Didim Akbük Sağlık Eğitim Merkezi
Zararlı Alışkanlıklar
Hazırlayan: Psk. Mehmet KARÇIN
 Sigara
ve Madde Bağımlılığı
 Bilgisayar ve İnternet Bağımlılığı
MADDE BAĞIMLILIĞI
İnsanlığı etkileyen en
önemli sorunlardan biri
haline gelen madde
kullanımı ve bağımlılığının
geçmişi insanlık tarihi
kadar eskidir.
MADDE BAĞIMLILIĞI
Dünyada olduğu gibi
ülkemizde de başta
gençler olmak üzere
herkesi etkileyebilen
biyolojik, ruhsal ve
sosyal boyutları olan bir
sağlık sorunudur.
Sahte iyi oluş hali
vermesi nedeniyle
tüketilmiştir
Madde Bağımlılığı Ne Demektir?
Sahte iyi oluş hali veren bir
maddenin belirgin bir etkiyi elde
etmek için alınması sürecinde
ortaya çıkan bedensel, ruhsal ve
sosyal sorunlara rağmen,
Madde alınımının devam etmesi
ve
Madde
alma
isteğinin
durdurulamaması durumudur.
Bağımlılık,
kullanılan maddenin
özelliklerine göre
değişen bir süreç
sonucunda ortaya
çıkar.
BAĞIMLILIĞIN OLUŞUMU
 İlk
temas (Deneme)
 Kullanım ve hücresel
düzeyde değişme (Zaman
zaman kullanım)
 Psikolojik ve Biyolojik
Bağımlılık (Sürekli
kullanım)
İLK TEMAS
Madde denemek için kullanılır.
Özenti önemli rol oynar.
ZAMAN ZAMAN KULLANIM
Madde zaman zaman kullanılır.
Maddenin kişiye zararı yok gibidir.
Bağımlı olmadan da kullanılabildiği düşünülür.
SÜREKLİ KULLANIM
Aynı etkiyi elde edemez.
Ne bulunursa kullanılır.
Düzenli kullanım zamanla bağımlılığa kayar.
BAĞIMLILIK
Kişinin tüm kapasitesi düşer.
Madde kullanmaya devam edilir.
Bağımlılık nedeniyle
maddeyi almak zorundadır.
MADDE BAĞIMLILIĞININ
NEDENLERİ
Kişisel
özellikler
Çevresel özellikler
Kullanılan
maddenin
özellikleri
HEDEF KİTLE
GENÇLER
NEDEN GENÇLER
Gençlik; cesaretin
çekingenliğe,
serüven isteğinin,
durağanlığa üstün
geldiği dönemdir.
GENÇLERİN GENEL
ÖZELLİKLERİ







İlgileri (Politikaya, Spora vb.) artmıştır,
Tepkileri serttir,
Çabuk sevinir, çabuk üzülürler,
Gel, geç hevesleri vardır,
Başarılı olma istekleri vardır,
Karşılaştırmalardan hoşlanmazlar,
Dış görünüşe önem verirler,
 Arkadaşlarının
sözlerine
ve davranışlarına önem
verirler.
NEDEN GENÇLER
MADDE KULLANIMINA BAŞLAMA
YAŞI
%
31
 % 43



% 12
% 6
% 8
15 YAŞ ALTI
16-20
21-25
26-30
30 YAŞ ÜSTÜ
Dünyada yasadışı madde
kullananların sayısı 185 milyon kişi
olarak tahmin edilmektedir.
185 milyon kişi
Ülkemiz ile ilgili
veriler I





Erkeklerin % 53’ü, kadınların % 20’si
sigara içmektedir.
Kişi başına sigara tüketiminde
Avrupa ülkeleri arasında ilk
sıralardadır.
Lise öğrencilerinin % 20.1’i sigara
içmektedir.
Madde kullanım oranı % 3.5’dir.
Alkol kullanım oranı % 20’dir.
Ülkemiz ile ilgili veriler II



