Ïðàãìàòèê õàðèúè ñèéàñÿò
êóðñó 2014-úö èëäÿ ìöùöì
íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ
åäèëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðèá
2015-úè èëèí äþâëÿò áöäúÿñè
óüóðëó ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô
êóðñóíóí äàâàì åòäèðèëìÿñèíÿ
åòèáàðëû ìàëèééÿ òÿìèíàòû éàðàäûð
Ìöñòÿãèë õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíà ìàëèê îëàí Àçÿðáàéúàí ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ åòèáàðëû
ñòðàòåæè òÿðÿôäàø âÿ íöôóçëó àêòîð êèìè òàíûíìàãäàäûð.
Úÿíóáè Ãàôãàç ýåîñèéàñè ìÿêàíûíäà ëèäåð äþâëÿò êèìè
÷ûõûø åäÿí þëêÿìèç þçöíöí ÷îõâåêòîðëó âÿ áàëàíñëàøäûðûëìûø õàðèúè ñèéàñÿò ñòðàòåýèéàñû èëÿ ùÿì èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿð êîíòåêñòèíäÿ, ùÿì äÿ ÷îõøàõÿëè ÿëàãÿëÿð ôîíóíäà éåðëÿøäèéè ðåýèîíóí ýåîñèéàñè âÿ ýåîèãòèñàäè...
Ñîí èëëÿðäÿ äöíéàäà éàøàíàí êàòàêëèçìëÿðÿ, àéðû-àéðû
þëêÿëÿðèí ãëîáàë ìàëèééÿ-èãòèñàäè áþùðàíûí àúû ôÿñàäëàðû
èëÿ öçëÿøìÿëÿðèíÿ áàõìàéàðàã, Àçÿðáàéúàí áó êèìè
ìÿíôè òÿñèðëÿðäÿí åòèáàðëû øÿêèëäÿ ãîðóíóá. Ùàçûðäà ðåñïóáëèêàìûç èãòèñàäèééàòûíûí ùÿúìèíÿ ýþðÿ äöíéàíûí 70
þëêÿñè ñûðàñûíäà éåð àëûð. Äöíéà ö÷öí áþùðàíëû èëëÿðäÿ áåëÿ Àçÿðáàéúàí íÿçÿðäÿ òóòóëàí èíôðàñòðóêòóð âÿ äèýÿð ëàéèùÿëÿðèí ìàëèééÿ òÿìèíàòûíû ñûðô äàõèëè èìêàíëàð...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Áàõ ñÿh. 3
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 06 éàíâàð 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 001 (4400). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ùåéäÿð ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíäà
éåíè ýÿòèðèëìèø “Áîåèíý-787-8” ñÿðíèøèí òÿééàðÿñèíÿ áàõûá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí ïðàâîñëàâ õðèñòèàí
èúìàñûíà òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá. Ìÿêòóáäà äåéèëèð: “Ùþðìÿòëè ùÿìâÿòÿíëÿð!
Èñà Ïåéüÿìáÿðèí ìöáàðÿê ìþâëóäó - ìöãÿääÿñ Ìèëàä áàéðàìû ìöíàñèáÿòèëÿ ñèçè âÿ Àçÿðáàéúàíûí áöòöí
õðèñòèàí èúìàñûíû öðÿêäÿí òÿáðèê åäèð, ùÿð áèðèíèçÿ ÿí ñÿìèìè àðçó âÿ äèëÿêëÿðèìè éåòèðèðÿì.
Òàðèõÿí Àçÿðáàéúàíäà ìöõòÿëèô õàëãëàðûí âÿ äèíëÿðèí
íöìàéÿíäÿëÿðè ãàðøûëûãëû àíëàøìà âÿ ùþðìÿò øÿðàèòèíäÿ,
ÿìèí-àìàíëûã, äîñòëóã âÿ ãàðäàøëûã ìöùèòèíäÿ éàøàìûøëàð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, Àçÿðáàéúàí äöíéàäà íöìóíÿâè òîëåðàíòëûã þðíÿéè, ñèâèëèçàñèéàëàð âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû
äèàëîã ìÿêàíû, çÿíýèí ìóëòèêóëòóðàë ÿíÿíÿëÿðÿ ìàëèê þëêÿ
êèìè òàíûíûð. Áó ýöí ìèëëè-òàðèõè èðñèí, åòíèê-ìÿäÿíè ìöõòÿëèôëèéèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû âÿ äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí
áàøëûúà èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð.
Ìÿìíóíèééÿò ùèññè èëÿ ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè, àéðûàéðû õàëãëàðûí âÿ äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè, î úöìëÿäÿí ïðàâîñëàâ åòèãàäëû ùÿìâÿòÿíëÿðèìèç Àçÿðáàéúàí÷ûëûã ìÿôêóðÿñè ÿòðàôûíäà ñûõ áèðëÿøÿðÿê, ÿðàçè áöòþâëöéöìöçöí ãîðóíìàñûíäà, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè ãóðóúóëóüóíäà, ðåñïóáëèêàìûçûí èíêèøàôû âÿ òÿðÿããèñè íàìèíÿ àïàðûëàí áþéöê
ãóðóúóëóã èøëÿðèíäÿ éàõûíäàí âÿ ôÿàë èøòèðàê åäèðëÿð.
Þçöíäÿ éåíèëèéè, ùÿìðÿéëèéè âÿ ÿìèí-àìàíëûüû òÿúÿññöì åòäèðÿí Ìèëàä áàéðàìû õðèñòèàí èúìàñû òÿðÿôèíäÿí ùÿð
èë þëêÿìèçäÿ éöêñÿê ÿùâàë-ðóùèééÿ âÿ òÿíòÿíÿ èëÿ ãåéä
îëóíóð. Áó ÿçèç ýöí ìöíàñèáÿòèëÿ áèð äàùà ùÿð áèðèíèçÿ
áàéðàì òÿáðèêëÿðèìè éåòèðèð, àèëÿëÿðèíèçÿ õîøáÿõòëèê âÿ ôèðàâàíëûã àðçóëàéûðàì.
Áàéðàìûíûç ìöáàðÿê îëñóí!”.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ìéàíìà Èòòèôàãû Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Òùåéí Ñåéíÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
2014-úö èë Àçÿðáàéúàí ö÷öí áèð ñûðà
óüóðëàðëà éàääà ãàëûá
ßôâ Ñÿðÿíúàìû íþâáÿòè
ùóìàíèçì íöìóíÿñèäèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, áàøà âóðäóüóìóç 2014-úö èëäÿ äÿ
þëêÿìèçäÿ óüóðëó èíêèøàô ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Àçÿðáàéúàíäà ñöðÿòëè èíêèøàô, òÿáèè îëàðàã, äþâëÿò ãóðóúóëóüóíóí áöòöí ñàùÿëÿðèíÿ, î úöìëÿäÿí, ñîñèàë ñôåðàéà úèääè ñèðàéÿò åäèá
âÿ áèð ÷îõ ñîñèàë ïðîãðàì âÿ ëàéèùÿëÿðäÿ ðåàë ÿêñèíè òàïûá. ßëáÿòòÿ, þëêÿìèçèí èãòèñàäè ãöäðÿòèíèí àðòìàñû âÿòÿíäàøëàðûí
ñîñèàë ðèôàùûíûí éöêñÿëäèëìÿñèíÿ éþíÿëìèø ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñèíÿ äÿ çÿìèí éàðàäûá...
Áàõ ñÿh. 6
Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè áó
Ñÿðÿíúàìûí èìçàëàíìàñûíû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèðëÿð
“20 Éàíâàð ôàúèÿñèíèí
èéèðìè áåøèíúè èëäþíöìöíöí
êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû òÿäáèðëÿð
ïëàíû” òÿñäèã åäèëèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñû ðÿùáÿðèíèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ “20 Éàíâàð ôàúèÿñèíèí
èéèðìè áåøèíúè èëäþíöìöíöí êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû òÿäáèðëÿð ïëàíû” òÿñäèã åäèëèá...
Áàõ ñÿh. 2
Ìÿðêÿçè Ñå÷êè
Êîìèññèéàñûíûí èúëàñû
êå÷èðèëèá
Áàùàð Ìóðàäîâà: Ñàòãûíëàð
þç úÿçàëàðûíû àëàúàãëàð
“Àçÿðáàéúàíà
ãàðøû
òÿêúÿ Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíäÿ äåéèë, äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðäÿ äÿ èêèëè ñòàíäàðòëàð àðòûã
à÷ûã õàðàêòåð äàøûéûð”.
“Ýöí.Àç” õÿáÿð âåðèð êè,
áóíó ìÿòáóàòà à÷ûãëàìàñûíäà Ìèëëè Ìÿúëèñ..
Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèê äÿéÿð âÿ òÿñèñàòëàðûí òÿøÿêêöë òàïäûüû ìöàñèð ùöãóãè äþâëÿòäèð. Þëêÿìèçäÿ äàõèëè
ñèéàñÿò êóðñóíóí ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè äåìîêðàòèê òÿñèñàòëàðûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí âÿ ìöäàôèÿ åäèëìÿñè òÿøêèë åäèð. Þç íþâáÿñèíäÿ, þëêÿìèçäÿ èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí îëóíìàñû, ùÿð áèð ôÿðäÿ ñîñèàë ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ èøòèðàê
åòìÿê ö÷öí ÿëâåðèøëè øÿðàèòèí éàðàäûëìàñû äþâëÿò ãóðóúóëóüó ïðîñåñèíèí ùóìàíèñò ñÿúèééÿëè ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè òÿøêèë åäèð. Áó èñÿ, íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ,
÷îõøàõÿëè ùóìàíèçì ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè
øÿðòëÿíäèðÿí áàøëûúà àìèëëÿðäÿíäèð. Áó ìÿãàìäà ãåéä
åäÿê êè, þëêÿìèçäÿ 2014-úö èëèí ìöùöì ùàäèñÿëÿðèíäÿí áèðè äÿ äåêàáðûí 29-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí “Ìÿùêóì åäèëìèø áèð ñûðà øÿõñëÿðèí ÿôâ îëóíìàñû ùàããûíäà”...
Áàõ ñÿh. 4
Áàøà âóðäóüóìóç 2014-úö èë áöòöí ñàùÿëÿð öçðÿ
Àçÿðáàéúàí ö÷öí óüóðëó îëóá. Þëêÿìèç õàðèúè ñèéàñÿò ñàùÿñèíäÿ äÿ óüóðëàð ÿëäÿ åäèá, äöíéà þëêÿëÿðè èëÿ ôÿàë ÿëàãÿëÿðèíè äàâàì åòäèðèá. Åéíè çàìàíäà, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ ìþâãåëÿðèíè äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèá. Àììà òÿÿññöô êè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí...
Áàõ ñÿh. 6
“Áèç ôÿõð åäèðèê êè,
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí âÿòÿíäàøëàðû âÿ
ðåýèîíóí ÿí ýöúëö ñèéàñè
òÿøêèëàòû - Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí öçâëÿðèéèê”
Éàíâàðûí 3-äÿ Ìÿçàùèð
Ïÿíàùîâóí ñÿäðëèéè èëÿ
Ìÿðêÿçè Ñå÷êè Êîìèññèéàñûíûí (ÌÑÊ) íþâáÿòè èúëàñû
êå÷èðèëèá. ÌÑÊ Êàòèáëèéèíèí
ìåäèà âÿ èúòèìàè ÿëàãÿëÿð
øþáÿñèíäÿí...
Áàõ ñÿh. 5
Åðìÿíèñòàí ãåéðè-êîíñòðóêòèâ
ìþâãåéèíäÿí ÿë ÷ÿêìèð
Áàõ ñÿh. 2
Ôèêðÿò Èñìàéûë îüëó Èñìàéûëîâ. 1935-úè èë éàíâàðûí 3-äÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñûíûí...
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ:
Ñÿêêèç àé âàõò ãàëûð...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè,
ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ
ïàðòèéàíûí áóèëêè ïëàíëàðû âÿ ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ èøòèðàêû èëÿ
áàüëû à÷ûãëàìà âåðèá. Ñ.Íîâðóçîâ “Ãàôãàçèíôî”éà à÷ûãëàìàñûíäà áèëäèðèá êè, þòÿí èë êå÷èðèëÿí
áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè...
Áàõ ñÿh. 4
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñðàèë
àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿð
èíêèøàô åäèð âÿ ùå÷ áèð ãöââÿ
áóíà ìàíå îëà áèëìÿç
Áàõ ñÿh. 5
...Ùàçûðäà þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Áèçèì
áèð ÷îõ íàèëèééÿòëÿðèìèç âàð.
2014-úö èëäÿ ÿëàãÿëÿðèìèç
éåíè ìÿðùÿëÿéÿ...
Áàõ ñÿh. 3
2
www.yeniazerbaycan.com
06 éàíâàð 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 001 (4400)
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ùåéäÿð ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíäà
éåíè ýÿòèðèëìèø “Áîåèíý-787-8” ñÿðíèøèí òÿééàðÿñèíÿ áàõûá
Éàíâàðûí 2-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà Ùåéäÿð ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíäà
“Àçÿðáàéúàí Ùàâà Éîëëàðû” (ÀÇÀË) Ãàïàëû Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòèíÿ ìÿõñóñ éåíè ýÿòèðèëìèø “Áîåèíý787-8” Äðåàìëèíåð ñÿðíèøèí òÿééàðÿñèíÿ áàõûáëàð.
“ÀÇÀË” Ãàïàëû Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòèíèí ïðåçèäåíòè Úàùàíýèð ßñýÿðîâ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà éåíè òÿééàðÿ áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
“Áîåèíý-787-8” Äðåàìëèíåð ÿí ìöàñèð òèïëè
ùàâà ýÿìèëÿðèíäÿíäèð. Ñîí òåõíèêè íàèëèééÿòëÿðè
þçöíäÿ áèðëÿøäèðÿí ëàéíåð äàùà óçàã ìÿñàôÿëÿðÿ
ó÷óøëàð ùÿéàòà êå÷èðìÿéÿ èìêàí éàðàäûð. ßí éå-
íè òåõíîëîýèéàëàðûí òÿòáèã åäèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ
èñÿ òÿééàðÿäÿ éöêñÿê ìÿíôÿÿòëè èñòèñìàð, éàíàúàüà ãÿíàÿò âÿ ñÿðíèøèíëÿð ö÷öí ðàùàò øÿðàèò âàð.
Áó òÿééàðÿ ùÿì òåõíèêè, ùÿì äÿ õèäìÿò úÿùÿòäÿí
äèýÿð ùàâà ýÿìèëÿðèíäÿí ôÿðãëÿíèð. Îíóí ÷ÿêèñè
àíàëîæè òÿééàðÿëÿðëÿ ìöãàéèñÿäÿ äàùà éöíýöëäöð.
Áóíà áàõìàéàðàã, ó÷óø ìÿñàôÿñè âÿ éöêãàëäûðìà èìêàíû äèýÿðëÿðèíäÿí ÷îõäóð âÿ 20 ôàèç àç éàíàúàã ñÿðô åäèð. Ýåíèø ýþâäÿëè áó òÿééàðÿ 210
ñÿðíèøèí òóòóìóíà ìàëèêäèð. Ôàñèëÿñèç 15 ñààò
ó÷óø éåðèíÿ éåòèðÿí áó ëàéíåð áèðáàøà 15 ìèí 700
êèëîìåòð ìÿñàôÿ ãÿò åäÿ áèëèð. Äðåàìëèíåð áó ýþñòÿðèúèëÿðÿ ýþðÿ ùàçûðêû ñÿðíèøèí òÿééàðÿëÿðè àðàñûí-
äà ëèäåðäèð. Ëàéíåðèí ñÿðíèøèí ñàëîíóíäà ö÷ íþâ
îòóðàúàã âÿ îíëàðà óéüóí ôÿðãëè õèäìÿò ñèíèôëÿðè
ìþâúóääóð. Òÿééàðÿíèí áöòöí àåðîíàâèãàñèéà
âÿ ñÿðíèøèí ñàëîíóíóí àóäèî-âèäåî ñèñòåìëÿðè ÿí
ñîí òåõíîëîæè éåíèëèêëÿð ÿñàñûíäà òÿðòèá îëóíóá. Áó
òÿééàðÿ èëÿ èëê ìÿðùÿëÿäÿ Áàêûäàí Ïåêèíÿ, Ëîíäîíà âÿ Àâðîïàíûí äèýÿð øÿùÿðëÿðèíÿ ó÷óøëàð éåðèíÿ éåòèðèëÿúÿê. Áó èëèí éàé ìþâñöìöíäÿí èñÿ
ùàâà ýÿìèëÿðèíèí Íéó-Éîðê âÿ éåíè à÷ûëàúàã ùàâà õÿòëÿðèíäÿ èñòèñìàðû ýþçëÿíèëèð.
Áåëÿ ùàâà ëàéíåðè ÌÄÁ ìÿêàíûíäà âÿ áèð
ñûðà Øÿðã þëêÿëÿðè àðàñûíäà èëê äÿôÿ Àçÿðáàéúàíà ýÿòèðèëèá. Ñîí èëëÿðäÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó
êèìè, ìöëêè àâèàñèéà ñàùÿñèíäÿ äÿ óüóðëó èíêèøàô ìÿðùÿëÿñè éàøàíûð. Áó èíêèøàô þçöíö ùÿì
éåíè àåðîâàüçàë êîìïëåêñëÿðèíèí èíøàñûíäà,
ùÿì äÿ éåíè ìöàñèð ùàâà ýÿìèëÿðèíèí àëûíìàñûíäà äàùà àéäûí ýþñòÿðèð. Áó áàõûìäàí “Àçÿðáàéúàí Ùàâà Éîëëàðû” Ãàïàëû Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòèíèí àâèàïàðêûíûí ÿí ìöàñèð “Áîåèíý-787-8”
Äðåàìëèíåð ñÿðíèøèí òÿééàðÿëÿðè èëÿ ýöúëÿíäèðèëìÿñè äÿ ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. “Àçÿðáàéúàí Ùàâà Éîëëàðû”íûí âÿ öìóìèëèêäÿ, Àçÿðáàéúàí ìöëêè àâèàñèéàñûíûí íàèëèééÿòëÿðè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí áó ñàùÿéÿ áèðáàøà ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüûíûí íÿòèúÿñèäèð.
Ïðàãìàòèê õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó 2014-úö èëäÿ
ìöùöì íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðèá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áèçèì áåéíÿëõàëã ìþâãåëÿðèìèç äàùà äà ìþùêÿìëÿíìèøäèð.
Àçÿðáàéúàí äöíéàäà åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð âÿ áèçèì òÿñèð èìêàíëàðûìûç äà ýåíèøëÿíèð
ôûíû òÿìèí åòìÿêëÿ éàíàøû, þëêÿìèçÿ îëàí åòèìàäû äàùà äà àðòûðûð.
Ìöñòÿãèë õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíà ìàëèê îëàí
Àçÿðáàéúàí ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð
ñèñòåìèíäÿ åòèáàðëû ñòðàòåæè òÿðÿôäàø âÿ íöôóçëó
àêòîð êèìè òàíûíìàãäàäûð. Úÿíóáè Ãàôãàç
ýåîñèéàñè ìÿêàíûíäà ëèäåð äþâëÿò êèìè ÷ûõûø
åäÿí þëêÿìèç þçöíöí ÷îõâåêòîðëó âÿ áàëàíñëàøäûðûëìûø õàðèúè ñèéàñÿò ñòðàòåýèéàñû èëÿ ùÿì
èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿð êîíòåêñòèíäÿ, ùÿì äÿ
÷îõøàõÿëè ÿëàãÿëÿð ôîíóíäà éåðëÿøäèéè ðåýèîíóí ýåîñèéàñè âÿ ýåîèãòèñàäè, áèð ñþçëÿ, ýåîñòðàòåæè òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ ôóíäàìåíòàë òþùôÿëÿð
âåðìÿêäÿ âÿ ðåýèîíàë ìèãéàñëû, ãëîáàë õàðàêòåðëè ÿìÿêäàøëûãëàð ïëàòôîðìàñûíûí ìÿðêÿçè
îéóí÷óñó ðîëóíó îéíàìàãäàäûð.
Øöáùÿñèç, ìöñòÿãèë èãòèñàäè ñèéàñÿò éöðöòìÿñè, ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãà ìöùöì òþùôÿëÿð âåðìÿñè, ðåýèîíàë âÿ áåéíÿëõàëã òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí îëóíìàñûíäà ñòðàòåæè òÿðÿôäàø
ãèñìèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàìàñû Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã íöôóçóíó àðòûðàí ÿùÿìèééÿòëè ôàêòîðëàð ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè,
þòÿí èë ÿðçèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ðàñèîíàë âÿ
ïðàãìàòèê õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíóí ôîíóíäà
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòå-
“Úÿíóá” ãàç äÿùëèçèíèí
òÿìÿëèíèí ãîéóëìàñû
÷îõøàõÿëè åíåðæè ñèéàñÿòèíèí
íþâáÿòè óüóðó êèìè
òàðèõÿ äöøäö
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, õàðèúè ñèéàñÿò ñàùÿñèíäÿ
þòÿí èëèí ýþñòÿðèúèëÿðè ùÿì äÿ îíó äåìÿéÿ
ÿñàñ âåðèð êè, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ÷îõøàõÿëè åíåðæè ñèéàñÿòè èëÿ þëêÿìèç ðåýèîíàë âÿ ãëîáàë ÿùÿìèééÿòëè àêòîðà ÷åâðèëÿ áèëèá. Þòÿí èë ñåíòéàáðûí
20-äÿ “Úÿíóá” ãàç äÿùëèçèíèí òÿìÿëèíèí ãîéóëìàñû ÷îõøàõÿëè åíåðæè ñèéàñÿòèíèí íþâáÿòè óüóðó êèìè òàðèõÿ äöøäö. Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè,
Àñèéà èëÿ Àâðîïàíû, Õÿçÿð ùþâçÿñè èëÿ óçàã
Àäðèàòèê äÿíèçè ñàùèëëÿðèíè ÿëàãÿëÿíäèðÿúÿê
“Úÿíóá” ãàç äÿùëèçè “Áàêû-Òáèëèñè-ßðçóðóì”
êÿìÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíè, Òðàíñ-Àíàäîëó
(ÒÀÏ) ãàç êÿìÿðèíèí èíøàñûíû âÿ áó êÿìÿðèí
ìÿíòèãè äàâàìû îëàí Òðàíñ-Àäðèàòèê áîðó êÿ-
“Úÿíóá” ãàç äÿùëèçè Àâðîïàíûí ÿí áþéöê èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿñèäèð. Áó
íÿùÿíý òðàíñìèëëè ëàéèùÿíèí èúðàñûíäà Àçÿðáàéúàí þç ëèäåðëèê êåéôèééÿòëÿðèíè áèð äàùà íöìàéèø åòäèðìèøäèð. Ìÿùç Àçÿðáàéúàíûí óçóí èëëÿð ÿðçèíäÿ
àïàðäûüû åíåðæè ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ, ãÿòèééÿòëè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ áó áþéöê
ëàéèùÿ àðòûã ðåàëëàøûð. “Øàùäÿíèç-2”, ÒÀÍÀÏ âÿ ÒÀÏ Àçÿðáàéúàí ö÷öí íàäèð âÿ ÿâÿçîëóíìàç ëàéèùÿëÿðäèð âÿ óçóí èëëÿð, îíèëëèêëÿð áóíäàí ñîíðà áèçèì
ìèëëè ìàðàãëàðûìûçû, èãòèñàäè âÿ ñèéàñè ìàðàãëàðûìûçû òÿìèí åäÿúÿê. Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðèíäÿ îëäóüó êèìè, áó ëàéèùÿäÿ äÿ
ëèäåðëèéè þç öçÿðèíÿ ýþòöðöá âÿ áó ìèññèéàíû øÿðÿôëÿ éåðèíÿ éåòèðÿúÿêäèð”
ìèíäÿ áèð ñûðà ÿùÿìèééÿòëè óüóðëàð ÿëäÿ åòìÿñè äÿ þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã íöôóçóíóí àðòìàñûíà âÿ õàðèúè ÿëàãÿëÿðèíèí ÿùàòÿ äàèðÿñèíèí
ýåíèøëÿíìÿñèíÿ òÿêàí âåðÿí ìöùöì ôàêòîð îëäó.
Öìóìèëèêäÿ, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó áàøà âóðäóüóìóç 2014-úö
èëäÿ äÿ ìöùöì íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíè
øÿðòëÿíäèðèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Äöíéà
Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö âÿ Éåíè èë
ìöíàñèáÿòèëÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíà òÿáðèêèíäÿ
ãåéä åäèá êè, 2014-úö èë þëêÿìèç ö÷öí óüóðëó èë
îëìóøäóð: “Þëêÿ ãàðøûñûíäà äóðàí áöòöí âÿçèôÿëÿð óüóðëà èúðà åäèëìèøäèð. Þëêÿìèçèí äèíàìèê èíêèøàôû òÿìèí åäèëìèøäèð. Áèçèì áåéíÿëõàëã ìþâãåëÿðèìèç äàùà äà ìþùêÿìëÿíìèøäèð. Àçÿðáàéúàí äöíéàäà åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð âÿ áèçèì òÿñèð èìêàíëàðûìûç
äà ýåíèøëÿíèð”.
Àçÿðáàéúàí Àâðîïà Øóðàñû
Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíÿ
ñÿäðëèéè óüóðëà áàøà âóðóá
Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, 2014-úö èë ùÿì äÿ
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ ìþâãåéèíèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñè
èëÿ éàääà ãàëäû. Áó êîíòåêñòäÿ þëêÿìèçèí
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà óüóðëó òÿìñèë÷èëèéè
õöñóñèëÿ âóðüóëàíìàëûäûð. Áó áàõûìäàí, þëêÿìèçèí Àâðîïà Øóðàñû Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíÿ
ñÿäðëèéè óüóðëà áàøà âóðìàñûíû ãåéä åòìÿê
ëàçûìäûð. Áÿëëè îëäóüó êèìè, úàðè èë ìàéûí 6-äà
Àâñòðèéàíûí ïàéòàõòû Âéàíà øÿùÿðèíäÿ Àâðîïà Øóðàñû Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíèí 124-úö ñåññèéàñûíäà áó òÿøêèëàòà ñÿäðëèê Àçÿðáàéúàíà
êå÷ìèøäè. 14 ìàé òàðèõèíäÿí áàøëàéàí ñÿäðëèê ìöääÿòè àëòû àé äàâàì åòäè. Áóíóíëà äà
ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíà èêè èëëèê öçâëöêäÿí ñîíðà Àçÿðáàéúàí äèïëîìàòèéàñûíûí òàðèõèíÿ äàùà áèð óüóðëó ñÿùèôÿ éàçûëäû. Þëêÿìèçèí ñÿäðëèê ìöääÿòèíäÿ ÿñàñ òóòäóüó ïðèîðèòåòëÿð áó äþíÿìèí êèôàéÿò ãÿäÿð ñÿìÿðÿëè îëìàñûíû òÿìèí åòäè. ×öíêè ìöÿééÿí îëóíìóø
ïðèîðèòåòëÿð áöòöí äöíéà, î úöìëÿäÿí, þëêÿìèç âÿ ñþçöýåäÿí òÿøêèëàò ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð
àêòóàë èäè. Áó êîíòåêñòäÿ þëêÿìèç Àâðîïà Øóðàñûíûí òÿìÿë ïðèíñèïëÿðè îëàí èíñàí ùöãóãëàðûíà, ãàíóíóí àëèëèéèíÿ âÿ äåìîêðàòèéàéà
ýöúëö äÿñòÿê âåðäè, Àâðîïàäà òÿùëöêÿñèçëèê
âÿ ñàáèòëèê ñàùÿñèíäÿêè ìþâúóä ïðîáëåìëÿðÿ,
êîððóïñèéà èëÿ ìöáàðèçÿäÿ ñÿìÿðÿëè ÿìÿêäàøëûüà, úÿìèééÿòëÿðèí ùÿññàñ òÿáÿãÿñè îëàí
ãà÷ãûíëàðûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñèíÿ úèääè äèããÿò éåòèðäè, ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãà áþéöê ÿùÿìèééÿò âåðÿðÿê Àâðîïàäà äèñêðèìèíàñèéà âÿ äþçöìñöçëöêëÿ ìöáàðèçÿéÿ éàðäûì åòäè, òÿùñèëëè âÿ ìÿñóëèééÿòëè ýÿíúëÿð íÿñëèíèí òÿðáèéÿñèíÿ õöñóñè
ÿùÿìèééÿò âåðäè, ñèéàñè èñëàùàòëàðûí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè ùÿäÿôèíè éåêäèëëèêëÿ âÿ ýöúëö øÿêèëäÿ äÿñòÿêëÿäè. Àâðîïà Øóðàñûíûí éàðàäûëìàñûíûí 65-úè èëäþíöìöíöí ãåéä åäèëäèéè áèð
âàõòäà áó òÿøêèëàòûí Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíÿ
ñÿäðëèéè öçÿðèíÿ ýþòöðÿí Àçÿðáàéúàí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè ùÿäÿôëÿðÿ íàèë îëäó. Äîëàéûñûéëà,
Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà Øóðàñû Íàçèðëÿð Êîìè-
“Áèç áöòöí þëêÿëÿðëÿ áÿðàáÿðùöãóãëó ìöíàñèáÿòëÿð ãóðìóøóã. Ãîíøó
äþâëÿòëÿðëÿ âÿ áöòöí äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ ñÿìÿðÿëè ÿìÿêäàøëûã åäèðèê. Èêèòÿðÿôëè
ÿëàãÿëÿðèìèç èíêèøàô åäèð. Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí ÷îõòÿðÿôëè ôîðìàòäà þç
ìöñáÿò ðîëóíó îéíàéûð. Õöñóñèëÿ ðåýèîíàë èíêèøàô ìÿñÿëÿëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ðîëó äàíûëìàçäûð. Àçÿðáàéúàíûí èøòèðàêû îëìàäàí ðåýèîíäà ùå÷ áèð ëàéèùÿ - ñèéàñè, èãòèñàäè, åíåðæè âÿ äèýÿð ëàéèùÿëÿð èúðà åäèëÿ áèëìÿç”
òÿñèíÿ ñÿäðëèéè ùÿì áÿùñ îëóíàí òÿøêèëàò,
ùÿì äÿ þëêÿìèç ö÷öí îëäóãúà ôàéäàëû îëäó.
Àçÿðáàéúàí 2014-úö èëäÿ
äÿ áåéíÿëõàëã äèàëîã
âÿ ÿìÿêäàøëûã ìÿêàíû êèìè
÷ûõûø åäèá
Áóíëàðëà éàíàøû, þòÿí èë ÿðçèíäÿ äÿ Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã äèàëîã âÿ ÿìÿêäàøëûã ìÿêàíû êèìè ÷ûõûø åòäè. Áó áàõûìäàí, þòÿí èë
Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëÿí Û Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìó äåéèëÿíëÿðè òÿñäèã åäÿí
ÿéàíè íöìóíÿ êèìè ÷ûõûø åòäè. Öìóìèééÿòëÿ,
Ôîðóìäà 60-äàí ÷îõ þëêÿäÿí ìèíÿ éàõûí ãîíàüûí, î úöìëÿäÿí, íöôóçëó àëèìëÿðèí, Íîáåë
ìöêàôàò÷ûëàðûíûí, ÷îõñàéëû éöêñÿê ðÿñìè øÿõñëÿðèí èøòèðàê åòìÿñè òÿäáèðèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí
âÿ ìèãéàñûíäàí õÿáÿð âåðäè. Áó ùÿì äÿ îíó
ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû
äèàëîãóí ìÿðêÿçè, ùÿì÷èíèí, ùóìàíèòàð ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ îëóíäóüó ìÿêàí êèìè þç ðîëóíó âÿ ÿùÿìèééÿòèíè òÿñäèãëÿìÿêäÿäèð.
Åéíè çàìàíäà, þëêÿìèçäÿ Ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè öçðÿ áèðèíúè Ãëîáàë Ôîðóì, ÀÒßÒ Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñûíûí èéèðìè ö÷öíúö èëëèê ñåññèéàñû
êèìè íöôóçëó áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðèí, î úöìëÿäÿí, Àâðîïà Øóðàñû Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí Äàèìè Êîìèòÿñèíèí èúëàñûíûí, Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà Øóðàñû Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíÿ ñÿäðëèéè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áèð ñûðà òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè äÿ ñàäàëàíàíëàðû òÿñäèã åäèð. Áöòöí áóíëàð
îíó ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôû îíó ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè úÿùÿòäÿí íÿèíêè ðåýèîíàë, ùÿòòà ãëîáàë ìÿðêÿçÿ ÷åâèðìÿêäÿäèð.
Þëêÿìèç áåéíÿëõàëã áèðëèéèí ìöñòÿãèë âÿ òàìùöãóãëó ñóáéåêòè êèìè þç ìèëëè ìÿíàôåëÿðèíè
ãàðøûëûãëû ùþðìÿò ïðèíñèïè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèð. Áó èñÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèë èíêèøà-
ìÿðè (ÒÀÍÀÏ) ëàéèùÿñèíèí òèêèíòèñèíè âÿ öìóìèëèêäÿ, áó ëàéèùÿëÿðèí èúðàñû íÿòèúÿñèíäÿ Õÿçÿð ãàçûíûí Àâðîïàéà íÿãëèíè íÿçÿðäÿ òóòóð.
Áó ìÿãàìëàðà òîõóíàí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ãåéä åòäèéè êèìè: “Úÿíóá” ãàç äÿùëèçè Àâðîïàíûí ÿí áþéöê èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿñèäèð. Áó íÿùÿíý òðàíñìèëëè ëàéèùÿíèí èúðàñûíäà Àçÿðáàéúàí þç ëèäåðëèê êåéôèééÿòëÿðèíè áèð äàùà íöìàéèø åòäèðìèøäèð. Ìÿùç
Àçÿðáàéúàíûí óçóí èëëÿð ÿðçèíäÿ àïàðäûüû
åíåðæè ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ, ãÿòèééÿòëè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ áó áþéöê ëàéèùÿ àðòûã ðåàëëàøûð. “Øàùäÿíèç-2”, ÒÀÍÀÏ âÿ ÒÀÏ Àçÿðáàéúàí ö÷öí íàäèð âÿ ÿâÿçîëóíìàç ëàéèùÿëÿðäèð âÿ óçóí èëëÿð, îíèëëèêëÿð áóíäàí ñîíðà
áèçèì ìèëëè ìàðàãëàðûìûçû, èãòèñàäè âÿ ñèéàñè
ìàðàãëàðûìûçû òÿìèí åäÿúÿê. Àçÿðáàéúàí
áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðèíäÿ îëäóüó êèìè, áó ëàéèùÿäÿ äÿ ëèäåðëèéè þç öçÿðèíÿ ýþòöðöá âÿ áó ìèññèéàíû øÿðÿôëÿ éåðèíÿ
éåòèðÿúÿêäèð”.
Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, ÿëäÿ åäèëÿí íàèëèééÿòëÿð
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ìþâãåéèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ, ÿìÿêäàøëûüà ÿñàñëàíàí òÿðÿôäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðèð,
åéíè çàìàíäà, ïåðñïåêòèâ íàèëèééÿòëÿð ö÷öí
ñòðàòåæè çÿìèí ðîëóíó îéíàéûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí âóðüóëàäûüû êèìè: “Áèç áöòöí þëêÿëÿðëÿ áÿðàáÿðùöãóãëó ìöíàñèáÿòëÿð ãóðìóøóã. Ãîíøó äþâëÿòëÿðëÿ âÿ áöòöí äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ ñÿìÿðÿëè ÿìÿêäàøëûã åäèðèê. Èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèìèç èíêèøàô åäèð. Åéíè çàìàíäà,
Àçÿðáàéúàí ÷îõòÿðÿôëè ôîðìàòäà þç ìöñáÿò
ðîëóíó îéíàéûð. Õöñóñèëÿ ðåýèîíàë èíêèøàô
ìÿñÿëÿëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ðîëó äàíûëìàçäûð. Àçÿðáàéúàíûí èøòèðàêû îëìàäàí ðåýèîíäà ùå÷ áèð ëàéèùÿ - ñèéàñè, èãòèñàäè,
åíåðæè âÿ äèýÿð ëàéèùÿëÿð èúðà åäèëÿ áèëìÿç”.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
“20 Éàíâàð ôàúèÿñèíèí èéèðìè áåøèíúè
èëäþíöìöíöí êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû
òÿäáèðëÿð ïëàíû” òÿñäèã åäèëèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñû ðÿùáÿðèíèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ “20 Éàíâàð ôàúèÿñèíèí
èéèðìè áåøèíúè èëäþíöìöíöí êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû òÿäáèðëÿð ïëàíû” òÿñäèã åäèëèá.
Ñÿíÿääÿ ðåñïóáëèêàíûí øÿùÿð âÿ ðàéîíëàðûíäà, î
úöìëÿäÿí èäàðÿ âÿ òÿøêèëàòëàðäà 20 Éàíâàð ùàäèñÿëÿðè
èëÿ áàüëû òîïëàíòû, êîíôðàíñ âÿ ìöùàçèðÿëÿðèí òÿøêèëè,
ìÿäÿíèééÿò îúàãëàðûíäà ôàúèÿéÿ ùÿñð îëóíìóø òàìàøàëàðûí ýþñòÿðèëìÿñè, áÿäèè âÿ ñÿíÿäëè ôèëìëÿðèí íöìàéèø
åòäèðèëìÿñè, áó òÿäáèðëÿðèí êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíäÿ ýåíèø èøûãëàíäûðûëìàñû, äöíéà èúòèìàèééÿòèíèí äèããÿòèíè ôàúèÿéÿ éþíÿëòìÿê ìÿãñÿäè èëÿ Àçÿðáàéúàíûí
õàðèúè þëêÿëÿðäÿêè ñÿôèðëèêëÿðè, äèïëîìàòèê íöìàéÿíäÿëèêëÿðè âÿ äèàñïîð ãóðóìëàðû òÿðÿôèíäÿí ìöâàôèã òÿäáèðëÿðèí
êå÷èðèëìÿñè, äöíéàíûí àïàðûúû êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíäÿ, åëÿúÿ äÿ òåëåâèçèéà êàíàëëàðûíäà âÿ èíòåðíåò
øÿáÿêÿëÿðèíäÿ 20 Éàíâàð ôàúèÿñè áàðÿäÿ ìàòåðèàëëàðûí
âåðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Òÿäáèðëÿð ïëàíûíà ÿñàñÿí, 20 Éàíâàð ùàäèñÿëÿðè çàìàíû øÿùèä îëàíëàðûí àèëÿëÿðèíÿ ùóìàíèòàð éàðäûì âåðèëÿúÿê, Øÿùèäëÿð õèéàáàíû ÿðàçèñèíäÿ ëàçûìè èøëÿð àïàðûëàúàã, Àçÿðáàéúàíäà òÿìñèë îëóíàí ÿñàñ äèíè êîíôåññèéà âÿ ãóðóìëàð òÿðÿôèíäÿí ôàúèÿ ãóðáàíëàðûíûí õàòèðÿñèíÿ äèíè ìÿðàñèìëÿð òÿøêèë åäèëÿúÿê.
Áóíäàí áàøãà, ñÿíÿääÿ ïàéòàõò èúòèìàèééÿòèíèí
éàíâàðûí 20-äÿ Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà çèéàðÿòèíèí òÿøêèëè,
ñààò 12.00-äà áöòöí þëêÿ ÿðàçèñèíäÿ øÿùèäëÿðèí õàòèðÿñèíèí áèð äÿãèãÿëèê ñöêóòëà éàä åäèëìÿñè, ýÿìèëÿð, àâòîìîáèëëÿð âÿ ãàòàðëàð âàñèòÿñèëÿ ñÿñ ñèãíàëëàðûíûí âåðèëìÿñè, ýöí ÿðçèíäÿ Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíäà ìàòÿì ìóñèãèñèíèí ñÿñëÿíäèðèëìÿñè, ðåñïóáëèêàíûí øÿùÿð âÿ ðàéîíëàðûíäà, êÿíä âÿ ãÿñÿáÿëÿðèíäÿ ùöçí ÿëàìÿòè îëàðàã
äþâëÿò áàéðàãëàðûíûí åíäèðèëìÿñè âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿð íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ìÿðêÿçè Ñå÷êè Êîìèññèéàñûíûí
èúëàñû êå÷èðèëèá
Éàíâàðûí
3-äÿ
Ìÿçàùèð Ïÿíàùîâóí
ñÿäðëèéè èëÿ Ìÿðêÿçè
Ñå÷êè Êîìèññèéàñûíûí (ÌÑÊ) íþâáÿòè
èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÌÑÊ Êàòèáëèéèíèí
ìåäèà âÿ èúòèìàè ÿëàãÿëÿð
øþáÿñèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð
êè, ÿââÿëúÿ êîìèññèéàíûí 2014-úö èë 2829 äåêàáð òàðèõëÿðèíäÿ êå÷èðèëìèø èúëàñëàðûíûí ïðîòîêîëëàðû òÿñäèãëÿíèá.
Ñîíðà 2014-úö èë äåêàáðûí 23-äÿ êå÷èðèëìèø áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè èëÿ ÿëàãÿäàð ÌÑÊ-éà äàõèë îëìóø ìöðàúèÿòëÿðÿ áàõûëûá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ñå÷êè Ìÿúÿëëÿñèíèí âÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìÿðêÿçè Ñå÷êè
Êîìèññèéàñûíà âÿ äàèðÿ ñå÷êè êîìèññèéàëàðûíà ñå÷êè
ùöãóãëàðûíûí ïîçóëìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð øèêàéÿò âÿ ìöðàúèÿòëÿðèí âåðèëìÿñè âÿ îíëàðà áàõûëìàñû ãàéäàëàðû ùàããûíäà Òÿëèìàò”ûí òÿëÿáëÿðèíè ÿñàñ ýþòöðÿí êîìèññèéà
âÿòÿíäàøëàðûí ñå÷êè ùöãóãëàðûíûí äàùà ñÿìÿðÿëè òÿìèí
îëóíìàñû ìÿãñÿäèëÿ äàõèë îëàí ìöðàúèÿòëÿðÿ ãàíóíëà
ìöÿééÿíëÿøäèðèëìèø ãàéäàäà âÿ ìöääÿòäÿ îïåðàòèâ
øÿêèëäÿ áàõàðàã, ìöâàôèã ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèá.
Êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí
äÿ èøòèðàê åòäèêëÿðè èúëàñäà úàðè ìÿñÿëÿëÿðÿ äÿ áàõûëûá.
Åðìÿíèñòàí ðåýèîíäà
ýÿðýèíëèéèí àðòìàñûíà âÿ
èíñàí òÿëÿôàòûíà ðÿâàú âåðèð
Åðìÿíèñòàí èøüàë
îëóíìóø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿí
þç ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíè ÷ûõàðìàéàðàã ðåýèîíäà òÿùëöêÿ âÿ
ýÿðýèíëèéèí àðòìàñûíà, èíñàí òÿëÿôàòûíà
ðÿâàú âåðèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð
âåðèð êè, áó ôèêðè Àçÿðáàéúàíûí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí
ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí ðÿùáÿðè Ùèêìÿò Ùàúûéåâ Åðìÿíèñòàí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí 3 éàíâàð òàðèõëè áÿéàíàòûíû
øÿðù åäÿðêÿí áèëäèðèá.
Ùèêìÿò Ùàúûéåâ ãåéä åäèá êè, Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíäÿí áåéíÿëõàëã ùöãóãóí íîðìà âÿ ïðèíñèïëÿðè âÿ ÁÌÒ
Íèçàìíàìÿñè êîáóä øÿêèëäÿ ïîçóëàðàã, Àçÿðáàéúàíà
ãàðøû ùÿðáè òÿúàâöç åäèëèá, þëêÿíèí ÿðàçèñèíèí áèð ùèññÿñè èøüàë îëóíóá. Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí èøüàëûíû äàâàì åòäèðìÿñè âÿ ùÿìèí òîðïàãëàðäà Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí ìþâúóäëóüó éàëíûç ìÿíôè ôÿñàäëàðà éîë à÷à áèëÿð. Èøüàë÷û âÿ òÿúàâöçêàð äþâëÿò
êèìè áóíà ýþðÿ áöòöí ìÿñóëèééÿò ðÿñìè Éåðåâàíûí
öçÿðèíÿ äöøöð.
3
www.yeniazerbaycan.com
06 éàíâàð 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 001 (4400)
2015-úè èëèí äþâëÿò áöäúÿñè óüóðëó ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô êóðñóíóí
äàâàì åòäèðèëìÿñèíÿ åòèáàðëû ìàëèééÿ òÿìèíàòû éàðàäûð
Áó èëèí áöäúÿñèíèí äÿ þòÿí èëèí áöäúÿñè êèìè èíâåñòèñèéà âÿ ñîñèàëéþíöìëö îëìàñû õöñóñèëÿ äèããÿòÿëàéèã ùàëäûð
Ñîí èëëÿðäÿ äöíéàäà éàøàíàí êàòàêëèçìëÿðÿ, àéðû-àéðû þëêÿëÿðèí ãëîáàë ìàëèééÿ-èãòèñàäè áþùðàíûí àúû ôÿñàäëàðû èëÿ öçëÿøìÿëÿðèíÿ áàõìàéàðàã, Àçÿðáàéúàí áó êèìè ìÿíôè
òÿñèðëÿðäÿí åòèáàðëû øÿêèëäÿ ãîðóíóá. Ùàçûðäà ðåñïóáëèêàìûç èãòèñàäèééàòûíûí ùÿúìèíÿ
ýþðÿ äöíéàíûí 70 þëêÿñè ñûðàñûíäà éåð àëûð.
Äöíéà ö÷öí áþùðàíëû èëëÿðäÿ áåëÿ Àçÿðáàéúàí íÿçÿðäÿ òóòóëàí èíôðàñòðóêòóð âÿ äèýÿð
ëàéèùÿëÿðèí ìàëèééÿ òÿìèíàòûíû ñûðô äàõèëè èìêàíëàð ùåñàáûíà óüóðëà òÿìèí åäèá, èãòèñàäèééàòûí íåôòäÿí àñûëûëûüûíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû, öìóìè äàõèëè ìÿùñóë èñòåùñàëûíäà
ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí õöñóñè ÷ÿêèñèíèí àðòûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ äèããÿòÿëàéèã óüóðëàðà
èìçà àòûá. Ãåéä åäÿê êè, þëêÿìèçäÿ äèíàìèê èíêèøàô åäÿí ãåéðè-íåôò ñåêòîðó ùåñàáûíà íåôò ñåêòîðóíóí öìóìè äàõèëè ìÿùñóëäàêû õöñóñè ÷ÿêèñèíèí 2013-úö èëäÿêè 43,4 ôàèçäÿí 2018-úè èëäÿ 28,7 ôàèçÿäÿê àçàëìàñû
ýþçëÿíèëèð. Þòÿí èëèí 9 àéûíäà áöòþâëöêäÿ þëêÿ èãòèñàäèééàòûíäà 2,5 ôàèç àðòûì ÿëäÿ îëóíóá.
ÿñàñ ýþòöðöëöá. Áóíäàí
áàøãà, áöäúÿ
ïðîãíîçëàðûíà
ÿêñ-òÿñèð ýþñòÿðÿ áèëÿúÿê
ãëîáàë ðèñêëÿð
äÿ ëàçûìè ñÿâèééÿäÿ ãèéìÿòëÿíäèðèëèá
âÿ áåëÿ ðèñêëÿðèí òÿñèðèíèí ìèíèìóìà åíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ çÿðóðè åùòèéàò òÿäáèðëÿðè íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Áöòöí áóíëàð 2015-úè èë äþâëÿò áöäúÿñèíèí
ïðîãíîçëàðûíà íèêáèí éàíàøìàüà ÿñàñ âåðèð.
Ìöòÿõÿññèñëÿðèí âóðüóëàäûãëàðû êèìè, áó èë
ö÷öí äþâëÿò áöäúÿñè ðåñïóáëèêàìûçûí äàâàìëû õàðàêòåð àëàí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô äèíàìèêàñûíû, èíêèøàôûí óüóðëó Àçÿðáàéúàí
ìîäåëèíèí þçÿëëèêëÿðèíè þçöíäÿ ÿêñ åòäèðìÿêëÿ éàíàøû, åéíè çàìàíäà, þëêÿíèí íþâáÿòè èëäÿ äÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ óüóðëàð ãàçàíìàñûíû òÿìèí åäÿúÿê.
Åéíè çàìàíäà, 2015-úè èëèí áöäúÿñèíèí
äÿ þòÿí èëèí áöäúÿñè êèìè èíâåñòèñèéà âÿ ñîñèàëéþíöìëö îëìàñû õöñóñèëÿ äèããÿòÿëàéèã
ùàëäûð. Ìÿëóìäóð êè, òàðèõèíèí äèíàìèê èíêèøàô äþâðöíö éàøàéàí Àçÿðáàéúàíäà ýåíèøìèãéàñëû èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðè ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Äàéàíûãëû åíåðæè òÿìèíàòû, ÿðçàã òÿùëöêÿñèçëèéè, ñó åùòèéàòëàðûíûí éàðàäûëìàñû, òðàíçèò èìêàíëàðûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, äàõèëè èñòåùñàëûí, èõðàú ïîòåíñèàëûíûí àðòûðûëìàñûíûí
òÿìèí åäèëìÿñè âÿ äèýÿð ìÿãñÿäëÿðëÿ ðåàëëàøäûðûëàí ëàéèùÿëÿð áó ãÿáèëäÿíäèð.
Þëêÿìèçäÿ ñîí 10 èëäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿòèí ÿñàñ ìàùèééÿòè, èëê íþâáÿäÿ, áó ñèéàñÿòèí ñîñèàë ìÿçìóíó èëÿ õàðàêòåðèçÿ îëóíóð. 2003-úö èëäÿí áÿðè ðåñïóáëèêàìûçäà 3 ìèíäÿí ÷îõ ìÿêòÿá, òÿõìèíÿí
500 ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñè, 40-äàí àðòûã èäìàí êîìïëåêñè òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá êè,
áó äà þëêÿìèçäÿ ñîñèàë ñàùÿéÿ ýþñòÿðèëÿí
äèããÿòèí òÿçàùöðöäöð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äÿôÿëÿðëÿ âóðüóëàéûá êè, þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿòèí ìÿðêÿçèíäÿ ìÿùç
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû äàéàíûð. Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áó âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿð íÿòèúÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà èøñèçëèê âÿ éîõñóëëóüóí ñÿâèééÿñè 5 ôàèçÿ åíèá. Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, áó
èëèí áöäúÿñèíèí äÿ ñîñèàëéþíöìëöëöéöíöí
ÿíÿíÿâè îëàðàã ñàõëàíûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Áó èë ðåñïóáëèêàìûçäà ÿñàñ ìàëèééÿ òÿ-
Ùàäè Ðÿúÿáëè: 2015-úè èëèí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ
ñîñèàë ñàùÿíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðè êèìè
ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñè Àçÿðáàéúàíäà Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿòèí
ÿñàñ ìÿãñÿäèíèí õàëãûí ðèôàùûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû,
þëêÿ âÿòÿíäàøëàðûíûí ñîñèàë ìöäàôèÿñèíèí
ýöúëÿíäèðèëìÿñè îëäóüóíó áèð äàùà òÿñäèãëÿéèð
Éåðè ýÿëìèøêÿí, Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè
ãöäðÿòèíèí ýåòäèêúÿ àðòìàñû 2015-úè èëèí
äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ äÿ þç ÿêñèíè òàïûá. Ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðÿê êè, 2015-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò áöäúÿñè ýÿëèðëÿðè 19 ìèëéàðä
438 ìèëéîí ìàíàò, õÿðúëÿðè 21 ìèëéàðä 100
ìèëéîí ìàíàò ïðîãíîçëàøäûðûëìàãëà òÿñäèãëÿíèá.
Áó ìÿãàìäà îíó äà ãåéä åäÿê êè, ðåñïóáëèêàìûçûí ìàëèééÿ èìêàíëàðû äà ýåòäèêúÿ
ýåíèøëÿíèð. Àçÿðáàéúàíûí ñòðàòåæè âàëéóòà
åùòèéàòëàðû 2014-úö èëèí 9 àéûíäà 3,5 ìèëéàðä
äîëëàð àðòàðàã òÿõìèíÿí 54 ìèëéàðä äîëëàðà
÷àòûá. Þëêÿìèçèí ñòðàòåæè âàëéóòà åùòèéàòëàðûíûí öìóìè äàõèëè ìÿùñóëà îëàí íèñáÿòè 70
ôàèçäèð. Áó ýþñòÿðèúèéÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí
äöíéàäà 20 þëêÿäÿí áèðèäèð. Þëêÿìèçèí ìàëèééÿ èìêàíëàðû ýåíèøëÿíäèêúÿ ðåñïóáëèêàìûçäà èíâåñòèñèéà ãîéóëóøóíóí ùÿúìè äÿ
àðòûð. 2015-úè èëäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà èíâåñòèñèéà ãîéóëóøëàðûíûí 5 ôàèç àðòàðàã 19,8 ìèëéàðä ìàíàòà ÷àòàúàüû ïðîãíîçëàøäûðûëûð. Þëêÿìèçÿ éàòûðûëàí èíâåñòèñèéàëàðûí ñòðóêòóðóíäà äàõèëè èíâåñòèñèéàëàð õàðèúè ñÿðìàéÿëÿðè
öñòÿëÿéèá. Áó èë þëêÿìèçÿ éàòûðûëàúàã èíâåñòèñèéàëàð ïîðòôåëèíäÿ õàðèúè ñÿðìàéÿëÿðèí ùÿúìè úÿìè 5,8 ìèëéàðä ìàíàò ïðîãíîçëàøäûðûëûð. Áóíóíëà ïàðàëåë ñóðÿòäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíà éàòûðûëàí èíâåñòèñèéàëàðûí íåôò ñåêòîðóíà éþíÿëäèëÿí ñÿðìàéÿëÿðè öñòÿëÿìÿñè äÿ ìöñáÿò òåíäåíñèéàäûð.
Áó èë ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíà 14 ìèëéàðä ìàíàò
èíâåñòèñèéà éàòûðûëàúàüû ïðîãíîçëàøäûðûëûð êè,
áó äà ñàùÿíèí äèíàìèê âÿ öñòöí èíêèøàôûíà
äÿëàëÿò åäèð.
Ðåñïóáëèêàìûçûí 2015-úè èë äþâëÿò áöäúÿñè òÿðòèá åäèëÿðêÿí ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ
ìöøàùèäÿ åäèëÿí áó êèìè ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô ìåéèëëÿðè, þòÿí èëèí 9 àéûíûí ìàêðîèãòèñàäè äóðóìó íÿçÿðÿ àëûíûá âÿ “Àçÿðáàéúàí
2020: ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñûíäà ãàðøûéà ãîéóëàí ùÿäÿôëÿð, íþâáÿòè 3 èëÿ
äàèð ìàêðîèãòèñàäè ïðîãíîç ýþñòÿðèúèëÿðè
Áó èëèí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ, ùÿì÷èíèí, þëêÿìèçäÿ àãðàð ñåêòîðóí èíêèøàôû, ÿðçàã òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðÿ õöñóñè éàíàøìà òÿòáèã åäèëèá. Ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ àãðàð ñåêòîðóí èíêèøàôûíà
“Àãðîëèçèíã” À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè, Ñàùèáêàðëûüà Êþìÿê Ìèëëè Ôîíäó, Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Íàçèðëèéè éàíûíäà Êÿíä Òÿñÿððöôàòû
Êðåäèòëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Àýåíòëèéè òÿðÿôèíäÿí
êèôàéÿò ãÿäÿð ìàëèééÿ âÿñàèòëÿðè àéðûëûð. Ðåñïóáëèêàäà àãðàð ñàùÿíèí äàùà äà òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ áó èëèí áöäúÿñèíäÿí
ÿëàâÿ îëàðàã 55 ìèëéîí ìàíàò âÿñàèòèí àéðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ãåéä åäÿê êè, 2015-úè èëèí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ þëêÿìèç ö÷öí ïðèîðèòåò ìÿñÿëÿëÿðÿ úèääè þíÿì âåðèëìÿñè Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí äÿ ðÿüáÿòëÿ
ãàðøûëàíûá. 2015-úè èë ö÷öí äþâëÿò áöäúÿñèíèí
ñîñèàë ìàùèééÿòèíÿ äèããÿò ÷ÿêÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí Ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ùàäè
Ðÿúÿáëè “2015-úè èëèí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ
ñîñèàë ñàùÿíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðäÿí
áèðè êèìè ìöÿééÿíÌóñà Ãóëèéåâ: Áàøëûúà ìÿãñÿä èíñàíëàðûí ëÿøäèðèëìÿñè Àçÿðñîñèàë ðèôàù ùàëûíûí éöêñÿê îëìàñûäûð. Îíà áàéúàíäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåýþðÿ äÿ, áöäúÿíèí ö÷äÿ áèðè ãÿäÿðè ùÿìèøÿ âèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíñîñèàëéþíöìëö îëóá. 2015-úè èëèí áöäúÿñèíèí äà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ñèéàñÿòèí
ÿñàñ
28 ôàèçÿ ãÿäÿðèíèí ñîñèàë ìÿñÿëÿëÿðÿ
ìÿãñÿäèíèí õàëãûí
àéðûëìàñû î äåìÿêäèð êè, ÿùàëèíèí ùÿéàò
ðèôàùûíûí éàõøûëàøñÿâèééÿñè èíäèêèíäÿí äàùà éàõøû îëàúàã
äûðûëìàñû, þëêÿ âÿòÿíäàøëàðûíûí ñîñèìèíàòû ðîëóíó îéíàéàí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ
àë ìöäàôèÿñèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè îëäóüóñîñèàëéþíöìëö õÿðúëÿðèí õöñóñè ÷ÿêèñè 27,6
íó áèð äàùà òÿñäèãëÿéèð” - äåéèá.
ôàèç ùÿääèíäÿäèð. Áöäúÿäÿ ñîñèàëéþíöìëö
Ùàäè Ðÿúÿáëè þëêÿäÿ ñîñèàë ìöäàôèÿ ñèñòÿäáèðëÿð öçðÿ õÿðúëÿðèí ìÿáëÿüè 9,2 ôàèç àðòûòåìèíèí ÿí âàúèáëÿðèíäÿí áèðèíèí ïåíñèéà ñûðûëàðàã 5 ìèëéàðä 826 ìèëéîí ìàíàò íÿçÿðäÿ
üîðòà ñàùÿñè îëäóüóíó íÿçÿðÿ ÷àòäûðûá. Ìèëòóòóëóá. 2015-úè èëèí áöäúÿñèíäÿ ÿùàëèíèí àçëÿò âÿêèëè âóðüóëàéûá êè, Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíòÿìèíàòëû òÿáÿãÿñèíÿ ïåíñèéà, òÿãàöä âÿ ñîäóíóí áöäúÿñè áó èñòèãàìÿòäÿ àïàðûëàí ýåñèàë ìöàâèíÿòëÿðèí þäÿíèøè ö÷öí 1 ìèëéàðä
íèø ìàñøòàáëû ôÿàëèééÿòè, ñàíáàëëû ðÿãÿìëÿðè
845 ìèëéîí ìàíàò íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Áó âÿñàþçöíäÿ åùòèâà åäèð. Ùàçûðëàíàí áöäúÿíèí
èò þòÿí èëëÿ ìöãàéèñÿäÿ 75 ìèëéîí ìàíàò
ÿñàñ õÿòòè äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí ìöâàôèã
÷îõäóð.
Ñÿðÿíúàìû èëÿ òÿñäèã åäèëìèø “2014-2020-úè
Þëêÿìèç ö÷öí öñòöí ÿùÿìèééÿò äàøûéàí
èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ïåíñèäèýÿð ñàùÿëÿðÿ äÿ êèôàéÿò ãÿäÿð ìàëèééÿ âÿéà òÿìèíàòû ñèñòåìèíèí èñëàùàòû Êîíñåïñèéàñàèòèíèí àéðûëìàñû áó èëèí äþâëÿò áöäúÿñèíè
ñû”äûð. Êîíñåïñèéà íþâáÿòè ìÿðùÿëÿäÿ ñûüîðõàðàêòåðèçÿ åäÿí ÿñàñ úÿùÿòëÿðäÿíäèð. Ìÿòà ïåíñèéà ñèñòåìèíäÿ éåíè èñëàùàòëàðûí àïàñÿëÿí, ùþêóìÿò ïàðëàìåíòäÿêè ìöçàêèðÿëÿð
ðûëìàñû, ñîñèàë ÿäàëÿòèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, éåíè
çàìàíû åëì õÿðúëÿðèíèí àðòûðûëìàñû èëÿ áàüëû
èíñòèòóòëàðûí ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ äèýÿð
þíÿìëè äÿéèøèêëèêëÿðè þçöíäÿ ÿêñ åòäèðèð êè,
òÿêëèôëÿðè íÿçÿðÿ àëàðàã áó õÿðúëÿðèí 8 ìèëéîí
áó äà íÿòèúÿäÿ õàëãûí ìÿíàôåéèíèí ãîðóíìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ àðòûðûëìàñûíû ìÿãáóë ùåìàñûíà, ðèôàù ùàëûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñûíà
ñàá åäèá. Áåëÿëèêëÿ, àðòûì áàø âåðäèêäÿ åëì
ýÿòèðèá ÷ûõàðàúàã.
õÿðúëÿðè 150,5 ìèëéîí ìàíàò òÿøêèë åäÿúÿê.
Ìèëëÿò âÿêèëè Ìóñà Ãóëèéåâ èñÿ 2015-úè èë
Áó, 2014-úö èëëÿ ìöãàéèñÿäÿ 3,6 ìèëéîí ìàäþâëÿò áöäúÿñèíè “áàëàíñëàøäûðûëìûø, èíâåñòèíàò âÿ éà 2,5 ôàèç ÷îõäóð.
ñèéàòóòóìëó âÿ ñîñèàëéþíöìëö áöäúÿ” êèìè
Ùå÷ øöáùÿñèç, òîðïàãëàðû èøüàëà ìÿðóç
ñÿúèééÿëÿíäèðèá. Äþâëÿò áöäúÿñèíèí õÿðú
ãàëàí, ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ éàøàéàí Àçÿðùèññÿñèíäÿ 1 ìèëéàðä ìàíàòäàí ÷îõ àðòûìûí
áàéúàí ö÷öí þëêÿíèí ìöäàôèÿ ãàáèëèééÿòèíèí
áþéöê ýþñòÿðèúè îëäóüóíó áèëäèðÿí Ì.Ãóëèéåâ
àðòûðûëìàñû ïðèîðèòåò ùÿäÿôëÿð ñûðàñûíäàäûð.
âóðüóëàéûá: “Öìóìèééÿòëÿ, 2015-úè èëèí
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü
áöäúÿñèíèí ýÿëèð âÿ õÿðú ùèññÿñè àðòûá.
ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èëÿ áàüëû àïàðûëàí ñöëù
Áöäúÿíèí óüóðëó úÿùÿòè ùÿì äÿ îäóð êè,
äàíûøûãëàðû íÿòèúÿ âåðìÿéÿúÿéè òÿãäèðäÿ,
îíóí ýÿëèð ùèññÿñèíäÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóðåñïóáëèêàìûç áàøãà âàñèòÿëÿðäÿí, î úöìëÿíóí ïàéû àðòûð”.
äÿí äÿ ýåòäèêúÿ ìþùêÿìëÿíÿí îðäóñóíóí
Ìèëëÿò âÿêèëèíèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Àçÿðáàéýöúöíäÿí èñòèôàäÿ åäÿðÿê þëêÿíèí ÿðàçè áöúàí
äþâëÿòèíèí ÿñàñ ñòðàòåæè õÿòòè âÿòÿíäàøëàòþâëöéöíö òÿìèí åòìÿê ùöãóãóíó þçöíäÿ
ðûí
ñîñèàë
ìöäàôèÿñèäèð: “Áàøëûúà ìÿãñÿä
ñàõëàéûð. Áó èëèí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ þëêÿìèèíñàíëàðûí
ñîñèàë ðèôàù ùàëûíûí éöêñÿê îëçèí áó ïðèîðèòåòè íÿçÿðÿ àëûíàðàã ìöäàôèÿ
ìàñûäûð.
Îíà
ýþðÿ äÿ, áöäúÿíèí ö÷äÿ áèðè
õÿðúëÿðèíèí þòÿí èëëÿ ìöãàéèñÿäÿ 809 ìèëéîí
ãÿäÿðè
ùÿìèøÿ
ñîñèàëéþíöìëö îëóá. 2015ìàíàò àðòûðûëàðàã 3 ìèëéàðä 783 ìèëéîí ìàúè èëèí áöäúÿñèíèí 28 ôàèçÿ ãÿäÿðèíèí ñîíàòà ÷àòäûðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Ãåéä
ñèàë ìÿñÿëÿëÿðÿ àéðûëìàñû î äåìÿêäèð êè,
åäÿê êè, Àçÿðáàéúàíûí òÿêúÿ ìöäàôèÿ õÿðúÿùàëèíèí ùÿéàò ñÿâèééÿñè èíäèêèíäÿí äàùà
ëÿðè ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòäóüó âÿñàèò Åðìÿíèñéàõøû îëàúàã”.
òàíûí áöòþâëöêäÿ áöäúÿ õÿðúëÿðèíäÿí ÷îõäóð.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
Ñèéàâóø Ôÿðùàä îüëó Ãàðàéåâ
Àçÿðáàéúàíûí òÿùñèë âÿ
åëìè èúòèìàèééÿòèíÿ àüûð èòêè
öç âåðìèøäèð. Òàíûíìûø
êèìéà÷û àëèì, Àçÿðáàéúàí
Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ùÿãèãè öçâö, êèìéà åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð,
ßìÿêäàð åëì õàäèìè, Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Íåôò Àêàäåìèéàñûíûí ðåêòîðó Ñèéàâóø
Ôÿðùàä îüëó Ãàðàéåâ 2015úè èë éàíâàðûí 2-äÿ þìðöíöí
73-úö èëèíäÿ âÿôàò åòìèøäèð.
Ñèéàâóø Ãàðàéåâ 1942úè èë àïðåëèí 30-äà Ñàìóõ ðàéîíóíóí Ãàðàüàúëû êÿíäèíäÿ àíàäàí îëìóøäóð. Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿêè 24 ñàéëû îðòà
ìÿêòÿáè áèòèðäèêäÿí ñîíðà î, 1959-1964-úö èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ (èíäèêè Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè) êèìéà èõòèñàñû öçðÿ àëè òÿùñèë àëìûøäûð.
ßìÿê ôÿàëèééÿòèíÿ 1964-úö èëäÿí åòèáàðÿí êå÷ìèø
ÑÑÐÈ Íåôò-Êèìéà Ñÿíàéåñè Íàçèðëèéèíèí Öìóìèòòèôàã Åëìè Òÿäãèãàò Îëåôèíëÿð Èíñòèòóòóíäà áàøëàéàí Ñèéàâóø Ãàðàéåâ 1966-1967-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Íåôò-Êèìéà Ïðîñåñëÿðè Èíñòèòóòóíóí Ñóìãàéûò ôèëèàëûíäà êè÷èê åëìè èø÷è èøëÿìèøäèð. Î,
1967-1970-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí Íåôò âÿ Êèìéà Èíñòèòóòóíóí àñïèðàíòóðàñûíäà îõóìóø, 1970-1982-úè èëëÿðäÿ
èñÿ ùÿìèí èíñòèòóòäà êè÷èê åëìè èø÷è, áàø åëìè èø÷è, áþëìÿ
ðÿùáÿðè âÿ äîñåíò âÿçèôÿëÿðèíè òóòìóøäóð. Ñèéàâóø Ãàðàéåâ 1982-úè èëäÿí èíäèêè Íåôò Àêàäåìèéàñûíäà öçâè êèìéà êàôåäðàñûíà ðÿùáÿðëèê åòìèø, 1988-1997-úè èëëÿðäÿ
êèìéà òåõíîëîýèéàñû ôàêöëòÿñèíèí äåêàíû îëìóøäóð. Î,
1997-úè èëäÿí þìðöíöí ñîíóíàäÿê Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò
Íåôò Àêàäåìèéàñûíûí ðåêòîðó âÿçèôÿñèíäÿ ÷àëûøìûøäûð.
Ñèéàâóø Ãàðàéåâ 1970-úè èëäÿ íàìèçÿäëèê, 1981-úè èëäÿ Ìèõàèë Ëîìîíîñîâ àäûíà Ìîñêâà Çÿðèô Êèìéà Òåõíîëîýèéàñû Èíñòèòóòóíäà äîêòîðëóã äèññåðòàñèéàëàðûíû ìöäàôèÿ åòìèø, 1984-úö èëäÿ ïðîôåññîð åëìè àäûíû àëìûøäûð. Î,
2001-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
ìöõáèð öçâö, 2007-úè èëäÿ èñÿ ùÿãèãè öçâö ñå÷èëìèøäèð.
