LİNUX’DA TESTDİSK VE PHOTOREC KULLANIMI
TestDisk ve PhotoRec nedir?
TestDisk güçlü bir kurtarma programıdır. Bozulmuş disk alanlarını, format atılmış alanları
düzeltir ve geri getirir. TestDisk paketi içerisinde gelen PhotoRec ise silinmiş dosyaları
kurtarmak için geliştirilmiş bir dosya kurtarma programıdır.
PhotoRec kullanılarak video, belge, resim vb. dosyalar sabit disk, CD-Rom ya da fotoğraf
makinesinin hafıza kartından veri kurtarılabilir. PhotoRec uzun süre önce silinmiş dosyaları
bulabilir ve bulunan dosyaları bozulmaya uğramadan belirlediğiniz klasöre geri yükleyebilir.
Photorec, dosya sistemini göz ardı eder, böylece dosya sistemi ciddi şekilde zarar görmüş olsa
da çalışır. FAT, NTFS, ext2/ext3/ext4 gibi çok sayıda dosya sistemini destekler. PhotoRec
hakkında ayrıntılı bilgi için buraya bakabilirsiniz.
TestDisk ve PhotoRec; Windows, Mac OS X ve Linux üzerinde kullanılabilmektedir.
Programların grafik arayüzü bulunmadığından komut satırı üzerinden kullanılmaktadır.
NOT : PhotoRec'in henüz Linux'a yönelik bir grafik arayüzü bulunmadığından komut satırı
üzerinden kullanılmaktadır. Photorec için yazılmış QPhotoRec grafik arayüzü beta
aşamasındadır ve Windows ortamını desteklemektedir. Ubuntu'da grafik arayüz desteği olan
bir veri kurtarma aracı kullanmak isterseniz R-Linux yazılımını deneyebilirsiniz. R-Linux;
sadece Ext2, Ext3, Ext4 dosya sistemlerinden veri kurtarmayı destekler, Windows üzerinden
de kullanılabilir.
Kurulumu
PhotoRec, TestDisk paket içinde yer almaktadır. TestDisk ve PhotoRec'i kurmak için
Terminal komut satırı penceresine "sudo apt-get install testdisk" komutunu yazıp enter
tuşuna bastıktan sonra "testdisk" sisteme yüklenmeye başlayacaktır.
Aşağıdaki gibi yüklemenin tamamlandığına dair bilgilendirme yapılacaktır. Eğer
bilgilendirmeler aşağıdaki gibi değilse bir hata var demektir, önceki aşamaları kontrol edip
tekrardan deneyebilirsiniz.
Eğer her şey doğru bir şekilde ilerleyip tamamlanırsa, "testdisk" komutunu yazıp;
harddiskinizdeki, usb belleğinizdeki veya sd kartınızdaki hataları düzeltip belleklerinizi
sorunsuz duruma getirebilirsiniz.
Ancak biz şu aşamada sedece "photorec" komutunu inceleyeceğiz ve belleklerimizdeki
silinen verileri tekrar nasıl kurtarabileceğimizi göreceğiz.
Şimdi "photorec" işlemini yapabilmek için terminaldeki komut satırına "photorec" yazıp
enter tuşuna basıyoruz ve aşağıdaki gibi bir görüntü elde ediyoruz..
Program ilk başlatıldığında bilgisayarınızdaki disk bölümleri ve çıkarılabilir depolama
birimleri yukarıdaki gibi listelenir. Komut satırı ekranında aşağı-yukarı yön tuşlarını
kullanarak verilerinizi kurtarmak istediğiniz disk bölümünün üzerine gelin ve ardından enter
tuşu ile devam edin.
Benim uygulamamdaki usb belleğim 3. sıradaki SanDisk Cruzer Blade olup bu usb bellekteki
verileri kurtaracağız. Şimdi diğer aşamalara geçmek için ilgili olan belleğinizi seçip
ilerleyebilirsiniz.
Ardından karşınıza yukarıdaki gibi bir ekran gelecektir. Burada, önceki aşamada seçtiğiniz
disk içindeki disk bölümleri listelenecektir. Bu listeden tarama için bir disk bölümü
seçebilirsiniz ya da sağ tarafında [Whole disk] yazan (Türkçesiyle: tüm disk) satırdaki
seçeneği kullanarak herhangi bir disk bölümü gözetmeksizin tüm diskin taranmasını
sağlayabilirsiniz.
Ayrıca bu ekranda yer alan [File Opt] seçeneğini kullanarak hangi türdeki dosyaların
taranacağını belirleyebilirsiniz. Tarama işleminden daha sağlıklı sonuç alabilmeniz için bu
seçeneği kullanarak dosya türlerini belirlemenizi tavsiye ederim. Bunun için klavyeden sağsol yön tuşlarını kullanarak [File Opt] seçeneğinin üzerine gelin ve Enter tuşuna basın.
