KİTAP TANITIMI
İRAN SİYASETİNDE
DEVRİM
MUHAFIZLARI:
ELİTLER VE DEĞİŞEN
İLİŞKİLER
Hazırlayan:
Zeynep Sütalan
B
ayram Sinkaya tarafından kaleme alınmış olan
İran Siyasetinde Devrim Muhafızları: Elitler ve
Değişen İlişkiler (Revolutionary Guards in Iranian Politics: Elites and Shifting Relations) başlıklı çalışma, İran İslam Devrimi’nden sonraki otuz yıllık
dönemi inceleyerek İran İslam Devrimi Muhafızları
Ordusu’nun ortaya çıkışının ve yükselişinin nedenlerini örgütün siyasetle evrimleşen ilişkisine bakarak
ortaya koymaktadır. İran siyasetine yönelik güncel
çalışmalarda Devrimi Muhafızları’na iktidar belirleyen bir nitelik atfedilmektedir. Bu atıf, İran rejiminin
potansiyel olarak militerleşmesine yönelik hararetli
tartışmalara neden olmakla birlikte Devrim Muhafızlarının bir askeri kurum olarak siyasete girmesi ya
da askeri tarihi haiz bir siyasi kurum olması arasında
gidip gelen paradoksal anlayışa da mahal vermektedir.
Bu çerçevede bu çalışmanın, bu paradoksal anlayıştan bir çıkış yolu önerdiğini söylemek gerekir. Yazar,
Devrim Muhafızları’nın yakın dönemde siyasileşmiş
bir kurum olmadığını, aksine kuruluşundan itibaren
siyasi bir kurum olduğunu ortaya koymaktadır.
Yazar, Devrim Muhafızları’nın ulusal siyasi dinamiklerle olan ilişkisini, bu ilişkiyi etkileyen faktörleri
ve devrimden bugüne İran siyasetine etkilerini incelemektedir. Yazar, devrim sonrası İran’da Devrim Muhafızları ile siyasi liderlik arasındaki ilişkiye bakarken
dört değişken faktörün, yani siyasi liderliğin ideolojik
tutumu, siyasi liderliğin gücü, Devrim Muhafızları’nın ideolojik bakış açısı ve Devrim Muhafızları’nın
94
Bayram Sinkaya,
New York, Routledge, 2015
234 sayfa, 9781138853645
birliğinin (corporateness) bu ilişkiyi belirlediğini ileri
sürmektedir. Bu değişken faktörleri ise devrimden
sonraki farklı siyasi ve devrimci dinamiklerin önemine binaen tarihsel bir bakış açısıyla dört döneme
ayırmaktadır: Geçiş dönemi (1979-1981), Radikal
İran (1981-1989), Thermidoryen İran (1989-2005)
ve Neoradikal İran (2005-2013). Devrim Muhafızlarının İran siyasetindeki rolünün özellikle thermidoryen
ve neoradikal dönemlerde artmış olduğunu belirten
yazar, bu artan etkiyi siyasi liderliğin gücünün zayıflamış olmasıyla ters orantılı bir biçimde Devrim
Muhafızları’nın birliğinin oldukça yüksek bir düzeye
ulaşmış olmasıyla açıklamaktadır. Yazara göre Devrim
Muhafızları’nın siyasi liderlikle ilişkisinin doğasını
–işbirlikçi ya da çatışmacı- siyasi liderlikle Devrim
Muhafızları’nın ideolojik değerleri ve bu değerleri
hayata geçirme kararlılıkları arasındaki uyum ya da
uyumsuzluk belirlemektedir.
Eserle ilgili olarak belirtilmesi gereken bir diğer
husus ise çalışmada Devrim Muhafızları ve İran siyaseti arasındaki ilişkiyi açıklarken devrim teorilerinden ve
devrimci ordu-siyaset ilişkilerine yönelik teorilerden
yola çıkarak kuramsal bir çerçeve oluşturulmuş olmasıdır. Son olarak, teorik ve tarihsel derinliğiyle eser,
sadece İran siyasetiyle değil, Ortadoğu çalışmaları,
devrim, devrimci aktörler, devrimci ordu ve siyaset
ilişkileriyle ilgilenen tüm öğrenci ve akademisyenler
için okunması ve başvurulması gereken bir kaynak
niteliğindedir.
Ocak-Şubat 2016 Cilt: 8 Sayı: 72
IŞİD ve Irak: Beled el-nifak vel-şikak!
Abdullah Ağar,
İstanbul: Remzi Kitabevi, 2015, 464 sayfa
9789751416681
Irak Türkmen Boyları: Oymaklar ve Yerleşim
Yerleri
Suphi Saatçi
İstanbul: Ötüken Yayınları, 2015, 248 sayfa
9786051552293
Surİye İçİn Savaş 1918-1920
John D. Grainger
İstanbul: Tarih & Kuram Yayınevi, 2015, 320 sayfa
9786059833141
Occupying Syria under the French Mandate: Insurgency,
Space and State Formation
Daniel Neep
Cambridge: Cambridge University Press, 2014, 248 sayfa
9781107435919
Ocak-Şubat 2016 Cilt: 8 Sayı: 72
95
Download

iran siyasetinde devrim muhafızları: elitler ve değişen ilişkiler