Åéíè çàìàíäà î, áèð ñûðà õàðèúè óíèâåðñèòåòëÿðèí âÿ àêàäåìèéàëàðûí ôÿõðè äîêòîðó, ïðîôåññîðó âÿ öçâö èäè.
Àêàäåìèê Ñèéàâóø Ãàðàéåâ öçâè êèìéàéà äàèð ôóíäàìåíòàë òÿäãèãàòëàðû èëÿ òàíûíûðäû. Àëèìèí çÿðèô öçâè ñèíòåç
ñàùÿñèíäÿ àðàøäûðìàëàðûíûí íÿòèúÿñè îëàðàã àëûíìûø éåíè
ìàääÿëÿð íåôò ñÿíàéåñèíäÿ, òÿáàáÿòäÿ äÿðìàí ïðåïàðàòëàðûíûí àëûíìà öñóëëàðûíûí èøëÿíèá ùàçûðëàíìàñûíäà âÿ
êÿíä òÿñÿððöôàòûíäà áèòêèëÿðèí ñòèìóëéàòîðëàðûíûí éàðàäûëìàñûíäà òÿòáèã åäèëìèøäèð. Öçâè êèìéàíûí ìöàñèð èñòèãàìÿòëÿðè öçðÿ áèð íå÷ÿ éåíè ãàíóíàóéüóíëóüóí àøêàðà ÷ûõàðûëìàñû îíóí àäû èëÿ áèëàâàñèòÿ áàüëûäûð.
Þìðöíö íåôò êèìéàñû ñàùÿñèíäÿ éöêñÿê èõòèñàñëû
êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñûíà ùÿñð åòìèø Ñèéàâóø Ãàðàéåâ
500-ÿ éàõûí åëìè ÿñÿðèí, ùÿì÷èíèí 5 ìîíîãðàôèéàíûí, 10
äÿðñëèê âÿ äÿðñ âÿñàèòèíèí ìöÿëëèôè èäè. Î, åëìè íàèëèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ 60-äàí ÷îõ ïàòåíò âÿ 27 ìöÿëëèôëèê øÿùàäÿòíàìÿñèíÿ ëàéèã ýþðöëìöøäöð. Àëèìèí þëêÿìèçäÿ âÿ îíóí
ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà ÷àï îëóíìóø ÿñÿðëÿðè, åëÿúÿ äÿ
åëìè ñèìïîçèóì âÿ êîíôðàíñëàðäà ÷ûõûøëàðû ìöòÿõÿññèñëÿð
òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëìèøäèð.
Ñèéàâóø Ãàðàéåâ åëìè êàäðëàðûí éåòèøäèðèëìÿñè èøèíÿ
õöñóñè äèããÿò ýþñòÿðèðäè. Îíóí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà îíëàðëà
ýÿíú àëèìëèê äÿðÿúÿñè àëìàã ö÷öí äèññåðòàñèéà ìöäàôèÿ
åòìèøäèð.
Ñèéàâóø Ãàðàéåâèí åëìè âÿ ïåäàãîæè ôÿàëèééÿòè äþâëÿò
òÿðÿôèíäÿí ëàéèãèíúÿ äÿéÿðëÿíäèðèëìèøäèð. Î, ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí àëè ìöêàôàòëàðûíäàí îëàí
“Øþùðÿò” îðäåíè èëÿ òÿëòèô åäèëìèøäèð.
Òàíûíìûø êèìéà÷û àëèì âÿ ïåäàãîã, ñÿìèìè èíñàí
Ñèéàâóø Ôÿðùàä îüëó Ãàðàéåâèí õàòèðÿñè îíó òàíûéàíëàðûí ãÿëáèíäÿ ùÿìèøÿ éàøàéàúàãäûð.
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
Èëùàì ßëèéåâ
Àðòóð Ðàñèçàäÿ
Îãòàé ßñÿäîâ
Ðàìèç Ìåùäèéåâ
Åë÷èí ßôÿíäèéåâ
Ùàúûáàëà Àáóòàëûáîâ
Ôàòìà Àáäóëëàçàäÿ
Ìèêàéûë Úàááàðîâ
Àêèô ßëèçàäÿ
Òîôèã Íàüûéåâ
Äèëãÿì Òàüûéåâ
Ìÿùÿððÿì Ìÿììÿäéàðîâ
Êàìèë Ñàäûãîâ
Ìóñà Ðöñòÿìîâ
Íàäèð Ñåéèäîâ
Âàãèô Ôÿðçÿëèéåâ
Âàãèô Àááàñîâ
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñðàèë àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿð èíêèøàô
åäèð âÿ ùå÷ áèð ãöââÿ áóíà ìàíå îëà áèëìÿç
Èñðàèëèí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Ðàôàåë Ùàðïàç þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà
ìöíàñèáÿòëÿðèí ìþâúóä âÿçèééÿòè âÿ
ïåðñïåêòèâëÿðè èëÿ áàüëû ÀçÿðÒÀú-à
ìÿõñóñè ìöñàùèáÿ âåðèá. Ìöñàùèáÿíè òÿãäèì åäèðèê.
- Úÿíàá ñÿôèð, þòÿí èë Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñðàèë àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿð ùàíñû ùàäèñÿëÿðëÿ éàääà
ãàëäû?
- Ùàçûðäà þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû
ìöíàñèáÿòëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Áèçèì áèð ÷îõ íàèëèééÿòëÿðèìèç âàð. 2014-
úö èëäÿ ÿëàãÿëÿðèìèç éåíè ìÿðùÿëÿéÿ ãÿäÿì ãîéäó. Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí Äàâîñäà Èñðàèëèí Ïðåçèäåíòè Øèìîí
Ïåðåñ âÿ Áàø íàçèðè Áåíéàìèí
Íåòàíéàùó èëÿ ýþðöøëÿðè ÿëàãÿëÿðèìèçèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëìàñûíà áàðèç íöìóíÿäèð. Áèç ùàçûðäà òèúàðÿò âÿ åíåðæè ñàùÿëÿðèíäÿ
ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà äÿðèíëÿøìÿñèíÿ ÷àëûøûðûã.
Èñðàèë ùþêóìÿòè Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ þëêÿäÿ ýåäÿí ñöðÿòëè
èíêèøàôû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí éöðöòäöéö ñèéàñÿò
þëêÿíèí èãòèñàäè òÿðÿããèñèíÿ éþíÿëèá.
Èíêèøàô åäÿí ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà
ÿìÿêäàøëûã ùÿð èêè þëêÿ ö÷öí ãàðøûëûãëû
ìàðàã êÿñá åäèð. 2015-úè èëèí ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ íÿçÿð ñàëñàã ýþðÿðèê êè, áèç
ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ
äÿ øàõÿëÿíäèðèëìÿñèíÿ ìöâÿôôÿã îëìóøóã. Èñðàèë øèðêÿòëÿðè Àçÿðáàéúàíäà
ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà - êÿíä òÿñÿððöôàòû âÿ ñó òåõíîëîýèéàëàðû, òåëåêîììóíèêàñèéà, òóðèçì, òèáá ñàùÿëÿðèíäÿ ôÿàëèé-
éÿò ýþñòÿðèðëÿð. Áó ñàùÿëÿðäÿ òÿúðöáÿ
âÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëìàñû ö÷öí
òðåíèíãëÿð òÿøêèë åäèëèá. Èñðàèë Àçÿðáàéúàíûí ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäàêû òÿúðöáÿñèíè þéðÿíìÿêäÿ ìàðàãëûäûð.
Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿð äÿ èíêèøàô åäèð. Áóíäàí áàøãà,
òÿðÿôëÿð äèïëîìàòèê âÿ õèäìÿòè ïàñïîðòëàðûí ñàùèáëÿðè ö÷öí âèçà ðåæèìèíèí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñè öçðÿ ìöùöì ñàçèø èìçàëàéûáëàð. Áó, Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñðàèë
àðàñûíäà õöñóñè ìöíàñèáÿòëÿðèí îëäóüóíóí äàùà áèð ýþñòÿðèúèñèäèð.
Ö÷ àé áóíäàí ÿââÿë ìÿí ÀÁØ-äà
ñÿôÿðäÿ îëäóì. Áèç Âàøèíãòîíäà, ÍéóÉîðêäà, Ôèëàäåëôèéàäà êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíûí òàðèõè, ìÿäÿíèééÿòè ùàããûíäà äàíûøäûã. Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ 30-äàí ÷îõ ýþðöø êå÷èðäèê.
Àçÿðáàéúàíûí óüóðëàðûíäàí, áó þëêÿäÿêè òîëåðàíòëûã ìöùèòèíäÿí, åëÿúÿ äÿ
èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíäàí
ñþùáÿò à÷ìàã õîø èäè.
- Þòÿí èëèí ñîíëàðûíäà Èñðàèëèí áÿçè ãÿçåòëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí áàðÿäÿ ÿñàññûç ìàòåðèàëëàð äÿðú
åäèëìèøäè. Áóíóíëà áàüëû ôèêèðëÿ-
ðèíèçè áèëìÿê èñòÿðäèê.
- Èñðàèë-Àçÿðáàéúàí ÿëàãÿëÿðèíèí
ÿñàñû Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá. Áèçèì ÿëàãÿëÿðèìèç ÷îõ ýöúëö, äÿðèí ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûüà ñþéêÿíèð. Èñðàèëèí Àçÿðáàéúàíäà
÷îõëó äîñòëàðû âàð. Áèç àçÿðáàéúàíëû
äîñòëàðûìûçëà ñûõ ìöçàêèðÿëÿð àïàðûðûã.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñðàèë àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿð èíêèøàô åäèð âÿ ùå÷ áèð ãöââÿ
áóíà ìàíå îëà áèëìÿç. Èñðàèë âÿ Àçÿðáàéúàí ðÿùáÿðëèêëÿðè àðàñûíäà Äöíéà
Èãòèñàäè Ôîðóìó âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã
òÿäáèðëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýþðöøëÿð îëóð.
Áèç äèããÿòè ÿìÿêäàøëûüûí éåíè ñàùÿëÿðèíèí èíêèøàôûíà éþíÿëòìèøèê.
- Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè áàðÿäÿ íÿ
äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿëàãÿëÿðèìèçèí
äàùà äà ýåíèøëÿíìÿñè ö÷öí éàõøû
ïåðñïåêòèâëÿð âàð. Èñðàèë ö÷öí Àçÿðáàéúàí èëÿ ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûã
äà âàúèáäèð. Ùàéôà Óíèâåðñèòåòè èëÿ
Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ìöãàâèëÿñèíèí èìçà-
ëàíìàñû ïëàíëàøäûðûëûð.
“Àçÿðáàéúàí Ùàâà Éîëëàðû” øèðêÿòè
ùÿôòÿäÿ èêè äÿôÿ Èñðàèëÿ ó÷óøëàð ùÿéàòà
êå÷èðèð. Èñðàèë âÿòÿíäàøëàðû, ùÿì÷èíèí
Àçÿðáàéúàí âàñèòÿñèëÿ Íéó-Éîðêà ñÿôÿð åòìÿê èìêàíû ãàçàíûáëàð. 2015-úè
èëäÿ òèúàðÿò âÿ áèçíåñ ñàùÿëÿðèíäÿ
ÿìÿêäàøëûüû äàùà äà ýåíèøëÿíäèðìÿê
ö÷öí èêèòÿðÿôëè ìöãàâèëÿëÿðèí èìçàëàíìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Ùàçûðäà áó ìöãàâèëÿëÿð öçÿðèíäÿ èø ýåäèð.
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôèð òÿéèí îëóíàðêÿí ìÿíÿ äàùè øàèð Íèçàìè Ýÿíúÿâèíèí éÿùóäè äèëèíÿ òÿðúöìÿ åäèëìèø
“Õÿìñÿ”ñè òÿãäèì îëóíäó. “Ãàôãàçûí
Øåêñïèðè”íèí ìÿãáÿðÿñèíè çèéàðÿò åòìÿê ìÿíäÿ äÿðèí òÿÿññöðàòëàð îéàòäû.
Èñðàèëèí òàíûíìûø éàçû÷ûëàðûíûí ÿñÿðëÿðè
Àçÿðáàéúàí äèëèíÿ òÿðúöìÿ åäèëèð. ×îõ
ñåâèíèðÿì êè, Éåðóñÿëèìäÿ êå÷èðèëÿí
ôåñòèâàëäà Àçÿðáàéúàí ìóüàìû ñÿñëÿíäèðèëäè. Èñðàèë ìóñèãè÷èëÿðè Ãÿáÿëÿ
Áåéíÿëõàëã Ìóñèãè Ôåñòèâàëûíäà èøòèðàê
åäèðëÿð. Áó ñàùÿëÿðäÿ äÿ ÿìÿêäàøëûüûìûç äàâàì åäÿúÿê.
Àçÿðáàéúàí áèð äèïëîìàòûí ýþíäÿðèëÿ áèëÿúÿéè ÿí ýþçÿë þëêÿëÿðäÿíäèð.
Äöøöíöðÿì êè, áó ìþùòÿøÿì äèéàðûí
ìÿäÿíèééÿòèíè þéðÿíìÿê ùÿð êÿñäÿ
ìàðàã îéàäàð.
- Èñðàèë èäìàí÷ûëàðû Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíà íåúÿ ùàçûðëàøûðëàð? Éÿãèí êè,
áóíóíëà áàüëû ìÿëóìàòûíûç âàð.
- Áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû êèìè ìþòÿáÿð èäìàí éàðûøëàðûíäà èøòèðàê åòìÿê
áèçèì èäìàí÷ûëàðûìûç ö÷öí îëäóãúà
ÿùÿìèééÿòëèäèð. Áó Îéóíëàðäà Èñðàèëäÿí òÿõìèíÿí 200 èäìàí÷ûäàí èáàðÿò
êîìàíäà èøòèðàê åäÿúÿê. Äöøöíöðÿì
êè, áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû èäìàí÷ûëàðûìûçà þëêÿíèçëÿ éàõûíäàí òàíûø îëìàã
èìêàíû éàðàäàúàã. Ìÿí èäìàí àçàðêåøèéÿì. Èñðàèë ìåäèàñûíäà Àâðîïà
Îéóíëàðûíà áþéöê ìàðàã âàð. Òÿáèè êè,
Ðèî äå Æàíåéðîäà êå÷èðèëÿúÿê Îëèìïèéà Îéóíëàðûíà Àçÿðáàéúàíäà âÿñèãÿ
ãàçàíìàã áèçèì èäìàí÷ûëàðûìûç ö÷öí
âàúèáäèð. Áàêûäà Àâðîïà Îéóíëàðûíà
ùàçûðëûüû õöñóñè ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì.
Òèêèëÿí èäìàí îáéåêòëÿðè èíñàíû âàëåù
åäèð. Áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû äàùà ÷îõ
èñðàèëëè òóðèñòèí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð åòìÿñèíÿ ñÿáÿá îëàúàã.
4
www.yeniazerbaycan.com
06 éàíâàð 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 001 (4400)
ßôâ Ñÿðÿíúàìû íþâáÿòè ùóìàíèçì íöìóíÿñèäèð
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ:
Ñÿêêèç àé âàõò ãàëûð...
Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè áó Ñÿðÿíúàìûí èìçàëàíìàñûíû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèðëÿð
Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèê äÿéÿð âÿ òÿñèñàòëàðûí òÿøÿêêöë òàïäûüû ìöàñèð ùöãóãè äþâëÿòäèð. Þëêÿìèçäÿ äàõèëè ñèéàñÿò êóðñóíóí
ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè äåìîêðàòèê
òÿñèñàòëàðûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí âÿ
ìöäàôèÿ åäèëìÿñè òÿøêèë åäèð. Þç íþâáÿñèíäÿ, þëêÿìèçäÿ èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí îëóíìàñû, ùÿð áèð
ôÿðäÿ ñîñèàë ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ èøòèðàê
åòìÿê ö÷öí ÿëâåðèøëè øÿðàèòèí éàðàäûëìàñû
äþâëÿò ãóðóúóëóüó ïðîñåñèíèí ùóìàíèñò ñÿúèééÿëè ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè òÿøêèë åäèð. Áó èñÿ, íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, ÷îõøàõÿëè
ùóìàíèçì ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè
øÿðòëÿíäèðÿí áàøëûúà àìèëëÿðäÿíäèð.
Áó ìÿãàìäà ãåéä åäÿê êè, þëêÿìèçäÿ
2014-úö èëèí ìöùöì ùàäèñÿëÿðèíäÿí áèðè äÿ
äåêàáðûí 29-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí “Ìÿùêóì åäèëìèø áèð ñûðà øÿõñëÿðèí ÿôâ îëóíìàñû ùàããûíäà” Ñÿðÿíúàì èìçàëàìàñû îëäó. Ñÿðÿíúàìà
ÿñàñÿí, àçàäëûãäàí ìÿùðóìåòìÿ úÿçàñûíà
ìÿùêóì îëóíìóø 79 íÿôÿð úÿçàñûíûí ÷ÿêèëìÿìèø ùèññÿñèíäÿí, 3 íÿôÿð èñëàù èøëÿðè úÿçàñûíûí ÷ÿêèëìÿìèø ùèññÿñèíäÿí, 5 íÿôÿð èñÿ
ëèá âÿ 32 ÿôâ Ôÿðìàíû èìçàëàíûá. Àìíèñòèéà
àêòëàðû 77 ìèíäÿí ÷îõ èíñàíà øàìèë åäèëèá,
áóíëàðäàí 21325 íÿôÿðè úÿçàñûíûí
Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà:
÷ÿêèëìÿìèø ùèññÿñèíäÿí àçàä
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû òÿðÿôèíäÿí îëóíóá. Óëó þíäÿð òÿðÿôèíäÿí èìçàëàíàí ÿôâ ôÿðìàíëàðû èëÿ 3 ìèíìöòÿìàäè îëàðàã èìçàëàíàí
äÿí àðòûã øÿõñ áàüûøëàíàðàã úÿâÿ Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè
çàëàðûíäàí àçàä åäèëèá. Ìÿùç
òÿðÿôèíäÿí îëäóãúà éöêñÿê
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ãèéìÿòëÿíäèðèëÿí ÿôâ
ùóìàíèçìèíèí íÿòèúÿñè îëàðàã þëêÿìèçäÿ 1998-úè èëäÿ þëöì ùþêñÿðÿíúàìëàðû áåéíÿëõàëã
ìö àðàäàí ãàëäûðûëûá âÿ Àçÿðáàéñÿâèééÿäÿ äÿ òÿãäèð îëóíóð
úàíûí àäû Øÿðãäÿ áó úÿçàíû ëÿüâ
åäÿí èëê þëêÿëÿðäÿí áèðè êèìè òàðèõÿ äöøöá.
úÿðèìÿ úÿçàñûíäàí àçàä îëóíóá. ÖìóìèéÑåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, Óëó þíäÿðèí ÿñàñûíû
éÿòëÿ, ùóìàíèçì Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò ñèéàãîéäóüó
ñèéàñÿò áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ñÿòèíèí ìöùöì òÿðêèá ùèññÿñèäèð. Áó ñèéàñÿßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí
óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð.
òèí âÿ ìöñáÿò ÿíÿíÿíèí òÿìÿëè èñÿ Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá.
Öìóììèëëè ëèäåð ùÿð çàìàí ìÿðùÿìÿò, èíÅëìàí Ìÿììÿäîâ:
ñàíïÿðâÿðëèê äÿéÿðëÿðèíÿ áþéöê þíÿì âåÀçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
ðèá âÿ áóíó Þç ôÿàëèééÿòè áîéó äàèì äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàéûá. Òÿñàäöôè äåéèë
ùóìàíèçì ñèéàñÿòè
êè, ìÿùêóìëàðûí úÿçàñûíûí éöíýöëëÿøäèðèëâÿòÿíäàø-äþâëÿò
ìÿñè, éàõóä îíëàðûí úÿçàäàí òàì àçàä
ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ òÿñèð
åäèëìÿñè òÿäáèðëÿðèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿê
ýþñòÿðÿí âàúèá àìèëäèð
ìÿãñÿäèëÿ 1995-úè èëäÿ Áàüûøëàíìà Ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ Êîìèññèéà éàðàäûëûá, 2001-úè
èëäÿ èñÿ î, ßôâ Ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ Êîìèññèéà
Àçÿðáàéúàíäà ìÿùêóìëàðûí ÿôâ îëóíìàñû
èëÿ ÿâÿç îëóíóá. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèìöòÿìàäè õàðàêòåð äàøûéûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì
éåâ ìÿùêóìëàðûí áàüûøëàíìàñû ÿíÿíÿñèíè
ßëèéåâèí ùÿð èë èìçàëàäûüû ÿôâ ñÿðÿíúàìëàðû
ôîðìàëàøäûðìàãëà îíëàðà åòèìàä ýþñòÿðäèéèìèíëÿðëÿ àèëÿéÿ ñåâèíú ýÿòèðèð.
íè ñöáóòà éåòèðèðäè.
Þç íþâáÿñèíäÿ, Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿÁóðàäàí äà, ÿôâ ñÿðÿíúàìëàðûíûí ÿõëàãè,
òèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè ãÿçåòèìèçÿ à÷ûãëàìàëàìÿíÿâè-ïñèõîëîæè, èúòèìàè ôàéäàñû þçöíö òÿñðûíäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äåêàáðûí 29äèã åäèð. Åéíè çàìàíäà, úèíàéÿòêàðëûã éîëóíäà èìçàëàäûüû íþâáÿòè Ñÿðÿíúàìû éöêñÿê
äàí öç ÷åâèðÿðÿê þçöíö òÿêìèëëÿøäèðìÿéÿ
ãèéìÿòëÿíäèðèáëÿð.
÷àëûøàí âÿ áóíóíëà áàøãàëàðûíà äà íöìóíÿ
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ñàùèáÿ Ãàôàðîâà
îëàí èíñàíëàðûí ñàéûíûí àðòìàñû úÿìèééÿò
äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí õàëãû Äöíéà Àçÿðáàéäàõèëèíäÿêè êðèìèíîýåí äóðóìóí ñòàáèëëèéèúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö ÿðÿôÿñèíäÿ ÷îõ
íÿ, úèíàéÿòêàðëûüûí âÿ öìóìèééÿòëÿ, íåãàòèâ
òàðèõè ùàäèñÿëÿð éàøàäû. Þíúÿ Ùåéäÿð ìÿñúèùàëëàðûí ñÿâèééÿñèíèí àçàëäûëìàñûíà òÿñèð
äèíèí èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñè, äàùà ñîíðà èñÿ
ýþñòÿðÿí ôàêòîð êèìè ÷ûõûø åäèð.
ÿôâ Ñÿðÿíúàìûíûí èìçàëàíìàñû èíñàíëàðûí
Àçÿðáàéúàíäà ìÿùêóìëàðûí ÿôâ îëóíñåâèíúèíÿ ÿëàâÿ ñåâèíú ãàòäû. Îíóí ñþçëÿðèìàñû ùÿì þëêÿ Ïðåçèäåíòèíèí èìçàëàäûüû
íÿ ýþðÿ, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí éöêñÿê àëè
Ôÿðìàí âÿ ñÿðÿíúàìëàð, ùÿì äÿ Ìèëëè Ìÿúäÿéÿðëÿðÿ, ùóìàíèçì èäåàëëàðûíà ñþéêÿíÿí
ëèñèí ãÿáóë åòäèéè àìíèñòèéà àêòëàðû ÿñàñûíäà
ÿôâ Ñÿðÿíúàìûíû èìçàëàìàñû õàëãûìûç òÿðÿùÿéàòà êå÷èðèëèð. Ãåéä îëóíäóüó êèìè,
ôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð: “Áó, ÏðåçèÖìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿéàòà êåäåíòèìèçèí ùÿìèøÿ ñþéëÿäèéè “Áèçèì ñèéà÷èðäèéè äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìàùèééÿòèíè þçöíñÿòèìèçèí ìÿðêÿçèíäÿ èíñàí àìèëè, Àçÿðäÿ ÿêñ åòäèðÿí ùóìàíèñòëèéèí íÿòèúÿñèíäÿ
áàéúàí âÿòÿíäàøû äàéàíûð” ôèêðèíèí íþâÿôâ âÿ àìíèñòèéà òÿñèñàòëàðû éàðàäûëûá, 1995áÿòè òÿñäèãèäèð. Áÿëè, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè
2003-úö èëëÿðäÿ 7 Àìíèñòèéà àêòû ãÿáóë åäè-
ùÿð àääûìûíäà þç âÿòÿíäàøûíû äöøöíöð,
ñîñèàë ñòàòóñóíäàí, äèíèíäÿí, ìèëëèééÿòèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã áöòöí âÿòÿíäàøëàðûíûí éöêñÿê ùÿéàò øÿðàèòè èëÿ
òÿìèí îëóíìàñûíû ïðèîðèòåò åëàí
åäèá”.
Ñ.Ãàôàðîâà õàòûðëàäûá êè, Àçÿðáàéúàíäà ùóìàíèçì ñèéàñÿòèíèí
ÿñàñû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá: “Öìóììèëëè ëèäåðèìèç äÿ þëêÿéÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè
äþâðëÿðäÿ õöñóñè ÿëàìÿòäàð òàðèõëÿðäÿ, ìèëëè áàéðàìëàðûìûçäà ÿôâ
ñÿðÿíúàìëàðû èìçàëàéûð, ìÿùêóì îëóíìóø èíñàíëàðûí úÿìèééÿòÿ éåíèäÿí èíòåãðàñèéà îëóíìàñû, àçàäëûüà ÷ûõìàñû ö÷öí
îíëàðà øàíñ âåðèð, ùÿìèí èíñàëàðûí àèëÿëÿ-
ùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ÿôâ Ñÿðÿíúàìûíûí
èìçàëàíìàñû íþâáÿòè ùóìàíèçì íöìóíÿñè êèìè ÷ûõûø åäèð”, - äåéÿ ìèëëÿò âÿêèëè áèëäèðèá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Åëìàí Ìÿììÿäîâ èñÿ äåéèá êè, Àçÿðáàéúàíäà ìÿùêóìëàðûí ÿôâ îëóíìàñû, âÿòÿíäàøëàðà ùóìàíèñò
ìöíàñèáÿòèí ýþñòÿðèëìÿñè äàâàìëû õàðàêòåð
äàøûéûð: “Áó, èëê íþâáÿäÿ, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùóìàíèçì ñèéàñÿòèíèí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëìÿëèäèð. Õàòûðëàäàã êè, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìàùèééÿòèíè þçöíäÿ ÿêñ åòäèðÿí
ùóìàíèñòëèéèí íÿòèúÿñèíäÿ ÿôâ âÿ àìíèñòèéà òÿñèñàòëàðû éàðàäûëûá âÿ áó ýöíÿ ãÿäÿð áèð ÷îõ àìíèñòèéà àêòû ãÿáóë åäèëèá,
ñÿðÿíúàìëàð èìçàëàíûá. Ìÿùç Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùóìàíèçìèíèí íÿòèúÿñè
îëàðàã þëêÿìèçäÿ þëöì ùþêìö äÿ àðàäàí
ãàëäûðûëûá. Áó ýöí äÿ Àçÿðáàéúàíäà èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóãëàðû ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí îëóíóá âÿ äþâëÿò þç âÿòÿíäàøëàðûíà ùóìàíèñò ìöíàñèáÿòèíè äàâàì
åòäèðèð. Áó äà Àçÿðáàéúàíûí ìöñáÿò áåé-
Ñàùèáÿ Ãàôàðîâà:
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
éöêñÿê àëè äÿéÿðëÿðÿ,
ùóìàíèçì èäåàëëàðûíà
ñþéêÿíÿí ÿôâ Ñÿðÿíúàìû
èìçàëàìàñû õàëãûìûç òÿðÿôèíäÿí
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð
íÿëõàëã èìèúèíÿ ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿëÿð âåðèð. Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ùóìàíèçì ñèéàñÿòè âÿòÿíäàø-äþâëÿò
ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ òÿñèð ýþñòÿðÿí âàúèá
àìèëäèð”.
Åëøàä Ìèðáÿøèðîüëó:
Ïîëèòîëîã Åëøàä Ìèðáÿøèðîüëó èñÿ
áèëäèðèá
êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
èìçàëàäûüû
ÿôâ Ñÿðÿíúàìû äþâëÿòèí âÿèìçàëàäûüû ÿôâ Ñÿðÿíúàìû
òÿíäàøëàðà ãàðøû ùóìàíèñò ìþâãåéèíè
éöêñÿê ùóìàíèçì
ÿêñ åòäèðèð. Ïîëèòîëîã ÿëàâÿ åäèá êè, èííöìóíÿñèäèð âÿ
ñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí îëóíìàñû Àçÿðáàéúàí äþââÿòÿíäàøëàðà âåðèëÿí àëè
äÿéÿðè þçöíäÿ åùòèâà åäèð ëÿòèíèí äàõèëè ñèéàñÿò êóðñóíóí ÿñàñ
èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè òÿøêèë åäèð:
“Åéíè çàìàíäà, äþâëÿò þç âÿòÿíäàøðèíÿ áþéöê ñåâèíú áÿõø åäèðäè. Óëó þíäÿëàðûíà ãàðøû êèôàéÿò ãÿäÿð ùóìàíèñò ìþâðèí ñèéàñè êóðñóíó óüóðëà äàâàì åòäèðÿí
ãåäÿäèð, âÿòÿíäàøëàðûí úÿìèééÿò äàõèëèíÏðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äÿ áó ÿíÿíÿéÿ ñàäÿ òÿùëöêÿñèç, ÿìèí-àìàíëûã øÿðàèòèíäÿ
äèã ãàëàðàã ìöòÿìàäè îëàðàã áó àääûìëàéàøàìàñû, îíëàðûí þç èìêàí âÿ ãàáèëèéðû àòûð. Ñîíóíúó ÿôâ Ñÿðÿíúàìû äà áóíà
éÿòëÿðèíäÿí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿëÿðè
ìèñàëäûð”.
äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð. ßôâ Ñÿðÿíúàìû áó
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð
áàõûìäàí õöñóñè ÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Áó
âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí
Ñÿðÿíúàì, áöòþâëöêäÿ, áÿùñ îëóíàí êàñÿäð ìöàâèíè Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà èñÿ äåéèá êè,
òåãîðèéàéà ìÿõñóñ âÿòÿíäàøëàðûí úÿäþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû òÿðÿôèíäÿí ìöòÿìàäè
ìèééÿòÿ èíòåãðàñèéàñûíà ìöùöì òþùôÿëÿð
îëàðàã èìçàëàíàí âÿ Àçÿðáàéúàí èúòèìàèéâåðÿúÿê”.
éÿòè òÿðÿôèíäÿí îëäóãúà éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèÅ.Ìèðáÿøèðîüëóíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Ïðåçèðèëÿí ÿôâ ñÿðÿíúàìëàðû áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ
äåíò Èëùàì ßëèéåâèí èìçàëàäûüû ÿôâ Ñÿðÿíúàäÿ òÿãäèð îëóíóð. “Áó, åéíè çàìàíäà, Àçÿðìû éöêñÿê ùóìàíèçì íöìóíÿñèäèð âÿ âÿáàéúàíûí ìöñáÿò áåéíÿëõàëã èìèúèíÿ äÿòÿíäàøëàðà âåðèëÿí àëè äÿéÿðè þçöíäÿ åùòèâà
éÿðëè òþùôÿëÿð âåðèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, äååäèð: “Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè äþâëÿòèí
ìîêðàòèê ÿíÿíÿëÿðèí òÿøÿêêöë òàïäûüû, èíùóìàíèçì ñèéàñÿòèíè îëäóãúà éöêñÿê äÿñàí ùöãóãëàðûíûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãîéÿðëÿíäèðèð. Öìóìèééÿòëÿ, áó Ñÿðÿíúàì
ðóíäóüó Àçÿðáàéúàíûí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèÀçÿðáàéúàíäà ùóìàíèñò ñèéàñÿòèí ùÿéàòà
éàñÿòè áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà éöêñÿê ãèéêå÷èðèëìÿñèíÿ äàèð ÷îõñàéëû ýþñòÿðèúèëÿðìÿòëÿíäèðèëèð. Ìÿùç ðåàëëàøäûðûëàí ùóìàäÿí áèðèäèð”.
íèçì ñèéàñÿòè äÿ áó êîíòåêñòäÿ ìöñòÿñÍàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
íà ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Áó áàõûìäàí,
þòÿí èëèí äåêàáð àéûíûí 29-äà Ïðåçèäåíò ÈëÍóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿ Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí
Ùÿìðÿéëèéè Ýöíö âÿ Éåíè èë áàéðàìû ãåéä îëóíóá
Àçÿðáàéúàí òàðèõèíÿ óüóðëó èë êèìè äàõèë îëàí 2014-úö èë Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû ö÷öí äÿ ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿëÿðëÿ
éàääà ãàëûá. Éîëà ñàëäûüûìûç èëäÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíûí 90 èëëèê éóáèëåéè ýåíèø ãåéä îëóíóá. ßââÿëêè èëëÿðäÿêè
êèìè, “Ìóõòàðèééÿò èëè”íäÿ äÿ èãòèñàäè âÿ
ñîñèàë ùÿéàòûí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ òÿðÿããè-
éÿ íàèë îëóíóá, ÿùàëèíèí ðèôàùûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ çÿðóðè òÿäáèðëÿð
ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Õöñóñèëÿ, àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðèíèí ÿùàòÿ äàèðÿñèíèí ýåíèøëÿíìÿñè ãÿäèì Íàõ÷ûâàíû äàùà äà ýþçÿëëÿøäèðèá. Áàøà âóðäóüóìóç èëèí óüóðëó ñîñèàë-èãòèñàäè éåêóíëàðû ìóõòàð ðåñïóáëèêà
ÿùàëèñèíèí Éåíè èëè éöêñÿê áàéðàì ÿùâàë-
ðóùèééÿñè èëÿ ãàðøûëàìàñûíà ñÿáÿá îëóá.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè
Ìÿúëèñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèëèá êè, ìóõòàð ðåñïóáëèêàäà
Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèéè
Ýöíö âÿ Éåíè èë áàéðàìëàðû ðóù éöêñÿêëèéè, òÿíòÿíÿ âÿ áàéðàì ýÿçèíòèñè øÿðàèòèíäÿ
ãåéä åäèëèá. Áàéðàìëàðûí ýÿëèøè ìöíàñèáÿòèëÿ áèð íå÷ÿ ýöí ÿââÿëäÿí Íàõ÷ûâàí
øÿùÿðèíäÿ éîëêàëàð áÿçÿäèëèá âÿ øÿùÿð
áàéðàì ëèáàñûíà áöðöíöá.
