2013
M.İbrahim TEPE
İHL Meslek Dersleri Öğretmeni
Mehmet EFE
İHL Meslek Dersleri Öğretmeni
1
ِ‫ِبسْمِ اهللِ الرَّ ْح َمنِ الرَّحِيم‬
Allah(c.c.)’ın adıyla,
Hamd alemlerin rabbine,salatu selam onun habibine
olsun.Allah(cc)’a yaraşır bir kul,Habibine yaraşır bir
ümmet olarak yaşamak istiyoruz.
Resûl-i Ekrem (sav) Efendimiz şöyle
buyurmuşlardır:
"Bilcümle semâvi kitâbların anahtarı "Rahman, rahîm
Allah adı ile"dir; yani besmeledir." Râmûzû'l-ehâdîs, 241
“Her kim kırk hadisi hıfz eder ve
ümmetime naklederse ona:-cennete
dilediğin kapıdan gir-denilir.”
Hadis-i Şerif
2
1
ً‫ا‬
ً
ً
ً
ً
َّ
ً
‫م يم ىح ٌم ود‬
‫د‬
‫ى‬
‫م‬
‫د‬
‫ٍه‬
‫ل‬
‫ا‬
‫ن‬
‫س‬
‫ح‬
‫ا‬
‫ك‬
‫و‬
‫ل‬
‫ال‬
‫ب‬
‫ا‬
‫ت‬
‫ك‬
‫يث‬
‫د‬
‫ٍح‬
‫ل‬
‫ا‬
‫ن‬
‫س‬
‫ح‬
‫ا‬
‫ف‬
ٌ
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
ٍ
ٍ
‫ي‬
‫ٍ ىى ى‬
‫ى ٍ ىى ى ى ي‬
“Söz lerin
en güz eli Allahın Kitabı, yolların en güz eli Muham m ed’in
yoludur.”
Buhari Edeb 70
2
‫ىخ ٍي‬
‫ػ يريك ٍم ىم ٍن تى‬
‫ػ ىع لَّ ىم الٍ يق ٍرآ ىف ىك ىع لَّ ىموي‬
Siz in en hayırlınız Kuran’ı öğrenen ve öğretendir.Buhari,Fz ailü’l Kuran-21
3
ً ‫ًخياريكم‬
‫اريك ٍم لًنً ىسائً ًه ٍم‬
‫ي‬
‫خ‬
‫ى‬
‫ىي ٍ ي‬
Siz in en hayırlılarınız , hanım larına kar şı en iyi davrananlarınız dır.
Tirm iz î, Radâ’, 11
4
‫ػ ٍر ىح ٍموي ال لَّوي‬
‫َّاس الى يى‬
‫ىم ٍن الى يى‬
‫ػ ٍر ىح ًم الن ى‬
İnsanlara m erham et etm eyene Allah m erham et etm ez .
Müslim , Fedâil, 66; Tirm iz î, Birr, 16.
5
ً ‫لد ُّاؿ ع لى الٍ ىخي ًر ىك ىف‬
‫اع لً ًو‬
ٍ ‫اى َّ ى ى‬
Hayra vesile olan, hayrı yapan gibidir.
Tirm iz î, İlm , 14.
6
‫ػ ٍي ًن‬
‫لم ٍؤًم ين ًم ٍن يج ٍح ور ىم َّرتى‬
‫الى يي‬
‫ػ ٍل ىدغي اٍ ي‬
Müm in, bir delikten iki defa sokulm az.(Müm in, iki defa aynı yanılgıya dü şm ez )
Buhârî, Edeb, 83; Müslim , Zühd, 63.
3
7
ً ‫ب‬
ً‫ػ ٍؤ‬
‫ػ ٍف ًس ًو‬
‫ن‬
‫م‬
ُّ ‫ألخ ًيو ىما يي ًح‬
َّ ‫أح يد يك ٍم ىحتَّى يي ًح‬
‫ب لًنى‬
‫الى يي ي ى‬
Hiçbiriniz kendisi için istediğini (m ü’m in) kardeşi için istem edikçe
(gerçek) im an etm iş olam az . Buhârî, Îm ân, 7; Müslim , Îm ân, 71.
8
İslâm , güz el ahlâktır.
Kenz ü’l-Um m âl, 3/17, HadisNo: 5225.
9
ً ‫أ ٍعطيوا‬
َّ ‫ػ ٍب ىل أ ٍف يى ًج‬
‫أج ىرهي قى‬
‫ف ىع ىرقيوي‬
ٍ ‫األج ىير‬
İşçiye ücretini, (alnının) teri kurum adan veriniz .
İbn Mâce, Ruhûn, 4.
10
ً ‫ػ ٍنظير إًلىى صوًريكم كأموالً يكم كل‬
َّ ً
‫ػ ليوبً يك ٍم ىكأ ٍع ىمالً يك ٍم‬
‫ػ ٍنظيير إًلىى قي‬
‫ػك ٍن يى‬
‫يى ٍ ى ٍ ى ٍ ى‬
‫إ َّف ال لوى الى يى ي‬
Allah siz in ne dış görünüşünüz e ne de m allarınız a bakar. Am a o siz in
kalpleriniz e ve işleriniz e bakar.Müslim , Birr, 33; Ahm ed b. Hanbel, 2/285, 539.
11
ً ‫لىي س‬
ِّ‫ػ ىوق‬
‫ػ ٍر ىكبً ىيرنىا‬
‫ص ًغ ىيرنىا ىكيي‬
‫م‬
‫ح‬
‫ر‬
‫ػ‬
‫ي‬
‫م‬
‫ل‬
‫ن‬
‫م‬
‫َّا‬
‫ن‬
‫م‬
‫ى‬
ٍ
‫ى ٍ ٍ ىٍ ى ٍ ى‬
Küçüklerim iz e m erham et etm eyen, büyüklerim iz e saygı gösterm eyen
biz den değildir.
Tirm iz î, Birr, 15; Ebû Dâvûd, Edeb, 66.
12
ً ‫ك فًي كج ًو‬
‫ص ىد قىةه‬
‫تى‬
‫يك لى ى‬
‫أخ ى‬
ٍ ‫ػبى ُّس يم ى ى‬
‫ك ى‬
(Müm in) kardeşine tebessüm etm en sadakadır.Tirm iz i-Birr-36
4
13
‫ما ًمن مولي و‬
‫ػ ىرًة‬
‫ود اًالَّ ييولى يد ىع لىى ال ًٍف ٍت‬
ٍ‫ى ٍ ى‬
Her çocuk Müslüm an doğar. Müslim ,Kader-22
14
‫ػ ٍلبً ًو ًمثقاى يؿ ىذ َّروة ًم ٍن كً ٍب ور‬
‫َّت ىم ٍن ىكا ىف فًي قى‬
‫ٍجن ى‬
‫الى يى ٍد يخ يل ال ى‬
Kalbinde m inicik bir kibir olan cennete girem ez . Müslim ,İm an-149
15
ً ً ‫ت ق ىدما ىع ٍب ود فًي س‬
‫َّار‬
‫ػ َّر ٍ ى‬
‫ىما ا ٍغبى‬
‫ى‬
‫بيل اهلل فتى ىم َّسوي الن ي‬
Ayakları Allah yolunda toz lanm ış bir kula cehennem dokunm az .
Buhari,Cihad-16
16
ً ً ً ً ‫ما ىشي ء اى‬
‫ػ ٍوىـ ال ًٍقيى ىام ًة ًم ٍن يخ لي وق ىح ىس ون‬
‫ثقل في م ىيزاف ال يٍم ٍؤم ًن يى‬
‫ى ٍه ي‬
Kıyam et gününde m üm inin teraz isinde güz el ahlaktan daha a ğır gelecek
hiçbir şey yoktur .
Tirm iz i,Birr-62
17
ً ‫اؿ اى ٍدكم ىها اًلى‬
ً ‫ب االى ٍعم‬
َّ ‫ىكاى‬
‫قل‬
‫ح‬
‫ا‬
‫ف‬
َّ
‫ى‬
َّ ‫اهلل ىكاً ٍف‬
‫ي‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
Allah’ın en sevdiği am el, az da olsa sürekli olandır . Buhari,İm an-32
18
‫ػ نرا ًم ٍن اى ٍف يىاٍ يك ىل ًم ٍن ىع ىم ًل يى ًد ًه‬
‫ط ىخ ٍي‬
ٌ ‫طع ناما ق‬
‫ىما اى ىك ىل اى ىح هد ى‬
İnsan elinin em eğinden daha hayırlı bir yem ek yem em iştir.Buhari,Büyu-15
19
ً ‫االيم‬
ً
‫اف‬
‫اىلطُّ يه ي‬
‫ور ىشطيير ى‬
5
Tem iz lik im andandır. Müslim ,Taharet-1
20
‫ِّث ب يك ِّل ىما ىس ًم ىع‬
‫ىك ىفى بال ىٍم ٍرًء اًثٍ نما اى ٍف يي ىحد ى‬
Her duyduğunu başkalarına aktarm ası kişiye günah olarak yeter. Ebu
Davud,Edeb-80
21
ً ‫اًيَّا يكم كالظَّ َّن ًفا َّف الظَّ َّن اى ٍكذب الح ًد‬
‫يث‬
‫ي ى‬
‫ٍى‬
Zandan uz ak kalın. Zanna dayanılarak s öylenen söz ler, söz lerin en
yalanıdır.
Buhari,Edeb-57
22
ً ‫لىن ي ٍشب ع الٍم ٍؤًمن‬
‫و‬
‫ٍجنَّة‬
‫ل‬
‫ا‬
‫اه‬
‫ه‬
‫ػ‬
‫ت‬
‫ن‬
‫م‬
‫ف‬
‫و‬
‫ك‬
‫ي‬
‫َّى‬
‫ت‬
‫ح‬
‫و‬
‫ع‬
‫م‬
‫س‬
‫ي‬
‫ر‬
‫ي‬
‫خ‬
‫ن‬
‫م‬
‫ي‬
‫ى‬
ٍ
‫ى‬
‫ي‬
‫ى‬
‫ي‬
‫ى‬
ٍ
‫ي‬
‫ى‬
‫ي‬
‫ى ٍى ى ى‬
ٍ ‫ٍ ى ىى ي ي‬
Müm in, cennete ula şana kadar hayra kulak verm eye doyam az . Tirm izi,İlim -19
23
‫ػ ٍع لى يم ًبو‬
‫ارهي ىجاثً هع اًلىى ىج ٍن ًبو ىك يى ىو ىي‬
‫ات ىش ٍب‬
‫ىما ىآم ىن بى ىم ٍن بى ى‬
‫ػ ىعا ىف ىك ىج ي‬
Kom şusunun aç olduğunu bildiği halde tok karnına yatan bana im an
etm iş olam az .Heysem i,Mecm au’z Zevaid,Daru’l Fikr,Beyrut 1994, c.8,s.306
24
ً ‫الى تىح ًق ر َّف ًمن الٍمع ر‬
‫اؾ ىبو ٍج وو طىل وٍق‬
‫ػ لٍقى اى ىخ ى‬
‫كؼ ىش ٍيئان ىكلى ٍو اى ٍف تى‬
‫ٍ ى ى ى ٍي‬
Kardeşine güler yüz gösterm ek kadar da olsa hiçbir iyiliği küçüm sem e.
