Bölgesi” belirlenir.
 Bu dağılım bölgesi 500 m × 500 m ebadında karelere ayrılır; enlem, boylam ve
yükseklik bilgileri temin edilir. Karelerin köşe noktaları, tepe noktalarıdır.
 Kirletici kaynaklara ait bilgiler belirlenir.
 Temsili bir yıla ait saatlik meteoroloji verileri temin edilir.
Yukarıda sıralanan işlemlerin programa aktarılması sonrasında modelleme
programının çalıştırılmasıyla, kirleticilerin ortam havasındaki saatlik, günlük ve yıllık
YSK değerleri tahmin edilebilmektedir.
152
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Bu çalışmada kullanılan model girdileri raporun daha sonraki kısımlarında
verilmiştir.
Gerçekleştirilmesi planlanan tesiste oluşacak üretimden kaynaklı toz emisyonları
yönetmelikte belirtilen sınır değerlerin altında kalmaktadır. En yakın hassas alıcı
bölgelerde de bu sınır değerler sağlanmaktadır.
Toz kaynaklarından neden olan emisyonlarda; işletme aşamasında kontrollü ve
kontrolsüz çalışma esnasında ve patlatma esnasında PM10 ve çöken toz parametreleri için
sınır değerleri sağlamaktadır.
Sonuç olarak Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr.
San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait “Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi”nde
Yönetmelik ve standartlarda belirtilen kontrol tedbirlerinin uygulanmasının, oluşan toz
emisyonunun azalmasını sağlayarak alıcı noktalarda meydana gelebilecek olumsuz hava
kalitesi değişimlerini engelleyeceği öngörülmektedir. (Bkz. EK-16, Hava Kalitesi
Modelleme Raporu).
5.1.3. Patlatma Sırasında Meydana Gelebilecek Olan Vibrasyon Hesapları
Patlatmalı kazı çalışmalarında patlatmanın asıl amacı, kayayı kırarak
gevşetmektir. Burada kırma işlemini yerine getiren şok dalgası, sağlam kayaç içerisinde
sismik dalgalar şeklinde yayılmaktadır. Sismik dalgaların enerjileri tükeninceye kadar
yayılmaya devam edecekleri bir gerçektir. Enerji sönmesinin iki nedeni vardır. Bunlardan
birincisi kaya yapısının gerek fiziksel, gerekse jeolojik olarak gösterdiği direnç, ikincisi
ise geometrik olarak sismik dalganın kaynağından uzaklaştıkça daha geniş bir alana
yayılmasıdır. Bu enerji, patlatma kaynağından uzaklaşarak sönümleninceye kadar uzun
bir mesafe kat edecektir. Bu zaman sürecinde, kaya yapılarında ve binalarda önemli
hasarlara ve yerleşim yeri sakinlerinin tedirgin olmasına neden olabilmektedir. Buradaki
çevresel problemler patlayıcı madde enerjisinin tamamının parçalanma için
kullanılmadığının bir göstergesidir. Patlatmadan kaynaklanan etkiler, patlatma sırasında
açığa çıkan enerjinin parçalama ve öteleme işlemlerinden arta kalan kısmının, kaya
içerisinde veya atmosferdeki hareketlerinden meydana gelmektedir. Bu durum dikkate
alındığında çevresel etkilerden arındırılmış bir patlatma tasarımı aynı zamanda patlayıcı
enerjisinin de en iyi şekilde kullanıldığı tasarımdır.
Patlatma anında yaratılan titreşimin uzak noktalara kadar ilerlemesi de patlatılan
delik şarjı ve bina arasındaki kaya yapısının ve jeolojisinin bir fonksiyonudur. Homojen
yapılarda dalga daha rahat ilerleme imkânı bulacak kırıklı yapılarda da veya fay
tabakalarında ise dalganın bir kısmı geri yansıyacaktır. Patlatmayla oluşturulan titreşimim
çevre yapılara etkisi Devine bağıntısı (Devine et al, 1966) ile tespit edilmektedir.
v=k
D
-1,6
√W
Devine Bağıntısı;
v
k
= Kayaç içinde yayılan titreşim hızı (inç/sn)
= Kayaç türüne bağlı katsayı (26-260)
153
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
D
W
= Patlatma noktası ile çevre yerleşim birimleri arasındaki etkili mesafe
(feet)
= Bir gecikme aralığındaki patlayıcı miktarı (libre)
1 feet
1 libre
1 inç
k
= 0,3048 m
= 0,4536 kg
= 25,4 mm
= 260
D
W
= 2.396 m
= 40,5 kg
v= 260 (
7.861
89,3
= 7.861 feet
= 89,3 libre
-1,6
)
= 0,006 inç/sn = 0,141 mm/sn
K katsayısı kayacın titreşimi iletme kapasitesi olarak alınmaktadır. Patlatma
kaynağı ile hassas nokta arasındaki birimlerin değişkenliği, kırık, fay, çatlak gibi
süreksizliklerin yoğunluğu k katsayısını etkilemektedir. Homojen birimlerde katsayı 260
sayısına yaklaşırken, tektonik etkilerin yoğunluğu ve geçilen her farklı birim katsayıyı 26
sayısına yaklaştırmaktadır. Hesaplamalarda k katsayısı birimlerin homojen ve kırıksız
olduğu varsayımından hareketle 260 olarak alınmıştır.
Tablo 79. W = 89,3 lb Alınarak Hesaplanan Mesafeye Göre Titreşim Hızı Değerleri
k
260
260
260
260
260
260
260
260
260
260
260
Kayaç İçerisinde Yayılan Titreşimlerin Çevre Yapılara Etkisi
1/5*V
1/2*V
D (m)
V (inç/sn)
V (mm/sn)
(mm/sn)
(mm/sn)
107.579
2732.500
546.500
273.250
5
35.488
901.389
180.278
90.139
10
30.468
773.898
154.780
77.390
11
18.550
471.158
94.232
47.116
15
15.183
385.650
77.130
38.565
17
11.707
297.347
59.469
29.735
20
8.192
208.069
41.614
20.807
25
6.460
164.087
32.817
16.409
29
6.119
155.424
31.085
15.542
30
3.862
98.088
19.618
9.809
40
2.702
68.637
13.727
6.864
50
Vo (mm/sn)
32.306
10.657
9.150
5.570
4.559
3.515
2.460
1.940
1.838
1.160
0.811
260
100
0.891
22.642
4.528
2.264
0.268
260
260
260
260
260
260
260
260
260
260
260
200
300
500
750
1000
1250
1500
1750
2000
2300
2396
0.294
0.154
0.068
0.035
0.022
0.016
0.012
0.009
0.007
0.006
0.006
7.469
3.904
1.724
0.901
0.569
0.398
0.297
0.232
0.188
0.150
0.141
1.494
0.781
0.345
0.180
0.114
0.080
0.059
0.046
0.038
0.030
0.028
0.747
0.390
0.172
0.090
0.057
0.040
0.030
0.023
0.019
0.015
0.014
0.088
0.046
0.020
0.011
0.007
0.005
0.004
0.003
0.002
0.002
0.002
154
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 80’de;
V
Vo
= mm/sn mesafeye göre değişen titreşim hızı
= Bina temelindeki titreşim hızı
Kayaç içi titreşim hızının (V) 1/2 - 1/5’i Vo değeri olarak kabul edilmektedir.
Tablo 80. Bina Temeli Titreşim Hızı (Vo) Değerlerine Bağlı Olarak Patlatma Nedeniyle Hasar Görebilecek
Bina Türleri (Forssbland,1981)
Bina Türü
Vo (mm/sn)
2
a- Yıkılmaya yüz tutmuş çok eski tarihi binalar
5
b-Sıvalı briket, kerpiç, yığma tuğla evler
10
c- Betonarme binalar
d-Fabrika gibi çok sağlam yapıda endüstriyel binalar 10-40
Yöre köylerindeki en hassas yapının Tablo 80’de belirtilen b tipi binalar olduğu
kabul edilirse Vo hızının 5 mm/sn’nin altında gerçekleşmesi gerekmektedir.
Açık ocak işletmeciliğinde Tablo 79 incelendiğinde 89,3 lb’lik (40,5 kg) anlık
şarjın etkisi ile oluşan titreşim hızı patlatma noktasından itibaren 5 m sonra 40 mm/s’nin,
11 m sonra 10 mm/s’nin, 17 m sonra 5 mm/s’nin ve 29 m sonra 2 mm/s’nin altına
inmektedir. Proje sahasına 2.396 m mesafedeki en yakın yerleşim biriminde hissedilecek
olan titreşim hızı ise 0,002 mm/s’dir. Bu mesafeden sonra maksimum anlık şarj (89,3 lb =
40,5 kg) ile yapılan patlatmalar sonucu oluşan vibrasyonun yakın yerleşim birimlerindeki
binalara (Tablo 80, b tipi binalar) olumsuz etkisinin olmayacağı ortaya çıkmaktadır.
Binalardaki hasarların titreşim genliği yönünden incelenmesi patlatma sonucu
oluşan titreşimlerin genliği aşağıdaki bağıntıdan hesaplanmaktadır (Armac Printing
Company).
A=
A
W
D
K
K x √W
D
= Patlatma sonucu oluşan titreşimlerin azami genliği (mm)
= Bir gecikme aralığında ateşlenen patlayıcı miktarı (kg)
= Patlatma kaynağı ile çevre yerleşim birimleri arasındaki etkili mesafe
(m)
= Kayaç türüne bağlı katsayısı
Patlatma yapılan kaya türü ve bina temeli altındaki kayaç türüne bağlı olarak
değişim gösteren K katsayısı asgari ve azami değerleri,
PatlatmaYapılan
Birim
1-Kaya
2-Kaya
3-Kil (Toprak)
4-Kil (Toprak)
Temel Altı
Kayaç Türü
Kaya
Kil (Toprak)
Kaya
Kil (Toprak)
155
K Katsayısı
Minimum Maksimum
0,57
1,15
1,15
2,30
1,15
2,30
2,30
3,40
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Genlik değerinin 0,05 mm’nin altında olması durumunda binalarda hasar olmadığı
bilindiğinden (Armac Printing Company) ocak için maksimum anlık şarj miktarı (40,5
kg) ile yapılan atımlarda etki mesafesi;
A=
bulunur.
K x √W
K x √W 1,15 x 40,5
==>D=
=
=146,4 m
D
A
0,05
5.1.4. Patlatma Operasyonlarında Taş Savrulması
Patlatma ile ana kaya kütlesinden parçalanarak ayrılan kayalar, pasa yığını
oluşturmak için ileri doğru hareket ederler. Yerüstü patlatmaları ya da patlayıcı madde
kullanılarak yapılan kaya kazılarında kırılan parçalar arzu edilen biçimde deplase
edilmekle birlikte bazı parçalar çok uzak mesafelere kadar gidebilir. Genelde, kayada
görülen bu beklenmeyen savrulma “Taş savrulması” olarak adlandırılır. Taş savrulması
ciddi bir çevresel tehlikedir. Kişilerin ölümüne, ciddi şekilde yaralanmasına, ekipmanlara,
binalara ve kamuya zarar verebilir. Taş savrulmasından kaynaklanan hasar, işletme ile
yerleşim yeri sakinleri arasındaki ilişkilerin de gergin olmasının başlıca sebebidir.
Özellikle büyük çaplı patlatma delikleriyle yer üstünde yapılan atımlarda bu tehlikelerle
çok sık karşı karşıya kalınmaktadır. Böyle atımlarda patlatma sahasından 1 km ya da
daha uzak mesafelere taş savrulduğu bilinmektedir. Bu yüzden, bu kazalardan sakınmak
ve taş savrulmasını en aza indirmek için kademeli olarak patlatma yapılacak ve böylece
patlamaların birbirini perdelemesi sağlanacaktır. Ayrıca patlatma yapılacak alana çelik
hasırlar serilerek olası taş savrulmalarının önüne geçilecektir. Patlatma sonucu oluşan şok
dalgaları havada ve ateşlenen kaya birimi içinde belirli bir hız, frekans ve genlikte
yayılmaktadır. Bu yayılım atım yerinden uzaklaştıkça sönme eğilimi göstermektedir.
Patlatma sonrası meydana gelen taş büyüklükleri birbiri arasında farklılık
göstermekle birlikte, genel olarak ortalama 10-15 cm civarı kadar olacağı
öngörülmektedir.
5.1.5. Hava Şoku
Yer sarsıntılarına ek olarak patlamanın yarattığı hava şoku da bazı zararlara yol
açabilmektedir. Hava şoku, patlamadan kaynaklanan hava basınç dalgaları olarak
tanımlanmaktadır. Özellikle ağız sıkılamasının eksik yapıldığı veya infilaklı fitil
kullanıldığı durumlarda hava şoku şiddetli olabilmektedir. Hava şoku düzeyi patlatma,
arazi ve hava koşullarına bağlı olmaktadır. Hava şokunun en çok etkilediği yapı
elemanları pencere, camlar ve kasalar olmaktadır. Bazı yüksek basınç okumalarında
yapıların özelliklerine bağlı olarak elastik titreşimler ve sonuçta da sıva çatlaklarının
oluştuğu durumlar yanında bazen baca yıkılması, tuğla duvarların çatlaması gibi
olaylarda kayıtlara geçmiştir.
Hava şokunun neden olduğu en önemli olay, insanların üzerine olan psikolojik
etkisidir. Çok şiddetli patlatma sesi duyan kimselerpatlamanın ve yer sarsıntısının da
büyük olduğunu düşünmektedir.
156
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Hava şokunun yayılması önemli ölçüde atmosferik koşullara bağlı olmaktadır.
Rüzgâr yönü, havanın sıcaklığı, dolayısıyla yoğunluğu ve nem oranları şokun yayılmasını
etkileyen parametrelerdir. Uygun şartlarda yapılan büyük bir patlamayı kimse
hissetmezken, nem oranının fazla olduğu ve rüzgârında taşıdığı küçük bir patlamanın
hava şoku şikâyetlere neden olabilmektedir.
