A- YONCA (Medicago L.) CİNSİ
Yoncalar 1,2 veya çokyıllık otsu, nadiren çalımsı
bitkilerdir.
Yapraklar tipik olarak üç yaprakçıktan
oluşmuştur.
Orta yaprakçık sapı belirgin olarak uzundur.
Yaprakçıklar, uzun, eliptik şekilde ve uç kısımları
dişlidir.
Kulakçıklar, üçgen şeklinde, kenarları düz veya
dişlidir.
Çiçekler, yaprak koltuklarından çıkan uzun bir
eksen üzerinde seyrek veya sık salkım şeklindedir.
Erkek organların durumu daima Diadelphous’tur.
I- YONCA (Medicago sativa L.)
Yeryüzünde en fazla tarımı yapılan
yem bitkisidir.
Uzun ömürlü çok yıllık bir yem
bitkisidir.
Diğer baklagil yembitkilerine göre,
değişik çevre koşullarına kolaylıkla
uyum gösterir.
Otu ham protein ve çeşitli vitaminler
yönünden zengindir. Yonca, kurağa
ve soğuğa oldukça iyi dayanır.
Genellikle sulanabilen ve düzenli
yağış alan bölgelerde tarımı yapılır.
Kıraç bölgelerde sulamadan
yetişebilen yonca varyeteleri de
bulunmaktadır.
Bitkisel Özellikleri:
Saplar, kök tacından sürerler
ve bir kök tacından 20-25
sap çıkabilir. Sapların enine
kesiti hafif köşelidir.
Genç sürgünlerin içi dolu
olduğu halde, yaşlanan
sapların içi boşalır.
Genel olarak, bitki 60-100 cm
kadar boylanabilir.
Yoncanın dik olarak gelişen
formlarının yanında yatık
formlara da rastlanabilir.
Kökler, çok iyi gelişmiştir.
Özellikle ana kök, yan
köklere göre kalınlaşmıştır.
Yaşlı bitkilerde kökler 8-10
metreye kadar toprağın
derinliklerine inebilir.
Bazı yonca formları köksaplı
olabilir.
Bu bitkilerin yan
sürgünlerinden kökler
meydana gelir.
Yapraklar, tipik olarak
üçlüdür. Orta yaprakçık
sapı yandakilerden daha
uzundur.
Yaprakçıklar 0,5-2,0 cm
uzunluğunda, 0,2-1,0 cm
genişliğinde uzun veya
ters yumurta şeklinde ve
uç kısmı dişlidir.
Orta damar, yaprakçık
ucunda belirgin bir çıkıntı
yapmıştır.
Kulaçıklar, şekil
yönünden değişkendir.
Genellikle, mızrak
şeklinde, kenarları
ince veya derin dişli
ucu sivridir.
Çiçekler 0,5-1,0 cm
uzunluğundadır.
Her çiçek 2-3 mm
uzunluğunda sapçıklarla
salkım eksenine
bağlanmıştır.
Salkımlar 1-3 cm
boyundadır ve uzun bir
sapla yaprak koltuğuna
bağlanmıştır.
Her salkımda 10-30
çiçek bulunur.
Meyveler, yaprak
koltuklarında salkımlar
halinde bulunur.
Kıvrım sayısı 1-5
arasında, genellikle 23’tür. Her meyvede 2-5
tohum bulunur. Tohumlar,
parlak-kahve renkli,
genellikle, böbrek veya
yarım böbrek, bazen kalp
şeklindedir.
II-SARI ÇİÇEKLİ YONCA
(Medicago falcata L.)
Yonca türleri arasında soğuğa en
fazla dayananlardan birisidir.
Uzun ömürlü, çok yıllık,
köksaplarla gelişen bir
yembitkisidir. Yatık veya yarı
yatık olarak gelişebilir.
Özel olarak tarımı yapılmaz
ancak, M.sativa ile M.falcata
melezleri tarımsal yönden
önemlidir. M. media pers olarak
isimlendirilen bu melezlerin kışa
dayanımının yüksek olması
nedeniyle bazı ülkelerde tarımı
yapılmaktadır.
Bitkisel Özellikleri
Kökler oldukça derinlere kadar inebilir. Köksaplı
olması nedeniyle, geniş alana dağılmıştır.
Saplar 50-70 cm’ye kadar boylanabilir. Yatık veya yarı
yatık olarak gelişebilir. Sap oldukça sert ve hafifçe
köşelidir.
Yapraklar üçlü ve orta yaprakçık sapı uzundur.
Kulakçıklar, mızrak şeklinde, alt kısımları dişli ve uç
kısımları sivridir.
Çiçekler yaprak koltuklarından çıkan bir sap
üzerinde toplanmışlardır. Taç yapraklarının rengi
parlak sarıdır.
Meyveler, 10-15 cm boyunda düz veya orak şeklinde
hafifçe kıvrılmış bir fasulye şeklindedir.
III - ŞERBETÇİOTU YONCASI: (Medicago
lupulina L.)
Bir, iki veya çok yıllık, yarı
yatık büyüyen bir
yembitkisidir. Bitki fazla
kabalaşmadığı için otu
yumuşaktır. Fazla
yetiştirilen bir yembitkisi
değildir. Kışa oldukça
dayanıklı olmasına
rağmen verimi azdır.
Ancak, fakir veya verimsiz
tapraklarda, yonca ve
üçgül türlerinden daha iyi
gelişir.
Bitkisel Özellikleri
Kökler çok kalınlaşmıştır. Fazla dayanan bir
köke sahiptir.
Saplar ince, köşeli, 60-70 cm kadar boylanabilir.
Genellikle, yatık olarak yetişir. Fazla dallanır.
Yapraklar üçlüdür. Yaprakçıkların uç kısmında
damar uzantısı (Mucronate) çok belirgindir.
Çiçekler, yaprak koltuklarından çıkan kısa sapçık
üzerinde toplu olarak oturmuşlardır. Taç
yapraklar, parlak sarı renktedir.
Meyveler, tek tohumlu, hafif eğik, üzeri
damarlıdır. Olgunlaştığı zaman renk siyaha
döner.
KÜSKÜT (Cuscuta)
Küsküt Convolvulaceae
familyasındandır.
Küskütler yapraksız, tek
yıllık, klorofilsiz, tohumlu,
özellikle yoncanın parazit
bitkileridir. Kültür bitkileri
ve yabani bitkiler gibi
birçok konukçu bitkinin
gövde, yaprak ve diğer
toprak üstü organlarına
köke benzeyen emeçleri
(haustorium) ile sarılır.
Bitkilerin öz sularını alır ve
böylece parazit olarak
yaşar.
Download

(Medicago) Cinsi