Müslim ,Birr,144
25
ً ‫اىلٍي يد الٍع لٍيا ىخي‬
ً
‫السف لىى‬
ٍ ‫ى يى‬
ٌ ‫ػ هر م ىن الٍيىد‬
Veren el alan elden üstündür. Buhari,Zekat-18
6
26
ً
‫ص ىد قة‬
‫اىلٍ ىك ل ىمة الطَّيِّبىة ى‬
Güz el söz sadakadır. Buhari,Edeb-34
27
‫اىل يٍم ٍؤًم ين ًم ٍرآة ال يٍم ٍؤًم ًن‬
Müm in m üm ine aynadır. Ebu Davud,Edeb,49
28
ً ‫اىلنَّاس س واء ىكاىسنى‬
‫اف ال يٍم ٍش ًط‬
ٍ ‫ي ىى ه‬
İnsanlar tarak dişleri gibi birbirine denktir.
Ali el-Müttaki,Kenzü’l Um m al c.9 hadis no: 24822
29
‫ػنى يك ٍم‬
‫ػ ٍي‬
َّ ‫اىف يش وا‬
‫السالى ىـ بى‬
Aranız da selam ı yayın . Müslim ,İm an-93
30
‫اىل يٍم ٍؤًم ين اى يخ و ال يٍم ٍؤًم ًن‬
Müm in m üm inin kardeşidir. Müsli,Nikah-56
31
‫اـ يجنَّة‬
ِّ ‫اى‬
‫لصيى ي‬
Oruç kalkandır. Buhari,Savm -2
32
‫ور‬
َّ ‫اى‬
‫لصالىة ني ه‬
Nam az nurdur. Müslim ,Taharet-1
33
7
ً‫يك ل خطٍووة يم ًشيها ا‬
ً ‫الصالى‬
‫ص ىد قة‬
‫ة‬
‫ى‬
‫ل‬
‫ى‬
َّ
‫ٌ ى ى ىٍ ى‬
‫ى‬
Nam az a gitm ek için attığın her adım sadakadır .Buhari,Cihad-72
34
ً ‫َّبي اىم الٍعم ًل اىحب اًلىى‬
‫الصالىة ىع لىى ىكقتً ىها‬
َّ ‫اهلل قاى ىؿ‬
‫ىساىل ي‬
ٌ ‫ٍت الن َّ ٌ ى ى ى‬
Allah’ın en sevdiği am el, vaktinde kılınan nam az dır . Buhari,Mevakitu’s-Salat-5
35
ً َّ ‫اى‬
‫اج ال يٍم ٍؤًم ًن‬
‫لصالىة م ٍع ىر ي‬
Nam az m üm inin m iracıdır .
El-Alusi c.8, s. 416
36
ًِ ‫ػ ير ىكال ٌد ىعاءي‬
‫لص ٍب‬
َّ ‫اى‬:‫نً ٍع ىم ًسالى يح ال يٍم ٍؤًمن‬
Sabır ve dua m üm inin ne güz el iki silahıdır. Ali el-Müttaki,Kenzü’l-Um m al c.3, s. 272, hadis no. 6505
37
ً ‫لىٍي س ىشي ء اى ٍك رـ ىع لىى‬
ُّ ‫ػ ىعالىى ًم ىن‬
‫الد ىع ًاء‬
‫اهلل تى‬
‫ى ٍ ه ىى‬
Allah için duadan daha değerli bir şey yoktur .Tirm izi,Daavat-1
38
ً ‫ػعالى ي‬
ً ‫ب إ ىذ ا ىع‬
َّ
‫أح يد يك ٍم ىع ىمالن أ ٍف يي‬
‫ل‬
‫م‬
‫ح‬
ُّ
‫ػ ٍت ًقنىوي‬
‫ى ى‬
‫إف ال لَّوى تى ى ي‬
Allah, siz den biriniz in yaptığı işi, am eli ve görevi sağlam ve iyi
yapm asından hoşnut olur.Taberânî, el-Mu’cem ü’l-Evsat, 1/275; Beyhakî, fiu’abü’l-Îm ân,
4/334.
39
‫ػ ٍؤًمنيوا ىحتَّى تى ىحابُّوا‬
‫ػ ٍؤًمنيوا ىكالى تي‬
‫ٍجنَّةى ىحتَّى تي‬
‫الى تى ٍد يخ ليو ىف ال ى‬
8
İm an etm edikçe cennete girem ez siniz , birbiriniz i sevm edikçe de (gerçek
anlam da) im an etm iş olam az sınız .Müslim , Îm ân, 93; Tirm iz î, Sıfâtu’l-Kıyâm e, 56.
40
‫ػوالً ًد‬
ٍ‫ب في ىس ىخ ًط ال ى‬
‫ػوالً ًد ىك ىس ىخ ي‬
ِّ ‫الر‬
ِّ ‫الر‬
َّ ‫ط‬
َّ ‫ضى‬
‫ب في ًر ى‬
‫ًر ى‬
‫ضى الٍ ى‬
Allah’ın rız ası, anne ve babanın rız asındadır.Allah’ın öfkesi de anne
babanın öfkesindedir.Tirm iz î, Birr, 3.
Ek bilgi hadisleri
‫الر يس ى‬
‫وؿ فى‬
َّ ‫َّم ٍن يي ًط ًع‬
‫ػ ىق ٍد أىطى ى‬
‫اع ال لٌوى‬
“Kim Peygam ber’e itaat ederse, Allah’a itaat etm iş olur” (Nisâ sûresi (4),
80(.
ً
Hz . Peygam ber şöyle buyurm aktadır: ‫س ًمنِّي‬
‫ب ىع ٍن يسنَّتًي فى‬
‫فى ىم ٍن ىرغ ى‬
‫ػ لىٍي ى‬
“..Kim benim sünnetim den (ya şam a tarzım dan) yüz çevirirse benden
de ğildir ” (Buhârî, Nikâh 1; Müslim , Nikâh 5).“Dinin elden çıkı şı sünnetin
terkiyle ba şlar. Halat nasıl lif lif kopup parçalanırsa, din de sünnetin birer
birer terkiyle ortadan kalkar ” (Dârim î, Mukaddim e 16).:
ً ‫ػ لٌى اهلل ىع لىي‬
ً َّ‫ػوؿ ال ل‬
‫ كعن اب ًن مسع و‬ً ‫ػنى‬
َّ‫ود رضي ال ل‬
َّ ‫ػوي‬
‫ػ ًر‬
‫ػاف يدك ىف ا ىخ‬
‫ػتي ٍم ثىالث‬
‫ « إذا يك ٍن‬: ‫ػاؿ‬
‫ػ لَّم ق‬
‫كس‬
‫ص‬
‫ػو عن‬
‫رس ى‬
ٍ‫ػاجى اث‬
‫ػةف فى‬
‫ػنى‬
‫ػتى‬
ٍ ‫ي‬
‫ػو ى‬
‫ٍي‬
‫ػال يى‬
‫ػو ى‬
‫أف ي‬
‫ى‬
ً
ً
َّ ‫أجل‬
ً ‫حتَّى ت ٍختىلطيوا بالن‬
» ‫لك ييح ًزنيوي‬
‫أف ىذ ى‬
ٍ ‫َّاس ف م ٍن‬
1603. İbni Mes' ûd radıyallahu anh ' den rivayet edildiğine göre Resûlullah -
sa v- şöyle buyurdu:
"Üç kişi bir arada bulunduğunuz vakit, başka insanlara karışıncaya kadar,
(içiniz den) iki kişi, diğerini bırakıp fısılda şm asın. Çünkü bu fısıldaşm a, o kişiyi
üz er."Buhârî, İsti'z ân 47; Müslim , Selâm 37, 38; Ayrıca bk. Ebû Dâvud,
Edeb 24; Tirm iz î, Edeb 59; İbni Mâce, Edeb 50
ً ‫ يكتًب على ابٍ ًن آدـ نى‬: ‫ ك ىعن أبي يى ريٍرةى رضي ال لَّو ع ٍنوي ع ًن النبي ص لٌى اهلل ىع لىٍي ًو كس لَّم قىاؿ‬- 6161
‫ذلك ال‬
ِّ ‫صيبيوي ًم ىن‬
‫الزنىا يم ٍد ًر هؾ ى‬
‫ي‬
‫ى‬
ٍ ‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
ً ‫ػر ف كاأليذينى‬
ً ‫ػنى‬
‫ػا ف‬
‫اى‬
ٍ‫ػا ال‬
‫اى‬
‫ػالـ ف ىكالٍي‬
‫ماع ف كال لِّ ىس‬
‫ػا االس‬
‫اىم‬
‫اى ىم‬
‫ ال ىٍع ٍي‬: ‫محالىةى‬
‫الخطى‬
َّ ‫ٍش ف‬
‫ػا يف ًزنى‬
‫ػا ي‬
‫ػتً ي‬
‫ػل ًزنى ى‬
‫ػ يد ًزنى ى‬
‫ػاف ًزنى ي‬
‫ػاف ًزنى ي‬
‫ػبىط ي‬
‫ػاهي الٍ ىك ي‬
‫ػا النَّظى ي‬
‫كالر ٍج ي‬
‫ظ و‬
‫مسلم ف‬
‫ كىذا لىٍف ي‬. ‫متف هق عليو‬. » ‫ٍفر يج ٍأك يي ىك ِّذبيوي‬
‫ص ِّد يؽ ى‬
‫ػتىمنَّى ف كيي ى‬
‫ػ ٍه ىول ىكيى‬
‫كالٍ ىق لٍب يى‬
ٍ ‫ذلك ال‬
1626. Ebû Hüreyre radıyallahu anh' den rivayet edildiğine göre Nebî
sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
9
"Âdem oğluna z inadan nasibi takdir olunm uştur. O buna m utlaka erişir.
