Rekabet Teorisi ve Politikalar
Berk KÜSBEC
Bozok Üniversitesi
[email protected]
24 Aralk 2015
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
1 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Do§rudan Yabanc Sermaye Yatrmlar
Do§rudan yabanc sermaye yatrmlar uluslararas sermaye ak³
anlamna gelip, yabanc bir ülkede bir rma kurulmas, ya da yabanc
ülkedeki bir ³irkete sermaye yatrlarak, ana rmann büyümesi olarak
gerçekle³mektedir
Yabanc ülkede edinilen ³irkete `yavru ³irket' `yabanc sermaye ³irketi',
`tabi ³irket' veya `³ube' denmektedir.
Dolaysz yabanc sermaye yatrmlar tabi ³irketin mülkiyetini elinde
bulundurmann yan sra onun yönetimi de denetimlerinde
bulundurmaktadrlar.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
2 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Do§rudan Yabanc Sermaye Yatrmlar
Yavru ³irket genellikle, ana ³irketin elinde bulunan teknoloji, ticari
srlar, yönetim bilgileri, ticaret ünvan ve öteki kolaylklardan
yararlanma ayrcal§na sahip olmaktadr. Kar³l§nda ise, kazanlan
karlar, ksmen veya tamamen ana ³irkete kalmaktadr.
Do§rudan yabanc sermaye yatrmlar ad verilen bu yatrmlarda,
yabanc ülkedeki ziki sermayeye sahip olan ve bunu i³leten rmaya,
çok uluslu ³irket ad verilmektedir.
Do§rudan yabanc sermaye yatrmlar, bir ülkeye ya döviz transferi
yolu ile ya da üretimde kullanlacak makine, teçhizat ve di§er üretim
araçlar ³eklinde ya da lisans, teknik bilgi, know-how gibi gayri maddi
haklar olarak girmektedir
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
3 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Do§rudan Yabanc Sermaye Yatrmlar
DYSY, bir bölgenin rekabet edebilirli§ine, bölgedeki sermaye stokunun
ve üretim kapasitesinin artmasn sa§layarak katkda bulunmaktadr.
Artan rekabetle bölgedeki di§er ³irketlerin verimlilik ve ürün kalitelerini
yükseltmesine ve bölgenin görece rekabet gücünün artmasnda
yardmc olmaktadr
Bunlarn yan sra bölgenin teknoloji ve know-how'a ula³mn
kolayla³trmaktadr
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
4 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Do§rudan Yabanc Sermaye Yatrmlar
DYSY, yatrmn yapld§ ev sahibi ülke ekonomisi üzerinde üretim,
istihdam, gelir, yat, ödemeler dengesi, ekonomik geli³me ve genel
refah gibi etkiler brakr.
Do§rudan yabanc sermaye yatrmlarnn temel etkisi ise, ev sahibi
ülkenin milli gelirine olan net katksdr.
Bunun yan sra do§rudan yabanc sermaye yatrmlar yurtiçi üretimde
bulunarak, getirdikleri teknoloji, yeniliklerle maliyetleri dü³ürerek ve
verimlilik art³ sa§layarak, ev sahibi ülkenin ihracat potansiyelini
artrrlar.
Artan ihracat ile d³ ticaret dengesi fazla vererek ödemeler bilançosuna
katkda bulunur
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
5 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Do§rudan Yabanc Sermaye Yatrmlar
Ülke içine yönelik do§rudan yabanc yatrm akmlar ev sahibi ülkenin
yabanc yatrmclar için elveri³li bir i³ ve çal³ma ortamna sahip
oldu§unun ve yabanc yatrmclar için daha yüksek getiri sa§layan bir
yer oldu§unun göstergesidir.
