BÜYÜME
Vücutta bulunan
organların zamana bağlı
hacminin artmasıdır.
OLGUNLAŞMA
Büyümeyle beraber
organların gerekli işlevi
yerine getirir duruma
gelmesidir.
GELİŞİM
Sosyal,duygusal,bilişsel,dil,
psiko-motor,ahlak,cinsel gelişim
yönünden meydana gelen
büyüme ve olgunlaşmadır.
Büyüme ve Gelişmenin İlkeleri
•
•
•
•
•
•
•
•
Baştan ayağa, içten dışa doğrudur.
Büyüme ve gelişme belli bir sırayı takip eder.
Gelişme bir süreçtir, yaşam boyu devam eder.
Gelişmede hem bireyler arasında, hem cinsiyetler
arasında fark vardır.
Gelişimin hızı her dönemde aynı değildir. En hızlı
olduğu dönemler: doğum öncesi, ilk çocukluk ve
ergenlik dönemleridir.
Büyük kaslar küçük kaslardan önce gelişir.
Tüm gelişim alanları birbirini etkiler.
Gelişim ve büyümeyi kalıtım, çevre ve iç salgı bezleri
etkiler.
GELİŞİM DÖNEMLERİ
-Doğum Öncesi Dönem
-Bebeklik Dönemi(0-2 Yaş)
-ilk Çocukluk Dönemi (2-6 Yaş)
-Son Çocukluk Dönemi)(6-11 yaş kızlarda)
(6-13 yaş erkeklerde)
-Ergenlik Dönemi (11-20 Yaş kızlarda)
(13- 20 yaş erkeklerde)
-Yetişkinlik dönemi
Beyin gelişiminin % 70’i
ilk 2 ayda gerçekleşir.
BİLİŞSEL GELİŞİM
ÖNERİLER
* Çocuğa bol bol uyaran sağlayın.
* 5 duyuyu aktif uyarın, örneğin
müzik dinletin, kukla oynatın.
* Ona zarar verici
(boncuk, keskin uçlu vb.)
materyaller vermeyin. Çünkü
Bu dönemde oral refleksler güçlüdür.
DİL GELİŞİMİ
ÖNERİLER
*Nesneler söylerken
resimlerini gösterin.
*Basit hikayeler anlatın.
*Parmak oyunları oynayın.
*Müzik dinletin.
Dil bilişsel gelişimin göstergesidir.
PSİKO-SEKSÜEL GELİŞİM
*Bu yaşlar oral dönemi içerir.
*Emme refleksi gösterirler.
SOSYAL-DUYGUSAL GELİŞİM
ÖNERİLER
* Güven duygusuna karşı güvensizlik
duygusu oluştuğu için çok kritik
bir evredir.
* Beslenmesine dikkat edin,
*Çocukla aranızda sıcak bir iletişim
kurun. Dokunmak sarılmak
kucaklamak gelişimini olumlu etkiler,
* Tuvalet eğitimi için en ideal zaman 2
yaştır.
ÖZ BAKIM GELİŞİMİ
ÖNERİLER
* Tuvalet eğitimine özen gösterin.
* Giyinme,tek başına yemek yeme
davranışlarını özendirin.
* Kontrollü olarak
özerklik tanıyın.
AHLAK GELİŞİMİ
ÖNERİLER
* Kurallar açık, net, tutarlı ve sürekli
olmalıdır.
* Ceza kesinlikle fiziksel şiddet, baskı,
bağırma şeklinde olmamalıdır.
* Cezayı, davranış kasti olduğu
durumlarda olumsuz davranışı
düzelttirme şeklinde verin.
* Soyut algılar gelişmediği için nasihatten
kaçının.
BİLİŞSEL GELİŞİM
* Olaylara çok yönlü bakamazlar.
* Başından geçen olayları basitçe
anlatırlar.
* Genelleme yapamazlar.
* Hayali arkadaşları olabilir.
DİL GELİŞİMİ
* Bu dönemde ben-merkezlidir
* Uyaran çokluğu ile dil gelişimi
paraleldir.
* Bir önceki döneme göre İletişim
yeteneği artar.
ÖNERİLER
*Çocuğun izlediği, dinlediği programları
dikkatle seçin
*Düzgün bir Türkçe kullanın, şiveden
kaçının.
*Müzik dinletin, birlikte dans edin.
* Yanlış kelimelerini uygun
bir dille düzeltin.
PSİKO-SEKSÜEL GELİŞİM
*Çocuk cinsel kimliğini kazanmaya
bu dönemde başlar.