Göz lerin z inası bakm ak, kulakların z inası dinlem ek, dilin z inası konu şm ak,
elin z inası tutm ak, ayakların z inası yürüm ektir. Kalbe gelince o, arzu eder,
ister. Ürem e organı ise, bunu ya gerçekleştirir, ya da boşa çıkarır."Buhârî,
İsti' z ân 12, Kader 9; Müslim , Kader 20-21. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Nikâh 43
ً ‫ػ لٌى اهلل ىع لىي‬
ً َّ‫أف رس وؿ ال ل‬
‫و‬
ً ‫الر يج‬
‫ػى‬
‫ػرأةي إل‬
‫ػل إل‬
‫ػ لَّم ق‬
‫كس‬
‫ص‬
َّ ً‫ػورة‬
َّ ‫ػر‬
ٍ ‫ي‬
‫ػو ى‬
ٍ ‫ػى ع‬
ٍ ‫ « ال يى‬: ‫ػاؿ‬
‫ػو ى‬
‫كعن أبي ىسعيد رضي ال لَّو ع ٍنوي َّ ي‬
ٍ ‫الم‬
‫ػل ف ىكال ى‬
‫ػ ٍنظي ي‬
‫الر يج ي‬
ً ‫ب‬
ً ‫ثوب‬
ً
ً
ً ‫كاح ود ف كال تي‬
ً ‫ػ ٍف‬
ً ‫ػ ٍَّو‬
‫الر يج ًل في و‬
. ‫الواح ًد » ركاه مسلم‬
‫الم ٍرأةً في الث‬
َّ ‫الر يج يل إلى‬
َّ ‫ِى‬
ٍ
‫الم ٍرأة ف كال يي‬
‫الم ٍرأةي إلى ى‬
‫ػ ٍفِى ى‬
‫عوىرة ى‬
Ebû Saîd radıyallahu anh' den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu
aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:"Erkek, erkeğin avret yerine, kadın da kadının
avret yerine bakam az . Bir erkek ba şka bir erkekle; bir kadın da ba şka bir
kadınla bir örtü altında yatam az ."Müslim , Hayz 74. Ayrıca bk. Tirm iz î, Edeb
38; İbni Mâce, Tahâret 137
ً ‫ػةى الم‬
ً ‫ػ لٌى اهلل ىع لىي‬
ً ‫ػ ٍل‬
َّ‫ػوؿ ال ل‬
َّ‫ػي ال ل‬
‫س لًٍب س‬
‫ػبس لًٍب س‬
‫الر يج‬
‫كس‬
‫ص‬
‫ػوي ق‬
‫ػو عن‬
‫ػرةى رض‬
‫رس ي‬
‫ػةى‬
َّ ‫ػ لَّم‬
‫ػرأةً تى‬
ٍ ‫ي‬
ٍ‫كعن أبي يى ري‬
‫ػو ى‬
ٍ ‫ػو ى‬
‫ػن ي‬
ٍ ‫ػرأة ف كالم‬
ٍ
‫ لىع ى‬: ‫ػاؿ‬
‫ػب ي‬
‫ػل ي ٍل ي‬
. ‫ ركاه أبو داكد بإسناد صحيح‬. ‫الر يج ًل‬
َّ
. Ebû Hüreyre radıyallahu anh şöyle dedi:Resûlullah sallallahu aleyhi ve
sellem kadın gibi giyinen erkeğe, erkek gibi giyinen kadına lânet etti.Ebû
Dâvûd, Libas 28. Ayrıca bk. Ahm ed İbni Hanbel, Müsned , II, 325
ً‫ػن ذىل‬
ً ‫أس‬
ً ‫ػع ر ر‬
ً ‫ػ لٌى اهلل ىع لىي‬
َّ‫ػوؿ ال ل‬
« : ‫ػاؿ‬
ِ
‫ػ لَّم ص‬
‫كس‬
‫ص‬
‫ ىرأل ىر يس ي‬: ‫ػاؿ‬
‫كع ٍنوي قى ى‬
‫ك ىكقى‬
‫ػبًيان قى‬
‫ػويف فى‬
‫ػو كتي‬
‫ػى‬
‫ػ ًر ىؾ ٍبع ي‬
‫ػ ٍد يح لً ى‬
‫ػنى‬
‫ ى‬‫ػ ىه ى‬
ٍ ‫ػر ىش‬
ٍ ‫ي‬
‫ػق ٍبع ي‬
‫ػو ى‬
ٍ ‫ػاى ٍم ىع‬
‫ػو ى‬
‫ ركاهي أبو داكد‬. » ‫ػ يريك وهي يك لَّوي‬
ٍ‫اح لً يق وهي يك لَّوي أك ات‬
ٍ
1643. Yine İbni Öm er radıyallahu anhüm â şöyle dedi:Resûlullah sallallahu
aleyhi ve sellem bir gün saçının bır kısm ı tıra ş edilm iş bir kısm ı bırakılm ış
bir çocuk gördü, aile fertlerini böyle yapm aktan m enedip şöyle buyurdu:-
"Ya hep tıraş edin ya hep bırakın!"Ebû Dâvûd, Tereccül 14
ً ‫ػمة كالم ستى‬
ً
ً ‫ػ لٌى اهلل ىع لىي‬
ً ‫ػ لىةى كالم س‬
ً
َّ ‫كع ًن اب ًن يعمر رضي ال لَّو ع ٍنوي‬
‫ػ هق‬
‫ متف‬. ‫ػمة‬
‫وش‬
‫توص‬
‫كس‬
‫ص‬
‫رس ى‬
‫ ى‬ٍ ‫ي‬
‫وؿ ال لَّو ى‬
‫ػو ى‬
‫أف ي‬
‫ػ لىةى ف كال ىٍواش ى ي‬
ٍ ‫ػن الٍواص ى ي‬
‫ػ لَّم لى ىع ى‬
. ‫عليو‬
1648. İbni Öm er radıyallahu anhüm â' dan rivayet edildiğine göre
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem
saçlarına saç ekleten ve ekleyen,
döğm e yapan ve yaptıran kadınlara lânet etm iştir.
Buhârî, Tefsiru sûre (59) 4, Libâs 83, 85, 87; Müslim , Libâs 115, 117, 119.
Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Tereccül 5; Tirm iz î, Libâs 25, Edeb 33; Nesâî, Zînet
22-24; İbni Mâce, Nikâh 52
ً ً ‫ « ال تى ٍد يخل المالئً ىكةي ب‬: ‫وؿ ال لَّ ًو ص لٌى اهلل ىع لىي ًو كس لَّم قىاؿ‬
َّ
‫ورةه » متف هق‬
‫أف ىر يس ى‬
‫ٍب ىكال ي‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ي ٍ ى‬
‫ػ ٍيتان فيو وِ ىك ل ه‬
‫ص ى‬
‫ي ى‬
10
Ebû Talha radıyallahu anh ' den rivayet edildiğine göre Resûlullah
sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:"İçinde köpek ve sûret bulunan eve
m elekler girm ez ."
Buhârî, Libâs 88, Bedü' l-halk 7; Müslim , Libâs 83, 87
ً ‫إف ًم َّما أ ٍدر ىؾ الن‬
ً ‫الـ النُّب‬
ً
َّ «:‫كس لَّم‬
.» ‫ت‬
‫قى ى‬
‫نع ىما ًش ٍئ ى‬
ُّ ‫اؿ الن‬
ٍ ‫إ ذى ا لى ٍم تى ٍستى ًح فى‬: ‫ػ َّوة األكلىى‬
ٍ ‫اص‬
‫َّبي ى‬
‫َّاس م ٍن ىك ً ي‬
‫ص لٌى اهللي ىع لىٍيو ى‬
‫ى‬
‫ي‬
Ebû Mes’ûd el-Ensârî radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Resûl-i
Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“İlk peygam berlerden itibaren halkın hatırında kalan bir söz vardır:
Utanm adıktan sonra dilediğini yap!”Buhârî, Enbiyâ 54, Edeb 78. Ayrıca bk.
Ebû Dâvûd, Edeb 6; İbni Mâce, Zühd 17
ًً
ًً
‫فكمن كاىنٍت‬
ِّ‫ىعماؿ بالن‬
‫ « إنَّما األ ي‬6
‫ػيَّات ف كإًنَّ ىما لً يك ِّل امر وئ ىما نى‬
ٍ ‫فمن كانى‬
ٍ ‫ت‬
ٍ ‫كرس ولو‬
ٍ ‫ػ ىول ف‬
‫كر يس ولو فهج رتيو إلى اهلل ي‬
‫ىج ىرتيوي إًلىى اهلل ى‬
‫ػيا يصيبهافأ و‬
‫صحتًو‬
َّ‫إلي ًو »مت‬
َّ ‫ػ ىف هق على‬
ٍ ‫اجر‬
ٍ 1. Mü’m inlerin em îri Ebû
‫ػ ٍن ي‬
‫ىج ىرتيو ل يدنٍ ى ي ي‬
‫كحها ٍفه ٍج ىرتيوي إلى ما ىى ى‬
‫ىكامرأىة يى‬
‫ى‬
Hafs Öm er ibni Hattâb radıyallahu anh , Resûlullah sallallahu aleyhi ve
sellem ’i şöyle buyururken dinledim , dedi:“Yapılan işler niyetlere göre
değerlenir. Herkes yaptığı işin karşılığını niyetine göre alır. Kim in niyeti
Allah’a ve Resûlü’ne varm ak, onlara hicret etm ekse, eline geçecek sevap da
Allah’a ve Resûlü’ne hicret sevabıdır. Kim de elde ed eceği bir dünyalığa veya
evleneceği bir kadına kavuşm ak için yola çıkm ışsa, onun hicreti de hicret
ettiği şeye göre değerlenir.”Buhârî, Bed’ü’l-vahy 1, Îm ân 41Müslim , İm âret
155.
ً ‫ػ لٌى اهلل ىع لىي‬
ً ‫ث الث‬
ً ‫ػلًم‬
ً ‫ػا ًر‬
َّ ‫ػو أ‬
‫ػ ىف ٍي ًه ىما‬
‫ػ ٍي‬
‫اف بً ىس‬
‫ػ ىق‬
‫ػ لَّم ق‬
‫كس‬
‫ص‬
‫ػي اهلل عن‬
‫ػي ىر ًض‬
‫ٍح‬
‫ػ ىف ٍي‬
‫ كعن أب‬‫ػرة ني‬
َّ ً‫ىف النَّب‬
ِّ ‫َّقف‬
‫ «إًذى ا الٍتى‬:‫ػاؿ‬
ٍ ‫ي‬
ٍ‫ػ ًع ب‬
‫ػي ى‬
‫ػ ًن ال ى‬
‫ػو ى‬
‫ػى ال يٍم ٍس ى‬
‫ػي بى ٍك ى‬
ً ‫ػ ٍت ًل ص‬
ً
ً
ً ‫اؿ الٍم ٍقتي‬
‫احبً ًو» متف هق‬
‫فىالٍ ىقاتً يل ىكال ىٍم ٍقتي ي‬
‫وؿ فًي النَّا ًر» قي‬
‫ػل ي‬
‫ «إًنَّوي ىكا ىف ىح ًريصان ىع لىى قى ى‬:‫وؿ ؟ قىاؿ‬
‫فما بى ي ى‬
‫ يىا ىر يس وؿ ال لَّو ف ىى ىذ ا الٍ ىقات يل ى‬: ‫ٍت‬
. ‫عليو‬
10. Ebû Bekre Nüfey` İbni Hâris es-Sekafî radıyallahu anh ’den rivayet
edildiğine göre Peygam ber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“İki m üslüm an birbirine kılıç çektiği z am an, öldüren de, ölen de
cehennem dedir”.
Bunun üz erine ben:
- Yâ Resûlallah! Öldürenin durum u belli, am a ölen niçin cehennem dedir?
diye sordum .
Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem :
- “Çünkü o, arkadaşını öldürm ek istiyordu” buyurdu.