Hava şokunun önlenmesi için; sıkılama işlemine dikkat edilecek ve infilaklı fitil
gibi yüzeyde patlayan elemanlar var ise bunlar toprak ile örtülecektir. Öte yandan
patlatmadan kaynaklanan hava şoklarına neden olan önemli etkenler aşağıda verilmiştir;

Gereğinden fazla şarj edilmiş delikler

Zayıf sıkılama

Açıktaki infilaklı fitil

Uygun olmayan dilim kalınlığı

Kayadaki çatlaklardan gaz kaçışı
Patlatma sonucu oluşan hava şoku aşağıdaki bağıntıdan hesaplanmaktadır.
Şiddetli etki zonu
: D < 5√ W
Orta şiddette etki zonu
: 5√ W< D <10√ W
Hafif şiddette etki zonu
: 10√ W< D <15√ W
D
= Etkili zon aralığı (m)
W
= Bir gecikme aralığında atılan dinamit miktarı
W
= Anlık şarj (kg)
Hava şoku hesaplamaları izin talep alanlarında yapılacak maksimum anlık şarj
dikkate alınarak yapılmıştır.
Açık işletmede patlatmalarda kullanılacak maksimum anlık şarj: 40,5 kg
Şiddetli etki zonu
Orta şiddette etki zonu
Hafif şiddette etki zonu
: 0 – 32 m
: 32 – 64 m
: 64 – 95 m
5.2. Su Kullanımı ve bertarafı (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası
olmak üzere temin edileceği kaynaklar, su miktarları, içme ve kullanma suyu ve
diğer kullanım amaçlarına göre miktarları, kullanımı sonrası oluşacak atık suların
miktarı ve bertarafı)
Proje kapsamında gerekli olacak personelin içme ve kullanma ihtiyacını
karşılamak ve tozumayı önlemek için yolların ve stok sahalarının sulanmasında ve
yıkama ünitesinde gerekli su; S: 201002120 Sicil Numaralı ve ER: 3244364 Erişim
Numaralı saha içerisinde bulunan Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz.
Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’e ait olan su sondaj kuyusundan (Y: 683780.000 - X:
4134210.000-Z: 594 konumunda bulunmakta olup statik seviye 15 m ve dinamik seviyesi
36 m olarak belirlenmiştir. 140 m’lik kuyu derinliğinde ise potansiyel su veriminin 2
lt/sn) temin edilecektir. Adana İl Özel İdaresine ait su sondaj kuyusu ÇED İzin alanın
güney batı yönünde 790 m mesafe uzaklıkta bulunmaktadır. (Bkz. EK-18. YAS Arama
İzin Belgesi).
157
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
a) Personelin İçme ve Kullanma Suyu Miktarı:
İşletmede oluşacak sıvı atık sadece personelin kullanmış olduğu sudan
kaynaklanan evsel nitelikli atık sudur. Bir günde kişi başına kullanacağı su miktarı 217
L/kişi-gün (Kaynak: TUİK Başkanlığı, 24/02/2012 tarih ve 10753 sayılı Haber Bülteni)
kabul edilirse işletmede oluşacak;
Günlük atık su miktarı
Aylık atık su miktarı
Yıllık atık su miktarı
: 217 L/kişi-gün x 20 kişi = 4.340 L/gün
: 4,34 m3/gün
: 25 gün/ay x 4,34 m3/gün = 108,5 m3/ay
: 108,5 m3/ay x 12 ay/yıl = 1.302 m3/yıl
b) Faaliyet Alanında Tozumayı Engellemek İçin Yapılacak Yolların Sulanması
İşlemi Sırasında Kullanılacak Su Miktarı:
Ocak sahası içerisinde, kamyonların kullanacağı stabilize yolun spreylenmesi
amacıyla kullanılacak günlük su miktarının 5 m3 olması planlanmıştır.
c) Faaliyet Alanında Patlatma Yapılacak Alandan Kaynaklanabilecek Olan Tozu
En Aza İndirgemek Amacıyla Spreyleme İşlemi Sırasında Kullanılacak Su
Miktarı:
Patlatma yapılacak alandan kaynaklanabilecek olan tozu en aza indirgemek
amacıyla, patlatmanın yapılacağı alanda patlatma öncesi su ile spreyleme yapılacaktır.
Bunun için gerekli su miktarı m2 başına 1 L alınarak hesaplanmıştır. Bu kapsamda
574.029,744 m2’lik alanda (29 yıl) çalışma yapılacağından;
574.029,744 m2 x 1 L/m2 / 8.700 gün = 65,98 L/gün = 0,066 m3/gün su kullanımı
söz konusu olacaktır.
d) Kırma-Yıkama-Eleme Tesisinde Kontrollü Sisteminde (Pulvarizasyon Sistemi)
Kullanılacak Su Miktarı:
Kırma-yıkama-eleme tesisinde kontrollü sistem (pulvarizasyon sistemi)
uygulanacak olup bu sistemde kırma-eleme işlemi yıkamalı olarak yapılmaktadır. Sistem
sadece su ve hava ile çalışmakta olup kimyasal ve yabancı maddeler kesinlikle
kullanılmamaktadır. Bu sistemde kullanılacak olan su miktarı genellikle 1 ton malzeme
için 0,5 L su olarak düşünülebilir. Dolayısıyla tesis için günlük olarak gerekli su miktarı:
3.883,33 ton/gün x 0,5 L/ton = 1.942 L/gün (1,942 m3/gün) olacaktır.
e) Kırma-Yıkama-Eleme
Tesisinde
Kullanılacak Su Miktarı:
Malzemenin
Yıkanması
Esnasında
Kırma-yıkama-eleme tesisinde malzemenin yıkanması esnasında 1 m3 malzeme
için 100 L su kullanılacaktır. Bu durumda ihtiyaç duyulacak su miktarı 1.666,67 m3/gün x
0,1 L/m3 = 167 m3/gün olacaktır. Faaliyet kapsamında çökelme havuzunda dinlendirilen
su tekrar tesiste kullanılmak üzere pompa vasıtası ile devri daim edilecektir. Kırmayıkama-eleme tesisi içindeki tozumayı engellemek için pulvarisazyon tekniği ile
158
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
yapılacak nemlendirme çalışmasında, su miktarı optimum seviyede tutulacağından ve
güneşin buharlaştırma etkisi ile bertaraf olacağından atık su oluşumu söz konusu değildir.
Tesiste yıkama ünitesinde oluşacak günlük 167 m3/gün atık su ise tekrar tesiste
kullanılmak üzere sisteme geri verilecektir. Bu nedenden dolayı üretimden kaynaklı atık
su oluşumu söz konusu olmayacaktır.
f) Faaliyet Kapsamında Kullanılacak Toplam Su Miktarı:
4,34 m3/gün + 5 m3/gün + 0,066 m3/gün + 1,942 m3/gün + 167 m3/gün = 178,348
m /gün olacaktır.
Yolların spreylenmesinde ve toz tutucu olarak kullanılacak olan sular atık
oluşturmadan buharlaşacaklardır. Tahmin edileceği gibi, söz konusu sulama suları yağışlı
mevsimlerde kullanılmayacaktır.
3
Projenin kurulacağı yerde kanalizasyon ağı olmadığı için; burada oluşan atık suyu
bertaraf etmek amacıyla; işletmede oluşan evsel nitelikli atık sular, 19.03.1971 tarih ve
13783 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası Mümkün
Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik’te belirtilen esaslara uygun su
sızdırmasız ve üstü kapalı hâlihazırda mevcut bulunan fosseptikte biriktirilecek olup
biriken atık sular vidanjörle çekilerek en yakın belediye olan Karaisalı Belediyesi
Kanalizasyon sistemine boşaltılacağını işletme sahibi taahhüt etmektedir. Ayrıca işletme
aşamasında meydana gelecek evsel nitelikli atık suların bertarafında 31.12.2004 tarih ve
25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ‘‘Su Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği’’ (24.04.2011 tarih ve 27914 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren ‘‘Su Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmelik’’) madde 32’de belirtilen hükümler doğrultusunda evsel nitelikli atık
sular {19.03.1971 tarihli ve 13783 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lağım Mecrası
İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik hükümlerine
göre yapılacak olan sızdırmaz nitelikteki fosseptikte toplanır ve vidanjör vasıtası ile atık
su altyapı tesislerine verilir. Evsel Atık sularını sızdırmaz nitelikteki fosseptikte
toplayan ve vidanjör vasıtası ile atık su altyapı tesislerine veren atık su kaynakları, Atık
su Yönetimleriyle yaptıkları protokolü ve vidanjörle atık su bertarafı sonucunda
aldıkları belgeleri beş yıl süreyle saklamak ve denetimler sırasında görevlilere beyan
etmek zorundadırlar.} denilmekte olup ilgili yönetmelikte belirtilen hükümlere titizlikle
uyulacaktır.
5.3. Atıklar (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası olmak üzere atık
türleri, miktarları, bertarafı)
 Toprak Kirliliği
Proje kapsamında yapılacak olan tesisler için hafriyat yapılması gerekmektedir.
Proje kapsamındaki tesislerin yapımı sırasında kazı, dolgu, düzeltme, malzeme alımı
boşaltımı, yol açma ve iyileştirme gibi işlemler nedeniyle arazinin topografik yapısında
değişiklik olacaktır.
159
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
İşletme ile paralel olarak saha, üzerinde bulunan bitkisel topraktan, doğal bitki
örtüsü niteliğindeki çalılardan, ağaçsız orman toprağından temizlenecektir. Planlanan
faaliyette ÇED İzin Alanı 57,4 ha’dır. Saha üzerinde ortalama 20 cm bitkisel toprak
bulunmakta olup; yapılacak üst toprak sıyırma işlemlerinde yıllık yaklaşık 5.925,47
ton/yıl bitkisel toprak oluşacaktır.
Bitkisel toprak yükleyici yardımıyla sıyrılarak alınacak; kamyon ile bitkisel toprak
depolama sahasına taşınacak, su ve rüzgâr erozyonuna karşı tedbirler alınarak üretim
yapılmayan alanlarda depolanacaktır. Depolanan bitkisel toprağın üzeri % 10 nemli
tutularak rüzgâr erozyonuna karşı korunacak olup; depolanan bitkisel toprağın etrafında
drenaj kanalları açılarak su erozyonuna karşı korunacaktır.
Depolanan toprak işletmenin terki ile birlikte ağaçlandırmaya uygun bir biçimde
alan üzerine serilecektir. Söz konusu hafriyat çalışması ocağın işletmeye başlanması ile
birlikte faaliyetin sona ermesine kadar kademeli olarak devam edecektir.
Proje tesislerinden çıkacak kazı malzemesi çevresel etki ve proje ekonomisi
açısından uygun yerlerde ve dolguda kullanılacaktır. Kazılardan kalan malzeme olması
durumunda ise uygun alanlarda depolanacaktır. Bu depolama 18.03.2004 tarih ve 25406
sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve
Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uygun şekilde bertaraf
edilecektir. Hafriyat malzemeleri arazide rastgele depolanmayacak ve atılmayacaktır.
Hafriyat sırasında çıkacak bitkisel toprak üzeri örtülü olarak depolanacak, bitkisel toprak
tabakası peyzaj çalışmalarında yüzey kaplaması olarak kullanılacaktır.
Hava Kirliliği:
Arazinin hazırlanması ve işletme aşamasında ocak ve kırma-yıkama-eleme
tesisinde toz (partikül madde) oluşmaktadır. İşletme süresince oluşacak toz emisyon
miktarları, işlem miktarı ve her işlem için literatürde verilen toz emisyon faktörleri
kullanılarak tahmin edilebilmektedir. Toplam toz emisyonu hesaplamalarında proje
genelinde eş zamanlı gerçekleştirilecek bütün faaliyetler dikkate alınmıştır.
Toz emisyonu hesaplamalarının öncelikli olarak herhangi bir önlem alınmadan
ortaya çıkacak toz emisyonu hesabı yapılacak, daha sonra projede uygulanacak önlemlere
göre kontrol edilerek emisyon miktarına ilişkin yeniden hesaplaması yapılacaktır.
Faaliyet sahasında iş makinelerinin çalışması sonucunda da emisyon oluşacaktır.
Sahada kullanılacak iş makinelerinde yakıt olarak motorin kullanılmaktadır. Ayrıca
tesiste kullanılan kırma eleme bölümü ise elektrik enerjisi ile çalışmaktadır.
Evsel Nitelikli Katı Atıklar:
İşletmede toplam 20 kişinin çalışması planlanmıştır. İşletme de üretimden
kaynaklı bir katı atık oluşumu söz konusu olmayıp sadece işletmede çalışan personelden
kaynaklanan evsel nitelikli katı atık oluşumu söz konusudur. Teorik olarak meydana
gelecek katı atık ise aşağıda hesaplanmıştır. Kişi başı 1,14 kg/kişi-gün (Kaynak: TÜİK
Başkanlığı, 22/02/2012 tarih ve 10750 sayılı Haber Bülteni) olarak alınmıştır.
160
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Oluşacak katı atık miktarı ise = 1,14 kg/kişi-gün x 20 kişi = 22,8 kg/gün’dür.
