KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI
ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ
COĞRAFYA ÖĞRETMENLİĞİ
TG – 5
ÖABT – COĞRAFYA
Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının “İhtiyaç Yayıncılık”ın yazılı izni olmadan kopya edilmesi, fotoğrafının çekilmesi, herhangi bir yolla çoğaltılması, yayımlanması ya da kullanılması yasaktır. Bu yasağa
uymayanlar, gerekli cezai sorumluluğu ve testlerin hazırlanmasındaki mali külfeti peşinen kabullenmiş sayılır.
AÇIKLAMA
DİKKAT!
ÇÖZÜMLERLE İLGİLİ AŞAĞIDA VERİLEN UYARILARI MUTLAKA OKUYUNUZ.
1. Sınavınız bittiğinde her sorunun çözümünü tek tek okuyunuz.
2. Kendi cevaplarınız ile doğru cevapları karşılaştırınız.
3. Yanlış cevapladığınız soruların çözümlerini dikkatle okuyunuz.
COĞRAFYA ÖĞRETMENLİĞİ
2015 – ÖABT / COĞ
1.
Haritada X ile Y arasındaki uzunluk haritanın altındaki ölçekle çakıştırılırsa aradaki
uzaklığın 4 km yani 4000 metre olduğu görülür. Eğimin formülü şöyledir:
E€im =
4.
Yükseklik fark›
: 100 veya 1000
Uzakl›k
Eğim yüzde olarak sorulmuşsa sonuç 100
ile binde olarak sorulmuş ise sonuç 1000
ile çarpılır. Buna göre
20 =
Dikey hava kütleleri, çevreden enerji alışverişi yapamayacak düzeyde hızlıdır. Hızla
alçalan hava artan basıncın etkisiyle sıkıştığı için ısınır. Isınan hava doyma noktasından uzaklaşır ve havada nem açığı
oluşur. Bu durum adyabatik ısınma olarak
tanımlanır.
TG – 5
7.
Kondüksiyon, dokunma ile ısı alışverişini,
inversiyon sıcaklık terselmesini ifade eder.
Isı transferi ısı aktarımını açıklamaktadır.
Isı indisi ise hava sıcaklığı ile nem arasındaki ilişkiyi belirleyerek hissedilen sıcaklığı
ortaya koyar.
X
: 100
4000
800 m = X bulunur. Y kıyıda yer aldığına
göre buranın yükseklik değeri 0 metredir.
Buna göre X’in değeri 800 metre olur.
Farklı özellikteki tabakalardan oluşan ve
bir yöne doğru %15, %20 eğimli yapılara
monoklinal yapı denir. Bu yapıdaki farklı
aşınmalar sonucunda kuesta oluşur. Konsekant ve subsekant vadiler, bu yapılarda
gelişen vadi ağlarıdır. Monoklinal yapılar
için homoklinal veya uniklinal yapı kavramı
da kullanılmaktadır.
A B C D E
A B C D E
A B C D E
8.
● Fiyordlu kıyılar, buzul vadilerinin deniz altında kalmasıyla oluşan kıyı tipidir. Bunlar yüksek kıyılardır.
●● Skyer kıyılar moren, drumlin ve hörgüç
kaya gibi buzul şekillerinin deniz altında
kalmasıyla oluşur.
5.
2.
Bitki alemlerinden Holarktis ve Paleotropis Kuzey Yarım Küre’dedir. Australian,
Antarktis ve Kapensis Güney Yarım Küre’dedir.
● Alaska akıntısı sıcaktır ve geçtiği yerlerin
sıcaklığını artırır.
●● Gökyüzünün tümünü ya da bir bölümünü kaplayan grimsi ve katmanlı bulutlara
stratüs denir.
Neotropis, Güney Amerika’nın kuzey ve
güneyini kapsar. Her iki yarım kürede de
yayılmaktadır.
A B C D E
●● Föhredeler, buzul altında meydana gelen
akarsuların oluşturduğu vadilerin deniz
altında kalmasıyla oluşur.
●● Fiyordlu, skyer, fyerdli ve föhrdeli kıyılar
buzul etkisiyle oluşur. Bu nedenle yüksek
enlemlerde görülür. Lidolu kıyılar, her enlemde görülebilir.