Äåêàáðûí 31-äÿ àõøàì ñààòëàðûíäà
ìèíëÿðëÿ íàõ÷ûâàíëû âÿ ìóõòàð ðåñïóáëèêàíûí ãîíàãëàðû ìÿðêÿç ìåéäàíäà - Ùåéäÿð
ßëèéåâ ïðîñïåêòèíäÿ òîïëàøûá, ùÿìðÿéëèê
áàéðàìûíû áèðëèêäÿ ãåéä åäèáëÿð. Ìåéäàíäà òÿøêèë îëóíàí êîíñåðò ïðîãðàìûíäà Âÿòÿíèìèçè, ùÿìðÿéëèéè, ìèëëè äÿéÿðëÿðèìèçè,
Éåíè èëè òÿðÿííöì åäÿí ìàùíûëàð ñÿñëÿíèá, ýÿíúëÿð ðÿãñ åäÿðÿê õîø äÿãèãÿëÿð
êå÷èðèáëÿð.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè
Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè Âàñèô Òàëûáîâ àèëÿ öçâëÿðè èëÿ áèðëèêäÿ áàéðàì øÿíëèéèíäÿ èøòèðàê
åäèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèéè Ýöíö âÿ Éåíè èë ìöíàñèáÿòèëÿ õàëãûìûçà òåëåâèçèéà âàñèòÿñèëÿ
òÿáðèêè ìÿðêÿçè ìåéäàíäà âÿ äèýÿð éåð-
ëÿðäÿ ãóðàøäûðûëàí ìîíèòîðëàð âàñèòÿñèëÿ
áèðáàøà éàéûìëàíûá. Àçÿðáàéúàí õàëãûíà
òÿáðèêëÿðèíè ÷àòäûðàí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû
äåéèá: “Áó ýöí Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèéè Ýöíöäöð. ßìèíÿì,
äöíéàäà éàøàéàí áöòöí àçÿðáàéúàíëûëàð ùàãëû îëàðàã ôÿõð åäèðëÿð êè, áó ýöí
ãöäðÿòëè, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè
âàðäûð. Ìöñòÿãèëëèê áèçèì ö÷öí ÿí áþéöê õîøáÿõòëèêäèð, ÿí áþéöê ñÿðâÿòäèð.
Áèç 23 èëäèð êè, ìöñòÿãèëèê âÿ ìöñòÿãèë
ñèéàñÿò àïàðûðûã. Ìèëëè ìàðàãëàð, ìèëëè
äÿéÿðëÿð öçÿðèíäÿ ãóðóëìóø áó ìöñòÿãèë ñèéàñÿò áóýöíêö Àçÿðáàéúàí ðåàëëûãëàðûíû òÿìèí åäèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí äèíàìèê, ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí þëêÿäèð. Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèéà, àçàäëûã, ìöñòÿãèëëèê, òÿðÿããè, èíêèøàô éîëó
èëÿ óüóðëà ýåäÿí þëêÿäèð. ßìèíÿì,
äöíéàäà éàøàéàí áöòöí àçÿðáàéúàíëûëàð ôÿõð åäèðëÿð êè, áó ýöí äöíéà õÿðèòÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí êèìè äþâëÿò âàð, þç
ñþçöíö äåéèð, äåéÿúÿê âÿ áèçèì óüóðëó èíêèøàôûìûç áóíäàí ñîíðà äà òÿìèí
åäèëÿúÿêäèð”.
Øÿíëèéÿ òîïëàøàí ñàêèíëÿð ýåúÿ ñààòëàðûíäà ìþùòÿøÿì áàéðàì àòÿøôÿøàíëûüûíû
ñåéð åäèá, éóðäóìóçà èëê ãÿäÿìëÿðèíè ãîéàí Éåíè èëè õîø àðçóëàð âÿ áþéöê òÿíòÿíÿ
èëÿ ãàðøûëàéûáëàð.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè,
ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ ïàðòèéàíûí áóèëêè ïëàíëàðû âÿ
ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ èøòèðàêû èëÿ áàüëû à÷ûãëàìà âåðèá.
Ñ.Íîâðóçîâ “Ãàôãàçèíôî”éà à÷ûãëàìàñûíäà áèëäèðèá êè, þòÿí èë
êå÷èðèëÿí áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè àðòûã éåêóíëàøûá: “Ùÿð áèð äàèðÿäÿ âÿ ìÿíòÿãÿäÿ ìöøàùèäÿ÷èëÿðèìèç õöñóñè âÿðÿãÿ ùàçûðëàìûøäû, ïàðòèéà òÿðÿôèíäÿí îíëàð òîïëàíûëûá. Äàèðÿëÿðäÿ
ñå÷êèëÿðèí ýåäèøàòû, íÿòèúÿëÿðè èëÿ áàüëû ùåñàáàò ùàçûðëàéûá
òÿãäèì åäÿúÿéèê. Þòÿí èë ïàðòèéà ñûðàëàðûíà êèôàéÿò ãÿäÿð
èíñàíëàð ãÿáóë îëóíóá. Áóíëàðëà áàüëû ùåñàáàòûí âåðèëìÿñè äÿ éàíâàð àéûíà íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Åéíè çàìàíäà, Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí êîíôðàíñû êå÷èðèëìÿëèäèð. Áó ïðîñåñÿ ñòàðò âåðÿúÿéèê. Áóíäàí ÿëàâÿ, áèëäèéèìèç êèìè, áó èë ïàðëàìåíò
ñå÷êèëÿðè èëèäèð. Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû ìöòÿìàäè îëàðàã ñå÷êèëÿðäÿ ãàëèá ýÿëäèéè ö÷öí ôåâðàë àéûíäàí áàøëàéàðàã Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí ãÿðàðû èëÿ ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíÿ ùàçûðëûã ïðîñåñèíÿ ñòàðò âåðÿúÿê. Ñå÷êèëÿðÿ ñÿêêèç àé âàõò ãàëûð. Áó ìöääÿò ÿðçèíäÿ ÷àëûøàúàüûã êè, ãàðøûéà ãîéäóüóìóç âÿçèôÿëÿðèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè âÿ ñå÷êèéÿ ðÿñìè ñòàðòûí âåðèëìÿñèíÿ ãÿäÿð ýþðöëìÿëè îëàí èøëÿðè ùÿëë åäÿê”.
Ìèëëÿò âÿêèëè ãåéä åäèá êè, ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ ùÿì ïàðòèéàëàðàðàñû, ùÿì äÿ ôÿðäëÿðàðàñû ìöáàðèçÿ ýåäèð: “Ùÿð áèð
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû èñòÿéèð êè, ïàðëàìåíòäÿ òÿìñèë îëóíñóí. Êå÷ìèøäÿ åëÿ îëóðäó êè, ùÿð áèð äàèðÿäÿí 20-25 íÿôÿð
íàìèçÿäëèéèíè èðÿëè ñöðöðäö. Ùÿòòà åëÿ ùàëëàð îëóðäó êè, ïàðòèéàíûí ðÿñìè ãàéäàäà íàìèçÿä èðÿëè ñöðìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, ïàðòèéàíûí áàøãà áèð öçâö äÿ þçöíöí àðçóñóíó ùÿéàòà êå÷èðèðäè. Áó, ïàðòèéàíûí öìóìè ñèéàñÿòèíÿ çèää îëñà äà,
âÿòÿíäàø êèìè ùöãóãóíäàí èñòèôàäÿ åäèðäè. Áèç éàëíûç òþâñèéÿ âåðÿ áèëèðäèê êè, áåëÿ ùàëäà íàìèçÿäëÿð èðÿëè ñöðöëìÿñèí. Åëÿ îëóá êè, ïàðòèéàíûí áèð öçâö äèýÿðèíÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðûá. Òÿáèè êè, ïàðòèéàëàð ÷àëûøàúàã êè, áó ñå÷êèäÿ èøòèðàê åòñèí. Äþâëÿò áöäúÿñèíäÿí ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí ìàëèééÿëÿøìÿñèíèí øÿðòëÿðèíäÿí áèðè äÿ îíëàðûí ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ èøòèðàê åäèá ìöâàôèã ñÿñëÿðè àëìàñûäûð. Áóíäàí ñîíðà ïàðòèéàëàð äþâëÿò áöäúÿñèíäÿí âÿñàèò àëìàã ùöãóãó ÿëäÿ åäèð. Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí ñå÷êèäÿ èøòèðàêëà áàüëû âåðäèéè ãÿðàðëà ÿëàãÿäàð èñÿ îíó äåéÿ áèëÿðÿì êè, ùå÷ Ìöñàâàò
Ïàðòèéàñû âàð êè, ñå÷êèäÿ äÿ èøòèðàê åòñèí?”.
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Àçÿðáàéúàí äþâëÿò÷èëèê
ìàðàãëàðûíû ùå÷ íÿéÿ ýöçÿøòÿ ýåòìÿéÿúÿê
“Áÿçè äàèðÿëÿð Û Àâðîïà Îëèìïèéà Îéóíëàðû ÿðÿôÿñèíäÿ
äöíéàíûí äèããÿòèíèí Àçÿðáàéúàíäà îëìàñûíäàí èñòèôàäÿ
åäÿðÿê áèçÿ ãàðøû òÿçéèãëÿð åäÿúÿê. Èúòèìàèééÿò áóíó èíäèäÿí áèëìÿëèäèð”. Áóíó “ïóáëèêà.àç”-à à÷ûãëàìàñûíäà Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ïàðëàìåíòèí Ìöäàôèÿ âÿ òÿùëöêÿñèçëèê êîìèòÿñèíèí öçâö Ñèéàâóø
Íîâðóçîâ “Ôðååäîì Ùîóñå”óí ñàáèã ïðåçèäåíòè, Âàøèíãòîíäàêû ÌàêÊåéí Èíñòèòóòóíóí áàø äèðåêòîðó Äàâèä Êðàìåðèí
Áàðàê Îáàìàíû Áàêûéà ãàðøû ñàíêñèéàëàðà ÷àüûðìàñû, åëÿúÿ
äÿ, Àâðîïà Îëèìïèéà Îéóíëàðûíûí áîéêîò åäèëìÿñè ùàãäà ôèêèðëÿðèíÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðÿðêÿí äåéèá.
Ñ.Íîâðóçîâ Êðàìåðèí åðìÿíè ëîááèñèíÿ áàüëû îëäóüóíó
äåéèá: “Àçÿðáàéúàíäà èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí êå÷èðèëìÿñè
þëêÿìèçèí äöíéàäà îëàí íöôóçóíóí, ñàáèòëèéèíèí, òÿøêèëàò÷ûëûã ãàáèëèééÿòèíèí ýþñòÿðèúèñèäèð. Ìöõòÿëèô ãöââÿëÿð, äàèðÿëÿð áóíäàí íàðàùàò÷ûëûã êå÷èðèðëÿð. Õöñóñèëÿ åðìÿíè ëîááèñèíÿ õèäìÿò åäÿí òÿøêèëàòëàð, ãóðóìëàð âÿ øÿõñëÿð þç
íàðàùàòëûüûíû à÷ûã øÿêèëäÿ áèëäèðèðëÿð. Îíà ýþðÿ äÿ, þëêÿìèçÿ ãàðøû áó úöð èòòèùàìëàðûí, ôèêèðëÿðèí áóíäàí ñîíðà
äàùà ÷îõ ñÿñëÿíÿúÿéèíè áèëìÿëèéèê. Þç òÿùëöêÿñèçëèéè ìàðàãëàðûíäàí ÷ûõûø åäÿí ÀÁØ áöòöí ôóíäàìåíòàë äÿéÿðëÿðè òàïäàëàéûð. Áåëÿ òÿçéèãëÿðëÿ îíëàð þç àýåíòëÿðèíèí ãåéðèãàíóíè ôÿàëèééÿòèíè þðò-áàñäûð åòìÿê èñòÿéèðëÿð. Áöòöí èúòèìàèééÿò áó úöð ãÿðÿçëè ôèêèðëÿðÿ, èòòèùàìëàðà ùàçûð îëìàëû, òÿçéèãëÿðèí åäèëÿúÿéèíè èíäèäÿí áèëìÿëèäèð”.
ÉÀÏ Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè Àçÿðáàéúàíûí ýåðè ÷ÿêèëìÿéÿúÿéèíè à÷ûãëàéûá: “Îðòàéà àòûëàí ôèêèðëÿð ìÿíàñûçäûð. Áèç áóíëàðûí
åðìÿíè ëîááèñèíäÿí ãàéíàãëàíäûüûíû éàõøû áèëèðèê. Ìÿãñÿä
Àçÿðáàéúàíäà åðìÿíè êÿøôèééàòûíà èøëÿéÿí, òÿùëöêÿñèçëèêëÿ
áàüëû ìÿëóìàòëàð âÿ äþâëÿò ñèðëÿðèíè äöøìÿí þëêÿéÿ þòöðÿíëÿðèí àçàäëûüà ÷ûõìàñûíû òÿìèí åòìÿêäèð. Åéíè çàìàíäà,
âåðýèäÿí éàéûíàíëàðû, ãðàíòëàð àëûá áàøãà ìÿãñÿäëÿðÿ õèäìÿò åäÿíëÿðè ãîðóìàüà ÷àëûøûðëàð. Ëàêèí Àçÿðáàéúàí äþâëÿò÷èëèê ìàðàãëàðûíû ùå÷ íÿéÿ ýöçÿøòÿ ýåòìÿéÿúÿê”.
Ýÿíúÿäÿ Úàâàä õàí àíûëûá
Ýÿíúÿíèí áÿéëÿðáÿéè,
Ãàúàð òàéôàñûíäàí ñîíóíúó ùàêèì Çèéàäîüëó Úàâàä õàíûí ÷àð Ðóñèéàñûíûí
èøüàë÷ûëàðûíà ãàðøû ãåéðèáÿðàáÿð äþéöøäÿ øÿùèä îëìàñûíûí 211 èëëèéè ìöíàñèáÿòèëÿ ÿíÿíÿâè àíûì ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá. Øÿùÿð ðÿñìèëÿðè, çèéàëûëàð, ýåíèø èúòèìàèééÿò íöìàéÿíäÿëÿðè ãÿùðÿìàíëûüû èëÿ Àçÿðáàéúàí òàðèõèíèí
ÿí øàíëû ñÿùèôÿëÿðèíäÿí áèðèíè éàçàí Úàâàä õàíûí Ìÿãáÿðÿñè
þíöíÿ òÿð ýöë-÷è÷ÿê äÿñòÿëÿðè ãîéàðàã, åùòèðàìëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Òÿäáèðäÿ Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí áèðèíúè ìöàâèíè Ìèêàéûë Çåéíàëîâ, ÀÌÅÀ-íûí Ýÿíúÿ áþëìÿñèíèí
àêàäåìèê êàòèáè Ôóàä ßëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê, Úàâàä õàíûí ãÿùðÿìàíëûüûíäàí, êå÷äèéè ùÿéàò éîëóíäàí ýåíèø ñþùáÿò à÷ûá,
îíóí áöòöí ÿñðëÿð ö÷öí âÿòÿíïÿðâÿðëèê íöìóíÿñè îëäóüóíó
âóðüóëàéàðàã, Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿ Úàâàä õàíûí
õàòèðÿñèíè ÿáÿäèëÿøäèðìÿê ö÷öí ýþðöëÿúÿê èøëÿðäÿí äàíûøûáëàð.
Ãåéä åäÿê êè, 1786-úû èëäÿí 1804-úö èëÿ ãÿäÿð Ýÿíúÿíè
èäàðÿ åäÿí Úàâàä õàí ðóñ èìïåðèéàñûíûí ýåíåðàëû Ïàâåë Ñèñèàíîâóí áàøäàí-àéàüà ñèëàùëàíàí îðäóñóíóí ìöùàñèðÿñèíäÿ áèð àéäàí àðòûã ãàëàðàã, Ýÿíúÿíè èøüàë÷ûëàðà òÿñëèì åòìÿìÿê ö÷öí ãåéðè-áÿðàáÿð äþéöøäÿ îüóëëàðû Óüóðëó âÿ Ùöñåéíãóëó èëÿ áèðëèêäÿ ãÿùðÿìàíúàñûíà ùÿëàê îëóá. Äöøìÿí éàëíûç
îíëàðûí ìåéèäè öñòöíäÿí êå÷ÿðÿê Ýÿíúÿéÿ äàõèë îëà áèëèá.
Úàâàä õàíûí ãÿùðÿìàíëûüû Àçÿðáàéúàí òàðèõèíèí ÿí øàíëû ñÿùèôÿëÿðèíäÿí áèðè êèìè ÿáÿäè àíûëìàüà ëàéèãäèð.
5
www.yeniazerbaycan.com
06 éàíâàð 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 001 (4400)
“Áèç ôÿõð åäèðèê êè, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
âÿòÿíäàøëàðû âÿ ðåýèîíóí ÿí ýöúëö ñèéàñè òÿøêèëàòû Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí öçâëÿðèéèê”
Ìÿøùóð “91-ëÿð”äÿí áèðè, ïðîôåññîð Ôèêðÿò Èñìàéûëîâóí 80 éàøû òàìàì îëóá
Ôèêðÿò Èñìàéûë îüëó Èñìàéûëîâ. 1935-úè èë
éàíâàðûí 3-äÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíûí Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿ ìöÿëëèì àèëÿñèíäÿ àíàäàí îëóá. 1954-úö èëäÿ Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ àäûíà
Íàõ÷ûâàí øÿùÿð 1 ñàéëû îüëàí îðòà ìÿêòÿáèíè áèòèðèá. 1960-úû èëäÿ î çàìàíêû Ïåäàãîæè Èíñòèòóòóí, èíäèêè Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Ïåäàãîæè Óíèâåðñèòåòèíèí ôèçèêà-ðèéàçèééàò ôàêöëòÿñèíè áèòèðÿðÿê,
òÿéèíàòëà Àçÿðáàéúàí Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
Ôèçèêà Èíñòèòóòóíà ýþíäÿðèëèá. 1960-úû èëèí íîéàáð àéûíäàí Ôèçèêà Èíñòèòóòóíäà ëàáîðàíò, áàø
ëàáîðàíò, êè÷èê åëìè èø÷è, áàø åëìè èø÷è âÿçèôÿëÿðèíäÿ ÷àëûøûá âÿ ùàçûðäà ëàáîðàòîðèéà ìöäèðèäèð.
1973-úö èëäÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö âÿ ãàéüûñû ñàéÿñèíäÿ ÑÑÐÈ Ùÿðáè Ñÿíàéå
Íàçèðëèéèíèí Ìîñêâà “Åëìè-Òÿäãèãàò Òÿòáèãè Ôèçèêà Èíñòèòóòó”íóí Áàêû ôèëèàëû éàðàäûëûá âÿ Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí Ðÿéàñÿò Ùåéÿòèíèí ãÿðàðû èëÿ
Ôèçèêà Èíñòèòóòóíäàí áèð íå÷ÿ íÿôÿð, î úöìëÿäÿí, Ôèêðÿò Èñìàéûëîâ äà ùÿìèí èíñòèòóòà êå÷èá.
ÑÑÐÈ Ùÿðáè Ñÿíàéå Íàçèðëèéèíèí ýþíäÿðèøè èëÿ
1979-80-úè èëëÿðäÿ Ì.Â.Ëîìîíîñîâ àäûíà
Áó ýöíëÿðäÿ, äàùà äîüðóñó,
éàíâàðûí 3-äÿ õåéèðõàù èíñàí, òàíûíìûø åëì àäàìû, ìÿøùóð “91ëÿð”äÿí áèðè, ïðîôåññîð Ôèêðÿò Èñìàéûëîâóí 80 éàøû òàìàì îëóá.
Áó ìöíàñèáÿòëÿ òÿáðèê âÿ ìöêàôàòëàðû ãÿáóë åäÿí éóáèëéàð ö÷öí
ÿí áþéöê ìöêàôàòû èñÿ éóáèëåé
ÿðÿôÿñèíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âåðèá. Áåëÿ êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí þòÿí èë äåêàáðûí 16äà èìçàëàäûüû Ñÿðÿíúàìà ÿñàñÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà ôÿàë èøòèðàêûíà ýþðÿ Ôèêðÿò Èñìàéûë îüëó Èñìàéûëîâà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí ôÿðäè òÿãàöäö
âåðèëÿúÿê. Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüûäàí ãöðóð
ùèññè êå÷èðÿí Ô.Èñìàéûëîâ áóíà
ýþðÿ ãÿçåòèìèç âàñèòÿñèëÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ áèð äàùà ìèííÿòäàðëûã åäèá: “Þëêÿìèçèí
èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà ôÿàë èøòèðàêûìà ýþðÿ
ìÿíè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí ôÿðäè òÿãàöäöíÿ ëàéèã ýþðäöéö ö÷öí úÿíàá Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ñÿìèìè ãÿëáäÿí
äÿðèí òÿøÿêêöðöìö áèëäèðèð, äþâëÿò áàø÷ûìûçà
ìþùêÿì úàíñàüëûüû, óçóí þìöð àðçóëàéûðàì!
Åéíè çàìàíäà, úÿíàá Ïðåçèäåíòèí ñÿìÿðÿëè
èúòèìàè ôÿàëèééÿòèìè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿðÿê
äöç áåø èë áóíäàí ÿââÿë ìÿíè “Øþùðÿò” îðäåíè èëÿ òÿëòèô åòäèéèíÿ ýþðÿ äÿ äàèì áþéöê ìèííÿòäàðëûã äóéüóñó êå÷èðäèéèìè áèð äàùà âóðüóëàìàüû þçöìÿ áîðú ñàéûðàì”.
Ôèêðÿò Èñìàéûëîâ, ùÿì÷èíèí, “Òàëå ìÿíÿ
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâëÿ åéíè äþâðäÿ éàøàìàã, Îíóí ðÿùáÿðëèéè èëÿ õàëãûìûçûí àçàäëûüû, ìöñòÿãèëëèéèìèçèí äþíìÿçëèéè óüðóíäà
Ãóðòóëóø ùÿðÿêàòûíûí, áó ùÿðÿêàòûí ãÿëÿáÿñèíäÿí ñîíðà èñÿ ìèëëè äþâëÿò ãóðóúóëóüóíóí âÿ ìöùöì èúòèìàè-ñèéàñè ïðîñåñëÿðèí ôÿàë èøòèðàê÷ûñû îëìàã õîøáÿõòëèéè íÿñèá åòìèøäèð. Óíóäóëìàç ðÿùáÿðèìèçèí þëìÿç èäåéàëàðûíûí, àðçó âÿ òþâñèéÿëÿðèíèí áó ýöí àðäûúûëëûãëà âÿ óüóðëà ýåð÷ÿêëÿøìÿñè, úÿíàá Ïðåçèäåíòèí íîâàòîð âÿ ãÿòèééÿòëè ôÿàëèééÿòè íÿòèúÿñèíäÿ ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí ýöúëÿíìÿñè âÿ
ãöäðÿòëÿíìÿñè ùÿì þìðöíö åëìÿ ùÿñð åòìèø àëèì-çèéàëû, ùÿì äÿ éàðàíäûüû èëê ýöíäÿí
ñûðàëàðûíäà îëäóüóì Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí öçâö êèìè ãÿáèìäÿ áþéöê ñåâèíú âÿ
ãöðóð ùèññè äîüóðóð”, - äåéÿ ÿëàâÿ åäèá.
“Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
àäû èëÿ áàüëû îëàí ÉÀÏ
õàëãûìûçûí âÿ ðåñïóáëèêàìûçûí
ìöñòÿãèëëèéè óüðóíäà áþéöê
ìöáàðèçÿ éîëó êå÷èá”
Áÿëè òÿãäèìàòäà äà ãåéä åäèëäèéè êèìè, Ôèêðÿò Èñìàéûëîâ, ÉÀÏ-ûí éàðàäûëìàñûíäà õèäìÿòëÿð ýþñòÿðìèø ìÿøùóð “91-ëÿð”äÿí áèðèäèð. Áèçèìëÿ ñþùáÿòèíäÿ áó ìÿãàìà õöñóñè îëàðàã
òîõóíàí éóáèëéàð “Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû èëÿ áàüëû îëàí ÉÀÏ õàëãûìûçûí âÿ ðåñïóáëèêàìûçûí ìöñòÿãèëëèéè óüðóíäà áþéöê
ìöáàðèçÿ éîëó êå÷èá. ÉÀÏ ãûñà ìöääÿòäÿ
òÿøêèëàòëàíàðàã þëêÿíèí ÿí ìöòÿøÿêêèë ñèéàñè ãöââÿñèíÿ ÷åâðèëèá” äåéèá.
Ïàðòèéàíûí éàðàäûëìàñû ïðîñåñèíäÿ èøòèðàêûíû øÿðÿôëè áèð ìÿðùÿëÿ ùåñàá åäÿí éóáèëéàð áèëäèðèá êè, 1992-úè èëäÿ ðåñïóáëèêàäà áàø âåðÿí
ïðîñåñëÿð áèð çèéàëû êèìè îíëàðû íàðàùàò åäèá.
Ìîñêâà “Èíúÿ Êèìéà Òåõíîëîýèéà Èíñòèòóòóíóí”
õöñóñè ôàêöëòÿñèíè - “Êîñìèê ìàòåðèàëøöíàñëûã
âÿ òåõíîëîýèéà” èõòèñàñû öçðÿ áèòèðèá.
1982-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà
éåíè åëìè âÿ ñÿíàéå ñàùÿñèíèí éàðàäûëìàñû âÿ
èíêèøàôûíà ýþðÿ åëìè-òåõíèêà ñàùÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò ìöêàôàòû ëàóðåàòû
àäûíà, 2009-úó èë 29 äåêàáð òàðèõèíäÿ “Øþùðÿò”
îðäåíèíÿ ëàéèã ýþðöëöá.
15-äÿí àðòûã íàìèçÿäëèê äèññåðòàñèéàñûíûí
åëìè ðÿùáÿðè âÿ åëìè ìÿñëÿùÿò÷èñè îëóá, áåéíÿëõàëã âÿ ðåñïóáëèêà åëìè æóðíàëëàðäà ÷àï
îëóíìóø 200-äÿí àðòûã åëìè, åëìè-ïóáëèñèñòèê
ÿñÿðèí, î úöìëÿäÿí, 20 åëìè èõòèðàíûí, 10-äàí
àðòûã ñÿìÿðÿëÿøäèðèúè òÿêëèôèí ìöÿëëèôèäèð.
1988-úè èëäÿ þëêÿäÿ áàø âåðÿí èúòèìàè-ñèéàñè ïðîñåñëÿðëÿ ÿëàãÿäàð îëàðàã ñèéàñè ùÿðÿêàòà ãîøóëóá, Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí
(ÉÀÏ) éàðàäûëìàñûíûí òÿøÿááöñêàðëàðûíäàí âÿ
òÿøêèëàò÷ûëàðûíäàí - “91-ëÿð”äÿí áèðè îëìàãëà 21
íîéàáð 1992-úè èëäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû éàðàíäûüû ýöíäÿí áó ïàðòèéàíûí öçâöäöð.
20 ôåâðàë 1993-úö èëäÿí ÉÀÏ Éàñàìàë ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðèäèð. Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí Û, ÛÛ, ÛÛÛ, ÛÂ,  ãóðóëòàéëàðûíûí íöìàéÿíäÿñè âÿ ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö ñå÷èëèá.
Û ÷àüûðûø 12 íîéàáð 1995-úè èë òàðèõäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíÿ êå÷èðèëÿí
ñå÷êèëÿðäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñÿ äåïóòàò ñå÷èëèá, ïàðëàìåíò ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ Òÿáèè åùòèéàòëàð, åíåðýåòèêà âÿ åêîëîýèéà ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êîìèññèéàíûí ñÿäð ìöàâèíè âÿçèôÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèá.
Ùàçûðäà ÀÌÅÀ-íûí Ôèçèêà Èíñòèòóòóíäà ëàáîðàòîðèéà ðÿùáÿðè âÿçèôÿñèíäÿ âÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Éàñàìàë ðàéîí òÿøêèëàòûíûí
ñÿäðè êèìè åëìè, èúòèìàè-ñèéàñè ñàùÿäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
äèðèëÿí âÿ óüóðëà òÿòáèã åäèëÿí ÿñàñ ïðîãðàì
ìÿðàìû Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí ãîðóíóá ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿí, ÿðàçè áöòþâëöéöíöí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿí, äåìîêðàòèê, ùöãóãè, äöíéÿâè äþâëÿò ãóðóëìàñûíäàí, ÿìèí-àìàíëûã, èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê, ìèëëè ùÿìðÿéëèê, ýöúëö âÿ ñîñèàëéþíöìëö
èãòèñàäèééàò éàðàòìàãäàí èáàðÿò îëóá âÿ
þòÿí 22 èëäÿ þç ïðîãðàì ìÿãñÿäëÿðèíÿ, éÿíè
ìöñòÿãèëëèê, äþâëÿò÷èëèê ïðèíñèïè, ãàíóí÷óëóã ïðèíñèïè, àçÿðáàéúàí÷ûëûã, âÿòÿí÷èëèê
ïðèíñèïè, âàðèñëèê, éàðàäûúû òÿêàìöë ïðèíñèïè,
êîíñòðóêòèâ ÿìÿêäàøëûã, âÿòÿíäàø ùÿìðÿéëèéè ïðèíñèïè, ñîñèàë ÿäàëÿò ïðèíñèïèíÿ âÿ ñ.
ñàäèã ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèá. Îíà ýþðÿ äÿ, áó
ýöí Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèë äþâëÿò îëàðàã
èíêèøàô ìÿðùÿëÿëÿðèíè òÿùëèë åäÿðêÿí òàì ìÿñóëèééÿòëÿ ãåéä åäèðèê êè, ÉÀÏ-ûí ùÿéàòà êå÷èðäèéè òÿäáèðëÿð, ãÿáóë åòäèéè òàðèõè ãÿðàðëàð
þëêÿìèçèí ýÿëÿúÿê èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðèíèí
ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñè âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí áóýöíêö èíêèøàô ñÿâèééÿñèíÿ
÷àòìàñû áàõûìûíäàí ìöùöì ðîë îéíàéûá.
Éÿíè, þëêÿìèçèí ÿëäÿ åòäèéè óüóðëàðäà ÉÀÏûí äà þçöíÿìÿõñóñ ðîëó âÿ ïàéû âàð. Ùàçûðäà èñÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ
ÉÀÏ óüóðëà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð âÿ ðåýèîíóí
ÿí ýöúëö ñèéàñè ãöââÿñèíÿ ÷åâðèëèá”.
“Þç ôÿàëèééÿòèìèçäÿ
êÿìèééÿòÿ éîõ, êåéôèééÿòÿ
öñòöíëöê âåðèðèê”
Ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, ïàðòèéàíûí éàðàíìàñû èëÿ áàüëû Íàõ÷ûâàíäà êå÷èðèëÿí òàðèõè
êîíôðàíñäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàíûí áöòöí ðàéîíëàðûíäà ÉÀÏ-ûí þçÿêëÿðè éàðàíìàüà áàøëàéûá.
Åéíè çàìàíäà, 1993-úö èë ôåâðàëûí 20-äÿ 26 èëê
ìÿäÿíèééÿòè, ýåéèíìÿéè, ÿí ÿñàñû èñÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèéè âÿ ìèëëÿòè ñåâìÿéè Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâäÿí þéðÿíñèíëÿð. Ùåéäÿð ßëèéåâèí
áèçÿ ÷îõ áþéöê òþâñèéÿëÿðè âàð. Îíëàðà ÿìÿë
åòìÿëèéèê. Áóíëàðûí è÷ÿðèñèíäÿ èêè ìÿãàìû
ìÿí õöñóñè îëàðàã âóðüóëàìàã èñòÿðäèì.
Ìÿñÿëÿí, Öìóììèëëè ëèäåð ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí ãîðóíóá ñàõëàíìàñûíû òþâñèéÿ
åäèðäè. Áó ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð èñÿ áèçèì äèëèìèç, àäÿòèìèç, äèíèìèç âÿ ìÿäÿíèééÿòèìèçäèð. Éåðè ýÿëìèøêÿí, ùÿëÿ ñîâåòëÿðèí äöíéàéà
ìåéäàí îõóäóüó áèð âàõòäà Ùåéäÿð ßëèéåâ
ÁÄÓ-íóí éóáèëåéèíäÿ âÿ éàçû÷ûëàðûí ãóðóëòàéûíäà Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿ ÷ûõûø åòäè. Áó, áþéöê ñåíñàñèéàéà ñÿáÿá îëìóøäó. ×öíêè î
âàõò ãÿáóë îëóíìóøäó êè, áèðèíúè êàòèáëÿð ýÿðÿê ðóñ äèëèíäÿ ÷ûõûø åòñèíëÿð. Áó ÿíÿíÿíè èñÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ ïîçäó. ßí ÿñàñû Êîíñòèòóñèéàìûçà Àçÿðáàéúàí äèëèíèí äþâëÿò äèëè îëìàñû
ùàããûíäà ìàääÿ äàõèë åäèëäè. Áàõ, ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð áóäóð. Áó ýöí Îíóí ñèéàñÿòèíè äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
áöòöí àääûìëàðû, ìóüàì ñÿíÿòèíèí èíêèøàô
åòäèðèëìÿñè, åéíè çàìàíäà, Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ
ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâàíûí áó
ñàùÿäÿêè ôÿàëèééÿòè äÿ ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñûíà õèäìÿò åäèð. Ðåýèîíëàðûí
ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû, àðòûã òÿêúÿ ïàéòàõò
Áàêûäà äåéèë, åéíè çàìàíäà, ðåýèîíëàðäà äà
áåéíÿëõàëã ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿðèí, ìÿñÿëÿí,
Ãÿáÿëÿäÿ áåéíÿëõàëã ìóñèãè ôåñòèâàëûíûí êå÷èðèëìÿñè Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñÿòèíèí íÿ ãÿäÿð
äöçýöí îëìàñû âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
áó ñèéàñÿòè íåúÿ óüóðëà âÿ òÿêàìöë éîëó èëÿ
èíêèøàô åòäèðìÿñè äåìÿêäèð. Èêèíúè áèð ìÿãàì èñÿ Óëó þíäÿðèí “Ìÿí ùÿìèøÿ ôÿõð åòìèøÿì, áó ýöí äÿ ôÿõð åäèðÿì êè, ìÿí àçÿðáàé-
Áàùàð Ìóðàäîâà: Ñàòãûíëàð
þç úÿçàëàðûíû àëàúàãëàð
“Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿêúÿ Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíäÿ äåéèë, äèýÿð
ìÿñÿëÿëÿðäÿ äÿ èêèëè
ñòàíäàðòëàð àðòûã à÷ûã
õàðàêòåð
äàøûéûð”.