*Cinsiyet farklılıklarını
keşfeder ve bu konuda
meraklıdır.
*Cinsel organları ile oynayabilir.
ÖNERİLER
* Çocuklar karşı cinsiyetteki
ebeveynlerine yönelirler. Bu durumu
normal karşılayın.
* Cinsel farklılıklar uygun dille açıklayın.
* Cinsel organları ile oynamaları
doğaldır.Bu durumda çocuğun dikkatini
başka yöne çekin, cezalandırmayın!
SOSYAL-DUYGUSAL GELİŞİM
* iletişim becerisi güçlenmeye
başlar.
* Girişimcilik artar.
ÖNERİLER
*Çocuğa zarar gelmemesi
koşulu ile deneme-yanılma
yolu ile öğrenilmesine fırsat verin.
*Ceza yöntemi kullanılırken, çocuğun
suçluluk duygusunun oluşmaması için
ona hataları düzelttirilerek ceza
yöntemi uygulayın.
PSİKO-MOTOR GELİŞİM
*Parmak kaslarının gelişiminin
yoğun olduğu bir dönemdir.
*Büyük kas gelişimi de hızlıdır.
ÖNERİLER
* Çocuğa sorumluluk verin (odasını toplama vb.)
* Artık materyallerle çalışmasına,
makas kullanmasına izin verin.
* El-göz koordinasyonunun
gelişmesi için etkinlik yaptırın.
* Giyinmesi, düğme iliklemesi, fermuar çekmesi,
saçlarını taraması, dişlerini fırçalaması gibi
davranışları tek başına yapmasına fırsat verin.
AHLAK GELİŞİMİ
* Art niyet gütmeksizin ben-merkezli
davranırlar.
* Onlar için “Doğru” olan “Eşit” olandır.
* Değiş-tokuş pazarlık yaparlar.
* Olaylara somut olarak bakabilirler.
ÖNERİLER
* Ben-merkezli davranışlarına kızmak
yerine ona empati kurmayı öğretin.
Başkalarının duygularına karşı hassas
olmalarını öğretin.
* Soyut kavramlar yerine somut bir dil
kullanın.‘Canı acır, ağlar’ gibi.
6 YAŞ ÇOCUĞUNUN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
• Bu yaşlarda çocuklar oyun çağının birçok
özelliklerini gösterir, 6 yaş zihni ve duygusal
gelişmeleri bakımından okula devam
edebilecek kadar olgun olunan bir yaştır.
• Aynı zamanda değişmekte olan bir çocuktur.
Anneler, çocuklarındaki bu ani değişiklikleri:
“Bu çocuğa ne oldu, bilmiyorum, çok değişti”
şeklindeki sözcükleriyle dile getirirler.
• Tembel ve kararsız görünümdedir. 2.5 yaşında
yaşamış olduğu karar verme güçlüklerine uğrar.
Bir şeyin olumlu ve olumsuz iki yüzü arasında
hızla gelip gider.
• Okulöncesinin temelinde anne-babası
tarafından “dinlenmiş olma” ve “anlaşılmış
olma” yatar.
• Anne ve baba, çocuğa okulda nasıl daha iyi
öğrenebileceğini ya da mutlu olabileceğini
öğretmeden önce, çocuğu OLDUĞU GİBİ,
KENDİSİ OLARAK GÖRMEYİ
ÖĞRENMELİDİR.
60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN GELİŞİM
ALANLARI
• Psikomotor Gelişim
1) Kağıt üzerine çizilmiş şekilleri keser.
2) Modele bakarak daire, kare, dikdörtgen ve
üçgen çizer.
3) Yatay, dikey, eğri ve eğik çizgileri çizer.
4) Yetişkin gibi kalem tutar.
5) Baskı ve yapıştırma işlemlerini düzgün olarak
yapar.
6) İsmini kopya eder.
7) Eksiklerle çizilmiş insan resmini tamamlar.
• Sosyal- Duygusal Gelişim
1) Toplum içinde kendisinden beklenen
uygun davranışları gösterir.
2) Kızgınlık, mutluluk, sevgi gibi duygularını
belli eder.
3) Kendine güven duyar ve sorumluluk
alabilir.
4) İşbirliğine dayanan oyunlara katılır.
5) Kendi arkadaşlarını kendisi seçer.
6) Sorulduğunda adresini ve telefon numarasını
söyler.
7) Yapı-inşa oyunları planlar ve oynar.