●● Adveksiyon dikey değil, yatay yöndeki
hava akımlarıdır.
A B C D E
A B C D E
Grafiğe göre yalnızca temmuzda 3272 mm
yağış düşmüştür. Diğer aylar da göz önünde bulundurulursa bu bölgeye yılda 10.000
mm civarında yağış düşmektedir. Kış aylarının kurak olduğu da göz önünde bulundurulursa bu grafiğin muson iklim bölgesindeki bir yere ait olduğu anlaşılır. Muson iklimi
V numarayla gösterilen yerde ve bu yerin
çevresinde (Güneydoğu Asya’da) etkilidir.
●● Fyerdli kıyılar, alçak plato üzerinde oluşmuş, derinliği fazla olmayan vadilerin deniz altında kalmasıyla oluşur.
●● Polar vortex, kutup bölgesinde soğuyan
havanın yere çökmesine ve yükseklerde
ise bir alçak basınç olmasına neden olur.
Buna göre polar vortex termik yüksek basıncın üzerindeki alçak basınçtır.
Paleotropis, tropikal kuşağı kapsar. Bu
nedenle hem Kuzey hem de Güney Yarım
Küre’de yayılış gösterir (Afrika ve Güneydoğu Asya’yı kapsar.).
3.
●● Lidolu kıyılar, kıyı ovalarının kenarında
gelişmiştir. Kıyı gerisinde kıyı okları ve
lagünler yer alır.
A B C D E
6.
● Himalaya Dağları Hint Yarımadası ile
Avrasya Levhası’nın yaklaşmasıyla (konverjans) oluşmuştur.
●● Kuzey Anadolu Fayı, yanal atımlı (transform fay) faylardandır.
●● Atlas Okyanusu ortasındaki sırt levhaların birbirinden uzaklaşması (diverjans) ve
volkanik materyallerin yüzeye çıkmasıyla
oluşmaktadır.
9.
Dalga aşındırmasıyla meydana gelen falezlerin gerilemesi sonucu, kıyıda dar veya
geniş bir düzlük oluşur.
Bu düzlüklere abrazyon platformu denir.
Bu yüzeyler dalga aşındırmasıyla ayrışan
materyallerle kaplıdır.
A B C D E
A B C D E
3
Diğer sayfaya geçiniz.
2015 – ÖABT / COĞ
10.
TG – 5
Klimatolojik gözlemler yerel saatle 07.00,
14.00 ve 21.00’de yapılır.
13.
Bu gözlemlerde,
●● her üç saatte de sıcaklık ölçülür.
●● 07.00’de yağış ölçümü yapılır.
Yer kabuğundaki minerallerin %39’unu
plajiyoklas feldspat, %12’sini potasyum feldspat ve yine %12’sini kuvars oluşturmaktadır. %37’sini ise değişik oranlardaki diğer
mineraller oluşturur.
16.
Yeryüzündeki evlerin büyük bir kısmı kerpiç ve topraktan yapılmıştır. Ahşap ve taş
evlerin oranı, kerpiç ve toprak evlere göre
daha azdır.
A B C D E
A B C D E
●● 14.00’te basınç ölçülür.
A B C D E
11.
Desiller (onda birler) kuraklık indisi yağışa
göre belirlenir.
17.
Erinç kuraklık indisinde yağış ve maksimum sıcaklık göz önünde bulundurulur.
●● Standardize yağış indisinde yağış,
●● Yağış anomali indisi ya da normalleştirilmiş yağış anomali indisinde yağış,
●● Reconnaissance kuraklık indisine göre
yağış ve potansiyel evapotranspirasyon,
14.
Juvenil sular, magmadan ayrışarak yeryüzüne ilk kez çıkan sulardır. Bu nedenle juvenil sular yeryüzündeki su döngüsü içinde
her zaman yoktur.
Tüketim malları, insanın istek ve ihtiyaçlarını karşılayan mallardan oluşur. Yemek,
içmek ve giyinmek için doğrudan kullanılan
mallar bu gruptadır.
