T.C.
SAĞLIK BAKANLIĞI
TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU BAŞKANLIĞI
E-II ve E-III GRUBU ENTEGRE İLÇE DEVLET HASTANELERİ VE
TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZİ (TRSM) PROTOTİP PROJE
İHTİYAÇ LİSTESİ REHBERİ
Birinci Basamak Sağlık Kuruluşları Planlama Ve Organizasyon
Daire Başkanlığı
ANKARA
Mart 2014
1
KATILIMCILAR

ACAR Emine

KARADAŞ Habib

AĞIRBAŞ Elif

KARAKOÇ Ahmet

AKÇAY Esra

KAVAK Ayfer

AKYÜZ Salih

KIZILBOĞA Tacettin

ALACAHAN Engin

KURUÇELİK Gülcan

ALTAŞ Mustafa

ÖZDOĞRU Cemal

ARSLAN Erdoğan

ÖZTÜRK Osman

ASLAN Ayla

ÖZYIKILMAZ Süleyman

ATİK Şerife

PERİ Olcay

BATGA Mürsel

ŞAFAK Yasir

BAYSAL Hüsna Tuğba

ŞENOL Mehmet

ÇELEN Mehmet

ŞİMŞEK Esma Meltem

ÇETİNKAYA Ali

TANRIKULU Mehmet

DOLU İlknur

TOKGÖZ Şevket

EKER Akif Emre

UZUNAY Ahmet

ELBİ Hüseyin

ERDOĞAN Bilal

FINDIK Serkan

GÖLCÜ Bekir

İLTER Hüseyin

KARABATAK Onur
Not: Sıralama soy ismine göre alfabetik yapılmıştır.
2
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR ………………………………………………………………………………………………………………………….. 5
ŞEKİLLER LİSTESİ .......................................................................................................................................... 7
BİRİNCİ BÖLÜM
1. E-II VE E-III GRUBU ENTEGRE İLÇE DEVLET HASTANE BİNALARI PROTOTİP PROJE
İHTİYAÇ LİSTESİ..................................................................................................................................... 8
1.1.ENTEGRE SAĞLIK HİZMETİ ............................................................................................................ 8
1.2. E-II VE E- III GRUBU ENTEGRE İLÇE DEVLET HASTANE BİNALARININ GENEL
NİTELİKLERİ ........................................................................................................................................... 9
1.3. E- II GRUBU ENTEGRE İLÇE DEVLET HASTANE BİNASI İHTİYAÇ LİSTESİ ....................... 10
1.4. E- III GRUBU ENTEGRE İLÇE DEVLET HASTANE BİNASI İHTİYAÇ LİSTESİ ...................... 14
1.5. İDARİ BÖLÜM VE HİZMET ODALARI.......................................................................................... 18
1.6. TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HİZMET ODALARI ....................................................................... 19
1.7. HASTA YATAK ÜNİTELERİ............................................................................................................ 20
1.8. ACİL HİZMET ÜNİTESİ.................................................................................................................. 21
1.9. MORG HİZMETLERİ ÜNİTESİ ...................................................................................................... 23
1.10.
112 ACİL SAĞLIK İSTASYONU BÖLÜMÜ ................................................................................ 23
1.11. AİLE SAĞLIĞI MERKEZİ BÖLÜMÜ ............................................................................................ 23
1.12. TEKNİK ALANLAR ........................................................................................................................ 25
1.13. SİRKÜLÂSYON ALANI .................................................................................................................. 25
1.14. E II VE E III HASTANELERDE BİNA DIŞINDAKİ ALANLAR .................................................. 25
3
İKİNCİ BÖLÜM
2. TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZİ (TRSM) BİNALARININ PROTOTİP PROJE
İHTİYAÇ LİSTESİ ..................................................................................................................... 26
2.1. TİP-I TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZLERİ .............................................................................. 27
2.2. TİP-II TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZLERİ............................................................................. 28
2.3. TİP-III TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZLERİ ........................................................................... 29
2.4. TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZİ KULLANIM ALANLARININ FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ ... 30
2.5. TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZİ BÖLÜM VE ODA TANIMLARI ........................................... 30
2.6. SİRKÜLASYON ALANLARI............................................................................................................. 33
2.7. AÇIK ALANLAR.................................................................................................................................... 33
3. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME........................................................................................... 34
EK-1
Çalışma Kapsamında Yararlanılan Mevzuat Listesi.................................................................................. 35
4
KISALTMALAR
ASM
:Aile Sağlığı Merkezi
TSM
: Toplum Sağlığı Merkezi
TRSM
: Toplum Ruh Sağlığı Merkezi
THSK
: Türkiye Halk Sağlığı Kurumu
TKHK
: Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu
5
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1. E- II Grubu Entegre İlçe Devlet Hastanesi Bina İhtiyaç Listesi ................................ 10
Tablo 2. E- III Grubu Entegre İlçe Devlet Hastanesi Bina İhtiyaç Listesi .............................. 14
Tablo 3.Tip- I Toplum Ruh Sağlığı Merkezi Binası İhtiyaç Listesi ......................................... 27
Tablo 4.Tip- II Toplum Ruh Sağlığı Merkezi Standartları ......................................................... 28
Tablo 5.Tip- II Toplum Ruh Sağlığı Merkezi Standartları ......................................................... 29
6
ŞEKİLLER LİSTESİ
Şekil 1.TRSM İşleyiş Şeması (Tip 3 TRSM)................................................................................................. 33
7
BİRİNCİ BÖLÜM
1. E-II VE E-III GRUBU ENTEGRE İLÇE DEVLET HASTANE BİNALARI
PROTOTİP PROJE İHTİYAÇ LİSTESİ
E-II ve E-III grubu ilçe devlet hastaneleri Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, E-I grubu
ilçe devlet hastaneleri TKHK bünyesinde hizmet vermektedirler, bu nedenle yapılan
çalışmada E-I grubu ilçe devlet hastanelerine yer verilmemiştir.
1.1.ENTEGRE SAĞLIK HİZMETİ
Entegre sağlık hizmeti; ulaşım imkânları, nüfus, coğrafi ve sosyo-ekonomik şartlar
ve bölge merkezli sağlık planlaması kriterleri gözetilerek kişiye yönelik koruyucu sağlık
hizmetleri, birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetleri ve gezici sağlık
hizmetleri ile yataklı tedavi hizmetlerinin ilçe devlet hastaneleri bünyesinde aile hekimleri
ile birlikte entegre sağlık hizmet sunum modeli ile verilmesidir.
1.1.1. E-II Grubu Hastane Kriterleri

