Gereçler ve Yöntemler: Drosophila hemolenf hücrelerinden olan hemositler ile yapılan çalışmada
yabanıl tip Drosophila Oregon R+ hattı kullanılırken; kanat imajinal disk hücreleri ile yapılan
çalışmada ise flare-3 (flr)3 ve multiple wing hairs (mwh) hatları kullanılmıştır.. Drosophila’nın
72±4 saatlik (3. larval evre) larvaları dört yapay tatlandırıcının dört farklı derişimine (5, 10,
25 ve 50 mM) maruz bırakılmıştır. İstatistiksel hesaplamalarda KOMET Yöntemi ile yapılan
çalışmalardan elde edilen sonuçların değerlendirilmesinde Student’s t-testi ile SMART yöntemi ile
yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçların değerlendirilmesi için ise MICROSTA istatistik paket
programı kullanılmıştır.
Bulgular: Drosophila KOMET yönteminde Aspartam (10, 25 ve 50 mM) derişime bağlı olarak
Drosophila hemositlerinde DNA’daki tek iplik hasarına neden olarak genotoksisiteyi indüklerken,
Asesulfam-K, Sakkarin ve Sukraloz herhangi bir genotoksik etki göstermemiştir. Diğer taraftan
Drosophila SMART yönteminde de Aspartam (10, 25 ve 50 mM) kanat imajinal disk hücrelerinde
rekombinojenik etkiye neden olurken diğer üç tatlandırıcı mutajenik ve/veya rekombinojenik
etkiye neden olmamıştır.
Sonuç ve Tartışma: D. melanogaster’in somatik hücrelerinde Aspartam’ın genotoksik aktiviteye
sahip olduğu gözlenirken Asesulfam-K, Sakkarin ve Sukraloz’un ise herhangi bir genotoksik
aktiviteye neden olmadığı gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Yapay tatlandırıcılar, Drosophila melanogaster, hemositler, KOMET testi,
SMART
Teşekkür: Bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
(Proje No: 2006.02.0121.002), Antalya-Türkiye tarafından desteklenmiştir.
PH–062
Çinko Oksit ve Titanyum Dioksit Nanopartiküllerinin Allium cepa
Kök Meristem Hücrelerindeki Genotoksik Etkilerinin KOMET
Yöntemi ile Araştırılması
Nuray Kaya, Fatma Turna, Eşref Demir, Bülent Kaya
Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, 07058-Kampüs, Antalya,
[email protected]
Amaç: Yaşadığımız ortamda çevresel kirleticiler, nanopartiküller (NP), iyonize radyasyon ve
ultraviyole (UV) ışını gibi değişik faktörler genetik materyalde (DNA) hasara neden olabilmektedir.
Çinko oksit (ZnO) ve titanyum dioksit (TiO2) NP’leri UV ışınlarını geri yansıtmaları ve saydam
olmalarından dolayı cilt üzerinde gözükmediği için başta güneş kremleri olmak üzere kozmetiklerde,
tekstilde, boyar maddelerde, gıda katkıları maddelerinde, plastikler ve boyaların üretiminde yaygın
olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda NP’lerin endüstriyel teknolojideki kullanımı artmasına rağmen
önemli hedeflerden olan DNA ve çevreye olası zararlı etkileri tartışılmaktadır. Bu çalışmada, ZnO
ve TiO2 NP’lerinin muhtemel genotoksik etkileri Allium cepa kök meristem hücrelerinde KOMET
olarak bilinen tek hücre alkali jel elektroforezi testi ile araştırılmıştır.
Gereçler ve Yöntemler: Bu çalışmada, iki farklı boyuttaki ZnO (35 ve 50 nm) ve TiO2 (21 ve 50
nm) NP’lerinin 10, 100 ve 1000 µg/mL konsantrasyonlarının A. cepa kök meristem hücrelerinde
1372
21. Ulusal Biyoloji Kongresi, 03–07 Eylül 2012, Ege Üniversitesi, İzmir, Türkiye
http://www.ubk2012.ege.edu.tr
oluşturduğu muhtemel DNA hasarı etkisi KOMET testi ile araştırılmıştır. KOMET, hücre
seviyesinde DNA’da farklı bileşiklerin hasar etkilerinin saptanmasında kullanılan hızlı, basit,
hassas, ucuz, verilerin hızlı ve etkili olarak elde edilebilmesi nedeniyle oldukça duyarlı bir testtir.
Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde Student’s t-testi (p < 0.05) kullanılmıştır.
Bulgular: ZnO NP’nün iki farklı boyutu olan 35 ve 50 nm uygulamalarında her iki partikül boyutuna
ait 100 ve 1000 µg/mL konsantrasyonlarında A. cepa kök meristem hücrelerinde konsantrasyona
bağlı bir DNA hasarı etkisi tespit edilmiştir. Öte yandan TiO2 NP’nün iki farklı boyutu olan 21 ve
50 nm uygulamalarından elde edilen sonuçlarda ise 21 nm partikül boyutunda sadece 1000 µg/mL
konsantrasyonunda DNA hasarı etkisi gözlenirken 50 nm partikül boyutuna ait tüm uygulamalarda
konsantrasyona bağlı bir DNA hasarı etkisi meydana geldiği gözlenmiştir.
Sonuç ve Tartışma: A. cepa kök meristem hücrelerinde iki farklı boyuttaki ZnO ve TiO2 NP’lerinin
konsantrasyona bağlı in vitro genotoksik etkiler gösterdiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çinko oksit, titanyum dioksit, nanopartikül, Allium cepa, KOMET, genotoksisite
PH–063
Zonguldak İli’ndeki Rattus’ların Sitogenetik Karşılaştırılması
Tuğçe Ceylan, Uğur Kayış, Mustafa Sözen, Ferhat Matur
Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü, 67100, Zonguldak
[email protected]
Amaç: Zonguldak ilinde Rattus cinsine ait iki tür Rattus rattus ve Rattus norvegicus yayılış
göstermektedir. Rattus rattus türünün kromozom sayısı 2n= 38, Rattus norvegicus türünün
kromozom sayısı 2n= 42’dir. Rattus rattus ve Rattus norvegicus türleri arasındaki meydana gelen
karyolojik farklılığa hangi kromozom yeniden düzenlenmesinin neden olduğu karyotip ve bantlama
teknikleriyle gösterilmiştir.
Gereçler ve Yöntemler: Rattus rattus ve Rattus norvegicus eter ile bayıltılmıştır. Karyotipi
yapılırken her iki türe de 1/1000’lik Kolşisin enjekte edilmiş hayvanlara standart karyotip tekniği
uygulanmıştır. Karyotip tekniği ile elde edilmiş örneklerden C- ve G- bantlama tekniği ile bantlamış
kromozomlar elde edilmiştir. Kromozomlar Photoshop programı ile dizilmiştir.
Bulgular: Karyotip ve bantlamalarda farklılıklar bulunmuştur. Rattus rattus ( Kahverengi)’un
kromozom seti sekiz çift metasentrik, iki çift sub-metasentrik, sekiz çift akrosentrik kromozomdan
oluşmaktadır. Eşey kromozomu ise akrosentriktir. Rattus rattus (siyah)’un kromozom seti yedi
çift metasentrik, beş çift sub-metasentrik, altı çift akrosentrik kromozomdan oluşmaktadır. Eşey
kromozomu akrosentriktir. Kahverengi ve siyah kürklü R. rattus’un C-bantlarında herhangi bir fark
bulunmamıştır. G-bantlama sonuçlarına göre kromozomların bazılarında sentromer kaymasının
olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç ve Tartışma: Kromozom yeniden düzenlenmeleri üreme izolasyonuna sebep olmuş gibi
gözükmektedir. Çalışma hem küçük bir alanda yapıldığından hem de populasyonlar arasında
görülen farklılıktan dolayı farklı yerlerdeki yayılışlarının da araştırılması gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: G bantlama, C bantlama, Karyotip, Rattus
21. Ulusal Biyoloji Kongresi, 03–07 Eylül 2012, Ege Üniversitesi, İzmir, Türkiye
http://www.ubk2012.ege.edu.tr
1373
Download

PH–062 Çinko Oksit ve Titanyum Dioksit Nanopartiküllerinin Allium