EKONOMİ BAKANLIĞI
EKONOMİK GÖRÜNÜM
NİSAN 2014
Ekonomik Görünüm sunumu, her ayın 1. ve 3. haftasında güncellenmektedir.
Güncelleme Tarihi: 16/04/2014
A- MAKROEKONOMİK GÖRÜNÜM
B- DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ
1) MAL TİCARETİ
2) HİZMETLER TİCARETİ
C- YATIRIM ORTAMI, YABANCI SERMAYE ve TEŞVİK
D- SERBEST BÖLGELER
E- İKİLİ, BÖLGESEL, ÇOKLU ve ÇOK TARAFLI TİCARET
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
2
A- MAKROEKONOMİK GÖRÜNÜM
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
3
Bazı Ekonomilere İlişkin Büyüme Tahminleri
Bazı Ülke-Ülke Gruplarına İlişkin Büyüme Tahminleri (%)
Dünya Türkiye Avro Bölgesi ABD Brezilya Rusya* Hindistan ÇHC
IMF
OECD
DB
2014
3,6
2,3
1,2
2,8
1,8
1,3
5,4
7,5
2015
2014
3,9
3,6
3,1
3,8
1,5
1,0
3,0
2,9
2,7
2,2
2,3
2,3
6,4
4,7
7,3
8,2
2015
2014
3,9
3,2
4,1
2,4
1,6
1,1
3,4
2,8
2,5
2,4
2,9
1,1
5,7
6,2
7,5
7,6
2015
3,4
3,5
1,4
2,9
2,7
1,3
6,6
7,5
*Dünya Bankası yüksek risk senaryosunda 2014: -%1,8, 2015:%2,1 (8 Nisan 2014)
Kaynak: IMF, OECD, Dünya Bankası
 2013 yılında Türkiye %4 oranında büyümüştür. IMF, Türkiye’nin 2014 yılında
%2,3 oranında büyüyeceğini tahmin etmektedir.
 Türkiye ekonomisi 2013 yılında Orta Vadeli Program’da (2014-2016)
belirtilen %3,6’lık gerçekleşme tahminin üstünde %4 oranında büyümüştür.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
4
Dünya Ticaretine İlişkin Tahminler
Mal ve Hizmetler Ticaretine İlişkin Tahminler (%)
İhracat
İthalat
Dünya
Gelişmiş
Yükselen
Gelişmiş
Yükselen Ticaret
Yıllar Ekonomiler Ekonomiler Ekonomiler Ekonomiler Hacmi
2014
4,2
5,0
3,5
5,2
4,3
IMF
2015
4,8
6,2
4,5
6,3
5,3
2014
3,6
6,4
3,4
6,3
4,7
DTÖ
2015
4,3
6,8
3,9
7,1
5,3
Kaynak: IMF ve DTÖ
IMF tahminine göre, dünya toplam mal ve hizmet ticareti hacmi 2014 ve
2015 yıllarında sırasıyla %4,3 ve %5,3 oranında artacaktır.
DTÖ tahminine göre, dünya toplam mal ve hizmet ticareti hacmi 2014 ve
2015 yıllarında sırasıyla %4,7 ve %5,3 oranında artacaktır.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
5
2014-2016 Orta Vadeli Program Hedefleri
GSYH (Milyar $, Cari Fiyatlarla)
Kişi Başına Milli Gelir (GSYH, $)
GSYH Büyümesi (1)
İşsizlik Oranı (%)
Turizm Gelirleri (Milyar $)
Cari İşlemler Dengesi (Milyar $)
Cari İşlemler Dengesi / GSYH (%)
2013*
2014
2015
2016
820
10.782
4,0
9,7
32,8
-65,0
-7,9
867
11.277
4,0
9,4
31,0
-55,5
-6,4
928
11.927
5,0
9,2
32,0
-55,0
-5,9
996
12.670
5,0
8,9
34,5
-55,0
-5,5
*Gerçekleşme
2014-2016 Orta Vadeli Program, Kalkınma Bakanlığı – 08/10/2013)
(1) Sabit fiyatlarla yüzde değişimi göstermektedir.
 2014-2016 dönemini kapsayan Orta Vadeli Programın temel
amacı; potansiyel büyüme hızına ulaşmak, cari işlemler açığını
daha da azaltmak, enflasyonu düşürmek, kamu mali dengelerini
iyileştirmek ve böylece makroekonomik ve finansal istikrarı
güçlendirmektir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
6
Başlıca Bölgeler ve Ülkeler İtibariyle GSYH Gelişmeleri (2013)
Kaynak: TÜİK ve IMF
 2013 yılında Türkiye ekonomisi %4 oranında büyümüştür.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
7
Yıllık Büyüme Oranları
Kaynak: TÜİK
 Türkiye, küresel ekonomik krizden en hızlı çıkan ve son dönemlerdeki
küresel ekonomik belirsizlikten göreli olarak az etkilenen ülkelerdendir.
2003-2013 döneminde yıllık ortalama büyüme oranı %5 olmuştur. 2013
yılında Türkiye ekonomisi %4 oranında büyümüştür.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
8
Kişi Başına Düşen GSYH
Kaynak: Dolar değeri TÜİK ve OVP, SGP Dolar değeri Dünya Bankası
 Kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla, 2013 yılında, 2002 yılına göre 3 kattan
fazla artarak 3.492 dolardan 10.782 dolara yükselmiştir. Satın alma gücü
paritesine göre ise kişi başına gayri safi milli gelir, 18.000 doları aşmıştır.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
9
Kapasite Kullanım Oranı (%)
Kaynak: TÜİK
 2014 Mart ayında kapasite kullanım oranı %73,1 olarak gerçekleşmiştir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
10
Sanayi Üretim Endeksi (2010=100)
Kaynak: TÜİK
 Sanayi üretim endeksi, 2014 Şubat ayında 109,5 (2010=100) olmuş, bir
önceki yılın aynı ayına göre %4,9 oranında artış kaydetmiştir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
11
Enflasyon (Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre)
Kaynak: TÜİK
 2014 Mart ayında, önceki yılın aynı ayına göre, TÜFE’de %8,39 oranında,
Yİ-ÜFE’de ise %12,31 oranında artış gerçekleşmiştir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
12
Reel Efektif Döviz Kuru (2003=100)
Kaynak: TCMB
 2013 Nisan ayından bu yana TÜFE bazlı endekse göre; TL reel olarak %15,8
değer kaybetmiştir.
 2014 yılının Mart ayında, bir önceki aya göre, TL reel olarak TÜFE bazlı
endekse göre %0,11 oranında değer kazanırken, ÜFE bazlı endekse göre ise
%0,27 oranında değer kaybetmiştir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
13
Kredilerin ve Tüketici Kredilerinin Gelişimi (Milyar TL)
Kaynak: BDDK
 Toplam krediler, 2014 Şubat ayında, bir önceki aya kıyasla %0,09 artış
sergileyerek 1,1 trilyon TL seviyesine ulaşmıştır. Tüketici kredileri ise 250,2
milyar TL’ye ulaşmıştır.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
14
CDS Primleri (14.04.2014)
Kaynak: DB Research
* CDS primi yükseldikçe, algılanan risk düzeyi artmaktadır.