Üretim malları ise daha sonraki bir üretim
sırasında tüketilen mallardır. Örneğin yün
giysi üretiminde kullanılan bir üretim malıdır. Giysi ise doğrudan kullanılabilen tüketim malıdır.
A B C D E
●● Aritide indisine göre yağış,
A B C D E
●● Gidiş çözümlemesine göre yağış ve akım,
●● Palmer kuraklık indisine göre yağış, sıcaklık ve toprak nemi göz önünde bulundurulmaktadır.
A B C D E
12. ● Volkanik patlama sonucu çıkan proklastik malzemelerden oluşan konilere sinder
koni denir.
●● Strato veya kompozit volkanlar, hem lavlar hem de proklastik materyallerin üst
üste birikmesiyle oluşur.
●● Lahar, kompozit volkanlardan çıkan lav
ve proklastik malzemelerden oluşan çamur akıntılarıdır.
●● Bazalt konileri, volkanik patlamayla çıkan lavların soğumasıyla oluşan volkan
konileridir.
15. ● Turba, bataklık gibi alanların özel drenaj
koşullarında oluşan toprak tipi histosollerdir.
●● Mollisoller, orta kuşağın ot örtüleri altında
oluşan topraklardır.
●● Aridisoller, kurak bölge topraklarıdır.
●● Entisoller, alüvyonlardan oluşan topraklardır.
●● Vertisoller, killi topraklardır. Kurak dönemde çatlayan yağışlı dönemde çatlaktaki toprağın şişerek yüzeye çıktığı
topraklardır.
18.
İnsani gelişme endeksi yüksek olan ülkeler gelişmiş ülkelerdir. Kanada (I), Norveç
(III), Japonya (IV) ve Avustralya (V) insani gelişme endeksi yüksek olan ülkelerdir.
Brezilya, gelişmekte olan bir ülkedir. İnsani
gelişme endeksi orta düzeydedir. Afrika ülkelerinin endeksi ise çok düşüktür.
A B C D E
A B C D E
A B C D E
4
Diğer sayfaya geçiniz.
2015 – ÖABT / COĞ
19.
TG – 5
Avrupa Birliği, ABD ve Japonya yabancı
yatırımların %80’inin yapıldığı ülkelerdir.
Birleşmiş Milletler de bu üçlü grubu “Triad”
olarak adlandırmıştır. Dünyanın en büyük
100 şirketinin %85’inin merkezi Triad ülkelerinde bulunmaktadır.
22.
Bir ülkenin ekonomik kaynaklarının geçindirebileceği en fazla nüfus büyüklüğü veya
bir ülkede kişi başına üretimin artırılabileceği en yüksek limit optimal nüfus büyüklüğü kavramıyla ifade edilmektedir.
25.
A B C D E
Orta Asya’da çadır evlere yurd denilmektedir. Bu kavram, sonraları yaşanan yer, ülke
anlamında da kullanılmaya başlanmıştır.
Haritada bu sözcüğün çıktığı yer “V” numarayla gösterilmiştir.
A B C D E
A B C D E
20. ● Üretilen ürünün kolay bozulabildiği yerlerde bu ürünleri işleyen fabrikalar, pazar
alanına yakın yerlere kurulur.
23.
●● Ham maddenin kolay bozulabildiği yerlerde bu ürünleri işleyen fabrikalar ham
maddeye yakın yerlerde kurulur.
0–14
%13,5
+ 65
% 22,2
15– 64
% 64,3
26.
●● Ham maddenin az değerli olduğu ve
üretimde büyük kayıpların gerçekleştiği
durumlarda bu ürünleri işleyen fabrikalar,
“ham maddeye” yakın yerlere kurulur.
Grafiğe göre en az nüfus çocuk yaş grubudur. Buna göre ülkede nüfus artış hızı çok
düşüktür. Yaşlı nüfus oranı yüksek olduğuna göre ortalama yaşam süresi uzundur.
Buna göre grafiği verilen ülke gelişmiş bir
ülkedir. Seçeneklerde verilen ülkeler içinde
en gelişmiş olanı Japonya’dır.
●● Yükte hafif, pahada ağır olan ham maddeleri işleyen fabrikalar, diğer koşulların
elverişli olduğu yerlere kurulur.