11
Buhârî, Îm ân 22, Diyât 2, Fiten 10; Müslim , Kasâm e 33, Fiten 14, 15.
Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Fiten 5; Nesâî,Tahrîm 29, Kasâm e 7; İbni Mâce, Fiten
11
ً
َّ ‫ « لى ٍو أنَّكم تتوَّك لو ىف على ال لَّ ًو‬:‫وؿ‬
‫لرزق يكم ىكما‬
‫كس لَّم ي يق ي‬
‫ت ى‬
‫حق تىوُّك لً ًو ى‬
‫سمع ي‬
ٍ : ‫عمر رضي ال لَّوي عنو قاؿ‬
‫رسوؿ ال لَّو ى‬
ٍ
‫ص لٌى اهللي ىع لىٍيو ى‬
‫عن ى‬
80. Öm er İbnü’l-Hattâb radıyalluha anh ’den .‫ػان» راه‬
‫كح بًطىان‬
‫ػ يدك ًخماص‬
‫ػرز يؽ الطٍَّي‬
ٍ‫ػغ‬
‫ػر ف تى‬
‫ي ي‬
‫ػر ي‬
‫ػان كت ي‬
‫ػى‬
rivayet edildiğine göre “Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ’i şöyle
buyururken dinledim ” dem iştir:“Eğer siz Allah’a gereği gibi güvenseydiniz ,
(Allah), kuşları doyurduğu gibi siz i de rız ıklandırırdı. Kuşlar sabahları
kursakları
boş
olarak
çıktıkları
halde
akşam
dolu
kursaklarla
dönerler.”Tirm iz î Zühd 33. Ayrıca bk. İbni Mâce, Zühd 14
ً ‫ «نً ٍع‬:‫قاؿ رسوؿ ال لَّو ص لٌى اهلل ىع لىٍي ًو كس لَّم‬
.‫ الصحة كالفراغ» ركاه مسلم‬:‫متاف مغبو هف فيهما كثير من الناس‬
‫ي‬
‫ى‬
‫ى‬
98. İbni Abbas radıyallahu anhüm â ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah
sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:“İki nim et vardır ki, insanların çoğu
bu nim etleri kullanm akta aldanm ıştır: Sıhhat ve boş vakit.” Buhârî, Rikak 1.
Ayrıca bk. Tirm iz î, Zühd 1; İbni Mâce, Zühd 15
ً ‫ػ لٌى اهلل ىع لىي‬
ً ‫الش ى‬
ً ‫ «ح ًجب‬:‫ػاؿ‬
َّ‫ىف رسوؿ ال ل‬
َّ ‫أ‬
َّ ً‫ػار ب‬
:‫ػلم‬
‫ػة لم س‬
‫ػي ركاي‬
‫ كف‬.‫ػو‬
‫ػ هق علي‬
‫ػا ًرهً» متف‬
‫ػةي بىالم ىك‬
َّ‫ٍجن‬
‫ػ لَّم ق‬
‫كس‬
‫ص‬
ٍ ‫كح ًجب‬
ٍ ‫ي‬
‫ػو ى‬
‫ػت ال ى‬
‫ػه واتف ي‬
‫ي‬
‫ػو ى‬
‫ػت النَّ ي‬
.‫دخ لها‬
‫ػ ىها ىىذا‬
‫ بينوي كب ٍي‬:‫أم‬
‫« يح َّفت» بى ى‬
ٍ ‫دؿ « يح ًج‬
‫الحجابف فإذا فع لىوي ى‬
‫ػنى‬
‫ي‬
ٍ :‫بت» كىو بمعناهي‬
102. Ebû Hureyre radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Nebî
sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:“Cehennem , nefse hoş gelen şeylerle
kuşatılm ış; cennet ise, nefsin istem ediği şeylerle çepeçevre sarılm ıştır.”
Buhârî, Rikak 28; Müslim , Cennet 1. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Sünnet 22;
Tirm iz î, Cennet 21; Nesâî, Eym ân 3
160. Ebû Hüreyre radıyallahu anh ’den rivâyet edildiğine göre Resûlullah
sallallahu aleyhi ve sellem :“İstem eyenler dışında, üm m etim in tam am ı cennete
girer” buyurdu. Bunun üzerine:
- Ey Allah’ın elçisi, cennete girm eyi kim istem ez ki? denildi. Peygam ber
Efendim iz :– “Bana itaat edenler cennete girer, bana kar şı gelenler cenneti
istem em iş dem ektir” buyurdu.Buhârî, İ’tisâm 2
ً
ً ‫ ًم ٍن يح ٍس ًن إً ٍس‬: ‫كس لَّم‬
» ‫ػ ٍعنً ًيو‬
‫قاؿ ي‬
‫ى‬
‫الـ ال ىٍم ٍرًء تى‬
‫رسوؿ ال لَّو ى‬
‫ػ ٍريكوي ىماالى يى‬
‫ص لٌى اهللي ىع لىٍيو ى‬
68. Ebû Hüreyre radıyallahu anh ’den rivayet edildiğine göre Resûlullah
sallallahu
aleyhi
ve
sellem
şöyle
12
buyurdu:“Kendisini
(doğrudan)
ilgilendirm eyen şeyi terketm esi, kişinin iyi m üslüm an oluşundandır.”Tirm iz î,
Zühd 11. Ayrıca bk. İbni Mâce, Fiten 12
ً ‫ػ لٌى اهلل ىع لىي‬
ً ‫عن أىبًي‬
ً ‫ُّعم‬
ً ‫ س‬:‫اف بٍ ًن ب شيً ور رضي ال لَّو عنهماف قاؿ‬
َّ‫ػوؿ ال ل‬
‫ػ يف وفى يك ٍم‬
‫ص‬
‫كس‬
‫ص‬
‫عبد ال لَّو الن‬
‫ػ لَّم يق ي‬
‫ت رس ى‬
ُّ ‫ « لىتي ىس‬: ‫ػوؿ‬
‫ػم ٍع ي‬
ٍ ‫ي‬
‫ػو َّف ي‬
‫ػو ى‬
ٍ
‫ػو ى‬
‫ى‬
‫ػٍ ى‬
ً
ً
ً
ً
‫و‬
‫ػ ٍي ىن يك يج وىك ٍم » متف هق عليو كفي ركاية ل ٍم و‬
‫ػا‬
‫ػى كَّىنَّ ىم‬
‫ص‬
َّ‫ػنىح ىحت‬
‫ كاف ي‬: ‫سلم‬
‫ػ يف وفى‬
ِّ ‫كس لَّم يي ىس‬
‫ػوم ي‬
‫رسوؿ ال لُّو ى‬
‫ص لٌى اهللي ىع لىٍيو ى‬
‫أ ٍىك لىيي ىخال ىف َّن ال لَّو بى‬
ً
ً ً
ً ‫ػ ر ف فىرأىل رجال‬
‫باد‬
‫باديان ص ٍد يرهي ى‬
‫ « ع ى‬: ‫فقاؿ‬
‫فقاـ حتَّى ىك ى‬
‫داح ىحتَّى إًذى ا رأىل أىنَّا قى ٍد ىع ىق لٍنىا ىع ٍنوي ثي َّم ىخ ىر ىج يىومان ف ى‬
‫ي‬
‫يي ىس وم ب ىها الٍق ى‬
‫اد أى ٍف يكبِّ ى‬
ً ‫سو َّف صفوفى يكم أىك لىي ىخالًىف َّن ال لَّو بين كج‬
. » ‫وى يك ٍم‬
‫ال لَّو لىتي ُّ ي‬
‫ٍ ٍ ي‬
‫ٍ يي‬
162. Ebû Abdullah Nu’m ân İbni Beşîr radıyallahu anhüm â ’dan rivayet
edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:“Ya
saflarınız ı düz eltirsiniz , ya da Allah Teâlâ siz in aranız a dü şm anlık, buğz ve
kalbleriniz e ihtilâf koyar da birbiriniz den yüz çevirirsiniz .”Buhârî, Ez ân 71;
Müslim , Salât 127. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Salât 93; Tirm iz î, Mevâkît 53; İbn
Mace, İkâm e 50
Müslim ’in bir başka rivâyeti şöyledir:Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem
sanki okları düzeltir gibi saflarım ız ı düz eltirdi. Biz im buna alıştığım ız ı
görünceye kadar böyle yapm aya devam etti. Kendisi bir gün nam az a çıktı ve
nam az kıldıracağı yerde durdu. Tam tekbir alm ak üz ere iken g öğsü saf
hiz asından dışarı çıkm ış bir adam gördü. Bunun üzerine şöyle buyurdu:“Ey
Allah’ın kulları! Ya saflarınız ı düz eltirsiniz , ya da Allah Teâlâ siz in aranız a
düşm anlık, buğz ve kalbleriniz e ihtilâf koyar da birbiriniz e yüz çevirirsiniz .”
Müslim , Salât 128
1-BESMELE
"Bilcümle semâvi kitâbların anahtarı "Rahman, rahîm Allah adı ile"dir; yani
besmeledir." (1) Râmûzû'l-ehâdîs, 241
"Meşrû işlerin hangisi olursa olsun besmele-i şerîfe ile başlanmazsa hayrına
ve tamamına nâil olunamaz, bereketsiz kalır." (2) Ebû Dâvûd, Edeb, 18.
4-ABDESTEN SONRA
َّ ‫يك لىوي ىكأى ٍش ىه يد أ‬
}‫ىف يم ىح َّمدان ىع ٍب يدهي ىكىر يس وليوي‬
‫{ أى ٍش ىه يد أى ٍف الى إًلىوى إًالَّ اهللي ىك ٍح ىدهي الى ىش ًر ى‬
“Allah’tan başka hakkıyla ibâdete lâyık hiçbir ilah olmadığına, O’nun bir olduğuna
ve ortağının bulunmadığına şehâdet ederim.Yine Muhammed-sallallahu aleyhi ve
sellem-’in Allah’ın kulu ve elçisi olduğuna şehâdet ederim .” müslim1-209
5-EZAN DUASI
ً ‫آت مح َّمدان الو ًسي لىةى كال ىف‬
ً ‫الصالىةً ال ىقائًم ًةف‬
َّ ً‫ب ىى ًذه‬
َّ ‫َّام ًةف ىك‬
َّ ‫{ اىل لَّ يه َّم ىر‬
َّ ‫الد ٍع ىوةً الت‬
‫ك الى‬
‫ػ ىعثٍوي ىم ىقامان ىم ٍح يم ودان الَّ ًذم ىك ىع ٍدتىوي إًنَّ ى‬
ٍ‫ِي لىةىف ىكاب‬
‫يى‬
‫ى‬
‫ى‬
‫ى‬
}‫اد‬
‫تي ٍخ لً ي‬
‫ف ال ًٍم ىيع ى‬
13
“Bu eksiksiz dâvetin ve kılınacak namazın Rabbi olan Allahım! Muhammed’e vesile
ve fazileti ihsan eyle.Ve O’nu vâdettiğin Makâm-ı Mahmûd’a eriştir. *Şüphesiz ki
sen, vâdinden asla dönmezsin+. Buhari-1-203.