Bağımlıların % 70’i, 20 yaş altında ki
gençlerdir.
Madde ile ilk tanışma genelde 12-17
yaş grubu arasındadır,
18-25 yaş grubu arasında düzenli
kullanım görülmektedir.
MADDE
KULLANIMI İLE
İLGİLİ RİSK
FAKTÖRLERİ
Risk Altında Bulunan Gençlerin Özellikleri
Ani tepkiler verirler
Saldırgan yada asi
davranışlar gösterirler
Aykırı davranış
içinde bulunurlar
Davranış bozuklukları
gösterirler
Her şeyi reddeder veya
aşırı itaatkardırlar
Risk Altında Bulunan Gençlerin Özellikleri
Erken yaşlarda
davranış
problemleri mevcuttur
İçe dönük yapıdadırlar
Çabuk heyecanlanırlar
Yaşıtlarından aşırı
etkilenirler
Risk Altında Bulunan Gençlerin Özellikleri
Genetik yatkınlık
Cinsel kimlik sorunları
Kendine güvenin az
olması, gelecek ile ilgili
kaygılar
Baş etme mekanizmalarının
yeterli olmaması,
Yenilik arayışı,
kendini ispatlamaya çalışma
Sosyal değerlere yabancılık,
Aile Yapısındaki Risk Etkenleri
Aşırı koruyucu ve
kollayıcı aile
Aile içi iletişim
eksikliği
Parçalanmış,
boşanmış aile
Baskıcı veya
ilgisiz aile
Ebeveynlerin birinin
kaybı
Aile içinde
madde kullanan
birinin varlığı
Sosyal Risk Faktörleri (Yaşam
stresleri)
GÖÇ
Bozuk sosyo
ekonomik düzey,
İŞSİZLİK
Madde kullanan
arkadaş
grupları içinde
olmak
Çocuk yaşta
çalışma
Düşük okul başarısı
Cinsel yada fiziksel
taciz yaşama
MADDE
KULLANIM
NEDENLERİ
MADDE KULLANIM NEDENLERİ
Eğlence
Bilgisizlik ve
yanlış inançlar
Merak
Gerginliği/stre
si azaltma
Özenti
Moda
Arkadaş
MADDE
KULLANIMI İLE
İLGİLİ YANLIŞ
İNANÇLAR
“Ben bağımlı
olmam.”
“Bir kere
denemekle bir şey
olmaz.”
“Madde hakkında
konuşabilmek için onu
denemelidir. ’’
“Herkes kullanıyor bir şey
olmuyor”
“Sadece zayıf bireyler bağımlı
olur.”
“Ben kontrol edebilirim”
“Madde yaratıcılığı geliştirir,
konsantrasyon ve bilinci artırır.”
“Benim iradem güçlüdür”
MADDE BAĞIMLILIĞININ
ZARARLARI
Madde bağımlılarının genel
olarak karşılaşabileceği
problemler şunlardır:
a.Bedensel
b.Ruhsal ve
c.Sosyal Sorunlar
Bedensel Sorunlar
Maddeler merkezi
sinir sistemini
etkiler, dikkati
yoğunlaştırmada
zorluk çıkarır, hız
mekan kavramını
etkiler ve kazalara
neden olur.
Çarpıntı
Kalp sıkışmaları Kalp Yetmezliği
Felçler
Yüksek Tansiyon
Kangrenler
Kalp Kası Hastalıkları
İSHAL
ÜLSER
KABIZLIK
KARIN AĞRILARI
SİROZ VE KARACİĞER HASTALIKLARI
AİDS
Tüberküloz
Frengi
Hepatitler
Cinsel Fonksiyon Bozuklukları
Kısırlık
Böbrek Hastalıkları
Görme Bozuklukları
Koku Alamama
İşitme Bozuklukları
Tat Alamama
His Kayıpları
Madde Kullanımının Yol Açtığı Ruhsal
Sorunlar ve Belirtiler
Şüpheler
Sürekli görülen
hayaller
Sıkıntı
Depresyon
Uyku bozukluğu
Gerginlik
Sosyal sorunlar ve etkileri;
1. Ailesel sorunlar
• Aile içi ilişkileri bozulmuş ve
parçalanmış aileler,
2. Ekonomik sorunlar
• İşgücü kayıpları,
• Aşırı harcamalar
• Yanlış mali kararlar
3. Toplumsal sorunlar
• Uyumsuzluk
• Yasal sorunlar
Bağımlılar aile ve dostları ile iletişim
kopukluğu nedeniyle onları
kaybetmekte, maddeden başka
arkadaşları kalmamaktadır.
Maddelerin bağımlıya, aile hayatına,
doğacak çocuklara, iş hayatına, aile ve ülke
ekonomisine ve toplumsal ahlaka verdiği
zararlar çok büyüktür.
İntiharların, cinayetlerin, hırsızlıkların,her
türlü fuhşun, gasp ve anarşinin temelinde
madde kullanımının etkisi olabilir.
Sizi milli ve manevi
değerlerinizden koparır,
kavgacı, sinirli ve uyumsuz
insan haline getirir.
Çocuklarımızı madde
kullanımından korumak ancak
onları sorumluluklarının
bilincinde olan, sorunlarına
çözüm getirebilen, özgüven ve
bağımsızlık duyguları gelişmiş
bireyler olarak yetiştirmemize
bağlıdır.
AİLELERE ÖNERİLER






DİNLEYİN,
KONUŞUN
YARGILAMAYIN,
TEHDİT ETMEYİN,
SORGULAMAYIN,
ÖĞÜT ve EMİR
VERMEYİN,
ÖRNEK OLUN,





ARKADAŞLARINI
TANIYIN,
AÇIK OLUN,
ÖĞRENMESİNE
YARDIM EDİN,
HAYIR DEMESİNİ
ÖĞRETİN,
SEVİN VE SAYIN
SEVGİ,
SAYGI,
SABIR,
3S
BÜYÜKLER,






Ergenlik döneminin özelliklerini bilin,
eğitim ve öğretiminizi ona göre
yönlendirin,
Değişiklikleri fark edecek kadar dikkatli
olun,
Ergenin sorumluklarını onun adına
yüklenmeyin,
Tutarlı olun,
Bilim, Spor ve Sanat etkinliklerine
yönlendirin,
Maddeler hakkında bilgi edinin ve doğru
bilgi verin.




Madde kullanımına başlamada
bir tek neden yeterlidir,
Güvenli bir madde ve güvenli bir
kullanım şekli yoktur,
Kullanan herkes için bağımlılık
gelişme riski eşittir,
Bağımlılığı engellemek
kişinin elindedir.
BAĞIMLILIĞI
ENGELLEMENİN
YOLU:
MADDEYE
HAYIR
Bilgisayar ve İnternet
Bağımlılığı
Bağımlılık Ölçütleri




Günlük hayatımızda güçlükler
Sosyal ve Aile içi İlişkilerde aksama
Derslerdeki başarının düşmesi
Fizyolojik aksaklıklar
Neden ?




İletişim kurmak daha kolay
Sosyal ortam sunuyor
İstediğimiz kişi olup, istediğimiz gibi
davranabilme imkanı sunuyor.
Gerçeklerden kaçabilmeyi sağlıyor
Neler Yapılabilir ?






Sanal yerine doğal ortam
Spora yönlendirme
Arkadaşlık ilişkilerini destekleme
Sosyal Beceri Eğitimi
Profesyonel yardım
Aileler için kullanım önerileri
İyi Eğlenceler 
Download

Bağımlılık