KLAVİKULA-SCAPULA KIRIKLARI
YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ
SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ
YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY
2015
KLAVİKULA KIRIKLARI
•
•
•
•
Tüm kırıkların %5
Omuz kuşağı yaralanmalarının %44 ü
Ciddi omuz bölgesi yaralanmalarının yarısı
çocukluk çağının en sık kırığı
Klavikula Kırıkları
• Oluş mekanizması :
1.Direkt zorlama
2.İndirekt zorlama(en sık)
• Çocukta sıklıkla
– yaşağaç kırığı
– eğilme tipi kırık
– kırık olmaksızın eğilme deformitesi
Klavikula kırıkları- Sınıflama
• Tip 1- proximal 1/3= (%5)
• Tip 2- orta 1/3= (%80)
• Tip 3- distal 1/3= (15)
• Tip 1 injury: undeplase kırık ve coracoacromial ligament
intakt
• Tip 2 injury: deplase kırık ve proximalde
coracoklavikular ligamentte ayrılma
• Tip 3 injury: eklem yüzeyini içeren
Klavikula kırıkları- Klinik
•
•
•
•
şişlik, ekimoz, deformite
krepitasyon,palpabl deformite
Kol içe-aşağı-öne dönük
Etkilenen extremite vücuda yapışık ve diğer
extremite tarafından destekli
Klavikula Kırıkları- Klinik
• Eşlik eden yaralanmalar
– Akciğer: pnömotoraks (proximal 1/3 sık)
– Nörovasküler:
• brachial plexus
• subclavian a-v
• internal juguler ven
• axiller arter
– Costa yaralanması
Klavikula kırıkları-FM
Klavikula kırıkları-FM
Klavikula kırıkları-Radyoloji
• Antero-posterior
omuz grafisi
• BT
Klavikula kırıkları-Radyoloji
Klavikula kırıkları-Radyoloji
Klavikula kırıkları-Radyoloji
Klavikula kırıkları- Tedavi
•
•
•
•
•
•
REDÜKSİYON
İMMOBİLİZASYON
ANALJEZİ
BUZ TATBİKİ
ERKEN EGZERSİZ
CERRAHİ
Klavikula kırıkları- Tedavi
• İMMOBİLİZASYON:
– Çocuklarda 2-4 hafta
– Adelosan ve adultlarda 4-8 hafta
•
•
•
•
•
Kol askısı
Sargı
Velpeau bandajı
Clavicular splint= sekiz bandajı
Clavicular spica cast
Shoulder immobilizer
Velpeau bandajı
Sekiz bandajı
Klavikula kırıkları- Tedavi
• CERRAHİ
– distal 1/3 kırıklar-tip 2
(korakoakromial lig yırtığı)
– Ciddi deplase
– Nonunion
– Nörovasküler yaralanma
– Açık kırık
Klavikula yaş ağaç kırığı
•
•
•
•
•
•
Pediatrik populasyonda
Orta 1/3 kısımda
Çoğu undeplase
Klinik (+)
Radyoloji (-)
Tedavi: basit kol askısı
7-10 gün
SCAPULA KIRIKLARI
•
•
•
•
Tüm kırıkların %1
Omuz kuşağı yaralanmalarının %5
30-40 yaşlarında ve erkeklerde
Yüksek enerjili injury
– Motorlu araç kazaları
– Yüksekden düşme
– Crush injury
Scapula kırıkları- sınıflandırma
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Body
Glenoid rim
İntraartiküler glenoid
Neck
Acromion
Spine
Coracoid
• Tip 1=body ve spine
• Tip 2=acromion ve
coracoid proçes
• Tip 3=neck ve glenoid
fossa
Scapula kırıkları- Klinik
•
•
•
•
•
•
•
lokalize hassasiyet
Krepitasyon
Hematom
Omuz adductionda
Kol vücuda bitişik
Hareketle şiddetli ağrı!
Eşlik eden injury bulguları
Scapula kırıkları- Klinik
EŞLİK EDEN
YARALANMALAR
• 1.kosta ve klavikula
kırığı (en sık)
• Aynı taraf akciğer
– Pnomotoraks
– Hemotoraks
– Pulmoner kontüzyon
• Humerus başı kırığı
• Nörovasküler
yaralanma
– Brachial plexus
– Suprascapular sinir
– Subclavian damarlar
• Omuz kuşağı/rotatuar
cuff yaralanması
• Spinal travma
Scapula kırıkları- Klinik
• Scapulatorasik ayrılma: nadirdir
– Lateral scapula deplasmanı
– Klavikular disruption
– Ciddi yumuşak doku zedelenmesi
Scapula kırıkları- Radyoloji
• Antero-posterior omuz grafisi (35’)
– Glenoid fossanın posterior kenarı ile humerus
başı üstüste biner.
– Gerçek Anteroposterior (45’) bakılmalı
• Lateral scapula grafisi
• Axiller grafi Y şeklinde
– Glenoid fossa humerus ilişkisi
– Acromion-coracoid-glenoid-humerus başı
Dezavantajı: bazı yaralanmalarda pozisyon
vermek zor. Modifiye axiller grafi(25’)
Scapula kırıkları- Radyoloji
• Antero-posterior omuz
grafisi (35’)
– Glenoid fossanın
posterior kenarı ile
humerus başı üstüste
biner.
– Anteroposterior(45’)
Scapula kırıkları- Radyoloji
• Axiller grafi
Scapula kırıkları- Radyoloji
• Lateral scapula grafisi
• Y şeklinde görünür
• Glenoid fossa humerus ilişkisini
iyi gösterir.
• Acromion-coracoid-glenoidhumerus başı
• Dezavantajı: bazı
yaralanmalarda pozisyon
vermek zor.
• Modifiye axiller grafi(25’)
Scapula kırıkları- Radyoloji
Scapula kırıkları- Radyoloji
Scapula kırıkları- Radyoloji
Scapula kırıkları- Radyoloji
Scapula kırıkları- Tedavi
• İMMOBİLİZASYON
• Omuz kol askısı 2-4 hafta
• Velpeu bandajı
• ANALJEZİ
• ERKEN OMUZ EGZERSİZLERİ
• CERRAHİ
Scapula kırıkları- Tedavi
• Cerrahi
– Deplase glenoid artiküler kırıkları
– Angule glenoid boyun kırıkları
– Deplase acromion kırığı
– Deplase coracoid kırıklar
(coracoclavikular lig yırtıksa)
– Rotatuar cuff ile ilişkili kırıklar
Download

klavikula-scapula kırıkları