SG-2
• Resim, heykel, mimari mekan sanatlarıdır.
• Şiir, müzik tempo/zaman sanatlarıdır.
• Tiyatro, dans zaman ve mekan sanatlarıdır.
Sinema tüm sanatları kapsar. Zaman ve mekan sanatıdır.
Sinema iki boyutlu bir mekanda ve hareket halindeki bir tempoda
(zamanda) görüntüleri verir.
Diğer sanatları taklit etmez. Onlardan farklılaştığı zaman bir
sanat olur.
Sinema, anlatımı, hareket halindeki görüntüler aracılığıyla
sağlama sanatıdır.
Sinema tüm sanatların finali görünümündedir.
Tiyatro gibi görsel ve sözlüdür;
bale gibi harekete ve müziğe dayanır;
roman gibi ilişkiler ve açmazları anlatır;
resim gibi boyut, ışık, gölge ve renkten oluşur.
Sinema gerçekte bu sanatlardan farklılaştığında
sanat olabilmiştir.
İlk film kuramcılarından Ricciotto Canudo (1879 –
1923) sinemayı yedinci sanat olarak tanımlamıştır.
Ona göre, sinema üç ritmik sanat (tempo, ahenk)
müzik, şiir ve dansın ve üç plastik sanatın mimari,
resim ve heykelin sentezidir.
Sonuç olarak sinemanın zaman ve mekân sanatı
olduğu ortaya çıkmaktadır.
İzlenmeye dayalı fakat hareketli bir sanattır.
Mekân yaratabilir.
Zamanın akışını ya da dilimini değiştirebilir.
Sinema mekân ve zaman yaratmada çok
büyük olanaklara sahiptir.
Coğrafi mekân ve dramatik mekân olarak iki tür
mekân kullanmaktadır.
Coğrafi mekân, hikâyenin geçtiği gerçek
mekânlardır.
Dramatik mekân, kişilerin ve durumların
psikolojisini saptamak ve çevrelemek için
kullanılmaktadır.
Filmsel zaman ise değişkendir.
Olayın gerçek süresi filmde kullanılabilir. Film
öyküsünde iki saat içinde geçen olaylar
anlatılıyorsa filmin süresi de iki saat olabilir.
Az zamanda çok olaya ve zaman dilimine de yer
verilebilir.
Gerçek süre daha uzunmuş gibi gösterilebilir.
Zaman ağır geçiyormuş hissi verilebilir.
Zamanda geriye dönüş (flash back) yapılabilir
Sinemayı diğer sanatlardan ayıran bu özelliklerinin yanında ona asıl
kimliğini veren kendine özgü anlatım araçlarıdır.
Sinemanın anlatım araçları:
çerçeveleme, kamera açısı, çekim ölçeği, kurgu, ses, oyun ve yapım tasarımı.
Bu araçların sinemaya özgü kullanımları onu diğer sanatlardan
ayırıp başlı başına bir sanat yapmaktadır.
Sinemanın anlatım araçlarının temellerinde diğer sanatlar
bulunmaktadır. D.W. Griffith, sanatlardan yararlanarak sinema dilini
geliştiren sinemacıların başında gelmektedir. Anlatım araçları onun
elinde olgunlaşmaya başlamıştır. Böylece sinema kendi dilini
oluşturmuştur.
Moving Pictures
Sinema, hareketli görüntülerden oluşur. Hareket,
gözün önünden hızla geçen durağan fotoğrafların
yarattığı bir yanılsamadan oluşmaktadır.
Herhangi bir cismin gözümüzdeki görüntüsü
hemen silinmez, 1/20 saniye kalır. Bu olaya ağ
tabaka izlenimi (Persistence of Vision) denilmektedir.
Sinema Filmini Oluşturan Parçalar
• Filmin en küçük parçası çekim/plan'dır. Bir film yüzlerce
çekimden oluşabilir.
• Çekimler birleşerek sahneyi oluştururlar. Sahne tek bir
mekanda geçen çekimlerdir. Sahnede mekan birliği
vardır.
• Sahneler birleşerek sekansları oluştururlar. Bir
olayı/bütünü oluşturan sahneler toplamıdır.
• Sekansların birleşmesiyle film ortaya çıkar.
Filmin Oluşum Süreci
Bir filmin (uzun ya da kısa) meydana getirilişinde üç
aşama bulunmaktadır.
• Senaryo: Temanın seçilmesi, işlenmesi, senaryoya
dönüştürülmesi.
• Çekim: Çekim Senaryosunun filme alınması.
• Montaj: Filme alınan parçaların seçilerek birleştirilmesi.
Senaryo Süreci
Tema, eserde işlenen konu, düşünce, görüş.
Yargı içeren bir cümledir.
Mantıklı ve açık olmalıdır.
Roman, öykü, şiir temaya kaynaklık edebilir.
Atasözü, özdeyiş de olabilir.
Kısa filmlerde bir ana tema olmalıdır.