İşletmede oluşacak evsel nitelikli katı atık miktarı 22,8 kg/gündür. Bu tür atıklarla
ilgili olarak, 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
giren “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına dair Yönetmelik”) 18. maddesinde belirtildiği üzere;
“Denizlere, göllere vb. alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz
yönde etkilenmemesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır” hükmü gereği, işletme
sırasında oluşacak katı atıklar (cam, plastik, metal, kâğıt vs.) niteliklerine göre toplanarak
görünüş, koku, sızdırma, toz gibi kirletici faktörler yönünden uygun şekilde geçici olarak
(çöp bidonu) depolanarak Karaisalı Belediyesi tarafından uygun görülen alana
dökülecektir. Ayrıca tesiste tehlikeli katı atık üretimi bulunmamaktadır.24.08.2011 tarih
ve 28035 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Ambalaj Atıklarının
Kontrolü Yönetmeliği” ile 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” (05.04.2005 tarih
ve 25777 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına dair Yönetmelik”) 5, 18, 19 ve 20 maddelerine
uyacağını işletme sahibi kabul ve beyan eder.
Ambalaj Atıkları:
Ocağın ve kırma eleme tesisinin faaliyeti sırasında ambalaj atığı oluşmayacaktır.
24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği”nin ilgili hükümlerine uyulacaktır.
Tehlikeli Atıklar:
Proje kapsamında tehlikeli atık oluşumu söz konusu olmayacaktır. 14.03.2005
tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” (30.10.2010 tarih ve 27744 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”) ilgili hükümlerine titizlikle uyulacaktır.
Atık Pil ve Akümülatörler:
Tesiste atık pil oluşmayacaktır. Araçlardan kullanılan akü, 31.08.2004 tarih ve
25569 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ‘‘Atık Pil ve
Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği’’ (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”) ilgili hükümlerine uyularak,
ocağın işletilmesi sırasında kullanılan araçların akümülatörleri kullanıldıktan sonra
üreticisine teslim edilecektir.
Atık Yağlar:
Üretimde kullanılacak makine ve ekipmanların yakıt ikmalleri, bakım ve onarım,
benzin ya da servis istasyonlarında yapılacaktır. Bu iş makinelerinin atık yağlarının ve
yakıtların insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini “Tehlikeli Atıkların Kontrolü
161
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Yönetmeliği” ve 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği” (30.03.2010 tarih ve 27537
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Yağların Kontrol
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”)hükümlerine uyacağını
işletme sahibi taahhüt eder.
Tıbbi Atıklar:
Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme tesisinin işletme aşamasında toplam 20
adet personel çalıştırılacaktır. Herhangi bir iş kazasında yaralanma vb. gibi durumlarda
müdahale edebilmek amacıyla ilk yardım malzemeleri bulundurularak, basit durumlarda
müdahale edilecektir. Ancak, daha ciddi sağlık sorunlarında Karaisalı İlçesinde bulunan
sağlık kuruluşlarına gidilecektir. Proje kapsamında bir revir bulunmadığı için, söz konusu
alanda projeye bağlı tıbbi atık oluşmayacaktır. Proje kapsamında 22.07.2005 tarih ve
25883 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği” (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmelik”) hükümlerine uyulacaktır.
5.4. Gürültü Kaynakları ve Seviyeleri (Akustik Rapor)
Söz konusu proje 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”
(27.04.2011 tarih ve 27917 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”) Ek-7’de verilen Gürültü Kontrol İzne Tabii Tesisler
sınıfında yer almamaktadır. İşletme aşamasında oluşacak gürültü, ayrıntılı olarak
incelenmiştir.
İşletmeler, Tesisler ve İşyerlerinin Çevresel Gürültü Yönünden
Değerlendirilmesi; Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesine tabi işletme ve
tesislerde çevresel gürültüye yönelik değerlendirme
Madde 33 – (1) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında
Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2’sinde belirtilen işletme ve tesisler için çevre izni ve çevre
izin ve lisans belgesine esas olacak kriterler aşağıda belirtilmiştir.
a) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin
Ek-1 ve Ek-2’sinde belirtilen işletme ve tesislerin çevre izni veya çevre izin ve lisans
belgesi işlemleri Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülür.
Proje sahasında, malzemenin sökülmesi, yüklenmesi ve nakliyesi sırasında
kullanılan iş makineleri ve kamyonların çalıştırılması ve kırma-yıkama-eleme tesisinde
gürültü oluşacaktır. Çalışma sırasında Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve
Yönetimi Yönetmeliği’nde belirtilmiş olan sınırların aşılmaması için, araçların bakımları
düzenli olarak yapılarak gürültü sınırları bu sınırların altına çekilecektir.
04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
162
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” (27.04.2011 tarih
ve 27917 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik”) kapsamında bu tür faaliyetler endüstriyel alan olarak değerlendirilmektedir.
Ocak sahasında çalışma süresinin yılda 12 ay, ayda 25 gün, tek vardiya ve günde 8 saat,
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisinde ise çalışma süresinin ise yılda 12 ay, ayda 25 gün, 3 (üç)
vardiya ve günde 24 saat olarak planlanmaktadır. Bu kapsamda gündüz-akşam-gece
saatlerinde gürültü oluşumu söz konusu olacağı için Lgündüz-akşam-gece değerleri
hesaplanacaktır. En yakın yerleşim birimlerinin güneybatı yönde kuş uçuşu 2.396 m
mesafede (Emirler Köyüne bağlı yerleşim birimleri) bulunmasından dolayı
hesaplamalarda bu mesafe baz alınmıştır.
Faaliyet kapsamında kullanılacak makine ve tesisatın 500-4000 Hz arasındaki dört
oktav bandındaki toplam ses gücü düzeylerinin hesaplanması için 30.12.2006 tarih ve
26392 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Açık Alanda Kullanılan
Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu İle İlgili Yönetmelik’in
Müsaade Edilen Ses Güç Seviyeleri ve Gürültü İşaretlemesi ve Standartlar adlı 5.
maddesinde motor gücü seviyelerine göre verilen formüller kullanılmıştır.
Tablo 81. Ses Gücü Düzeyleri
Teçhizatın Tipi
Sıkıştırma Makineleri (Titreşimli Silindirler,
Titreştirici Levhalar, Titreşimli Çekiçler)
Paletli Dozerler, Paletli Yükleyiciler, Paletli
Kazıcı Yükleyiciler
Tekerlekli Dozerler. Tekerlekli Yükleyiciler,
Tekerlekli Kazıcı-Yükleyiciler, Damperli
Kamyonlar, Greyderler, Yükleyici Tipli
Toprak Doldurmalı Sıkıştırıcılar, İçten
Yanmalı Motor Tahrikli Karşı Ağırlıklı
Hidrolik Kaldırmalı Kamyonlar, Hareketli
Vinçler, Sıkıştırma Makineleri (Titreşimsiz
Silindirler), Kaldırım Perdah Makineleri,
Hidrolik Güç Oluşturma Makineleri
Kazıcılar, Eşya Taşımak İçin Yük
Asansörleri, Yapı (Konstrüksiyon) Vinçleri,
Motorlu Çapalama Makineleri
Elle Tutulan Beton Kırıcıları ve Deliciler
Kaynak ve Güç Jeneratörleri
Kompresörler
Net Kurulu Güç P(kW).
Elektrik Gücü
Pel (1) (kW).
Uygulama Kütlesi
m (kg). Kesme Genişliği
L (cm)
Müsaade Edilen Ses Gücü Seviyesi
dB/1 pW
P≤8
8 < P ≤ 70
P > 70
P ≤ 55
P > 55
3 Temmuz
2004’den
İtibaren
I. Safha
108
109
89 + 11 log P
106
87 + 11 log P
P ≤ 55
104
101(2)(3)
P > 55
85 + 11 log P
82 + 11log P(2)(3)
P ≤ 15
96
93
P > 15
83 + 11 log P
80 + 11 log P
m ≤ 15
15< m < 30
m ≥ 30
Pel ≤ 2
2 <Pel ≤ 10
Pel > 10
P ≤ 15
P > 15
107
94 + 11 log m
96 + 11 log m
97 + logPel
98 + logPel
97 + logPel
99
97 + 2 log P
105
92 + 11 log m(2)
94 + 11 log m
95 + logPel
96 + logPel
95 + logPel
97
95 + 2 log P
163
3 Ocak 2006’dan
İtibaren
II. Safha
105(2)
106(2)
86 + 11 log P(2)
103(2)
84 + 11 log P(2)
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Ses gücü düzeyleri, kullanılacak araç ve ekipmanların motor gücü veya uygulama
kütleleri esas alınarak yukarıdaki tabloda yer alan formüller vasıtası ile her bir araç ve
ekipman için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Kullanılacak araç ve ekipmanların motor gücü
düzeyleri ve ses gücü düzeyleri aşağıda tablo halinde verilmiştir.
Tablo 82. Motor Güçleri ve Müsaade Edilen Ses Gücü Seviyeleri
Ekipman
Motor Gücü
HP
kW
125
93
190
142
180
134
50
37
75
56
536
400
215
160
Adet
Ses Gücü Düzeyi
2
103
Kamyon
2
105
Ekskavatör
1
103
Loder (Yükleyici)
1
97
Delici Makine (rock)
1
99
Arazöz
1
102
Jeneratör
1
110
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
1
114
Tüm Tesis
Kaynak: Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu İle İlgili Yönetmelik ve
Economopoulos. 1993
n
Lw(i)
10
Leq= 10 Log
10
i=1
n
Lw(i)= 10 Log
Lw
10
10 4
i=1
Kamyonun çalışması durumunda oluşabilecek gürültü düzeyi için Eşdeğer
Gürültü Seviyesi
Formülü kullanılarak hesaplanırsa;
n
103
LeqKamyon = 10 Log
10 10 = 97 dBA
i=1
Ekskavatörün çalışması durumunda oluşabilecek gürültü düzeyi için Eşdeğer
Gürültü Seviyesi
Formülü kullanılarak hesaplanırsa;
n
LeqEkskavatör = 10 Log
105
10 10 = 99 dBA
i=1
Loderin çalışması durumunda oluşabilecek gürültü düzeyi için Eşdeğer Gürültü
Seviyesi
Formülü kullanılarak hesaplanırsa;
164
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
n
103
LeqLoder = 10 Log
10 10 = 97 dBA
i=1
Delici makinenin çalışması durumunda oluşabilecek gürültü düzeyi için Eşdeğer
Gürültü Seviyesi
Formülü kullanılarak hesaplanırsa;
n
97
LeqDelici Makine = 10 Log
1010 = 91 dBA
i=1
Arazözün çalışması durumunda oluşabilecek gürültü düzeyi için Eşdeğer Gürültü
Seviyesi
Formülü kullanılarak hesaplanırsa;
n
99
LeqArazöz = 10 Log
1010 = 93 dBA
i=1
Jeneratörün çalışması durumunda oluşabilecek gürültü düzeyi için Eşdeğer
Gürültü Seviyesi
Formülü kullanılarak hesaplanırsa;
n
LeqJeneratör = 10 Log
102
10 10 = 96 dBA
i=1
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisisinin çalışması durumunda oluşabilecek gürültü
düzeyi için Eşdeğer Gürültü Seviyesi
Formülü kullanılarak hesaplanırsa;
n
LeqKırma-Yıkama-Eleme tesisi = 10 Log
110
10 10 = 104 dBA
i=1
Tesisteki tüm makine ve teçhizatın aynı anda çalışması durumunda oluşabilecek
gürültü düzeyi nokta kaynak olarak kabul edilmektedir. Eşdeğer gürültü seviyesi
Leq=10
Lw(i)
Log ∑ni=1 10 10
Lw
Lw (i)=10
Formülü kullanılarak hesaplanırsa;
165
10 10
Log ∑ni=1
4
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
n
103
Leq = 10 Log
105
103
97
99
102
110
(2x10 10 +2x10 10 +10 10 +1010 +1010 +10 10 +10 10 ) = 113 dBA
i=1
Leq = 114 dBA
Her bir gürültü kaynağına ait ses gücü düzeyinin 500–4000 Hz arasındaki 4 oktav
bandına dağılımı, her bir oktav bandındaki ses gücü düzeyi hesap edilerek aşağıdaki
tabloda gösterilmektedir.
Lw(i) = 10* log (10(Lw/10) / 4)
Lw= Kaynağın ses gücü düzeyi (dB)
Tablo 83. Ses Gücü Düzeylerinin Oktav Bantlarına Dağılımı
Ekipman
Toplam
Kamyon
Ekskavatör
Loder (Yükleyici)
Delici Makine (rock)
Arazöz
Jeneratör
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Tüm Tesis
103
105
103
97
99
102
110
114
500 Hz
97
99
97
91
93
96
104
108
Ses Gücü Düzeyi (dB)
1000 Hz 2000Hz 4000Hz
97
97
97
99
99
99
97
97
97
91
91
91
93
93
93
96
96
96
104
104
104
108
108
108
Toplam ses gücü düzeylerinin 4 oktav banda da eşit olarak dağıldığı
varsayılmaktadır.
