SEYDİŞEHİR'DE
SEYYiD HARUN KÜLÜYESl
VAKIFLARI VE BANİSİ
Mchmet ÖNDER
V
s m t P HAypy ç M i î t
eyyid H a r u n Camii, Seydişe­
h i r ' i n g ü n e y kesiminde, Seyyid
Harun-ı Veli Külliyesi içindedir. Kül­
l i y e n i n ç e k i r d e ğ i ve ana y a p ı s ı d ı r . Ya­
p ı l ı ş ı n d a n sonra, zaman zaman o n a r ı m ­
ları yapılmışsa da bu o n a r ı m l a r mevzii
olmuş, esastan son o n a r ı m ı , k ü l l i y e ile
b i r l i k t e son y ı l l a r d a V a k ı f l a r İ d a r e s i
t a r a f ı n d a n y a p ı l m ı ş t ı r . Bu o n a r ı m sıra­
s ı n d a camiin kuzey yönü ve bitişiğin­
deki t ü r b e l e r i n dış k a p l a m a l a r ı tama­
men y e n i l e n m i ş , külliye, bahçesi ile
b i r l i k t e bir duvarla ç e v r i l m i ş t i r (1).
S
Seyyid H a r u n Camii'nin i n ş a a t ı n a
ait herhangi bir tarih kitabesi bulun­
mamakla b i r l i k t e , şimdilik elimizde tek
kaynak olan "Menâkıb-ı Seyyid H a r u n - ı
V e l i " adlı yazma eserden camiin Seyyid
H a r u n t a r a f ı n d a n , onun "İlâhi bir i l ­
hamla bir şehir kurmak üzere buraya
geldiği" y ı l l a r d a y a p ı l d ı ğ ı a n l a ş ı l m a k t a ­
d ı r . A d ı geçen M e n a k ı b n â m e ' d e verilen
bilgiler dikkate a l ı n ı r s a , Seyyid H a r u n ,
Eşref o ğ u l l a r ı Beyliğinin bu bölgede hü­
k ü m s ü r d ü ğ ü y ı l l a r d a , Eşrefoğlu Beyi
M u b a r ü z i d d i n Mehmet Bey z a m a n ı n d a
(1302-1322) buraya geldiğine ve camiin
b i t i ş i ğ i n d e k i türbesi kitabesinde k a y ı t l ı
1320 y ı l ı n d a ö l d ü ğ ü n e göre, camiin
1302-1320 yılları a r a s ı n d a y a p ı l d ı ğ ı an­
l a ş ı l m a k t a d ı r . Bizim m e n a k ı b n â m e i f a ­
desinden a n l a d ı ğ ı m ı z Camiin Seyyid
H a r u n ' u n ö l ü m ü n d e n en az 10 yıl önce
t a m a m l a n d ı ğ ı d ı r . Buna göre Seyyid Ha­
run C a m i i ' n i n 1310 y ı l ı n d a y a p ı l m ı ş o l ­
d u ğ u n u varsaymak hiç de y a n l ı ş olma­
yacaktır.
Seyyid H a r u n C a m i i ' n i n
cümle
ka-
pısı kuzeye açılmaktadır. Cami, dik­
dörtgen p l â n l ı d ı r . Dikdörtgenin dar ke­
n a r l a r ı , g ü n e y (Kıble) de mihrap, k u ­
zeyde c ü m l e kapısı ü z e r i n d e yer almış­
tır. Camiin doğu ve b a t ı s ı n d a da birer
k a p ı s ı v a r d ı r . Tek minaresi k u z e y b a t ı
köşesine
yerleştirilmiştir.
Kıbleden
c ü m l e kapısına doğru i k i sıra halinde
d ü z e n l e n m i ş , birbirine kemerlerle bağlı
yedişer s ü t u n l u i k i sıra nef, camii eşit
üç sahna bölmektedir. Bu on d ö r t s ü t ü n
ü z e r i n e oturan çatı d ü z d a m l ı d ı r . Son
o n a r ı m l a r d a içten tahta tavanlarla ör­
t ü l m ü ş t ü r . Cami i ç e r i s i n d e , k u z e y d o ğ u
ve k u z e y - b a t ı d a tahtalarla çatılmış i k i
mahfel yer a l m a k t a d ı r . Her i k i mahfele
de a h ş a p merdivenlerle ç ı k ı l m a k t a d ı r .
Mahfeller bir taraftan camiin yan du­
v a r l a r ı n a , öteki taraftan s ü t û n l a r a da­
y a l ı , kemerli kirişlere
oturmaktadır.
Camiin b a t ı d u v a r ı n d a alt s ı r a d a i k i ,
doğu d u v a r ı n d a d ö r t , k ı b l e s i n d e i k i
penceresi, üst s ı r a d a ise b a t ı d a i k i ,
k ı b l e d e i k i , d o ğ u d a üç penceresi v a r d ı r .
Böylece 15 pencere camiye bol ışık ver­
mektedir. Camiin sonradan y a p ı l m ı ş olan a h ş a p m i h r a b ı , boyalar ve tahta oy­
malarla süslüdür. Asıl m i h r a b ı n neden
y a p ı l d ı ğ ı bilinmemektedir.
Seyyid Harun Camii, sonradan ya­
p ı l a n o n a r ı m l a r l a asıl şeklini az çok
k a y b e t m i ş olsa dahi, camiin Anadolu'da
(1) Seyyid Harun Külliyesi i i ı e r i n e y a p ı l a n
a r a f t ı r m » S a y ı n R . H ü ı c y i n ttnal tarafından
ton
yapıl-
nuftır. B a k ı m ı : R . H ü M y i n Ü n a l , 'Sejryid Harun Camii
ve Ö n ü n d e k i Ü ç K ü m b e t ' t«tanbul Ü n i v e r s i t e l i E d e b i ­
yat F a k ü l t e ı i Sanat T a r i h i Y ı l h f ı , Sayı: V I . , ı : 45-65,
İatanbul,
1976
14
MEHMET Ö N D E R
Selçuklular ve Beylikler devrinde ör­
nekleri çok olan düz damlı ve ahşap süt û n l u camiler tipinde yapıldığı bir ger­
çektir.
En eski örneğini Sivrihisar'daki U l u
Cami (1232) de g ö r d ü ğ ü m ü z daha sonra
A f y o n U l u Camii (1272) ve Beyşehir'­
deki Eşref oğlu Camii (1297-1300) ile
gelişmişliğini takip ettiğimiz bu ahşap
s ü t û n l u ve toprak damlı cami tipleri
genellikle kıble d u v a r ı n a dikey olarak
s ı r a l a n m ı ş sütün dizileriyle
a y r ı bir
özellik taşır(2). Seyyid Harun Camii,
Seydişehir'in 30 K m . kuzey-batısında
bulunan Beyşehir'deki Eşrefoğlu Camii
ile a y n ı üslûpta olup onun daha küçük
bir örneğidir. Eşrefoğlu Süleyman Bey
t a r a f ı n d a n 1297 yılında inşaatına baş­
lanan ve 1300 yılına doğru tamamlanan
Beyşehir Eşrefoğlu Camii, Seyyid Ha­
run Camii'nden en az 10 yıl önce yapıl­
mıştır. Bu camii yapan ustaların Seyyid
Harun Camiini de daha sade, daha gös­
terişsiz bir ölçü ve işçilikte yaptık­
larını, en a z ı n d a n Eşrefoğlu Camiini
örnek a l d ı k l a r ı n ı söylemek hiç de yan­
lış değildir. Ne var k i bu gibi d ü z ça­
tılı, ahşap s ü t û n l u câmiler zaman içinde
pek ç a b u k y ı p r a n m a k t a , eğer b a k ı l m a z
ve o n a r ı m l a r ı n a özen gösterilmezse asıl
u n s u r l a r ı n ı kaybetmektedir. Seyyid Ha­
run Camii'nin de t a v a n ı n ı tutan hatıl­
ları tamamen ç ü r ü m ü ş olduğu için, son
onarımda
çatısı
aktarılarak
yeni­
lenmiştir.
Seyyid Harun Camii'nin kuzey cep­
hesine bitişik i k i s i cephedeki cümle
k a p ı s ı n ı n solunda, b i r i de
sağında
olmak üzere üç k ü m b e t (türbe) yer al­
m a k t a d ı r . B u n l a r ı a y r ı c a görelim:
Seyyid Harun Türbesi:
Seyyid Harun Camii'nin kuzey cep­
hesine bitişik üç k ü m b e t t e n sağdaki i l k
k ü m b e t , Seyyid H a r u n - ı Velt Türbesidir. T ü r b e son y ı l l a r d a V a k ı f l a r İda­
resince o n a r ı l m ı ş t ı r . T ü r b e , 6,10 x 6,10
m.' boyutIu,kare plân ü z e r i n e oturmak­
t a d ı r . K ö f e k i ' k e s m e taşlarla örülü göv­
desi ü z e r i n d e sekiz köşeli bir kasnak,
bunun da ü z e r i n d e yine sekiz yüzlü
pramidal bir k ü l â h b u l u n m a k t a d ı r . Pramidal k ü l â h , b e l i r l i bir y ü k s e k l i k t e n
sonra içe d o ğ r u k ı v r ı l d ı ğ ı için basık
görülmektedir. Oysa b ü t ü n kare p l â n l ı ,
pramidal külâhlı k ü m b e t l e r d e
külâh
belli eğiliminde normal y ü k s e k l i ğ i n e
ulaşmakta, göze daha hoş gelmektedir.
