TÜRKİYE SELÇUKLU
DEVLETİ
HAZIRLAYAN
ERCAN ÇETİNKAYA
2009
ÇARŞAMBA LİSESİ
ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ
ANADOLU(TÜRKİYE) SELÇUKLU
DEVLETİ
1075-1308
Kutalmışoğlu Süleyman şah tarafından
İznik’te kuruldu.
 Bizans’taki iç karışıklıklar sayesinde kısa
sürede sınırları genişledi.
 Adana ve Antakya’yı aldı.
 Suriye seferinde savaşı kaybetmiş savaş
meydanında ölmüştür.(1086)

SÜLEYMANŞAH’IN MEZARI
SURİYEDE CABER KALESİNDEDİR.

SÜLEYMANŞAHIN
ÖLÜMÜNDEN
SONRA ÜLKE BİR
SÜRE
HÜKÜMDARSIZ
KALMIŞTIR. BU
SÜREYE FETRET
DEVRİ DENİR
I.KILIÇ ARSLAN(10921107)

Anadolu’da düzeni yeniden sağladı
Çaka bey’in kızıyla evlenmiş böylece denizlerde de başarı
göstermiş.
Çaka beyi Bizans entrikaları sonucu öldürtmüş.
Bu olay Anadolu siyasi birliği sağlama yolunda ilk
adımdır.
I.Haçlı seferinde haçlılarla mücadele etmiş ancak başarılı
olamamıştır.
Başkenti İznik’ten Konya’ya taşımıştır.

Danişmentlileri kendisine bağlamıştır.





I.MESUD(1116-1155)
II.Haçlı seferinde Anadolu’yu başarıyla
savunmuştur.
 İlk bakır para bastırıldı
 Anadolu’da bayındırlık faaliyetleri başladı

II.KILIÇ ARSLAN (1155-1192)
Anadolu siyasi birliğini kurmaya çalışmıştır.
 Danişmentlileri ortadan kaldırdı.
 Altın ve gümüş para bastırılmıştır.
 Ülkeyi 11 oğlu arasında paylaştırdı
 Bizans’la Miryokefalon savaşı (1176) yapılmış
bu savaşı Anadolu Selçukluları kazanmıştır.

Miryokefalon Savaşı(1176)
Sebepleri
1. Türkiye Selçuklu
Devleti’nin sınırlarının
genişlemesi
2. Bizans’a karşı Türkmen
akınlarının sürmesi
3. Bizans’ın Türkleri
Anadolu’dan çıkarmak
istemesi
Miryokefalon Savaşı(1176)
Sonuçları
Artık Bizans’ın Türkleri Anadolu’dan atma ümidi sona erdi.
2. Anadolu’nun kesin olarak Türk yurdu olacağı anlaşılmıştır.
3. Avrupalılar bu savaştan sonra Anadolu’dan “Türkiye ”diye
bahsetmeye başlamışlardır.
4. Bizans İmp. Saldırı durumundan savunma durumuna geçti.
5. Bu zafer III. Haçlı Seferi’nin önemli sebeplerinden biri oldu.
1.
NOT: Anadolu’nun Türk yurdu olduğu yüzyıllar
sonra Kurtuluş Savaşı ile bir kez daha
kanıtlanmıştır.
II. Kılıç Arslan Miryokefalon
Zaferi’nden sonra;
1. Danişmentlilerden Malatya’yı,
2. Ermenilerden Çukurova
bölgesindeki bazı kaleleri,
3. Bizans’tan da Kütahya ve
Eskişehir’i alarak sınırları
genişletti.
Büyük Selçuklu Sultanı Sencer’in
ölmesi üzerine Türkiye
Selçukluları tam bağımsız
oldu.

YÜKSELME DÖNEMİ
I. GIYASEDDİN KEYHÜSREV
(1192-1196)-(1205-1211)
İznik Rum Krallığı ile antlaşma yaparak
batı sınırını güvenlik altına aldı.
 Samsun ve çevresini ele geçirildi.
(Böylece devlet kara devleti olmaktan
çıkmış oldu)
 1207 yılında Antalya’yı aldı.
 Venediklilerle ticaret antlaşması yapıldı
 Antalya’da deniz ticaret filosu kuruldu.

II.SÜLEYMAN (RÜKNEDDİN) ŞAH
1196-1204

Saltukoğulları beyliğine son vermiştir.