Lp = Lw +10Log
Lpi
Lw
Q
r
Q
4πr2
= Kaynakların r mesafedeki serbest alanda gürültü basınç düzeyleri (dB)
= Kaynağın ses gücü düzeyi (dB)
= Yönelme katsayısı (2 alınmıştır)
= Kaynaktan olan uzaklık (m)
Tablo 84. Kullanılacak Gürültü Kaynaklarının Ses Basınç Düzeyleri
Gürültü Kaynağı
Mesafe (m)
Kamyon
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
Ses Basınç Düzeyi (dBA)
500 Hz 1000 Hz 2000 Hz 4000 Hz
69.00
69.00
69.00
69.00
61.04
61.04
61.04
61.04
55.02
55.02
55.02
55.02
49.00
49.00
49.00
49.00
41.04
41.04
41.04
41.04
35.02
35.02
35.02
35.02
31.50
31.50
31.50
31.50
29.00
29.00
29.00
29.00
27.06
27.06
27.06
27.06
166
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Ekskavatör
Loder (Yükleyici)
Delici Makine (rock)
Arazöz
Jeneratör
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
25.48
22.98
21.41
71.00
63.04
57.02
51.00
43.04
37.02
33.50
31.00
29.06
27.48
24.98
23.41
69.00
61.04
55.02
49.00
41.04
35.02
31.50
29.00
27.06
25.48
22.98
21.41
63.00
55.04
49.02
43.00
35.04
29.02
25.50
23.00
21.06
19.48
16.98
15.41
65.00
57.04
51.02
45.00
37.04
31.02
27.50
25.00
23.06
21.48
18.98
17.41
68.00
60.04
54.02
25.48
22.98
21.41
71.00
63.04
57.02
51.00
43.04
37.02
33.50
31.00
29.06
27.48
24.98
23.41
69.00
61.04
55.02
49.00
41.04
35.02
31.50
29.00
27.06
25.48
22.98
21.41
63.00
55.04
49.02
43.00
35.04
29.02
25.50
23.00
21.06
19.48
16.98
15.41
65.00
57.04
51.02
45.00
37.04
31.02
27.50
25.00
23.06
21.48
18.98
17.41
68.00
60.04
54.02
167
25.48
22.98
21.41
71.00
63.04
57.02
51.00
43.04
37.02
33.50
31.00
29.06
27.48
24.98
23.41
69.00
61.04
55.02
49.00
41.04
35.02
31.50
29.00
27.06
25.48
22.98
21.41
63.00
55.04
49.02
43.00
35.04
29.02
25.50
23.00
21.06
19.48
16.98
15.41
65.00
57.04
51.02
45.00
37.04
31.02
27.50
25.00
23.06
21.48
18.98
17.41
68.00
60.04
54.02
25.48
22.98
21.41
71.00
63.04
57.02
51.00
43.04
37.02
33.50
31.00
29.06
27.48
24.98
23.41
69.00
61.04
55.02
49.00
41.04
35.02
31.50
29.00
27.06
25.48
22.98
21.41
63.00
55.04
49.02
43.00
35.04
29.02
25.50
23.00
21.06
19.48
16.98
15.41
65.00
57.04
51.02
45.00
37.04
31.02
27.50
25.00
23.06
21.48
18.98
17.41
68.00
60.04
54.02
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Tüm Tesis
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
48.00
40.04
34.02
30.50
28.00
26.06
24.48
21.98
20.41
76.00
68.04
62.02
56.00
48.04
42.02
38.50
36.00
34.06
32.48
29.98
28.41
80.00
72.04
66.02
60.00
52.04
46.02
42.50
40.00
38.06
36.48
33.98
32.41
48.00
40.04
34.02
30.50
28.00
26.06
24.48
21.98
20.41
76.00
68.04
62.02
56.00
48.04
42.02
38.50
36.00
34.06
32.48
29.98
28.41
80.00
72.04
66.02
60.00
52.04
46.02
42.50
40.00
38.06
36.48
33.98
32.41
48.00
40.04
34.02
30.50
28.00
26.06
24.48
21.98
20.41
76.00
68.04
62.02
56.00
48.04
42.02
38.50
36.00
34.06
32.48
29.98
28.41
80.00
72.04
66.02
60.00
52.04
46.02
42.50
40.00
38.06
36.48
33.98
32.41
48.00
40.04
34.02
30.50
28.00
26.06
24.48
21.98
20.41
76.00
68.04
62.02
56.00
48.04
42.02
38.50
36.00
34.06
32.48
29.98
28.41
80.00
72.04
66.02
60.00
52.04
46.02
42.50
40.00
38.06
36.48
33.98
32.41
Belirli mesafelerde atmosferin absorbe ettiği basınç düzeyleri hesaplama sonuçları
dBA olarak aşağıda verilmektedir;
Aatm Atmosferik Yutuş =7,4 x 10-8 (f2 x
F
r

r
dBA
Q
= Frekans (500-4000 Hz alınmıştır)
= Kaynaktan olan uzaklık (m)
= Havanın bağıl nemi (% 66,4 alınmıştır.)
Proje kapsamında yapılan hesaplamalarda Adana Meteorloji Bölge Müdürlüğü;
Adana Meteoroloji İstasyonu verilerinde yer alan yıllık ortalama bağıl nem % 66,4 olarak
alınmıştır.
168
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tablo 85. Mesafeye Bağlı Olarak Hesaplanan Atmosferik Yutuş Değerleri
Frekans (Hz) Mesafe (m) Atmosferik Yutuş
10
0.003
25
0.007
50
0.014
100
0.028
250
0.070
500
0.139
500
750
0.209
1000
0.279
1250
0.348
1500
0.418
2000
0.557
2396
0.668
10
0.011
25
0.028
50
0.056
100
0.111
250
0.279
500
0.557
1000
750
0.836
1000
1.114
1250
1.393
1500
1.672
2000
2.229
2396
2.670
10
0.045
25
0.111
50
0.223
100
0.446
250
1.114
500
2.229
2000
750
3.343
1000
4.458
1250
5.572
1500
6.687
2000
8.916
2396
10.681
10
0.178
25
0.446
50
0.892
100
1.783
250
4.458
500
8.916
4000
750
13.373
1000
17.831
1250
22.289
1500
26.747
2000
35.663
2396
42.724
169
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Atmosferik yutuş değerlerinin düşülmesinden sonra her bir gürültü kaynağının 4
oktav bandındaki net ses düzeyi aşağıdaki formüle göre hesaplanarak tabloda verilmiştir.
İlk 100 m‘de
LP  LPort
100 m‘de sonra
LP = LPort - AAt m
Tablo 86. Faaliyet Alanında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri
Gürültü Kaynağı
Kamyon
Ekskavatör
Loder (Yükleyici)
Delici Makine (rock)
Mesafe (m)
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
Ses Basınç Düzeyi (dBA)
500 Hz 1000 Hz 2000 Hz 4000 Hz
69.00
68.99
68.96
68.82
61.03
61.01
60.93
60.60
55.01
54.96
54.80
54.13
48.97
48.89
48.55
47.22
40.97
40.76
39.93
36.58
34.88
34.46
32.79
26.10
31.29
30.66
28.16
18.13
28.72
27.89
24.54
11.17
26.71
25.67
21.49
4.77
25.06
23.81
18.79
22.42
20.75
14.06
20.74
18.74
10.73
71.00
70.99
70.96
70.82
63.03
63.01
62.93
62.60
57.01
56.96
56.80
56.13
50.97
50.89
50.55
49.22
42.97
42.76
41.93
38.58
36.88
36.46
34.79
28.10
33.29
32.66
30.16
20.13
30.72
29.89
26.54
13.17
28.71
27.67
23.49
6.77
27.06
25.81
20.79
0.73
24.42
22.75
16.06
22.74
20.74
12.73
69.00
68.99
68.96
68.82
61.03
61.01
60.93
60.60
55.01
54.96
54.80
54.13
48.97
48.89
48.55
47.22
40.97
40.76
39.93
36.58
34.88
34.46
32.79
26.10
31.29
30.66
28.16
18.13
28.72
27.89
24.54
11.17
26.71
25.67
21.49
4.77
25.06
23.81
18.79
22.42
20.75
14.06
20.74
18.74
10.73
63.00
62.99
62.96
62.82
55.03
55.01
54.93
54.60
49.01
48.96
48.80
48.13
42.97
42.89
42.55
41.22
34.97
34.76
33.93
30.58
28.88
28.46
26.79
20.10
25.29
24.66
22.16
12.13
22.72
21.89
18.54
5.17
170
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Arazöz
Jeneratör
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Tüm Tesis
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
20.71
19.06
16.42
14.74
65.00
57.03
51.01
44.97
36.97
30.88
27.29
24.72
22.71
21.06
18.42
16.74
68.00
60.03
54.01
47.97
39.97
33.88
30.29
27.72
25.71
24.06
21.42
19.74
76.00
68.03
62.01
55.97
47.97
41.88
38.29
35.72
33.71
32.06
29.42
27.74
80.00
72.03
66.01
59.97
51.97
45.88
42.29
39.72
37.71
36.06
33.42
31.74
19.67
17.81
14.75
12.74
64.99
57.01
50.96
44.89
36.76
30.46
26.66
23.89
21.67
19.81
16.75
14.74
67.99
60.01
53.96
47.89
39.76
33.46
29.66
26.89
24.67
22.81
19.75
17.74
75.99
68.01
61.96
55.89
47.76
41.46
37.66
34.89
32.67
30.81
27.75
25.74
79.99
72.01
65.96
59.89
51.76
45.46
41.66
38.89
36.67
34.81
31.75
29.74
171
15.49
12.79
8.06
4.73
64.96
56.93
50.80
44.55
35.93
28.79
24.16
20.54
17.49
14.79
10.06
6.73
67.96
59.93
53.80
47.55
38.93
31.79
27.16
23.54
20.49
17.79
13.06
9.73
75.96
67.93
61.80
55.55
46.93
39.79
35.16
31.54
28.49
25.79
21.06
17.73
79.96
71.93
65.80
59.55
50.93
43.79
39.16
35.54
32.49
29.79
25.06
21.73
64.82
56.60
50.13
43.22
32.58
22.10
14.13
7.17
0.77
67.82
59.60
53.13
46.22
35.58
25.10
17.13
10.17
3.77
75.82
67.60
61.13
54.22
43.58
33.10
25.13
18.17
11.77
5.73
79.82
71.60
65.13
58.22
47.58
37.10
29.13
22.17
15.77
9.73
-
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Tabloda gürültü kaynaklarına ait ses basınç düzeylerinin dört oktav banda eşit
olarak dağıldığı varsayılmaktadır. Faaliyet alanındaki gürültü kaynaklarının ses basınç
düzeylerini hesaplamak için aşağıda tablo halinde verilen düzeltme faktörleri
kullanılmıştır.
Tablo 87. Frekanslara Göre Düzeltme Faktörleri
Merkez Frekans (Hz)
500
1000
2000
4000
Düzeltme Faktörü
-3.2
0
+1.2
+1
Yukarıdaki tabloda verilen düzeltme faktörlerine göre yapılan hesaplama
sonucunda her bir gürültü kaynağının 4 oktav bandındaki ses basınç düzeyleri tabloda
verilmiştir.
Tablo 88. Faaliyet Alanında Kullanılacak Her Bir Gürültü Kaynağının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri
Gürültü Kaynağı
Kamyon
Ekskavatör
Loder (Yükleyici)
Mesafe (m)
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
Ses Basınç Düzeyi (dBA)
Toplam Net Ses Düzeyi (dBA)
500 Hz 1000 Hz 2000 Hz 4000 Hz
65.80
68.99
70.16
69.82
75.008
57.83
61.01
62.13
61.60
66.943
51.81
54.96
56.00
55.13
60.751
45.77
48.89
49.75
48.22
54.409
37.77
40.76
41.13
37.58
45.635
31.68
34.46
33.99
27.10
38.626
28.09
30.66
29.36
19.13
34.398
25.52
27.89
25.74
12.17
31.344
23.51
25.67
22.69
5.77
28.937
21.86
23.81
19.99
26.941
19.22
20.75
15.26
23.731
17.54
18.74
11.93
21.679
67.80
70.99
72.16
71.82
77.008
59.83
63.01
64.13
63.60
68.943
53.81
56.96
58.00
57.13
62.751
47.77
50.89
51.75
50.22
56.409
39.77
42.76
43.13
39.58
47.635
33.68
36.46
35.99
29.10
40.626
30.09
32.66
31.36
21.13
36.398
27.52
29.89
27.74
14.17
33.344
25.51
27.67
24.69
7.77
30.937
23.86
25.81
21.99
1.73
28.941
21.22
22.75
17.26
25.731
19.54
20.74
13.93
23.679
65.80
68.99
70.16
69.82
75.008
57.83
61.01
62.13
61.60
66.943
51.81
54.96
56.00
55.13
60.751
45.77
48.89
49.75
48.22
54.409
37.77
40.76
41.13
37.58
45.635
31.68
34.46
33.99
27.10
38.626
28.09
30.66
29.36
19.13
34.398
25.52
27.89
25.74
12.17
31.344
172
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Delici Makine (rock)
Arazöz
Jeneratör
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Tüm Tesis
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
10
25
23.51
21.86
19.22
17.54
59.80
51.83
45.81
39.77
31.77
25.68
22.09
19.52
17.51
15.86
13.22
11.54
61.80
53.83
47.81
41.77
33.77
27.68
24.09
21.52
19.51
17.86
15.22
13.54
64.80
56.83
50.81
44.77
36.77
30.68
27.09
24.52
22.51
20.86
18.22
16.54
72.80
64.83
58.81
52.77
44.77
38.68
35.09
32.52
30.51
28.86
26.22
24.54
76.80
68.83
25.67
23.81
20.75
18.74
62.99
55.01
48.96
42.89
34.76
28.46
24.66
21.89
19.67
17.81
14.75
12.74
64.99
57.01
50.96
44.89
36.76
30.46
26.66
23.89
21.67
19.81
16.75
14.74
67.99
60.01
53.96
47.89
39.76
33.46
29.66
26.89
24.67
22.81
19.75
17.74
75.99
68.01
61.96
55.89
47.76
41.46
37.66
34.89
32.67
30.81
27.75
25.74
79.99
72.01
173
22.69
19.99
15.26
11.93
64.16
56.13
50.00
43.75
35.13
27.99
23.36
19.74
16.69
13.99
9.26
5.93
66.16
58.13
52.00
45.75
37.13
29.99
25.36
21.74
18.69
15.99
11.26
7.93
69.16
61.13
55.00
48.75
40.13
32.99
28.36
24.74
21.69
18.99
14.26
10.93
77.16
69.13
63.00
56.75
48.13
40.99
36.36
32.74
29.69
26.99
22.26
18.93
81.16
73.13
5.77
63.82
55.60
49.13
42.22
31.58
21.10
13.13
6.17
65.82
57.60
51.13
44.22
33.58
23.10
15.13
8.17
1.77
68.82
60.60
54.13
47.22
36.58
26.10
18.13
11.17
4.77
76.82
68.60
62.13
55.22
44.58
34.10
26.13
19.17
12.77
6.73
80.82
72.60
28.937
26.941
23.731
21.679
69.008
60.943
54.751
48.409
39.635
32.626
28.398
25.344
22.937
20.941
17.731
15.679
71.008
62.943
56.751
50.409
41.635
34.626
30.398
27.344
24.937
22.941
19.731
17.679
74.008
65.943
59.751
53.409
44.635
37.626
33.398
30.344
27.937
25.941
22.731
20.679
82.008
73.943
67.751
61.409
52.635
45.626
41.398
38.344
35.937
33.941
30.731
28.679
86.008
77.943
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
50
100
250
500
750
1000
1250
1500
2000
2396
62.81
56.77
48.77
42.68
39.09
36.52
34.51
32.86
30.22
28.54
65.96
59.89
51.76
45.46
41.66
38.89
36.67
34.81
31.75
29.74
67.00
60.75
52.13
44.99
40.36
36.74
33.69
30.99
26.26
22.93
66.13
59.22
48.58
38.10
30.13
23.17
16.77
10.73
-
71.751
65.409
56.635
49.626
45.398
42.344
39.937
37.941
34.731
32.679
LT = Toplam ses düzeyi (dBA)
LT = 10log∑10Li/10
Burada en kötü ihtimal olan tüm makinelerin aynı anda çalıştıkları varsayılarak
oluşacak olan eşdeğer gürültü düzeyleri hesaplanarak tabloda verilmiştir.