Gövdesi üzerindeki s a ç a k l a r ı n d ü z sil­
meleri, taş kaplıdır. T ü r b e n i n kuzeyin­
deki kapısı, sivri kemerli bir niş al­
tında basık kemerlidir. Her i k i kemerin
a r a s ı n d a , mermer kabartma sülüsle ya­
zılmış, tek satırlık k i t â b e
yerleşti­
rilmiştir. K i t â b e şöyledir:
^.j^
J
'-^^
ûjjU
eS-^r-
Türkçesi: "Bu k u t l u t ü r b e , yoksul­
ların efendisi, A l l a h ' ı n rahmetine ka­
vuşmuş ve g ü n a h l a r ı b a ğ ı ş l a n m ı ş olan
Seydt Harun'un y i r m i ü ç r e b i ' ü l e v v e l
y e d i y ü z yirmide ölmesi ü z e r i n e i n ş a a
edildi" (3).
Bu k i t â b e y e göre, t ü r b e , 23 Rebi'­
ülevvel 720 (3 Mayıs 1320) t a r i h i n d e
ölen Seyyid Harun'un ö l ü m ü n d e n he­
men sonra, belki de a y n ı yıl y a p t ı r ı l ­
mıştır. T ü r b e içerisindeki üzeri sıvan­
mış tuğla örgü sanduka da Seyyid Ha­
run'a a i t t i r . S a n d u k a n ı n baş ucundaki
kemerli yüzey, firûze renkli altıgen,
dörtgen, yamuk, üçgen çini levhalarla
d o l d u r u l m u ş t u r . Panonun o r t a s ı n d a yer
alan i k i kare çini levha ü z e r i n e "Allah"
kelimesi k a z ı n a r a k yazılmıştır.
T ü r b e içi, basık dört kemer üzerin­
de bir kubbe ile ö r t ü l ü d ü r . Ü ç pencere­
sinden b i r i g ü n e y d e , camie açılır. Pen­
cerelerin k o n t r l a r ı n d a , civardaki hara­
belerden d e r l e n d i ğ i belli olan Klâsik
devir taş a r t ı k l a r ı v a r d ı r . Bunlar süsle­
melerinden a n l a ş ı l d ı ğ ı n a göre Bizans
devri yapı a r t ı k l a r ı d ı r . K ı b l e d u v a r ı n ­
da s i v r i kemerli mihrap yer a l m a k t a d ı r .
T ü r b e n i n i k i k a n a t l ı a h ş a p kapısı ma­
h a l l i özellik t a ş ı y a n ve Beylikler devri
karakterini gösteren oymalarla süslü(I) Emst Diec-Okt»y Aslanap», Türk Sanatı, ı:
SS, İstanbul, 195S
(3)Bu kitabe, bu okunu* U« ö n c e M . Z « k i
Oral'm
"Turgutofullan, E M T İ M İ Vakfiy«l«ri* V a k ı f l a r DargİM
i n . l 9 5 « , t.SS adh makaİMÜMİa a j m c a R . H f i a a r i »
nal'ın a.g.c.dc y a y ı n l a a n u f t ı r .
tl-
SE^ D İ S E H İ R D E SE^A İD H A R U N K Ü L L İ Y E S İ V A K I F L A R I VE BANİSİ
dür. K a p ı k a n a t l a r ı n ı n alt ve üst bö­
l ü m l e r i n d e birer d i k d ö r t g e n pano var­
dır. Ü s t t e k i panolardan s a ğ d a k i n e
soldakine de
^^^U\ı
, yazılmıştır. Her i k i ­
sinin T ü r k ç e a n l a m l a r ı şöyledir: "Bizi
İslâm f ı t r a t ı ve sözü a y d ı n l ı ğ a çıkarır".
K a n a t l a r ince bir kenar suyu ile çevril­
miştir. İçerisi R û m î zencereklerle dol­
d u r u l m u ş t u r . P a n o l a r ı n a l t ı n d a ve üs­
t ü n d e kalan asıl yüzey, geometrik geç­
melerle , R û m t motiflerle süslenmiştir.
Bu t ü r a h ş a p oyma k a b a r t m a l a r ı , Sel­
ç u k l u devri eserlerinden .Ankara Hoca
Paşa ve .Alâeddin Camii minberinde,
Beylikler devrinde de Ermenek'de Kar a m a n o ğ l u devri eserleri kapı ve pen­
cere k a n a t l a r ı olarak görmek m ü m k ü n ­
d ü r (4).
Halife Sultan Türbesi:
H a l i f e Sultan T ü r b e s i , Seyyid Har u n - ı V e l i C a m i i ' n i n kuzey-doğusu bit i ş i ğ i n d e d i r . T ü r b e n i n doğu d u v a r ı ca­
mi d u v a r ı n a göre biraz ç ı k ı n t ı l ı d ı r . K u ­
zeye a ç ı l a n bir kapısı ile batıya açık
bir penceresi v a r d ı r . Bu t ü r b e de Sey­
y i d H a r u n T ü r b e s i n e benzer şekilde ka­
re (4,90 X 4.90 m.) plânlı, taş bir gövde
ü z e r i n e y a r ı m k ü r e kubbe ö r t ü l ü , Bey­
l i k l e r devri ü s l û b u n d a inşa edilmiştir.
Kuzey k a p ı s ı ü z e r i n d e tek satırlık kita­
besi v a r d ı r . K i t a b e n i n o r t a s ı n d a k i bir
kısım eksiktir. Okunabilen bölümleri
şöyledir:
(_•) j l i i ; — w'^-'
T ü r k ç e s i : "Bu k u t l u t ü r b e ,
toprağı
i y i olsun, 768 yılı Şevval a y ı n ı n lO.cu
Cuma g ü n ü yapıldı".
'^Z^
Kitabede işaret edilen 10 Şevval
768 (9 Haziran 1367) t a r i h i n i n Seyyid
H a r u n ' u n kızı Halife S u l t a n ' ı n ölüm ta­
r i h i o l d u ğ u n u , Seyyid Harun'un Konya
M e v l â n a Müzesi İhtisas K ü t ü p h a n e s i ' nde 1513 envanter n u m a r a s ı n d a k a y ı t l ı
( M e n â k ı b - ı Seydt H a r u n - ı Veli) adlı
yazmaya iliştirilen k a y ı t t a k i şu iba­
reden a n l ı y o r u z :
J
tJSj^
4İ!İj_»;
jjj'u
^
jUai—
-^^J
Türkçesi: "Harun Veli Kızı Halife
S u l t a n - T a n r ı kabrini n u r l a n d ı r s ı n 768
yılı Şevval a y ı n ı n 10.cu Cuma günü ve­
fat etti.768".Bu k a y d ı n kitabe ile ben­
zerliği o r t a d a d ı r . Kitabedeki eksik kı­
s ı m l a r ı n Halife Sultan'la i l g i l i olduğu
a n l a ş ı l m a k t a d ı r Şeydi Harun m e n â k ı b ı n d a Halife S u l t a n ' ı n babası Seyyid
Harun'un 720 H.(1320 M.) yılında ölü­
m ü n d e n sonra onun postuna o t u r d u ğ u ,
k ı r k y ı l d a n fazla bu postta b a b a s ı n ı
temsil ettiği k a y d ı v a r d ı r k i , bu da
kitabedeki ölüm tarihine u y m a k t a d ı r .
Halife
Sultan T ü r b e s i n d e ,
üzeri
h a r ç l a sıvalı üç sanduka yer almakta­
dır. S a n d u k a l a r ı n kime ait olduğu b i ­
linmemekle b i r l i k t e b i r i s i n i n bu t ü r ­
bede medfun Halife Sultan'a ait olduğu
kesindir. Diğer i k i s a n d u k a n ı n Halife
Sultan'dan sonra Şeydi H a r u n - ı V e l i za­
viyesine Şeyh olan i k i kişiye ait olması
(sırasıyla Seyyid Musa ve Şeyh Ahmed)
i h t i m a l i daha y a k ı n d ı r .
R ü s t e m Bey ve Sultan Hatun T ü r b e si:
R ü s t e m Bey ve Sultan Hatun T ü r b e ­
si, Seyyid Harun Camii'nin kuzeyindedir. Halife Sultan T ü r b e s i n i n kuzey du­
v a r ı n a b i t i ş i k t i r . T ü r b e n i n kare plân üzerinde (3.45 x 3.55 m.) kesme taş kap­
lamalarla yükselen bir gövdesi v a r d ı r .
K ö ş e l e r d e b i r b i r l e r i y l e birleşen d ö r t
kemerin a r a l a r ı üçgen şeklinde tromp­
larla sekize bölünerek ü z e r i n e bir kub­
be o t u r t u l m u ş t u r . Kubbe d ı ş t a n k ü m b e t
ş e k l i n d e d i r . K ü m b e t i n görünen yüzleri­
ni süsleyen sağır kemerler ve bu kemer­
ler içine açılmış üst pencerelerin ajurlu
şebekeleri birer süsleme unsuru olarak
d i k k a t ç e k m e k t e d i r . Doğusuna bir kapı
açılmıştır.
T ü r b e d e T u r g u t o ğ u l l a r ı soyundan
Emin Şah Bey' in kızı Sultan Hatun'a,
R ü s t e m Bey'e, R ü s t e m Bey Oğlu A l i
Bey ve R ü s t e m Bey K ı z ı D ü r r ü h a n d
Hatun'a ait sanduka şeklinde dört me­
zar taşı ile Yusuf adlı birine ait bir
mezar taşı b u l u n m a k t a d ı r .
de
T u r g u t o ğ u l l a r ı , Selçuklular devrin­
Asya'dan Anadolu'ya göçen bir
(4) E m » t Diet, Oktay A»lanapB, M . M e ı ' u t
V'A ÜL.