Tema, hikayeyi kurmaya ve kişileri ortaya çıkarmaya
yardımcı olur.
Diyalogla açıklanmaz. Yazıyla gösterilmez.
• Konu/öykü, temanın somut halidir.
• Romeo ve Juliet'in teması büyük aşk ölüme bile meydan
okur, açık anlaşılır bir temadır. Bu eserde konu aşk'tır.
• Tema eserde açıkça söylenmez.
• Senaryo, film metnidir. Edebi bir metin değildir.
• Ana ilke çok göster az söyle'dir.
• Geniş zaman kullanılarak yazılır.
• Senaryonun aşamaları:
sinopsis (kısa öykü)
treatment (geliştirim)
ayrımlama (senaryo),
çekim senaryosu
storyboard (resimli taslak)
Çekim Süreci
Kamera Hareketleri
• Kameranın gövdesiyle (çevrinme) yapılan hareketler.
• Kamera ayağı ile (kaydırma) yapılan hareketler.
• Optik hareketler (optik kaydırma).
• Mekanik Hareketler.
Kameranın Gövdesiyle Yapılan Hareketler: Çevrinme Hareketleri
Genel adıyla çevrinme, kameranın yerinden hareket etmeden üzerine
yerleştirildiği tripod üzerinde yaptığı hareketlerdir.
Yatay Çevrinme / Yatay Hareket (Pan)
Pan, kamera ayağı üzerinde yapılan yatay harekettir. Kameranın ayağı
üzerinde gövdesiyle sağdan sola - soldan sağa doğru yaptığı harekettir.
Sağa “sola pan” (pan to left) ya da soldan “sağa pan” (pan to right) diye
adlandırılırlar.
Genellikle, hareket eden karakteri ya da nesneleri takip etmede kullanılır.
Geniş panaromalı kamera açısına sığmayan nesneler için de kullanılır.
Dikey Çevrinme / Düşey Hareket (Tilt)
Tilt, kamera ayağı üzerinde yapılan dikey harekettir. Aşağı çevrinme aşağı
tilt (tilt down), yukarı çevrinme yukarı tilt (tilt up) olarak isimlendirilir.
Genellikle uzun nesneleri göstermek amacıyla yapılır. Örneğin yüksek bir
binayı detaylandırırken kullanılır.
Kameranın Ayağı (Tripod) ile Yapılan Hareketler: Kaydırma
Hareketleri
Kamera, bir araç üzerinde ileri, geri, sağa veya sola hareket eder.
Tekerlekli tripod ya da şaryo kullanılır. Kamera nesneye yaklaşır ya
da uzaklaşır, ya da nesneyle arasındaki uzaklık değişmeden çekim
nesnesiyle beraber hareket eder.
Kaydırma (Travelling)
Kamera konuya yaklaşmak için öne doğru hareket eder (travelling
in), ya da konudan uzaklaşmak için geriye doğru hareket eder
(travelling out).
Koşut Kaydırma (Crabbing)
Kamera, konuya koşut olarak sağa (crabbing to right) veya sola
(crabbing to left) kaydırılır. Kameranın çekilen nesneye uzaklığı
değişmez.
Mercekle Yapılan Kaydırma / Optik Kaydırma (Zoom)
Zoom mercekle yapılan bir harekettir. Nesnelere yaklaşma
(zoom in) ya da uzaklaşma (zoom out). Gerçekte yakınlaşma
ya da uzaklaşma olmamakta mercek yardımıyla resim
büyümekte ya da küçülmektedir. Bu nedenle resimlerin
kalitesi de düşmektedir. Gözlerimizin böyle bir yeteneği
olmadığı için doğal olmayan bir harekettir. Bazı durumlarda,
özelikle hızlı yapılmasıyla efekt etkisi de yaratır.
Özelikle hızlı zoom’lar efekt amacıyla da kullanılmaktadırlar.
Zoom’un sinema filmlerinde sıklıkla kullanılması ilk olarak
Mario Bava’nın 1960’lı yıllarda çektiği korku filmlerinde
görülmektedir. Zoom kullanımı onun filmleriyle bir anlatım
aracı olmuştur. Michelangelo Antonioni filmlerinde de çok sayıda
zoom kullanımı dikkat çekmektedir.
Mekanik Hareketler
Vinçler ve jibler en çok bilinen mekanik araçlardır. Bu
araçların kameranın yerleştirileceği kolları bulunmaktadır.
Dramatik hareketler yapmaya imkân verirler.
En çok bilinenlere örnek olarak crane’i verebiliriz. Kameranın
vinç ile hareket ettirilmesidir. Kamera vinç yardımıyla yükselir
(crane up) ya da alçalır (crane down).
Jimmy Jib, vinç temelli bir sistemdir. Bütün kamera
hareketlerini yapmak mümkündür. Televizyon programlarında
daha çok kullanılmaktadır.
Download

- mehmet arslantepe