Lgündüz-akşam-gece = Leq
Leq = 10 log∑10LT/10
Tablo 89. Faaliyet Alanında Kullanılacak Tüm Gürültü Kaynaklarının Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri
Mesafe (m) Lgündüz-akşam-gece (dBA)
10
86.008
25
77.943
50
71.751
100
65.409
250
56.635
500
49.626
750
45.398
1000
42.344
1250
39.937
1500
37.941
2000
34.731
2396
32.679
174
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Lgündüz‐akşam‐gece(dBA)
100
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0
0
500
1000
1500
2000
2500
3000
Şekil 63. Gürültünün Mesafeye Göre Dağılım Grafiği
Proje sahasında gürültüye neden olan bütün iş makinelerinin ve ekipmanların aynı
anda çalışması durumunda yaratacağı gürültü seviyesi en yakın yerleşim yerine (kuş
uçuşu 2.396 m) göre yapılan hesaplamalar sonucunda mesafenin çok uzun olmasından
dolayı çevreye gürültü anlamında herhangi olumsuz bir etkisi olmayacaktır. 04.06.2010
tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel
Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” (27.04.2011 tarih ve 27917
sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik”) Madde 22 – (1) İşletme, tesis, atölye, imalathane ve işyerlerinden çevreye
yayılan gürültü seviyesine ilişkin kriterleraşağıda belirtilmiştS:
a) Her bir işletme ve tesisten çevreye yayılan gürültü seviyesi Ek-VII’de yer alan
Tablo-4’te verilen sınır değerleri aşamaz denilmekte olup, proje sahasında gürültüye
neden olan bütün iş makinelerinin ve ekipmanların aynı anda çalışması durumunda
yaratacağı gürültü seviyesi en yakın mesafedeki yerleşim merkezine (kuş uçuşu 2.396 m)
göre yapılan hesaplamalar sonucunda 32,679 dBA hesaplanmış ve yönetmelikte belirtilen
sınır değerleri sağladığı görülmüştür.
Tablo 90. Endüstri Tesisleri İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri
Lgündüz Lakşam Lgece
(dBA) (dBA) (dBA)
Alanlar
Gürültüye hassas kullanımlardan eğitim. kültür ve sağlık alanları ile yazlık ve kamp
yerlerinin yoğunluklu olduğu alanlar
Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların
yoğun olarak bulunduğu alanlar
Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan işyerlerinin
yoğun olarak bulunduğu alanlar
Endüstriyel alanlar
175
60
55
50
65
60
55
68
63
58
70
65
60
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Yukarıda yapılan hesaplamalara göre, faaliyetten kaynaklı gürültü seviyesinin,
2.396 m mesafede oluşturacağı gürültü seviyesi 32,679 dBA olarak bulunmuştur.
Dolayısıyla oluşacak gürültü seviyesi yönetmelikte verilen sınır değerlerin altında
kalmaktadır.
Tesis yerinin topoğrafik. coğrafik durumunun etkisiyle de gürültü seviyesinde
azalma meydana gelecektir. 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği” (27.04.2011 tarih ve 27917 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”) gereğince endüstri tesisleri için verilen
maksimum gürültü seviyesi olan Lgündüz (70 dBA), Lakşam (65 dBA) ve Lgece (60
dBA) sınır değerlerinden daha düşük olacağını ve gerekli tüm önlemleri alacağını işletme
taahhüt etmektedir.
Ayrıca işletme sahasında yapılacak çalışmalarda iş makinelerinin hepsinin aynı
anda ve aynı yerde çalışmaları çok nadir durumlarda söz konusu olacaktır. Faaliyet alanı
04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” (27.04.2011 tarih
ve 27917 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik”) EK VII’ de Tablo 5’te Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır
Değerleri sağlamakta olup sınır değerler aşağıda tablo halinde belirtilmektedir.
Tablo 91. Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri
Faaliyet türü (yapım, yıkım ve onarım)
Bina
Yol
Diğer kaynaklar
Lgündüz (dBA)
70
75
70
b) Gürültüye hassas kullanımları etkileyebilecek şekilde yakınında, bitişiğinde,
altında veya üstünde faaliyetini sürdüren; her bir işyeri, atölye, imalathane ve benzeri
işletmelerden hava yoluyla çevreye yayılan veya ortak bölme elemanları, ara döşemeler,
tavan veya bitişik duvarlar aracılığıyla hassas kullanımlara iletilen çevresel gürültü
seviyesi Leq gürültü göstergesi cinsinden arka plan gürültü seviyesini 5 dBA’dan fazla
aşamaz.
29.04.2009 tarih ve 27214 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik”
(31.12.2011 tarih ve 28159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevre
Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”) “EK-2; Madde 2.18 Üretim kapasitesi 200 ton/gün ve
üzeri olan ve 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun I. Grup b, II. Grup
(kireçtaşı dahil), IV. Grup, V. Grup’larında yer alan madenlerin çıkartıldığı ocaklar.”
ve “2.19 Üretim kapasitesi 200 ton/gün ve üzeri olan ve Maden Kanununun I. Grup b,
II. Grup (kireçtaşı dahil), IV. Grup, V. Grup’larında yer alan madenlerin ve cüruf ve
molozların kırılması, öğütülmesi, elenmesi için kurulan tesisler.” kapsamında olup,
işletme faaliyete geçtiğinde Çevre Kanununca Alınması Gerekli İzin ve Lisanslar
Yönetmeliği’ndeki yükümlülüğünü yerine getireceğini taahhüt eder.
176
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Çok duyarlı kullanımların yakınında olması durumunda işletmeye geçildikten
sonra çevresel titreşimle ilgili ölçümlerin yapılacağını işletme sahibi taahhüt eder.
İşletme sahasında oluşacak gürültüye karşı, çalışan personelin etkilenmemesi için
10.06.2003 tarih ve 25134 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4857
sayılı “İş Kanunu”nda belirtilen koruyucu gereçler ve giysilerin işçilere verilmesi
işletme sahibinin taahhüdü altındadır.
5.5. Sağlık Koruma Bandı Mesafesi
10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin
Yönetmeliğinin sağlık koruma bandı mecburiyetinin yer aldığı 16. Maddesinde ‘Sanayi
bölgesi, organize sanayi bölgesi ve endüstri bölgesi içindeki tesisler ile ikinci ve üçüncü
sınıf gayrisıhhî müesseselerin etrafında da müessesenin faaliyeti gerektirdiği takdirde,
inceleme kurulunun kararına istinaden yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği
kişi tarafından sağlık koruma bandı oluşturulmasına karar verilebilir. Sağlık koruma
bandı, inceleme kurulları tarafından tesislerin çevre ve toplum sağlığına yapacağı zararlı
etkiler ve kirletici unsurlar dikkate alınarak belirlenir. Sağlık koruma bandı, sanayi
bölgesi sınırı esas alınarak tespit edilir. “ÇED raporu düzenlenmesi gereken tesislerde bu
rapordaki mesafeler esas alınır.” hükmü yer almaktadır.
3213 sayılı Maden Kanunu’nun 7. Maddesi (Değişik madde: 26/05/2004 – 5177
S.K./3.mad) “Kamu hizmeti veya umumun yararına ayrılmış yerlere ve bu tür tesislere 60
m mesafe dâhilinde madencilik faaliyetleri Bakanlığın, binalara 60 m, özel mülkiyete
konut araziye 20 m mesafe dâhilinde ise mülk sahibinin iznine bağlıdır. Bu mesafeler,
ihtiyaç halinde madencilik faaliyetlerinin boyutu, emniyet tedbirleri ve arazinin yapısı
dikkate alınarak Bakanlıkça artırılabilir. Mesafeler yatay olarak hesaplanır.” hükmü
gereğince ocak alanından diğer yönlerden komşu arsa sınırlarına 20 m, köy yoluna 25 m,
her yöne 60 m mesafe sağlık koruma bandı olarak bırakılması öngörülmekte olup, bu
alana müdahale edilmeyecektir.
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında proje sahası içinde bulunan dere
yataklarına koruma bandı mesafesi bırakılacaktır. Akarsu yataklarına faaliyetten kaynaklı
oluşabilecek rusubat (sediment, askıda katı madde vs.) akışının engellenmesi için tüm
tedbirler alınacak olup, dere yataklarına olabilecek taş yuvarlanmaları ve parça
saçılmalarına engellenmesi için tüm tedbirler alınacaktır.
5.6. Doğaya Yeniden Kazandırma Çalışmaları ve Rehabilitasyon Planı
Söz konusu proje alanı orman arazisi niteliğindedir. Üretim faaliyetlerine
geçilmeden önce hazırlanacak rehabilitasyon projesi, faaliyetler sona erdikten sonra
uygulanacaktır. Rehabilitasyon çalışmalarında; üretim faaliyetlerinde oluşturulmuş
basamakların duraylılığı basamak yüksekliği ve şev açısı düşürülerek sağlanacaktır.
Basamaklar üzerinde ağaçlandırma çalışmaları yapılarak, üretim yapılmış alanlar orman
olarak doğaya kazandırılacaktır. Proje kapsamında hazırlanan orman rehabilitasyon planı
EK-14’te sunulmuştur.
5.7. Risk Analizi
177
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
5.7.a. Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Analizi
Proje alanında risk analizinde aşağıdaki maddeler dikkate alınacaktır;
- Üretim faaliyetlerinde iş makineleri ve araç hareketinden kaynaklanabilecek kazalar,
- Patlatma işleminden kaynaklanabilecek kaya düşmesi, kaya fırlaması,
- Arazi topoğrafyasında yapılan değişiklikten kaynaklanabilecek kaya düşmesi,
- Orman yangını.
Proje etki alanında risk analizinde aşağıdaki maddeler dikkate alınacaktır;
- Nakliye esnasında ve araç hareketinden kaynaklanabilecek kazalar,
- Patlatma işleminden kaynaklanabilecek kaya fırlaması, hasar verici titreşim
- Orman yangını.
5.7.b. Proje kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında risk durumlarında
alınacak önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Proje ve proje etki alanında belirlenen riskler için inşaat, işletme ve işletme
sonrasında aşağıdaki önlemler alınacaktır;
- İş makineleri ve araçların hareketlerinden kaynaklanacak kazalar için; üretim
alanlarında ve nakliye yollarında iş makinesi ve araç kullananlar için ikaz levhaları
kullanılacaktır. İş güvenliği uzmanı tarafından belirlenen uyarılara ve araç hızları
limitlerine uyulacaktır.
- Proje sahası etrafında insan ve hayvan giriş çıkışının engellemesi ile yakın civarda
bulunan tarım arazilerinde çalışacak işçilerin kaza risklerinden korunması için, iş
güvenliği uzmanı tarafından uygun görülen yerlere çitler, uyarı ikaz levhaları ve
güvenlik kontrol noktaları konulacaktır.
- Patlatma işlemlerinden kaynaklanabilecek kaya düşmesi, kaya fırlaması ve titreşim
için; kontrollü patlatma yapılacaktır. Yapılacak tüm patlatma işlemlerinde 500 m
içerisinde bulunabilecek, tarım arazisi ve sulama alanları dikkate alınarak kontrollü
patlatma yapılacaktır. Kontrollü patlatma işleminde delik başına gecikmeli kapsül ve
yüzey gecikmeli iletim sistemi kullanılacaktır.
- Arazi topoğrafyasında yapılan değişiklikten kaynaklanabilecek kaya düşmesi, heyelan
için; işletme sırasında ve işletme sonrasında oluşturulacak basamakların yüksekliği ve
şev açısı zemine göre emniyetli sınırlar içerisinde seçilecektir. İşletme aşamasında
emniyetli basamak yüksekliği 10-15 m ve basamaklar arası şev acısı 60o’dir. İşletme
sonrasında ise emniyetli basamak yüksekliği 10 m ve basamaklar arası şev açısı 60o
belirlenmiştir.
- İşletme aşamasında ve işletme sonrası yapılacak rehabilitasyon çalışmalarında orman
yangını riskine karşı aşağıdaki önlemler alınacaktır;
• Görülebilir yerlere yangın ikaz levhaları konulacaktır.
• Proje alanı ve civarında her ne amaçla olursa olsun kesinlikle odun ateşi
yakılmayacaktır.
• Yangın konusunda işçilere eğitim verilecektir.