15
man, K a r a m a n Devri S a n a t ı , İstanbul 19B0
Ko­
MFHMET Ö N D E R
16
T ü r k a ş i r e t i d i r . Konya i l i sınırları
içerisine yerleştirilmiş, K a r a m a n o ğ u l l a n ile a k r a b a l ı k kurarak, onların en
sadık emirleri a r a s ı n a katılmıştır. Sey­
dişehir ve bölgesinin K a r a m a n o ğ u l l a r ı n ı n eline geçmesiyle (XIV.yüzyıl son­
ları ile XV.yüzyıl o r t a l a r ı ) T u r g u t o ğ u l l a n , S a r a y ö n ü , Ilgın, K a d ı n h a n ı ve Sey­
d i ş e h i r ' d e K a r a m a n o ğ u l l a r i n a bağlı bir
e m i r l i k halinde, y a r ı müstakil h ü k ü m
s ü r m ü ş ve bu şehirlerde cami, zaviye,
t ü r b e gibi eserler yaptırmışlardır(5).
Seyyid Harun Camii külliyesine
bağlı bu t ü r b e n i n ne zaman yaptırıldığı
bilinmemekle birlikte, T ü r b e ' d e k i en
eski m e z a r ı n T u r g u t o ğ l u Emir Şah
Bey'in kızı Sultan Hatun'a ait olmasıy­
la, onun 825 H.(1422) yılında ölümün­
den sonra yapıldığı tahmin edilmekte­
dir. T ü r b e içerisinde bulunan mezar
taşlarırun kitabeleri şöyledir:
1- Sultan Hatun Mezarı:
T ü r b e y e girişte soldan b i r i n c i ve
doğu d u v a r ı n a y a k ı n mezar, Turgut­
oğlu Emir Şah kızı Sultan Hatun'a ait­
tir. Mezar ü z e r i n d e mermer bir sanduka
kapak, i k i ucunda baş ve ayak taşları
v a r d ı r . Taşlar burma sütün ve motifler­
le süslenmiştir. Mezarı ü z e r i n e yerleş­
t i r i l e n mermer sanduka ü z e r i n d e (Bes­
mele) ile Bakara Sûresinden bazı âyet­
ler yazılmıştır:
Ayaktaşının i k i y ü z ü n d e Sultan Hatun'un 825 yılı Şaban a y ı n ı n 8.ci g ü n ü
(29 Temmuz 1422) vefat e t t i ğ i n e dair
şu kitabe ile yine Bakara S û r e s i ' n d e n
alınma bazı âyetler yazılıdır.
iL^jj
3
y
diil/s.
ji_r^j
^ 1 5
^,->- "U^ jUjL, 2
^.j y
v'' Jj^l U4
7
Rüstem Bey Mezarı:
T ü r b e d e , Solda mermer sanduka
şeklindeki i k i n c i mezar, 843 H i c r t yılı
Safer a y ı n d a (Temmuz 1439) ölen Turg u t o ğ u l l a n n d a n Emir H a l i l Bey Oğlu
Rüstem Bey'e aittir. Mezartaşı ü z e r i n d e
(Besmele) ile b i r l i k t e (Bâkâra, A l - i
İmran ve Mümin Sûresi) nden seçilen
âyetler, Şirazlı Sâdi'nin Gülistan adlı
eserinden
alınmış
Farsça
beyitler,
Rüstem Bey'in vefat t a r i h i yazılıdır. 14 satırları içine alan bu bölüm şöyledir:
^\ V ^ 1 İiılJ^ ^ ^ ^ 1 1 ^ ^ ^ 1 1 İ J I
_ 7
jjk^.
^ 1
_ -uJp
f ^
M e z a r ı n baş t a ş ı n ı n i k i yüzünde:
" K u t l u Şehid, rahmet o l u n m u ş ve esir­
genmiş olan Turgut Bey oğlu Emir Şah
Bey kızı Sultan Hatun D ü n y a d a n a h i r e
tc göçtü. A l l a h onun k a b r i n i n u r l a n d ı r sın" a n l a m ı n a gelen şu A r a p ç a kitabe okunmaktadır:
^jJA- y ^j^-
o-^
Jj\ d)o oLİ
2
^
(5) M.Zeki Oral, "Turgutoğulları", I V . T ü r k T a r i h
Kurumu Bildirileri, s;140-157 A n k a r a ,
j ' ^ J' 2
Jh^.
1952,
Ayrıca
"Turgutoğulları Eserleri-Vakfiyeleri," Vakıflar Dergisi,
Sayı: III.s: 32-64; Ankara,1956
SH^ D İ S E H İ R D E SE^ ^ İD H A R U N K Ü L L İ Y E S İ V A K I F L A R I VE BANİSİ
ilb j W
jl>!1
»T
.
O
J:İJ
JLT
^^^^}
^Jif.,. y ^y^:
17
u-^
di
âîıl j l i <üi' o L L
- •
j i ^ -^ı
^
-
^
^
^< -
ûu
- •
4
t
^ İül j i . J l
S a n d u k a n ı n 5.ci s a t ı r ı n d a
şu k ı t ' a o k u n m a k t a d ı r :
J
Â'l
Türkçe
^
AJIİIİj
J
„-yvjl
-i^ t> II
JA;
JJ^'
j^»^
III
o>l J 8
Cihan ç ü n k i b â k i kalası degül
4- D ü r r ü h a n d Hatun Mezarı:
V e f â bulmaz andan ne sultan ne k u l
Bu ö m r ü n tizden geçer m ü d d e t i
T ü r b e girişinde i l k mezar, 832 H
(1428 M.) y ı l ı n d a ölen R ü s t e m Bey kızı
D ü r r ü h a n d Hatun'a a i t t i r . Mermerden
y a p ı l m ı ş k ü ç ü k bir sanduka ş e k l i n d e k i
mezar taşı ü z e r i n d e " H a t ı r ı sayılır Bü­
y ü k Emir R ü s t e m Bey kızı k u t l u şehit,
A l l a h ' ı n rahmetine ulaşmış olan D ü r r ü ­
hand Hatun 832 yılı Muharrem a y ı n d a
f â n t d ü n y a ' d a n bekâ yurduna göçtü"
a n l a m ı n a gelen şu A r a p ç a kitabe var­
dır:
C i h â n ı n hemişe budur â d e t i
Bu k ı t ' a n ı n a l t ı n d a k i 6.cı satır Fars­
ça i k i b e y i t t i r . 7.ci s a t ı r d a R ü s t e m Be­
y i n "Büyük E m i r H a l i l Bey oğlu R ü s ­
tem Bey 843 yılı Safer a y ı n d a öldü" an­
l a m ı n a gelen şu A r a p ç a t a r i h kitabesi
yazılıdır:
lio . L U
Jl bl'l
3- A l i Bey'in Mezarı:
T ü r b e g i r i ş i n d e soldan ü ç ü n c ü me­
zar, T u r g u t o ğ u l l a r ı n d a n R ü s t e m Bey
oğlu A l i Bey'e a i t t i r . K u r ş u n t renk
mermerden sanduka ş e k l i n d e y a p ı l a n
mezar taşı ü z e r i n d e (Besmele) ile baş­
layan Bakara S û r e s i ' n i n i k i â y e t i , R ü s ­
tem Bey'in mezar t a ş ı n d a yazılı olan
G ü l i s t a n ' d a n seçilmiş F a r s ç a k ı t ' a ile
T ü r k ç e k ı t ' a aynen yazılmış ve sonuna
843 yılı R e b i ' ü l e v v e l a y ı n d a ( A ğ u s t o s
1439) ö l ü m ü n e dair t a r i h kitabesi kon­
m u ş t u r . Mezar taşı ü z e r i n d e k i y a z ı l a r ı n
t a m a m ı şöyledir:
Jli
^Jül
^JL*]>
_
^yS'
<Jl
V
AJJU
İill
f:^J\
AİlL y
^ ^ ) \
İiii
(»-w
s-^Mp^* â-Ux-Jl
rS^\
j JU
'^'^P
^Uil /
LLJi j b
5- Yusuf Bey Mezarı :
T ü r b e içerisinde, sanduka ş e k l i n d e
bir mezar taşı daha v a r d ı r . Ü z e r i n d e
sadece (Yusuf bin Mustafa) yazısı ile
ölüm t a r i h i olan 999 H . (1590 M.) ya­
zılıdır. Bu mezarın T u r g u t o ğ u l l a n so­
yundan Mustafa oğlu Yusuf adlı bir k i ­
şiye ait olduğu s a n ı l m a k t a d ı r .
1
^-UaJL 6
Seyyid Harun Külliyesi V a k ı f l a r ı
Seyyid Harun m c n â k ı b ı n d a , Eşrefoğlu M ü b a r ü z i d d i n Mchmed Bey'in Sey­
y i d Harun'un y a p t ı r d ı ğ ı cami, medrese
ve zaviyeden ibaret külliyesine Beyşe­
h i r ' deki k ö ş k ü n ü ve h a s b a h ç e s i n i vak­
f e t t i ğ i n e dair bilgiler v e r i l i r ise de,
gerek Seyyid Harun'un
düzenlediği
vakfiye, gerekse E ş r e f o ğ l u ' n u n bu vak­
fiyeye ek senedi tam metin olarak bu
güne kadar elimize geçmiş değildir.
Böyle olmakla b i r l i k t e , a r ş i v l e r d e Sey-
11
MEHMET ÖNDER
y i d H a r u n Külliyesi v a k ı f gelirler ile
görevlileri h a k k ı n d a b i l g i ve belgeler
v a r d ı r . Şöyle k i , Fatih Sultan Mehmed'i n Karaman Seferinden sonra "Kara­
man Eyaleti" a d ı y l a Osmanlı devletine
b a ğ l a n a n bu i l i n v a k ı f l a r ı n ı n bir dökü­
mü y a p ı l m ı ş t ı r . Bu v a k ı f l a r a ait, 1958
y ı l ı n d a y a y ı n l a n a n fihristte Seyyid Ha­
run Camii, medresesi ve zaviyesine,
ç e v r e d e yer alan Akkilise, K ı r a ç l a r ,
Bulak, Buzağıcı, K a r a k ı z , Gökil, U l u k i lise, K o v a l ı , Pınarbaşı gibi k ö y l e r d e k i
bazı arazilerin gelirleri, ayrıca Seydişe­
hir'de bir hamam ile bazı d ü k k â n ve fı­
r ı n l a r ı n , Beyşehir'de bazı bahçelerin
v a k f e d i l d i ğ i g ö r ü l m e k t e d i r (6).