Toplam nüfusu 9 bin ila 18 bin arasında olan yerleşim birimlerinde faaliyet
göstermesi,

Pratisyen tabiplere ilave olarak, en az 1 aile hekimi uzmanının bulunması,

Acil sağlık hizmetlerinin acil poliklinik yapılanması içerisinde Aile Hekimliği
Uygulama Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin (b) bendinde belirlenen esaslara
uygun olarak yürütülmesi,

Bünyesinde röntgen birimi ve rutin tetkiklerin yapılabileceği laboratuvar bulunması,

Yatırarak hasta takip ve tedavisinin sağlanabilmesi,

Normal doğum yaptırılabilmesi,

Diş polikliniği bulunması gerekir.
1.1.2. E-III Grubu Hastane Kriterleri

Toplam nüfusu 9 bine kadar olan yerleşim birimlerinde faaliyet göstermesi,
8

Mesai saatleri haricindeki acil nöbet hizmetlerinin acil poliklinik yapılanması
içerisinde, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin (b)
bendinde belirlenen esaslara uygun olarak yürütülmesi,

Normal doğum yaptırılabilmesi,

Direkt grafi, rutin laboratuvar ve diş tabipliği hizmetlerinin verilebilmesi,

Müşahede amaçlı hasta yatışı ve takibi yapılabilmesi gerekir.
1.2. E-II VE E- III GRUBU ENTEGRE İLÇE DEVLET HASTANE BİNALARININ
GENEL NİTELİKLERİ
E-II ve E-III entegre ilçe devlet hastanesi hizmet binalarının genel nitelikleri
aşağıdaki gibidir;

