Mahmut ESEN
Mülkiye Başmüfettişi (Duayen)
Çok sık/geniş kapsamlı değişiklikler, yeni düzenlemeler nedeniyle takibi gün geçtikçe
zorlaşmakta olan mevzuatta:
Mülkiye’yi /halkımızın büyük bir bölümünü ilgilendirmekte olanları üzerinde son bir
ayda meydana gelmiş yenilik/değişikliklere ilişkin olarak; kıdemli denetim elemanı gözünden
yapılmış derleme ve seçilmiş mevzuatın (yönetici) özetleri, yasama/yürütme/yargı bölümlerine
ayrılmış olarak, yararlı olabileceği görüşü ile, erişim kolaylığı da dikkate alınarak esas
metinleriyle birlikte, gönderilmiştir.
İyi okumalar, işlerinizde başarı ve yaşamınızda mutluluklar diler; sorularınızı, öneri ve
eleştirilerinizi bekler; selam, sevgi ve saygılar sunarım.
İletişim:
[email protected]
YASAMA BÖLÜMÜ
1- “Torba kanun” niteliğindeki 18.06.2014 gün ve 6545 sayılı, 27.06.2014 gün ve 29043
sayılı R.G. de yayımlanmış “TÜRK CEZA KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR KANUN” daki düzenlemelerle toplam on sekiz ayrı temel kanunda
ek/değişiklikler yapılmıştır.
Sözü edilen Kanun’la ek/değişikliğe uğratılmış bazı kanunların listesi; toplumun
tümünü ilgilendiren temel kanunlarda yapılmış ve önemli görülen düzenlemelerin nitelikleri,
aşağıda özet olarak verilmiştir.
A- 6/1/1982 tarihli ve 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi
Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun
[-Başkanlık, başkanlar kurulu, daireler (en az iki daire), adalet komisyonu ve
müdürlüklerden oluşan bölge idare mahkemeleri (yeniden) kurulmuştur. (6545/3.md.)
-Bölge idare mahkemeleri, ilk derece mahkemelerce verilmiş nihai kararlara karşı istinaf
1
başvurularını ve yürütmenin durdurulması istemlerine ilişkin verilmiş kararlarına karşı itirazları
1 İlk mahkemeler tarafından nihai bir hüküm ile neticelenen davanın ikinci derecede, yüksek mahkemede yeniden görülmesi için müracaat edilen
kanun yoludur. (Türk Hukuk Lügatı)
1
inceleyip karara bağlayacak ve yargı çevresindeki ilk derece mahkemeleri arasındaki görev ve
yetki uyuşmazlıklarını çözecektir. (6545/7.md.)
-Dairelerdeki görüşmeler gizli yapılacaktır. (6545/9.md.)
-Adalet Bakanlığınca bölge idare mahkemeleri üç ay içerisinde kurulacaktır.
(6545/14.md.)]
B- 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
[-İhale/ acele kamulaştırma işlemleri, ÇED raporları, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları,
Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca satış, tahsis ve kiralama işlemleri, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki
Alanların Dönüştürülmesi Hk. Kanun uyarınca alınan Bakanlar Kurulu kararlarına karşı açılacak
davalarda uygulanmak üzere ivedi yargılama usulü getirilmiştir. Bu davalarda ara kararı
verilmesi/ keşif/ bilirkişi incelemesi/duruşma yapılması gibi işlemler ivedilikle sonuçlandırılacak ve
dosyanın tamamlanmasından itibaren en geç bir ay içinde davalar karara bağlanacaktır.
(6545/18.md.)
-İdari ve vergi mahkemelerince verilen konusu beş bin TL geçmeyen kararlar kesindir.
Konusu bu miktarı geçen kararlara karşı bölge idare mahkemesine istinaf yoluna
başvurulabilecektir. (6545/19.md.)
-Bölge idare mahkemelerinin ( düzenleyici işlemlere karşı açılmış iptal davaları, konusu yüz
bin TL’yi aşan geçen davalar, müşterek kararname ile yapılan atama/nakil/görevden alma
işlemleri, imar davaları vb. gibi temyize açık olanları dışındaki) kararları kesindir. (6545 /
19,20.md.)
-Kanun yollarına ilişkin getirilmiş (yeni) hükümler kurulacak bölge idare mahkemelerinin
tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilecek kararlar hakkında uygulanacaktır.
(6545/27.md.)]
C-4/2/1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu
[ Kanunun yürürlüğe girdiği üç gün içinde, yapılan değişikliğe uygun olarak (Yargıtay)
Genel Sekreter/ genel sekreter yardımcıları yeniden belirlenecektir.