Sultan Bay«zid U. devrinde ^'azılan
1482 t a r i h l i Konya Tapu Defteri (c:40,
s:188) 'nde Seyyid Harun Zaviyesi va­
kıf gelirleri sayıldığı gibi. K a n u n i
Sultan Süleyman devrinde yazılan Ka­
raman Eyaleti Tapu Defterinde (c:62)
de, Seyyid Harun Camii, medresesi ve
zaviyesine vakfedilen m ü l k l e r i n bir
listesi b u l u n m a k t a d ı r . Bu listeye göre,
57 parça a r a z ı , 4 çiftlik, 5 bağ, 1 ha­
mam, 1 f ı r ı n , 1 han, s a y ı l a n b e l i r t i l ­
meyen kaspp, debbağ, boyacı, yağcı
d ü k k â n l a r ı . U l u Kilise k ö y ü n ü n tamam
öşrü v a k f ı n gelir k a y n a k l a n a r a s ı n d a
sayılmıştır (7).
V a k ı f l a r Genel M ü d ü r l ü ğ ü Arşivin­
de Seyyid Harun Külliyesi i l k v a k f i ­
yesi bulunmamakla b i r l i k t e , külliye
v a k f ı n a bağlı imamet, hitabet, m ü d e r ­
r i s l i k , vaizlik, a ş i r h a n l ı k , müezzinlik,
kayyumluk, aşçılık, mütevellilik gibi
görevler, bunlara ödenecek ücretlere ait
k a y ı t l a r a r a s t l a n m ı ş t ı r (8).
Bugün Konya Müzesi A r ş i v i ' n d e bu­
lunan Seydişehir Şer'iye Sicilleri, çok
eski y ı l l a r a inememekte, ancak 1871
y ı l ı n d a n b a ş l a m a k t a d ı r . Bu sicillerde
bulunan bir belgeye göre, 15 Cemaziyel-evvel 1289 (22 Temmuz 1872) tari­
hinde Seyyid Harun T ü r b e s i n d e , Seyyid
Harun soyundan Osman oğlu Seyyid
Ahmet H a l i f e ' n i n ; Seyyid Osman, Sey­
y i d İsmail, Seyyid Mehmed ve Seyyid
Sadettin a d ı n d a dört oğlu v a r d ı r . Bun­
lardan Seyyid Osman, Seyyid Harun
Medresesinde m ü d e r r i s ,
ikinci
oğlu
Seyyid İsmail de hatip olarak görev
v a n m a k t a d ı r . Ü ç ü n c ü oğlu Seyyid Meh­
med görev almağa ehil o l m a d ı ğ ı n d a n
Seyyid Harun Türbesi T ü r b e d a r l ı ğ ı n a
d ö r d ü n c ü oğlu Seyyid Sadettin g e t i r i l ­
miş, bu tevcih Konya K a d ı s ı t a r a f ı n ­
dan tescil edilerek (bir k ı t ' a b e r a t - ı
şerif-i âlişân ihsan buyurulmak ricasıy­
la) Dersaadet'e (İstanbul'a) y a z ı l m ı ş t ı r
(9).
Bu belgeden anlaşılıyor k i , Seyyid
Harun K ü l l i y e s i n d e m ü d e r r i s , imam,
t ü r b e d a r gibi görevlere atananlar Sey­
y i d Harun soyundan gelen kişilerdir.
Bu, yüzyıllar boyu böyle devam etmiş­
tir.
V a k ı f l a r Genel M ü d ü r l ü ğ ü A r ş i v i n ­
deki bir belgeden de, 22 R e b i ' ü l a h i r
1289 (13 Mart 1882) tarihinde Seyyid
Harun Camii m ü e z z i n l i ğ i n e 7 a k ç e gün­
delikle H a f ı z Mehmed'in a t a n d ı ğ ı gö­
r ü l m e k t e d i r (10).
Bu görev a t a m a l a r ı n a ait belgeler
Şer'iye Sicillerinde de v a r d ı r . Ne var
k i , k ü l l i y e n i n zengin v a k ı f l a r ı dağılm ı ş , t u t a n ı n elinde kalmış, bu arada ca­
mi ve medreseye kimse b a k m a m ı ş , zavi­
yesi çoktan yıkılmıştır. Bu konuda 1332
H . (1913 M.) t a r i h l i Konya Vilâyeti Saln â m e s i n d e şu acı ve üzücü satırlar okunmaktadır:
"Seyyid Harun V a k f ı n a , Seydişe­
hir'deki h a m a m ı n ve b i r k a ç d ü k k a n ı n
v a r i d a t ı bağlı olduğu gibi, kasaba
ö ş r ü n d e n bir hisse de
a y r ı l m a k t a ve
her sene bu hisse hazineden Evkaf San­
dığına ö d e n m e k t e d i r . Camiin,
Evkaf
S a n d ı ğ ı n d a birikmiş y ü z b i n k u r u ş ka­
dar parası olduğu halde birçok yerleri
ve bilhassa camiin ş a r k ı n d a k i y a z l ı k
Medresesi, avlu d u v a r l a r ı ve h a m a m ı
tamire m u h t a ç ve h a r a p t ı r . E v k a f mü­
hendisi tamir keşfini y a p t ı r m ı ş , k e y f i (6) F.N.Uzluk, F a t i h Devrinde K a r a m a n
Vakıflannın Fihristi", s:33, A n k a r a ,
(7)
Bu
"Makölat-ı
liste için
Seyyid
bakınız: M . Ç a ğ a t a y
Harun",
Eyaleti
1958
Belleten,
Uluçay,
c:2,
s:755,
A n k a r a 1945
(8) Vakıflar Genel M ü d ü r i ü ğ ü Arşivi,
Esas:9/l,
Genel: 3C0-302, Esas: 9/2, Genel 481-499
(9) K o n y a Müzesi Arşivi Şer'iye Sicilleri, c:
233,
s: 32
(10)
898. s:255
Vakıflar
Genel M ü d ü r l ü ğ ü A r ş i v i .
Defter:
S E Y D İ S E H İ R D E S E Y Y İ D H A R U N K Ü L L İ Y E S İ V A K I F L A R I V E BANİSİ
yet V i l â y e t m a k a m ı n a
arzedilmiştir,
m e z k û r h a m a m ı n ve d ü k k â n l a r ı n sene­
l i k on b i n k u r u ş kadar v a r i d a t ı v a r d ı r .
Her ne kadar senelik onbin k u r u ş a va­
ran öşür hissesi M a l S a n d ı ğ ı n d a n Evkaf
S a n d ı ğ ı n a veriliyorsa da, hamam ve
d ü k k â n l a r ı n v a r i d a t ı , m ü t e v e l l i vekille­
r i ve evkaf hademesi t a r a f ı n d a n i n t i ­
zamsız bir şekilde harcanmakta ve bu
paralar t u t a n ı n elinde
kalmaktadır"
(11).
Seyyid H a r u n külliyesi, uzun yıllar
o n a r ı l m a d a n k a l m ı ş , bu arada Medrese­
si de y ı k t ı r ı l a r a k yerine K u r ' a n K u r s u
b i n a s ı y a p t ı r ı l m ı ş . Zaviye arsası da
kişilere satıimtşttr. K ü l l i y e ancak 1970
yılında Vakıflar İdaresince onarılmış­
tır.
Seyyid H a r u n K i m d i r ?
Seyyid H a r u n ' u n yazma M e n â k ı b ı n a
göre, h a y a t ı ve Anadolu'ya göçerek
S e y d i ş e h r i ' n i n b u l u n d u ğ u yerde bir şe­
hir k u r m a s ı h i k â y e s i sonradan ilâve
e d i l d i ğ i n e i n a n d ı ğ ı m ı z bazı o l a ğ a n ü s t ü
" m e n a k ı b e v î " olaylardan
arındırılırsa
şöyle ö z e t l e n e b i l i r :
Seyyid Harun, Asya. T ü r k i s t a n ı Ho­
rasan bölgesinde y a ş a y a n emirlerden
b i r i d i r . Devir, o n d ö r d ü n c ü yüzyıl. Bu
devir Moğol a k ı n l a r ı n ı n Asya'yı kasıp
k a v u r d u ğ u y ı l l a r a rastlar.Asya'daki bir
çok T ü r k b o y l a r ı , bu a k ı n l a r k a r ş ı s ı n d a
s e l â m e t i , B a t ı ' y a , bu sırada Anadolu
S e l ç u k l u l a r ı n ı n idaresinde bulunan A n a d û l u ' y a göç etmekte bulurlar. Anado­
lu S e l ç u k l u l a r ı ; Asya'dan gelen bu göç­
lere k a p ı l a r ı n ı a ç m a k t a , T ü r k b o y l a r ı n ı
d ü z e n l i bir iskân politikası
içinde
Anadolu'ya y e r l e ş t i r m e k t e d i r .
Çünkü
boylar Bizans'a karşı sınır bölgelerine
yerleştirilerek
sınırların
güvenliğini
s a ğ l a d ı ğ ı g i b i , bazı boylar da Anado­
lu'nun T ü r k l e ş m e s i b a k ı m ı n d a n dağlık
bölgelere, yaylalara, boş ovalara yer­
leştirilmiş, bunlar kendilerine verilen
topraklarda genellikle kendi a d l a r ı n ı
t a ş ı y a n obalar, köyler
kurmuşlardır.
Malazgirt s a v a ş ı n d a n sonra Anadolu
Selçuklu devletinin k u r u l m a s ı ve K o n ­
y a ' n ı n bu devlete b a ş k e n t o l u ş u n d a n
sonra, b a ş l a t ı l a n bu iskân p o l i t i k a s ı .