 Türkiye’nin CDS primleri orta düzeyde bir risk seviyesine işaret
etmektedir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
15
Mali Piyasalar
Bankacılık Sektörü Verileri
2013 Şubat
2014 Şubat
49
47
11.110
11.932
80
83
201.302
213.921
1.397.069
186.455
1.789.829
198.082
4.318
3.184
Takipteki Alacaklar (Brüt) / Toplam Nakdi Krediler (%)
2,95
2,78
Dönem Net Kârı (Zararı) / Ortalama Özkaynaklar (%)
2,37
1,64
12 Ay Vadeli Likit Varlıklar/Toplam Aktifler (%)
71,42
75,52
Sermaye Yeterlilik Oranı (%)
17,61
15,5
Banka Sayısı
Yurt İçi Şube Sayısı
Yurt Dışı Şube Sayısı
Toplam Yurtiçi Personel Sayısı
Toplam Aktifler (Milyon TL)
Toplam Özkaynaklar (Milyon TL)
Dönem Net Karı/Zararı (Milyon TL)
Kaynak: BDDK
 Bankacılık sektörü aktifleri, bir önceki yıla kıyasla 2014 Şubat ayı itibariyle
%28,1 artarak 1,8 trilyon TL büyüklüğüne ulaşmıştır.
 Bankacılık sektörünün sermaye yeterlilik oranı %15,5 düzeyindedir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
16
Merkezi Yönetim Bütçe Açığı / GSYH (%)
Kaynak:Eurostat,T.C. Maliye Bakanlığı
 Türkiye’nin merkezi yönetim bütçe açığının GSYH’ye oranı 2013 yılında %1,2 olarak 23 AB
ülkesinden daha iyi konumda gerçekleşmiş ve %3 olan Maastricht kriterini gerçekleştirmiştir.
 2012 yılında merkezi bütçe açığının GSYH’ye oranı %2 olmuştur.
 2014 yılı Ocak-Şubat döneminde, merkezi yönetim bütçe fazlası 3.5 milyar TL olmuştur.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
17
AB Tanımlı Kamu Borcu / GSYH (%)
Kaynak: Eurostat, T.C. Hazine Müsteşarlığı
 Türkiye’nin AB tanımlı borç oranı, 2013 yılında, Maastricht kriteri olan %60’ın
oldukça altında, %36,3 düzeyinde gerçekleşmiştir. Güncel verilere göre (AB
verileri 2012 yılına ait); Türkiye, 25 AB ülkesinden daha iyi performans
göstermiştir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
18
Ödemeler Dengesi
Kaynak: TCMB, *Ocak-Şubat
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
19
İşsizlik Oranları (%)
Kaynak: TÜİK
 2014 Ocak döneminde işsizlik oranı %10,1, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı
ise %9,1 düzeyinde gerçekleşmiştir.
 2013 yılında işsizlik oranı %9,7 olarak gerçekleşmiştir.
 Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı, 2014 Şubat ayında Avro Bölgesi’nde %11,9 ve
AB(28) ülkelerinde %10,6 olarak gerçekleşmiştir. Güncel verilere göre, Türkiye 14 AB
ülkesinden daha iyi durumdadır.
 Türkiye; Rusya, Almanya, İngiltere ve Fransa’dan sonra Avrupa’daki 5. büyük işgücüne
sahip ülkedir. (2012, Dünya Bankası)
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
20
Nüfus Potansiyeli (2012)
Kaynak: Dünya Bankası ve TÜİK (Türkiye verileri 2013 yılına aittir.)
 Türkiye’de nüfus 76,7 milyon kişi olup, bunun yarısı 30,4 yaşın
altındadır.
 Nüfus artış hızı; Türkiye’de %1,4, AB Ülkelerinde ortalama %0,2 ve
Almanya’da %0,1’dir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
21
Büyüyen Pazar Dinamiği
 Hanelerde cep telefonu bulunma oranı: %93,7 (2013)
 İnternete erişim imkanı olan hane oranı: %49,1 (2013)
 İnternete erişim imkanı olan girişimler: %90,8 (2013)
 Hanelerde masaüstü bilgisayar bulunma oranı: %30,5 (2013)
 Hanelerde taşınabilir bilgisayar bulunma oranı: %31,4 (2013)
 Hanelerde dijital kamera/fotoğraf makinesi bulunma oranı: %28,1
(2013)
 Hanelerde yazıcı bulunma oranı: %14,0 (2011)
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
22
B- DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
23
I) MAL TİCARETİ
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
24
Mal Ticaret Hedefleri
(Milyar Dolar)
İhracat
İthalat
D.T. Hacmi
D.T. Dengesi
İhracat/İthalat (%)
2012* 2013* 2013** 2014** 2015** 2016**
152,5 151,9 153,5 166,5 184,0 202,5
236,5 251,7 251,5
262 282,0 305,0
389 403,5
405 428,5 466,0 507,5
-84,1 -99,8
-98 -95,5 -98,0 -102,5
64,5
60,3
61,0
63,5
65,2
66,4
*Gerçekleşme (Kaynak: TÜİK)
**Beklenti (Orta Vadeli Program, Kalkınma Bakanlığı 2014-2016)
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
25
Türkiye'nin Küresel Mal İhracatındaki Payı
 Türkiye’nin dünya mal ihracatındaki payı 2013 yılında %0,81 düzeyindedir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
26
Dış Ticaret Hacmi/GSYH (%)
 Türkiye’nin dış ticaret hacminin GSYH’ye oranı 2013 yılında %49,2
olarak gerçekleşmiştir. Türkiye, uluslararası ticarette dünya ile
entegrasyonu büyük ölçüde sağlamıştır.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
27
Dış Ticaretin Gelişimi
2012-2013/ 2013-2014 Ocak- Şubat
Yıllık (Milyar $)
İhracat
Enerji İhracatı
Altın İhracatı
İthalat
Enerji İthalatı
Altın İthalatı
Dış Ticaret Hacmi
Dış Ticaret Dengesi
Enerji Dışı Denge
İhracat / İthalat (%)
Dönemsel (Milyar $)
2012
2013
2013 / (OCAK - ŞUBAT)
2014 / (OCAK - ŞUBAT)
Değişim (%)
2013/2014
152,5
7,7
13,3
236,5
60,1
7,6
389,0
-84,1
-31,7
64,5
151,8
6,7
3,3
251,7
55,9
15,1
403,5
-99,8
-50,7
60,3
23,9
1,1
1,0
38,2
9,1
1,7
62,1
-14,3
-6,3
62,5
25,6
1,0
1,0
37,5
9,4
0,6
63,1
-11,9
-3,5
68,2
7,2
-10,4
-0,8
-1,7
3,5
-65,8
1,7
-16,6
-44,6
*
* Enerji, 27. fasıla karşılık gelmektedir.
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı
2014 yılının Ocak-Şubat döneminde, 2013’e kıyasla;
• İhracat %7,2 artış , ithalat ise %1,7 oranında azalış kaydetmiştir.