Çukurova bölgesinde hüküm süren
Ermenilerle savaştı.
I.İZZEDDİN KEYKAVUS
1211-1220
Trabzon Rum İmparatorluğu’nun elinden
Sinop’u aldı(1214)
 Anadolu'yu ticari yönden kalkındırdı.
 Karadeniz ve Akdeniz’de denizciliği ve
deniz ticaretini geliştirdi.

I.ALAEDDİN KEYKUBAT
1220-1237









Her bakımdan devlet en güçlü hale geldi.
Mengücek ve Artukoğullarına son verdi.
Kalonoros (Alâiye=Alanya) kalesini almış
ve burada bir tersane kurmuştur
Trabzon kuşatıldı fakat alınamadı.
Kırım Suğdak Limanı’nı ele geçirdi.
Yabancılara ticaret kolaylığı sağlanmış Anadolu
ticaret merkezi haline getirilmiştir.
Ticarette güvenliği sağlamak amacıyla
kervansaraylar yapıldı
Harzemşahlarla Yassı çemen savaşı(1230) yapıldı.
Anadolu Moğol istilasına açık hale geldi.
Alaeddin Keykubat’ın Moğollara
Karşı Aldığı Tedbirler
Sivas, Konya, Kayseri gibi şehirlerin kale
ve surlarını yeniden inşa ettirdi.
 Eyyubilerle dostluk kurdu.
 Moğollara bir elçi göndererek dost olmak
istediğini bildirdi.
 Harzemşahlarla dostluk kuramaya çalıştı.

Yassı Çimen Savaşı(1230)
Sebepleri
1. Celâleddin Harzemşah’ın Alaaddin
Keykubat’ın dostluk teklifini kabul
etmemesi.
2. Harzemşah hükümdarı Celâleddin
Harzemşah’ın Ahlat’ı işgal etmesi
Yassı Çimen Savaşı(1230)
Sonuçları
1. Savaşı Türkiye Selçukluları kazandı.
2. 1231 yılında Celâleddin Harzemşah ölünce
Harzemşahlar devleti yıkıldı.
3. Moğollar için Anadolu yolları açılmış oldu.
4. Moğollar 1231 yılında Anadolu’ya gelerek
Sivas’a kadar ilerlediler.

Alaeddin Keykubat’ın Ticareti
Geliştirmek için Yaptığı Çalışmalar
Kervansaraylar yaptırdı.
 Ticaret yollarının güvenliğini sağladı.
 Anadolu’da ticaretle uğraşırken zarara
uğrayan tüccarların zararlarını devlet
hazinesinden karşıladı.(Sigorta)
 Kıbrıs Krallığı ile ticaret antlaşması yaptı.

Kültür ve Medeniyet
Önceki Türk devletleri gibi ülke hanedanın
ortak malıdır
 Hükümdarın hanedan mensubu olması
şarttı.
 Halife ve alimler hükümdara künye veya
lakap verirdi (Keyhüsrev, Keykavus,
Keykubat gibi)
 Hükümdarı halife tasdik eder adlarına para
bastırırlar ve hutbe okuturlardı
 Sultan iktaları dağıtır,kadıları tayin
eder,yüksek mahkemeye başkanlık ederdi.


Türkiye Selçuklu sultanları hutbelerde
halifenin adını kendi adlarından önce
okuturlardı.

Hükümdarın erkek çocuklarına “melik” denir.

Melikler illerde valilik yaparlardı. Bu görev
sırasında kendilerine “atabey” denilen
tecrübeli devlet adamları yardım ederdi.
Hükümet
 Hükümet,
Divan-ı Saltanat denilen
Büyük Divan'dan meydana gelirdi.
Divanın başkanı hükümdardı.
Selçuklular bu kurumu Abbasilerden
almışlardır.
Büyük Divan’a Bağlı Divanlar
Divan-ı İstifa: Mali işlerle ilgilenir.
 Divan-ı Araz: Ordunun ihtiyaçlarıyla ilgilenir.
 Divan-ı İşraf: Denetim yapar.
 Divan-ı İnşa:İç ve dış yazışmalarla ilgilenir.
 Niyabet-i Saltanat: Hükümdar başkentte
olmadığı zaman ona vekalet eder.
 Pervaneci Divanı: Ülke topraklarının kayıt
defterini tutar, has ve iktalara ait kararları
düzenler.