Cengiz o r d u l a r ı n ı n Asya'yı kasıp ka­
v u r d u ğ u o n ü ç ü n c ü yüzyılın ilk yarısın­
da daha çok yaygınlaşır. Acımasız Mo­
19
ğol y a n g ı n ı n d a n c a n l a r ı n ı kurtarmak
isteyen Oğuz boyları, kafileler halinde
önce Doğu Anadolu'da kümeleşir, bura­
dan Anadolu'nun çeşitli bölgelerine,
b u g ü n k ü Suriye ve I r a k ' ı n kuzey kesi­
mine d a ğ ı l ı r l a r . Bu göçler s ı r a s ı n d a
T ü r k i s t a n ' d a çok y a y g ı n bir tasavvuf
g ö r ü ş ü n ü n pîrı olan Ahmed Yesevt der­
vişleri de, kendi t a r a f t a r l a r ı ile b i r l i k t e
Anadolu'ya gelmiş, bunlar özellikle Oğuz b o y l a n olan T ü r k m e n l e r a r a s ı n d a
ü s t ü n bir saygı görmüş, b e n i m s e n m i ş ,
k u r d u k l a r ı tekke ve ocaklarda tasavvuf t i n a n ç l a r ı n ı y a y m ı ş , taraftar topla­
m ı ş l a r d ı r . A s y a ' d a n Anadolu'ya a r a l ı k ­
sın y a p ı l a n bu göçler Moğolların Ana­
dolu'yu da ellerine geçirmeleri ve ida­
reyi ellerine a l m a l a r ı ile de devam et­
miştir. İşte böyle bir devirde, O n ü ç ü n ­
cü y ü z y ı l ı n s o n l a r ı n a doğru Horasan
emirlerinden b i r i olan Seyyid Harun da
Anadolu'ya göçetme k a r a r ı n d a d ı r . Sey­
y i d ; emir, bey, reis, a n l a m ı n a geldiği
g i b i , peygamber soyundan gelenlere de
verilen bir ü n v a n d ı r . Elimizdeki Men a k ı b n â m e ' d e Seyyid Harun'un dedesi­
n i n a d ı n ı aldığı ve soyunun peygam­
berin t o r u n l a r ı n d a n İ m a m Musa K â z ı m
Hazretlerine kadar u z a n d ı ğ ı k a y ı t l ı d ı r .
Seyyid Harun'un amcası da Horasan
emiridir. Onun ö l ü m ü n d e n sonra emir­
l i k kendisine geçmiş g ö r ü n m e k t e d i r . Ne
var k i , Seyyid H a r u n ' un e m i r l i k , sul­
t a n l ı k gibi d ü n y a s a l t a n a t ı n d a gözü
yoktur. O da Yesevt i n a n c ı n ı ve ta­
savvuf! görüşlerini h a k k ı y l a benim­
semiş, bir gönül eridir. Ü z e r i n d e k i
e m i r l i k k a f t a n ı n ı atarak bir an önce
d e r v i ş l i k h ı r k a s ı n ı giymeye can atmak­
t a d ı r . Birgün ceddinin ve a m c a s ı n ı n
m e z a r l a r ı n ı ziyaret ederken k u l a ğ ı n a
gaipten bir ses gelir. Bu ses:"Ey Har u n î . R u m (Anadolu) d i y a r ı n a göç et!
Orada Karaman ilinde, K ü p e d a ğ ı der­
ler bir dağ v a r d ı r . Bu d a ğ ı n d o ğ u s u n d a
bir şehir kur. K u r a c a ğ ı n bu şehrin hal­
kı doğru ve h a y ı r l ı kişilerden ola.Şâkt
o l a n l a r ı n sonu h a y ı r olmaya..." demektedir.Bu sözler zaman zaman tekrar
edilince, Seyyid H a r u n bunu i l â h t bir
emir sayar ve a d a m l a r ı n ı toplayarak
şöyle der:"Bana bundan böyle e m i r l i k ,
beylik gerekmez, siz benim yerime b i (11)
Konya
Vilâyeti
Salnamesi,
E:534,İstanbuI, 1332
20
MEHMET Ö N D E R
r i s i n i bulun, onu emir yapın. Bu göste­
riş d ü n y a s ı n d a n soyunuyor, yalnız A l ­
lah'a sığınıyorum". Bundan sonra sırtın­
dan e m i r l i k cübbesini atar, malını mül­
k ü n ü fakirlere d a ğ ı t ı r , kendisine uyan
kırk kadar y a k ı n ı ile b i r l i k t e Hora­
san'dan, o zamanlar R û m ülkesi denilen
Anadolu'ya yönelir.
Seyyid Harun'un Horasan'dan Ana­
dolu'ya sefer eden kırk kişilik ker­
v a n ı n d a kendisinden küçük i k i kardeşi
de v a r d ı r . Bunlar Seyyid Bedreddin ve
Seyyid Mahmud'dur. Ayrıca kendileri­
ne bağlı g ö n ü l d a ş l a r ı n d a n Akça Baba,
Haydar Baba, Nasipli Sultan, Gökdemir
Baba, gibi dervişler de kendisiyle be­
raberdir. M e n â k ı b n â m e y e göre, kendile­
rine g ö k y ü z ü n d e k i bir bulut kılavuzluk
etmekte, yol göstermektedir. K a f i l e ön­
ce Bağdad'a gelir. B a ğ d a d ' d a İmam Ca­
fer soyundan Şeyh A l â e d d i n ' i n zaviye­
sine konuk olur. Çok saygı görürler.
Seyyid Harun, Şeyh A l â e d d i n ' i n ha­
yır d u a s ı n ı ve i z n i n i a l d ı k t a n sonra.
Karaman illerine doğru yola çıkar. Bu
i l i n merkezi Konya'ya gelirler.
Seyyid Harun'un Konya'ya geliş yılı
M e n â k ı b ı ' nda belirtilmemekle birlikte
bunun Selçukluların son devirlerine
doğru olduğu s a n ı l m a k t a d ı r . Şöyle k i
Seyyid Harun, bir şehir kurmak üzere
b u g ü n k ü Seydişehir'in b u l u n d u ğ u yere
geldiği zaman, hemen y a n ı b a ş m d a k i
Beyşehir £ ş r e f o ğ u l l a r ı n ı n elindedir ve
1302 yılında babası Seyfeddin Süley­
man'ın
yerine geçen
Mübarüziddin
Mehmed Bey, Eşrefoğlu Beyliğinin ba­
ş ı n d a d ı r . Bu durumda, Selçuklu Devle­
t i n i n son sultanı İkinci Mes'ud, Konya
t a h t ı n d a o t u r m a k t a d ı r (1301-1308).
Konya, o günlerin bir i l i m ve irfân
ş e h r i d i r . Birçok
bilginler,
mutasav­
vıflar, dervişler, /.sya' dan, Anadolu'ya
göçerken Konya'ya gelerek burada yer­
leşmeyi daha uygun bulmuşlardır. Ho­
rasan'daki Belh ş e h r i n d e n Anadolu'ya
göçen ve Konya'da yerleşen "Sultan'ülUlema" B a h a ü d d i n Veled ve oğlu Mevlâna C e l â l e d d i n bunlardan b i r i d i r . Kon­
ya'ya i l k y e r l e ş e n l e r d e n b i r i de (Çarhn â m e ) adlı manzum T ü r k ç e tasavvuf! eserin sahibi şair ve m u t a s a v v ı f Hoca
Ahmet F a k i h ' d i r . 1221 yılında K o n ­
ya'da ölen Ahmet Fakih, Seyyid H a r u n
Menâkıbına göre, ö l ü m ü n d e n önce der­
vişlerine: "Benden sonra Konya'ya Ha­
run a d ı n d a bir V e l i gelecek. Onun sağ
elinde ak bir beni v a r d ı r . Onu bu ben­
den tanıyınız ve ona uyunuz" demiştir.
Seyyid Harun Konya'ya gelir gel­
mez doğruca şehrin güney semtindeki
girişinde bulunan H a c ı Ferruh (Hoca
Faruk) Mescidine gitmiş, abdest alarak
namaza d u r m u ş t u r . Namaz biraz uzayınca K o n y a ' l ı cemaat, bu kırk kişiyle
Konya'ya gelen ve hemen namaza du­
ran yolcuyu merak ederek, a d a m l a r ı n a
a d ı n ı sormuşlar "Harun" olduğunu öğre­
nince hemen avucuna sarılmışlar, sağ
avucundaki ak beni görmüşler, bu kişi­
nin Ahmed Fakih'in haber verdiği kişi
olduğuna inanmışlardır. Seyyid H a r u n
ve a d a m l a r ı a r t ı k K o n y a ' n ı n en aziz
misafiridir. Herkesin saygısını görmek­
tedir. Ne var k i , Seyyid Harun Konya'­
da yerleşmek niyetinde değildir. Aldığı
i l â h t emri yerine getirecek, K ü p e d a ğ ı ' nın doğusunda bir şehir k u r a c a k t ı r .
K o n y a l ı l a r , şehirlerinde kalması için
çok ısrar ederlerse de bir süre sonra
k e r v a n ı n denkleri sarılır, K u p e d a ğ ı yo­
luna düşülür.
O s ı r a l a r d a Seyyid Harun'un karde­
şi Seyyid Bedreddin, zayıf bedeni ve
uzun süren meşakkatli yolculuk yüzün­
den r a h a t s ı z d ı r . Buna rağmen yola çı­
kılmıştır. K o n y a ' n ı n g ü n e y b a t ı s ı n d a k i
Hatunsaray kasabası y a k ı n l a r ı n d a i k i
dağ a r a s ı n d a mola verilir. Seyyid Bed­
reddin burada Hakk'a k a v u ş u r , m e z a r ı ­
nı yapar ve defnederler k i , bugün de
bu mezara Seyyid Mezarı derler. Bura­
dan Çuk.urçimen k ö y ü n e gelir, Maybelini geçerek, Karaviran obasına u l a ş ı r l a r .