178
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
• Yangın çıkması durumunda en yakın Orman İdaresine bildirilecektir.
• Orman yangınlarının söndürülmesinde kullanılmak üzere, orman idaresinin
talimatları doğrultusunda yeterli miktarda araç-gereç bulundurulacaktır. Bu araç
gereçler başka amaçlar için kullanılmayacak ve devamlı bakımları yapılacaktır.
• Orman yangınlarında kaybolan veya bulunamayan araç-gereçlerin yerine yenileri
konulacaktır.
• İşletme, Orman İdaresinin görevlendirdiği elemanların kontrolüne açık olacak,
alınacak yeni önlem önerileri yerine getirilecektir.
5.8. Diğer Hususlar
Bu bölümde belirtilecek başka bir husus bulunmamaktadır.
179
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
BÖLÜM 6. PROJENİN ALTERNATİFLERİ (Bu bölümde teknoloji, alınacak
önlemlerin alternatiflerinin karşılaştırılması yapılacak ve tercih sıralaması
belirtilecektir.)
“Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve
Tic. Ltd. Şti.” tarafından T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel
Müdürlüğü’nden alınmış S: 201002120 Sicil Numaralı ve ER: 3244364 Erişim Numaralı
II (a) Grup İşletme Ruhsatına (Bkz. EK-1, İşletme Ruhsatı) istinaden Adana İli,
Karaisalı İlçesi, Espice Tepe Mevkii sınırları içerisinde bulunan 100 ha’lık taşınmazın
24,75 ha’lık alanı içinde Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi kurulmuş ve
mevcut kapasite yetmediğinden dolayı kapasite artışı planlanmaktadır. Planlanan kapasite
artışı ile birlikte mevcut ÇED izin alanının 24,75 ha’dan 57,4 ha’a (574.029,744 m2),
üretim kapasitesinin ise 186.400 ton/yıl’dan (80.000 m3/yıl) 1.165.000 ton/yıl’a (500.000
m3/yıl) çıkarılarak kapasite artışı gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Çıkarılan malzemenin tamamı kırma-yıkama-eleme tesisinde boyutlandırıldıktan
sonra, ebatlarına göre ayrılan malzeme piyasaya sunulacaktır. Toplam görünür rezervi
34.517.340 olup 29 yıllık toplam üretim miktarı 33.785.000 ton’dur. İşletmenin mevcut
rezerv sorunu olmadığı için işletme ömrü vermek çok güç olmakla birlikte tesis için 29
yıl olarak düşünülmüştür.
Söz konusu projenin yer aldığı alanın tamamı orman arazisidir. Proje yerinin
kullanımı için Orman Bölge Müdürlüğü’nden ÇED Olumlu Belgesi alınmasına
müteakiben tahsis işlemi yapılacaktır. Tahsis işleminden sonra ocak sahasında faaliyete
başlanılacaktır.
Proje yerinin seçiminde öne çıkan ve dikkat edilen hususlar aşağıda verilmektedir.
 Elde edilecek malzemenin bulunduğu sahanın kalite ve rezerv bakımından
ihtiyaçlara cevap verebilmesi.
 Öngörülen işletme yönteminin mevcut saha şartlarında uygulanabilirliği, öngörülen
işletme yöntemi açık ocak işletmeciliğidir ve kademe yöntemi ile üst kottan itibaren
basamaklar oluşturularak çalışılması planlanmaktadır.
 Uygulama sahasında öngörülen üretim yöntemi ile zarar görmesi muhtemel doğal
veya yapay çevrenin mevcut kullanım durumu ve faaliyetle olabilecek etkileşimi.
 Proje sahası ve çevresinde mer’i mevzuat kapsamında yasal engellerin veya
kullanım kısıtlamalarının bulunup bulunmadığı.
 Proje sahasının görüş ve etki alanı içinde yerleşim yerlerinin mevcudiyeti ve
mesafesi.
Faaliyet alanı belirlenirken yukarıda verilen kriterler hep birlikte değerlendirmeye
tabi tutularak projeden maksimum fayda ve minimum zarar görmek üzere optimum saha
seçimi yapılmıştır. Üretim yöntemi kademeli-basamaklı patlatma tekniği olup açık ocak
işletmelerinde sıkça uygulanan ve çevreye en az etki yapan teknolojidir. Proje dâhilinde
galeri atımı yapılmayacaktır.
Maden işletmeciliğinde yer alternatifi fazla bulunmamakta olup, madenin
bulunduğu yere göre işletme alanı seçilmektedir. Rezervin büyüklüğü, ulaşım kolaylığı,
180
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
çevre koşulları, teknolojik ve mali imkânlar göz önüne alındığında bu maden sahasının
işletilmesi için koşulların olumlu olduğu sonucuna varmak mümkündür. Planlanan proje
ile işletmede çalışacak vasıfsız işçiler yakın yerleşim birimlerinden sağlanacaktır.
Böylece yöre halkının yeni bir iş alanında istihdam edilmesi sağlanacaktır. İşçilerin
günlük gıda ihtiyaçları ise yakın çevre köylerden ve ilçeden temin edilecektir. Bu
kapsamda proje için seçilen yere alternatif düşünülmemektedir.
181
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
BÖLÜM 7: İZLEME PROGRAMI
7.1. Projenin inşaatı için önerilen izleme programı, projenin işletilmesi ve işletme
sonrası için önerilen izleme programı ve acil müdahale planı
Çevresel İzleme Programı
Önerilen proje kapsamında, kapasite artışı planlanan projenin işletme
dönemlerinde önerilen çevresel izleme programı, faaliyetin işletmesi (baca gazı, hava
kalitesi, atıksular, gürültü, nehir ortamı, maden sahası vb.) ve işletme sonrası için önerilen
çevresel izleme programı ve acil müdahale planı kapsamında; gerek arazi hazırlığı
gerekse işletme döneminde ve ayrıca faaliyet işletmeye kapandıktan sonra düzenli olarak
izleme çalışmaları yürütülecektir.
Ayrıca, kapasite artışı planlanan proje ile ilgili faaliyete geçilmesi halinde
taahhütlerin yerine getirilip getirilmediği, 18.12.2009 tarih ve 27436 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yeterlik Belgesi Tebliği Ek-4’te yer alan “Nihai
ÇED Raporu İzleme Raporları Formu” İDK tarafından belirlenecek periyotlarda
iletilecektir.
Tablo 92. İşletme Aşaması ve İşletme Sonrası İzleme Programı
Dönem
İşletme
İzlenecek Parametre
İzleme Metodu
Hava Kalitesi
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Çevre analizleri
Yeterlik Belgesi, Türkiye Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK)
tarafından Akreditasyon Belgesine sahip laboratuvara ait
kalibrasyonu yapılmış emisyon ölçüm cihazlarıyla PMR10R
ve çöken toz ölçümleri (Malzeme ocakları, nakliye yolları ve
depolama alanları)
Su, Atık Su
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Çevre Analizleri
Yeterlik Belgesi, Türkiye Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK)
tarafından Akreditasyon Belgesine sahip laboratuvar
tarafından üç ayda bir su numunesi alınarak su kalitesi
izlenecektir.
Üç ayda bir
Katı atıklar, ambalaj
atıkları,
ömrünü
tamamlamış lastikler
Gözlemsel
Sürekli
Gürültü
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Çevre Analizleri
Yeterlik Belgesi, Türkiye Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK)
tarafından Akreditasyon Belgesine sahip laboratuvara ait
kalibrasyonu yapılmış gürültü ölçüm cihazlarıyla gürültü
ölçümü
Titreşim
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Çevre Analizleri
Yeterlik Belgesi, Türkiye Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK)
tarafından Akreditasyon Belgesine sahip laboratuvara ait
kalibrasyonu yapılmış titreşim ölçüm cihazlarıyla titreşim
ölçümü
İş makinelerinden
Gözlemsel
182
İzleme Süresi
—Faaliyette
olduğu
süreç
boyunca üç ayda
bir
—Şikâyet
olması
durumunda
—Faaliyette
olduğu
süreç
boyunca üç ayda
bir
—Şikâyet
olması
durumunda
—
Faaliyette
olduğu
süreç
boyunca üç ayda
bir
—Şikâyet
olması
durumunda
Sürekli
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
İşletme
Sonrası
kaynaklı atıklar
İşçi sağlığı ve iş
güvenliği, çevre
görevlisi, teknik
nezaretçi denetimi
Rehabilitasyon
Çalışmaları
Denetim ve gözlem
Sürekli
Rehabilitasyon projesinin uygulanması
24 ay
Acil Müdahale Planı
Amaç
Proje kapsamında iş güvenliği ve iş sağlığını koruma amaçlı olarak hazırlanan
Acil Müdahale Planı, doğal afet, yangın, sabotaj gibi acil durumlarda işlerlik
kazanacaktır. Patlayıcı özelliğe sahip hammaddelerin kullanıldığı ocaklarda herhangi bir
anda meydana gelebilecek tehlikeli kaza durumunda personelin eğitimli ve bilinçli
olmasını sağlamak ve acil durumda etkin müdahale edilmesini sağlamaktır.
Kapsam
Acil Durum Planı; patlayıcı hammadde kullanan taş ocakları açık işletmeleri
kapsar.
Hedefler




Kaza durumunda süratle alarm verilmesi ve erken müdahale
Kazazedelerin hızlı ve etkin biçimde tahliye ve tedavisi
Diğer insanların korunmasının sağlanması
İşletmeye ve çevreye gelecek zararın minimize edilmesi
Öncelikler





Acil durum servislerini ara.
Kazanın nedenini ve derecesini değerlendir.
Kazayı kontrol altına alacak hareketleri yap/Kazanın vereceği zararı engelle.
Tesise gelecek acil durum servislerinin bilgilenmesini sağla.
Kazayı ölçümle ve hızlı bir şekilde gerekli kararları ver.
Varsayımlar
 Çıkabilecek bir kazanın ekolojik dengeyi bozabileceği,
 Patlayıcı ve yanıcı tehlikeli maddelerin olası bir kaza durumunda can kaybına neden
olabileceği,
 Kitle ve blok kayması ve parça düşme olasılığı,
 Açık ocak işletmeciliğinde çalışacak makinelerin güvenli çalışma alanlarının
sağlanması,
 İl ve ilçe olanaklarından istifade edilerek yardımın sağlanabileceği kabul edilmiştir.
183
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Haberleşme
 Tesiste telefon, telsiz ve faks ile haberleşme sağlanacaktır.
Uygulama
 Tesislerin Acil Durum Planının hazırlanması, test edilmesi ve gerektiğinde revize
edilmesini sağlamaktır.
 Acil durumlarda müdahalenin başarılı olabilmesi için organizasyonun kurulması,
sorumluların belirlenmesi ve koordinasyonu gerçekleştirmektir.
 Yangın güvenliğini sağlamak için gerekli tüm yangın sistem araç ve gereçleri ile
tesiste bulundurulacaktır.
 Acil müdahaleye gerekli insan gücü ve diğer olanakların bulundurulmasını
sağlamaktır.
 Acil durumlara hazırlık ve müdahale amacıyla kullanabilecek teknolojilerdeki
gelişmeleri izleyerek en uygun seçimi yapmaktır.
 Acil durum planlarının uygulanması sırasında tesis personelinin bilincini artırmaya
yönelik çalışmalarda bulunmaktır.
Bu planlar ana hatları ile aşağıda verilmektedir;
 Kimyasal tozlu ve halon gazlı yangın söndürücülerin, köpük ve karışım hidrantlarının
yerlerini gösteren plan merkezi noktalarda bulundurulacaktır.
 Yangın ve diğer acil durumlarda derhal 110 numaralı telefonla en yakın donanımlı
itfaiye teşkilatına haber verilecektir.
Acil Durum Müdahale Kaynakları
 Ayrıca önemli telefon numaralarını belirten birimlerin listesi şantiye binasında
bulundurulur.
 Personelin kişisel koruyucu malzemeleri temin edilerek tesis bünyesinde muhafaza
edilir.
 İlk yardım ve diğer acil tıbbı malzeme her an tesiste yeterli miktarda
bulundurulmaktadır.
 Acil durumda yangınlara müdahale kaynağı olarak yangın malzemesi ve teçhizatı
bulunmaktadır.
184
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şekil 64. Acil müdahale planı koordinasyon yapısı
Acil Durum Sonrası yapılacak İşlemler
 Acil durumun sona erdiği telefon, radyo ve diğer iletişim araçları ile haber verilir.
 Zarar görmüş bölgenin izlenmesi, incelenmesi ve gerekli kayıtlar için, kazanın
meydana geldiği tesis yöneticisi ile ilgili kurum temsilcilerinden oluşan bir heyetin
görevlendirilmesi önerilir.
Projenin bulunduğu alan civarlarında sağlık ocağı ve sağlık evi bulunmamakta olup,
proje alanına en yakın tam teşekküllü acil müdehale yapılacak hastahane 9 km mesafe
uzaklıkta bulunan Karaisalı İlçe merkezinde yer almaktadır.
7.2. ÇED Olumlu Belgesinin verilmesi durumunda, Yeterlik Tebliği’nde “Yeterlik
Belgesi alan kurum/kuruluşların yükümlülükleri” başlığının 4. Maddesinde yer alan
hususların gerçekleştirilmesi ile ilgili program
Yeterlik Tebliği’nde “Yeterlik Belgesi alan kurum/kuruluşların yükümlülükleri”
içerisinde “ÇED Olumlu Belgesinin verilmesi durumunda, kumtaşı ocağı ve kırmayıkama-eleme tesisi kapasite artışı yatırımının başlangıç dönemlerinde belirtilen
taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğini, yatırımın işletmeye geçişine kadar proje
sahasına giderek, yerinde izleme kontrolünü yaptırmakla yükümlüdür” denmektedir.