●● Ham madde taşıma maliyetinin mamul
maddeye göre pahalı olduğu yerlerde, bu
maddeleri işleyen fabrikalar ham maddeye yakın yerlerde kurulur.
Yunanistan toprakları içinde yer alan Rodos Adası’nda, Rodos şehri limanının girişinde yapılan heykel, Dünyanın Yedi Harikası’ndan biri olarak kabul edilmiştir. Yunan
tanrısı Helios’un heykeli olan bu eser, bir
deprem sırasında yıkılmıştır.
A B C D E
A B C D E
A B C D E
24.
21.
Asya’nın dört kaplanı ya da küçük ejderhalar olarak tanımlanan ülkeler Kore, Tayvan,
Singapur ve Hong Kong’dur. Çin dünyanın
en büyük ekonomilerinden birine sahip
olmakla birlikte “Asya’nın dört kaplanı” tanımlaması içinde yer almaz.
Beyaz ırkı oluşturan başlıca gruplar Nordikler, Slavlar, Alp grubu, Dinarik grubu,
Akdeniz grubu, Beyaz Afrika grubu, Anadolu grubu, Arap grubu, Hin-Afkan grubu
ve Ayn’lardır. Melanezyalılar siyah ırk grubunda yer almaktadır.
A B C D E
27.
Dünya bakır rezervleri ve üretimi bakımından Şili, ABD, Zaire - Zambiya, Avustralya,
Peru, Meksika ve Kanada ilk sıralarda yer
almaktadır. Almanya, bakır bakımından
zengin ülkelerden değildir.
A B C D E
A B C D E
5
Diğer sayfaya geçiniz.
2015 – ÖABT / COĞ
28.
TG – 5
İtalya’nın Apulia bölgesinde görülen, taştan
yapılan ev tipi trullodur. Bu evler, kalkerin
üst üste konulmasıyla yapılan ve çatı kısmı
piramide benzeyen, sivri uç şeklinde sona
eren evlerdir.
31. ● Kayseri Sultan Sazlığı, tabiatı okruma
alanlarındandır.
Serender, Karadeniz’deki ahşap ambarlardır.
●● Aladağlar Millî Parkı Niğde, Kayseri ve
Adana illerinin sınırları içinde yer almaktadır.
34.
Y
●● Başkomutanlık Tarihi Millî Parkı Afyonkarahisar, Kütahya ve Uşak sınırları içindedir.
Hımış, taşıyıcıları ahşap, araları kerpiç, taş
veya tuğla ile doldurulmuş evlerdir.
Süveyş
Cebelitarık
X
Babülmendep
Malakka
Ümit
burnu
X’ten Y’ye gidecek bir gemi önce Malakka,
sonra Babülmendep boğazlarından geçecektir. Süveyş Kanalı’ndan Akdeniz’e açılacak olan gemi Cebelitarık boğazından Y’ye
ulaşacaktır. Ümit Burnu, en kısa değil, en
uzun yol olur.
A B C D E
Manyetta, Afrika’da Masailerin savaşçı
oğullarına yaptıkları evlerdir.
Drogladit, mağara evlerdir.
A B C D E
A B C D E
32.
29.
Dünya’da en fazla sulama alanına sahip
ilk 10 ülke Hindistan, Çin, ABD, Pakistan,
İran, Meksika, Rusya, Tayland, Endonezya
ve Türkiye’dir. Kanada’nın büyük bir kısmı
soğuk kuşaktadır. Bu ülkede sulanan tarım
alanları sınırlıdır.
Türkiye’den kara yolu ile Gürcistan, Nahçıvan ve Irak’a gidilemez. Çünkü bu ülkelere
giden demir yolu yoktur. Ermenistan’la olan
demir yolu ise her zaman ulaşıma açık değildir.
A B C D E
35.