Yurtd³na yönelik dolaysz yabanc sermaye akmlar ise ilgili ülkede
ekonomik istikrar olumsuz bir seyir takip etmiyorsa ulusal rmalarn
global rmalar haline geldi§inin ve global piyasalarda ba³aryla rekabet
edecek güçte oldu§unun göstergesidir
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
6 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Do§rudan Yabanc Sermaye Yatrmlar
Hükümetler yatrm indirimi, gümrük vergilerinden muayet veya
taksitlendirme, ucuz kredi gibi te³vik tedbirleri ile yabanc sermayeyi
çekmeye çal³abilmektedirler.
Te³vik tedbirleri yabanc sermayeyi çekmekte tek ba³na yeterli de§ildir.
Yabanc sermaye yatrmclar, bu gibi te³vik tedbirlerinden daha çok,
siyasi ve ekonomik istikrara, söz konusu ülkenin dünya ticaret sistemine
ve sistem bünyesinde olu³turulan anla³malara katlp katlmad§na
daha çok önem vermektedirler.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
7 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Do§rudan Yabanc Sermaye Yatrmlar
Do§rudan yabanc sermaye yatrmlarn çekmekte etkili olan faktörler
arasnda NAFTA, MERSOCUR gibi ekonomik entegrasyonlarn ticaret
engellerini a³mak için yaplan yatrmlar da gösterilebilmektedir.
dari prosedürler ve mevzuatlar do§rudan yabanc sermaye
yatrmlarnn geli³mekte olan ülkelere çekilmesinde önemlidir.
Bu tür i³lemlerin fazla vakit almas ve bürokrasi, yabanc yatrmclar
caydrabilmektedir.
Dü³ük vergileme, yabanc yatrmclarla ikili vergi anla³malar gibi
uygulamalar da yabanc yatrmlar üzerinde önemli bir rol
oynamaktadr.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
8 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Finanasal Kaynaklar ve Mal Sektör
yi geli³mi³ ve istikrarl bir nansal sektörde sermayeye eri³im
olana§nn kolayl§, uluslararas piyasalardaki ba³arnn ön
ko³ullarndan biridir
Risk sermayesi piyasas, bankalar ve hisse senedi piyasalar, rmalarn
büyümeleri ve rekabet güçlerini arttracak yenilik ve ürün çe³itlili§i
sa§lamak için gerekli olan nansal kaynaklara eri³imleri açsndan
önemli olu³umlardr
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
9 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Finanasal Kaynaklar ve Mal Sektör
Bankaclk sektörü, ekonomik büyümenin ve geli³menin hzlanmasnda
önemli bir araçtr.
Bankalar sadece parasal kontrol için bir kanal olmayp, ekonominin
yeniden yaplanmasnda ve uzun dönemli sürdürülebilir makro
ekonomik istikrarn sa§lanmasnda etkili olan kurumlardr
Bu denli önemli bir role sahip olan bankaclk sektörünün, iktisadi
sistemle etkile³imi açk ve net biçimde ortaya koyabilmesi ve sa§lkl bir
yapda i³leyebilmesi gerekmektedir
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
10 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Finanasal Kaynaklar ve Mal Sektör
Finans piyasalar ve iktisadi geli³imi inceleyen bir çok çal³ma
bulunmaktadr. Bu çal³malarn ilki Schumpeter'e aittir.
Schumpeter nansal piyasalarn geli³menin, ekonomik büyümeyi
beraberinde getirece§ini, ekonomik sistemde bankerin anahtar bir
iktisadi ajan oldu§unu ileri sürmü³tür.
ktisadi büyüme ve kalknmada öncü bir rolü olan müte³ebbisin, sahip
oldu§u potansiyel projeleri yatrma dönü³türmek için nansmana
ihtiyac bulunmaktadr
Giri³imcinin nansal destek almas için bankalarn ya da kapitalistin
onayn almas gerekmektedir. Bankalar analizin odak noktasndadr
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
11 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Finanasal Kaynaklar ve Mal Sektör
Finansal serbestle³me bankalar arasnda rekabeti arttrarak, bankaclk
sektörünün etkin ve hzl i³lemesini sa§lamaktadr.