Projenin faaliyete geçmesi ile birlikte taahhütleri ile ilgili ÇED Raporlarında verilen
taahhütlere ait yatırımın işletme dönemi izleme kontrol formu bakanlığın belirlediği
aralıklarda hazırlanarak sunulacaktır.
185
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
BÖLÜM 8: HALKIN KATILIMI (Projeden etkilenmesi muhtemel yöre halkının
nasıl ve hangi yöntemlerle bilgilendirildiği, proje ile ilgili halkın görüşlerinin ve
konu ile ilgili açıklamaların ÇED Raporuna yansıtılması.)
Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi Kapasite Artışı’na ilişkin
03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel
Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliğinin 9. Maddesi gereğince; ÇED sürecine halkın
katılımını sağlamak, faaliyet hakkında bilgilendirmek, görüş ve önerilerini almak
amacıyla gerçekleştirilmesi gereken Halkın Katılımı Toplantısı’nın Adana İlinde,
26.11.2013 tarihinde saat 11.00’da yapılmasına T.C. Adana Valiliği, Çevre ve
Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 05.11.2013 tarih ve 20289998-220.01-17917 sayılı yazısı ile
karar verilmiştir.
Toplantı yeri Adana İli, K a r a i s a l ı İlçesi, Ka r a i s alı B e l e d i y e s i Ç o k
A ma ç l ı To p l a n tı Sa lonu ve Dü ğ ü n S a l o n u olarak seçilmiş ve T.C. Adana
Valiliği Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’nün onayı alınmıştır.
ÇED yönetmeliği 9. Maddesi gereğince toplantı tarihini, saatini, yerini ve
konusunu belirten ilan, biri yerel gazete olan Yeni Adana Gazetesi, diğeri ulusal düzeyde
yayımlanmakta olan Dünya Gazetesi’nde yayımlatılmıştır.
Faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi güneybatı yönünde bulunan Emirler
Köyüdür. Dolayısıyla projeden etkilenmesi olası kişilerde bu yerleşim yerlerinde ikamet
eden insanlardır. Projeyi duyurmak, proje ile ilgili bilgi vermek ve halkın görüşlerini
almak amacıyla toplantı 26.11.2013 tarihinde Ka r a i s al ı B e l e d i y e s i Ç o k A m a ç lı
T o p l a n t ı Salonu ve Dü ğü n S a l o n u ’nda yapılmıştır. Toplantıya Adana Valiliği
Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’nden ve diğer kamu-kurum ve kuruluşlardan uzmanlar,
faaliyet sahibi Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr.
San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi, yöre halkı ve köyün mülki ve idari temsilcileri katılmış ve
yeterli katılım sağlanarak toplantı gerçekleştirilmiştir.
Katılımcılar, genel olarak tozdan, yollardaki bozulmalardan, tarım arazilerinde
tozdan kaynaklı meydana gelecek olumsuzluklardan şikâyet etmişlerdir. Toplantı
hakkında detay bilgiler verilerek, oluşacak çevresel etkilere karşı alınacak tüm önlem ve
tedbirlerin ne şekilde alınacağı hakkında bilgiler tüm detaylarıyla anlatılmış olup,
yöneltilen sorular cevaplandırılmıştır.
186
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Dünya Gazetesi (Tarih: 14.10.2013)
187
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Yeni Adana Gazetesi (Tarih: 14.10.2013)
188
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
BÖLÜM 9: SONUÇLAR
(Yapılan tüm açıklamaların özeti, projenin önemli çevresel etkilerinin sıralandığı ve
projenin gerçekleşmesi halinde olumsuz çevresel etkilerin önlenmesinde ne ölçüde
başarı sağlanabileceğinin belirtildiği genel bir değerlendirme)
“Dasa Kum Çakıl Mad. Petr. Ür. İnş. Harf. Nak. Turz. Taah. İth. İhr. San. ve
Tic. Ltd. Şti.” tarafından T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel
Müdürlüğü’nden alınmış S: 201002120 Sicil Numaralı ve ER: 3244364 Erişim Numaralı
II (a) Grup İşletme Ruhsatına (Bkz. EK-1, İşletme Ruhsatı ve İşletme İzni) istinaden
Adana İli, Karaisalı İlçesi, Espice Tepe Mevkii sınırları içerisinde bulunan 100 ha’lık
taşınmazın 24,75 ha’lık alanı içinde Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
kurulmuş ve mevcut kapasite yetmediğinden dolayı kapasite artışı planlanmaktadır.
Planlanan kapasite artışı ile birlikte mevcut ÇED izin alanının 24,75 ha’dan 57,4 ha’a
(574.029,744 m2), üretim kapasitesinin ise 186.400 ton/yıl’dan (80.000 m3/yıl) 1.165.000
ton/yıl’a (500.000 m3/yıl) çıkarılarak kapasite artışı gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Gerçekleştirilmesi planlanan “Kumtaşı Ocağı ve Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi
Kapasite Artışı” Projesi, 03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren “Çevresel Etki Değerlendirilmesi (ÇED) Yönetmeliği” EK-1 {Çevresel
Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi} 29- Madencilik projeleri: a) 25
hektar ve üzeri çalışma alanında (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) açık işletmeler,
ç) Kırma‐eleme‐yıkama tesisleri (1a ve 2a grup madenler 400.000 ton/yıl ve üzeri)
kapsamında yer almaktadır.
Mevcut proje 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği” (30.06.2011 tarih ve
27980 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Etki
Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”)
kapsamında ÇED Süreci başlamış olup 03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği
Geçiş süreci; GEÇİCİ MADDE1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce, ÇED
Başvuru Dosyası/Proje Tanıtım Dosyası Valiliğe ya da Bakanlığa sunulmuş projelere
başvuru tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik hükümleri uygulanır hükmü gereğince iş
bu ÇED Raporu hazırlanmıştır.
Proje alanı olarak belirlenen bölge Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000
Ölçekli Çevre Düzen Planında; N34 paftasında yer almakta olup plan lejantı; Orman ve
Ağaçlandırılacak Alanlar; Orman Alanları olarak çevre düzen planına işlenmiştir. Proje
alanına ait 1/25.000 Ölçekli (1/100.000 Ölçekli plan paftasından oluşturulmuştur.) Çevre
Düzeni Planı ve Lejantı EK-11’de verilmektedir.
Proje alanı N34a4 paftasında yer almakta olup söz konusu proje alanı; güneybatı
yönünde bulunan Nergizlik Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Çakmak Mahallesine kuş
uçuşu 2.699 m, güneybatı yönünde bulunan Nergizlik Beldesine (Karaisalı İlçesi) kuş
uçuşu 3.140 m, güneybatı yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı
Emirler Köyüne kuş uçuşu 2.396 m, kuzeydoğu yönünde bulunan Çukur Beldesine
(Karaisalı İlçesi) kuş uçuşu 2.647 m, kuzeybatı yönünde bulunan Gildirli Köyüne kuş
uçuşu 2.670 m, kuzey yönünde bulunan Çevlik Köyüne kuş uçuşu 2.918 m, güneydoğu
yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Mahmutoğlu Mahallesine kuş
189
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
uçuşu 3.912 m, kuzeydoğu yönünde bulunan Çukur Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı
Kayacı Mahallesine kuş uçuşu 3.737 m, güneydoğu yönünde bulunan Bozukhüsür
Köyüne kuş uçuşu 5.900 m ve güneydoğu yönünde bulunan Maraşlı Beldesine (Karaisalı
İlçesi) kuş uçuşu 3.460 m mesafede bulunmaktadır.
Ayrıca proje alanı; güneybatı yönünde bulunan Nergizlik Barajı’na kuş uçuşu 4
km mesafede, güney yönünde bulunan Karaisalı İlçe Merkezine 9 km ve güneydoğu
yönünde bulunan Adana İl Merkezine 43 km mesafede bulunmaktadır. Çukur Beldesi
Yolu ise proje alanının kuzeybatı yönünde 440 m mesafede bulunmaktadır.
Proje alanına en yakın yerleşim birimleri ise; güneybatı yönünde bulunan Maraşlı
Beldesine (Karaisalı İlçesi) bağlı Emirler Köyü içerisinde bulunan yerleşim birimleri olup
kuş uçuşu 2.396 m mesafede bulunmaktadır.
Proje kapsamında çalışacak personel için yapılacak şantiyelerin (yeme, içme,
barınma, tuvalet vb.) teknik ve hijyenik olarak uygun olması sağlanacaktır. Proje
sahasında çalışacak personelin içme ve kullanma suyunun 17.02.2005 tarih ve 25730
sayılı Resmi Gazetede Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani
Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğe uygun olacağını, ayrıca proje alanı ve
çevresinde bulunan içme ve kullanım amaçlı köy sularının kalitesinin değişmemesi için
gerekli tüm önlemlerin alınacağını proje sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
07.04.2012 tarihli ve 28257 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren
“Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik”
hükümlerine uyulacağını proje sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
Arazi hazırlama, inşaat ve işletme aşamasında çalışacak makine ve ekipmanlardan
ayrıca patlatma ve malzemenin nakli sırasında oluşacak gürültü, toz oluşumu, hava şoku
ve vibrasyonun çevre ve insan sağlığına zarar vermemesi için ilgili mevzuatlar
çerçevesinde gerekli önlemlerin alınacağını ve ilgili yönetmeliklere uyulacağını proje
sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
Adana Halk Sağlığı Müdürlüğü 68786925-123/1286 0028358 sayılı ve
28.10.2013 tarihli yazısında söz konusu işletmenin ÇED Başvuru Dosyasında taahhüt
edilen konular ile yukarıda belirtilen hususların da dikkate alınarak ÇED Raporunun
hazırlanmasının uygun olacağını bildirir kanaat raporu EK-25’te verilmiştir.
Söz konusu projenin ÇED yönetmeliği ve 6831 sayılı Orman kanunu kapsamında
Adana Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme
sonucunda söz konusu projenin ormanlar ve ormancılık çalışmaları üzerinde olumsuz
etkisi bulunmadığına dair Adana Orman Bölge Müdürlüğü’nden alınmış görüş EK-21’de
sunulmuştur.
Söz konusu proje ile ilgili olarak ÇED olumlu Belgesi’nin alınmasına mutakip
Adana İl Özel İdaresi’nden GSM (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı) müracaatı yapılarak
GSM Ruhsatı alınacak olup, Adana İl Özel İdaresi tarafından; söz konusu proje ile ilgili
olarak köy yollarının Plan, Proje ve Yatırım Programları açısından bir sakınca teşkil
etmediği belirtilmiştir (Bkz. EK-26).
190
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Proje sahası çevresinde, İl Özel İdaresi yol ağında bulunan 98 K.K.N. (Kontrol
Kesim Numaralı) köy yolunun çalışmalarından veya iş makinelerinden zarar görmesi
halinde köy yollarının eski durumuna getirilmesi ve zararlarının tazmini konusunda İl
Özel İdaresi haklarının saklı kalması veya yolun bitümlü sıcak karışımla asfalt yapılarak
yolun standardının yükseltilmesi için İdarenin belirleyeceği miktarda katkıda
bulunulacağını proje sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
Köy yolunda meydana gelebilecek bozulmalar proje sahibi tarafından yapılacak
olup, bozulmalar yapılana kadar can ve mal güvenliği ve sürücülerin uyarılması için
düşey işaretlemelerin yapılacağını, bu süre içerisinde meydana gelebilecek zararlardan
doğabilecek maddi ve manevi tazminatların karşılanacağını proje sahibi beyan ve taahhüt
etmektedir.
Köy yolu sınır çizgisinden itibaren en az 50 m’lik mesafe içinde köy yolunun
kaplama cinsine uygun olarak (stabilize yollar dışında, parke taş, asfalt veya beton)
kaplanacağını, firma tarafından gerekirse virajlarda kilit parke taşı ile güçlendirme
yapılacağını, ayrıca idarece yolların standardı dikkate alınarak belirlenmiş veya
belirlenecek ağırlık, boyut ve diğer sınırlamalara uyulacağını proje sahibi beyan ve
taahhüt etmektedir.
Adana İl Özel İdaresi tarafından; söz konusu projenin uygulanmasında Su ve
Kanal Hizmetleri Müdürlüğü açısından bir sakınca bulunmadığı tesbit edilmiştir. Ayrıca;
söz konusu projenin uygulanmasında Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü tarafından yapılan
herhangi bir çalışmanın (açık ve kapalı sistem sulama, arazi ıslahı, drenaj ve
toplulaştırma projeleri) bulunmadığı tespit edilmiş olup müdürlükçe bir sakınca
bulunmadığı belirtilmiştir (Bkz. EK-26).
Yukarıda belirtilen hususların yerine getirilmesi şartı ile gerçekleştirilmesi
planlanan projenin Adana İl Özel İdaresi açısından uygun görüldüğüne dair yazı EK26’da sunulmuştur.
ÇED izin alanı içerisine insan ve hayvan giriş çıkışının engellemesi için uygun
görülen yerlere uyarı ikaz levhaları koyulacak olup köşe poligon noktalarına poligon
taşlarını dikerek çalışma alanı sınırlarının belirleyeceğini proje sahibi beyan ve taahhüt
etmektedir.
Ayrıca, proje alanı ve çevresinin güvenliğinin sağlanması amacıyla proje sahası
etrafında insan ve hayvan giriş çıkışının engellemesi için iş güvenliği uzmanı tarafından
uygun görülen yerlere çitler, uyarı ikaz levhaları ve güvenlik kontrol noktaları
konulacaktır. Proje sahası; % 100 orman arazisi vasfında olup Orman ve Su İşleri
Bakanlığı’nın hüküm ve tasarrufu altındadır. Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000
Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda “Orman ve Ağaçlandırılacak Alanlar; Orman Alanları”
ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca “orman alanı sayılan yerler” olarak geçmektedir.