14-TESBİHLER VE LEİLEHE İLLALLAH
ً ً ‫كع ٍنوي عن رس‬
ً ‫ « من سبَّح ال لَّوى في يدب ًر يك ِّل صالةو ثىالثان كثىالثين ف ك‬: ‫اؿ‬
‫حم ىد ال لَّوى ثىالثان كثىالثين ف‬
‫ص لٌى اهللي ىع لىٍي ًو ىك ىس لَّ ىم قى ى‬
‫وؿ اهلل ى‬
‫ي‬
‫ٍ ىي‬
‫ى ى‬
‫ىٍ ى ى‬
‫و‬
ً ‫اؿ تىماـ‬
‫ٍح ٍم يد ف ىك يى ىو ىع لىى يك ِّل ىش ٍي ء قى ًد هير‬
َّ‫كىكب‬
‫الم ل ي‬
‫ الى ًإؿ ىِ ىق إًالَّ اهللي ىك ٍح ىدهي الى ىش ًر ى‬: ‫المائى ًة‬
‫الثين ىكقى ى ى ى‬
‫ٍك ىكلىوي ال ى‬
‫يك لىوي ف لىوي ي‬
‫ػ ىر ال لَّوى ثىالثان ىكثى ى‬
ً ‫ت ًمثٍل ىز‬
ً
‫بد الٍبى ٍح ىر » ركاهي مسلم‬
ٍ ‫ف غي ًف‬
‫رت خطىاياهي ىك إ ٍف ىكانى ٍ ى‬
Yine Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu
aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“Her namazdan sonra kim otuz üç defa sübhânallah, otuz üç defa elhamdülillâh,
otuz üç defa Allâhü ekber der, yüze tamamlamak için de lâ ilâhe illallahü vahdehû lâ
şerîke leh, lehü’l-mülkü ve lehü’l-hamdü ve hüve alâ külli şey’in kadîr: Allah’tan
başka ilâh yoktur; yalnız Allah vardır. O tektir, ortağı yoktur. Mülk O’nundur, hamd
O’na mahsustur. O’nun gücü her şeye yeter” derse, günahları deniz köpüğü kadar
çok olsa bile affedilir.” Müslim, Mesâcid 146. Ayrıca bk. Nesâî, Sehv 96
18-KADİR GECESİ
Hz.Âişe (radıyallâhu anhâ)anlatıyor:"Ey Allah'ın Resûlü, dedim, şâyet Kadir gecesine
tevâfuk edersem nasıl dua edeyim?" Şu duayı okumamı söyledi: : ‫ب ال ىٍع ٍف ىو‬
ُّ ‫ك ىع يف ٌّو تي ًح‬
‫ال لَّ يه َّم إنَّ ى‬
‫ف ىعنِّى‬
‫فىا ٍع ي‬
"Allahümme inneke afuvvun, tuhibbu'l-afve fa'fu annî. (Allahım! Sen affedicisin, affı
seversin, beni affet." *Tirmizî, Da'avât 89,
19-KAZAYI HACET DUASI
Hz. Enes (ra) anlatıyor: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) kazâyı hâcet için helâya
girdiği zaman şu duayı okurdu:
ً ً‫ٍخبائ‬
ً ‫ك ًمن ال ي‬
ً ‫اىل لَّ يه َّم إنِّى ي‬."Allahümme innî eûzu bike mine'lhubsi ve'lhabâis.
‫ث‬
‫ٍخبيث ىكال ى ى‬
‫أع وذي ب ى ى‬
(Allahım, pislikten ve (cin ve şeytan gibi) kötü yaratıklardan sana sığınırm." *Buhârî,
Vudû 9, Da'avât 15;
TUVALETTEN ÇIKARKEN YAPILAN DUÂ:
- “(Allahım) beni bağışla”‫ػك‬
‫}غي ٍف ىرانى ى‬
20-MEZARA SELAM
. Büreyde radıyallahu anh şöyle dedi:
Hz. Peygamber ashâb-ı kirâma, kabristana gittikleri zaman şöyle demelerini
ً
ً ً ‫السالـ ىع لىي يكم أ ٍىىل الدِّيا ًر ًمن الم ٍؤًمنًين ك‬
öğretirdi: ‫ىؿ اهللى لىنىا ىكلى يك يم العافًيىةى‬
‫ىسَّ ي‬
ٍ ‫ين ىكإًنَّا إً ٍف ىشاءى اهللي بً يك ٍم الىح يق و ىف ف أ‬
‫« َّ ي‬
ٍ
‫ى ى ي ى ي‬
‫الم ٍس لم ى‬
»“Selâm size, ey bu diyârın mü’min ve müslim halkı! İnşallah yakında biz de aranıza
katılacağız. Allah’ın bizi de sizi de bağışlamasını dilerim.”Müslim, Cenâiz 104
22-SU İÇME
14
ً
ً ‫ب الب ًعي ًرف ك‬
ً
ً ‫ قىاىؿ رس ي‬:‫عباس رضي ال لَّو عنهما قاؿ‬
‫كعن ابن و‬
‫ػنىى‬
ٍ‫لك ٍن اً ٍش ىربيوا ىمث‬
‫وؿ اهلل ى‬
‫ىي‬
‫ «الى تى ٍش ىربيوا كاحدان ىك يش ٍر ً ى ى‬:‫ص لٌى اهللي ىع لىٍيو ىك ىس لَّ ىم‬
»‫ػتي ٍم ىر ٍفعتي ٍم‬
ٍ‫اح ىم يدكا إًذى ا أىن‬
ٍ‫كس ُّم وا إًذا أىن‬
‫كثي ى‬
ٍ ‫ػتي ٍمف ىك‬
ٍ‫ػتي ٍم ىش ًرب‬
‫الثف ى‬
İbni Abbas radıyallahu anhümâ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu
aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:“Deve gibi bir nefeste içmeyin. İki, üç nefeste için.
Bir şey içeceğiniz zaman besmele çekin; içtikten sonra da elhamdü lillah
deyin.”Tirmizî, Eşribe 13
23-SAĞDAN BAŞLAMA
ً
ً ‫ ىكا ىف رس ي‬: ‫ت‬
‫رج لً ًو ف‬
‫رضي اهللي ىع ٍن‬
ُّ ‫ فًي طي يه ًوًرهً ف ىكتى‬: ‫َّيم ين فًي ىشٍَّنًًو يك لِّ ًو‬
ُّ ‫ػ ٍع ًجبيوي الت‬
ٍ ‫ػ ىها قالى‬
‫وؿ اهلل ى‬
‫ص لٌى اهللي ىع لىٍيو ىك ىس لَّ ىم يي‬
‫ىي‬
‫كعن عائشة ى‬
.‫ متف هق عليو‬. ‫ػعُّ لً ًو‬
‫ىكتى‬
‫ػنى‬
Âişe (ra) şöyle dedi:Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem temizlenmeye, taranmaya,
ayakkabısını giymeye varıncaya kadar her işe sağdan başlamayı pek severdi.Buhârî,
Vudû’ 31,Salât 47,Müslim,Tahâret66, 67.
İlave bilgi. Yine Âişe radıyallâhu anhâ şöyle dedi:Resûlullah sallallahu aleyhi ve
sellem sağ elini temizlik ve yemek için, sol elini de tuvalette temizlenmek ve benzeri
işler için kullanırdı.Ebû Dâvûd, Tahâret 18
24-YATAĞA YATINCA VE UYANINCA OKUNACAK DUA
Huzeyfe radıyallahu anh şöyle dedi:
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem geceleyin uyumak istediği zaman elini
yanağının altına koyar sonra da:» ‫وت ىك أى ٍحيىا‬
‫ك يأم ي‬
‫اس ًم ى‬
ٍ ً‫« ال لَّ يه َّم ب‬
"Allahümme bismike emûtü ve ahyâ: “Allahım! Senin isminle ölür, senin isminle
dirilirim” derdi. Uykudan uyandığı zaman:
ً
ً ً ً‫“ اىلٍحم يد‬Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba‘de mâ emâtenâ ve
‫ور‬
‫ىحيىانىا ٍبع ىد ىما أ ىىماتى‬
ٍ ‫هلل الَّذم أ‬
ٍ‫ى‬
‫ػنىا ىكإًلىٍيو النُّ يش ي‬
ileyhin-nüşûr.” “Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah’a hamdolsun.Diriltmek sadece
O’na mahsustur”buyururdu.Buhârî,Daavât 7,8,16.Müslim, Zikr 59; Ebû Dâvûd,Edeb
98; Tirmizî, Edeb 28; İbni Mâce,Duâ
25-MECLİSTEN KALKARKEN
Ebû Hüreyre (ra)’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurdu:
ً ‫ت أستى‬
ً
‫ك‬
‫وب إًلىٍي ى‬
‫ يس ٍب ىحانى ى‬:
ٍ ‫ك ال لَّ يه َّم ىكبً ىح ٍمد ىؾ أى ٍش ىه يد أى ٍف الى إلو إًالى أنٍ ى‬
‫ػغٍف ير ىؾ ىكأتى ي‬
“Kim bir mecliste oturur ve orada bir sürü faydasız ve mânasız sözlerle vakit öldürür
de, o meclisten kalkmadan önce, Sübhâneke Allahümme ve bihamdike eşhedü en lâ
ilâhe illâ ente estağfiruke ve etûbu ileyke: Allahım! Seni her türlü noksan sıfatlardan
tenzih ve hamdinle tesbih ederim. Senden başka bir ilâh olmadığını kesinlikle
belirtirim. Senden bağışlanmamı diler ve sana tövbe ederim, derse, o mecliste
yapmış olduğu hataları bağışlanır.”Tirmizî, Daavât 39
26-MECLİS ADABI
‫و‬
ً
ً
ً‫ػعالىى فًيو‬
‫وم و ىف م ٍن ىم ٍج ل و‬
‫ قاى ىؿ ىر يس ي‬: ‫كعن أبي ى ريرة رضي اهلل عنو قاؿ‬
‫ص لَّى اهللي ىع لىٍي ًو ىك ىس لَّ ىم « ىما ًم ٍن قى‬
‫س الى يى ٍذ يك يرك ىف اهللى تى ى‬
‫وؿ ى‬
‫ػ يق ي‬
‫ػ ٍوـ يى‬
.‫إًالَّ قى يام وا ىع ٍن ًمثٍ ًل ًجي ىف ًة ًح ىما ور ىكىكا ىف لى يه ٍم ىح ٍس ىرنة » ركاه أبو داكد‬
15
Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sa şöyle
buyurdu:
“Herhangi bir topluluk oturdukları meclisten Allah’ı zikretmeden kalkarlarsa,
merkep leşi yanından kalkmış gibi olurlar. O meclis de onlar için bir pişmanlık olur.”