“Ýöí.Àç” õÿáÿð âåðèð êè,
áóíó ìÿòáóàòà à÷ûãëàìàñûíäà Ìèëëè Ìÿúëèñ
(ÌÌ) ñÿäðèíèí ìöàâèíè
Áàùàð Ìóðàäîâà äåéèá.
Î áèëäèðèá êè, áóíó
òÿêúÿ áèçèì âÿòÿíäàøëàð
äåéèë, áöòöí äöíéà ìöøàùèäÿ åäèð.
Á.Ìóðàäîâàíûí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, òÿÿññöô êè, áèð ãðóï
þëêÿëÿð äöíéàíûí íèçàìûíû ïîçìàã, õàëãëàðû áèð-áèðèíÿ
ãàðøû ãîéìàãëà þç ìàðàãëàðûíû ùÿéàòà êå÷èðìÿê èñòÿéèð: “Áóíà ýþðÿ äÿ, þëêÿëÿðèí ÷îõó òÿçéèãëÿðÿ ìÿðóç
ãàëàðàã ùÿìèí ýöúëÿðèí èñòÿéè èëÿ ùåñàáëàøìàüà
ìÿúáóðäóðëàð. Àç ãðóï äþâëÿò âàð êè, ÿäàëÿò, ñöëù
âÿ áåéíÿëõàëã ùöãóãóí ïðèíñèïëÿðèíäÿí ÷ûõûø åäèðëÿð. Àçÿðáàéúàí ìÿùç áó ãðóï þëêÿëÿðäÿíäèð êè,
äöíéàäà éàëíûç ùàãã-ÿäàëÿòÿ öñòöíëöê âåðèð âÿ
áåéíÿëõàëã ùöãóã ïðèíñèïëÿðèíäÿí ÷ûõûø åäèð”.
Âèòñå-ñïèêåðèí ôèêðèíúÿ, äöíéà áþéöê îëäóüó ãÿäÿð
äÿ êè÷èêäèð: “Ìÿñóëèééÿòñèç ãÿðàðëàð, ùàíñûñà ãðóïëàðûí ìàðàãëàðû áàõûìûíäàí ãÿáóë îëóíàí ãÿðàðëàð
äöíéàíûí íèçàìûíû ïîçóð. Áó ìÿíôè òåíäåíñèéà íÿòèúÿñèíäÿ ÿñðëÿðäÿí þòöá ýÿëÿí ìÿäÿíèééÿòëÿð, òàðèõè äÿéÿðëÿð, þëêÿëÿð äàüûëûð. Àçÿðáàéúàí ùàãëû îëàðàã,
äöíéàäà ÷îõöçëö ñòàíäàðòëàðûí îëäóüóíó áÿéàí
åäèð. Íåúÿ ðàçûëàøìàã îëàð êè, Àçÿðáàéúàí áèð ñûðà
ùåñàáàòëàðäà àçàä îëìàéàí þëêÿ ùåñàá îëóíñóí,
àììà èøüàë÷û Åðìÿíèñòàí áèçäÿí öñòöí ìþâãåäÿ
éåð àëñûí. Ùÿòòà ÿíäàçÿíè î ãÿäÿð àøûáëàð êè, Äàüëûã
Ãàðàáàüäàêû ñåïàðàò÷û ðåæèì èíñàí ùöãóãëàðûíû ãîðóéàí “äþâëÿò” êèìè ùåñàáàòëàðäà òÿñäèãèíè òàïûð.
Óêðàéíàäàêû ñåïàðàò÷ûëàð ñàíêñèéàëàðà ìÿðóç
ãàëûð, àììà Äàüëûã Ãàðàáàü ñåïàðàò÷ûëàðû ÀÁØ
Êîíãðåñèíäÿ ãÿáóë îëóíóð, ÀÁØ ùþêóìÿòè îíëàðà
ìàëèééÿ éàðäûìû àéûðûð.
Þëêÿìèçäÿ àíòè-Àçÿðáàéúàí ãöââÿëÿðèíÿ èøëÿéÿí
ñàòãûíëàð âàð, àììà îíëàð õàëãûí ìöòëÿã ÿêñÿðèééÿòèíèí ãàðøûñûíäà àúèçäèðëÿð. Ñàòãûíëàð þç úÿçàëàðûíû
àëàúàãëàð. Äöøìÿíëÿðèìèçèí ëàéèùÿëÿðè èñÿ ùå÷ âàõò
ðåàëëàøìàéàúàã âÿ áèç ýåðè ÷ÿêèëìÿéÿúÿéèê”.
Àçÿðáàéúàí-Ñëàâéàí Ýÿíúëÿðè
Àññîñèàñèéàñû Èúòèìàè Áèðëèéèíèí
Ýÿíúÿ íöìàéÿíäÿëèéè òÿñèñ åäèëèá
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ùÿìèí âàõò Àçÿðáàéúàíäà èäàðÿîëóíìàç áèð ïðîñåñ úÿðÿéàí åäèðäè:
“Ìÿùç áó úöð ýÿðýèí èúòèìàè-ñèéàñè âÿçèééÿòäÿí ÷ûõìàã, áëîêàäà øÿðàèòèíäÿ ìÿùâ îëìàã ÿðÿôÿñèíäÿ îëàí Íàõ÷ûâàíà ìàääè-ìÿíÿâè äàéàã îëìàã ö÷öí Áàêûäà çèéàëûëàð ðÿùìÿòëèê Ôÿðÿìÿç Ìàãñóäîâóí ðÿùáÿðëèéè èëÿ
“ßëèíúÿ” Õåéðèééÿ Úÿìèééÿòè éàðàòäûëàð.
“ßëèíúÿ” Õåéðèééÿ Úÿìèééÿòèíèí èúëàñûíäà
áåëÿ áèð ìÿñÿëÿ ãîéóëäó êè, áó, èúòèìàè úÿìèééÿò îëäóüó ö÷öí ñèéàñè ìöáàðèçÿéÿ ãîøóëìàüà ùöãóãó éîõäóð. Ñèéàñè ìöáàðèçÿéÿ ãîøóëìàã ö÷öí éåíè áèð ïàðòèéà éàðàòìàã ëàçûìäûð. Áåëÿëèêëÿ, èúëàñäà áåëÿ áèð ïàðòèéàíûí éàðàäûëìàñû ãÿðàðà àëûíäû. Ïàðòèéàíûí
éàðàäûëìàñû áàðÿäÿ ãÿðàðûí ãÿáóëó, åéíè çàìàíäà, îðòàéà “Áó ïàðòèéàéà êèì ðÿùáÿðëèê
åäÿúÿê?”, “Ïàðòèéà íåúÿ àäëàíàúàã?” êèìè
úèääè ñóàëëàð ÷ûõàðäû. Âÿ úÿìèééÿòèí íþâáÿòè
èúëàñûíäà áó ñóàëëàðà úàâàá òàïûëäû. 14 îêòéàáð 1992-úè èë òàðèõèíäÿ Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí êè÷èê çàëûíäà êå÷èðèëÿí èúëàñäà Ìóðòóç
ßëÿñýÿðîâ éåíè éàðàòìàã èñòÿäèéèìèç ïàðòèéàíûí Íèçàìíàìÿñèíè îõóäó âÿ áó ïàðòèéàéà ðÿùáÿðëèê åòìÿñè õàùèøè èëÿ Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâÿ ìöðàúèÿò ãÿáóë îëóíäó. Ùÿìèí ìöðàúèÿò 16 îêòéàáð 1992-úè èë òàðèõèíäÿ
“Ñÿñ” ãÿçåòèíäÿ ÷àï îëóíäó”.
Ñþùáÿòèíè äàâàì åòäèðÿí éóáèëéàð äåéèá êè,
îêòéàáðûí 20-äÿ (1992-úè èë) Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâ ìÿëóì ìöðàúèÿòÿ úàâàá âåðèá:
“Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ úàâàáûíäà
ùàíñû øÿðòëÿðëÿ áåëÿ áèð ïàðòèéàíûí éàðàäûëìàñû âÿ ùÿìèí ïàðòèéàéà ðÿùáÿðëèê åòìÿñèíÿ
ðàçûëûã âåðÿ áèëÿúÿéèíè ãåéä åòäè. Áåëÿëèêëÿ,
íîéàáðûí 19-äàí áàøëàéàðàã, Àçÿðáàéúàíûí
áöòöí ðåýèîíëàðûíäàí, öìóìèëèêäÿ 550 íÿôÿð Íàõ÷ûâàíà öç òóòäó. Áó ñÿôÿðèí íåúÿ ÷ÿòèíëèêëÿ áàø òóòäóüóíó ýåäÿíëÿðèí þçëÿðè
éàõøû áèëèðëÿð. ×öíêè áÿçÿí Íàõ÷ûâàíà òÿééàðÿ áèëåòè áåëÿ ñàòìûðäûëàð êè, ùÿìèí òÿäáèð
áàø òóòìàñûí. Ëàêèí õàëã Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ÿòðàôûíäà òîïëàíäû âÿ 21 íîéàáð
1992-úè èëäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí
òÿñèñ êîíôðàíñû êå÷èðèëäè. Ùÿìèí êîíôðàíñäà
Ùåéäÿð ßëèéåâ éåêäèëëèêëÿ ïàðòèéàéà Ñÿäð ñå÷èëäè âÿ ìÿùç Îíóí òÿøÿááöñö èëÿ ïàðòèéàíûí àäû Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû îëäó”.
Éóáèëéàðûí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ÉÀÏ-ûí þòÿí
ìöääÿò ÿðçèíäÿ ãàçàíäûüû óüóðëàðûí êþêöíäÿ
ìÿùç Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè ôÿàëèééÿò ïðîãðàìû äàéàíûð: “Ïàðòèéàìûçûí Óëó þíäÿð òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿíëÿø-
ïàðòèéà òÿøêèëàòûíäà òÿìñèë îëóíàí 550 íÿôÿðèí
èøòèðàêû èëÿ ÉÀÏ Éàñàìàë ðàéîí òÿøêèëàòûíûí òÿñèñ êîíôðàíñû êå÷èðèëèá. Áó ýöí èñÿ 155 èëê òÿøêèëàòäà 27 ìèíäÿí ÷îõ ïàðòèéà öçâö áèðëÿøèá. Áåëÿ áèð ýþñòÿðèúè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí áþéöê èíêèøàô
éîëó êå÷äèéèíè ýþñòÿðèð. Äàùà äÿãèã äåñÿê,
ÉÀÏ Éàñàìàë ðàéîí òÿøêèëàòû Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí áþéöê éåðëè ñòðóêòóðëàðûíäàí áèðèäèð. Þòÿí èëëÿð ÿðçèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿðÿ
õðîíîëîæè íÿçÿð ñàëàí Ôèêðÿò Èñìàéûëîâ, åéíè çàìàíäà, ôÿàëèééÿòëÿðèíäÿ êÿìèééÿòÿ éîõ, êåéôèééÿòÿ öñòöíëöê âåðäèêëÿðèíè äåéèá: “Ïàðòèéàìûçûí ñûðàëàðûíà öçâ ãÿáóë îëóíìàã ö÷öí ìöðàúèÿò åäÿíëÿðèí ñàéû ÷îõäóð. Àììà áèç êÿìèééÿòÿ äåéèë, êåéôèééÿòÿ öñòöíëöê âåðèðèê.
×öíêè ïàðòèéàìûçûí ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí òþâñèéÿñè áåëÿ îëóá. Áèç ÷àëûøûðûã êè, ÿãèäÿëè èíñàíëàð ÉÀÏ ñûðàëàðûíà ãîøóëñóíëàð.
Ïàðòèéàìûçà öçâ îëìàã èñòÿéÿí ùÿð áèð êÿñèí
ìÿñÿëÿñè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí Èäàðÿ Ùåéÿòèíäÿ
ìöçàêèðÿ îëóíóð”.
Ôèêðÿò Èñìàéûëîâ ÉÀÏ Éàñàìàë ðàéîí òÿøêèëàòûíäà ýÿíúëÿðÿ äÿ õöñóñè äèããÿò âÿ ãàéüû
èëÿ éàíàøûëäûüûíû áèëäèðèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
ýÿíúëÿðëÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðäÿ îíëàðû ìàðàãëàíäûðàí ìÿñÿëÿëÿð, ãàðøûëàøäûãëàðû ïðîáëåìëÿð
þéðÿíèëèð, èðÿëè ñöðäöêëÿðè òÿêëèôëÿðÿ äàèð ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûð: “Áèçèì ýÿíúëÿðèìèç ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí òÿøêèë åòäèéè éàé âÿ ãûø ìÿêòÿáëÿðèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åäèðëÿð”.
“Ýÿíúëÿðÿ òþâñèéÿì áóäóð
êè, âÿòÿíïÿðâÿðëèéè âÿ
ìèëëÿòè ñåâìÿéè Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâäÿí
þéðÿíñèíëÿð”
“Áèð àçÿðáàéúàíëû êèìè Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí òþâñèéÿëÿðèíÿ ÿìÿë åòìÿéè
þçöì ö÷öí øÿðÿô áèëìèøÿì. Åéíè çàìàíäà,
áèç ùÿìèøÿ Óëó þíäÿðäÿí íÿéèñÿ þéðÿíìèøèê”, - äåéÿí éóáèëéàð ýÿíúëÿðè äÿ äàèì áó òþâñèéÿëÿðÿ ÿìÿë åòìÿéÿ, Óëó þíäÿðèí ìöÿééÿí åòäèéè éîëëà ýåòìÿéÿ ÷àüûðûá: “Ìÿëóì îëäóüó êèìè, éåíè èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíè éàøàéàí Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ÿñàñû ãîéóëìóø âÿ ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äàâàì åòäèðäèéè
äþâëÿò ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíäÿí áÿùðÿëÿíÿðÿê
èíêèøàô åäèð, ìöàñèðëÿøèð âÿ áþéöê óüóðëàðà
èìçà àòûð. Ìÿíèì ýÿíúëÿðÿ òþâñèéÿì áóäóð
êè, äàíûøìàüû, öíñèééÿòäÿ îëìàüû, äîñòëóüó,
úàíëûéàì” êÿëàìûäûð. Ìÿí äåéÿðäèì êè, áó
òÿêúÿ àçÿðáàéúàíëûëàðà äåéèë, áöòþâëöêäÿ
Òöðê äöíéàñûíà áþéöê áèð ìåñàæäûð, ÷àüûðûøäûð. Ùÿì äÿ äàèìà èðÿëèéÿ àïàðàí äöçýöí
éîëäóð. Áó êÿëàìûí ÷îõ äÿðèí ôÿëñÿôè ìÿíàñû
âàð. Ìÿí áóýöíêö ýÿíúëèéÿ áó àìàëà, áó ÷àüûðûøà, áó ìöäðèê êÿëàìà ðèàéÿò åòìÿéè, þç
ôÿàëèééÿòëÿðèíäÿ áóíó ðÿùáÿð òóòìàüû àðçóëàéûðàì. Áó éîëëà ýåäÿíëÿð, áó àìàëà ñàäèã
îëàíëàð ùÿð çàìàí óüóð ãàçàíàúàã, þëêÿìèçèí èíêèøàôûíà þç òþùôÿëÿðèíè âåðÿúÿêëÿð”.
Âÿ ñîíäà “ìÿí ôÿõð åäèðÿì êè, ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàíûí âÿòÿíäàøûéàì” äåéÿí éóáèëéàð
áóíà ýþðÿ äÿ, ìÿùç Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâÿ ìèííÿòäàð îëäóüóíó áèëäèðèá: “×öíêè
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ùÿëÿ ñîâåòëÿð çàìàíû èíäèêè ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí
þçöëöíöí ãóðóëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ áèð ñûðà
ìöùöì àääûìëàð àòäû. Åéíè çàìàíäà, 1993úö èëèí èéóíóíäà õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ éåíèäÿí ùàêèìèééÿòÿ ýÿëÿí Óëó þíäÿð Àçÿðáàéúàíû áèð äþâëÿò êèìè ìÿùâ îëìàã òÿùëöêÿñèíäÿí õèëàñ åòäè. ßí íÿùàéÿò, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ìèí áèð çÿùìÿò áàùàñûíà ãóðäóüó ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí âàð îëìàñû âÿ äàùà äà èíêèøàô åòìÿñè
ö÷öí úÿíàá Èëùàì ßëèéåâ êèìè áèð øÿõñèééÿòè éåòèøäèðäè âÿ Þçöíäÿí ñîíðà Àçÿðáàéúàíûí èäàðÿ÷èëèê ñöêàíûíûí åòèáàðëû ÿëëÿðäÿ îëìàñûíû òÿìèí åòäè. Áó ýöí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó èíêèøàô ñèéàñÿòèíèí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ ðåýèîíóí ëèäåð äþâëÿòè îëàí Àçÿðáàéúàí, åéíè
çàìàíäà, Ãÿðáèí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí
òÿìèí îëóíìàñûíäà áàøëûúà ðîëà ìàëèêäèð.
Þëêÿìèç òîëåðàíòëûã äèéàðû âÿ íöôóçëó áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëäèéè ìÿêàí êèìè
äöíéàíûí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð. Áöòöí
áóíëàð èñÿ ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëûäà ãöðóð ùèññè îéàäûð. Áèç ôÿõð åäèðèê êè, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí âÿòÿíäàøëàðû âÿ ðåýèîíóí ÿí ýöúëö ñèéàñè òÿøêèëàòû - Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí öçâëÿðèéèê. Åéíè çàìàíäà, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè
èëÿ äþâëÿòèìèçèí äàùà äà èíêèøàô åòìÿñè
ö÷öí ùÿð áèðèìèç öçÿðèìèçÿ äöøÿí âÿçèôÿíèí
þùäÿñèíäÿí ëàéèãèíúÿ ýÿëìÿëèéèê”.
Ñîíäà “Éåíè Àçÿðáàéúàí”÷ûëàð îëàðàã éóáèëéàðû òÿáðèê åäèð, îíà øÿõñè ùÿéàòûíäà âÿ ñèéàñè ôÿàëèééÿòèíäÿ óüóðëàð àðçóëàéûðûã.
Íàäèð ÀÇßÐÈ
ÀçÿðáàéúàíÑëàâéàí Ýÿíúëÿðè Àññîñèàñèéàñû
(ÀÑÝÀ) Èúòèìàè
Áèðëèéèíèí Ýÿíúÿ
íöìàéÿíäÿëèéè
òÿñèñ åäèëèá. Áó
áàðÿäÿ òÿøêèëàòûí
ñÿäðè Ñÿáóùè Àááàñîâ ìÿëóìàò
âåðèá. Ñ.Àááàñîâ îíó äà ãåéä
åäèá êè, 30 èéóí
2006-úû èëäÿ òÿñèñ åäèëÿí òÿøêèëàò áèð ÷îõ ëàéèùÿëÿðÿ èìçà
àòûá: “ÀÑÝÀ 2006-úû èëäÿ òÿñèñ åäèëèá, åëÿ ùÿìèí èëäÿ
ßäëèééÿ Íàçèðëèéèíäÿ äþâëÿò ãåéäèééàòûíäàí êå÷èá.
Òÿøêèëàòûí ìÿãñÿäè Àçÿðáàéúàí âÿ ñëàâéàí þëêÿëÿðè
ýÿíúëÿðè àðàñûíäà äîñòëóã âÿ ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðè
éàðàòìàã âÿ èíêèøàô åòäèðìÿê, Àçÿðáàéúàí âÿ ñëàâéàí þëêÿëÿðè ýÿíúëÿðèíèí ïðîáëåìëÿðèíèí öìóìè úÿùÿòëÿðèíè àðàøäûðìàã, áÿøÿðè äÿéÿðëÿðè þéðÿíìÿê âÿ
ñ. ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäèð. Áó èëëÿð ÿðçèíäÿ áèð ÷îõ éåðëè âÿ
áåéíÿëõàëã ëàéèùÿëÿð ðåàëëàøäûðìûøûã”.
ÀÑÝÀ-íûí þëêÿ ñÿðùÿäëÿðè äàõèëèíäÿ êèôàéÿò ãÿäÿð
úèääè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí òÿøêèëàò êèìè òàíûíäûüûíû äåéÿí
Ñ.Àááàñîâ òÿøêèëàòûí ðåñïóáëèêàíûí àéðû-àéðû ðåýèîíëàðûíäà íöìàéÿíäÿëèêëÿðèíèí à÷ûëìàñûíûí çÿðóðè îëäóüóíó
ãåéä åäèá: “Áèç òÿøêèëàò îëàðàã ÿñàñ ìÿãñÿä âÿ ùÿäÿôèìèçÿ ÷àòìàã ö÷öí ôèëèàëëàðûí, íöìàéÿíäÿëèêëÿðèí
à÷ûëìàñûíû çÿðóðè ùåñàá åäèðèê. Áó áàõûìäàí þòÿí èë
Ðóñèéàäà âÿ Óêðàéíàäà íöìàéÿíäÿëèéèí à÷ûëìàñû âÿ
áèðýÿ ëàéèùÿëÿðèí ðåàëëàøäûðûëìàñû ÷îõ ìöùöì àääûì
îëäó. Áóíäàí áàøãà Àâðîïà Øóðàñû Ýÿíúëÿð äåïàðòàìåíòè èëÿ áèðýÿ ëàéèùÿëÿðèí ðåàëëàøäûðûëìàñû èëÿ áàüëû
ìåìîðàíäóìóí èìçàëàíìàñû ÀÑÝÀ-íûí áåéíÿëõàëã
ÿëàãÿëÿðèíäÿ ãàçàíäûüû úèääè óüóðëàðäàí áèðèäèð. Ýÿíúÿ íöìàéÿíäÿëèéèíèí à÷ûëìàñû èñÿ ðåýèîí ýÿíúëÿðèíèí
þëêÿíèí èúòèìàè ùÿéàòûíäà èøòèðàêûíû ñòèìóëëàøäûðàí
ÿñàñ àìèëëÿðäÿí áèðèäèð”.
Éåíè òÿñèñ åäèëÿí Àçÿðáàéúàí-Ñëàâéàí Ýÿíúëÿðè Àññîñèàñèéàñûíûí Ýÿíúÿ íöìàéÿíäÿëèéè àðòûã ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàéûá. Íöìàéÿíäÿëèéèí ðÿùáÿðè Ýÿíúÿäÿ þç ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿòè èëÿ òàíûíàí Òåéìóð ßëèéåâäèð. Íöìàéÿíäÿëèê
ñÿìÿðëè ôÿàëèééÿòèíè òÿìèí åòìÿê ìÿãñÿäè èëÿ áöòöí çÿðóðè òåõíèêè àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç îëóíóá.
Ýÿíúÿ íöìàéÿíäÿëèéè àðòûã Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèê Ýöíö ìöíàñèáÿòè èëÿ ìÿäÿíè-êöòëÿâè òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèá. Åéíè çàìàíäà, Ýÿíúÿäÿ ýÿíúëÿðèí
ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôûíäà ýþñòÿðäèéè õèäìÿòëÿðÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí Òåõíîëîýèéà Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó Àêèô Ñöëåéìàíîâ ÀÑÝÀ-íûí ôÿõðè äèïëîìó èëÿ òÿëòèô åäèëèá.
6
www.yeniazerbaycan.com
06 éàíâàð 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 001 (4400)
2014-úö èë Àçÿðáàéúàí ö÷öí áèð
ñûðà óüóðëàðëà éàääà ãàëûá
Þòÿí èë ÿðçèíäÿ áöòöí èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ èíêèøàô ãåéäÿ àëûíûá
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, áàøà âóðäóüóìóç 2014-úö èëäÿ äÿ þëêÿìèçäÿ
óüóðëó èíêèøàô ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Àçÿðáàéúàíäà ñöðÿòëè èíêèøàô, òÿáèè îëàðàã, äþâëÿò ãóðóúóëóüóíóí áöòöí ñàùÿëÿðèíÿ, î úöìëÿäÿí, ñîñèàë
ôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí íÿòèúÿñèäèð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí éöðöòäöéö ñèéàñÿòèí êþêöíäÿ èíñàíëàðûí ðàùàò éàøàìàñû,
ðèôàù ùàëûíûí äàùà äà éöêñÿëìÿñè
äàéàíûð. ßëäÿ îëóíàí óüóðëàðûí
ÿñàñ ãàéÿñè þëêÿìèçäÿ
ìþâúóä îëàí ñàáèòëèê,
Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû:
ÿìèí-àìàíëûãäûð. Áó
ýöí, ñþçöí ùÿãèãè ìÿÞòÿí èë Àçÿðáàéúàíûí
äèíàìèê èíêèøàôû äàâàìëû íàñûíäà, Àçÿðáàéúàíäà éàøàìàã ìÿíàëû âÿ
îëóá âÿ áó èíêèøàô
ðàùàòäûð”.
áöòöí èñòèãàìÿòëÿð
2014-úö èëäÿ þëêÿìèçèí áèð ÷îõ óüóðëàð ãàöçðÿ þçöíö ýþñòÿðèá
çàíäûüûíû äåéÿí Ì.Èáðà-
ñôåðàéà úèääè ñèðàéÿò åäèá âÿ áèð
÷îõ ñîñèàë ïðîãðàì âÿ ëàéèùÿëÿðäÿ ðåàë ÿêñèíè òàïûá. ßëáÿòòÿ, þëêÿìèçèí èãòèñàäè ãöäðÿòèíèí àðòìàñû âÿòÿíäàøëàðûí ñîñèàë ðèôàùûíûí éöêñÿëäèëìÿñèíÿ éþíÿëìèø
ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ
äÿ çÿìèí éàðàäûá.
Þç íþâáÿñèíäÿ, Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ñèéàñè
Øóðàñûíûí öçâö, ïàðòèéàíûí Íÿñèìè
ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè, ìèëëÿò âÿêèëè
Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû áèëäèðèá êè,
2014-úö èë Àçÿðáàéúàí ö÷öí óüóðëó
îëóá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, èë ÿðçèíäÿ þëêÿìèçèí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà ÷îõ áþéöê èøëÿð ýþðöëöá. Ì.Èáðàùèìãûçû äåéèá êè, þòÿí èë Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê èíêèøàôû äàâàìëû îëóá âÿ
áó èíêèøàô áöòöí èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ
þçöíö ýþñòÿðèá. Áåëÿ êè, ùÿì ñîñèàëèãòèñàäè, ùÿì äÿ ñèéàñè, ùóìàíèòàð,
ìÿäÿíè ñàùÿëÿðäÿ áèð ñûðà óüóðëàð
ÿëäÿ îëóíóá. “Áèëäèéèìèç êèìè, þëêÿìèç óüóðëó åíåðæè ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðèð. Áó ñèéàñÿò Àâðîïàíûí
äà åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ áþéöê
òþùôÿ âåðèð. Þòÿí èëèí ñåíòéàáð
àéûíäà “Úÿíóá” ãàç äÿùëèçèíèí òÿìÿëèíèí ãîéóëìàñû áó áàõûìäàí
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ ìþâãåéèíè ýöúëÿíäèðÿí áèð
ùàäèñÿ îëäó. Öìóìèééÿòëÿ, äöíéàäà áàø âåðÿí èãòèñàäè áþùðàí
øÿðàèòèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíûí äàâàìëû îëìàñû ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äöçýöí ñèéàñÿòèí íÿòèúÿñèäèð”,
- äåéÿ ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö
âóðüóëàéûá.
Ìèëëÿò âÿêèëè ãåéä åäèá êè, ìÿùç
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí àïàðäûüû
äàâàìëû ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíà áþéöê
íàèëèééÿòëÿð ãàçàíäûðûð. Îíóí ôèêðèíúÿ, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ äÿ ìþâãåéè ýöíäÿí-ýöíÿ ìþùêÿìëÿíèá: “Ùÿéàòûìûçäà áàø âåðÿí
úèääè, ìöñáÿò äÿéèøèêëèêëÿð Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñè êóðñóíóí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿ-
Çàùèä Îðóú:
×îõ ìöðÿêêÿá
øÿðàèòäÿ Àçÿðáàéúàí
þç ìàðàãëàðûíû
ãîðóéà áèëèá
ùèìãûçûíûí ôèêðèíúÿ, ãàðøûäàêû äþâðëÿðäÿ íàèëèééÿòëÿðèìèç äàùà äà àðòàúàã.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
2015-úè èë äÿ þëêÿìèç ö÷öí
áèð ñûðà ùàäèñÿëÿðëÿ ÿëàìÿòäàð îëàúàã: “Áó èë
Àçÿðáàéúàí èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíà åâ ñàùèáëèéè
åäÿúÿê. Áó ùàäèñÿ èëÿ þëêÿìèç äöíéà òàðèõèíäÿ éåíè ñÿùèôÿ
éàçàúàã. Åéíè çàìàíäà, àðçó åäèðÿì êè, 2015-úè èë Äàüëûã Ãàðàáàü
ïðîáëåìèíèí ùÿëëè áàõûìûíäàí äà
óüóðëó áèð èë îëñóí”.
Ìèëëÿò âÿêèëè Çàùèä Îðóú èñÿ áèëäèðèá êè, 2014-úö èë Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè ùÿéàòûíäà, äþâëÿò ãóðóúóëóüó ïðîñåñèíäÿ óüóðëó èëëÿðäÿí áèðè
ùåñàá îëóíà áèëÿð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ
ýþðÿ, þòÿí èë áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ
Àçÿðáàéúàíûí éåðèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñèíèí øàùèäè îëìóøóã, éåíè ëàéèùÿëÿð èúðà îëóíìàüà áàøëàéûá: “Åéíè
çàìàíäà, ÷îõ ìöðÿêêÿá øÿðàèòäÿ
Àçÿðáàéúàí þç ìàðàãëàðûíû ãîðóéà áèëèá. Þòÿí èë äÿ Àçÿðáàéúàí éåíÿ äÿ õàðèúè, áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðèí öíâàíûíà ÷åâðèëäè. ßí þíÿìëè
ìÿãàìëàðäàí áèðè îäóð êè, áó òÿäáèðëÿð äþâëÿòèìèçèí áåéíÿëõàëã
ìöñòÿâèäÿ íöôóçóíó äàùà äà àðòûðûð”.
Óüóðëàðûí ãàçàíûëìàñûíûí ÿñàñûíäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòèí äàéàíäûüûíû
äåéÿí ìèëëÿò âÿêèëè ãåéä åäèá êè, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû èë ÿðçèíäÿ þëêÿíèí
áöòöí ùÿéàòûíû ÿùàòÿ åäÿí ïðîãðàì-
ëàðëà Àçÿðáàéúàíûí ýöúëÿíìÿñèíÿ
íàèë îëóá âÿ áó ìÿíàäà 2014-úö èë
áèçèì àêòèâèìèçÿ ìöñáÿò ïëàíäà éàçûëà áèëÿð.
Ìèëëÿò âÿêèëè Ôóàä Ìóðàäîâ äà
2014-úö èëè Àçÿðáàéúàí ö÷öí óüóðëó
èë ùåñàá åòäèéèíè äåéèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí éöðöòäöéö ñèéàñè êóðñ
ñàéÿñèíäÿ þòÿí èë þëêÿìèçèí èúòèìàèñîñèàë-èãòèñàäè ùÿéàòûíäà áèð ñûðà
úèääè èðÿëèëÿéèøëÿðÿ íàèë îëäóüóíó äåéÿí ìèëëÿò âÿêèëè ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè èíêèøàôû ýþç þíöíäÿäèð: “Þòÿí èë Ìèëëè Ìÿúëèñ äÿ àêòèâ
èøëÿéèá, áèð ñûðà ìöùöì ãàíóíëàð
ãÿáóë åäèëèá. Ïàðëàìåíòäÿ ãÿáóë
îëóíìóø 2015-úè èëèí äþâëÿò áöäúÿñè þëêÿìèçèí ÿëäÿ åòäèéè óüóðëàðûí âÿ òÿúðöáÿíèí áèð äàùà òÿñäèãèäèð. Áåëÿ êè, áó èëèí äþâëÿò áöäúÿñè
20 ìèëéàðä ìàíàòäàí ÷îõäóð. Áóíóíëà Àçÿðáàéúàí þçöíöí äþâëÿò
áöäúÿñè èëÿ äÿ Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíäà ÿí ýöúëö èãòèñàäèééàòà
ìàëèê îëäóüóíó íöìàéèø åòäèðèð”.
Ô.Ìóðàäîâóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
Ôóàä Ìóðàäîâ:
2014-úö èëäÿ äÿ
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè
äþâëÿòèìèçèí ÿñàñ
ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí îëóá
2014-úö èëäÿ äÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè äþâëÿòèìèçèí ÿñàñ ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí îëóá. Î áèëäèðèá êè, 2014úö èëäÿ Ðóñèéà âÿ Ôðàíñà ïðåçèäåíòëÿðèíèí, ÀÁØ äþâëÿò êàòèáèíèí âàñèòÿ÷èëèéè èëÿ àïàðûëàí ñöëù äàíûøûãëàðû
Àçÿðáàéúàíûí àïàðûúû ìþâãåéèíèí
òÿñèðè àëòûíäà êå÷èðèëèá: “Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí “ñòàòóñ-êâî äÿéèøäèðèëìÿëèäèð” òÿëÿáè ÀÒßÒ-èí Ìèíñê
ãðóïó, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð òÿðÿôèíäÿí áèðìÿíàëû îëàðàã äÿñòÿêëÿíäè. Öìèä åäèðèê êè, òåçëèêëÿ èøüàë
àëòûíäà îëàí òîðïàãëàðûìûçû àçàä
åäÿúÿéèê”.
2014-úö èëäÿ “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí èìçàëàíìàñûíûí 20 èëëèê éóáèëåéèíèí äÿ êå÷èðèëäèéèíè õàòûðëàäàí
Ô.Ìóðàäîâ ãåéä åäèá êè, áó ìöãàâèëÿ Úÿíóáè Ãàôãàçûí âÿ Àâðîïàíûí ñèéàñè õÿðèòÿñèíè äÿéèøäèðÿðÿê Àçÿðáàéúàí íåôòèíèí äöíéàéà ÷ûõàðûëìàñûíäà ìöùöì ðîë îéíàäû. Ìèëëÿò
âÿêèëè ÿëàâÿ åäèá êè, þòÿí èë ñåíòéàáðûí 20-äÿ “Úÿíóá” ãàç äàùëèçèíèí
òÿìÿëèíèí ãîéóëìàñû äà þëêÿìèçèí
óüóðó êèìè òàðèõÿ äöøäö.