• Dış ticaret açığı %16,6’lık azalışla 11,9 milyar dolara gerilemiştir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
28
İhracatın Aylık Gelişimi
Aylara Göre İhracat ve İthalat, Milyar Dolar
 2014 Şubat ayında, 2013 Şubat ayına göre, ihracat %6,2 oranında artarak
13,2 milyar dolar, ithalat ise %5,9 oranında artarak 18,3 milyar dolar
olmuştur.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
29
Geniş Ekonomik Grupların Sınıflaması (BEC)
İHRACAT
Yıllık
2012/2013 Dönemsel (Ocak-Şubat) 2014 Şubat % Pay 2013/2014
2012
2013
Değ.%
2013
2014
Değ.%
Yatırım malları 13.734 15.601
13,6
2.344
2.358
9,2
0,6
Ara mallar
82.656 74.843
-9,5
12.092
12.923
50,5
6,9
Tüketim malları 55.56 60.764
9,4
9.335
10.201
39,9
9,3
Diğerleri
516
662
28,2
98
112
0,4
13,9
TOPLAM
96.906 151.870
-0,4
23.868
25.593
100,0
7,2
(Milyon $)
İTHALAT
Yıllık
2012/2013 Dönemsel (Ocak-Şubat) 2014 Şubat % Pay 2013/2014
2012
2013
Değ.%
2013
2014
Değ.%
Yatırım malları 33.925 36.760
8,4
5.414
5.135
13,7
-5,2
Ara mallar
174.930 183.812
5,1
28.483
28.104
74,9
-1,3
Tüketim malları 26.699 30.416
13,9
4.111
4.244
11,3
3,2
Diğerleri
990
663
-33,0
189
59
0,2
-68,6
TOPLAM
236.544 251.651
6,4
38.197
37.542
100,0
-1,7
(Milyon $)
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
30
Başlıca İhraç Ürünleri
Sıra
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Fasıl
87
84
71
72
61
85
62
73
27
39
Dönemsel (Ocak-Şubat) Milyon Dolar
İHRACAT
Fasıl Adı
2013
2014
MOTORLU KARA TAŞITLARI, TRAKTÖRLER, BISIKLETLER VB.
2.524
2.671
ELEKTRİKSİZ MAKİNELER
1.916
2.139
KIYMETLI VEYA YARI KIYMETLI TAŞLAR, KIYMETLI METALLER,
1.526
1.677
DEMIR VE ÇELIK
1.749
1.666
ÖRME GIYIM EŞYASI VE AKSESUARI
1.421
1.595
ELEKTRIKLI MAKINA VE CIHAZLAR,
1.389
1.501
ÖRÜLMEMIŞ GIYIM EŞYASI VE AKSESUARI
974
1.047
DEMIR VEYA ÇELIKTEN EŞYA
941
1.015
MINERAL YAKITLAR, MINERAL YAĞLAR
1.091
977
PLASTIKLER VE MAMULLERI
782
917
LİSTE TOPLAMI
14.313
15.204
TOPLAM
23.868
25.593
İTHALAT
2013
2014
1.917
1.812
4.391
4.349
1.897
750
2.869
2.802
129
154
2.622
2.746
237
327
414
420
9.114
9.435
2.264
2.347
25.853
25.143
38.197
37.542
DENGE
2013
607
-2.476
-371
-1.120
1.292
-1.233
737
527
-8.023
-1.481
-11.541
-14.329
2014
858
-2.210
926
-1.136
1.441
-1.245
720
596
-8.458
-1.430
-9.939
-11.949
DEĞ. %
2013/2014
5,8
11,7
9,9
-4,7
12,2
8,1
7,5
7,9
-10,4
17,2
6,2
7,2
* Değişim ihracata göredir.
Kaynak: TÜİK
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
31
Başlıca İthal Ürünleri
Sıra
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Fasıl
27
84
72
85
39
87
29
71
90
30
Dönemsel (Ocak-Şubat) Milyon Dolar
İTHALAT
Fasıl Adı
2013
2014
MINERAL YAKITLAR, MINERAL YAĞLAR VB.
9.114
9.435
ELEKRTİKSİZ MAKİNALAR
4.391
4.349
DEMIR VE ÇELIK
2.869
2.802
ELEKTRIKLI MAKINA VE CIHAZLAR,
2.622
2.746
PLASTIKLER VE MAMULLERI
2.264
2.347
MOTORLU KARA TAŞITLARI, TRAKTÖRLER, BISIKLETLER
1.917
1.812
ORGANIK KIMYASAL ÜRÜNLER
848
914
KIYMETLI VEYA YARI KIYMETLI TAŞLAR, KIYMETLI METALLER,
1.897
750
OPTIK, FOTOĞRAF, SINEMA, ÖLÇÜ, KONTROL, AYAR, TIBBI, CERRAHI ALET
677
719
ECZACILIK ÜRÜNLERI
641
630
LİSTE TOPLAMI
27.240
26.507
TOPLAM
38.197
37.542
İHRACAT
2013
2014
1.091
977
1.916
2.139
1.749
1.666
1.389
1.501
782
917
2.524
2.671
115
90
1.526
1.677
93
117
104
120
11.289
11.874
23.868
25.593
DENGE
2013
-8.023
-2.476
-1.120
-1.233
-1.481
607
-733
-371
-584
-537
-15.951
-14.329
2014
-8.458
-2.210
-1.136
-1.245
-1.430
858
-824
926
-603
-510
-14.633
-11.949
DEĞ. %
2013/2014
3,5
-1,0
-2,3
4,7
3,7
-5,5
7,8
-60,4
6,2
-1,7
-2,7
-1,7
* Değişim ithalata göredir.
Kaynak: TÜİK
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
32
Başlıca İhraç Ürünleri (Yıllık)
Yıllık (Milyon Dolar)
Sıra Fasıl
1
87
2
84
3
72
4
85
5
61
6
71
7
27
8
73
9
62
10
39
•
•
İHRACAT
Fasıl Adı
2012
2013
MOTORLU KARA TAŞITLARI,TRAKTÖR,BİSİKLET,MOTOSİKLET VE DİĞER
15.148 17.002
NÜKLEER REAKTÖRLER,KAZAN;MAKİNA VE CİHAZLAR,ALETLER,PARÇALARI 11.999 12.994
DEMİR VE ÇELİK
11.332 9.923
ELEKTRİKLİ MAKİNA VE CİHAZLAR,AKSAM VE PARÇALARI
9.373 9.547
ÖRME GİYİM EŞYASI VE AKSESUARLARI
8.419 9.251
İNCİLER,KIYMETLİ TAŞ VE METAL MAMULLERİ,MADENİ PARALAR
16.325 6.978
MİNERAL YAKITLAR,MİNERAL YAĞLAR VE MÜSTAHSALLARI,MUMLAR
7.708 6.715
DEMİR VEYA ÇELİKTEN EŞYA
6.093 6.150
ÖRÜLMEMİŞ GİYİM EŞYASI VE AKSESUARLARI
5.431 5.716
PLASTİK VE PLASTİKTEN MAMUL EŞYA
5.013 5.610
LİSTE TOPLAMI
96.842 89.885
TOPLAM
152.462 151.812
İTHALAT
2012
2013
14.514 16.808
26.316 30.156
19.642 18.691
16.280 17.759
843
941
8.529 16.226
60.117 55.917
2.367 2.758
1.498 1.863
12.505 13.881
162.612 175.000
236.545 251.651
DENGE
DEĞ. %
2012
2013 2012/2013
634
194
12,2
-14.317 -17.161
8,3
-8.310 -8.768
-12,4
-6.907 -8.211
1,9
7.575
8.310
9,9
7.796 -9.247
-57,3
-52.409 -49.203
-12,9
3.726
3.392
0,9
3.933
3.853
5,2
-7.492 -8.271
11,9
-65.770 -85.115
-7,2
-84.083 -99.839
-0,4
Değişim ihracata göredir.