Ebû Dâvûd, Edeb 25
27-SABAH AKŞAM DUASI
Osman İbni Affân radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu
aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
ً
ً ‫بًس ًم‬
ً ‫اس ًم ًو ىش ٍي ءه فًي اٍأل ٍىر‬
“Kim her sabah ve her akşam üç defa ‫الس ىماء ىك يى ىو‬
َّ ‫ض ىكالى فًي‬
‫اهلل الَّ ًذم الى يى ي‬
ٍ ‫ِ ُّر ىمع‬
ٍ
ً
ً
‫يم‬
lâ yedurru mea’smihî şey’ün fi’l-ardı velâ fi’s-semâ’ ve
َّ
‫السم ي‬bismillâhillezî
‫يع ال ىٍع ل ي‬
hüve’s-semîu’l-alîm: İsmi sayesinde yerde ve gökte hiçbir şeyin zarar veremeyeceği
Allah’ın adıyla. O herşeyi duyar ve bilir” derse, ona hiçbir şey zarar vermez.” Ebû
Dâvûd Edeb 101; Tirmizî, Daavât 13
28-BİRBİRİMİZE HAKKIMIZ
ً
ً
ً
ً ‫ىف رس ى‬
ً ‫الس‬
‫ص لَّى اهللي ىع لىٍي ًو ىك ىس لَّ ىم قى ى‬
‫يادةي‬
َّ ‫س ف ىر ُّد‬
‫ ىكع ى‬.‫الـ‬
‫وؿ اهلل ى‬
‫كعن أبي ى ريرة رضي اهلل عنو أ َّ ى ي‬
‫ « ىح ُّق ال يٍم سل ًم ىع لىى ال يٍم سل ًم ىخ ٍم ه‬: ‫اؿ‬
ً ‫يت الٍع‬
ً َّ ‫ػِّباع الٍجنائً ًز ف كإًجابةي‬
ً
ً ‫اط‬
ً ‫ال ىٍم ًر‬
.‫س» متفق عليو‬
‫ير ف ىكات ى ي ى ى‬
‫ ىكتى ٍشم ي ى‬. ‫الد ٍع ىوة‬
‫ى ىى‬
Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi
ve sellem şöyle buyurdu:
“Müslümanın, müslüman üzerindeki hakkı beştir: Selâm almak, hasta ziyaret etmek,
cenâzenin arkasından yürümek, davete icâbet etmek ve aksırana
“yerhamükellah”demek.”Buhârî,Cenâîz2;Müslim,Selâm4.
29-SELAM
ً
: ‫كس لَّم قاؿ‬
‫عنو أف رسوؿ اهلل ى‬
‫ص لٌى اهللي ىع لىٍيو ى‬
ً
ًً
ً
ً
ً َّ ‫« ي س لِّم‬
» ‫يل ىع لىى ال ىكثًيً ًر‬
‫الراك ي‬
‫يى ي‬
‫ب ىع لىى ال ىٍماشي ف ىكال ىٍماشي ىع لىي ال ىقاعد ف ىكالٍ ىق ل ي‬
Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu
aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:“Binitli olan yürüyene, yürüyen oturana, sayıca az
olan çok olana selâm verir.” Buhârî, İsti’zân 5,6; Müslim, Selâm 1
Buhârî’nin bir rivayetinde: “Küçük büyüğe selâm verir” ilâvesi vardır.Buhârî, İsti’zân
7
İlave bilgi. Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah
sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:“Sizden biriniz bir meclise vardığında
selâm versin. Oturduğu meclisten kalkmak istediği zaman da selâm versin. Önce
verdiği selâm, sonraki selâmından daha üstün değildir.” Ebû Dâvûd, Edeb 139;
Tirmizî, İsti’zân 15
30-TEŞMİT
Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre, Nebî sallallahu aleyhi ve
sellem şöyle buyurdu:
16
ً ً‫اىلٍحم يد‬Elhamdülillah desin. Kardeşi veya arkadaşı da
“Sizden biriniz aksırdığı zaman: ‫هلل‬
ٍ‫ى‬
ona: ‫ك اهللي‬
‫ػ ٍر ىح يم ى‬
‫ يى‬:Yerhamükellah desin. Aksıran da:
‫ص لً ٍح بىالى يك ٍم‬
ٍ ‫ػ ٍه ًديي يك يم اهللي ىكيي‬
‫ يى‬: Yehdîkümullahu ve yuslihu bâleküm = Allah sizi hidayette kılsın
ve kalbinizi ıslah etsin, desin.”Buhârî, Edeb 126.
31-MUSAFAHA
ً
ً
ً
ً
ً
ً
ً
ً ‫اؿ رس ي‬
‫ػ ٍب ىل‬
‫ػيىتىصا فى ىحاف إًالَّ غيف ىر لى يه ىما قى‬
‫ػ لٍتىقيىاف فى‬
‫وؿ اهلل ى‬
‫ « ىما م ٍن يم ٍس ل ىم ٍي ًن يى‬: ‫ص لَّى اهللي ىع لىٍيو ىك ىس لَّ ىم‬
‫ قى ى ى ي‬: ‫كعن الب راء رضي اهلل عنو قاؿ‬
.‫ػ ٍفتى ًرقىا » ركاه أبو داكد‬
‫أى ٍف يى‬
889. Berâ (ra)’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurdu:
“İki müslüman karşılaştıklarında el sıkışırlarsa, birbirlerinden ayrılmadan önce
günahları bağışlanır.” Ebû Dâvûd, Edeb 143.
32-ÖLENİN YANINDA
ً
ً ‫اؿ رس ي‬
. .‫موتىا يك ٍم الى إًلوى إًالَّ اهللي‬
ِّ ‫الخ ٍد ًر‬
‫كعن أىبي سعيد ي‬
‫وؿ اهلل ى‬
ٍ ‫ص لَّى اهللي ىع لىٍيو ىك ىس لَّ ىم « لىِّقنيوا‬
‫ قى ى ى ي‬:‫م رضي ال لَّو عنوي قاؿ‬
Ebû Sa’îd el-Hudrî radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sa şöyle
buyurdu:“Ölmek üzere olanlarınıza Lâ ilâhe illallah demeyi telkin ediniz!”Müslim,
Cenâiz 1, 2.. Ebû Dâvûd, Cenâiz 16;
33-TEŞEKKÜR
Üsâme İbni Zeyd radıyallahu anhümâ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah
sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kendisine iyilik edilen bir kimse o iyiliği
cezâkellâhü hayran: Allah seni hayırla mükâfatlandırsın, derse, ‫ ىج ىز ىاؾ اهللي ىخ ٍي ران‬yapana,
ona en iyi şekilde teşekkür etmiş olur.” Tirmizî, Birr 87
34-YOLCULUĞA ÇIKARKEN YAPILAN DUÂ:
ً َّ
ً
‫ك ف ًي‬
ِّ‫ين * ىكإًنَّا إًلىى ىرب‬
‫ػنىا لى يمن ىق لًبيو ىف} اىل لَّ يه َّم إًناَّ نى ٍسَّىلي ى‬
‫ػ يرفاىهللي أى ٍكبى‬
‫ػ يرفاىهللي أى ٍكبى‬
‫((اىهللي أى ٍكبى‬
‫َّر لىنىا ىى ىذ ا ىكىما يكنَّا لىوي يم ٍق ًرن ى‬
‫ػ ير { يس ٍبحا ىف الذم ىسخ ى‬
ً َّ ‫ت‬
‫الس ىف ًرف‬
َّ‫ىس ىف ًرناى ىىذاى الٍبً َّر ىكالت‬
َّ ‫ب ف ًي‬
‫ػ ٍق ىولف ىكًم ىن ال ىٍع ىم ًل ماى تى‬
‫ػ ٍر ى‬
‫ػ ٍع ىدهيف اىل لَّ يه َّم أىنٍ ى‬
‫ضىف اىل لَّ يه َّم ىى ِّو ٍف ىع لىٍيناى ىس ىف ًرناى ىى ىذ ا ىكاطٍ ًو ىعنَّا بي‬
‫الصاح ي‬
ً ‫الس ىف ًر كىكحب ًة الٍم ٍنظى ًر كس‬
ً
ً ‫ٍخ لًي ىفةي ف ًي األ ٍىى ًلف اىل لَّه َّم إًني أىع وذي بً ى‬
ً ‫ػ ىق لى‬
))‫ب ف ًي الٍماى ًؿ ىكاٍأل ٍىى ًل‬
‫وء ال يٍم ٍن‬
‫ىكال ى‬
‫ي ِّ ي‬
‫ك م ٍن ىك ٍعثاىء َّ ى ى ى ى ي‬
“Allah en büyüktür.Allah en büyüktür.Allah en büyüktür.Bunu bizim hizmetimize
veren Allah’ı tüm noksanlıklar-dan tenzih ederiz.Yoksa biz buna güç
yetiremezdik.Şüphesiz ki biz, Rabbimize döneceğiz.Allahım! Senden, bu
yolculuğumuzda iyilik ve takva, râzı olacağın amel dileriz.Allahım! Bu yolculuğumuzu bize kolaylaştır ve onun uzaklığını bize yakın kıl.Allahım! Sen, yolculukta dost
ve âilemiz için vekilsin.Allahım! Yolculuğun meşakkatinden, üzücü manzara
(görmekten), âilem ve malımda kötü değişiklikler (ile karşılaşmaktan) sana
sığınırım.”
Yolculuktan dönünce bu duâyla birlikte şunu da söyler:
‫آيًبيو ىف تاىئًبيو ىفف عاىبً يدك ىفف لًىربِّناى حاىًم يدك ىف‬
“Biz, (yolculuktan, vatanımıza selâmet içerisinde) dönenler, tevbe edenler, ibâdet
edenler, Rabbimize hamd edenleriz.” *260+
36- IKI REK’AT MESCİD NAMAZ KILMAK
17
510- Câbir b. Abdillah (r.a.)’den rivâyete göre, şöyle demiştir: “Cuma günü
Peygamber (s.a.v.), hutbe okurken bir adam çıkageldi. Peygamber (s.a.v.) ona,
namaz kıldın mı?” buyurdu. O da: “Hayır” deyince: “O halde kalk ve namaz kıl”
buyurdu. (Nesâî, Cuma: 16; Buhârî, Cuma: 31)
37-TİLAVET SECDESİ
Tilâvet secdesi şöyle yapılır: Niyet edilerek eller kaldırılmadan Allahü ekber diyerek
secdeye varılır. Secdede üç kere; "Sübhâne rabbiyel a'lâ" denir. Sonra Allahü ekber
denilerek ayağa kalkılır. (M. Zihni Efendi) Dua gibi eller kaldırılarak; Bakara Sûresinin
285. âyetindeki "Semi'na ve ata'na ğufrâneke Rabbenâ ve ileykel masîr" ayeti
celilesi okunarak eller yüze sürülür. Bu şekilde tilavet secdesi yapılmış olunur.
