İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
TEMEL EĞİTİM
Uzm. CANAN TORUN
İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI
İŞ SAĞLIĞI NEDİR?
İŞ GÜVENLİĞİ NEDİR?
İŞ SAĞLIĞI
İŞ GÜVENLİĞİ
Çalışma koşullarını ve üretim
araçlarını sağlığa uygun hale
getirmek; çalışanları zararlı
etkilerden koruyarak işin ve
çalışanın birbirine uyumunu
sağlamak üzere yapılan
çalışmalar bütünüdür.
İşin yapılması sırasında işyerindeki
fiziki çevre şartları sebebiyle
işçilerin maruz kaldıkları sağlık
sorunları ve mesleki risklerin
ortadan kaldırılması veya
azaltılması için yürütülen önlemler
dizisidir.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN
AMACI NEDİR?
 İş kazası ve hastalık şeklinde ortaya çıkan
tehlikelerden çalışanları korumak,

Zarar verici etkileri asgariye indirmek,
 Fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam iyilik
hedeflemek,

Üretim ve işletme güvenliğini sağlamak.
halini
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN
YARARI NEDİR?





Çalışanları çalışma şartlarının olumsuz etkilerinden ve kazalardan
korur, çalışanların rahat ve güvenli bir ortamda çalışmalarını sağlar.
Çalışan katılımını ve motivasyonunu artırır.
İş kazaları ve meslek hastalıkları sebebiyle oluşabilecek iş ve iş gücü
kayıplarını en aza indirir.
İş veriminde artış ve maliyetlerin düşürülmesini sağlar.
Çalışma ortamlarında alınan tedbirlerle, işletmeyi tehlikeye
sokabilecek yangın, patlama, makine arızaları vb. durumların
ortadan kaldırılması neticesinde işletme güvenliğini sağlar.
4857 sayılı İŞ KANUNU
6331 sayılı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
4857 sayılı İŞ KANUNU
Haftalık çalışma süresi
: en fazla 45 saat
Günlük çalışma süresi
: en fazla 11 saat
Ara dinlenmesi
: 4 saat ve daha kısa
4 saat – 7,5 saat arası
7,5 saatten fazla süreli
**Ara dinlenmeleri çalışma saatinden sayılmaz.
; 15dk
; 30dk
; 1 saat
4857 sayılı İŞ KANUNU
Fazla çalışma yaptırılamayan işler;
Sağlık kuralları bakımından azami 7,5 saat ve daha az çalışılması
gereken işlerde,
Saat 20:00’ dan 06:00’ a kadar geçen sürede çalışılan işlerde,
Maden ocakları, kablo döşemesi, kanalizasyon, tünel inşaatı gibi
işlerin yer ve su altında yapılanlarında.
4857 sayılı İŞ KANUNU
Fazla çalışma yaprırılamayan işçiler;
18 yaşını doldurmamış işçiler,
Sağlık raporu ile fazla çalışmaya elverişli olmayan işçiler,
Gebe, yeni doğum yapmış ve çocuk emziren işçiler,
Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçiler.
4857 sayılı İŞ KANUNU
Gece çalışması;
20:00 ile 06:00’ a kadarki 11 saat,
En fazla 7,5 saat çalışılabilir,
Yılık ücretli izin;
Hizmet süresi; 1-5 yıl arası olanlar --- en az 14 gün
5-15 yıl arası olanlar--- en az 20 gün
15 yıl ve üzeri olanlar– en az 26 gün
*18 yaş altı ve 50 yaş üstü olanlar en az 20 gün
4857 sayılı İŞ KANUNU
Çocuk İşçi
Okula
gidiyorsa
14 yaş bitmiş
15 yaş bitmemiş
Genç İşçi
Okula
gitmiyorsa
Günde 2 saat
Haftada 10 saat
Günde 7 saat
Haftada 35 saat
Günde 8 saat
15 yaş bitmiş
18 yaş bitmemiş
Haftada 40 saat
4857 sayılı İŞ KANUNU
4857 sayılı İŞ KANUNU
4857 sayılı İŞ KANUNU
4857 sayılı İŞ KANUNU
İş Akdinin Feshi;
İhbar süreleri;
•6 aydan az çalışmışsa
: 2 hafta
•6 ay – 1,5 yıl çalışmışsa : 4 hafta
•1,5 yıl – 3 yıl çalışmışsa : 6 hafta
•3 yıl’ dan fazla çalışmışsa : 8 hafta
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
6331/ 20.06.2012
İşverenin yükümlülükleri;
İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu
çerçevede;
Mesleki risklerin önlenmesi,
Eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması,
Organizasyonun yapılması,
Gerekli araç ve gereçlerin sağlanması,
Sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ,
Ve mevcut durumun iyileştirilmesi ,
*için çalışmalar yapar.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
6331/ 20.06.2012
Çalışanların yükümlülükleri;
•İSG ile ilgili eğitim ve talimatlara uymak diğer çalışanların
güvenliklerini tehlikeye atmamak,
•Kişisel Koruyucu Donanımları (KKD) kullanmak,
•Riskleri ve tehlikleri haber vermek,
•İşverenle işbirliği yapmak.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
6331/ 20.06.2012
Çalışanların yükümlülükleri;
•İSG ile ilgili eğitim ve talimatlara uymak diğer çalışanların
güvenliklerini tehlikeye atmamak,
•Kişisel Koruyucu Donanımları (KKD) kullanmak,
•Riskleri ve tehlikleri haber vermek,
•İşverenle işbirliği yapmak.