Kaynak: TÜİK
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
33
Başlıca İthal Ürünleri (Yıllık)
Yıllık (Milyon Dolar)
Sıra Fasıl
Fasıl Adı
1
27 MİNERAL YAKITLAR,MİNERAL YAĞLAR VE MÜSTAHSALLARI,MUMLAR
2
84 NÜKLEER REAKTÖRLER,KAZAN;MAKİNA VE CİHAZLAR,ALETLER,PARÇALARI
3
72 DEMİR VE ÇELİK
4
85 ELEKTRİKLİ MAKİNA VE CİHAZLAR,AKSAM VE PARÇALARI
5
87 MOTORLU KARA TAŞITLARI,TRAKTÖR,BİSİKLET,MOTOSİKLET VE DİĞER
6
71 İNCİLER,KIYMETLİ TAŞ VE METAL MAMULLERİ,MADENİ PARALAR
7
39 PLASTİK VE PLASTİKTEN MAMUL EŞYA
8
29 ORGANİK KİMYASAL MÜSTAHSALLAR
9
90 OPTİK,FOTOĞRAF,SİNEMA,ÖLÇÜ,KONTROL,AYAR CİHAZLARI,TIBBİ ALET.
10 30 ECZACILIK ÜRÜNLERİ
LİSTE TOPLAMI
TOPLAM
İTHALAT
İHRACAT
2012
2013
2012
2013
60.117
55.917
7.708 6.715
26.316
30.156 11.999 12.994
19.642
18.691 11.332 9.923
16.280
17.759
9.373 9.547
14.514
16.808 15.148 17.002
8.529
16.226 16.325 6.978
12.505
13.881
5.013 5.610
5.065
5.314
647
598
4.056
4.558
555
661
3.996
4.151
662
755
171.020 183.461 78.763 70.783
236.545 251.651 152.462 151.812
DENGE
DEĞ. %
2012
2013 2012/2013
52.409 49.203
-7,0
14.317 17.161
14,6
8.310 8.768
-4,8
6.907 8.211
9,1
-634
-194
15,8
-7.796 9.247
90,2
7.492 8.271
11,0
4.418 4.716
4,9
3.501 3.896
12,4
3.334 3.397
3,9
92.257 112.677
7,3
84.083 99.839
6,4
* Değişim ithalata göredir.
Kaynak: TÜİK
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
34
İhracat ve İthalatta İlk Beş Ülke (Ocak-Şubat 2014)
İhracatımızda İlk 5 Ülke (% Pay)
İthalatımızda İlk 5 Ülke (% Pay)
Kaynak: TÜİK
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
35
İhracatın Bölgesel Dağılımı
Şubat
(Milyon Dolar)
A- AB (28)
B- SERBEST BÖLGELER
C- DİĞER ÜLKELER
1- DİĞER AVRUPA
2- AFRİKA
Kuzey Afrika
Diğer Afrika
3- AMERİKA
Kuzey Amerika
Orta Amerika ve Karayip
Güney Amerika
4- ASYA
Yakın ve Ortadoğu
Diğer Asya
5- AVUSTRALYA VE YENİ ZELANDA
6- DİĞER ÜLKE ve BÖLGELER
TOPLAM
2013
5.090
208
7.088
1.109
1.206
894
312
822
519
84
218
3.885
2.923
962
40
27
12.386
Pay (%)
41,1
1,7
57,2
9,0
9,7
7,2
2,5
6,6
4,2
0,7
1,8
31,4
23,6
7,8
0,3
0,2
100
2014
5.470
184
7.496
1.563
1.279
935
344
750
543
66
141
3.849
2.970
879
41
14
13.150
Ocak-Şubat
Pay (%)
41,6
1,4
57,0
11,9
9,7
7,1
2,6
5,7
4,1
0,5
1,1
29,3
22,6
6,7
0,3
0,1
100
Değişim
(%)
7,5
-11,6
5,8
41,0
6,1
4,7
10,0
-8,7
4,6
-21,4
-35,3
-0,9
1,6
-8,6
3,0
-47,7
6,2
2013
9.920
398
13.550
2.102
2.270
1.591
679
1.521
979
133
409
7.545
5.608
1.936
81
32
23.868
Pay (%)
41,6
1,7
56,8
8,8
9,5
6,7
2,8
6,4
4,1
0,6
1,7
31,6
23,5
8,1
0,3
0,1
100
2014
10.950
361
14.282
2.692
2.428
1.754
675
1.488
1.091
137
260
7.577
5.787
1.789
80
18
25.593
Pay (%)
42,8
1,4
55,8
10,5
9,5
6,9
2,6
5,8
4,3
0,5
1,0
29,6
22,6
7,0
0,3
0,1
100
Değişim
(%)
10,4
-9,3
5,4
28,1
7,0
10,2
-0,7
-2,2
11,5
2,7
-36,4
0,4
3,2
-7,6
-1,9
-43,9
7,2
Kaynak: TÜİK
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
36
İthalatın Bölgesel Dağılımı
Şubat
(Milyon Dolar)
A- AB (28)
B- SERBEST BÖLGELER
C- DİĞER ÜLKELER
1- DİĞER AVRUPA
2- AFRİKA
Kuzey Afrika
Diğer Afrika
3- AMERİKA
Kuzey Amerika
Orta Amerika ve Karayip
Güney Amerika
4- ASYA
Yakın ve Ortadoğu
Diğer Asya
5- AVUSTRALYA VE YENİ ZELANDA
6- DİĞER ÜLKE ve BÖLGELER
TOPLAM
2013
7.087
107
12.201
3.125
430
214
215
1.584
1.065
233
286
5.770
1.907
3.863
21
1.272
19.395
Pay (%)
36,5
0,5
62,9
16,1
2,2
1,1
1,1
8,2
5,5
1,2
1,5
29,8
9,8
19,9
0,1
6,6
100
2014
6.546
140
11.564
2.627
480
284
196
1.386
1.096
53
237
5.839
1.562
4.277
25
1.206
18.250
Ocak-Şubat
Pay (%)
35,9
0,8
63,4
14,4
2,6
1,6
1,1
7,6
6,0
0,3
1,3
32,0
8,6
23,4
0,1
6,6
100
Değişim
(%)
-7,6
31,3
-5,2
-15,9
11,8
32,6
-8,8
-12,5
2,9
-77,1
-17,1
1,2
-18,1
10,7
17,3
-5,2
-5,9
2013
13.724
203
24.270
6.153
905
541
364
3.176
2.317
315
544
11.755
3.808
7.947
96
2.185
38.197
Pay (%)
35,9
0,5
63,5
16,1
2,4
1,4
1,0
8,3
6,1
0,8
1,4
30,8
10,0
20,8
0,3
5,7
100
2014
13.097
228
24.217
5.945
940
572
368
2.853
2.225
119
509
11.998
3.193
8.805
81
2.401
37.542
Pay (%)
34,9
0,6
64,5
15,8
2,5
1,5
1,0
7,6
5,9
0,3
1,4
32,0
8,5
23,5
0,2
6,4
100
Değişim
(%)
-4,6
12,5
-0,2
-3,4
3,8
5,6
1,2
-10,2
-4,0
-62,2
-6,3
2,1
-16,2
10,8
-16,1
9,9
-1,7
Kaynak: TÜİK
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
37
Tarife Oranları
Kaynak: DTÖ Tarife Profilleri 2012
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
38
2) HİZMETLER TİCARETİ
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
39