Di§er taraftan da bankalara faizleri serbestçe tayin etmesi ve fonlar
da§tmas konusunda büyük özgürlük getirmektedir
Ancak bu özgürlük sonucunda da banka davran³larnda giderek artan
bir risk gözlemlenmeye ba§lanmasyla, mutlak nansal bask
uygulamasnn iktisadi büyümeye zarar verdi§i kadar; tamamiyle serbest
braklan nansal piyasalarn etkinli§ini arttrmak yerine krizlere neden
olarak bizzat ekonomiye zarar verdi§i de göz önünde bulundurulmu³tur.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
12 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Finanasal Kaynaklar ve Mal Sektör
Ilml nansal kstlama dü³ük enasyon, dü³ük ve öngörülebilir reel
faiz hadlerini gerektirmektedir.
Helmann ve Stiglitz'n ileri sürdü§ü lml nansal kstlamann temel
prensibi nansal piyasalardan devlete rant aktarma yerine, nansal
piyasalar içinde özel sektör için rant yaratmaktr
Böylece dü³ük faiz seviyelerinde geri dönü³ü garanti olan yatrm
projelerinin uygulama ³ans artacaktr.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
13 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Finanasal Kaynaklar ve Mal Sektör
Finans sektöründe giderek artan uluslararasla³ma sonucunda hem
geli³en hem de geli³mekte olan ülkelerde, bankaclk sisteminin zay§
ulusal ve uluslararas alanda mali istikrar önemli ölçüde tehdit
edebilmektedir.
Mali istikrarn sa§lanmas amacyla bankaclk sektörünün sa§laml³nn
etkin bir ³ekilde takip edilip, denetlenmesi gerekmektedir
Finans piyasalarnn denetlenmesi ile bankaclk sistemini krizlerden
korumak hedeenmelidir
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
14 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Devlet Borçlar
Devlet borçlanmas iktisadi kalknma açsndan önemli bir fonksiyonu
yerine getirmektedir
Bu fonksiyon ancak kalknmaya yönelik bir borçlanmann verimli
yatrmlara yöneltilmesi ve çarpan etkisiyle yeni yatrm hadlerinde bir
art³a neden oldu§u taktirde, etkili olabilmektedir
Yatrmlara yöneltilen, devlet borçlar sonucu sa§lanan fonlar, ki³isel
gelir düzeyini yükseltecek ve ek yatrmlar yaplmasna yol açacaktr.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
15 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Devlet Borçlar
Di§er taraftan, borçlanma genel olarak, yapld§ dönemde bir gelir
te³kil etmesine kar³lk gelecek yllarda ekonomi için bir yük
olu³turmaktadr
Borçlanmayla nanse edilen harcamalardan borçlanmann yapld§
dönemde yararlanld§ halde, borçlarn servisinin gelecek yllara
braklmasyla borç anapara ve faiz ödemeleri için vergi oranlar
arttrlmas ile bireylerin satn alma gücü ve refah seviyeleri
azalmaktadr.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
16 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Devlet Borçlar
Bir ba³ka görü³e göre, borçlanmann servisinin vergilerle yapld§ kabul
edilmekle birlikte, belli bir satn alma gücünün toplumdaki bir grup
insandan alnp ba³ka bir gruba aktarlmas ile gelir da§lm
bozulmaktadr
Borç uygulamas nedeniyle baz kimselere yaplan faiz ödemeleri ve
bunun için herkesten alnan vergiler sonucu yaratlan fayda ya da
maliyet, toplumun gelir dengesi üzerinde etkili olmaktadr
Faizi elde edenler, vergiyi ödeyenlerden farkl oldu§u ve faizi
sa§layanlar gelire daha az muhtaç olduklar oranda, gelirin yeniden
bölümü ile ilgili olarak önemli etkiler ortaya çkmaktadr
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
17 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Devlet Borçlar
Kamu borçlar gelece§e daha az sermaye mal brakan, snrlanm³ bir
sermaye birikimi politikas güdüldü§ünde, gelece§in üretim olanaklar
do§rudan etkilemektedir
Devletin tahvil ya da bono sat³ kar³l§ toplad§ kaynaklar, mal ve
hizmet satn almakta kullanmas ve bu yolla söz konusu fonlarn
ekonomiye dönmesini sa§lamas, yatlar genel seviyesini yani
enasyonu arttrmaktadr.