RİSK NEDİR? TEHLİKE NEDİR?
TEHLİKE;
RİSK;
İşyerinde var olan ya da
dışarıdan gelebilecek,
çalışanı veya işyerini
etkileyebilecek zarar veya
hasar verme potansiyelini
ifade eder.
Tehlikeden kaynaklanacak
kayıp, yaralanma ya da başka
zararlı sonuç meydana gelme
ihtimalidir.
*RİSK TEHLİKENİN SONUCUDUR!
*RİSK TEHLİKENİN SONUCUDUR!
Tehlikelerin tanımlanması
*RİSK TEHLİKENİN SONUCUDUR!
Risklerin değerlendirilmesi
*RİSK TEHLİKENİN SONUCUDUR!
Risklerin kontrolü
RİSK KONTROL ÖNLEMLERİNİN
HİYERARŞİK DÜZENİ
1- Tehlikelerin ortadan kaldırılması
2- Tehlikeli olanı daha az tehlikeli olanla değiştirmek
3- Mühendislik önlemleri
4- İdari önlemler
5- Kişisel Koruyucu Donanım
İŞ KAZASI
Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla,
Sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi
yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
Kadın sigortalının, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
Sigortalıların,işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak
götürülüp getirildiği sırasında,
*meydana gelen, sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen veya
ruhen arızaya uğratan olaydır.
MESLEK HASTALIĞI
Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı
tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici
veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir.
MESLEK HASTALIĞI
Meslek hastalıkları %100 önlenebilir.
İş kazalarının %98’i önlenebilir.
İŞ HİJYENİ
İŞ HİJYENİ işyerinde oluşan sağlık ve iyilik halini bozan ortam
koşullarını yaratan, hastalığa ve yaralanmalara neden olan, etmenlerin
belirlenmesi, gözlemlenmesi, değerlendirilmesi ve kontrol altına
alınmasıdır.
İŞ HİJYENİ
BİYOLOJİK
KİMYASAL
FİZİKSEL
BAKTERİLER
VİRÜSLER
MANTARLAR
PARAZİTLER
BÖCEKLER…
TOZLAR
GAZLAR
BUHAR
DUMAN
SİS…
GÜRÜLTÜ
TİTREŞİM
TERMAL KONFOR
AYDINLATMA
RADYASYON
BASINÇ…
ERGONOMİK
PSİKOSOSYAL
KİMYASAL RİSK ETMENLERİ
.
Dikkat ediliyor mu?
Malzeme Güvenlik Bilgi Formları (Tehlike Bilgi Formları) aşağıdaki bilgiler içermelidir:
1. Kimyasalın Tanımı
2. Kimyasalın Kullanımı
3. Firmanın Tanıtımı
4. İçindeki Tehlikeli Kimyasalların Bileşimi
5. Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
6. Yangın ve Patlama Bilgileri
7. Sağlık için Yarattığı Tehlike Bilgileri
8. Kullanım Sırasında Alınması Gereken Önlemler
9. İlkyardım Bilgileri
10. Kontrol Önlemleri
FİZİKSEL RİSK ETMENLERİ
GÜRÜLTÜ
TİTREŞİM
TERMAL KONFOR
AYDINLATMA
RADYASYON
MEKANİK TEHLİKELER
BASINÇ…
ERGONOMİ
Ergonomi, insanın işe uydurulmasından daha çok, işi insana
uydurmaktır. Yani, fiziksel çevrenin insana uyumlaştırılması süreci
demektir.
ERGONOMİ
AMAÇ:
• Kaza ve yaralanmaları önlemek,
•Yorgunluğu ve insan vücudunun aşırı kullanımına bağlı; kaza,
rahatsızlık ve işe devamsızlıkları en aza indirerek, bu sağlık sorunlarına
bağlı olarak ödenecek tazminatları ve tedavi giderlerini en aza
indirgemek,
•Verimliliği, kaliteyi, konforu ve üretkenliği en üst düzeye çıkarmaktır.
ERGONOMİ
KONULARI:
•Gürültü, aydınlatma, ısı, titreşim, çalışma alanının dizaynı, el aletleri
dizaynı, makine dizaynı, sandalye dizaynı, ayakkabı dizaynı ve iş dizaynı,
mesai saatleri, vardiya, mola saatleri, yemek rejimi vb.
ERGONOMİ
• Ofis ortamında ısı ;
- Kış mevsiminde 18 - 22°C arasında,
- Yaz mevsiminde 23 - 26°C arasında
tutulmalıdır.