Hizmetler Sektörüne İlişkin Hedefler
• Turizm: Ülkeye gelen turist sayısının artırılması yanında, hizmet
kalitesini artıran, pazarlama kanallarını çeşitlendirerek üst gelir
gruplarını hedef alan, doğal sermayeyi koruyan ve sürdürülebilir
kılan, ülkemiz turizminin karşılaştırmalı rekabet üstünlüğüne
uygun turizm çeşitlerini öne çıkaran bir yapının oluşturulması
• İnşaat, Mühendislik-Mimarlık, Teknik Müşavirlik ve
Müteahhitlik Hizmetleri: Ülke ekonomisi ve sosyal
gereksinimlere uygun, ileri teknoloji ve uluslararası kurallara
uyumlu, çevreye duyarlı, katma değeri, döviz girdisi ve istihdamı
yüksek ve bu doğrultuda hizmet kalitesi, beşeri ve fiziki
sermayesi gelişmiş bir sektör yapısının oluşturulması
• Ticaret Hizmetleri: Rekabetçi bir ortamda verimlilik artışının
sağlanması, faaliyet hacminin büyütülmesi, teknoloji ve
yenilikçiliğin özendirilmesi
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
40
Türkiye'nin Küresel Hizmet İhracatındaki Payı (%)
Kaynak: DTÖ
 Türkiye’nin 2013 yılı küresel hizmet ihracatındaki payı %0,95 düzeyindedir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
41
Ödemeler Dengesi-Hizmet Kalemleri
Milyon $
HİZMETLER DENGESİ
Toplam Hizmet İhracatı
Toplam Hizmet İthalatı
1.Taşımacılık
Gelir
Gider
2.Turizm
Gelir
Gider
3.İnşaat Hizmetleri
4.Sigorta Hizmetleri
5.Finansal Hizmetler
6.Diğer Ticari Hizmetler
7.Resmi Hizmetler
8.Diğer Hizmetler
2009
2010
2011
2012
2013
2013*
2014*
2013*-2014*
Değişim (%)
18.625
35.712
-17.087
1.815
8.264
-6.449
18.405
22.980
-4.575
1.090
-554
-355
-1.286
-846
356
16.684
36.279
-19.595
1.308
9.342
-8.034
17.391
22.585
-5.194
859
-541
-234
-1.340
-869
110
20.152
40.668
-20.516
2.276
10.795
-8.519
20.171
25.054
-4.883
838
-468
-690
-1.427
-1.059
511
22.562
43.089
-20.527
3.611
12.467
-8.856
21.251
25.345
-4.094
1.029
-425
-642
-1.618
-965
321
23.067
46.434
-23.367
3.258
12.963
-9.705
23.180
27.997
-4.817
671
-730
-555
-1.994
-888
125
1.323
4.792
-3.469
252
1.625
-1.373
1.667
2.376
-709
124
-100
-125
-328
-128
-39
1.770
5.233
-3.463
407
1.831
-1.424
1.788
2.536
-748
77
-46
-88
-254
-142
28
33,8
9,2
-0,2
61,5
12,7
3,7
7,3
6,7
5,5
-37,9
-54,0
-29,6
-22,6
10,9
-171,8
*Ocak-Şubat dönemi
Kaynak: TCMB
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
42
Çeyrek Dönemler İtibariyle Turizm İstatistikleri
Kaynak: TÜİK
 2012 yılında 36,5 milyon turistin çıkışı kaydedilmiş, turist başına ortalama
795 $ gelir elde edilmiştir.
 2013 yılında çıkış yapan turist sayısı 39,2 kişiye, turist başına ortalama gelir
ise 824 dolara yükselmiştir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
43
Yurtdışında Müteahhitlik Hizmetleri
Proje
Kümülatif Ort. Proje
Yıl
Proje Sayısı Ülke Sayısı Bedeli Proje Bedeli Bedeli
(Milyon $) (Milyon $) (Milyon $)
1971-2001
2006
69
43.252
43.252
22
2002
132
32
2.571
45.823
19
2003
270
36
4.490
50.313
17
2004
429
39
11.367
61.680
26
2005
408
34
12.375
74.055
30
2006
515
36
24.059
98.114
47
2007
570
45
25.260
123.374
44
2008
620
40
24.827
148.201
40
2009
474
45
21.667
169.868
46
2010
583
48
23.067
192.935
40
2011
506
50
20.626
213.561
41
2012
485
49
29.434
242.995
61
2013
391
47
31.940
274.935
82
2014
54
18
5.376
280.310
100
Sektörün ekonomiye katkıları:
Döviz girdisi, ihracata katkı,
istihdama katkı, teknoloji
transferi, makina parkına etki,
dışa açılma sürecine etki
Nisan 2014 itibarıyla
 Dünyanın
en
büyük
250
müteahhitlik şirketinden 38’i Türk
firmasıdır.
 Türkiye, bu bakımdan Çin’den
sonra 2. sırada yer almaktadır.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
44
Lojistik 2013
 Avrupa’nın en büyük kamyon filosu (45 bin adet kamyon ve
1.420 şirket)
 2013 yılında yaklaşık 1,2 milyon uçuş
 Taşınan 2,6 milyon ton yük ve 149,5 milyon kişi
 Dünyadaki 25. büyük deniz filosu
 52 havaalanı ve 76 liman
 Bölünmüş yolların toplam uzunluğu 15 bin km’ye
çıkarılacaktır.
 Hızlı Tren Projeleri süratle devam etmektedir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
45
Türkiye’nin Enerji Perspektifi
Uzun vadede, Türkiye’nin 2023 yılı enerji alanındaki hedefleri şu
şekildedir:

Kömür ve hidro enerji gibi yurtiçi enerji kaynaklarının
tamamını kullanabilir duruma gelmek,
Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını maksimum
düzeye çıkarmak,
Nükleer enerji kaynaklarını faaliyete geçirmek,
Hızlı ve sürdürülebilir enerji verimliliği artışı sağlamak.