Devlet borçlarnn ülke ekonomisinde deasyonist etki meydana
getirmesi, esas olarak devlet borçlarndaki art³n özel harcamalar
azaltc yöndeki etkisine dayanmaktadr.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
18 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Devlet Borçlar
Devletin borç ad altnda para toplamas ve likiditeyi azaltmann
deasyonist etkileri olmaktadr
Deasyonist etki daha çok, borcun hane halkndan alnmas ile ortaya
çkarken, enasyonist etki borcun bankalardan nanse edilmesi ile
olu³maktadr.
Borçlanmann bireylerden yaplmas durumunda, bireylerin tüketimleri
borçlanma neticesinde de§i³im gösterecektir.
Vergi kadar nihai bir nitelik ta³masa da borçlanmann satn alma gücü
üzerinde daraltc bir etki yapmas, tüketimi azaltrken, devlete borç
veren ki³ilerin bu paralar ileride faizi ile birlikte geri alabileceklerini
dü³ünüp mevcut harcama düzeyini yükseltmeleri ekonomide geni³letici
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
19 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
KOB'ler
Bilgi ve ileti³im teknolojilerinin sürekli geli³ti§i günümüzde, entegre
olan ülkeler arasnda rekabet gücü kazanm yollar, hzla geli³en
yeniliklere ayak uydurma, geli³imi takip etme ve meydana gelen
teknolojik yeniliklere göre üretim sistemlerini ayarlamadan geçmektedir.
KOB'ler esnek üretim yaplar ile hzl de§i³ime ayak uydurmalar
açsndan ekonomik kalknmann birer parças olmu³lardr.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
20 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
KOB'ler bir ülkenin sosyo ekonomik yaps açsndan:
1 ³sizli§i azaltma ve tam
istihdam sa§lama
6 Bölgeleraras dengeli geli³me ve
büyümeye katkda bulunma
2 Yeni i³ frsatlar olu³turma
7 ç göçün önlenmesi ve sa§lksz
kentle³menin önlenmesi
3 Talep de§i³ikliklerine ksa
sürede uyum sa§lama
4 Büyük sanayinin
tamamlaycs durumunda
olma
5 Kaliye eleman
yeti³tirilmesinde katks
Berk KÜSBEC
(Bozok)
8 Tam rekabetin ve sosyal bar³n
korunmasn sa§lama
9 Gelir da§lm adaleti
gibi önemli katllar vardr
KT405
24 Aralk 2015
21 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kamusal Politikalar
Bir ülkede, devlet ekonomide istikrar sa§lamak üzere makroekonomik
politikalar uygulayabilir.
Bu politikalar para ve maliye politikalar olmak üzere ikiye
ayrlmaktadr.