Geçtikleri yerler de hep Oğuz B o y l a n
(Türkmenler)
oturmaktadır.
Derken
K ü p e d a ğ ı n ı bulur ve doğu eteklerinde­
k i sulak bir d ü z l ü k t e son m o l a l a r ı n ı ve­
rirler. O yıllarda Vervelid denilen bu­
raya yakın eski bir şehrin öreni v a r d ı r .
Her taraf yapı t a ş l a n ile doludur. K ü p e d a ğ ı ' n m o r m a n l a r ı ise gerekli a ğ a ç
ihtiyacını
karşılayacak
durumdadır.
Çevredeki halk, K y p e d a ğ ı ' n a " m ü b â r e k "
bir insanın geldiğini öğrenmiş, b i r ç o k
"keramet" l e r i n i görmüş, ona i n a n m ı ş t ı r .
Yardıma hazırdır.
SE^ D İ S E H İ R D E S E Y Y İ D H A R U N K Ü L L İ Y E S İ V A K I F L A R I VE BANİSİ
Seyyid H a r u n , k u r a c a ğ ı şehrin ye­
r i n i tam belirledikten sonra, önce et­
r a f ı n ı bir surla ç e v i r m e y e karar ver­
miştir. O zamanlar şehirler ancak kal'alarla korunur, şehre giriş çıkışlar ancak
kal'a k a p ı l a r ı n d a n y a p ı l ı r d ı . Şehrin ca­
m i l e r i , medreseleri, zaviyeleri, evleri
kal'a i ç i n d e k a l ı r d ı . Bu d ü ş ü n c e ile şeh­
r i n kalesinin üç k a p ı s ı n ı yapmaya ka­
rar verir. K a p ı l a r ı y a p ı l d ı k t a n sonra
bunlar b u r ç l a r ve duvarlarla b i r b i r i n e
bağlanır. Üç kapıdan biri güneydeki U l u k a p ı ' d ı r . Bu k a p ı n ı n y a p ı l m a s ı n ı der­
v i ş l e r i n d e n Akça Baba'ya ısmarlar. İkincisi H ı z ı r (yahut Pazar) k a p ı s ı d ı r .
Bu k a p ı i ç i n d e Nasibli Baba görevlen­
d i r i l i r . Ü ç ü n c ü k a p ı y a Evliya "Kiçi"
k a p ı s ı denir. Bu kapı Haydar Baba ta­
r a f ı n d a n y a p t ı r ı l ı r . K a p ı l a r , kale be­
denleri ve b u r ç l a r l a birbirine bağlan­
d ı k t a n sonra, sur i ç i n d e k i y a p ı l a r ka­
r a r l a ş t ı r ı l ı r . Evlerin yeri a y r ı l ı r . Sey­
y i d H a r u n önce bir cami, bir medrese,
bir hamam, bir zaviye (tekke) y a p ı l m a ­
sını istemektedir. Ç e v r e d e ne kadar m i ­
mar, usta, d ü l g e r varsa herkes canla
başla bu y a p ı l a r ı n i n ş a a t l a r ı n d a görev
alır. Y a p ı d a k u l l a n ı l a n taşların çoğu
V e r v e l i d harabesi ile öteki harabeler­
den t a ş ı n ı r . Şehrin b u l u n d u ğ u bölge ve
k u r u l d u ğ u yer, E ş r e f o ğ u l l a r ı b e y l i ğ i n i n
s ı n ı r l a r ı i ç e r i s i n d e d i r . Altı saatlik me­
safedeki Beyşehir,bu beyliğin merkezi­
dir. Eşrefoğlu M ü b a r ü z i d d i n Mehmet
Bey, B e y ş e h i r ' d e o t u r m a k t a d ı r . Bey'e
haber gelir. Derler k i : " K ü p e d a ğ ı ' n ı n
y a m a c ı n a , V e r v e l i d şehri harabelerine
y a k ı n bir yere bir adam gelmiş, çevre­
sine toplanan bir sürü insanlarla kal'a
y a p ı y o r , şehir kuruyor, sizin haberiniz
yok. Bu ne işdir? "Mehmed Bey, bu ha­
ber ü z e r i n e , neyin nesi o l d u ğ u n u öğren­
mek için b i r k a ç a d a m ı n ı K ü p e d a ğ ı ' n a
g ö n d e r i r . Gidenler durumu görür, onlar
da öteki ç a l ı ş a n l a r gibi aşka gelip taş
t a ş ı m a y a b a ş l a r l a r . Haber gelmeyince
Eşrefoğlu Mehmet Bey,başka adamlar
salar, derken kendisi askeriyle, s ü v a r i ­
si ile gitmeye karar verir. V e z i r i öpler.
(Dur b a k a l ı m belki m ü b a r e k bir kişi­
dir, g ö n l ü n ü k ı r m a y a l ı m , ben gidip ön­
ce bir a r a ş t ı r a y ı m . Gelir size a n l a t ı ­
r ı m ) Mehmet Bey kabul eder. Vezir öğ­
renir k i , Seyyid Harun d ü n y a h ı r s ı n d a n
elini e t e ğ i n i çekmiş,bir "inşânı kâmil".
21
bir â h i r e t eridir, h a y ı r l ı bir iş yapmak­
t a d ı r , o da omuzunda taş t a ş ı y a n l a r d a n
olur, durumu Mehmet Bey'e b i l d i r i r .
Mehmet Bey b ü y ü k bir k a l a b a l ı k l a Sey­
y i d Harun'u ziyaret için yola düşer.
Seyyid Harun'un elini öper, M e n â k ı b n â m e şu cümlelerle devam eder:
(Seyyid Harun, Eşrefoğluna der k i ,
"Ya Eşrefoğlu Mehmed Bey, biz d ü n y a
beyliğini, anın içün t e r k i t t ü k k i ahirette H ü d â n ı n fazlına, u ş a k ı n a dostlar
ile duş eylesün amma bu şehre kasteyl e m e k l ü ğ ü m ü z budur k i kudretten i l ­
ham ile işittum k i Ya Harun Rum'a
çık. Karaman d i y a r ı n d a K ü p e d a ğ ı ' n ı n
ş a r k t a n canibine şehir yap şehrin halkı
sülehâ ola ş a k t olanın akibeti h a y ı r ol­
maya diye işittim, tac-ı tahtı t e r k i d ü b
Sıtkı-ı Hakka b e r k ü d ü b şu hale geldük.
Ey Eşrefoğlu işte şehir de,il de senin,
bizim nemiz varidi Eşrefoğlu işidüb ağ­
l a d ı , dedi k i . S u l t a n ı m ben de senin bir
m u h i b b i n i m , sen y a p t u ğ u n şehirde be­
n i m nem var. Sultan (Seyyid Harun)
dedi Şehir Beylere l â y ı k t ı r bize gerek­
mez diye buyurdu. Dahi y a n ı n d a k i âlimler dediler. Ya Eşrefoğlu Mehmed
Bey, sen al dahi Sultan'a vakfeyle de­
diler, Eşrefoğlu dedi k i hoş a l d ı m ka­
bul ettim, yine Seyyid H a r u n Sultan'a
v a k f e t t ü m dedi dahi benim ş e h r i m d e
k ö ş k ü m l e bir h a s b a h ç e m v a r d ı r . Anı
dahi vakfettim, siz şahid olun dedi. He­
men S u l t a n ı n elini ö p ü b revan oldu...)
Yine m e n â k ı b n â m e y e göre, Eşrefoğ­
lu Mehmed Bey, gönül hoşluğu ile Bey­
şehir'e d ö n d ü k t e n sonra, Seyyid Ha­
run'un y a p t ı r d ı ğ ı camii, medrese, ha­
mam gibi h a y ı r eserlerine zengin vakıf­
lar bağlar. V a k f i y e y i Seyyid Harun'a
g ö n d e r i r . İnşaat hızla devam eder, cami
medrese, zaviye t a m a m l a n ı r , Seyyid
h ü c r e s i n e çekilerek ibadetini s ü r d ü r ü r ­
ken etraftan şehre göçler başlar, evler,
barklar kurulur, şehir giderek b ü y ü r .
Bu sırada Ilgın ile K a d ı n h a n ı a r a s ı n d a ­
k i Mahmut Hisar k ö y ü n d e zaviye ve
tekkesi bulunan Dediği Sultan n^im bir
velt Seyyid Harun'un ziyaretine gelir,
her i k i gönül dostu b i r b i r i y l e görüşür,
ilâhi sohbetlerde bulunurlar (12). Sey(12)
Dediği Sultan M e n a k ı b ı , Türbesi
Bk: M.Zeki
Ora], " T u r g u t o ğ u U a n ,
yeleri", Vakıflar
ra,1956
Dergisi,
Sayı:
hakkında
Eserleri,
Vakfi­
I I I , s:32-64,
Anka-
22
MEHMET ÖNDER
y i d H a r u n camiin bir köşesine y a p t ı r ­
dığı ç i l e h a n e d e g ü n l e r i n i ibadetle ge­
ç i r m e y e başlar.İlahi bir emri yerine
getirmedin huzuru i ç i n d e d i r . Ö l ü m ü n e
y a k ı n g ü n l e r d e aile e f r a d ı n ı toplar,
kızı H a l i f e Sultan'a ve k a r ı s ı n a , kar­
d e ş i n i n oğlu, k ü ç ü k y a ş t a k i Musa'ya i y i
b a k m a l a r ı n ı , hoşça t u t m a l a r ı n ı , f a k i r f u k a r a y ı gözetmelerini vasiyet eder,
seçkin m ü r i d l e r i n i de toplayarak helâllaşır, bunlardan Mahmud Seyyid'i Alâtyye'ye (Alanya), Zekeriya Baba'yı Ma­
navgat'a, A l i Baba, Gökseyid, Kilimpuş
ve Siyah Dervişleri de Teke iline, Nasipli Baba' yı A y d ı n ' a , Gök Timur Ba­
b a ' y ı Adalara,Haydar Baba'yı da Ru­
meli'ne gönderir, oralarda halka Hak
yolunda mürşidlik etmeleri görevini ve­
rir. Son vasiyeti, öldüğü zaman camiin
köşesine gömülmesi ve üzerine hemen
bir t ü r b e yapılması olur. Hicretin 720
yılı Rebiülevvel ayının 23. günü (3 Ma­
yıs 1320) f â n t âleme gözlerini kapar.