Í.ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ñàáèðàáàääà “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçè ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá
Éåíè èëèí èëê èø ýöíöíäÿí éàíâàðûí 5-äÿí åòèáàðÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Âÿòÿíäàøëàðà
Õèäìÿò âÿ Ñîñèàë Èííîâàñèéàëàð
öçðÿ Äþâëÿò Àýåíòëèéèíèí òàáåëèéèíäÿ îëàí Ñàáèðàáàä “ÀÑÀÍ
õèäìÿò” ìÿðêÿçè ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàéûá.
Âÿòÿíäàøëàðà Õèäìÿò âÿ
Ñîñèàë Èííîâàñèéàëàð öçðÿ Äþâëÿò Àýåíòëèéèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, Ñàáèðàáàä “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçè Øèðâàí øÿùÿðèíäÿ, Ñà-
áèðàáàä, Ñààòëû, Èìèøëè, Êöðäÿìèð,
Ùàúûãàáóë, Ñàëéàí, Áåéëÿãàí ðàéîí-
ëàðûíäà ãåéäèééàòäà îëàí âÿ
öìóìè ñàéû 900 ìèíÿ éàõûí
âÿòÿíäàøà õèäìÿò ýþñòÿðèð.
Ùàçûðäà þëêÿ öçðÿ 7 “ÀÑÀÍ
õèäìÿò” ìÿðêÿçè ìþâúóääóð.
Îíëàðäàí 4-ö ïàéòàõò Áàêûäà,
äèýÿð 3-ö èñÿ ðåýèîíàë ìÿðêÿçëÿð îëìàãëà Ñóìãàéûò, Ýÿíúÿ
âÿ Ñàáèðàáàä øÿùÿðëÿðèíäÿ
éåðëÿøèð.
“ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðèíèí ôÿàëèééÿòè èëÿ ÿëàãÿäàð ìÿëóìàòû 108 “×àüðû” ìÿðêÿçèíÿ çÿíý
åòìÿêëÿ ÿëäÿ åòìÿê îëàð.
Åðìÿíèñòàí ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãåéèíäÿí ÿë ÷ÿêìèð
Áó ñÿáÿáäÿí 2014-úö èëäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ùå÷ áèð íÿòèúÿ ÿëäÿ îëóíìàäû
Áàøà
âóðäóüóìóç
2014-úö èë áöòöí ñàùÿëÿð
öçðÿ Àçÿðáàéúàí ö÷öí
óüóðëó îëóá. Þëêÿìèç õàðèúè
ñèéàñÿò ñàùÿñèíäÿ äÿ
óüóðëàð ÿëäÿ åäèá, äöíéà
þëêÿëÿðè èëÿ ôÿàë ÿëàãÿëÿðèíè
äàâàì åòäèðèá. Åéíè çàìàíäà, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ ìþâãåëÿðèíè äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèá. Àììà òÿÿññöô êè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ
úèääè, ùÿëëåäèúè íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ îëóíìàäû. Áóíóí äà ñÿáÿáè èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíûí
ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãå íöìàéèø åòäèðìÿñèäèð. 2014-úö èëäÿ àòÿøêÿñ ðåæèìèíèí äöøìÿí òÿðÿôèíäÿí èíòåíñèâ îëàðàã ïîçóëìàñû, úÿáùÿ õÿòòèíäÿêè òÿõðèáàòëàð äà ñöëù ïðîñåñèíÿ ìàíå îëàí ùÿðÿêÿòëÿðäèð. Îíó äà áèëäèðìÿê éåðèíÿ
äöøÿð êè, äöøìÿí òÿðÿôè éåíè èëèí èëê
ýöíëÿðèíäÿ äÿ àòÿøêÿñè áèð íå÷ÿ äÿôÿ
ïîçóá. Ëàêèí Àçÿðáàéúàí îðäóñó äöøìÿíÿ äÿðùàë ëàéèãëè úàâàá âåðèá.
Áó ìÿãàìäà ãåéä åäÿê êè, öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí ìöíàãèøÿíèí
áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñöëù éîëó èëÿ ùÿëë îëóíìàñûíûí òÿðÿôäàðûäûð. Þëêÿìèçäÿí ôÿðãëè îëàðàã Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéèíèí áó âàõòà ãÿäÿð
ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíÿ ìöíàñèáÿòäÿ íöìàéèø åòäèðäèéè ìþâãå èñÿ ñòàòóñ-êâîíó ìöìêöí ãÿäÿð ÷îõ ñàõëàìàüà ùåñàáëàíûá. Ìÿëóìäóð êè, ìöíàãèøÿíèí
ùÿëëè èëÿ áèðáàøà ìÿøüóë îëàí ÀÒßÒ-èí
Ìèíñê ãðóïó ùÿìñÿäðëÿðèíèí, Ðóñèéà
Ïðåçèäåíòèíèí òÿøÿááöñö âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí âÿ Åðìÿíèñòàíûí äþâëÿò áàø÷ûëàðû, ùÿì÷èíèí, õàðèúè èøëÿð íàçèðëÿðè
àðàñûíäà ÷îõñàéëû ýþðöøëÿð êå÷èðèëèá.
Àòÿøêÿñèí èìçàëàíìàñûíäàí êå÷ÿí 20
èë ÿðçèíäÿ äàíûøûãëàðäà ãàçàíûëàí ÷îõèëëèê òÿúðöáÿ èñÿ îíó ýþñòÿðèð êè, ìÿñÿëÿ
éàëíûç ýþðöøëÿðèí êå÷èðèëìÿñè, ïðîáëåìèí ìöçàêèðÿ îëóíìàñû èëÿ áèòìèð. Ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ö÷öí êîíêðåò àääûìëàð
àòûëìàëûäûð. Äîüðóäóð, áåéíÿëõàëã àëÿì
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ ùöãóãè
ãèéìÿò âåðèá. ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñû, ÈßÒ, ÀÒßÒ, Àâðîïà Øóðàñû, Àâðîïà
Ïàðëàìåíòèíèí ÷îõñàéëû ãÿðàð âÿ ãÿòíàìÿëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí èøüàë ôàêòû òÿñäèãëÿíèá, Åðìÿíèñòàí ãîøóíëàðûíûí çÿáò îëóíìóø ÿðàçèëÿðäÿí ÷ûõàðûëìàñû, ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí éóðäéóâàñûíà ãàéûòìàñû òÿëÿá åäèëèá. Ëàêèí
éóõàðûäà äà âóðüóëàäûüûìûç êèìè, èøüàë÷û Åðìÿíèñòàí áó ãÿðàðëàðûí ùå÷ áèðèíÿ
ìÿùÿë ãîéìóð. Áó þëêÿíèí äàíûøûãëàðäà èøòèðàêû éàëíûç èìèòàñèéà õàðàêòåðè
äàøûéûð. Îíà ýþðÿ äÿ, ùÿëÿëèê ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè éþíöíäÿ ùàíñûñà íÿòèúÿäÿí
äàíûøìàã ìöìêöí äåéèë.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Åðìÿíèñòàíûí
ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãåéè þòÿí èë àâãóñòóí ÿââÿëèíäÿ úÿáùÿ õÿòòèíäÿ òþðÿòäèéè òÿõðèáàòëàðëà áèð äàùà òÿñäèã îëóíäó. Àììà Àçÿðáàéúàí Îðäóñóíóí òóòàðëû úàâàáëàðû èøüàë÷û þëêÿíè òÿøâèøÿ
ñàëäû. Éåðè ýÿëìèøêÿí, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ 2014-úö èë àâãóñòóí 28-äÿ Áåéëÿãàíà ñÿôÿðè çàìàíû éåíè èñòèôàäÿéÿ
Ãÿäèì Øàìàõû øÿùÿðè ÿðàçèñèíäÿ
5 éåíè òàðèõè àáèäÿ àøêàð îëóíóá.
Ðàéîí ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì øþáÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à âåðèëÿí ìÿëóìàòäà áèëäèðèëèð êè, àáèäÿëÿðäÿí áèðè
Øèðâàíøàùëàð ñàðàéûíûí ýèðèø ãàïûñû îëìàñû òÿõìèí åäèëèð. Áó ãàïû øÿùÿð 1
íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí úÿíóá ÿðàçèñèíäÿäèð. Äèýÿð 4 àðõåîëîæè àáèäÿ èñÿ
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéè äèíú ÿùàëèíèí àòÿøÿ ìÿðóç
ãàëìàñû èëÿ áàüëû Åðìÿíèñòàíà õÿáÿðäàðëûã åòäè
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀúà áèëäèðèáëÿð êè, éàíâàðûí 3-äÿ Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí áþëìÿëÿðè èðè ÷àïëû ñèëàùëàð, òàíê ÿëåéùèíÿ ãóìáàðààòàíëàð, 60 âÿ 82 ìèëëèìåòðëèê ìèíààòàíëàðäàí èñòèôàäÿ
åòìÿêëÿ Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèìèçèí ìþâãåëÿðèíè âÿ úÿáùÿáîéó éàøàéûø ìÿíòÿãÿëÿðèíè èíòåíñèâ àòÿøÿ òóòóáëàð.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéè áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ áÿéàí åäèð êè,
êÿíäëÿðèí âÿ äèíú ÿùàëèíèí àòÿøÿ ìÿðóç ãàëìàñû Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíè ãÿòè ñóðÿòäÿ áöòöí ùÿðáè èìêàíëàðäàí
èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ àäåêâàò âÿ ñÿðò òÿäáèðëÿð ýþðìÿéÿ
ìÿúáóð åäèð. Áó, Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí äàùà
àüûð âÿ ñàðñûäûúû èòêèëÿð âåðìÿñèíÿ ñÿáÿá îëàúàã, ìÿñóëèééÿò èñÿ òàìàìèëÿ ñÿáàòñûç åðìÿíè ðÿùáÿðëèéèíèí öçÿðèíÿ äöøÿúÿê.
“Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðè èøüàë îëóíìóø òîðïàãëàðûìûçûí äöøìÿíäÿí àçàä åäèëìÿñèíÿ òàì ùàçûðäûð âÿ áó ùàãã ñàâàøûíäà ãàëèá ýÿëÿúÿéèìèçÿ ÿìèíèê”.
Øàìàõû øÿùÿðè ÿðàçèñèíäÿ éåíè àðõåîëîæè àáèäÿëÿð àøêàðëàíûá
øÿùÿðèí
Òÿáðèç,
Øÿùðèéàð, Ì.ß. Ñàáèð âÿ Àçàäëûã êö÷ÿëÿðèíäÿ éåð ñÿòùèíäÿí 3-4 ìåòð äÿðèíëèêäÿêè ñó îâäàíëàðûäûð. Éàøàéûø åâëÿðèíèí çèðçÿìèñèíäÿ
âÿ ôÿðäè ìÿíçèëëÿðèí
ùÿéÿòëÿðèíäÿ àøêàð
îëóíàí ñó îâäàíëàðûíà ïèëëÿêÿíëÿð âàñèòÿñèëÿ åíìÿê ìöìêöíäöð. Áÿçèñèíäÿ éåð àëòûíäà éåíèäÿí òóíåë éîëëàð âàðäûð. Îâäàíëàðäà îòóðìàã, äèíúÿëìÿê ö÷öí éàðàäûëàí ëàçûìè øÿðàèò ýöíöìöçÿäÿê ýÿëèá ÷àòûá.
Òàïûíòûëàðëà ÿëàãÿäàð äÿâÿò îëóíàí
àðõåîëîãëàðûí èëêèí ãÿíàÿòèíÿ ýþðÿ,
àáèäÿëÿð îðòà ÿñðëÿðÿ àèääèð. Ñó îâäàíëàðû Øàìàõûíûí ñó òÿúùèçàòûíûí
âåðèëìèø Ýÿíúëÿð Ìÿðêÿçèíäÿ ðàéîí
ýÿíúëÿðèíèí âÿ èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöøöíäÿ Åðìÿíèñòàíûí òÿøâèø è÷èíäÿ îëäóüóíó áÿéàí åòäè: “Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè áèëèð êè, áó àéûí
ÿââÿëèíäÿ Åðìÿíèñòàí òÿìàñ õÿòòèíäÿ òÿõðèáàò òþðÿòìÿê èñòÿìèøäè. Àíúàã Àçÿðáàéúàí Îðäóñó äöøìÿíÿ
ëàéèãëè úàâàá âåðìèøäèð. Îíëàðëà èøüàë÷û ìÿùâ åäèëìèøäèð âÿ îíëàðûí
òÿõðèáàòû áàø òóòìàìûøäûð. Áó òÿõðèáàòûí ñÿáÿáëÿðè äÿ àéäûíäûð. ×öíêè
áèëäèéèíèç êèìè, Ñî÷è ýþðöøö ÿðÿôÿñèíäÿ Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè ÷àëûøûðäû êè, þçö ö÷öí äàùà äà ìöíàñèá
ìþâãå ÿëäÿ åòñèí âÿ Àçÿðáàéúàíû
ãàíå åòìÿéÿí ùàíñûñà ìÿñÿëÿéÿ ðàçû ñàëà áèëñèí. Àíúàã áó áàø òóòìàäû
âÿ ÿêñèíÿ, Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéè
Ñî÷èäÿ äàùà äà ýöúëö ñÿñëÿíäè,
ãÿùðÿìàí Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðëÿðè âÿ
çàáèòëÿðèíèí úÿñàðÿòè íÿòèúÿñèíäÿ
äöøìÿíÿ ñàðñûäûúû çÿðáÿ âóðóëìóøäóð âÿ ùÿëÿ êè, îíëàð î çÿðáÿäÿí þçëÿðèíÿ ýÿëÿ áèëìèðëÿð. Åðìÿíèñòàíäà
òÿëàø, òÿøâèø ùþêì ñöðöð âÿ ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ åòèðàô îëóíóð êè, þëêÿäÿí êöòëÿâè øÿêèëäÿ êþ÷ áàøëàìûøäûð.
Äàùà äîüðóñó, áó ïðîñåñ ÷îõäàí
ýåäèð. Ñàäÿúÿ îëàðàã, òÿìàñ õÿòòèíäÿêè ñîí ùàäèñÿëÿð áóíó äàùà äà
ñöðÿòëÿíäèðìèøäèð. Îí ìèíëÿðëÿ åðìÿíè âÿòÿíäàøû þëêÿíè ùÿìèøÿëèê
òÿðê åäèð âÿ ñîí ùàäèñÿëÿð áó ïðîñåñÿ éåíè òÿêàí âåðìèøäèð”.
Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí âóðüóëàäûüû êèìè,
Åðìÿíèñòàíäà ÿùàëè áó þëêÿíè ñöðÿòëÿ
òÿðê åäèð. Áóíóí ÿñàñ ñÿáÿáè èñÿ èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíèí åðìÿíè õàëãûíà
âóðäóüó çèéàíäûð. Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòè áó âÿçèééÿòè èçàù åòìÿê ö÷öí
ìöõòÿëèô öñóëëàðà ÿë àòûð: “Áó éàõûíëàðäà ùÿòòà åòèðàô åäèëìèøäèð êè, áóíóí
ÿñàñ ñÿáÿáè äèàñïîðóí ýöúëö îëìàñûäûð, åéíè çàìàíäà, Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèäèð. Éÿíè, àðòûã Åðìÿíèñòàí
ðÿùáÿðëèéè åòèðàô åäèð êè, äåìîãðàôèê
áþùðàíûí ÿñàñ ñÿáÿáè ãîðõóäóð. Åðìÿíèñòàí úÿìèééÿòè ãîðõó è÷èíäÿäèð. ßëáÿòòÿ, ýöúëÿíÿí Àçÿðáàéúàí
âÿ ãöäðÿòëè Àçÿðáàéúàí Îðäóñó,
ãÿùðÿìàí Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðè îíëàð
ö÷öí äàèì ãîðõó ìÿíáÿéèäèð âÿ áó
ãîðõóíó àðàäàí ãàëäûðìàã ö÷öí
ñàäÿúÿ îëàðàã, Åðìÿíèñòàí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà ÿìÿë åòìÿëèäèð âÿ èøüàë åäèëìèø òîðïàãëàðäàí
ãåéä-øÿðòñèç ÷ûõìàëûäûð. ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí 4 ãÿòíàìÿñè äÿ
áóíó òÿëÿá åäèð”.
Òÿáèè êè, Àçÿðáàéúàíûí
Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíóí ëèäåðè îëìàñû àðòûã
áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ ãÿáóë îëóíìóø ðåàëëûãäûð. Ðåýèîíóí ëèäåð äþâëÿòè êèìè
Àçÿðáàéúàí áó áþëýÿíèí
ñèéàñè, èãòèñàäè àòìîñôåðèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà ùÿëëåäèúè òÿñèðÿ ìàëèêäèð.
Ìÿùç áó èìêàíëàðûíäàí
éàðàðëàíàðàã þëêÿìèç äàõèëè ñàáèòëèê âÿ ÷îõøàõÿëè
õàðèúè ÿëàãÿëÿð ÿñàñûíäà
áþëýÿäÿ ñöëù âÿ ñàáèòëèéèí
òÿìèí îëóíìàñûíäà þç
ìþâãåéèíè êîíêðåò ôÿàëèééÿòè èëÿ îðòàéà ãîéóð. Åéíè
çàìàíäà, þëêÿìèçäÿêè èíêèøàô, Àçÿðáàéúàíûí ìöÿééÿí ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà
êå÷èðìÿêëÿ ãëîáàë ìÿíàäà Àâðîïàíûí
åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ òþùôÿëÿð âåðìÿñè äöíéà áèðëèéè òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Òÿáèè êè, Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ àðòàí íöôóçó
Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ àïàðûëàí äàíûøûãëàðäà þëêÿìèçèí öñòöíëöéöíö àðòûðûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí òÿìèí åäèëÿúÿéèíè âóðüóëàéûá:
“ßìèíÿì êè, áèç þç ÿðàçè áöòþâëöéöìöçö áÿðïà åäÿúÿéèê. Áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðû áèçèì ìþâãåéèìèçè
äÿñòÿêëÿéèð. Àçÿðáàéúàí äöíéà ìèãéàñûíäà íöôóç ñàùèáèäèð âÿ áèçèìëÿ
ùåñàáëàøûðëàð, ìÿñëÿùÿòëÿøèðëÿð. Áó
ýöí áèçèì áåéíÿëõàëã íöôóçóìóç
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð”.
Ñîíäà îíó äà ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð
êè, Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíè
äàâàì åòäèðìÿñè ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèéÿ úèääè òÿùäèä éàðàòìàãëà áÿðàáÿð,
åéíè çàìàíäà, áþëýÿäÿ éåíè ÿìÿêäàøëûã ïëàòôîðìàëàðûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà ÿíýÿë éàðàäûð. Ìÿùç áóíà ýþðÿ äÿ,
íÿ ãÿäÿð êè, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè ÿäàëÿòëè øÿêèëäÿ ùÿëë åäèëìÿéèá, ðåýèîíäà òàì ìÿíàäà ñöëù âÿ ñàáèòëèêäÿí áÿùñ åòìÿéÿ äÿéìÿç. ×öíêè ÿðàçè
èääèàëàðûíûí, òÿúàâöç ôàêòûíûí âÿ ñåïàðàòèçìèí ìþâúóä îëäóüó ìÿêàí âÿ øÿðàèòäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàãëàðà ñþéêÿíÿí
ÿìÿêäàøëûã íèééÿòëÿðèíè èñòÿíèëÿí ñÿâèééÿäÿ ðåàëëàøäûðìàã ãåéðè-ìöìêöíäöð.
Áèð ñþçëÿ, ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ïðîñåñèíäÿ âàñèòÿ÷èëèê ìèññèéàñûíû ùÿéàòà êå÷èðÿí ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó ôÿàëèééÿò ìåõàíèçìèíèí ñÿìÿðÿëèëèê ñÿâèééÿñèíè àðòûðìàëû âÿ ïðîáëåìèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ
ùöãóãè íîðìà âÿ ãàéäàëàðëà òÿñáèò åäèëìèø åôôåêòèâ ìåòîäëàðà áàø âóðìàëûäûð.
ßêñ òÿãäèðäÿ, Úÿíóáè Ãàôãàç éåíè ãàðøûäóðìàëàð ìåéäàíûíà ÷åâðèëÿ áèëÿð.
Éÿíè, äèïëîìàòèê âàñèòÿëÿðèí ñÿìÿðÿ
âåðìÿäèéè ñîí ìÿãàìäà áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðûíäà òÿñáèò åäèëäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí þç ÿðàçè áöòþâëöéöíö
âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèíè òÿìèí åòìÿê ö÷öí
ùÿðáè ìåòîäà ÿë àòìàã ìÿúáóðèééÿòèíäÿ ãàëàúàã. Áó, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû èëÿ òÿñáèò åäèëìèø
àëè ñèéàñè ùöãóãóäóð âÿ îðäóíóí äþéöø, ùÿì÷èíèí, ìöäàôèÿ ãàáèëèééÿòèíèí
àðòûðûëìàñû Àçÿðáàéúàíûí þç òîðïàãëàðûíû èøüàëäàí àçàä åäÿúÿéèíÿ äàèð òàì
ÿìèíëèê éàðàäûð.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíäÿí Åðìÿíèñòàí ìÿòáóàòûíûí
óéäóðìà ìÿëóìàòëàðûíà ðåàêñèéà
ÿñàñ ìÿíáÿëÿðèäèð. Ñóéóí îâäàíëàðà
ùàðàäàí âÿ íåúÿ ýÿëìÿñè, ùàáåëÿ ùàðàéà àõìàñû ùÿëÿëèê ìÿëóì äåéèë.
Öìóìèééÿòëÿ, àøêàðëàíàí àðõåîëîæè òàïûíòûëàðûí ÿòðàôëû òÿäãèã îëóíìàñûíà úèääè åùòèéàú âàðäûð âÿ áóíóíëà
ÿëàãÿäàð ëàçûìè òÿäáèðëÿð íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Åðìÿíèñòàíûí åëåêòðîí êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí ýóéà Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí úÿáùÿäÿ òÿõðèáàò òþðÿòìÿñè âÿ áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ èòêè âåðìÿñè áàðÿäÿ éàéäûüû
ìÿëóìàòëàð éàëàí âÿ óéäóðìàäûð.
Áó ôèêèð Àçÿðáàéúàí Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿëóìàòûíäà éåð àëûá.
Ìÿëóìàòäà äåéèëèð: “Òÿúùèçàòñûç, àüûð âÿ äþçöëìÿç øÿðàèòäÿ,
ñîéóã ñÿíýÿðäÿ ãîðõó âÿ ñÿêñÿêÿ è÷èíäÿ îëàí åðìÿíè ÿñýÿðèíäÿí
òóòìóø ùÿðáè ðÿùáÿðëèéèíÿ êèìè
ùàìûíûí ýþçöíÿ ùÿð éåðäÿ Àçÿðáàéúàí “äèâåðñàíòû” ýþðöíöð. Åðìÿíè ñèëàùëû ãðóïëàøìàëàðûíûí äàõèëè ÷ÿêèøìÿëÿð âÿ àðàëàðûíäàêû
çèääèééÿòëÿð íÿòèúÿñèíäÿ áèð-áèðèíè
ýöëëÿáàðàí åòäèêäÿí ñîíðà ùÿð
äÿôÿ Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíè ýöíàù-
êàð ÷ûõàðìàñû àðòûã àäÿò ùàëûíû
àëûá.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéè áèëäèðèð êè,
Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí
øÿõñè ùåéÿòè Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèéè Ýöíö, Éåíè èë
áàéðàìëàðûíû ãåéä åòìÿêëÿ áÿðàáÿð, Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí èøüàëäàí àçàä îëóíìàñûíà úèääè ùàçûðëàøûð”.
7
www.yeniazerbaycan.com
06 éàíâàð 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 001 (4400)
Ôöçóëè ðàéîíóíóí 22 éàøàéûø
ìÿíòÿãÿñèíèí èøüàëäàí àçàä
åäèëìÿñèíäÿí 21 èë þòöð
Àçÿðáàéúàí îðäóñóíóí ùÿéàòà êå÷èðäèéè óüóðëó
ÿìÿëèééàò íÿòèúÿñèíäÿ 1994-úö èë éàíâàðûí 5-äÿí 6-íà
êå÷ÿí ýåúÿ Ôöçóëè ðàéîíóíóí 21 êÿíäè âÿ Ùîðàäèç ãÿñÿáÿñè èøüàëäàí àçàä îëóíóá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó ìöíàñèáÿòëÿ Ùîðàäèç øÿùÿðèíäÿêè Áàéðàã Ìåéäàíûíäà ðàéîí èúòèìàèééÿòèíèí
èøòèðàêû èëÿ ìÿðàñèì êå÷èðèëèá.
Ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿíëÿð ìöñòÿãèëëèéèìèçèí áÿðïàñûíûí èëê èëëÿðèíäÿ þëêÿìèçèí öçëÿøäèéè ïðîáëåìëÿðäÿí, Åðìÿíèñòàíûí ðåñïóáëèêàìûçà ãàðøû àïàðäûüû ãÿñáêàðëûã
ìöùàðèáÿñèíäÿí, Ãàðàáàüûí äàüëûã ùèññÿñèíèí âÿ ÿòðàô
ÿðàçèëÿðèí, î úöìëÿäÿí Ôöçóëè ðàéîíóíóí èøüàë åäèëìÿñèíäÿí äàíûøûáëàð.
Áèëäèðèëèá êè, 1994-úö èë éàíâàðûí ÿââÿëëÿðèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí Ùîðàäèç ÿìÿëèééàòû íÿòèúÿñèíäÿ åðìÿíè ñèëàùëû áèðëÿøìÿëÿðèíèí Áåéëÿãàí èñòèãàìÿòèíäÿ ùöúóìóíóí ãàðøûñû àëûíûá âÿ Àçÿðáàéúàí îðäóñó ÿêñ-ùöúóìà
êå÷ÿðÿê ãûñà ìöääÿòäÿ Ôöçóëè ðàéîíóíóí 20 Àðàçáîéó êÿíäèíè, Ùîðàäèç ãÿñÿáÿñèíè âÿ Úÿáðàéûë ðàéîíóíóí
Úîúóã Ìÿðúàíëû êÿíäèíè èøüàëäàí àçàä åäèá. Àçÿðáàéúàí îðäóñó áó óüóðà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãÿòèééÿòè, áþéöê ñÿðêÿðäÿëèê ìÿùàðÿòè, äþéöø áþëýÿñèíÿ ýåäÿðÿê ùÿðáè÷èëÿðäÿ ýöúëö ðóù éöêñÿêëèéè éàðàòìàñû íÿòèúÿñèíäÿ íàèë îëóá.
Ãåéä åäèëèá êè, 1996-úû èëäÿí åòèáàðÿí ðàéîíóí èøüàëäàí àçàä îëóíìóø ÿðàçèëÿðèíäÿ èíôðàñòðóêòóðóí áÿðïàñûíà áàøëàíûëûá. Þòÿí ìöääÿòäÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð
ö÷öí 16 ãÿñÿáÿ ñàëûíûá, òÿùñèë, ñÿùèééÿ âÿ ìÿäÿíèééÿò
ìöÿññèñÿëÿðè, éîëëàð, êþðïöëÿð, åëåêòðèê âÿ ñóâàðìà ñèñòåìëÿðè òèêèëèá âÿ áÿðïà îëóíóá. Ùîðàäèç ãÿñÿáÿñèíÿ
øÿùÿð ñòàòóñó âåðèëèá, èøüàë íÿòèúÿñèíäÿ äàüûäûëìûø
ìèíëÿðëÿ åâ áÿðïà åäèëèá. Ôöçóëè ðàéîíóíà ýþñòÿðèëÿí
äþâëÿò ãàéüûñûíûí, àïàðûëàí óüóðëó ñîñèàë âÿ èãòèñàäè ñèéàñÿòèí íÿòèúÿñèäèð êè, 70 ìèíÿ éàõûí ÿùàëè ðàéîí ÿðàçèñèíÿ ãàéûäûá.
Òÿêúÿ ñîí 12 èëäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ôöçóëèéÿ
5 äÿôÿ ñÿôÿð åäèá, ðàéîíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí
ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñèíÿ äàèð 6 Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá. Áó
äþâðäÿ ýåíèø òèêèíòè-ãóðóúóëóã âÿ áÿðïà èøëÿðè àïàðûëàí
Ùîðàäèç þëêÿíèí ÿí ýþçÿë, àáàä âÿ ìöàñèð øÿùÿðëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá.
Ìÿðàñèìäÿ Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè òàðèõèíäÿ Ùîðàäèç
ÿìÿëèééàòûíûí õöñóñè éåðè îëäóüó âóðüóëàíûá. ßìèíëèêëÿ
áèëäèðèëèá êè, èøüàë àëòûíäà îëàí áöòöí òîðïàãëàðûìûç, î
úöìëÿäÿí Ôöçóëè ðàéîíóíóí äèýÿð ÿðàçèëÿðè äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ãÿòèééÿòè ñàéÿñèíäÿ äöøìÿí òàïäàüûíäàí àçàä åäèëÿúÿêäèð.
Úÿíóáè Ãàôãàçûí ýåîñèéàñè ñòàòóñó äÿéèøèðìè?
Ìöõòÿëèô ðåýèîíëàðäà ìöðÿêêÿá ïðîñåñëÿðèí ýåòäèéè áèð çàìàíäà ùÿìèøÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëàí Úÿíóáè Ãàôãàçà áþéöê äþâëÿòëÿðèí ìöíàñèáÿòèíèí ìÿçìóíó
ìàðàã äîüóðóð. Åêñïåðòëÿð ùåñàá åäèðëÿð
êè, ñîí èëëÿðäÿ áàø âåðÿí ýåîñèéàñè äÿéèøèêëèêëÿð áó áþëýÿíè ýåîñèéàñÿòèí “ÿéàëÿòè”íÿ ÷åâèðìÿêäÿäèð. Èíäè ÀÁØ, ÀÈ âÿ Ðóñèéà ö÷öí Óêðàéíà ôàêòîðó äàùà ÷îõ
þíÿìëèäèð. Ëàêèí áó çàìàí óíóäóëóð êè,
Úÿíóáè Ãàôãàç äöíéàíûí äèýÿð ðåýèîíëàðûíäàí ýåîñèéàñè òÿúðèä âÿçèééÿòèíäÿ äåéèë. Áó ñÿáÿáäÿí Éàõûí Øÿðã âÿ éà Óêðàéíà àìèëèíèí ÿùÿìèééÿòèíèí àðòìàñû äîëàéûñû èëÿ Úÿíóáè Ãàôãàçäàêû âÿçèééÿòÿ äÿ òÿñèð ýþñòÿðèð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, áó ðåýèîíäà
éåðëÿøÿí äþâëÿòëÿðèí äàõèëè èìêàíëàðû âÿ
õàðèúè ñèéàñÿò êóðñëàðû ôÿðãëèäèð âÿ ùÿìèí
ìÿãàì áþéöê äþâëÿòëÿð òÿðÿôèíäÿí íÿçÿðÿ àëûíìàëûäûð. Àíúàã, òÿÿññöô êè, ùÿëÿëèê
áó, ùèññ åäèëìèð. Áó âÿçèééÿò áöòþâëöêäÿ
ðåýèîíó ùàðàéà àïàðûð?
Éåíè øÿðàèò: ðåýèîí
“ýåîñèéàñè ÿéàëÿòÿ”
÷åâðèëèð?
Ýåîñèéàñè ìÿêàí êèìè Úÿíóáè Ãàôãàç
áþéöê äþâëÿòëÿðèí ìàðàã äàèðÿñèíäÿ ãàëìàãäàäûð. Çàìàí-çàìàí îíëàðûí áó áþëýÿéÿ éàíàøìàñûíäà ôÿðãëÿð öçÿ ÷ûõûð, ëàêèí áöòþâëöêäÿ ðåýèîíóí ÿùÿìèééÿòè äÿðê
îëóíóð. Ìàðàãëûäûð êè, áèð ñûðà ìöòÿõÿññèñëÿð èíäè ðåýèîíàë äèíàìèêàíûí ÿââÿëêè ãàéíàãëàðûíûí òöêÿíäèéèíè, éåíèëÿðèíèí èñÿ ùÿëÿ ôîðìàëàøìàäûüûíû âóðüóëàéûðëàð êè, áó
äà, îíëàðûí ôèêèðëÿðèíÿ ýþðÿ, Úÿíóáè Ãàôãàçäà þçöíÿìÿõñóñ ñàáèòëèéèí ãÿðàðëàøìàñûíà òÿêàí âåðÿ áèëÿð (áàõ: Актуальные проблемы современной мировой
политики. Ежегодник ИМИ - 2014 / Гл.
ред. А.А. Орлов, ред. выпуска П.Б.
Паршин. - М.: МГИМО-Университет,
2014. Вып. 2 (8). ъ. 8).
Áóíóí ñÿáÿáè êèìè ãëîáàë ìàëèééÿ-èãòèñàäè áþùðàí âÿ äöíéàíûí áþéöê ýåîñèéàñè îéóí÷óëàðûíûí ìàðàãëàðûíäà ìöøàùèäÿ åäèëÿí äÿéèøèêëèêëÿð ýþñòÿðèëèð. Ùÿìèí
êåéôèééÿòäÿ ÿñàñÿí ÀÁØ, Àâðîïà Èòòèôàãû
âÿ Ðóñèéà àðàñûíäà ãàðøûëûãëû ìöíàñèáÿòëÿðäÿ þçöíö ýþñòÿðÿí çèääèééÿòëÿð, Èðàí âÿ
Òöðêèéÿíèí ðåýèîíäàêû ìàðàãëàðûíäà áàø
âåðÿí äÿéèøèêëèêëÿð äèããÿòÿ àëûíûð.
Áöòöí áóíëàðà ÿñàñÿí èääèà åäèëèð êè,
Úÿíóáè Ãàôãàçûí “ýåîñèéàñè ÿéàëÿòëÿøìÿñè” ïðîñåñè ýåòìÿêäÿäèð (áàõ: ÿââÿëêè
ìÿíáÿéÿ). Áó, ö÷ ôàêòîðóí ôîíóíäà áàø
âåðèð. Áèðèíúèñè, ÀÁØ-ûí Úÿíóáè Ãàôãàçäàêû ùàäèñÿëÿðäÿ èøòèðàêûíûí ìèãéàñû àçàëûð.