Maliye politikalar kamu harcamalar, vergiler ve yatrm deste§i olarak
uygulanrken, para politikalar para arznda de§i³me yaratarak faiz
oranlar üzerinde etki yaratp harcamalardaki de§i³me ile toplam talebi
ve çkty etkilemektedir.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
22 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kamusal Politikalar
Devlet, i³ dünyasnda olu³abilecek riskleri azaltmak için fonksiyonel
(e§itim, sa§lk ve altyap alanlarnda ekonominin tümünü etkileyen,
rmalar üzerinde yansz bir etki olu³turan ve piyasalarn i³levini
arttrmay amaçlayan kamusal müdahaleler) ya da seçici (korumaclk
uygulamalar, ihracatn te³viki, ar-ge te³vikleri gibi belirli sektör ya da
rmalar hedeeyen kamusal müdahaleler) nitelikteki müdahalelerle
makroekonomik ortam iyile³tirebilmekte, altyapy geli³tirebilmekte ve
rmalar te³vik edebilmektedir
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
23 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kamusal Politikalar
Sanayi politikalar rmalarn uluslararas piyasalardaki performanslarn
etkileyen faktörlerden biridir.
Devlet, rmalarn çe³itli faaliyetlerini destekleyerek onlarn rekabet
güçlerini do§rudan etkileyebilmektedir.
Devlet dolaysz ba§³larda bulunarak piyasa ba³arszlklarnn
üstesinden gelmesine ve teknolojik kapasitelerini arttrarak rekabet
güçlerini yükseltmesine katkda bulunabilmektedir
Spesik nitelikteki baz endüstri ve teknolojilerin geli³tirilmesine yönelik
ba§³ ve vergi te³vikleri rmalarn rekabet güçlerini arttrabilmektedir.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
24 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kamusal Politikalar
Öte yandan, ulusal yenilik sistemleri ve devletin sundu§u mal ve
hizmetler rmalarn genelde ulusal ekonominin rekabet gücünün
arttrlmasnda önemli bir role sahiptir
Devlet bölgesel ve ulusal düzeyde yenilik sistemleri, üniversite sanayi
i³birli§i ve bilim parklar gibi yenilik ve icatlarla alakal a§lar te³vik
etmek suretiyle de rekabet gücünü olumlu yönde etkileyebilir.
hracat piyasalar konusunda yeterli bilgi ve birikime sahip olmayan
KOB'lerin, uluslararas piyasalardaki rekabet güçlerini arttrmada kamu
tarafndan sa§lanan bu konu ile alakal desteklerin önemi büyüktür
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
25 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kamusal Politikalar
En önemli ve hakça te³vik kurulacak tesislerin i³letilmesi sonucu vergi
indirimleridir
Burada satc rmalarn geliri artmakta, bunlar ar-ge yatrmlarnda
kullanarak maliyetlerini dü³ürme olanaklarn bulmaktadrlar
Üreticiye d³ rakipleri ile e³it girdi sa§lamak, üretimi ve dolaysyla
istihdam arttracak ihracat geli³tirme te³vikleri de di§er önemli te³vik
sistemleri arasndadr
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
26 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kalite ve Tasarm
iderek daha fazla ürün ve rmann rekabetine sahne olan geli³mi³
piyasalarda, rmalar rekabetçi üstünlük elde edebilmek için, ürünlerini
rakiplerinden farklla³trmak zorundadr
Kalite ve yat ürünlerin farklla³masnda etkili olan geleneksel
yöntemler iken, endüstriyel tasarm son yllarda öne çkan yeni ve ciddi
bir rekabet unsurudur.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
27 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kalite ve Tasarm
Rekabetçi endüstrilerde kalite kavram ürüne üretim sürecinden sonra
taklan bir aksesuar olmaktan çkm³tr.
Endüstriyel kurulu³lar, pazar payn kaybetmemek amacyla kalitesiz
üretim yapmamaya özen göstermekte ve kalitenin üretim sürecinde
yaratlabilmesi için, kalite kontrol sistemleri geli³tirmektedirler.
Kalite kaynaklarn verimli kullanmn sa§layan, ürün ve hizmetlere
uygunlu§unu kazandran, mü³teri gereksinimlerine uygun üretim ve
hizmet anlay³n egemen klan ve böylece i³letmelerin kamusal
sorumluluklarn da olumlu olarak gerçekle³tirmelerine olanak sa§layan
bir performans boyutudur.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
28 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kalite ve Tasarm
Kalite bu anlay³ çerçevesinde gerçekle³tirildi§inde, i³letme
performansna büyük katk sa§layacaktr.