Yedi gün içinde, Kanunda yapılan değişikliğe uygun olarak, Birinci Başkanlık Kurulu
yeniden belirlenecektir. Yeni oluşturulan Birinci Başkanlık Kurulu on gün içinde, ceza ve hukuk
dairelerinin sayısı ile bu daireler arasında iş bölümüne ilişkin tasarısını hazırlayarak Yargıtay
Büyük Genel Kurulunun onayına sunacaktır. YBGK ’da tasarıyı beş günde karara bağlayacak ve
karar derhal R.G. yayımlanacak ve yayım tarihinden itibaren on gün sonra uygulanmaya
başlanacaktır. (6545/37.md.)]
D-26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye
Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun
[- Sulh ceza mahkemesi kaldırılmış, yürütülen soruşturmalarda hakim tarafından verilmesi
gerekli kararları almak/işleri yapmak ve bunlara karşı itirazları incelemek amacıyla sulh ceza
hakimliği kurulmuştur. (6545/46-49.md)]
E-26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
[ TCK’nun102-105 md.lerinde belirtilmiş olan cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit
olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz suçları ile 142,149,152,188-191 md. lerinde düzenlenmiş olan
yağma, mala zarar verme, uyuşturucu/uyarıcı madde imal ve ticareti, bu maddelerin kullanımını
kolaylaştırılması, satın alınması/bulundurulması suçlarında ek/değişiklikler yapılmıştır. (65457/
62-68.md)]
F-4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
[-Suç soruşturması/kovuşturması sırasında kişilere uğradıkları zararlar nedeniyle Devlet
tarafından ödenmiş maddi ve manevi tazminatlar, görevini kötüye kullanan hakim ve savcılara
bir yıl içinde rücu edilecektir. (6545/ 70.md)
2
-C.savcısının kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı (ağır ceza mahkemesi yerine) sulh
ceza hakimliğine itiraz edilecektir. (6545/ 70.md)
-Denetim süresi içinde kasıtlı suç işlenmesi halinde bir daha hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına karar verilemeyecektir. (6545/ 72.md)
-Sulh ceza hakimliği kararlarına karşı o yerde bulunan ve kendisini izleyen veya ağır ceza
mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilecektir. (6545/ 74.md)
-CMK 273,279,280 ve 286 maddelerinde yer alan istinaf istemi, bölge adliye
mahkemelerinde inceleme/kovuşturma ve kararların temyiz işlemleri konusunda yeni
düzenlemelere gidilmiştir. (6545/ 75-78.md)]
G-21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu
[5607 sayılı Kanunun 3. md. belirtilen suçlara ilişkin cezalar artırılmıştır. (6545/ 89.md)]
H-11/12/2010 tarihli ve 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu
[Anayasa Mahkemesi’nin 10/4/2014 tarihli ve E: 2014/57, K: 2014/81 sayılı Kararı ile iptal
edilmiş olan ( Genel Kurul görev ve yetkileri; tetkik hakimleri/ büro personeli/müfettişlerin
atanma usulleri; Teftiş Kurulu Başkanlığının oluşumu ve görevleri; Kurul üyeliği seçimlerinde
kullanılacak oy sayısı, Genel Kurulun olağanüstü toplantıya çağrılması, üyeler hakkında
soruşturma ve kovuşturma işlemleri vb.) konuları içeren yeni düzenlemeler yapılmıştır. (6545/ 90100.md)]
İ-25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu
[Manisa’da taş kömürü madenciliği ve linyit madenciliği alanında faaliyet gösteren;
-Eynez maden ocağı işletmesinde 13/5/2014 tarihi itibarıyla, (4/a) kapsamında sigortalı
olanlara/hak sahiplerine ÇSGB belirlenen süre içinde Fondan aylık ödeme yapılacaktır.