38-SEHİV SECDESİ
Sehiv secdesi; "yanılma ve unutma secdesi" demektir. Namazın farzlarından birinin
tehiri (geciktirilmesi) veya vaciplerden birini terk ve ya tehiri halinde yapılması
gerekir. Şöyle yapılır: Son oturuşta yalnız "Tahiyyat" okunduktan sonra iki tarafa
selam verilir. Ondan sonra "Allahu Ekber" denilerek secdeye varılıp üç kere "
Sübhane Rabbiye'l-alâ " okunur. sonra "Allahu Ekber" denilerek kalkılır. Bir tesbih
miktarı duraklamadan sonra tekrar "Allahu Ekber" deyip ikinci secdeye varılır. Yine
üç kez " Sübhane Rabbiye'l-alâ " okunduktan sonra "Allahu Ekber" denilerek kalkılır
ve oturulur. Tahiyyat, Salli-Barik ve"Rabbena atina" okunup önce sağ tarafa sonra
da sol tarafa selâm verilir.
39-EVDEN ÇIKARKEN YAPILAN DUÂ:
ً ‫ك أى ٍف أ‬
ً ً‫ػ َّوةى إًالَّ ب‬
ً ‫ٍت ىع لى‬
ً ‫بًس ًم‬
َّ ‫اهللف تى‬
‫يض َّلف أ ٍىك أى ًز َّؿف أ ٍىك أي ىز َّؿف أ ٍىك أىظٍلً ىمف أ ٍىك‬
‫اهللف ىكالى ىح ٍو ىؿ ىكالى قي‬
‫ىض َّلف أ ٍىك أ ى‬
‫ىع وذي بً ى‬
‫ اىل لَّ يه َّم إًنِّي أ ي‬.‫اهلل‬
ٍ
‫ػ ىوك ل ي ى‬
. ‫ىج ىه ىلف أ ٍىك يي ٍج ىه ىل ىع لى َّي‬
ٍ ‫أيظٍلى ىمف أ ٍىك أ‬
“Allah’ın adıyla (başlarım).Allah’a tevekkül ettim. Güç ve kuvvet, ancak Allah’ındır.”
“Allahım!Sapıklığa düşmekten veya düşürülmek-ten, ayağımın kaymasından veya
kaydırılmasından, zulmetmek-ten veya zulme uğramaktan, cehâlete düşmekten
veya câhil bırakılmaktan sana sığınırım.” *31+
40-SALATÜ SELAM
ًً
‫ص ٍحبً ًو ىك ىس لِّ ٍم‬
َّ ‫ص ِّل ىع لىى ىسيِّ ًدنىا يم ىح َّم ود ًف‬
َّ َّ‫ىِ ال ل‬
ِّ ًِ ‫الن‬
‫بي اٍأل ِّيم ِّى ىك ىع لىى آلو ىك ى‬
‫هم ى‬
41-CUMA
ÖZÜRSÜZ OLARAK CUMA’YI TERKEDENIN DURUMU
500- Muhammed b. Amr (r.a.), tarafından sahabe olduğu söylenen Ebûl Ca'd
Eddamrî’den rivâyet edildiğine göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (s.a.v.) şöyle
buyurmuştur: “Kim ihmal edip özürsüz olarak cumayı üç kere bırakırsa, Allah o
kimsenin kalbini mühürler.” (Nesâî, Cuma: 2; Müslim, Cuma: 12)
42-EVE GİRERKEN YAPILAN DUÂ:
ً ‫اهلل ىخ ر ٍجنىاف ك ىع لى‬
ً ‫اهلل كلى ٍجنىافكبًس ًم‬
ً
ً
‫ػ ىوَّك لٍنىا‬
ِّ‫اهلل ىرب‬
‫ػنىا تى‬
ٍ ‫ى‬
‫ب ٍس ًم ى‬
‫ى ى ى‬
“Allah’ın adıyla girdik, Allah’ın adıyla çıktık ve sadece Rabbimiz Allah'a tevekkül
ettik.” Sonra âilesine selâm versin. *32+
18
Yatarken okunacak dua
1464. Âişe radıyallahu anhâ şöyle dedi:
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem yatağına yatacağı zaman, Kul hüvallâhü ahad,
Kul eûzü bi-rabbi’l-felak ve Kul eûzü bi-rabbi’n-nâs’ı (Muavvizât’ı) okuyarak ellerine
üfler, onları vücuduna sürerdi.Buhârî, Daavât 12; Müslim (bu şekliyle yoktur). Ayrıca
bk. İbni Mâce, Duâ 15Buhârî ve Müslim’in diğer bir rivayetine göre:Resûl-i Ekrem
sallallahu aleyhi ve sellem her gece yatağına yattığı zaman avuçlarını birleştirerek
onlara Kul hüvallâhü ahad, Kul eûzü bi-rabbi’l-felak ve Kul eûzü bi-rabbi’n-nâs’ı
okuyup üfler, başından, yüzünden ve vücudunun ön tarafından başlayarak
ulaşabildiği yerlere kadar ellerini sürer ve bunu üç defa yapardı.Buhârî, Fezâilü'lKur'ân 14
ً ‫اؿ لًي رس ي‬
‫ػ ر ًاء ب ًن عا ًز و‬
َّ ‫ػتى‬
‫وء ىؾ‬
‫ب ف ىر ًض ىي اهللي ع ٍن‬
‫ػ يه ىما ف قى ى‬
‫ك فى‬
ٍ ‫ت ىم‬
‫ «إً ىذ ا أىتى‬: ‫ص لَّى اهللي ىع لىٍي ًو ىك ىس لَّ ىم‬
‫وضٍَّ يك ي‬
‫ِ ىج ىع ى‬
‫ػ ٍي ى‬
‫وؿ اهلل ى‬
‫ قى ى ى ي‬: ‫اؿ‬
‫ض ى‬
‫ىكع ًن الٍبى ى‬
‫كف‬
َّ ً‫ل‬
‫ ىكفى‬. ‫ك‬
ٍ ‫ػ َّو‬
‫ت نى‬
ٍ ‫لصالىةً ف ثي َّم ا‬
‫ت أ ٍىم ًرم إًلىٍي ى‬
‫ت ىك ٍج ًهي إًلىٍي ى‬
‫ػ ٍف ًسي إًلىٍي ى‬
‫ضطى ًج ٍع ىع لىى ًش ِّق ى‬
‫ضي‬
‫ك ف ىكىك َّج ٍه ي‬
‫ىس لى ٍم ي‬
ٍ ‫ اىل لَّ يه َّم أ‬: ‫ك اٍألىيٍ ىم ًن ف ىكقي ٍل‬
‫ٍت‬
ٍ‫ك الَّ ًذم أىن‬
‫ٍت ف ىكبًنىبًيِّ ى‬
‫ت بًكًتىابً ى‬
‫ك إًالَّ إًلىٍي ى‬
‫ٍجَّى ىكالى ىم ٍن ىجي ًم ٍن ى‬
‫ك ف ىر ٍغبىةن ىكىرٍىبىةن إًلىٍي ى‬
‫ٍت ظى ٍه ًرم إًلىٍي ى‬
‫ىكأىلى ىجَّ ي‬
‫ك الَّ ًذم أ ٍىر ىس ل ى‬
‫ػ ىزل ى‬
‫آم ٍن ي‬
‫ك ف الى ىم ل ى‬
‫كف ى‬
ً ‫الفطرةً ف كاجع له َّن‬
ً ‫وؿ » متَّف هق‬
ً ‫ت على‬
َّ ‫ ًم‬. ‫ت‬
َّ ‫ف فًإ ٍف ًم‬
.‫عليو‬
‫آخ ىر ما تى‬
‫ٍى ي‬
‫ػ يق ي ي‬
. Berâ İbni Âzib radıyallahu anhümâ şöyle dedi:
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bana şöyle buyurdu:“Yatağına yatmak
istediğin zaman namaz abdesti gibi abdest al. Sonra sağ yanına yat ve: Allâhümme
eslemtü nefsî ileyke ve veccehtü vechî ileyke ve fevvaztü emrî ileyke ve elce’tü zahrî
ileyke, rağbeten ve rehbeten ileyke, lâ melcee velâ mencâ minke illâ ileyke. Âmentü
bi-kitâbikellezî enzelte ve bi-nebiyyikellezî erselte: Allahım! Kendimi sana teslim
ettim. Yüzümü sana çevirdim. İşimi sana ısmarladım. Sırtımı sana dayadım. Ümit
bağladığım sen, korktuğum yine sensin. Senden kaçıp sığınacak ve senin elinden
kurtulacak bir yer varsa yine sensin. İndirdiğin kitabına ve gönderdiğin
peygamberine iman ettim, de! Eğer ölürsen iman üzere ölürsün. Bu dua senin o
geceki son sözlerin olsun.” Buhârî, Vudû 75, Müslim, Zikir 56
CEMAATLE NAMAZ
Ebu'd-Derda (radıyallahu anh) anlatıyor: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)
buyurdular ki:
"Köyde olsun, kırda olsun üç kişi olur da orada cemaatle namaz kılınmazsa, şeytan
onlara galebe çalmış demektir. Size cemaatle namaz kılmanızı tavsiye ederim."
*Ebu Davud, Salat 47, (547); Nesâî, İmamet 48, (2, 106).+Rezîn şu ziyadede
bulunmuştur: "Zira insanın kurdu şeytandır. Onu yalnız yakaladı mı yer." *581+
Namaza geliş adabı
ً
ً ‫ت رس ى‬
ً ‫ « إذا أيقًيم‬: ‫وؿ‬
ً
‫ػتي ٍم‬
‫ػ يق ي‬
‫كعن أبي ى ريرة رضي اهللي ىع ٍنوي قى ى‬
َّ ‫ت‬
ٍ‫وىا كأن‬
‫الصالىةي ف فىال تىٍَّتي ى‬
‫وؿ اهلل ى‬
‫كس لَّ ىم يى‬
‫ص لٌى اهللي ىع لىٍيو ى‬
‫ ىسم ٍع ي ى ي‬: ‫اؿ‬
‫ى‬
ً َّ ‫كع لىي يكم‬
.‫ػ ىف هق ىع لىٍي ًو‬
َّ‫ص لُّوا ف ىكىما فىاتى يك ٍم فىَّىتً ُّم وا » يمت‬
‫تى ٍس ىع ٍو ىف ف كأ يىِتي ى‬
‫السكينىةى ف فى ىما أى ٍد ىرٍكتي ٍم فى ى‬
ٍ ٍ ‫تم تى ٍم يشو ىف ف ى‬
ٍ ‫وىا ىكأىني‬
Ebû Hüreyre radıyallahu anh Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’i şöyle
buyururken dinlediğini söyledi:
19
“Kâmet getirildiği zaman namaza koşarak değil, ağırbaşlı bir şekilde yürüyerek
geliniz. Yetişebildiğiniz kadarını imamla birlikte kılınız; yetişemediğiniz rekâtları da
kendiniz tamamlayınız.”Müslim’in rivayetinde şöyle bir ilâve vardır:“Herhangi biriniz
namaz kılmaya karar verdiği zaman artık namazda sayılır.”Buhârî,Ezan
20,21,Cuma18; Müslim, Mesâcid 15144-NAMAZ SONU DUALARI
Fedâle İbni Ubeyd radıyallahu anh şöyle dedi:
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem namazdan sonra Allah’a hamd etmeden,
Peygamber aleyhisselâm’a salâtü selâm getirmeden dua eden bir adamı işitti.