Karşınıza çok sayıda dosya biçminin yer aldığı bir liste gelecektir. Bu listedeki tüm dosya
biçimlerinin yanındaki çarpı şeklindeki seçim işaretini kaldırmak için klavyeden "s" tuşuna
tıklamanız yeterlidir. Ardından yukarı-aşağı ok tuşlarını kullanarak taramak istediğiniz dosya
türlerinin üzerine gelin ve her birinin üzerinde klavyeden "x" tuşuna basarak seçili hale
getirin. Seçim işlemlerini bitirdikten sonra "q" tuşuna basarak önceki ekrana dönebilirsiniz
(isterseniz q tuşuna basmadan önce b tuşuna basarak dosya seçimi ayarlarının
kaydedilmesini de sağlayabilirsiniz).
Önceki ekrana döndükten sonra [Search] seçeneği seçiliyken Enter tuşuna tıklayarak devam
edebilirsiniz.
Ardından aşağıdaki gibi karşınıza gelen bu ekranda taramanın yapılacağı dosya sistemi türü
seçilir. Eğer tarayacağınız dosyalar, bir Linux dosya sistemi üzerindeyse ext4/ext3/ext2
seçeneğini seçiniz. Eğer tarayacağınız dosyalar çıkarılabilir bir disk (USB bellek, Taşınabilir
disk) veya bir Windows disk bölümü (NTFS gibi) üzerindeyse 2. seçeneği seçip Enter tuşuna
basarak devam edebilirsiniz.
Not: Eğer devamında alttaki gibi iki seçeneğin yer aldığı bir ekran karşınıza gelirse, öntanımlı
seçeneği değiştirmeden Enter tuşuna basıp devam edebilirsiniz.
Please choose if all space need to be analysed:
[
Free
] Scan for file from NTFS unallocated space only
[
Whole
] Extract files from whole partition
Veri kurtarma yazılımlarını kullanırken genel bir prensip olarak, tarama neticesinde
kurtarılacak verileri taradığınız disk bölümüne değil farklı bir disk bölümüne ya da diske
kaydettirmeniz önemlidir. Eğer taradığınız disk bölümünde kurtarılan verilerin, yine aynı disk
bölümü üzerine yazılmasını seçerseniz, kurtarılabilecek pek verinin zarar görmesine yol açmış
olursunuz.
Ben burada örnek olarak ilk baştaki dizine yani root dizininin içerisine, bulunan verileri
kaydetmesini belirtiyorum. Siz isterseniz farklı dizinler ve o dizinlerin içerisinde farklı
doyalar oluşturup oraya kaydetmesini belirtebilirsiniz.
Kaydetmek istediğiniz yeri belirledikten sonra klavyeden "C" tuşuna basarak onaylayın.
Artık tarama işlemimiz başlamıştır...
Tarama işlemi devam ederken alttaki gibi, hangi dosya türünden kaç adet dosyanın
kurtarıldığı listelenir. Tarama işlemi seçtiğiniz diskin büyüklüğüne ve taranması için
belirlediğiniz dosya uzantısı çeşitlerinin fazla sayıda olup olmamasına bağlı olarak bir kaç
saaat ve hatta onlarca saat sürebilir.
Kurtarılan Dosyaların Kilitli Görünme Durumu
Eğer kurtardığınız dosyalar içerisinde, bu şekilde bir sıkıntı yaşarsanız aşağıdaki yönergeleri
izlemeniz gerekmektedir.
Kurtarılan dosyalarımızın root dizinine kaydedilmesini seçmiştik. Şimdi root dizinine
gittiğinizde karşımıza her biri kilitli görünen alt klasörlerle karşılaşırız. Kurtarılan dosyalar bu
"recup_dir" adıyla başlayan alt klasörlerde yer almaktadır.
Klasörlerin köşesinde yer alan kilit işareti bu klasörler üzerinde tam erişim yetkisine sahip
olmadığımızı göstermektedir. Bu dosyaları silmek istediğinizde erişiminiz engellenecektir. Bu
engeli aşmak için Dosyalar dosya yöneticisini yetkili olarak açmanız gerekmektedir. Bunun
için terminale girip komut satırında "sudo -H nautilus" komutunu yazınız. Bu komutu
yazdığınızda tam yetki ile donatılmış bir dosya yöneticisi penceresi açılacaktır. Bu pencere
üzerinden root dizinine gittiğinizde kilit işaretlerinin geçici olarak kalktığını görebilirsiniz.
Dosya erişim izinlerini kalıcı olarak değiştirmek isterseniz, yetkili olarak açılmış bu dosya
yöneticisi üzerinden söz konusu dizinlerin tümünü seçip sağ tıklayın ardından "Özellikler >
Erişim Hakları" yolunu izleyerek erişim haklarını istediğniz gibi ayarlayabilirsiniz.
Kaynak :
http://wiki.ubuntu-tr.net/index.php?title=PhotoRec_ile_veri_kurtarma
http://www.blog.tolgaakkapulu.com/linuxta-silinen-verileri-kurtarma-testdisk-photorec.html
Download

PDF Olarak Göster/İndir