8) Kendi cinsiyetinden memnuniyet duyar.
• Dil Gelişimi
1) Günlük deneyimlerini anlatır.
2) “Ne zaman, neden, nasıl” gibi soru
sözcüklerini içeren soruları cevaplar.
3) “ Çünkü, daha sonra” gibi bağlaçlar kullanarak
konuşur.
4) Olayları oluş sırasına göre anlatır.
5) Yer bildiren sözcükleri doğru olarak kullanır.
6) Basit şakalar yapar.
7) Soyut ifadeleri anlar.
8) İsteklerini uygun cümlelerle ifade eder.
• Bilişsel Gelişim
1) Artık materyalleri kullanarak özgün bir ürün
oluşturur.
2) 20’ye kadar atlamadan sayar.
3) 1-10 arasında verilen nesne grupları ile
rakamları eşleştirir.
4) Dün, bugün ve yarın ile ilgili konuşur.
5) Nesneler arasındaki benzerlik ve farklılıkları
gösterir.
6) Haftanın günlerini sırayla söyler.
7) Sağını-solunu gösterir.
8) Nesneleri kullanarak toplama ve çıkarma
yapar.
9) Parçalı yap-bozu yapar.
•
Özbakım Becerileri
1) Elini yüzünü yıkar, kurular.
2) Kendi kendine giyinir, soyunur.
3) Ayakkabılarını bağlar.
4) Dişlerini fırçalar.
5) Tuvalet gereksinimi ile
ilgili işleri yapar.
OKULA BAŞLAYAN ÇOCUĞA NASIL
YARDIMCI OLUNABİLİR?
• Okula başlayan çocuğa anne-baba, önce
OKUL’a ve ÖĞRETMEN ‘ e saygı duyarak,
çocuğun öğrenme faaliyetini önemseyerek ve
değer vererek katkıda bulunmalıdır.
• Gazali okula başlayan çocuğu olan anne
babalara şu öneride bulunur: “Okuldan
döndükten sonra, çocuğun güzelce oynamasına
ve okul yorgunluğunu gidermesine izin
verilmelidir. Çocuğun oyundan alıkonması ve
devamlı öğretim yükü altında ezilmesi; onun
kalbini öldürür, zekasını köreltir.”
ÖNERİLER
* Oyun yolu ile daha iyi öğrendikleri için
oynamalarına fırsat verin.
* Oyundan derse geçişte çocuk
zorlanabilir. Bu dönemde
rehberlik edin.
* Arkadaşları ile oynamasına izin verin.
ÖNERİLER
* Çocuğun, okulu sevmesi ve başarısını
içselleştirmesini sağlayın,
* Okul korkusu bu dönemde oluşabilir,
dikkatli olun.
* Kıyaslama yapmayın.
* Özgüveni zedeleyici
davranışlardan uzak durun.
* Başarılarını takdir edin,başarısızlıklarını
aşma konusunda rehber olun.
ÖNERİLER
* Doğru model olun.
* Anne-baba olarak birlikte tutarlı
olun.
* Empati yeteneğini geliştirici
sorular sorun.
ÖNERİLER
* Onunla konuşun ve duygularını
ifade etmesine izin verin.
*Çocuk yüksek sesle konuşabilir bu
nazik bir şekilde uyarın.
• Oyuna ve çalışmaya ayrı zaman ayırarak “
Programlı Yaşam”a çocuk özendirilmelidir.
• Çok çalışmak yerine verimli çalışmak ilkesi
temel alınmalıdır.
• Anne, çalışma alışkanlığını kazanmakta olan
çocukla aynı masayı paylaşmamalı, ihtiyacı
olduğu konularda sorularını cevaplamakla
yetinmelidir.
• Okuldan gelen çocuk “ bugün derste başarılı
mıydın?” sorusu yerine “günün nasıl geçti, hoş
geldin” cümlesi ile karşılanmalı, ilgi alanı
akademik başarısı değil, ÇOCUĞUN KENDİSİ
olmalıdır.
• Anne-baba akşamları kitap okuyarak çocuğu
okumaya özendirmelidir.
• Çocuk, özgüvenini kazanması için ders dışında
kendisini kanıtlayabileceği etkinliklere
yöneltilmelidir.(imkanlar doğrultusunda bale,
yüzme, herhangi bir enstrüman çalma, resim
kursu vb.)
DİNLEDİĞİNİZ İÇİN
TEŞEKKÜRLER
SORULAR
Download

Gelişim Dönemleri