Bunun üzerine:“Bu adam acele etti” buyurdu. Sonra o adamı yanına çağırdı. Ona
veya bir başkasına şöyle buyurdu: “Biriniz dua edeceği zaman önce Allah Teâlâ’ya
hamdü senâ etsin, sonra Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’e salâtü selâm
getirsin. Daha sonra da dilediği şekilde dua etsin.”Ebû Dâvûd, Vitir 23. Tirmizî,
Daavât 65; Nesâî, Sehv 48
İFTAR DUASI
*‫ت‬
‫ك تى‬
‫ك أىفٍطىٍر ي‬
‫ٍت ىك ىع لىى ًرٍزقً ى‬
‫ت ىك ىع لىٍي ى‬
‫ت ىكبً ى‬
‫أىل لَّ يه َّم لى ى‬
‫ػ ىوَّك ل ي‬
‫آم ٍن ي‬
‫ص ٍم ي‬
‫ك ي‬
‫ك ى‬
"Allah'ım! Senin için oruç tuttum, sana inandım, sana dayandım, Senin verdiğin
rızıkla orucumu açtım.”
SALATEN TÜNCİNÂ DUASI:
‫و‬
ً ‫ِى لىنىا بً ىها ج ًميع الٍحاج‬
ً ‫ػ ٍق‬
ً ‫ػ ٍن ًجينىا بً ىها ًمن ج ًمي ًع اٍالى ٍى و ًاؿ كاٍ فى‬
*‫ات‬
ِّ‫ص ِّل ىك ىس لِّ ٍم ىع لىى ىسيِّ ًدنىا ىكنىبًي‬
‫ات* ىكتى‬
‫صالىةن تي‬
‫ػنىا يم ىح َّمد ى‬
‫اىل ل يٌه َّم ى‬
‫ى ى ى ى‬
‫ٍ ى‬
‫ى ى‬
ً ‫ات فًى الٍحي‬
ً ‫ػر‬
ً ‫ػ لِّغينىا بً ىها اىقٍصى الٍغىاي‬
ً ‫ػعنىا بً ىها ًع ٍن ىد ىؾ اى ٍع لىى الدَّرج‬
ً ‫ػًئى‬
‫ات‬
ِّ‫السي‬
َّ ‫ىكتيطى ِّه يرنىا بً ىها ًم ٍن ىج ًمي ًع‬
‫ات* ىكتي‬
‫ات* ىكتى‬
‫ات ًم ٍن ىج ًمي ًع ال ى‬
‫ى‬
‫ػ ٍرفى ي‬
‫ىى‬
‫ػبى‬
‫ى‬
‫ىى‬
‫ٍخٍي ى‬
ً َّ‫َّصير* غي ٍف رانىك رب‬
ً ‫ك الٍم‬
ً
ً
ً ً‫ػنىا اهلل كنً ٍعم الٍوك‬
ً
*‫ص يير‬
‫ىكبى‬
‫ػنىا ىكالىٍي ى ى‬
‫يل ن ٍع ىم ال ىٍم ٍولىى ىكن ٍع ىم الن ي ى ى ى‬
‫ػ ٍع ىد ال ىٍم ىمات* ىح ٍسبي ي ى ى ى ي‬
Salaten Tüncina duasının anlamı:Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e (sav) ve
onun ehli beytine salat et. Bu salavat o derece değerli olsun ki: Onun hürmetine bizi
bütün korku ve belalardan kurtarsın. Bizim ihtiyaçlarımızı o salavat hürmetine
yerine getirsin, bizi bütün günahlardan bu salavat hürmetine temizlersin, o salavat
hürmetine bizi derecelerin en üstüne yüceltirsin, o salavat hürmetine hayatta ve
öldükten sonra düşünülebilecek bütün hayırlar konusunda gayelerin en sonuna kadar
ulaştırsın. Ey merhametlilerin merhametlisi bize bunları merhametinle nasib et. Alla
Tealâ bize kâfidir ve ne iyi bir dost, ne iyi bir vekildir. Ey Rabbimiz, senin
mağfiretini dileriz, dönüş yalnız sanadır.
YEMEK DUASI
ً
ً
ً
ً
ً
ً‫ػ‬
ً‫ػ‬
ً ً‫ػ‬
َّ‫ػو ال‬
َّ‫ػين أىل ل‬
ً‫ػ‬
َّ‫ػ يد ل ل‬
َّ‫ػ يد لًل‬
ً ‫ػاح‬
‫ػه َّم‬
‫ػاـ ىك اٍألىك ل‬
‫ب الطَّ ىع‬
‫ػ‬
‫ص‬
‫ػ‬
‫ػ‬
‫ػ‬
‫ٍح ٍم‬
‫ػن ال يٍم ٍس‬
‫ػا ًم‬
‫ػ‬
‫ػا ىك ىس‬
‫ػ‬
‫ٍح ٍم‬
‫ػوي ىع لى‬
‫ػ ىرىكاتي‬
‫ػ ىقانىا ىك ىج ىع لىنى‬
‫ػذل أىط ىٍع ىمنى‬
‫ػي‬
‫ػى ى‬
‫ين ىك أىل ى‬
‫أىل ى‬
‫ػو ىك بى‬
‫ػ ى‬
‫ػلم ى‬
‫ػى‬
ً ‫ػنا قىائًما ك أىكالى ىدنىا عالًما صالًحا ك الى تيس لِّ ٍط ع لىي‬
ً ً ً ً ً
ً
ً ‫اجعل نً ٍعمتى‬
‫ورةً الٍ ىفاتً ىح ًة‬
ٍ‫ى ى‬
‫ػنىا ظىال نما أىل لَّ ي‬
ٍ ‫ػنىا ىد ائ نما ىك دينى ى ن ى‬
‫ػه َّم ًز ٍد ن ٍع ىمةن ىكث ىيرنة ب يح ٍرىمة س ِّر يس ى‬
‫ى ن ى ن ى‬
‫ٍى ٍ ى‬
NAMAZ DUASI
ً
ً
ً ‫ ك الٍعاقًبةي لًل‬.‫ب الٍعالى ًمين‬
ً َّ‫اىلٍحم يد لًل‬
ً ً ً ‫السالىـ ىع لىى رس ولنىا مح َّم ود ك ىع لىى آلوى ك‬
.‫ين‬
َّ ‫ ىك‬.‫ين‬
‫ى ى‬
‫الصالىةي ىك َّ ي‬
ٍ‫ى‬
‫ىي ي ى ى‬
‫ػو ىر ِّ ى ى ى ى ى ي‬
‫ص ٍحبو اى ٍج ىمع ى‬
‫ٍمتَّق ى‬
20
ً ً
ً
ً ‫ػي وق قى‬
‫ػا‬
‫ػي لً ىم‬
‫ػانً ىع لً ىم‬
‫ػم الى ىم‬
‫ٍح ٍم يد ىك يى ىو ىع لى‬
َّ ‫ػد هير* اىل لَّ يه‬
ِّ ‫ػى يك‬
‫يك لىوي* لىوي ال يٍم ل ي‬
‫ الى الىوى االَّ اهللي ىك ٍح ىدهي الى ىش ًر ى‬- 1
‫ػا أى ٍعطىٍي ى‬
ٍ ‫ػل ىش‬
‫ٍك ىكلىوي ال ى‬
‫ػت ىكالى يم ٍعط ى‬
*‫ٍج ُّد‬
‫ػ ٍن‬
‫ٍج ِّد ًم ٍن ى‬
‫ػ ٍع ى‬
‫ىمنى‬
‫ك ال ى‬
‫ػ ىف يع ذى ا ال ى‬
‫ت ىكالى يى‬
ً
ً ‫ػ وذي بً ى‬
ً ‫ك ًمن الٍجب ًن كالٍب ٍخ ًل كأىع وذي بً ى‬
ً ‫ػنى‬
ً ‫ػنى‬
ُّ ‫ػة ال‬
‫ػة‬
‫ػن فً ٍت‬
‫ىع‬
‫ك ًم ٍن فً ٍت‬
ٍ‫ػدن‬
‫ىع وذي بً ى‬
‫ػيىا ىكأ ي‬
‫ك م ٍن أى ٍف أ ىير َّد الىى أ ٍىر ىذ ًؿ ال يٍع ٍم ًر ىكأ ي‬
‫ىع وذي بً ى ى ي ٍ ى ي ى ي‬
‫ أىل لَّ يه َّم إًنِّي أ ي‬- 2
ٍ ‫ػك م‬
*‫الٍ ىق ٍب ًر‬
ً ً
ً ‫ػنى ًة الٍم ٍحيا كالٍمم‬
ً ‫َّج‬
ً ‫اب ىج ىهنَّم ىكًم ٍن ىع ىذ‬
ً ‫ك ًم ٍن ىع ىذ‬
*‫اؿ‬
‫ات ىكًم ٍن ىش ِّر فً ٍت‬
ً ‫ػنى ًة ال ىٍم ًس‬
َّ ‫يح الد‬
‫ىع وذي بً ى‬
‫ أىل لَّ يه َّم إًنِّي أ ي‬- 3
‫اب الٍ ىق ٍب ًر ىكم ٍن ف ٍت ى ى ى ى ى‬
‫ى‬
1-Rasulüllah (s.a.v.) selam verip namazdan çıkınca şu duayı okurdu:
“Allah’tan başka ilah yoktur, yalnız Allah vardır. O tektir, ortağı yoktur. Mülk
O’nundur, hamd O’na mahsustur. O’nun gücü herşeye yeter. Allah’ım! Senin
verdiğine engel olacak, vermediğini de verecek bir kimse yoktur. Senin lütfun
olmadan hiçbir zengine serveti fayda vermez.” (Buharî, Ezan, 155; İ’tisam, 3;
Kader, 12; Deavât, 18; Müslim, Mesâcid, 137, 138)
2-Resulüllah (s.a.v.) namazlardan sonra şu duayı okuyarak Allah’a sığınırdı:
“Allah’ım! Korkaklıktan, cimrilikten sana sığınırım. Erzel-i ömürden (ömrün en
kötü, en verimsiz çağı) sana sığınırım. Dünya fitnesinden sana sığınırım. Kabir
fitnesinden de sana sığınırım.” (Buharî, Cihad, 25; Deavât, 37, 41, 44; Müslim,
Zikir, 50, 52)
3-Resulüllah (s.a.v.) şöyle buyurdu:
“Biriniz namazda tahiyyatı bitirdiği zaman, dört şeyden Allah’a sığınırak şöyle
desin:
“Allah’ım! Cehennem azabından ve kabir azabından, hayat ve ölüm fitnesinden, kör
deccalın fitnesinden sana sığınırım.” (Müslim, Mesâcid, 128, 130, 134; Ebu Davud,
Salât, 149, 179)
21
Download

Mehmet EFE İHL Meslek Dersleri Öğretmeni M.İbrahim TEPE