Türkiye’nin Enerji Koridoru Konsepti

Türkiye’nin güvenli ve ticari olarak verimli projeler için geçiş ülkesi
olması ve bir enerji terminali haline gelmesi stratejisi. Örn. TANAP
(Trans-Anatolian Natural Gas Pipeline) Projesi
Türkiye’nin Enerji Arz Güvenliği için planlanan bazı önemli projeler:
 Mersin Akkuyu Nükleer Reaktör-Rusya
 Sinop Nükleer Reaktörü - Japonya
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
46
C- YATIRIM ORTAMI, YABANCI SERMAYE ve
TEŞVİK
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
47
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması
93 ülke ile imzalanan ve 75 adedi yürürlüğe giren YKTK Anlaşmaları ile;
 Taraf ülkeler arasındaki uluslararası doğrudan yatırımların artmasını teşvik
etmek;
 Karşılıklılık ilkesi çerçevesinde; uluslararası doğrudan yatırımların doğrudan
ve dolaylı kamulaştırmalara karşı uluslararası hukuk çerçevesinde
korunmasını sağlamak;
 Ev sahibi ülkenin yabancı yatırımcılara ve bunların yatırımlarına “milli
muamele” ve “en çok kayırılan ulus muamelesi”ne tabi olarak adil ve eşit
bir muamelede bulunmasını güvence altına almak;
 Yabancı yatırımcıların elde ettiği karların ve diğer gelirlerin gecikme
olmaksızın transfer edilmesini güvence altına almak;
 Yabancı yatırımcı ile ev sahibi devlet arasında çıkan uyuşmazlıklarda
uluslararası tahkim seçeneğini çözüm yolu olarak sunmaktır.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
48
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları
ABD; Almanya; Arnavutluk; Avusturya; Avusturya (Revize); Azerbaycan;
BAE; Bahreyn; Bangladeş; Belçika; Beyaz Rusya; Bosna Hersek; Bulgaristan;
Cezayir; Çek Cumhuriyeti; Çin Halk Cumhuriyeti; Danimarka; Endonezya;
Estonya; Etiyopya; Fas; Finlandiya; Fransa; Güney Afrika; Güney Kore;
Gürcistan; Hindistan; Hırvatistan; Hollanda; İngiltere; İran; İrlanda; İspanya;
İsrail; İsveç; İtalya; Japonya; Katar; Kazakistan; Kırgızistan; Kuveyt; K.K.T.C.;
Letonya; Litvanya; Lübnan; Lüksemburg; Macaristan; Makedonya; Malezya;
Mısır; Moğolistan; Moldova; Norveç; Özbekistan; Pakistan; Polonya;
Portekiz; Romanya; Rusya; S. Arabistan; S. Arabistan (Hava Taşıma);
Sırbistan-Karadağ; Singapur; Slovakya; Slovenya; Suriye; Sudan; Tacikistan;
Tayland; Tunus; Türkmenistan; Ukrayna; Umman; Ürdün; Yemen;
Yunanistan
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
49
Türkiye’de Yatırım Ortamı
TÜRKİYE'YE YATIRIM YAPMAK İÇİN 10 SEBEP
1- BAŞARILI EKONOMİ
6- MERKEZİ KONUM
2- GENÇ VE DİNAMİK
7- AVRUPA'NIN ENERJİ
NÜFUS
KORİDORU VE TERMİNALİ
3- NİTELİKLİ VE REKABETÇİ 8- DÜŞÜK VERGİLER VE
İŞ GÜCÜ
TEŞVİK OLANAKLARI
4- LİBERAL VE YENİLİKLERE 9- AB İLE 1996'DAN BU YANA
AÇIK BİR YATIRIM ORTAMI GÜMRÜK BİRLİĞİ
5- ALTYAPI
10- BÜYÜK İÇ PAZAR
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
50
İşletme Açma Süresi
Kaynak: Invest In Turkey
 Bir işletme açma süresi, Türkiye’de sadece 6 gün sürmektedir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
51
Kalifiye İşgücüne Erişme İmkanı
Kaynak: Invest In Turkey
 Puanlama, 0 ile 10 arasında yapılmaktadır.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
52
Yabancı Yatırımların Sektörlere Göre Dağılımı
(Milyon $)