A B C D E
Kristof Kolomb, Amerika kıtasını keşfetti fakat buranın yeni bir kıta olduğunu bilmiyordu. Amerika Vespuçi, Amerika Kıtası’nın
daha önce bilinmeyen yeni bir kıta olduğunu belirtti. Macellan, dünyanın etrafını dolandı. Kendisi yolda ölünce turu, yardımcısı
Del Kano tamamladı. Ümit Burnu’nu keşfeden Bartolomeu Dias’dır. Bu burnu aşarak ilk kez Hindistan’a giden ise Vasgo Dö
Gama’dır. Ümit Burnu’nun keşfedilmesiyle
İpek ve Baharat yolları önemini yitirdi.
A B C D E
33.
30.
Dünya mısır üretiminde ilk sıralarda yer
alan ülkeler ABD, Çin, Brezilya, Meksika,
Fransa, Arjantin ve Hindistan’dır. Norveç’te
soğuk iklimler etkili olduğundan genel olarak tarımsal üretim sınırlıdır. Bu nedenle
Norveç mısır üretiminde önemli bir yere
sahip ülkelerden değildir.
A B C D E
OECD, ekonomik kalkınma ve iş birliği
örgütüdür. Avrupa’nın Marshall planına
göre yeniden organize edilmesine yönelik
bir örgüttür. Bu örgüte üye ülkelerin çoğu
gelişmiştir.
NAFTA Kanada, ABD ve Meksika’nın oluşturduğu ticarete yönelik bir örgüttür.
KEİ, Karadeniz Ekonomik İş Birliği örgütüdür. Karadeniz havzasındaki ülkelerin iş
birliğiyle kurulmuştur.
OPEC, petrol ihraç eden ülkelerin kurduğu
örgüttür.
Varşova Paktı, sosyalist ülkelerin kurduğu
bir örgüttür. 1991’de kapanmıştır.
A B C D E
6
36.
KOP, Konya Ovası Projesi’dir. Bu projede
yer alan iller Konya, Karaman, Aksaray ve
Niğde’dir. Nevşehir bu projede yer almamaktadır.
A B C D E
Diğer sayfaya geçiniz.
2015 – ÖABT / COĞ
37.
TG – 5
Superior Gölü ABD ile Kanada arasında
yer almaktadır. Büyük Esir Gölü Kanada’dır. Baykal Gölü, Ladoga Gölü ve Onega Gölü Rusya sınırları içindedir.
39. ● Sibirya ve Doğu Avrupa’yı dünyanın kalbi
olarak gören ve burayı ele geçiren ülkenin dünyaya hâkim olacağı görüşünü ileri
süren Halford Mackinder’dir.
A B C D E
●● Rudolf Kjellen ilk kez jeopolitik kavramını
kullanan kişidir.
41.
Öğretmen bu öğretme - öğrenme etkinliğinde
●● kayaçları sınıflandırma,
●● benzerlikleri bulma (Ortak),
●● farklılıkları tespit etme,
●● kayaçların özelliklerinde yer şekillerini
bulma
●● Alfred Thayer Mahan, deniz hâkimiyeti
teorisini savunan kişidir.
gibi mantıksal - matematiksel zekâya yönelik çalışma yapmıştır.
●● Frideric Ratzel, beşerî coğrafyanın kurucularındandır. Siyasi coğrafyanın kurucusu olarak kabul edilir.
A B C D E
●● Francis Fukuyama, tarihin sonu teorisini
savunan kişidir.
A B C D E
38. ● Falklan Adası, Güney Yarım Küre’de
Atlas Okyanusu’nda ve Arjantin’in doğusundadır.
●● Küba, Karayip Denizi’nde yer almaktadır.
Kuzey Yarım Küre’dedir.
40.
Nil, Tuna, Amazon ve Ren birden fazla
ülkenin sınırlarından geçen nehirlerdir.
Thames İngiltere sınırları içinde bulunan
bir nehirdir.
A B C D E
●● Yeni Zelanda, Güney Yarım Küre’de Büyük Okyanus’ta yer almaktadır.
42.
Watson davranışçı yaklaşımın temellerini
atmıştır. Davranışçı yaklaşıma göre nesnel
yöntemlerle ölçülemeyen, gözlenemeyen
zihinsel süreçlerin incelenmesinin bir anlamı yoktur. Davranışçılara göre çocuk pasif
bir şekilde bilgiyi alır. Yapısalcılara göre
aktif bir şekilde alır.