Emir-i Alem
Emîr-i Candâr
Hâcibü'l-hüccab
Emîr-i Çeşnigîr
Nurdan Gül (KÖKTEN)
Sultanın bayrağını, saltanat sancaklarını
taşımak ve muhafaza etmekle
görevliydi.
Saray muhafızlarının başı olup, Sarayın ve
sultanın emniyetini sağlamakla görevliydi.
Silahdar, merasimlerde sultanın silahlarını
taşırdı ve silahhanedeki muhafızların âmiriydi.
Sarayda, sultanla dîvanlar arasındaki
irtibatı (Hâcib) sağlar;
sultanın yemeklerini hazırlayan
ve sofra hizmetlerini yapan
çeşnigirlerin amiriydi
Şerabdar-ı has,
Serhenk (Çavuş),
Emir-i Ahur
Emir-i Silahdar
Emir-i Meclis
sultanın şerbetlerini hazırlamakla,
haftanın belirli günlerinde toplanan
mecliste ve yemeklerde hizmetle
görevliydi.
törenlerde ve sultanın
seyahatlerinde yol açardı.
Sultanın atlarının ve saraydaki
diğer hayvanların bakımını
yaptırırdı.
Merasimlerde sultanın silahlarını
taşırdı ve silahhanedeki
muhafızların amiriydi.
Sultanın ziyafetlerini hazırlatıp
teşrifatçılık yapardı.
Uc(sınır)
Türkiye Selçukluları Bizans ve Ermeni
sınırlarına “uc” adını vermişlerdir. Uclarda uc
beyleri görev yapardı. Uc beyleri;
1. Sınırları korur.
2. Sultan sefere çıktığında onun yanında yer
alırdı.
NOT: Osmanlı Devleti de bir Uc Beyliği olarak
kurulmuştu.

Hassa
Askerleri
Sultan’a
bağlı özel
birliklerdir.
Gulaman-ı
Saray
Farklı
milletlerde
n seçilip
özel olarak
yetiştirilen
ücretli
askerlerdir
.
Sipahiler
İkta sahibi
olanların
ikta
gelirleri
karşılığı
beslemek
zorunda
oldukları
atlı
askerlerdir.
Eyalet
Askerleri
Melik ve
Valilerin
askerleriyle
birlikte
orduya
katılmasıdı
r.
Türkmenle
r
Devlet
başkanının
daveti
sonucu
savaş
zamanına
orduya
katılan
askerlerdir.
Yardımcı
Kuvvetle
r
Selçuklular
a bağlı
devlet ve
beyliklerin
savaş
zamanında
gönderdikl
eri ücretli
askerlerdir.
Sosyal Hayat
Halk
Şehirde
Yaşayanlar
Askerler
Esnaf ve
Tüccarlar
Köylüler
Memurlar
KonarGöçerler
(Göçebeler)
TOPRAK
Mülk Arazi
(Şahıslara Aittir.
Alınıp satılabilir,
miras bırakılabilir.
Öşri Arazi
(Müslümanlara
Ait Arazi
Vakıf Arazi (Geliri
Sosyal Hizmetlere
Ayrılan Topraktır.
Haracî Arazi
(Gayri
Müslüimlere Ait
Arazi)
Has Arazi
(Hükümdara
Ait Arazi)
Mirî Arazi
(Devlete Ait
Topraklardır)
İkta Arazisi
(Emirelere, Valilere,
Komutanlara maaş
karşılığı verilen arazi
Türk-İslam
Devletlerinde, devlete
ait toprakların bir kısmı vali,
komutan ve memurlara maaş
karşılığı verilirdi. Toprağı alan bu
kişiler elde edilen gelirin bir
kısmıyla kendi geçimlerini sağlar,
geri kalan kısmıyla da devlete
asker beslerdi. Bu sisteme “İkta
Sistemi” denilirdi.
İkta Sisteminin Faydaları
Devlet memurlarına maaş ödemekten
kurtulmuştur.
 Üretimin sürekliliği sağlanmıştır.
 İkta sahipleri bulundukları bölgenin
güvenliğini sağlamışlardır.
 Hazineden para harcamadan güçlü bir ordu
meydana getirilmiştir.
 Konar-göçerler yerleşik hayata geçirilmiştir.