- Eynez, Atabacası ve Işıklar maden ocağı işletmelerinde l3/5/2014 tarihi itibarıyla, ( 4/ a)
kapsamında sigortalı olanlara; işyerinin kapalı olduğu dönemle sınırlı olmak üzere, işveren
tarafından ödenmeyen ücretleri Fondan ödenecektir. Yapılan bu ödemeler yasal faiz uygulanmak
suretiyle işverenden tahsil edilecektir. (6545/ 102.md. ) ]
2-25.11.2010 tarihli ve 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Gn. Md. (TKGM) Teşkilat ve
Görevleri Hk Kanun’un 8. maddesine,
[TKGM Döner Sermaye İşletmesi payı alınacak olan Genel Müdürlük tarafından üretilen
(çok sayıda) iş/ işlemlerin (tapu, kadastro, kontrollük, talep üzerine verilen bilgi ve belgeler, mal
varlığı araştırmaları, veri paylaşımı ve diğer iş ve işlemlerinin) sayıldığı ve bu iş ve işlemlerden
alınacak ek hizmet bedellerinin belirlendiği III Sayılı Cetvelin de yer aldığı]
İki fıkra eklenmesine yönelik, 12.06.2014 gün ve 29028 sayılı R.G. yay. 3.06.2014 gün ve
6544 sayılı “ Tapu Ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”;
YÜRÜTME ve İDARE BÖLÜMÜ
3-7.11.2013 gün ve 6502 sayılı TÜKETİCİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN’ a dayalı olarak
Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca 13.06.2014 gün ve 29029 sayılı, 27.06. 2014 gün ve 29043 sayılı,
28.06.2014 gün ve 29044 sayılı, R.G.lerde yay. olan, tüm tüketicileri yakından ilgilendirmekte
olduğı için el altında tutulmasında yarar görülen:
a)-Garanti belgesi ile satılması zorunlu malların belirlendiği ve garanti belgesine ilişkin usul
ve esasların düzenlendiği “ Garanti Belgesi Yönetmeliği”;
3
b)- Bakanlıkça tespit edilmiş alış verişe konu taşınır malların kullanım ömürleri, azami
tamir süreleri ile montaj, bakım ve onarımlarına ilişkin usul ve esasların düzenlendiği “ Satış
Sonrası Hizmet Yönetmeliği”
c)- Tüketicinin kullanımına sunulan malların tanıtım, kullanım, kurulum, bakım ve basit
onarımına yönelik tanıtma ve kullanma kılavuzuna ilişkin usul ve esasların düzenlendiği “ Tanıtma
ve Kullanma Kılavuzu Yönetmeliği”;
d) Perakende olarak satışa sunulan mal ve hizmetlerin etiket, tarife ve fiyat listelerinin
şekli, içeriği, kullanılması ile indirimli satışlara ilişkin usul ve esaslarının düzenlendiği “Fiyat
Etiketleri Yönetmeliği”
e)Tüketicinin korunması ve bilinçlendirilmesi ile yasal haklarını kullanması konusunda
özendirilmesi, tüketici talep ve tercihlerini dikkate alan firmaların ve tüketici hukuku veya
tüketicinin korunması ile ilgili bilimsel çalışmaların teşvik edilmesi için verilecek ödüllere ilişkin
usul ve esasları düzenleyen “Tüketici Ödülleri Yönetmeliği”
4--11.02.2014 gün ve 6519 sayılı Kanunla 4734 sayılı KİK’da yapılmış önemli
ek/değişiklikler üzerine, Kamu İhale Kurumu tarafından çıkarılmış ikincil mevzuattan;
(İdare/ ihaleye katılmak isteyenlerin EKAP’ a kayıtlı olacağı, tebligatların öncelikle EKAP
üzerinden yapılacağı, yönetim ve denetim iş bitirme belgelerinin 1/5 oranında dikkate alınacağı,
aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde yeni sınır değer ve sorgulama kriterlerinin
kullanılacağı, aşırı düşük teklif üzerinden yapılan sözleşmelerde (%6 yerine) % 9 oranında kesin
teminat alınacağı, iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenleneceği/sorgulanacağı,
standart formlarda değişiklikleri vb. konuları kapsayan) uygulama yönetmeliklerinde köklü
değişikler2 yapan; 7.06.2014 gün ve 29023 sayılı R.G. yay.
—
—
—
—
—
—
—
Çerçeve Anlaşma İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Ve
Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ;
5-6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa dayanılarak Bilgi ve Teknolojileri ve İletişim
Kurumunca çıkarılmış; 2.06.2014 gün ve 29019 sayılı R.G. yayınlanmış:
A)-Posta hizmetlerine ilişkin tarife, kullanıcı menfaatleri, posta hizmetlerinin gizliliği ve
güvenliğini, posta sektörünün serbestleştirilmesi ve sektörde rekabeti tesis etmeye ve korumaya yönelik
usul ve esasları düzenlemeyi amaçlayan, ” Posta Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin Yönetmelik”;
2 Örneğin, tümüyle değiştirildikten sonra 4.03.2009 tarihinde yeniden yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan
Yapım İşleri İhale Uygulama Yönetmeliği; bu sonuncu (15’inci kez ) Yönetmelik değişikliği ile yaklaşık 2/3
oranında değişikliğe uğratılmıştır. Yönetmelikte ortalama 4 ayda bir değişiklik yapılmıştır.