• Nem Oranı %45-%60 civarında,
• Gürültü rahatsız edici olmamalıdır.
ERGONOMİ
•Işığın niteliği önemlidir.
•Aydınlatma tekdüze olmalıdır.
•Aydınlatma durağan olmalıdır.
•Çalışılan yüzeye gölge düşmemelidir.
ERGONOMİ
•Monitöre uzaklık, görüntüye, ekran
çözünürlüğüne, yazıların okunabilirliğine ve
monitörün büyüklüğüne bağlıdır.
•Ortalama olarak göz-ekran uzaklığı en az kol
mesafesi kadar uzaklıkta (60-70 cm.)
olmalıdır.
ERGONOMİ
ERGONOMİ
Ekran üzerine düşen yansımaları önlemek için monitörün eğim açısı
değiştirilmelidir.
ERGONOMİ
•Ekranda çok küçük karakterler kullanılmamalıdır.
•Ekran kontrastı gözü yormayacak şekilde ayarlanmalıdır.
•Monitörden gelen kimi zararlı ışınları önlemek için ekran filtresi
kullanımalıdır.
ERGONOMİ
•20 dk aralarla gözler ekrandan ayırıp uzakta bir noktaya odaklanmalı,
10–15 sn. gözler kapatılıp dinlendirilmelidir.
•Sık sık göz kırpma işlemi yapılmalıdır.
•Monitörün temiz tutulmasına özen gösterilmelidir.
ERGONOMİ
•Yazı yazarken sadece 2 parmak kullanılmamalıdır.
•Klavyenin önünde yeterli boşluk olmalıdır.
ERGONOMİ
•Doğru bir el-fare yerleşimi için klavye ve fare aynı yükseklikte olmalıdır.
•Fare klavyenin yanında olmalıdır.
•Bilek düz bir çizgide tutulmalıdır.
ERGONOMİ
•Fare kullanırken bileği sağa ya da sola doğru bükmemeye dikkat etmelidir.
•El ve avuç içinin yukarı ve aşağı doğru döndürme hareketi fazla
yapılmamalıdır.
ERGONOMİ
•Klavye, fare,yazı ve okuma alanı, eller
açılmış durumda iken, dirseği masadan
kaldırmadan çizilen yayın içinde olmalıdır.
(Kol dairesi)
ERGONOMİ
ERGONOMİ
Doğru Oturuş Pozisyonumuz Nasıl Olmalı?
Ayaklar düz olarak yere temas etmeli,diz 90 derece açılı
olmalı, sandalyede beli destekleyen parça olmalı, sırt dik,
omuzlar rahat, dirsekler 90 derece açılı ve bilekler nötral
pozisyonda tutulmalıdır.
ERGONOMİ
Sandalyenin Özelliği;
•Sandalye ileri geri gidebilmeli, 360 derece dönebilmeli, yüksekliği
ayarlanabilmeli, bel eğimini desteklemeli, sırt desteği ayarlanabilmeli,
oturma yüzeyi yandan kalçalara baskı yapmamalıdır.
•Oturma alanı hava alıp verebilen bir kumaş ile kaplanmalıdır.
ERGONOMİ
•Çalışanın masa altında ayaklarını ve vücut hareketini kolayca
değiştirebileceği alan olmalıdır.
•Eğer ayaklar yere temas etmiyorsa, ayaklara ek bir destek
yerleştirilmelidir.
ERGONOMİ
Oturma sırasında vücudun uygun duruş şeklinin (postür) sağlanması;
Baş nötral pozisyonda tutulmalıdır.
Kişi tüm alanlara rahatlıkla ulaşabilmeli ve bu sırada vücudu eğilip
bükülmemelidir.
Oturma postürü sürekli (2 saat) değiştirilmelidir.
ERGONOMİ
ERGONOMİ
.
ERGONOMİ
RİSKLER NELER?
ERGONOMİ
Boyun, Sırt ve Bel Ağrıları;
•Toplumun %80-85inde, özellikle masa başında çalışanlarda kronik
ağrılar gelişir.
•Ağrılar, korunma ile çok büyük ölçüde engellenebilir.
ERGONOMİ
Bel Ağrıları;
•Bel
ağrıları;
duruş
bozukluğu,
omurganın yanlış kullanılmasına bağlı
mekanik zorlanmalar sonucu oluşur.
•Ağrıların %70 kendiliğinden 6 hafta
içersinde iyileşir.
•Dik oturmak omurganın yükünü% 25
azaltır.
ERGONOMİ
ERGONOMİ
ERGONOMİ
ERGONOMİ
ERGONOMİ
ERGONOMİ
Normal duruşta sırtta (omurgada ve kalçada) gerilim oluşmaması için ;
Vücuttan uzakta bir cisim
tutulmamalıdır.
Öne doğru 20 dereceden
fazla eğilmemelidir.
Yana doğru 20
dereceden fazla
eğilmemelidir.
Normal duruştan
20 dereceden fazla
sağa-sola dönmemelidir.
ERGONOMİ
Download

iş sağlığı ve güvenliği temel eğitim