Îíóí ÿñàñ äèããÿòè Àñèéà-Ñàêèò îêåàí
ùþâçÿñè èñòèãàìÿòèíÿ éþíÿëèð. Âàøèíãòîí
áóðàéà áþéöê ùÿðáè ãöââÿëÿð ýþíäÿðèð.
Ùÿðáè áöäúÿíèí ùÿúìè èñÿ áó èë ñîí äþâðëÿðëÿ ìöãàéèñÿäÿ ÿí àøàüû ñÿâèééÿäÿ
îëóá.
Èêèíúèñè, Èðàíûí íöâÿ ïðîãðàìû èëÿ áàüëû
ðàçûëàøìàëàðûí ÿëäÿ åäèëìÿñè øàíñûíûí
ãàëìàñû Òåùðàíà ãàðøû ùÿðáè ÿìÿëèééàòëàðûí êå÷èðèëìÿñè åùòèìàëûíû ìèíèìóìà åíäèðèð êè, áó äà þçëöéöíäÿ Èðàíà éàõûí îëàí
ðåýèîíëàðûí Àìåðèêà ö÷öí ýåîñèéàñè ÿùÿìèééÿòèíè àçàëäûð.
Ö÷öíúöñö, Óêðàéíà ùàäèñÿëÿðè Ãÿðá
ö÷öí Úÿíóáè Ãàôãàçû ñàíêè áèð ãÿäÿð àðõà ïëàíà àòûá. Åéíè çàìàíäà, ÀÁØ êîíêðåò îëàðàã Ýöðúöñòàíà äèããÿòèíè àðòûðìàüà
÷àëûøûð êè, áóíó äà áöòþâëöêäÿ áþëýÿéÿ àèä
åòìÿê ÷ÿòèíäèð. Áóíëàðëà éàíàøû, ùÿìèí
ðåýèîíóí Àìåðèêàíûí ìàðàã äàèðÿñèíäÿí
÷ûõàúàüûíû òÿõìèí åòìÿê áþéöê éàíëûøëûã
îëàðäû. Ñàäÿúÿ, ùàçûðäà ôîðìàëàøìûø áèð
ñûðà ýåîñèéàñè ôàêòîðëàðûí ôîíóíäà Âàøèíãòîí ôÿàëëûüûíû áèð ãÿäÿð àçàëäà áèëÿð.
Ñîí âàõòëàð ìöøàùèäÿ åäèëÿí ïðîñåñëÿð ìöòÿõÿññèñëÿðèí áó ïðîãíîçëàðûíûí äà
òàì äîüðó îëìàäûüûíû ýþñòÿðèð. Âàøèíãòîí
ìöõòÿëèô áÿùàíÿëÿðëÿ ðåýèîíóí ëèäåð äþâëÿòè îëàí Àçÿðáàéúàíûí äàõèëè èøëÿðèíÿ ìöäàõèëÿ åòìÿéÿ ÷àëûøûð, áóíóí ôîíóíäà èñÿ
Åðìÿíèñòàí âÿ Ýöðúöñòàíà ëîéàëëûã íöìàéèø åòäèðèð. Âàøèíãòîí åðìÿíè ëîááèñèíèí,
îáðàçëû äåñÿê, “íàçû èëÿ îéíàìàãäà” äàâàì åäèð, Òáèëèñè èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðÿ äàùà
÷îõ þíÿì âåðèð. Äåìÿëè, ñþùáÿò ðåàëëûãäà
Àìåðèêàíûí ðåýèîí äþâëÿòëÿðèíèí ùÿð áèðè
èñòèãàìÿòèíäÿ éåðèòäèéè ñèéàñÿòèíäÿ åòäèéè
ìöÿééÿí äöçÿëèøëÿðäÿí ýåäÿ áèëÿð.
Òÿãðèáÿí åéíè âÿçèééÿò Àâðîïà Èòòèôàãûíûí Úÿíóáè Ãàôãàç ñèéàñÿòèíäÿ äÿ ùþêì
ñöðöð. Òÿøêèëàòûí õàðèúè ñèéàñÿòèíäÿ áó ðåýèîíóí ÿùÿìèééÿòèíèí àçàëäûüû áèëäèðèëèð
(áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ). Åðìÿíèñòàíûí
àññîñèàòèâ öçâëöêëÿ áàüëû ñàçèøäÿí èìòèíà
åòìÿñè âÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèë ìþâãåéèíè îðòàéà ãîéìàñû ÀÈ-íèí áó áþëýÿäÿêè
ìþâãåéèíÿ òÿñèð åòìÿêäÿäèð.
Ìöðÿêêÿá âÿçèééÿò:
5 ãöââÿ àðàñûíäà
ñûõûíòûëàð
Äîüðóäóð, Ýöðúöñòàíûí éåíè ðÿùáÿðëèéè
Àìåðèêàäàí ÷îõ Àâðîïà Èòòèôàãûíà ìàðàã
ýþñòÿðèð. Ëàêèí áó, ñèñòåìëè õàðàêòåð äàøûìûð âÿ Áðöññåë ö÷öí ÍÀÒÎ ôàêòîðóíóí
Úÿíóáè Ãàôãàçëà áàüëû ÿùÿìèééÿòèíè àðòûðûð. Èíäè ÀÈ ðåýèîí äþâëÿòëÿðè èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí ïåðñïåêòèâèíÿ äàùà ÷îõ ÍÀÒÎ-íóí
ýåíèøëÿíìÿ èìêàíëàðû ìöñòÿâèñèíäÿ éàíàøûð. Áó òåçèñèí òàì äîüðóëóüóíó ãÿáóë
åòìÿê áèð ãÿäÿð ÷ÿòèíäèð. ×öíêè áöòöí ùàëëàðäà Áðöññåëèí ðåýèîíäà þç ìàðàãëàðû âàð
âÿ ÀÈ îíëàðû ìöäàôèÿ åòìÿéÿ ÷àëûøàúàã.
Ìÿñÿëÿí, òÿøêèëàò åíåðæè ñàùÿñèíäÿ áþéöê
ôÿàëëûã íöìàéèø åòäèðìÿêëÿ, þçöíöí áó
ñàùÿäÿêè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñèíÿ ùÿéàòè ìÿãàì êèìè éàíàøûð.
Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ðåýèîíóí ýåîñèéàñè
äèíàìèêàñûíà òÿñèð åòìÿê úÿùäëÿðèíè äàâàì åòäèðÿúÿéèíè òÿõìèí åòìÿê îëàð.
Îíóí ÀÁØ-ëà Ðóñèéà àðàñûíäà ãàëìàã èñòÿìÿäèéè àéäûíäûð. Öñòÿëèê, ðåýèîí óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ áó ãöââÿëÿðäÿí ùå÷ áèðè
òàì öñòöíëöê ÿëäÿ åòìÿéèá. Áåëÿ áèð ãåéðè-ìöÿééÿí âÿçèééÿòäÿ Áðöññåëèí ýåðè ÷ÿêèëìÿê íèééÿòèíäÿ îëìàñû èíàíäûðûúû äåéèë.
Äåéèëÿíëÿðè Åðìÿíèñòàíëà ÿëàãÿëÿðèí äàâàì åòäèðèëìÿñè, ìöõòÿëèô ñàùÿëÿð öçðÿ
ÿìÿêäàøëûãëà áàüëû äàíûøûãëàðûí àïàðûëìàñû âÿ ñ. òÿñäèã åäèð.
Åéíè çàìàíäà, áóðàäà ÀÈ-íèí ðåýèîíäàêû ìþâãåéèíè çÿèôëÿäÿí áèð ìÿãàìû äà
óíóòìàìàëûéûã. Ìÿñÿëÿ òÿøêèëàòûí áó áþëýÿäÿ èêèëè ñòàíäàðòëàð ñèéàñÿòè éåðèòìÿñèíäÿäèð. Èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíà éàðäûìëàð
åäèëìÿñè, îíóíëà ÿëàãÿëÿðè ýåíèøëÿíäèðìÿê íèééÿòëÿðè âÿ áóíóí ôîíóíäà Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ìöÿééÿí èòòèùàìëàðûí èðÿëè
ñöðöëìÿñè - áöòöí áóíëàð Àâðîïà Èòòèôàãûíûí íöôóçóíóí ÿëåéùèíÿ îëàí ïðîñåñëÿðäèð. Áó éàíàøìà èëÿ ÷îõ ÿùÿìèééÿòëè áèð
äþâðäÿ Úÿíóáè Ãàôãàçäà ýåîñèéàñè ìþâãåéè ìþùêÿìëÿòìÿê îëäóãúà ÷ÿòèí îëàðäû.
Ëàêèí ùÿëÿëèê Áðöññåëèí ùàíñûñà éåíè àääûì àòìàã èñòÿäèéèíè òÿñäèã åäÿí ôàêò
éîõäóð.
Ãÿðáèí áó úöð ñèéàñÿòè ôîíóíäà ðåýèîíäà Ðóñèéà àìèëèíèí ÿùÿìèééÿòè éöêñÿëìÿêäÿäèð. Ðÿñìè Òáèëèñè Áðöññåëëÿ ÿëàãÿëÿðÿ äàùà ÷îõ äèããÿò éåòèðñÿ äÿ, Ìîñêâàíû óíóòìóð. Ñîí çàìàíëàð èêè þëêÿ àðàñûí-
äà ÿìÿêäàøëûãëà áàüëû ìöçàêèðÿëÿð ìöÿééÿí íÿòèúÿëÿð âåðìÿêäÿäèð. Àíúàã ùÿëÿëèê
Ýöðúöñòàí-Ðóñèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ñòðàòåæè ìÿçìóí àëäûüûíû äåìÿê ÷ÿòèíäèð.
ßâÿçèíäÿ Åðìÿíèñòàíûí Êðåìëäÿí àñûëûëûüû äàùà äà ÷îõàëûá.
Ìÿñÿëÿ áóðàñûíäàäûð êè, Èðÿâàí Àâðàñèéà Èãòèñàäè Èòòèôàãûíà öçâëöê ùàããûíäà ãÿðàðà ýÿëäèêäÿí ñîíðà, Ãÿðáèí îíà òÿñèð
èìêàíëàðû ìèíèìóìà åíäè. Èíäè Âàøèíãòîí
âÿ Áðöññåëè Åðìÿíèñòàíû òàì óçàãëàøäûðìàìàã èñòèãàìÿòèíäÿ àääûìëàð àòìàã
ìàðàãëàíäûðûðñà, Ðóñèéà ùÿìèí þëêÿíè
ôàêòèêè îëàðàã þçöíöí áèð ÿéàëÿòè ùåñàá
åäèð êè, áó äà ðåýèîíäà ýåîñèéàñè ãåéðèìöÿééÿíëèéè àðòûðûð. Ìîñêâàíûí òÿøÿááöñö
ÿëäÿí âåðÿúÿéèíè ýþçëÿìÿê ÿáÿñäèð.
Ðóñèéàíûí Àçÿðáàéúàíëà ìöíàñèáÿòëÿðè èíêèøàô åòäèðìÿêäÿ ìàðàãëû îëäóüó àéäûíäûð. Àçÿðáàéúàí ðåýèîíäà éåýàíÿ äþâëÿòäèð êè, þçöíöí áþéöê øèìàë ãîíøóñó èëÿ
áÿðàáÿðùöãóãëó òÿðÿôäàøëûã ïðèíñèïè ÿñàñûíäà ÿëàãÿëÿð ãóðóð. Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè ïîòåíñèàëû, ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñÿìÿðÿëè
åíåðæè âÿ ìöñòÿãèë õàðèúè ñèéàñÿòè áó þëêÿíèí äàùà ÿùÿìèééÿòëè òÿðÿôäàø îëäóüóíó
òÿñäèã åäèð.
Ìöòÿõÿññèñëÿð âóðüóëàéûðëàð êè, Ãÿðá
âÿ Ðóñèéàíûí Úÿíóáè Ãàôãàçäà íöôóç óüðóíäà àïàðäûãëàðû ìöáàðèçÿíèí ôîíóíäà
Èðàí âÿ Òöðêèéÿíèí äÿ áóðàäà ôÿàëëûüû àðòìàãäàäûð. Ùÿìèí ïðîñåñäÿ Àíêàðàíûí
èìêàíëàðû äàùà éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð.
Òåùðàíûí íöâÿ ïðîãðàìû èëÿ áàüëû ìöçàêèðÿëÿðèí èíòåíñèâëÿøìÿñè, îíóí äà áó áþëýÿäÿ øàíñûíû àðòûðûð. Ëàêèí ùÿëÿëèê íÿ Òöðêèéÿ, íÿ äÿ Èðàí Ãÿðá âÿ Ðóñèéà ãÿäÿð
ýöúëö òÿñèð ìåõàíèçìëÿðèíÿ ìàëèê äåéèëëÿð. Ùÿìèí àñïåêòäÿ áó èêè äþâëÿòèí ðåýèîíäà ëèäåðëèéÿ úàí àòìàëàðûíûí áèð íÿòèúÿ
âåðÿ áèëÿúÿéèíè äåìÿê ÷ÿòèíäèð.
Áóíëàð Úÿíóáè Ãàôãàçäà ñàáèòëèéè òÿìèí åäÿí éåíè øÿðàèòèí òàì ôîðìàëàøìàäûüûíû ýþñòÿðèð. Áåëÿ ÷ûõûð êè, áþëýÿ ùÿëÿëèê
ýåîñèéàñè ãåéðè-ìöÿééÿíëèê çîëàüûíäà
ãàëìàãäàäûð. Áó èñÿ áöòþâëöêäÿ òÿùëöêÿëè
áèð ìÿíçÿðÿíèí ìþâúóäëóüóíó îðòàéà ãîéóð. Ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëë åäèëìÿìÿñè áó
àñïåêòäÿ ÿëàâÿ úèääè òÿùäèäëÿð éàðàäûð.
Òÿÿññöô êè, áó èñòèãàìÿòäÿ áþéöê äþâëÿòëÿð ðåàë àääûìëàð àòìûð, Åðìÿíèñòàíû òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòèíäÿí äþíäÿðìÿéÿ ÷àëûøìûðëàð. Ðåýèîíäà ùÿëÿëèê þç ìàðàãëàðûíû
òÿìèí åòìÿäèêëÿðèíäÿí, îíëàðûí áóíó åäÿúÿêëÿðèíÿ öìèä àçäûð.
Áåëÿëèêëÿ, Úÿíóáè Ãàôãàçûí äöíéàíûí
áþéöê ýåîñèéàñè ýöúëÿðè ö÷öí “ÿéàëÿò”
ñòàòóñóíà êå÷ìÿñè, áèçúÿ, ìöâÿããÿòè õàðàêòåð äàøûéûð. Éàõûí ïåðñïåêòèâäÿ áó ðåýèîíóí äàùà êÿñêèí ìöáàðèçÿ ìÿêàíûíà
÷åâðèëÿ áèëÿúÿéèíè èñòèñíà åòìÿê îëìàç. Áó
úöð âÿçèééÿò áþëýÿ õàëãëàðûíû òÿùëöêÿéÿ àòìàãëà éàíàøû, ãëîáàë ýåîñèéàñè ïðîñåñëÿðÿ äÿ ìÿíôè òÿñèð ýþñòÿðÿ áèëÿð.
Íåwòèìåñ.àç
Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí íàðàçûëàðû òÿøêèëàòëàíûðëàð ßëè Êÿðèìëè “Ìèëëè øóðà”äàí èìòèíà åäèð
Àðèô Ùàúûëû ðàéîí òÿøêèëàòëàðûíûí “öñéàíûíäàí” ãîðõìàüà áàøëàéûá Õàðèúè åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðèí ãîíäàðìà ãóðóìà ïóë âåðìÿìÿñè Úÿìèë
Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíäà àéëàðäûð
äàâàì åäÿí ãàðøûäóðìà ðÿñìè ïàð÷àëàíìà ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì ãîéìàãäàäûð. Áåëÿ êè, ýÿðýèíëèê âÿ ãàðøûäóðìà èëÿ, î úöìëÿäÿí, èñòåôàëàðëà
ìöøàéèÿò îëóíàí ïðîñåñ àðòûã ãàðøûñûàëûíìàç ùàëà ýÿëèá. ßñëèíäÿ, þòÿí
èëèí ñîíóíäà áàø òóòàí ìÿúëèñ èúëàñûíäà íàðàçûëàð àäëàíäûðûëàí ãðóïóí
ðÿùáÿðëÿðèíäÿí ñàéûëàí, î úöìëÿäÿí,
Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí “êþùíÿ ãâàðäèéàñûíûí” öçâö Âóðüóí ßééóáóí
ìÿúëèñ öçâëöéöíäÿí ÷ûõàðûëìà òÿëÿáèíèí èðÿëè ñöðöëìÿñè ïàðòèéàäàêû ãðóïëàøìàëàðàðàñû ñàâàøûí ùàíñû ùÿääÿ
îëìàñûíäàí õÿáÿð âåðèð. Ãåéä åäÿê
êè, Àðèô Ùàúûëûíûí “ðåôîðìà” àäû àëòûíäà ðÿãèáè Ã.Èáàäîüëóíóí òÿðÿôäàðëàðûíû áèð-áèð ïàðòèéà ðÿùáÿðëèéèíäÿí, î
úöìëÿäÿí, ðàéîí òÿøêèëàòû ñÿäðëèéèíäÿí óçàãëàøäûðìàñû òÿðÿôëÿð àðàñûí-
äà þíúÿäÿí äÿ ýÿðýèíëèê éàðàòìûøäû.
Âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, ñîíóíúó
ãóðóëòàéäàí ñîíðà íàðàçûëàðà éàõûí
øÿõñëÿðèí “Ìöñàâàò”äàí ÷ûõàðûëìàñû
À.Ùàúûëûéà ãàðøû à÷ûëàí “úÿáùÿíèí”
äàùà äà ýåíèøëÿíìÿñèíÿ éîë à÷ìûøäû. Ñîí äþâðëÿð áàø âåðÿíëÿð èñÿ ýÿðýèíëèéèí áèð ãÿäÿð äÿ àðòìàñûíà õèäìÿò ýþñòÿðèá. Ñàõòàêàðëûãëà ãóðóëòàéäà ñÿäð êöðñöñöíÿ îòóðàí À.Ùàúûëûíûí èëê âàõòëàðäà ñÿñëÿíäèðäèéè “ãóúàãëàøàã” òàêòèêàñûíûí äà àðòûã áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ áèð èøÿ éàðàìàäûüû
îðòàéà ÷ûõûá. Áó äà àçìûø êèìè,
À.Ùàúûëû íöìàéèøêàðàíÿ øÿêèëäÿ þç
òÿðÿôäàðëàðûíà 2-3 âÿçèôÿ “òàïøûðìàãëà” ãàðøûäàêû äþâðäÿ áó ïàðòèéàíûí
éàëíûç ÿòðàôûíäàêû øÿõñëÿð òÿðÿôèíäÿí
èäàðÿ îëóíàúàüûíû ìåñàæ âåðèð. Áåëÿ
êè, À.Ùàúûëûíûí ÿí èíàíûëìûø àäàìû
ñàéûëàí Ýöëàüà Àñëàíëû áàøãàí ìöàâèíè, ìÿúëèñ öçâö âÿ äèâàí öçâö îëìàãëà éàíàøû, àðòûã ùÿì äÿ ïàðòèéàíûí èúðà àïàðàòûíûí ðÿùáÿðè òÿéèí åäèëèá. Áó èñÿ îðòàéà áèð ðåàëëûüû ÷ûõàðûð:
Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíû Àðèô Ùàúûëûéà
“èúàðÿéÿ âåðÿí” Èñà Ãÿìáÿð õàðèúè
åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðäÿí àëäûüû ïóëëàðû éàëíûç þç úèáèíÿ éûüìàã íèééÿòèíäÿäèð.
Àðòûã éåíèäÿí ãóðóëòàé êå÷èðèëìÿñèíÿ íàèë îëà áèëìÿéÿúÿéèíè äÿãèãëÿøäèðÿí Ã.Èáàäîüëó âÿ òÿðÿôäàðëàðû èñÿ
Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí äàõèëèíäÿ éàðàòäûãëàðû “Äåìîêðàòèéà âÿ Ðèôàù Ùÿðÿêàòû”íû äàùà äà ìöòÿøÿêêèë äóðóìà
ýÿòèðìÿê ö÷öí ôÿàëèééÿòÿ êå÷èáëÿð.
Éàëíûç áó éîëëà À.Ùàúûëû âÿ áàøûíäàêû
äÿñòÿäÿí ãóðòóëà áèëÿúÿéèíè äöøöíÿí
íàðàçûëàðûí ùÿäÿôè ðàéîí òÿøêèëàòëàðûí-
äàêû ðåñóðñëàðûíû äàùà äà ýåíèøëÿíäèðìÿêäÿí èáàðÿòäèð. Ðàéîíëàðà ñÿôÿð
åäÿí íàðàçûëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè ïàðòèéà öçâëÿðèíè éàðàòäûãëàðû “ùÿðÿêàò”ûí
ÿòðàôûíà òîïëàìàüà ÷àëûøûðëàð. Àðòûã
áèð íå÷ÿ ðàéîí òÿøêèëàòûíûí öçâëÿðè
áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ “ùÿðÿêàò”ëà ùÿìôèêèð îëäóãëàðûíû ñÿñëÿíäèðèáëÿð. Ùÿòòà
áÿçè ðàéîí òÿøêèëàòëàðûíûí áóíóíëà
áàüëû à÷ûã áÿéàíàòëàð âåðÿúÿéè äÿ
ýþçëÿíèëèð.
À.Ùàúûëû âÿ êîìàíäàñû èñÿ Ã.Èáàäîüëóíóí ðàéîíëàðà àéàã à÷ìàñûíäàí úèääè ìÿíàäà òÿøâèøÿ äöøöá.
Ìÿùç áó ñÿáÿáäÿíäèð êè, òÿéèíàòëû
“áàøãàí” À.Ùàúûëû íàðàçûëàð ãðóïóíóí
ðÿùáÿðëÿðèíè ïàðòèéàäàí õàðèú åòìÿéÿ
úèääè ñÿé ýþñòÿðèð. Þòÿí èëèí ñîí ìÿúëèñèíäÿ áàø âåðÿíëÿð áó àñïåêòäÿí äÿ
îëäóãúà “àêòóàë” ñàéûëà áèëÿð.
Áÿëè, áó ýöí åéíè ïàðòèéà äàõèëèíäÿ áèð-áèðèíÿ äöøìÿí êÿñèëÿí èêè
ãðóïëàøìàíûí ìöáàðèçÿñèíèí à÷ûã
òÿùäèä âÿ òÿùãèðëÿðëÿ ìöøàéèÿò åäèëìÿñèíèí éàëíûç áèð ñÿáÿáè âàð: êîðïîðàòèâ ìàðàãëàð. Éÿíè, ïàðòèéà äàõèëèíäÿ îëàí ãðóïëàøìàëàðûí áèð-áèðëÿðèíÿ
ãàðøû ñÿñëÿíäèðäèêëÿðè êèí-êöäóðÿò
äîëó ôèêèðëÿð éàëíûç øÿõñè ìàðàãëàðûí
òÿìèíàòûíà éþíÿëèá. Íåúÿ äåéÿðëÿð,
õàðèúè åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðäÿí àëûíàí ïóëëàðû Ã.Èáàäîüëó âÿ éà áàøãàñû èëÿ áþëöøäöðìÿê íèééÿòè îëìàéàí
È.Ãÿìáÿðèí À.Ùàúûëûíûí ÿëè èëÿ íàðàçûëàð ãðóïëàøìàñûíû ïàðòèéàäàí õàðèú
åòìÿéÿíÿ ãÿäÿð àíàëîæè ïðîñåñè äàâàì åòäèðÿúÿéè ãà÷ûëìàçäûð. Áóðäàí
èñÿ áåëÿ íÿòèúÿéÿ ýÿëìÿê îëóð êè, áöòöí éîëëàð ïàð÷àëàíìàéà àïàðûð...
ÎÊÒÀÉ
Ùÿñÿíîâóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè ñàòãûíëàð êëóáóíóí ëÿüâèíè ýöíäÿìÿ ýÿòèðèá
Áèð ìöääÿò þíúÿ ôÿàëèééÿòè ãåéðèðÿñìè øÿêèëäÿ “ñîíà éåòìèø” ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà” àðòûã ðÿñìÿí òàðèõÿ
÷åâðèëèð. Áåëÿ êè, äèýÿð ïàðòèéàëàðûí âÿ
ãóðóìëàðûí ãîíäàðìà “øóðà”íû òÿðê
åòìÿñèíèí àðäûíäàí áó ãîíäàðìà
åðìÿíèïÿðÿñò òÿøêèëàò äåìÿê îëàð êè,
éàëíûç ÀÕÚÏ öçâëÿðèíäÿí èáàðÿò èäè.
Áó ãîíäàðìà “øóðà”äàí þçöíöí ïóë
êèñÿñè êèìè èñòèôàäÿ åäÿí ÀÕÚÏ ñÿäðè ßëè Êÿðèìëè âàõòèëÿ ïàðòèéàñûíäàí
ãîâäóüó Úÿìèë Ùÿñÿíîâó áó àäû
îëóá þçö îëìàéàí òÿøêèëàòûí ðÿùáÿðëèéèíÿ òÿéèí åòìÿêëÿ “Ìèëëè øóðà” àäû àëòûíäà ÿëäÿ åòäèéè èàíÿëÿðè ìÿíèìñÿìÿéÿ ÷àëûøûðäû.
Àììà äåéÿñÿí ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí áó “úÿáùÿñèíäÿ” äÿ èøëÿð ãàðûøûá.
Õàòûðëàäàã êè, þòÿí èë “Ìèëëè øóðà” èëÿ
ÀÕÚÏ-íèí êå÷èðäèéè èúàçÿëè ìèòèíãëÿðèí ôèàñêîéà óüðàìàñû, ùÿð èêè òÿøêèëàòûí ìèòèíãÿ àäàì ýÿòèðÿ áèëìÿìÿñè
ýÿðýèíëèê éàðàòìûøäû. Ãîíäàðìà “øóðà”íû ÀÕÚÏ-éÿ éåäÿê àäëàíäûðàí
ïàðòèéà öçâëÿðè ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ
“øóðà÷ûëàðû” à÷ûã øÿêèëäÿ òÿùãèð åäèðäèëÿð. Ùÿòòà âÿçèééÿò î ùÿääÿ ÷àòäû
êè, ß.Êÿðèìëè þçöíöí “ÿëàëòûñûíà” ÷åâèðäèéè Ú.Ùÿñÿíîâëà ãàðøû-ãàðøûéà
äàéàíäûëàð. ÀÕÚÏ-íèí ðÿùáÿðëÿðèíäÿí áÿçèëÿðè “Ìèëëè øóðà”íû ìèòèíãëÿðèí
ïóëóíó îüóðëàìàãäà èòòèùàì áåëÿ åòìèøäèëÿð. Îíëàð áèëäèðìèøäèëÿð êè,
“Ìèëëè øóðà”íûí ìèòèíãëÿðÿ ÷ûõàðäûüû
àäàìëàðûí ñàéû âåðèëÿí ïóëóí ìèãäàðûíà óéüóí ýÿëìèð.
Àðòûã ß.Êÿðèìëè èëÿ Ú.Ùÿñÿíîâóí
éîëëàðû òàì øÿêèëäÿ àéðûëûá. Ùÿòòà þç
íÿçàðÿòèíäÿêè ãÿçåòè áåëÿ Ú.Ùÿñÿíîâóí öçöíÿ áàüëàéàí ÀÕÚÏ ñÿäðèíè
áó àääûìû àòìàüà “ìÿúáóð” åäÿíñÿ,
õàðèúè åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðèí áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ ãîíäàðìà øóðàéà ïóë
àéûðìàãäàí èìòèíàñû èëÿ áàüëûäûð. Áåëÿ êè, ìÿùç þòÿíèëêè èúàçÿëè ìèòèíãëÿðÿ
áàðìàãëà ñàéûëàúàã ãÿäÿð öçâ ÷ûõàðàí áèð “òÿøêèëàòà” ïóë àéûðìàüû “ìÿñëÿùÿò áèëìÿéÿí” åðìÿíè ëîááèñè âÿ áó
ëîááèíè äÿñòÿêëÿéÿí õàðèúè äàèðÿëÿð
ß.Êÿðèìëèíèí ïëàíëàðûíû “ñóéà äöøöðöá”. ß.Êÿðèìëè èñÿ áóíóí ãàðøûëûüûíäà Ú.Ùÿñÿíîâäàí “Ìèëëè øóðà”íû áóðàõìàñûíû òÿëÿá åäèá. Ãóðóìóí áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ ëÿüâ åäèëìÿñè èëÿ áàüëû à÷ûãëàìàíûí èñÿ éàõûí çàìàíëàðäà
âåðèëÿúÿéè áèëäèðèëèð.
Âóðüóëàäûüûìûç êèìè, èëëÿðäèð Àçÿðáàéúàí ñèéàñÿòèíäÿ ùå÷ áèð óüóðó èëÿ
éàääà ãàëìàéàí, þç ñèéàñè êàðéåðàñûíû (õàëãûí, äþâëÿòèí ìàðàãëàðûíû ñàòìàã ñèéàñè ôÿàëèééÿò àäëàíäûðûëàðñàÏ.Ñ) éàëíûç êîðïîðàòèâ ìàðàãëàðûíû òÿìèí åòìÿéÿ, õàðèúäÿí ïóë àëûá þëêÿäÿ
ãàðøûäóðìà éàðàòìàüà úÿùä ýþñòÿðìÿéÿ ñÿðô åäÿí, þç êè÷èê äàèðÿëÿðèíäÿ
àäëàðûíû “ñèéàñè ëèäåð” ãîéàí, àììà
“ëèäåðëèéè” éàëíûç êàáèíåòè èëÿ ìÿùäóäëàøàíëàð õàëãûí ìèëëè ìÿíàôåéèíè þçöíöí àëâåð ïðåäìåòèíÿ ÷åâèðèá. Ýþðöíÿí áóäóð êè, ùÿòòà ÿí ìèíèìàë ñèéàñè, íÿçÿðè åëìè áèëèêëÿðÿ ìàëèê îëìàéàí, ùÿð øåéè éàëíûç ãûøãûðìàã, ùàéêöé ñàëìàã ôîíóíäà ýþðÿí, òÿôÿêêöðëÿðè 1990-úû èëëÿðäÿí áÿðè èíêèøàô åòìÿéÿí ðàäèêàë ìöõàëèôÿò áàø÷ûëàðû
îéóíëàðûíûí ôàéäàñûç îëäóüóíó äÿðê
åòìÿê ìÿúáóðèééÿòèíäÿäèðëÿð. ×öíêè
àðòûã õàðèúè åðìÿíèïÿðÿñò ìÿðêÿçëÿð
áåëÿ îíëàðûí ïóë õàòèðèíÿ îéíàäûãëàðû
îéóíëàðû ýþðÿ áèëèðëÿð.
Áó ôàêò èñÿ áèð äàùà ýþñòÿðäè êè,
õàëãûíûí, ìèëëÿòèíèí ìàðàãëàðûíû þçöíöí ïóë ùÿðèñëèéèíÿ ãóðáàí âåðÿíëÿðèí êöòëÿâè àêñèéà êå÷èðìÿê âÿ éà
íîðìàë ñèéàñè ïàðòèéà êèìè ñèâèë ìöáàðèçÿ àïàðìàã ýöúö, èìêàíû âÿ ïîòåíñèàëû éîõäóð.
ßñëèíäÿ, ÀÕÚÏ èëÿ ãîíäàðìà ãóðóì àðàñûíäà éàðàíàí áó “ìöíàñèáÿò” “Ìèëëè øóðà” àäëàíàí ñàòãûíëàð
êëóáóíóí ÿñë ìàùèééÿòèíè öçÿ ÷ûõàðûð. Áó “øóðà”íûí äà ðàäèêàëëàðûí äèýÿð
“áèðëèêëÿðè” êèìè éàëíûç êîðïîðàòèâ ìàðàãëàðà ñþéêÿíäèéè, ïóëäàí, õÿéàíÿòäÿí áàøãà áèð àìàëûíûí îëìàäûüû
ïðîñåñëÿðèí èíêèøàôûíäà þç ÿêñèíè
òàïäû. Ñàäÿúÿ, ìàääè ìàðàã, øÿõñè
ìÿíàôåéèí òÿìèíàòû ÿñàñ ùÿëëåäèúè
ðîë îéíàäû. Éÿíè, “áàüäà ÿðèéèí áèòìÿñè” èëÿ “Ìèëëè øóðà” äà áèòäè.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí-Ýöðúöñòàí ÿëàãÿëÿðè äèíàìèê èíêèøàô åäèð
(ÿââÿëè ãÿçåòèìèçèí 30 äåêàáð
2014-úö èë òàðèõëè ñàéûíäà)
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìÿòáóàòà áÿéàíàòûíäà Ýöðúöñòàí âÿ Àçÿðáàéúàíû
áèð-áèðèíÿ äÿñòÿê âåðÿí ìöñòÿãèë þëêÿëÿð
êèìè õàðàêòåðèçÿ åäèá. Äþâëÿò áàø÷ûñû âóðüóëàéûá êè, õàëãëàðûìûç àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿð þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿð
ö÷öí ÿñàñäûð: “Áó ýöí Ýöðúöñòàí âÿ
Àçÿðáàéúàí èêè ìöñòÿãèë äþâëÿòäèð âÿ
áåéíÿëõàëã òÿñèñàòëàðäà áèð-áèðèíÿ äÿñòÿê âåðèð. ×îõ ýöúëö ñèéàñè ìöíàñèáÿòëÿðèìèç ìþâúóääóð. Áèç ÁÌÒ, Àâðîïà
Øóðàñû âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð
äàõèëèíäÿ áèðýÿ èøëÿéèðèê âÿ ùÿð çàìàí
áèð-áèðèìèçÿ äÿñòÿê âåðèðèê. Þëêÿëÿðèìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö ìÿñÿëÿñèíäÿ áèç
ùÿð çàìàí áèð-áèðèìèçè äÿñòÿêëÿéèðèê.
Ýöðúöñòàí âÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö, åëÿúÿ äÿ áåéíÿëõàëã ùöãóã
íîðìàëàðû êîáóä øÿêèëäÿ ïîçóëóá”.