4
B)-Posta sektöründe ulusal veya il/iller bazında faaliyet göstermek üzere kurulan
şirketlere yetki belgesi verilmesinin usul ve esaslarının düzenlendiği; “Posta Sektörüne İlişkin
Yetkilendirme Yönetmeliği”
6-2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu veya 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu uyarınca
haklarında korunma/ bakım tedbir kararı alınmış olup iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih
itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam eden ve on sekiz yaşını doldurduğu ve korunma
veya bakım tedbir kararının sona erdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ASPB’na başvuran kişilerin
istihdamlarının usul ve esaslarının düzenlendiği; DPB tarafından 12.06.2014 gün ve 29028 sayılı
R.G. yay. “Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin
Yönetmelik”;
7-Basın İlan Kurumunun, “resmi ilan yayınlama hakkının düşmesi” ve” resmi ilan
kontenjanı hesaplanması” konularında daha önceki 67 sayılın kararını değiştiren, 8.06.2014 gün
ve 29024 sayılı R.G. yay. 202 sayılı Genel Kurul Kararı;
8- 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca hazırlanan, kapsadıkları alan ve amaçları açısından
üst kademeden alt kademeye doğru sırasıyla; mekânsal strateji planı, çevre düzeni planı ve imar
(nazım/uygulama) planını kapsamakta olan mekansal planlar ile bu planlara ilişkin revizyon,
ilave, değişiklikler yapılması ve incelenmesine; mekansal planlar ile özel amaçlı plan ve
projelere yönelik usul ve esasları kapsayan 14.06.2014 gün ve 29030 sayılı R.G. yay. “Mekansal
Planlar Yapım Yönetmeliği”;
9- Bakanlar Kurulu’nca kararlaştırılmış, 19.06.2014 gün ve 29035 sayılı R.G. yay. “Kamu
İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik”;
Sosyal Güvenlik
10-Bankalar, kamu idareleri ile diğer kurum ve kuruluşların, işlem yaptığı kişilerin
sigortalılık bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğü ve bu yükümlülüğe
istinaden işlem yaptığı kişilerin kimlik bilgilerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi; ayrıca
6/12/2013 tarihli ve 28843 sayılı R.G. de yayımlanan “Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından
Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü ile Kurum ve Kuruluşlardan Bilgi ve Belgelerin Alınmasına
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde alınacak
bilgi ve belgelerin belirlenmesi amacıyla düzenlenmiş olan “Bankalar Ve Kamu İdareleri
Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü ile Kurum ve Kuruluşlardan Alınacak Bilgi ve
Belgelere Dair Tebliğ”;
[Tebliğde; bankalardan, 16 ayrı bakanlık ve diğer kurum ve kuruluşlardan istenilecek
bilgi/belgeler ayrıntılı olarak belirlenmiştir.
Örneğin bankalar; SGK’ dan aylık alanların, 6 ay hareketsiz kalmış hesaplarını,
gerektiğinde maaş hareket bilgilerini, aylık alanlardan yapılan icra ve diğer kesintileri;
GSS gelir tespiti sırasında ilgilerin hesaplarında para bulunup bulunmadığını, borçlu
olanların adres ve hesap bilgilerini, borçlu olanların hesaplarına haciz uygulayarak sonucunu,
banka aracılığıyla aylık ödenen özel sektör çalışanlarına ait kimlik bilgilerini, sözleşmeli çalışanlara
5
ticari olmayan kredi/ kredi kartı verilmesi sırasında alınmış ücret bordrosu bilgilerini vb. Kuruma
göndereceklerdir.]
YARGI BÖLÜMÜ
(Önemli/ilginç bulduğum (yeni) yargı kararlarından)
A) Anayasa Mahkemesi Kararları
11-Kamulaştırmasız el atılan taşınmazlarının bedelini mahkeme kararına ve belediye
aleyhine yaptıkları icra takiplerine karşın ( 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 md. sindeki haciz
işlemlerini engelleyen düzenleme nedeniyle ) tahsil edemeyen başvurucuların Anayasa’nın 35
ve 36 maddelerinde güvence altına alınmış mülkiyet ve adil yargılanma hakkının ihlal
edildiğine, başvuruculara ayrı ayrı 6.650 TL manevi tazminat ödenmesine ilişkin, I Bölüm
(Bireysel nitelikli), 3.4.2014 gün ve B: 2013/711 sayılı kararı,
6
Download

mevzuat analiz-1 haziran/2014 için tıklayınız