TARIM SEKTÖRÜ
SINAÎ SEKTÖRLER
Madencilik ve Taşocakçılığı
İmalat
Elektrik, Gaz, Buhar ve Sıcak Su Üretimi ve
Hizmetler Sektörü
TOPLAM
2012
43
5.479
213
4.342
924
5.237
10.759
2013 2013*
49
3
4.813
564
251
150
2.010
187
2.516
227
5.337
983
10.199 1.550
2014*
45
973
15
849
109
665
1.683
*Ocak-Şubat
Kaynak: TCMB Ödemeler Dengesi İstatistikleri
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
53
Yabancı Yatırımların Ülkelere Göre Dağılımı
Milyon $
1 Hollanda
2 ABD
3 Almanya
4 Fransa
5 Suudi Arabistan
6 Hong Kong
7 İngiltere
8 Japonya
9 Azerbaycan
10 Bir. Arap Emir.
11 İspanya
12 Çin
13 İtalya
14 İrlanda
15 Norveç
16 Avusturya
17 Bahreyn
18 Lüksemburg
19 Kuveyt
20 Yunanistan
LİSTE TOPLAMI
TOPLAM
2012
1.381
439
491
86
439
38
2.044
106
338
52
193
10
154
22
136
1.519
131
1.186
271
58
9.152
10.759
2013
1.006
346
1.846
222
243
12
297
494
776
176
531
9
145
6
30
659
94
294
211
58
7.513
10.192
2013*
78
57
47
81
36
7
16
316
38
11
322
9
64
0
9
196
19
18
9
6
1.345
1.550
2014*
1.120
80
51
48
36
34
31
31
30
28
25
24
23
22
18
15
14
11
8
7
1.663
1.683
Kaynak: TCMB Ödemeler Dengesi İstatistikleri, * Ocak- Şubat
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
54
Teşvik Sistemi
Mevcut teşvik sistemimiz dört ayaklı bir yapıya
sahiptir:

Genel teşvik sistemi

Bölgesel teşvik sistemi

Büyük ölçekli projelere dönük teşvik sistemi

Stratejik yatırımların teşviki
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
55
Yeni Teşvik Sistemi
YENİ TEŞVİK SİSTEMİ
Genel
Teşvik
Uygulamaları
Bölgesel Teşvik
Uygulamaları
Büyük
Ölçekli Yatırımların
Teşviki
 KDV İstisnası
 KDV İstisnası
 KDV İstisnası
 KDV İstisnası
 Gümrük Vergisi
Muafiyeti
 Gümrük Vergisi
Muafiyeti
 Gümrük Vergisi
Muafiyeti
 Gümrük Vergisi
Muafiyeti
 Vergi İndirimi
 Vergi İndirimi
 Vergi İndirimi
 Sigorta Primi
İşveren Hissesi
Desteği
 Sigorta Primi
İşveren Hissesi
Desteği
 Yatırım Yeri
Tahsisi
 Yatırım Yeri Tahsisi
 Faiz Desteği
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
Stratejik
Yatırımların
Teşviki
 Sigorta Primi
İşveren Hissesi
Desteği
 Yatırım Yeri
Tahsisi
 Faiz Desteği
 KDV İadesi
56
Teşvik
2012
2013
2013*
2014*
Belge
Adedi
Sabit Yatırım
Tutarı (Milyon TL)
Öngörülen
İstihdam (Kişi)
4.306
4.978
433
386
57.645
93.785
5.317
5.962
146.933
190.007
14.297
14.880
BELGE ADEDİ
1. Bölge 2. Bölge 3. Bölge 4. Bölge 5. Bölge 6. Bölge Muhtelif TOPLAM
2012 1.562
748
701
498
337
450
10
4.306
2013 1.787
807
704
519
488
647
26
4.978
2013* 154
75
62
42
37
63
0
433
2014* 161
56
43
31
41
53
1
386
Kaynak: Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü , * Ocak
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
57
D- SERBEST BÖLGELER
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
58
Serbest Bölgelerin Sağladığı Avantajlar















Üretici Kullanıcılar için Vergi Avantajlarından Yararlanma İmkânı
Orta ve Uzun Vadede Geleceği Planlayabilme İmkânı
Kâr Transferi İmkânı
Ticaret Kolaylığı İmkânı
Gümrük Vergisi Prosedüründen Arındırılmış Ticari Faaliyet İmkânı
AB ve Gümrük Birliği Kriterlerinin Gerektirdiği Serbest Dolaşım Belgelerinin
Temini İmkânı
Eşitlik Prensibi
Zaman Kısıtlaması Bulunmaması
Pazar İhtiyaçlarına ve Şartlarına Göre Serbestçe Belirlenecek Ticari Faaliyet
İmkânı
Gerçekçi Bir Enflasyon Muhasebesi İmkânı
Yerli ve Yabancı Tüm Pazarlara Erişim İmkânı
Azaltılmış Bürokratik Prosedür ve Dinamik İşletme Yönetimi
Stratejik Avantaj
Her Türlü Ticari ve Sınai Faaliyete Uygun ve Ucuz Altyapı İmkânı
Tedarik Zinciri İmkânlarından Yararlanma Kolaylığı
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
59
Serbest Bölgeler
 19 Serbest Bölgede 2013 yılında toplam 57.010 kişi istihdam
edilmiştir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
60
Serbest Bölgelerin Ticaret Hareketleri
Milyon $
Yurtiçinden Bölgelere
Bölgelerden Yurtdışına
Yurtdışından Bölgelere
Bölgelerden Yurtiçine
TOPLAM TİCARET HACMİ
2008
3.195
5.874
8.248
7.262
24.578
2009
2.177
4.914
5.493
5.174
17.757
2010
2.295
4.361
6.626
5.291
18.572
2011
2.668
6.924
7.253
5.801
22.646
2012
2.971
7.070
7.258
5.754
23.053
2013
2.887
7.701
7.490
5.162
23.240
Kaynak: Serbest Bölgeler, Yurt Dışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü
 2013 yılında Serbest Bölgelerdeki toplam ticaret hacmi, bir
önceki yıla göre %0.8 oranında artarak 23,2 milyar dolar
gerçekleşmiştir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
61
Serbest Bölgelerde Sektörel Yoğunlaşma
İstanbul AHL
Antalya
Kocaeli
Avrupa
Mersin
Bursa
İzmir
TÜBİTAK-MAM
Adana-Yumurtalık
Hizmetler ve yazılım
Yat inşası, medikal aletler
Gemi inşası
Hazır giyim
Hazır giyim
Otomotiv alt endüstrileri
Deri
Ar-Ge faaliyetleri
Gemi tamir ve bakımı
Kaynak: Serbest Bölgeler, Yurt Dışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
62
E- İKİLİ, BÖLGESEL, ÇOKLU ve ÇOK TARAFLI
TİCARET
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
63
Ticari İlişkiler
İkili Ticari İlişkiler
Avrupa, Asya-Pasifik, Avrasya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika,
Sahra Altı Afrika, Amerika
Bölgesel ve Çoklu Ticari İlişkiler
AB, EİT, D8, KEİ, İİT, İSEDAK
Çok Taraflı Ticari İlişkiler
DTÖ, OECD, G20
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
64
İhracatın Ülke Gruplarına Göre Dağılımı
(Milyon $)
2012
Bağımsız Devletler Topluluğu
15.075
Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi
2.601
Ekonomik İşbirliği Teşkilatı
16.563
İslam Konferansı Teşkilatı
55.218
Karadeniz Ekonomik İşbirliğiTeşkilatı
18.791
Serbest Ticaret Anlaşması Yapılan Ülkeler** 15.138
OECD Ülkeleri
66.290
Türk Cumhuriyetleri
5.841
GENEL TOPLAM
152.462
2013
16.929
1.662
11.901
49.386
20.373
14.942
68.674
6.910
151.812
%
Değişim
12,3
-36,1
-28,1
-10,6
8,4
-1,3
3,6
18,3
-0,4
% Pay
(2012)
11,2
1,1
7,8
32,5
13,4
9,8
45,2
4,6
100
2013*
2014*
2.501 2.419
233
935
1.568 1.596
7.779 8.000
2.937 3.014
2.175 3.353
10.722 12.553
978
1.024
23.868 25.593
%
Değişim
-3,3
301,8
1,8
2,8
2,6
54,2
17,1
4,7
7,2
% Pay
(2013)
9,5
3,7
6,2
31,3
11,8
13,1
49,0
4,0
100,0
* Ocak- Şubat
** Henüz STA’ları yürürlüğe girmeyen Lübnan ve Kosova hariç
Kaynak: TÜİK
 2014 yılının Ocak-Şubat döneminde 2013 yılının aynı dönemine göre,
EFTA Ülkelerine ihracat seçilen özel bölgeler içerisinde yıllık bazda en
hızlı artışı yaşayarak %301,8 oranında artmıştır.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
65
AB ile İlişkilerin Kronolojik Gelişimi











12 Eylül 1963: Ankara Anlaşması
23 Kasım 1970: Katma Protokol’ün imzalanması
1 Ocak 1973: Katma Protokol’ün yürürlüğe girmesi
14 Nisan 1987: Tam üyelik başvurusu
6 Mart 1995: Gümrük Birliğini tesis eden Ortaklık Konseyi
Kararı
10-11 Aralık 1999: Helsinki Zirvesinde resmi adaylık statüsü
tanınması
8 Mart 2001: İlk Katılım Ortaklığı Belgesi
17 Aralık 2004: Brüksel Zirvesinde tam üyelik müzakerelerine
başlama kararı
3 Ekim 2005: Müzakerelere başlanması
20 Ekim 2005: Tarama sürecinin başlaması
13 Ekim 2006: Tarama sürecinin bitimi
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
66
Müzakere Süreci Cari Durum
 Müzakere sürecinde, bugüne kadar toplam 13 Fasıl açılmış, 1
Fasıl Geçici olarak kapatılmıştır.