Garvin, tüketicinin alglad§ kaliteyi sekiz boyutta incelemektedir,
bunlar; performans, özellikler, güvenilirlik, uygunluk, dayankllk,
hizmet görme yetene§i, estetik ve alglanan kalitedir
Tasarm, performans olarak benzer ürünlerin yer ald§ pazarda, ürün
baznda anlaml farkllklar ve katma de§er yaratmann en etkin
araçlarndandr.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
29 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kalite ve Tasarm
Bir ürünün i³levselli§i, dayankll§, güvenli olmas, görsel çekicili§i,
kullanm kolayl§, kalitesi gibi tasarmn belirleyici oldu§u yat d³
rekabet unsurlar, öncelikle ürünün kendisinden beklenen i³levi en
yüksek performans, kalite, güvenlik standartlarnda gerçekle³tirmesini
sa§lamaya yöneliktir
Bu unsurlar, bir rmann üretti§i ürünü, potansiyel mü³terilerin
gözünde rakip ürünlerden üstün klacak nitelikler ta³d§ndan
uluslararas rekabette rmay ön plana çkarmaktadr
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
30 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kalite ve Tasarm
Tasarm yoluyla katma de§er yaratmak, farklla³mak marka yaratmann
da temelini olu³turmakta. marka da bir ürünü, hizmeti veya rmay
rakiplerinden ayran tüm de§er ve özelliklerin yo§unla³m³ bir
kavramsal ve görsel ifadesi olmaktadr.
Bu anlamda marka rekabet gücünün sürdürülebilmesi açsndan önem
arz etmektedir.
Marka yaratmak, özellikle fason üretici olarak, dü³ük yata dayal
stratejiler izleyerek uluslararas pazarlara giren yeni endüstriler ülke
rmalar için hayati bir öneme sahiptir.
Bu rmalar ancak kendi markalarn geli³tirerek küresel pazarlarda
kalc olabilirler
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
31 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kalite ve Tasarm
Yeni bir ürün ya da hizmet tasarm ile ilgili temel çal³ma konular üç
ana ba³lk altnda toplanabilir
1
Mü³terilerin gelecekteki gereksinimlerini saptama
2
Bu gereksinimleri kar³layan mal ve hizmetleri tasarmlama
3
Mal ya da hizmetlerin, üretim sürecinin tasarmlanmas
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
32 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kalite ve Tasarm (baz temel de§i³imler)
1 leri teknolojinin transferi ve
uygulanmas ile ilgili teknik
engellerin a³lmas
2 ³letmelerde ar-ge
bölümlerinin kurulmas ve
ar-ge faaliyetlerine gereken
önemin verilmesi
3 Nitelikli i³gücünün
yeti³tirilmes
Berk KÜSBEC
(Bozok)
4 D³ ticarette kar³la³lan yasal ve
teknik engellerin a³lmas
5 Kalite anlay³ konusunda
tüketicilerin e§itilmesi ve
bilinçlendirilmesi
6 Üniversite sanayi i³birli§inin
sa§lanmas
7 Kalite yönetimi anlay³nn
i³letmede çal³an herkes
tarafnda sahiplenilmesi
KT405
24 Aralk 2015
33 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kalite ve Tasarm
kalite kavram, ürünün mü³teri beklentilerini ve standartlarn
kar³lamasndan çok hizmette, ili³kilerde çal³ma ortamnda, yönetimde,
toplumsal sorumluluk bilincinde kalite olarak alglanmaktadr.