Ö l ü m ü n d e n sonra, cenaze namazı kılı­
nır. Cami bitişiğindeki mezara defnedi­
lir. A y n ı yıl üzerine bir t ü r b e yapılır.
Seyyid Harun M e n â k ı b ı burada ta­
m a m l a n ı r s a da Menakıbı düzenleyen
Şeyh A b d ü l k e r i m , Seyyid Harun'dan
sonra olup bitenler h a k k ı n d a kısa b i l ­
giler verir. Şöyle k i , Seyyid Harun'un
ö l ü m ü n d e n sonra Haydar Baba derviş­
leri toplar, Seyyid'in yerine k i m i n pos­
ta geçmesi lâzım geldiğini görüşürler.
Seyyid'in kardeşi oğlu Musa henüz kü­
çük olduğu için posta uygun görülmez.
Seyyid Harun'un kızı Halife Sultan'ın
b a b a s ı n ı n postuna oturması k a r a r l a ş t ı ­
rılır. Halife Sultan babası yerine Sultan
olur. Halife Sultan'dan sonra Seyyid
H a r u n postuna, Seyyid Harun'un kar­
deşi oğlu Şeyh Musa,ondan sonra oğlu
Şeyh Ahmet onun da oğlu Şeyh Mehmed oğlu Seyyid Ahmed o ğ u l l a n A h ­
med ve İ b r a h i m , İ b r a h i m ' i n oğlu Musta­
fa, o n u n . oğulları Seyyid İ b r a h i m ve
Şeyh Musa'dan sonra M e n â k ı b ı n yazanı
A b d ü l k e r i m , Şeyh postuna otururlar.
Yıl H i c r i 962 (1554 M).
SEYYİD H A R U N MENAKIBI
YAZMA NÜSHALARI
B ü y ü k Selçuklu Devleti Sultanı A l ­
p a r s l a n ' ı n Malazgirt Zaferi ile sistemli
bir şekilde başlayan ve Anadolu Sel­
ç u k l u l a r ı devrinde aralıksız devam eden Asya'dan Anadolu'ya T ü r k göçleri,
beraberinde birçok bilginleri, mutasav­
vıfları, dervişleri, şairleri, s a n a t ç ı l a r ı
da Anadolu'ya getirmiş, b u n l a r ı n A n a ­
dolu' ya yerleşmelerini sağlamıştı. Çoğu
Ahmed Yesevt tasavvuf yolunun tem­
silcileri olan ve kendilerine (Horasan
Erleri) adı verilen, m u t a s a v v ı f ş e y h l e r ,
dervişler Anadolu'da y e r l e ş t i k l e r i böl­
gelerde birer m â n e v i güç o l u ş t u r m u ş ,
k u r d u k l a r ı d e r g â h , tekke ve zaviyeler­
de, çevrelerine toplanan h a l k ı , k e n d i
i n a n ç l a r ı d o ğ r u l t u s u n d a , ama daima İs­
lâm d i n i n i n sağlam temellerine ve i l k e ­
lerine d a y a l ı olarak irşad e t m i ş l e r d i r .
Anadolu Selçukluları devrinde, daha
çok XIII.Yüzyılda Anadolu'ya gelerek
yerleşen birçok tasavvuf ş e y h l e r i n i n ,
bu arada a d l a r ı n ı sayabileceğimiz Şeyh
Ahmed Fakih, Baba İlyas,Mevlanâ Cclâleddin. Hacı Bektaş, Sadreddini Konevt, A h i Evren, Seyyid Harun gibi i l i m
ve i r f â n d a kutuplaşmış, y a ş a d ı k l a r ı yıl­
larda b ü y ü k saygı görmüş ve ö l ü m l e r i n ­
den sonra, çoğu kendi a d l a r ı n a k u r u l a n
t a r i k a t ı n "ptr"i olmuş b ü y ü k mutasav­
vıf ve bilginlerin h a y a t l a r ı , zamanla
(menkıbevl) bir şekilde yazılmış, böyle­
likle m e n a k ı b k i t a p l a r ı meydana gelm i ş t i r . B u n l a r d a n Baba İlyas'ı Horasani
ve o ğ u l l a r ı n ı n M e n a k ı b ı , Elvan Çelebi
tarafından
(Menakıbû'l-Kudsiyye
fi
menâsıbi'l-Ünsiyye) adıyla yazılmıştır
(13). M e v l â n a ' n ı n menkıbeleri ise önce
Sipehsâlâr
Mecdüddin
tarafından
(Risale-i
Sipehsâlâr
der
Menakıb-ı
Hazreti H ü d â v e n d i g â r ) a d ı y l a , sonra
Ahmed E f l â k i t a r a f ı n d a n ( M e n a k ı b u ' l Arifin)
olarak
derlenmiş,
her
iki
m e n â k ı b da y a y ı n l a n m ı ş t ı r (14). H a c ı
Bektaş-ı
Veli'ye
ait
menkıbeler
(Vilâyetname) adı a l t ı n d a t o p l a n m ı ş ,
bunlardan değişik n ü s h a l a r meydana
gelmiştir. (Velayetname-i H a c ı Bektâş-i
(13) Menâkıb'ül Kudsiyye, ilk defa t a r a f ı m ı z d a n
bulunarak bilim d ü n y a s ı n a
1984
t a n ı t ı l m ı ş , daha
yılında İ.Erünsal ve A . Y a ş a r Ocak
sonra
tarafından
yayınlanmıştır.
(14) M e n â k ı b - ı Hz. M e v l â n a C e l â l e d d i n - i
(Çeviren Ahmed
Avni) İst.1331 Eflâki,
Rûmî
Menâkıb'ül
Arifin (Tahsin Yazıcı Tere), A n k a r a 1959-1961
S E Y D İ S E H İ R D E S E Y Y İ D H A R U N K Ü L L İ Y E S İ V A K I F L A R I V E BANİSİ
Velt)
adı
ile
çeşitli
yıllarda
y a y ı n l a n a n l a r v a r d ı r ( 1 5 ) . A h i Evren ve
d i ğ e r l e r i n i n m e n a k ı b ı , bu konuda geniş
bir r e p e r t u v a n n var o l d u ğ u n u ortaya
koymaktadır.
S a y ı l a r ı p e k ç o k olan bu (evliya) men a k ı b n â m e l e r i a r a s ı n d a Seyyid H a r u n i
V e l i M e n a k ı b ı n ı n a y r ı bir yeri ve özel­
liği v a r d ı r . Seyyid Harun, M e n a k ı b ı n da, ç e v r e s i n d e k i l e r e i l â h t s ı r l a r ı açar,
onlara A l l a h yolunda m ü r ş i d l i k eder­
ken, bir amaca d o ğ r u yönelmiştir. Bu am a ç daha Horasan Hindeyken i l â h î bir
ilhamla kendisine d u y u r u l m u ş , Anado­
lu'da da Karaman i l i n d e k i K ü p e d a ğ ı
d o ğ u s u n d a bir şehir k u r m a s ı istenmiş
o l m a s ı d ı r . S e y y i d H a r u n bu i l â h î emre
uyarak Anadolu'ya sefer etmiş, işaret
edilen yere gelerek ş e h r i n i k u r m u ş ve
b u r a d a k i zaviyesinde ö l m ü ş t ü r . Ölü­
m ü n d e n sonra zaviyesine şeyh olanlar­
dan Şeyh Musaoğlu A b d ü l k e r i m , 962 H .
(1554 M.) y ı l ı n d a Seyyid H a r u n h a k k ı n ­
d a k i o g ü n e kadar söylenen b i l g i l e r i ,
F a r s ç a y a z ı l m ı ş y a z ı l a r d a n da faydala­
narak ( M e n â k ı b - ı Seyyid H a r u n - ı Veli)
a d ı y l a T ü r k ç e bir ( m e n â k ı b n â m e ) mey­
dana g e t i r m i ş t i r . A b d ü l k e r i m ' i n yazdığı
bu F a r s ç a M e n â k ı b k i t a b ı n ı n b u g ü n e
kadar ancak d ö r t nüshası g ö r ü l m ü ş t ü r .
Bu n ü s h a l a r ş u n l a r d ı r :
1- Konya Mevlâna Müzesi İhtisas
Kütüphanesindeki Nüsha, Kütüphane­
n i n 1513 sayılı envanterinde k a y ı t l ı d ı r .