Geçici Olarak Kapatılan Fasıl
(25) Bilim ve Araştırma (12 Haziran 2006)
Açılan Fasıllar
(13 Fasıl)
(4) Sermayenin Serbest Dolaşımı (18 Aralık 2008)
(6) Şirketler Hukuku (12 Haziran 2008)
(7) Fikri Mülkiyet Hukuku (12 Haziran 2008)
(10) Bilgi Toplumu ve Medya (18 Aralık 2008)
(12) Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı (30 Haziran 2010)
(16) Vergilendirme (30 Haziran 2009)
(18) İstatistik (26 Haziran 2007)
(20) İşletme ve Sanayi Politikası (28 Şubat 2007)
(21) Trans Avrupa Şebekeleri (19 Aralık 2007)
(27) Çevre (21 Aralık 2009)
(28) Tüketicinin ve Sağlığın Korunması (19 Aralık 2007)
(32) Mali Kontrol (26 Haziran 2007)
(22) Bölgesel Politika ve Yapısal Araçların Koordinasyonu (5 Kasım 2013)
Müzakere Pozisyonu Vermeye
Davet Edildiğimiz Fasıllar
(17) Ekonomik ve Parasal Politika
(26) Eğitim ve Kültür
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
67
Müzakere Süreci Cari Durum
Konseyde Tarama Sonu
Raporu Onaylanan ve Açılış
Kriteri Resmi Olarak Belirlenen
Fasıllar (8 Fasıl)
(1) Malların Serbest Dolaşımı
(3) İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi
(5) Kamu Alımları
(8) Rekabet Politikası
(9) Mali Hizmetler
(11) Tarım ve Kırsal Kalkınma
(19) Sosyal Politika ve İstihdam
(29) Gümrük Birliği
Tarama Sonu Raporu
Onaylanmayan Fasıllar (9 Fasıl)
(2) İşçilerin Serbest Dolaşımı
(13) Balıkçılık
(14) Taşımacılık
(15) Enerji
(23) Yargı ve Temel Haklar
(24) Adalet, Özgürlük ve Güvenlik
(30)Dış İlişkiler
(33) Mali ve Bütçesel Hükümler
(31) Dış, Güvenlik ve Savunma Politikası
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
68
AB ile Dış Ticaretin Gelişimi
*Ocak- Şubat
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
69
STA Ülkeleri
1. EFTA (Norveç, İsviçre,
İzlanda, Liechtenstein)
10. Arnavutluk
11. Gürcistan
2. İsrail
12. Karadağ
13. Sırbistan
14. Şili
3. Makedonya
4. Bosna Hersek
5. Filistin
6. Tunus
7. Fas
8. Suriye (**)
9. Mısır
15. Ürdün
16. Güney Kore
17. Morityus
18. Lübnan*
19. Kosova*
(*) İç Onay Sürecinde
(**) Askıda
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
70
STA Ülkeleri (Devam Eden Müzakereler)
1.
Ukrayna
2.
Kolombiya
3.
4.
Ekvador
Malezya*
5.
Moldova*
6.
7.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti 14. Japonya
Gana*
15. Singapur
8.
Kamerun
9.
Seyşeller
10. Körfez İşbirliği Konseyi
11. Libya
12. MERCOSUR
13. Faroe Adaları
16. Peru
17. Meksika
* Müzakere süreci tamamlanmıştır.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
71
STA Ülkeleri ile Ticaret
 İmzalanan16 STA kapsamındaki ülkelere ihracatımız
2013 yılında, %1,3 oranında azalmıştır.
 Bu ülkelerin toplam ihracat içindeki payı %9,8’dır.
 2002 yılında STA ülkeleri karşısında 2,3 milyar dolar
civarında ticaret açığı verilirken, 2013 yılında 8,5
milyar dolar dış ticaret açığı verilmiştir.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
72
Ekonomi Bakanlığı Yurtdışı Teşkilatı
Halihazırda 110 ülke 160 Merkez ve 6
ofiste 178 Ticaret Müşaviri/Ataşesi
görev yapmaktadır.
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
73
AMERİKA
Buenos Aires New York
Karakas
Sao Paulo
Mexico City Şikago
Ottava
Toronto
Santiago
Miami
Vaşington
San Francisco
Houston
Seattle
Los Angeles
AFRİKA
Abuja
Addis Ababa
Akra
Cezayir
Dakar
Darüsselam
Hartum
İskenderiye
Kahire
Nairobi
Pretoria
Rabat
Trablus
Tunus
Kazablanka
ASYA
Astana
Aşkabat
Bangkok
Bişkek
Cakarta
Duşanbe
Hanoi
İslamabad
Kabil
Kuala Lumpur
Manila
Pekin
Seul
Singapur
GEORGETOWN
Taşkent
Tokyo
Ulan Bator
Yeni Delhi
Almatı
Guangzhou
Hong Kong
Karaçi
Mumbai
Şangay
Georgetown
AVRUPA/KAFKASYA
AB
DTÖ
OECD
Atina
Bakü
Belgrad
Berlin
Bern
Bratislava
Brüksel
Budapeşte
Bükreş
Dublin
Helsinki
Kiev
Kişinev
Kopenhag
Lahey
Lizbon
Lefkoşa
Londra
Lubliyana
Madrid
Minsk
Moskova
Oslo
Paris
Podgorica
Prag
Priştine
Roma
Saraybosna
Sofya
Stokholm
Tiflis
Tiran
Üsküp
Varşova
Viyana
Zagreb
Barselona
Batum
Düsseldorf
Hamburg
Hannover
Kazan
Marsilya
Milano
Münih
Novorossisk
Odessa
Rotterdam
Selanik
St.
Petersburg
Stutgart
Birmingham
Krasnodar
Novosibirsk
Yekaterinbur
g
EKONOMİ BAKANLIĞI
YURT DIŞI TEŞKİLATI
ORTA DOĞU
Abu Dhabi
Amman
Bağdat
Beyrut
Doha
Kuveyt
Manama
Muskat
Riyad
Sana
Şam
Tahran
Tel Aviv
Basra
Cidde
Dubai
Erbil
Halep
Kudüs
Musul
Tebriz
Daimi Temsilci Yardımcılığı
AVUSTRALYA
Sidney
Melbourne
Nisan 2014
Ticaret Müşavirliği
Ticaret Ataşeliği
İrtibat Büroları
Ekonomi Bakanlığı
74
Geleceğe Dönük Projeler
• İhracata Dönük Üretim Stratejisi ve
Girdi Tedarik Stratejisi
• Pazara Giriş Çalışmaları
• Yatırım Ortamının İyileştirilmesi
• Ticaret Anlaşmaları
• Yeni Nesil Serbest Bölgeler
• Hizmet Ticareti ve Dış Yatırımlar
• Piyasa Gözetimi ve Denetimi
• Yurt dışı Teşkilatının Güçlendirilmesi
Nisan 2014
Ekonomi Bakanlığı
75
Download

ekonomi bakanlığı ekonomik görünüm