A B C D E
●● Galapagos Adaları, Güney Amerika’nın
batısında hem Güney hem de Kuzey Yarım Küre’de yer alan adalardır.
●● Bahama, Kuzey Yarım Küre’de Karayip
Denizi’nde yer almaktadır.
A B C D E
7
Diğer sayfaya geçiniz.
2015 – ÖABT / COĞ
43.
TG – 5
Öğrencilere nüfus piramitleri verilerek
serbest cevaplamaları istenmiştir. Açık
uçlu sorular sorulmuştur. Burada yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, problem
çözme, karar verme, analiz sentez becerilerinin ölçülmesinde kullanılan bir değerlendirme söz konusudur.
A B C D E
46.
49.
5E modeli
1. Aşama: Giriş İlgi çekme
2. Aşama: Keşif
3. Aşama: Açıklama
4. Aşama: Genişletme
5. Aşama: Değerlendirme
II’de verilen öğreten, ezberleten yaklaşımdan uzaklaşılmış; okuduğunu anlayan, kritik eden, yorumlayan, bilgi toplayan, analiz
edip sonuca ulaşan bir yaklaşım benimsenmiştir.
A B C D E
Soruya göre
A’da – 3. Aşama – Açıklama
B’de – 2. Aşama Keşfetme – Araştırma
C’de – 4. Aşama – Genişletme
D’de – 5. Aşama – Değerlendirme
E’de 1. Aşama – Giriş ilgi çekme
verilmiştir.
A B C D E
44.
Coğrafya Dersi Öğretim Programı’nda 6
öğrenme alanından sadece Coğrafi Beceriler ve Uygulamalar öğrenme alanı diğer
öğrenme alanlarına entegre edilmiştir. Diğerleri bağımsız olarak kazanımları vermektedir.
A B C D E
47.
Proje tabanlı öğrenme yönteminde öğrenciler
●● öğrenme sürecinde kendilerini denetleyebilme,
45.
●● etkinlikleri bizzat uygulayabilme,
Coğrafya öğretmenliği özel alan yeterlilikleri:
A-1 Coğrafi metodolojiyi kullanabilme
●● keşfedici ve birleştirici düşünceler sunabilme,
A-2 Konum analizi yapabilme
●● kendi işlemlerini tanımlayabilme,
A-3 İklimle ilgili uygulamalar yapabilme
A-4 Yer şekillerini kavrayabilme
●● zamanın büyük kısmını bağımsız çalışabilme becerileri kazanır.
A-5 Su varlığını analiz edebilme
A-6 Toprak varlığını değerlendirebilme
A-7 Biyocoğrafya unsurlarını kavrayabilme
A-8 Nüfus özelliklerini kavrayabilme
A-9 Yerleşme özelliklerini analiz edebilme
A-10 Ekonomik sistem ve süreçleri değerlendirebilme
A-11 Turizm olgusunu değerlendirebilme
A-12 Kültüre yönelik mekânsal analiz yapabilme
A-13 Afetler ve çevre sorunlarını değerlendirebilme
A-14 Yaşadığı alandaki coğrafi değerleri
kullanabilme şeklinde sıralanmıştır.
Ancak B’de verilen, doğa bilimleri ile toplum bilimleri alanlarındaki gelişmeleri ilişkilendirir, yeterlilik alanı coğrafyaya ait değil
daha çok felsefe alanına aittir.
A B C D E
48.
İklim konusu içinde sarmal olarak sıcaklık
- basınç - rüzgâr - nem ve yağışlar olmak
üzere kavramlar öğrencilere verilir. Basınç
konusunun ayrıntılı bir şekilde anlatılması,
Rüzgârlar konusunun temelini oluşturur.
Yani sıcaklık ve basınç konusu anlatılmadan Rüzgârlar konusu anlaşılmaz.
A B C D E
A B C D E
8
50.
11. sınıf Mekânsal Bir Sentez Türkiye öğrenme alanında nüfus ve yerleşme konusu
bulunmamaktadır. Türkiye’nin nüfusu ve
yerleşmesi 10. sınıf kazanımları içinde yer
almaktadır.
A B C D E
Download

Coğrafya 5 - İhtiyaç Yayıncılık