Günümüzde sürekli yap de§i³tiren küresel piyasalarda, çe³itli
ihtiyaçlara cevap verebilen ileri teknoloji ürün ve hizmetleri
bulunmakta, mü³teriler ise bu piyasalarda kedilerine en fazla hitap
eden ürünü seçmektedirler.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
34 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Kalite ve Tasarm
Rekabetçi üstünlük kazanmak isteyen rmalar, de§i³en teknolojiye
uyum sa§layarak, yenilik ve yaratclk geli³tirerek mü³teri isteklerine
uygun ürün ve hizmet sunmak zorundadrlar
Ba³ar hzl de§i³ime uyum sa§lamaya ve bilgiyi kullanmaya ba§l
olmaktadr
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
35 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Üretim ve Maliyetler
Uluslararas piyasalarda rekabet edebilmenin önemli ko³ullarndan biri
maliyet minimizasyonu ya da üretim maksimizasyonudur.
Kaliteden ödün vermeyerek maliyetleri en aza indirmek ve böylece
dü³ük yatl ürünler ile rekabetçi öncelik elde etmek gerekmektedir.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
36 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Üretim ve Maliyetler
Maliyetler çe³itli faktörlerden olu³maktadr.
Bunlar; üretim için gerekli olan hammaddeye ula³m, i³gücü ve enerji
maliyetleridir.
Firmalar üretim yerlerini hammaddeye yakn bölgelerde kurmakla
maliyetlerini en aza indirmeyi hedeemektedirler.
Üretim için gerekli olan kaynaklarn yurtiçinde bulunmamas
durumunda ithalat yaplmakta, ithal girdi maliyetleri yat yükselterek
rekabet gücünü zayatabilmekte ve d³a ba§mllk üretim esnekli§ini
azaltabilmektedir.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
37 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Üretim ve Maliyetler
Di§er yandan, güvenilir ve uygun maliyette enerji kaynaklarnn
bulunabilirli§i rma maliyetlerini etkilemektedir.
Mevcut özel sektörün üretimindeki temel girdilerden birisi olan enerji
maliyetlerinde bir azalmann do§rudan ürün maliyetinde ve dolaysyla
da ürün yatnda bir azalmay beraberinde getirece§i, bunun da özel
sektörün rekabetçi gücünü arttraca§ gerçe³inden hareketle, enerji
maliyetinin, özellikle geride kalm³ bölgeler için çok büyük öneme sahip
oldu§u söylenebilir
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
38 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Üretim ve Maliyetler
³gücünün kalitesi, verimlili§i ve i³gücüne ödenen ücret düzeyi di§er
üretim maliyetleri içerisinde yer almaktadr.
Üretimde esnek çal³ma saatlerine uyum sa§layabilen kaliye eleman
kullanm, etkin üretimi sa§layarak rekabet gücünün artmasna
yardmc olacaktr.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
39 / 41
Rekabet Gücünü Belirleyen Faktörler
2.Yeni Eokonomide Rekabet Güçünü Etkileyen Faktörler
b. Firma D³ Etkenler
Üretim ve Maliyetler
Yüksek sosyal güvenlik primleri, i³gücü maliyetleri içerisinde önemli bir
paya sahiptir.
Yüksek sosyal güvenlik primleri, i³gücü maliyetlerini yükselterek
rekabet gücünü azaltrken yerli sermayenin de yurt d³na çkmasna
neden olmaktadr, bu da i³sizlik sorununun daha da artmasna yol
açmaktadr.
Bu nedenle sosyal güvenlik primlerini a³a§ çekecek tedbirler
uygulanmaldr
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
40 / 41
Te³ekkürler
Ders Slaytlar Esra BA“KILIÇ'n
TÜRKYE'NN ULUSLARARASI
REKABET GÜCÜ; BAZI AB
ÜLKELER KIYASLAMASI isimli
Yüksek Lisans Tezinden
Hazrlanm³tr.
Berk KÜSBEC
(Bozok)
KT405
24 Aralk 2015
41 / 41
Download

Rekabet Teorisi ve Politikaları - BOZOK ÜNİVERSİTESİ Personel