Þç íþâáÿñèíäÿ, Áàêûäà ñÿìèìè ãàðøûëàíäûüûíû õàòûðëàäàí Ýöðúöñòàí Ïðåçèäåíòè Ýåîðýè Ìàðãâåëàøâèëè áèëäèðèá êè,
äþâëÿòëÿðèìèç ñòðàòåæè ðèôàùà àïàðàí ìöíàñèáÿòëÿðèí ãóðóëìàñû èøèíäÿ, þëêÿíèí
âÿ ðåýèîíóí ýÿëÿúÿéè ö÷öí íöìóíÿâè
îëóáëàð: “Ùÿéàòà êå÷èðäèéèìèç ëàéèùÿëÿð
íÿèíêè äþâëÿòëÿðèìèç, î úöìëÿäÿí, äèýÿð ðåýèîíëàð ö÷öí äÿ äàùà éàõøû ýÿëÿúÿê èìêàíëàðûíû éàðàäûð. Áó ñÿáÿáäÿí, äþâëÿòëÿðèìèç àðàñûíäà ìöñòÿñíà òÿðÿôäàøëûã, áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéèìèç åíåðæè âÿ äàøûìà ëàéèùÿëÿðèíÿ ñàäèãëèê ðåýèîíäà âÿ îíóí ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà ìèëéîíëàðëà èíñàíà äàùà
éàõøû ýÿëÿúÿéè òÿìèí åäÿúÿêäèð”.
Ãåéä åäÿê êè, ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Ýöðúöñòàí Ïðåçèäåíòè Ýåîðýè Ìàðãâåëàøâèëè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ îëóá.
Î, È÷ÿðèøÿùÿðëÿ, ùÿì÷èíèí, Ãÿáÿëÿéÿ ýåäÿðÿê áèð ñûðà èñòåùñàë âÿ åìàë ìöÿññèñÿëÿðè, òóðèçì îáéåêòëÿðè èëÿ éàõûíäàí òàíûø îëóá.
Åéíè çàìàíäà, ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Ýöðúöñòàí Ïðåçèäåíòè Ýåîðýè Ìàðãâåëàøâèëè âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Áàø íàçèðè Àðòóð Ðàñèçàäÿ áèðýÿ èø÷è íàùàð åäèáëÿð. Ñÿìèìè ñþùáÿò çàìàíû þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí, î
úöìëÿäÿí, èãòèñàäè ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè ùàããûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá. Áóíäàí áàøãà, Ýöðúöñ-
òàí Ïðåçèäåíòè Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ îëóá.
Öìóìèééÿòëÿ, òàðèõè ãîíøó, ùÿì÷èíèí, ñòðàòåæè òÿðÿôäàø ñàéûëàí Àçÿðáàéúàí âÿ Ýöðúöñòàí äþâëÿòëÿðè ùÿð çàìàí
þç íöìóíÿâè ãîíøóëóã ìöíàñèáÿòëÿðè èëÿ
ñå÷èëèáëÿð. Óçóí èëëÿð êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí
òÿðêèáèíäÿ îëàí áó èêè õàëãû ùÿì äÿ îðòàã
òàðèõ áèðëÿøäèðèá. Øöáùÿñèç êè, ìöñòÿãèëëèê
ÿëäÿ åòäèêäÿí ñîíðà Àçÿðáàéúàí âÿ
Ýöðúöñòàí äþâëÿòëÿðè àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿð
éöêñÿëÿí õÿòëÿ èíêèøàô åäèá âÿ äàùà äà
ìþùêÿìëÿíèá. Ãåéä åòäèéèìèç êèìè,
ÿñàñû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí éöêñÿê ñÿâèééÿëè äèàëîã âÿ
ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðè áó ýöí äÿ
óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð âÿ ãàðøûëûãëû-ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüà ÿñàñëàíàí òÿðÿôäàøëûã
ìöíàñèáÿòëÿðè äèíàìèê èíêèøàô òåíäåíñèéàñûíà ìàëèêäèð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, èêè þëêÿ àðàñûíäàêû
ìöíàñèáÿòëÿð 2013-úö èë íîéàáðûí 6-äà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè
Àðòóð Ðàñèçàäÿíèí Ýöðúöñòàíûí êÿíä òÿñÿððöôàòû íàçèðè Øàëâà Ïèïèéàíûí áàø÷ûëûã
åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöíäÿ
äÿ ÿñàñ ìöçàêèðÿ ìþâçóñó îëóá. Ñÿìèìè øÿðàèòäÿ êå÷ÿí ýþðöøäÿ Áàø íàçèð
Àðòóð Ðàñèçàäÿ òàðèõÿí äîñò âÿ ãîíøó
îëàí þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí ìöàñèð äþâðäÿ äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéèíè âóðüóëàéûá. Î, ùÿð èêè þëêÿ àðàñûíäà áÿðãÿðàð
îëàí èãòèñàäè-òèúàðÿò ÿëàãÿëÿðèíè éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðÿðÿê äåéèá êè, åéíè çàìàíäà, àãðàð ñåêòîðóí èíêèøàôûíäà äà ìöâàôèã ãóðóìëàðûí ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿðè, òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñè ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá
åäèð. Þëêÿìèçÿ ñÿôÿðèíäÿí ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðÿí íàçèð Øàëâà Ïèïèéà Ýöðúöñòàí ùþêóìÿòè ðÿùáÿðëèéèíèí ñàëàìëàðûíû Àçÿðáàéúàíûí Áàø íàçèðèíÿ ÷àòäûðûá.
Î, Áàêûäà êå÷èðäèéè ýþðöøëÿð áàðÿäÿ Áàø
íàçèð Àðòóð Ðàñèçàäÿéÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò
âåðèá. Èãòèñàäèééàòûí áöòöí èñòèãàìÿòëÿðè,
î úöìëÿäÿí, êÿíä òÿñÿððöôàòû ñàùÿñèíäÿ
àçÿðáàéúàíëû ùÿìêàðëàðû èëÿ òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíÿ áþéöê åùòèéàú îëäóüóíó âóðüóëàéàí Øàëâà Ïèïèéà ñÿôÿð çàìàíû îíà
ýþñòÿðèëÿí éöêñÿê äèããÿò âÿ ãîíàãïÿðâÿðëèéÿ ýþðÿ þëêÿ ðÿùáÿðëèéèíÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Þòÿí èë èéóëóí 6-äà èñÿ Ýöðúöñòàí
ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè Äàâèä Óñóïàøâèëè
Àçÿðáàéúàí ìàíàòû ÌÄÁ âÿ
Øÿðãè Àâðîïà ìÿêàíûíäà ÿí
ñàáèò âàëéóòà îëàðàã ãàëûð
Àçÿðáàéúàí ìàíàòû ÌÄÁ âÿ Øÿðãè Àâðîïà
ìÿêàíûíäà ÿí ñàáèò âàëéóòà îëàðàã ãàëûð. Áó ôèêèð
Áåëàðóñóí “Äåëîâàéà ãàçåòà” ñàéòûíäà éåðëÿøäèðèëìèø “ÌÄÁ âÿ Øÿðãè Àâðîïà þëêÿëÿðèíèí âàëéóòà
ìÿçÿííÿëÿðèíèí äèíàìèêàñû (èíôîãðàôèêà âÿ ïðîãíîç)” àäëû ìÿãàëÿäÿ ñÿñëÿíèð.
Ìàòåðèàëäà ãåéä åäèëèð êè, äåêàáð àéûíäà Áåëàðóñ ðóáëó 2013-úö èëèí ïàéûçûíäàí áÿðè èëê äÿôÿ,
ÛÂ ðöáäÿ âÿ ÛÛ éàðûìèëëèêäÿ ÌÄÁ âÿ Øÿðãè Àâðîïà
þëêÿëÿðèíèí âàëéóòàëàðû àðàñûíäà äåâàëâàñèéà öçðÿ
ëèäåð îëóá. Áöòþâëöêäÿ 2014-úö èëäÿ ÿí ÷îõ óúóçëàøàí Óêðàéíà ãðèâíàñûäûð. Àçÿðáàéúàí ìàíàòû
èñÿ áó ìÿêàíäà ÿí ñàáèò âàëéóòà îëàðàã ãàëûð.
Äöíéà áàçàðëàðûíäà Àìåðèêà äîëëàðûíûí ìþâãåéèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñè äàâàì åäèð. ÀÁØ äîëëàðûíûí àëòû ÿñàñ âàëéóòà - àâðî, éàïîí èéåíàñû, ôóíò
ñòåðëèíã, Êàíàäà äîëëàðû, Èñâå÷ êðîíó âÿ Èñâå÷ðÿ
ôðàíêûíäàí èáàðÿò âàëéóòà ñÿáÿòèíÿ íèñáÿòèíè ýþñòÿðÿí ÓÑÄÕ èíäåêñèíèí ãèéìÿòè äåêàáðûí àõûðëàðûíäà 90 áÿíä îëóá. Áó èíäåêñèí òàðèõè ìèíèìóìó
(70 áÿíä) 2008-úè èëèí ìàðòûíäà, îíóí òàðèõè ìàêñèìóìó èñÿ (148 áÿíä) 1985-úè èëèí ÿââÿëèíäÿ
ãåéäÿ àëûíûá.
Òÿáèè êè, Àâðîïà ãèòÿñèíèí áöòöí âàëéóòàëàðû, î
úöìëÿäÿí àâðî þçö äÿ èë ÿðçèíäÿ áàùàëàøìàãäà
îëàí äîëëàðëà ìöãàéèñÿäÿ çÿèôëÿéèá.
Ìÿãàëÿäÿ äåéèëèð êè, 2014-úö èë ÿðçèíäÿ þç âàëéóòàñûíûí Àìåðèêà äîëëàðûíà íèñáÿòäÿ äåâàëâàñèéàñûíà èìêàí âåðìÿìèø éåýàíÿ þëêÿ Àçÿðáàéúàíäûð. Íÿøðäÿ áèëäèðèëèð êè, ìàíàòûí äîëëàðà íèñáÿòè ùÿòòà 0,01 ôàèç àðòûá.
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
Ýöðúöñòàí Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, èãòèñàäèééàò íàçèðè Ýåîðýè
Êâèðèêàøâèëè: Áèç äîñòëóã âÿ ãàðäàøëûã ÿëàãÿëÿðèìèçèí èíêèøàôûíäà,
äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíäÿ âÿ ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ ìàðàãëûéûã âÿ ÷îõ
ñåâèíèðèê êè, ãàðøû òÿðÿôäÿí äÿ åéíè ìþâãåíè ýþðöðöê
Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð åäèá. Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Ýöðúöñòàí ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè Äàâèä Óñóïàøâèëèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá. Äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñû Àçÿðáàéúàí èëÿ Ýöðúöñòàí àðàñûíäà ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ
ÿëàãÿëÿðèí óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè áèëäèðèá. Ïàðëàìåíòëÿðèìèç àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí þíÿìèíè âóðüóëàéàí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû, ùÿì÷èíèí,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
ÿìÿêäàøëûüûìûçûí èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóüóíó èôàäÿ åäèá. Ïðåçèäåíò ãàíóíâåðèúèëèê ñàùÿñèíäÿ òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä åäÿðÿê, ïàðëàìåíòëÿð àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èêèòÿðÿôëè
ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí èíêèøàôûíà þç òþùôÿñèíè âåðäèéèíè áèëäèðèá. Ýöðúöñòàí ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè Äàâèä Óñóïàøâèëè èñÿ þç
íþâáÿñèíäÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðèíäÿ ìÿãñÿäèí èêè þëêÿ ïàðëàìåíòëÿðè àðàñûíäà
ãàðøûëûãëû ôÿàëèééÿòèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿí èáàðÿò îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ãîíàã ãàðøûëûãëû-ôàéäàëû âÿ ñòðàòåæè ìö-
íàñèáÿòëÿðèìèçèí ãóðóëìàñû èøèíäÿ äåïóòàòëàðûí ðîëóíó ãåéä åäÿðÿê, Ýöðúöñòàíäà éåíè ñå÷èëìèø ïàðëàìåíòèí Àçÿðáàéúàí èëÿ áóíäàí ñîíðà äà óüóðëó ÿìÿêäàøëûüû äàâàì åòäèðÿúÿéèíè ìÿìíóíëóãëà âóðüóëàéûá.
Äàùà ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè Àðòóð Ðàñèçàäÿ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Ýöðúöñòàí ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè Äàâèä Óñóïàøâèëè èëÿ ýþðöøöá.
Àçÿðáàéúàí-Ýöðúöñòàí ÿëàãÿëÿðèíèí äÿðèí òàðèõè êþêëÿðÿ ÿñàñëàíäûüûíû äåéÿí
Áàø íàçèð Àðòóð Ðàñèçàäÿ ùÿð èêè þëêÿíèí
ïðåçèäåíòëÿðè àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Àçÿðáàéúàí âÿ Ýöðúöñòàí ïàðëàìåíòëÿðèíèí óüóðëà ÿìÿêäàøëûã åòäèéèíè áèëäèðÿí
Áàø íàçèð áó ñÿôÿðèí èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíà òþùôÿ âåðÿúÿéèíè ãåéä
åäèá. Áàø íàçèð Àðòóð Ðàñèçàäÿ Àçÿðáàéúàíûí âÿ Ýöðúöñòàíûí áèð ñûðà èðè ðåýèîíàë
èãòèñàäè ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðäèéèíè âÿ
“Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ” äÿìèðéîë õÿòòèíèí òèêèíòèñèíèí áàøà ÷àòìàã öçðÿ îëäóüóíó
áèëäèðèá. Áàø íàçèð Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè ùàã-
ãûíäà äà ìÿëóìàò âåðèá, Àçÿðáàéúàí
ÿðàçèñèíèí 20 ôàèçèíèí èøüàëû íÿòèúÿñèíäÿ
1 ìèëéîíäàí àðòûã àçÿðáàéúàíëûíûí þç
äîüìà éóðäëàðûíäàí äèäÿðýèí äöøäöéöíö äåéèá. Àðòóð Ðàñèçàäÿ Åðìÿíèñòàíûí
èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíèí ðåýèîí ö÷öí òÿùëöêÿ îëäóüóíó, áó ñèéàñÿòäÿí Åðìÿíèñòàíûí þçöíöí äÿ ÿçèééÿò ÷ÿêäèéèíè áèëäèðèá.
Áàø íàçèð Åðìÿíèñòàíûí ùàçûðêû ðÿùáÿðëèéè òÿðÿôèíäÿí àçÿðáàéúàíëûëàðà ãàðøû Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí òþðÿäèëäèéèíè äèããÿòÿ
÷àòäûðûá. Ýöðúöñòàí ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè
Äàâèä Óñóïàøâèëè þëêÿñèíèí Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè âÿ ñèéàñè ñàùÿäÿ òÿúðöáÿñè
èëÿ éàõûíäàí ìàðàãëàíäûüûíû äåéèá. Î, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí
áóíäàí ñîíðà äàùà äà èíêèøàô åäÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè áèëäèðÿðÿê áóíóí ö÷öí ðåýèîíäà ñàáèòëèéèí âàúèá àìèë îëäóüóíó âóðüóëàéûá. Äàâèä Óñóïàøâèëè, ùÿì÷èíèí,
Ýöðúöñòàíûí èêè þëêÿ ïàðëàìåíòëÿðè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí äÿðèíëÿøäèðèëìÿñèíäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ýöðúöñòàí ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè Äàâèä Óñóïàøâèëèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èéóëóí 7-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìèëëè Ìÿúëèñèíäÿ äÿ
îëóá. Ýöðúöñòàí ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè
Ìèëëè Ìÿúëèñèí èíçèáàòè áèíàñû, èúëàñ çàëû
âÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ õàòèðÿ çàëû èëÿ òàíûø
îëóá. Õàòèðÿ çàëûíäà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí çÿíýèí ùÿéàò éîëóíó, ñèéàñè âÿ
äþâëÿò÷èëèê ôÿàëèééÿòèíè ÿêñ åòäèðÿí ÷îõñàéëû ôîòîøÿêèëëÿð, åêñïîíàòëàð Äàâèä
Óñóïàøâèëèäÿ äÿðèí òÿÿññöðàò éàðàäûá.
Ãîíàã õàòèðÿ êèòàáûíà öðÿê ñþçëÿðèíè éàçûá. Ñîíðà Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé
ßñÿäîâ âÿ Ýöðúöñòàí ïàðëàìåíòèíèí
ñÿäðè Äàâèä Óñóïàøâèëè àðàñûíäà òÿêáÿòÿê ýþðöø êå÷èðèëèá. Äàùà ñîíðà ýþðöø
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ ýåíèø òÿðêèáäÿ äàâàì åäèá. Îãòàé ßñÿäîâ
áèëäèðèá êè, áó úöð ñÿôÿðëÿð þëêÿëÿðèìèç,
åëÿúÿ äÿ ïàðëàìåíòëÿðèìèç àðàñûíäàêû
ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà þç òþùôÿñèíè âåðèð.
Àçÿðáàéúàí-Ýöðúöñòàí ÿëàãÿëÿðèíèí
ãÿäèì òàðèõè êþêëÿðÿ ìàëèê îëäóüóíó õàòûðëàäàí Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè ãåéä åäèá
êè, ùÿð èêè þëêÿíèí õàëãëàðû àðàñûíäà äà
äîñòëóã âÿ ãàðäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðè âàð.
Þëêÿëÿðèìèç ìöñòÿãèëëèêëÿðèíè áÿðïà åòäèêäÿí ñîíðà ÿëàãÿëÿð éåíè ìöñòÿâèéÿ
ãàëõûá. Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, áó ìöíàñèáÿòëÿð àðòûã ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ñÿâèééÿñè-
ÑÅÏÀÐÀÒÈÇÌ ÍÅÃÀÒÈÂ ÝÅÎÏÎËÈÒÈÊ ÔÀÊÒÎÐ ÊÈÌÈ
Ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìè âÿ äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ ìþâúóä îëàí
äàüûäûúû ôàêòîðëàðäàí áèðè äÿ ñåïàðàòèçìäèð. Ñåïàðàòèçì ôîðìàñûíäàí âÿ ñÿâèééÿñèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, áåéíÿëõàëã òÿùëöêÿñèçëèê áàëàíñûíà ìÿíôè òÿñèð åäÿí
àìèëëÿðäÿíäèð. Òàðèõèí ìöõòÿëèô äþíÿìëÿðèíäÿ áàø ãàëäûðìûø ñåïàðàòèñò ìåéèëëÿð
áÿçÿí êè÷èêìèãéàñëû - ìÿùÿëëè ìöùàðèáÿëÿðÿ, áÿçÿíñÿ ìèëëÿòëÿðàðàñû úèääè ãàðøûäóðìàëàðà ñÿáÿá îëìóøäóð. Ìÿñÿëÿí, òàðèõè òÿúðöáÿäèð êè, áèð ñûðà èìïåðèéàëàð ñåïàðàòèñò òåíäåíñèéàëàð íÿòèúÿñèíäÿ ïàð÷àëàíìûøäûð. Áóíäàí áàøãà, ýåíèø ìÿíàäà ñåïàðàòèçì ôàêòèêè îëàðàã áèð ñûðà
õàëãëàðûí òàðèõèíäÿ ùÿðÿêÿòâåðèúè (ÿñëèíäÿ, äàüûäûúû) òÿñèð ãöââÿñè êèìè ÷ûõûø åòìèøäèð. Ìÿñÿëÿí, áèð ñûðà äþâëÿòëÿð ìÿùç
ñåïàðàòèçì íÿòèúÿñèíäÿ éàðàíûáëàð. Àììà ñåïàðàòèñò ùÿðÿêÿòëÿíìÿëÿðèí ôîíóíäà éàðàíàí äþâëÿòëÿðèí äàèì ìöíàãèøÿ
âÿ ãàðøûäóðìà è÷èíäÿ îëìàñû äà ôàêòäûð.
Ùÿð ùàëäà, ÕÕÛ ÿñðäÿ ñåïàðàòèñò ìåéèëëÿðÿ ÿñàñëàíàí àêòëàðûí úèääè ãàðøûäóðìà
âÿ ãåéðè-ñàáèòëèéÿ ñÿáÿá îëìàñû àìèëèíè
íÿçÿðÿ àëñàã, ãåéä åäÿ áèëÿðèê êè, áþëöúöëöê äþâëÿòëÿðèí ÿðàçè áöòþâëöéö âÿ ñóâåðåíëèéèíÿ ãàðøû òÿùäèä îëìàãëà éàíàøû,
ìèëëÿòëÿðàðàñû çèääèééÿò âÿ ãàðøûäóðìàëàðûí äà ìÿíáÿéèíè òÿøêèë åäèð...
ÍÅÎÈÌÏÅÐÈÀËÈÑÒ
ÅÊÑÏÀÍÑÈÉÀ ÊÎÍÒÅÊÑÒÈÍÄß
ÑÅÏÀÐÀÒÈÇÌ...
ßñëèíäÿ, ñåïàðàòèçìèí ÿñàñûíäà íåîèìïåðèàëèçì êîíòåêñòèíäÿ äöíéàíû èäàðÿ
åòìÿê èääèàñûíäà îëàí àêòîðëàðûí ìèëëè âÿ
òðàíñìèëëè àìáèñèéàëàðûíûí ðåàëëàøäûðûëìàñû íàìèíÿ àòûëàí àääûìëàð äàéàíûð. Ìÿñÿëÿí, Áðèòàíèéà Ùèíäèñòàíûíäà ìöñÿëìàíëàðëà ùèíäóëàð àðàñûíäà îëàí ÷ÿêèøìÿëÿð 2 äþâëÿòèí - Ùèíäèñòàí âÿ Ïàêèñòàíûí éàðàíìàñûíà ñÿáÿá îëäó. Áó íÿòèúÿíèí ÿñàñûíäà èñÿ èìïåðèàëèñò Áðèòàíèéà ñèéàñÿòèíèí äàéàíäûüû ùÿð êÿñÿ ìÿëóìäóð.
Áóíóíëà éàíàøû, Ùèíäèñòàí Áàíãëàäåøÿ
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
äÿñòÿê âåðìÿñÿéäè, Áàíãëàäåø
äþâëÿòè éàðàíìàçäû. Ýþðöíäöéö
êèìè, ñåïàðàòèçì “çÿíúèðâàðè ïðîñåñ” êèìè äàâàì åäÿí äåñòàáèëëèê
ìÿíáÿéèäèð.
ÄÞÂËßÒ È×ÈÍÄß
“ÄÞÂËßÒ”
Åòèìîëîæè ìÿíàäà ñåïàðàòèçì
ñóâåðåí áèð äþâëÿòèí áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðû èëÿ òÿñáèò åäèëìèø ÿðàçèñè äàõèëèíäÿ áàøãà áèð
äþâëÿò ãóðìàã âÿ éà ìèëëè, åòíèê çÿìèíäÿ
ïàð÷àëàíìà òåíäåíñèéàñû éàðàòìàã
ìÿãñÿäèëÿ áàøëàäûëàí ùÿðÿêÿòëÿíìÿäèð.
Éÿíè äþâëÿò è÷èíäÿ “äþâëÿò” éàðàòìàãëà
áèð äþâëÿòèí ñóâåðåíëèéè òÿùëöêÿ àëòûíà àòûëûð, áóíäàí ñîíðà èñÿ ñåïàðàòèçìÿ òÿêàí
âåðÿí ýöú ìÿðêÿçëÿðè áó àìèëäÿí ìàêñèìóì ñÿâèééÿäÿ éàðàðëàíìàüà ÷àëûøûðëàð.
Áóíóíëà äà ðåýèîíàë ìèãéàñëû, ãëîáàë õàðàêòåðëè çèääèééÿòëÿð âÿ ìöíàãèøÿëÿðèí
“òîõóìó ñÿïèëèð”.
Äåìÿëè, ñåïàðàòèçì à÷ûã ìöñòÿâèäÿ
úÿðÿéàí åäÿí ìöùàðèáÿäÿí áåëÿ äàùà
úèääè ôÿñàäëàðà ñÿáÿá îëà áèëèð. ßí àçûíäàí ñåïàðàòèçìèí “áîüóëìóø” (ñîíðàêû
ãàðøûäóðìàëàðà ñÿáÿá îëàí ýèçëè ìîòèâëÿð-Í.Ã.) ðöøåéìëÿðèíèí äàùà óçóíìöääÿòëè êîíôëèêòëÿðÿ ñÿáÿá îëäóüó ùå÷ êÿñÿ
ñèðð äåéèë. Îíà ýþðÿ äÿ, ñåïàðàòèçì äöíéàäà ãàðøûñû àëûíìàñû çÿðóðè îëàí áàøëûúà
òÿùäèäëÿðäÿíäèð.
ÅÐÌßÍÈÑÒÀÍÛÍ ÈØÜÀË×Û
ÑÈÉÀÑßÒÈÍß ÏÀÐÀËÅË
ÑÅÏÀÐÀÒÈÇÌ ÔÀÊÒÛ
Áó áàõûìäàí, Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíûí 20 ôàèç òîðïàãëàðûíû èøüàë åòìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ éàðàíìûø ãîíäàðìà, ñåïàðàòèñò “Äàüëûã Ãàðàáàü” äà ôàêòèêè äåñòàáèëëèê ìÿíáÿéèäèð. Èøüàë ìÿùñóëó îëàí
áó ãóðóìóí ìþâúóäëóüó áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíûí íþâáÿòè äÿôÿ àéàãëàð
àëòûíà àëûíìàñûíûí áàðèç òÿúÿññöìö âÿ
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
òÿçàùöðöäöð.
Äîëàéûñûéëà, ãîíäàðìà “Äàüëûã Ãàðàáàü”ûí ìþâúóäëóüó Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè
áöòþâëöéöíöí ïîçóëäóüóíó ýþñòÿðÿí áèð
íþìðÿëè äÿëèëäèð. ÁÌÒ áàøäà îëìàãëà ãëîáàë ìèãéàñäà ñöëù âÿ ñàáèòëèéèí òÿìèí
îëóíìàñû ìèññèéàñûíà õèäìÿò åòäèéèíè èääèà åäÿí àêòîðëàð èñÿ ùÿëÿ äÿ “ñÿññèçëèê
ñèéàñÿòè” éåðèòìÿêäÿ äàâàì åäèðëÿð. Áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíäà áèðìÿíàëû
øÿêèëäÿ òÿñäèã âÿ ìöÿééÿí îëóíóð êè, ñåïàðàòèçì áèð äþâëÿòèí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí
ïîçóëìàñûíà ñÿáÿá îëàí ÿñàñ àìèëäèð âÿ
áó, éîëâåðèëìÿçäèð. Àììà áóíà áàõìàéàðàã, ãîíäàðìà “Äàüëûã Ãàðàáàü”ûí
“ñÿðáÿñò” ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñèíÿ íÿèíêè
ìàíå îëóíìóð, ùÿòòà áÿçè ùàëëàðäà áóíà
øÿðàèò éàðàäûëûð. Ìÿñÿëÿí, âàõòàøûðû ãîíäàðìà ãóðóìäà ñå÷êèëÿðèí êå÷èðèëìÿñè
áöòþâëöêäÿ áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà çèääèð. ÁÌÒ-íèí íèçàìíàìÿñèíäÿ áó
áàðÿäÿ ãåéä åäèëèð: “Áåéíÿëõàëã ùöãóãóí ìöñòÿãèë ñóáéåêòëÿðèíèí ÿðàçè áöòþâëöéöíö ïîçàí àääûìëàð ãÿòè øÿêèëäÿ éîëâåðèëìÿçäèð. Äþâëÿòëÿðèí ðàçûëûüû
îëìàäàí îíóí ñÿðùÿäëÿðè äàõèëèíäÿ
ùÿð ùàíñû áèð àêò ùÿéàòà êå÷èðèëÿ áèëìÿç”.
Áóíäàí áàøãà, ÀÒßÒ-èí Ùåëñèíêè Éåêóí Àêòû âÿ Ïàðèñ Õàðòèéàñûíäà äà ìèëëè
äþâëÿòëÿðèí ñÿðùÿäëÿðè äàõèëèíäÿ äàüûäûúû
ìÿãñÿäëÿðÿ õèäìÿò åäÿí àêòëàð ãÿòè øÿêèëäÿ ïèñëÿíèëèð.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
íÿ éöêñÿëèá. Àçÿðáàéúàí âÿ Ýöðúöñòàí
àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðèí ìþùêÿì ùöãóãè áàçàéà ìàëèê îëäóüóíó äåéÿí Îãòàé ßñÿäîâ âóðüóëàéûá êè, áó ýöíÿ ãÿäÿð èêè þëêÿ àðàñûíäà 100-äÿí àðòûã èêèòÿðÿôëè ñÿíÿä èìçàëàíûá. Þòÿí èë þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû òèúàðÿò äþâðèééÿñè 660
ìèëéîí äîëëàðäàí éóõàðû îëóá.
Àçÿðáàéúàíûí âÿ Ýöðúöñòàíûí èøòèðàêû èëÿ ðåýèîíäà ðåàëëàøäûðûëàí èðèìèãéàñëû
ëàéèùÿëÿðÿ òîõóíàí Îãòàé ßñÿäîâ “Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ” äÿìèðéîë õÿòòèíèí èëèí ñîíóíà ãÿäÿð éåêóíëàøàúàüûíû ãåéä åäèá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè ùÿð èêè þëêÿíèí ïàðëàìåíòëÿðè àðàñûíäà äà éöêñÿê ñÿâèééÿëè
ìöíàñèáÿòëÿðèí îëäóüóíó áèëäèðèá, ÿëàãÿëÿðèí ýÿëÿúÿêäÿ äàùà äà äÿðèíëÿøäèðèëìÿñèíèí þíÿìèíè ãåéä åäèá. Î.ßñÿäîâ
ùÿð èêè þëêÿíèí ïàðëàìåíò íöìàéÿíäÿëÿðèíèí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà åéíè ìþâãåäÿí ÷ûõûø åòìÿëÿðèíèí ÿùÿìèééÿòëè îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Èêè þëêÿ àðàñûíäà ùÿðáè ñàùÿäÿ
ÿìÿêäàøëûã äà äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð.
Áó ìÿñÿëÿ Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðèíèí þòÿí èëèí àâãóñò àéûíäà þëêÿìèçÿ ñÿôÿðèíäÿ ìöçàêèðÿ îëóíóá. Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ þëêÿìèçÿ
ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëÿí Ýöðúöñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Èðàêëè Àëàñàíèéà èëÿ ýþðöøöá.
Íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ Ýöðúöñòàí
èëÿ àïàðûëàí äàíûøûãëàðûí âÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðèí ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿò äàøûäûüûíû
âóðüóëàéûá. Íàçèð ùÿðáè ÿìÿêäàøëûüûí
ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Íàõ÷ûâàíà èëê äÿôÿ ñÿôÿð åòäèéèíè
ìÿìíóíëóãëà âóðüóëàéàí ýöðúöñòàíëû
íàçèð éöêñÿê ãîíàãïÿðâÿðëèéÿ ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá. Ñîíðà òÿðÿôëÿð ðåýèîíäàêû ùÿðáè-ñèéàñè âÿçèééÿò âÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûáëàð.
Áåëÿëèêëÿ, éóõàðûäà äà ñàäàëàíàíëàðäàí ýþðöíäöéö êèìè, áó ýöí Àçÿðáàéúàí-Ýöðúöñòàí ÿëàãÿëÿðè íöìóíÿâè
ÿìÿêäàøëûã ñÿâèééÿñèíäÿ èíêèøàô åäèð.
Ãàðøûëûãëû ùþðìÿò, åòèìàä âÿ áÿðàáÿðùöãóãëó òÿðÿôäàøëûã ÿñàñûíäà ãóðóëàí áó
ìöíàñèáÿòëÿð ùÿð èêè þëêÿíèí óüóðëó âÿ
ñàáèò èíêèøàôûíûí ãàðàíòûíà ÷åâðèëèá.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Àüñó ðàéîíóíäà ìöâÿããÿòè ìÿñêóíëàøìûø
ìÿúáóðè êþ÷êöí àèëÿëÿðèíÿ éàðäûì åäèëèá
“Ãà÷ãûíëàðûí âÿ ìÿúáóðè
êþ÷êöíëÿðèí éàøàéûø øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ
ìÿøüóëëóüóíóí àðòûðûëìàñû
öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íà
óéüóí îëàðàã Äþâëÿò Òîðïàã
âÿ Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ Êîìèòÿñèíèí ðÿùáÿðëèéè Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèéè
Ýöíö âÿ Éåíè èë áàéðàìû ìöíàñèáÿòèëÿ Àüñó ðàéîíóíäà îëóá, áóðàäà ìöâÿããÿòè ìÿñêóíëàøìûø ìÿúáóðè
êþ÷êöí àèëÿëÿðèíÿ êîëëåêòèâèí éàðäûìûíû ÷àòäûðûá.
Êîìèòÿäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, áöòþâëöêäÿ 377
ìÿúáóðè êþ÷êöí àèëÿñèíÿ 19 ìèí 117 ìàíàòëûã äöéö,
øÿêÿð òîçó, ÷àé, éàü âÿ óí êèìè ÿðçàã ìÿùñóëëàðûíäàí
èáàðÿò éàðäûì åäèëèá.
ÈÒÌÈØÄÈÐ
0019299 íþìðÿëè ÷ûõàðûø âÿ îíà àèä òåõíèêè ïàñïîðò
èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
“ÃÀËÀ ÙßÉÀÒ” ÑØ ÀÑÚ-íèí àøàüûäà ýþñòÿðèëìèø
7ñ ôîðìàëû úèääè ùåñàáàò áëàíêëàðû èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç
ñàéûëûð: ÄÌÔ/1 ¹ 886758, ÄÌÔ/1 ¹ 886815, ÄÌÔ/1
¹ 314704, ÄÌÔ/1 ¹ 314717, ÄÌÔ/1 ¹ 315022,
ÄÌÔ/1 ¹ 315209, ÄÌÔ/1 ¹ 315222, ÄÌÔ/1 ¹
551072, ÄÌÔ/1 ¹ 551264, ÄÌÔ/1 ¹ 551265, ÄÌÔ/1
¹ 551421, ÄÌÔ/2 ¹ 551597, ÄÌÔ/2 ¹ 551724.
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Ùèêìÿò
Áàáàîüëó âÿ ãÿçåòèí êîëëåêòèâè Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîðåêòîðó, ìèëëÿò âÿêèëè Ñàùèáÿ Ãàôàðîâàéà
àíàñû
Òåëëè ßëèéåâàíûí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèéèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèð.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí ÿìÿêäàøëàðû
ÀçÒÂ-íèí Ýöðúöñòàí öçðÿ ìöõáèðè Øàùèñìàéûë Øÿììÿäîüëóéà, îüëó
ÀÇßÐ ÌßÌÌßÄÎÂÓÍ
ôàúèÿëè âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí
ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðëÿð.
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

06-01-2015