Adana İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından; 14.10.2013 tarih,
44936956-4269-16447 sayılı yazısında; 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamı dışında
kaldığı ve mera, yaylak, kışlak olarak değerlendirilmediği, etüt yapılan sahada ve
çevresinde herhangi bir bitkisel üretime rastlanmadığı ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu
ve Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünleri Yönetmeliğinin ilgili hükümleri doğrultusunda ve
191
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
II-A Grubu Maden Ocakları ve Kırma Eleme Tesisi işletmesinde herhangi bir sakınca
bulunmadığı belirtilmiştir.
Bu kapsamda ÇED izin alanı içerisine insan ve hayvan giriş çıkışının engellemesi
için uygun görülen yerlere uyarı ikaz levhaları koyulacak olup köşe poligon noktalarına
poligon taşlarını dikerek çalışma alanı sınırlarının belirleyeceğini proje sahibi beyan ve
taahhüt etmektedir.
Söz konusu proje alanında yer alan kuru dere yatakları korunarak dere şev
üstlerinden itibaren sağlı sollu 20 metrelik şeritvari alanların faaliyet ve yapılaşma dışı
tutulacağını proje sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
Proje alanı içinden, sınırından veya yakınlarından geçmekte olan yüzeysel su
kaynakları üzerinde yol geçişi sağlanması durumunda DSİ 6. Bölge Müdürlüğü’nün
görüşleri doğrultusunda geçişin sağlanacağını proje sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
Proje kapsamında 21.02.2004 tarihli ve 25380 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve
Güvenlik Şartları Yönetmeliği” hükümlerine uyulacağını proje sahibi beyan ve taahhüt
etmektedir.
İşletmede, 3213 Sayılı “Maden Kanunu”, 03.02.2005 tarih ve 25716 sayılı
“Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği”, 06.11.2010 tarih ve 27751 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Madencilik Faaliyetleri Uygulama
Yönetmeliği”, 24.05.2005 tarih ve 25852 sayılı Madencilik Faaliyetleri izin Yönetmeliği
ve 23.01.2010 tarih ve 27471 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması
Yönetmeliği” (28.09.2012 tarih ve 28425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
giren “Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair yönetmelik”) hükümlerine uyulacağını
proje sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
Proje alanı ve etki alanı içerisinde herhangi bir yüzeysel su kaynakları, içme suyu
kaynakları, yeraltı suyu kaynakları ve tarım arazileri bulunmamakta olup, patlatma
sırasında ortaya çıkabilecek olan vibrasyonun yer altı suyuna etkilerin azaltmak amacıyla,
patlatma sırasında milisaniye gecikmeli elektriksiz kapsüller kullanılarak ortaya çıkan
vibrasyonun ocak alanı içinde sönümlenmesi sağlanacaktır. Proje kapsamında gerekli
izinlerin alınması ile birlikte ÇED Raporunda yer alan patlatma dizaynına göre
hesaplanmış olan patlayıcı miktarı ile yapılacak ilk patlatmada en yakın hassas noktada
patlatmadan kaynaklı sarsıntı ölçümleri üniversitelerden konusunda uzman yetkililerce
yaptırılacaktır. Yapılan ölçüm sonuçları 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği” (27.04.2011 tarih ve 27917 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”) hükümlerinde belirtilen sınır değerleri
sağlamaması halinde, kullanılacak patlayıcı miktarı düşürülecektir.
ÇED izni alınması halinde; işletme sırasında saha yakınında yer alan olası su
haklarının (kuyu, kaynak, pınar, su deposu, çeşme vb.) etkilenmesi durumunda
192
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
oluşabilecek her türlü zararın telafi edileceğini proje sahibi beyan ve taahhüt etmektedir.
 Proje kapsamında ocak sahasında 10 kişi ve kırma-yıkama-eleme tesisinde 10 kişi
olmak üzere toplam 20 kişinin çalışması planlanmaktadır. Ocak sahasında çalışma
süresinin yılda 12 ay, ayda 25 gün, tek vardiya ve günde 8 saat olarak
planlanmaktadır. Kırma-yıkama-eleme tesisinde çalışma süresinin ise yılda 12 ay,
ayda 25 gün, 3 (üç) vardiya ve günde 24 saat olarak planlanmaktadır.
 Gerçekleştirilmesi planlanan proje kapsamında yapılacak tüm işlemler sırasında
04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” Madde: 23
Şantiye alanından kaynaklanan çevresel gürültü düzeyi ve gürültünün önlenmesine
ilişkin kriterlere kesinlikle uyulacaktır.
 İşletme sırasında, iş kazalarına karşı bütün önlemler alınacak, işçiler bu konuda
eğitilecektir.
 Meydana gelecek 4,34 m3/gün miktarındaki evsel nitelikli sosyal tesis sıvı atıkları
sızdırmaz fosseptikte toplanacak ve vidanjörle çekilerek en yakın belediye olan
Karaisalı Belediyesi Kanalizasyon sistemine verilecektir.
 Çalışacak olan 20 personelin günlük faaliyetleri sonucu 22,8 kg/gün miktarında evsel
katı atık meydana gelecek olup, işletme sırasında oluşacak katı atıklar (cam, plastik,
metal, kâğıt vs.) niteliklerine göre toplanarak görünüş, koku, sızdırma, toz gibi kirletici
faktörler yönünden uygun şekilde geçici olarak (çöp bidonu) depolanarak Karaisalı
Belediyesi tarafından uygun görülen alana dökülecektir.
 Sahaya yabancıların ve hayvanların girmesi engellenecektir. giriş ve çıkışlar kontrol
edilecektir.
 Faaliyetin gerçekleşmesi halinde ocaklarda raporda öngörülen olumsuz çevresel
etkilere karşı alınacak önlemlere uyulması durumunda, faaliyetin olumsuz etkileri
yüksek boyutlara ulaşmayacak, ilgili yönetmeliklerin ve tüzüklerin belirlemiş olduğu
sınırlara yaklaşılmayacaktır. “ÇED Olumlu Kararı”nın alınmasından sonra diğer tüm
kurum ve kuruluşlardan gerekli izin ve ruhsatlar alınacak ve mer’i mevzuata
uyulacaktır.
 Proje konusu faaliyet ile ilgili olarak “ÇED işlemlerinin tamamlanmasını müteakip,
2872 sayılı Çevre Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha
Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ile bu kanunlara istinaden yürürlüğe konulan
mevzuat kapsamında;
193
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
 14.03.1991 tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” (05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”,
 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği”
 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’’
 19.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Lağım Mecrası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik”
 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Su
Kirliliği Kontrol Yönetmeliği” (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”),
 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Atık Yağların Kontrol
Yönetmeliği” (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Atık
Yağların Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”),
 “19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Bitkisel Atık Yağların Kontrol Yönetmeliği” (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Bitkisel Atık Yağların Kontrol
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”),
 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” (03.03.2005 tarih ve 25744
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ‘‘Atık Pil ve Akümülatörlerin
Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’’),
 30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü
Emisyonu İle İlgili Yönetmelik”
 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
‘‘Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği’’ (30.03.2010 tarih ve
27537 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ‘‘Ömrünü Tamamlamış
Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’’),
 04.04.2009 tarih ve 27190 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği”
 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” (10.11.2012 tarih ve
28463 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”),
 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”
 10.06.2003 tarih ve 25134 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4857
sayılı “İş Kanunu”
 27.11.2010 tarih ve 27768 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “İş
Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği”
 06.03.2007 tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik”
194
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
 18.07.1997 tarih 23053 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Karayolları Trafik Yönetmeliği”
 11.08.1983 tarih ve 18132 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
2872 sayılı “Çevre Kanunu’’
 25.04.2010 tarih ve 27562 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik”
 21.07.1983 tarih ve18113 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
2863 sayılı “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Korunması Kanunu’’
yukarıda belirtilen kanun ve yönetmeliklere uyacağını taahhüt etmektedir.
Yapılan her türlü faaliyetin doğal dengeyi bozucu etkilerinin olması
kaçınılmazdır. Önemli olan çevreye etki derecesi teknik, ekonomik, sosyal ve çevresel
boyut, fayda, masraf ve zararlarının fizibilitesinin bütünsel çerçevede değerlendirilmesi,
özellikle faaliyet ve çevre koruma sınırlarının optimizasyonunun sağlanması, çevresel
etkilerinin en aza indirilmesidir.
Sonuç olarak işletme sahibi faaliyetin her aşamasında11.08.1983 tarih ve 18132
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2872 Sayılı “Çevre Kanunu”,
5491 Sayılı “Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”ve25.04.2010
tarih ve 27562 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevre
Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik”lere bağlı
çıkarılan yönetmeliklere uyulacak, mer’i mevzuat kapsamında ilgili kurum ve
kuruluşlardan gerekli izin ve belgeleri alacağını taahhüt etmektedir.
195
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EKLER
- Raporun hazırlanmasında kullanılan ve çeşitli kuruluşlardan sağlanan bilgi, belge
ve tekniklerden rapor metninde sunulamayanlar (Proje alanının mevcut arazi
kullanım durumu, jeolojisi, depremselliğini gösterir harita ve kesitleri, ruhsatlar
vb.)
- Proje için belirlenen yerin varsa; çevre düzeni, nazım, uygulama imar planı veya
plan değişikliği teklifleri
- Proje alanı ve yakın çevresinin mevcut arazi kullanımını değerlendirmek için;
yerleşim alanlarının, ulaşım ağlarının, enerji nakil hatlarının, mevcut tesislerin,
ocak alanlarının, ocak alanlarına ait son durum termin planlarının, yeraltı –
yerüstü sularının ve yönetmeliğin EK V Duyarlı Yöreler Listesinde belirtilen diğer
alanların (proje alanı ve yakın çevresinde bulunması halinde) yerlerine ilişkin
verileri gösterir bilgileri içeren 1/25000 ölçekli halihazır haritaları (varsa çevre
düzeni planı, topografik harita vb.)
196
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-1. T.C. Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığı Maden
İşleri Genel Müdürlüğünden
Alınmış II-a Grubu İşletme
Ruhsatı ve İşletme İzni
197
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-2. S: 201002120 Ruhsat Nolu
Sahaya Ait ÇED Gerekli Değildir
Belgesi
198
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-3. S: 201002120 Ruhsat Nolu
Sahaya Ait ÇED Gereklidir
Kararı
199
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-4. Ticaret Sicil Gazetesi,
Unvan Değişikliği Kararı
200
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-5. Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nden Alınmış Unvan
Değişikliği Yazısı
201
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-6. 1/25.000 Ölçekli
Topoğrafik Harita
202
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-7. 1/25.000 Ölçekli Jeoloji
Haritası
203
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-8. 1/25.000 Ölçekli Mescere
Haritası ve Lejantı
204
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-9. 1/10.000 Ölçekli Kadastro
Haritası
205
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-10. Adana İline Ait Arazi
Varlığı Haritası ve Lejantı
206
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-11. Adana İli 1/25.000 Ölçekli
Çevre Düzeni Planı ve Lejantı
207
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-12. 1/2.000 Ölçekli Genel
Vaziyet Planı ve Ölçeksiz KırmaYıkama-Eleme Tesisi Detay
Vaziyet Planı
208
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-13. 1/2.000 Ölçekli İmalat
Planı
209
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-14. Orman Rehabilitasyon
Planı
210
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-15. Meteorolojik Veriler
211
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-16. Hava Kalitesi Modelleme
Çalışması Raporu
212
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-17. Hidrojeolojik Etüd
Raporu
213
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-18. DSİ VI. Bölge
Müdürlüğü, YAS Şube
Müdürlüğünden Alınmış YAS
Arama İzni
214
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-19. Acil Eylem Planı
215
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-20. Proje Alanına Ait
Fotoğraflar
216
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-21. Adana Orman Bölge
Müdürlüğü, Karaisalı Orman
İşletme Müdürlüğü, Kızıldağ
Orman İşletme Şefliği
Tarafından Hazırlanan ÇED
İnceleme Değerlendirme Formu
217
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-22. Adana İl Gıda Tarım ve
Hayvancılık Müdürlüğü’nden
Alınmış Görüş
218
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-23. Adana Büyükşehir
Belediyesi Çevre Koruma ve
Kontrol Daire Başkanlığı’ndan
Alınmış Görüş
219
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-24. Orman ve Su İşleri
Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli
Parklar Genel Müdürlüğü,
Yaban Hayatı Dairesi
Başkanlığı’ndan Alınmış Görüş
220
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-25. Adana Valiliği, Halk
Sağlığı Müdürlüğü Görüşü
221
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
EK-26. Adana İl Özel İdaresi
Görüşü
222
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
NOTLAR VE KAYNAKLAR
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Adana İl Çevre Durum Raporu
TUİK Belediye Katı Atık İstatistikleri
Atıklar- Tehlikeli ve Zararlı Atıkların Sınıflandırılması, TS 11707 – 1997
Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı,
Ankara
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı, Ankara
Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve YönetimiYönetmeliği, Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı, Ankara
Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ankara
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ankara
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı,
Ankara
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı, Ankara
Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı,
Ankara
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği İle İlgili
Genel Bilgiler- 1995
www.mta.gov.tr
www.die.gov.tr
Adana İl Özel İdaresi
Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Ankara
Meteoroloji 6. Bölge Müdürlüğü, Karaisalı Meteoroloji İstasyonu, Adana
223
II (A) GRUP KUM TAŞI OCAĞI VE
KIRMA – YIKAMA - ELEME TESİSİ
KAPASİTE ARTIŞI
ÇED RAPORU
DASA KUM ÇAKIL MAD. PETR. ÜR.
İNŞ. HARF.
NAK. TURZ. TAAH. İTH.
c
İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
ÇED RAPORUNU
HAZIRLAYANLARIN
TANITIMI
224
Download

dasa kum çakıl mad. petr. ür. inş. harf. nak. turz. taah. ith. ihr. san. ve