16,5 X 1 İ c m . e b ' a d ı n d a , meşin c i l d l i , 54
y a p r a k t ı r . Her s a y f a s ı n d a 13 satır var­
dır. Harekeli nesih yazı ile y a z ı l m ı ş t ı r
(16). N ü s h a n ı n 4/a s a y f a s ı n d a , Menâkıb'ın yazarı Abdülkerim kendini tanı­
tarak nasıl y a z d ı ğ ı n ı şu cümlesiyle anl a t m a k t a d ı r : ( B u f a k i r A b d ü l k e r i m bin
Şeyh Musa, Seyyid Harun S u l t a n ' ı n mak a l a t ı n ı şol ptrlerden, azizlerden işidıib
bildiği ü z e r e dahi P a r s î (Farsça) evrak
bulunup parsî{den) T ü r k î y e t e r c ü m e
e d ü p t a h r i r olundu..) ( 1 7 ) K i t a b ı n i ç i n d e
a y r ı c a bir k â ğ ı t e k l e n m i ş ve bu k â ğ ı d a
Seyyid H a r u n ' u n 23 R e b i ' ü l - E v v e l 720
(3 mayıs 1320) tarihinde, kızı Halife
S u l t a n ı n ise 10 Şevval 768. (9 Haziran
1367) Cuma g ü n ü ö l d ü k l e r i kaydedil­
miştir. Verilen bu tarihler Seyyid Ha­
run'un ve kızı Halife S u l t a n ' ı n t ü r -
belerindeki vefat
tadır.
kitâbelerine
23
uymak­
Bu n ü s h a , K o n y a l ı T a r i h Ö ğ r e t m e n i
M.Ferid U ğ u r t a r a f ı n d a n g ö r ü l m ü ş ve
kendi elindeki n ü s h a ile k a r ş ı l a ş t ı ­
r ı l a r a k bir özeti Konya Halkevi Der­
gisinde y a y ı n l a n m ı ş t ı r (18).
2- Manisa Muradiye
Kütüphane
N ü s h a s ı , K ü t ü p h a n e n i n 1390 numara­
s ı n d a k a y ı t l ı bu n ü s h a , i l k i n , M . Ça­
ğatay Üluçay tarafından ilim dünyası­
na t a n ı t ı l m ı ş t ı r (19). M a k a l a t - ı Seyyid
H a r u n a d ı y l a envanter edilen bu yaz­
ma, Konya Mevlâna Müzesi nüshası ile
b i r k a ç kelime değişikliği ve bazı ek­
lemeler d ı ş ı n d a hemen hemen a y n ı d ı r .
N ü s h a 21 x 15 cm. e b ' a d ı n d a saman
rengi kaba bir kağıda yazılmış, 35 va­
rak (69 sayfa) dır. Her s a y f a s ı n d a 15
satır v a r d ı r . K i t a b ı n 65.ci s a y f a s ı n ı n
sağ k e n a r ı n d a k i (Hicret-i Peygamber
Sallallâhu aleyhi vessellcm d o k u z y ü z
a l t m ı ş i k i senesinde ahval budur) iba­
resinden, 962 H.(1554) yılında Şeyh
Musa oğlu A b d ü l k e r i m t a r a f ı n d a n ya­
zıldığı, yahut onun yazdığı
nüsha­
lardan a y n ı devirde istinsah edildiği
a n l a ş ı l m a k t a d ı r . M.Çağatay U l u ç a y , bu
n ü s h a y ı t i t i z l i k l e yeni harflere çevi­
rerek Belleten'de y a y ı n l a m ı ş t ı r (20).
3- M.Ferid U ğ u r N ü s h a s ı , Y u k a r ı d a
b e l i r t i l d i ğ i gibi, K o n y a l ı T a r i h Öğ­
retmeni ve a r a ş t ı r m a c ı M.Ferid U ğ u r ' un özel k ü t ü p h a n e s i n d e ,
yukarıdaki
n ü s h a l a r ı n bir istinsahı olan ü ç ü n c ü bir
(Menâkıb-ı Seyyid Harun) yazması bu(15)
Veli,
Sefer Aytekin, V i l a y e t n â m e - i
Ankara
1956,
A.Gölpmarlı,
B e k t a ş - i Veli İstanbul
Hacı
Bektâş
Menâkıb-ı
Hacı
1958
(16) N ü s h a n ı n evsafı için bakınız: A b d ü l b a k i G ö l pınarlı,
Mevlanâ
8:198-199, A n k a r a
(17)
Müıesi
Menâkıbın
(Ma-kâlât)
adını
Yazmalar
Katalogu,c:l,
1972
yazarı
verirse
de
Abdülkerim,
kitabın
kitabına
kayıtlarında
M e n â k ı b adı g e ç m e k t e d i r . D o ğ r u s u da budur.
(18)
M.Ferid
Uğur,
"Seydişehri'nin
Kurulumu",
K o n y a Halkevi Dergisi, Sayı:4 K o n y a 1936
(19) M . Ç a ğ a t a y
U l u ç a y , "Makalât-ı
run", Belleten c: 2, s: 749-778
(20) a.g.e. s: 752-778
Seyyid H a ­
MEHMET ÖNDER
l u n d u ğ u n u bu konudaki makalesinden
ö ğ r e n m e k t e y i z (21). M.Ferid U ğ u r ' u n
özel k ü t ü p h a n e s i n d e k i bu nüsha, daha
sonra Faik Soyman K ü t ü p h a n e s i n e gir­
miştir. Bugün Konya'da M.Faik Soyman
v a k f ı K ü t ü p h a n e s i n d e d i r . 1967 yılında
Konya'da eski kitaplar alıp satan Ab­
durrahman E t i k ' i n elinde 30 yapraklık
bir (Menâkıb-ı Seyyid Harun) bulundu­
ğ u n u o zamanlar Mevlâna Müzesi'nde
görevli uzman Necati Elgin söylemiştir.
Bu n ü s h a n ı n k i m i n elinde olduğunu
bilmiyoruz.
4- Menâkıb'ın dördüncü nüshasının
ötedenberi Seydişehir'li öğretmen Rüştü
Ergen'in elinde bulunduğu, bu konuda
yazdığı makalelerinden a n l a ş ı l m a k t a d ı r
(22). Bu Menâkıbnâme'nin Konya Müzesi'ndeki Menâkıbname'den istinsah edildiğini söyleyen Rüştü Ergen, Menâkıbnâme'yi (Seydişehir Tarihi) adı al­
tında, 9 Şubat 1956 t a r i h l i Seydişehir
Gazetcsi'nde yeni harflere çevirerek
aynen tefrikaya başlamışsa da bu tefri­
ka ancak 8 Mart 1956 tarihine kadar 4
sayı sürebilmiş, devamı y a y ı n l a n a m a mıştır. Rüştü Ergen'in ö l ü m ü n d e n sonra
Menakıb yazmasının ailesi elinde
lunduğu söylenmektedir.
bu­
Bu arada Seydişehir Alaylar Camii
İmam ve Hatibi olan Abdurrahman A yaz, Seyyid Harun M e n a k ı b ı ' n ı kendi
ifadesi ve üslûbu
içinde s a d e l e ş t i r i p
özetleyerek bazı ilâvelerle ( M a k a l â t - ı
Seyyid Harun Velt) adı a l t ı n d a y a y ı n ­
lamıştır (23). K i t a b ı n ı n ö n s ö z ü n d e A b ­
durrahman Ayaz : (Konya M ü z e s i ' n d e k i
nüshayla elimdeki n ü s h a y ı k a r ş ı l a ş ­
tırdığım zaman ikisi a r a s ı n d a en ufak
bir değişiklik görmedim) demektedir.
Yazarın elindeki n ü s h a n ı n R ü ş t ü Ergen
ailesi elinde bulunan n ü s h a o l d u ğ u , bu
nüshadan faydalandığı sanılmaktadır.
Seyyid Harun M e n a k ı b ı ' n ı n b a ş k a
nüshaları elbette v a r d ı r . Şimdilik biz
bilinen bu dört nüsha ile yetiniyoruz.
(21) M.Ferid Uğur'un adı g e ç e n makalesi.
(22)
Rüştü
Ergen,
"Seydişehri'nin
Kuruluşu",
Konya Halkevi Dergisi, S a y ı : 1 2 5 - 1 2 6 K o n y a 1949,
rıca bak:
Seydişehir T a r i h i , 9
Şubat
1956
Ay­
tarihli
Seydişehir Haftalık Gazetesi.
{23) Abdurrahman A y a î , M a k a l a t - ı Seyyid H a ­
run Veli (Yazan, Abdulkerim bin Ş e y h Musa), K o n y a ,
1970
BELGE: 1
Seyyid Hanın Türbesine
Seyyid Harun soyundan
Seyyid Sadeddin'in
TürbeÖar olarak atanmasına dair
Konya Kadısı tarafından
IS C3emaziyelewel 1289
(22 Temmuz 1872) tariMi aız.
(Seydişehir Şer'iye Sicilleri,
c : 233, s : 32. Konya Müzesi Arşivi)
SE^ n İ S E H İ R D E SEY^ İD H A R U N K Ü L L İ Y E S İ V A K I F L A R I V E BANİSİ
BELGE : 2
J»^'^
Seyyid H a n ı n
raenakıbı Yazması'nın
ilk sayfası.
Î^.Vf
\
ıt > L >s^ J
-
WL^)r^
,'ı
^ ' ! >J ^
- "-^ '-'J'
r:;:;^.:r;^::::v.;v:v.; o";::...:.::::B-:-:;v.v;;»T;.:-:ı:-.-rit:-v:::7::;tt
J
•
)
, r,.
1)'U^^
•
. Û ; ; .V ::::::
Plân - 1 : Seyyid H a n ı n Camii ve bitişiğindeki Türbeler Plânr A- Camı, B- Seyyid H a n ı n Türbesi, O- Halife Sul­
tan Türbesi, D- Rüstem Bay Türbesi (R. H ü s e y i n ÜNAL'dan),
25
26
MEHMET ÖNDER
r
^
,
.
•
; )
2^
V
Plân - 2 :Seyyid Harun Velî Hamamı.
S E Y D İ S E H İ R D E S E Y Y İ D H A R U N K Ü L L İ Y E S İ V A K I F L A R I V E BANİSİ
/
RESİM
1 : Seyyıd
Harun Camu ve
RESİM
2 : Seyyıd
Harun Külliyesinde
Külliyesi
Halife Sultan ve Rüstem Bey
Türbeleri
27
\/rPT-TMF.T ÖNDER
2 L
r
RESÎM 3 -Seyyid Harun Türbesi
Kapısı
1 4 ; beyyıa tıarun'un Çınılı Sandukası
Download

View/Open