Ahi Teşkilâtı
Esnaf ve zanaatkârların kendi
aralarında kurdukları bir
teşkilattır.
 Görevleri

Mesleğe eleman yetiştirmek
 Ürünlerin kalitesini ve fiyatını
belirlemek
 Haksız Rekabeti Önlemek
 Esnaflar arası dayanışmayı
sağlamak

YIKILIŞ





I.Alaaddin Keykubat ölünce yerine oğlu
II.Gıyaseddin Keyhüsrev geçmiş böylece devlet
hızla çöküşe geçmiştir.
Merkezi otoritenin zayıflaması ile “baba ishak
isyanı” çıkmış
Moğollarla yapılan Kösedağ Savaşı(1243) ile
Anadolu Moğolların etkisinde kalmış.
Beylikler bağımsızlıklarını ilan etmiş.
1308’de II.Mesud ölünce devlet tamamen
yıkılmıştır.
ALANYA KALESİ VE KIZILKULE
ALANYA TERSANESİ
TOKAT-PAZAR-MAHPERİ HATUN KERVANSARAYI
KONYA SELÇUKLU ESERLERİ
İplikçi Camii
Mevlana Türbesi
Alaaddin Camii
İnce Minare
Türbe
TÜRKİYE SELÇUKLULARI SOSYAL
VE EKONOMİK HAYAT
Anadolu Türkler Ve Rumlar Oluşturuyordu
 Yerleşik Ve Göçebe Yaşam Vardı
 Köylerde Yaşayanlar-----tarımla
 Şehirdekiler----------ticaret+zanaat
 Göçebe Yaşayanlar----hayvancılıkla
 Anadolu Bayındır Hale Getirildi
 Ahi Teşkilatı Kuruldu .Bu Teşkilat İçerisinde İş Kollarına
Göre Loncalar Bulunmaktadır.(Ticareti Ve Ticaret Ahlakını
Geliştirmiş Üretim Kalitesi Artmış.Kaliteli Eleman
Yetiştirilmiştir.)
 Avrupalı Tüccarlara Düşük Vergi Uygulamış Ve
Tüccarların Malları Sigortalanmıştır.

Anadolu’da Ticaret Yolları
Hem KARA hem de DENİZ ticareti
gelişmiştir.
 ANTALYA,KONYA,KAYSERİ,SİVAS,SİNOP
önemli ticaret merkezleri olmuştur.
 Kervansarayların varlığı ticareti
kolaylaştırmıştır.

TOPRAK YÖNETİMİ
Topraklar çoğunlukla devlete aittir.
 Has arazi----vergileri hükümdara ait
 DİRLİK(İKTA) arazi---yüksek devlet
memurları ve komutanlara verilirdi.İkta
sahipleri asker beslemek
zorundaydı.Ordunun esasını bu ordular
oluştururdu.
 Mülk arazi----şahıslara ait topraklardır.
 Vakıf arazi----gelirleri hayır kurumlarına
verilirdi.Alınamaz,satılamaz,devredilemez.

YAZI,DİL VE EDEBİYAT
Bilim dili----Arapça
 Resmi dil ve edebiyat dili----farsça
 Saray ve orduda---- Türkçe kullanılmıştır
 Türkçe’nin edebiyat dili haline gelmesi -Yunus Emre, Ahmet fakih,Hoca
Dehhani,Hoca Mesud sayesinde olmuştur.

Mevlana Ve Oğlu Sultan Veled Farsçanın
Yanında Türkçe Eserlerde Yazmışlardır.
 Oğuzname –dede korkut-BattalnameDanişmendname gibi destanlar bu
dönemde yazılı edebiyata aktarılmıştır.
 Mevlevilik ve Bektaşilik halk arasında
dayanışmayı artırdı.

EĞİTİM
Medreselerde eğitim-öğretim ücretsizdi.
 Medreselerin giderleri vakıf arazilerden
karşılanırdı.
 Medreselerde
 Hadis,kelam,tefsir,fıkıh,tasavvuf yanında
 Matematik,astronomi,felsefe,tıp eğitimi de
verilirdi.

SON
Download

ANADOLU(TÜRKİYE) SELÇUKLU DEVLETİ 1075-1308