Hizmetin amacına uygun ve kullanılabilir nitelikte olmalı,

Verimliliğine katkı sunacak ortamları içinde barındırabilen,

Personel tarafından sahiplenilebilen,

Kurumsal kimliği taşıyan ve Bakanlığı temsil edebilen,

Mimari açıdan estetik özelliklere sahip,

Bina vatandaşlar tarafından kolay ulaşılabilen, güvenli, uygun havalandırma, ısıtma
ve aydınlatma imkânlarına sahip olmalıdır.
Bu binalar yangın, imar, afet, deprem ve engellilere yönelik mevzuat vb. bina
yapılarıyla ilişkili imar ve inşaat işlemlerinde uyulması gereken mevzuata uygun olmalıdır.
Entegre ilçe devlet hastanesi binalarında TSM hizmet birimlerine de yer verilmesinden
dolayı yapılacak projeler, gerektiğinde modüler eklemeler yapılabilecek ve farklı girişler
sağlanabilecek özellikte olmalıdır. Hizmetin sunumu aşamasında personel ile vatandaşın
binaya giriş ve kullanım noktaları birbirinden farklı noktalarda olmalı, ayrıca çok katlı bina
tiplerinde poliklinik ve danışmanlık hizmetleri giriş katlarda planlanmalıdır. Entegre hastane
binaları genellikle iki katlı binalardır. Bu binalarda, vatandaşa yönelik hizmet sunan aile
sağlığı merkezi ve hastane hizmeti odaları binaların alt katında, toplum sağlığı merkezi
hizmeti odaları üst katlarda olacak şekilde planlanmalıdır.
9
1.3. E- II GRUBU ENTEGRE İLÇE DEVLET HASTANE BİNASI İHTİYAÇ
LİSTESİ
Yapılan çalışma sonucunda E- II grubu entegre ilçe devlet hastanesi için toplam
hizmet alanı 1790 m2 olarak belirlenmiş olup hesaplamalara sirkülasyon alanı dahil
edilmemiştir.
Tablo 1. E- II Grubu Entegre İlçe Devlet Hastanesi Bina İhtiyaç Listesi
E-II HASTANE HİZMET ODALARI
Oda Adı
Giriş Holü ve Danışma
Baştabip Odası
Sekreter Odası
Müdür Odası
Uzman Tabip-Tabip Odaları*
Depo
Tıbbi Sarf Deposu
Tıbbi Atık Deposu
Mutfak*
Yemekhane*
Şoför Odası
Personel Odası
Temizlik Odası*
Oda
Sayısı
1
1
1
1
2
2
1
1
1
1
1
1
1
Kişi
Sayısı
1
1
1
2
Oda
Alanı
(m²)
60
24
12
16
16
24
16
Toplam
Alan (m²)
60
24
12
16
32
48
16
Açıklama
Poliklinik
Bina dışında planlanacak
2
30
30
12
12
8
30
30
12
12
8
Paspas yıkama teknesi
düşünülmelidir
1
16
16
Arşiv
1
8
8
Bilgi İşlem Sistem Odası
1
1
16
16
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri*
1
1
12
12
Diş Protez - Teknisyen Odası*
1
1
8
8
Diş Sayman Mutemeti ve Kayıt
Odası
1
3
16
16
İdari İşler Hizmet Odası
21
13
336
376
Ara Toplam
TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HİZMET ODALARI
Oda Adı
Bulaşıcı Hastalıklar Hizmet
Odası
Çevre Sağlığı Hizmet Odası
Evlilik öncesi Danışmanlık ve
Gebe Eğitim Odası
Bulaşıcı Olmayan ve Kronik
Hastalıklar Hizmet OdasıKETEM
Oda
Sayısı
Kişi
Sayısı
1
Toplam
Alan (m²)
3
Oda
Alanı
(m²)
16
1
1
3
2
16
16
16
16
1
3
16
16
0
Açıklama
16
10
Obezite- Evde Sağlık Hizmetleri
TSM Aile Hekimliği Hizmetleri
Odası
Çok Amaçlı Eğitim Salonu
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet
Odası
İş Sağlığı ve Güvenliği
Müdahale Odası
Ara Toplam
Oda Adı
2 Yataklı Hasta Yatak Odası
Tek Yataklı Hasta Odası
Hemşire Odası*
Doktor Odası*
Kat Ofisi*
Kirli ve temiz çamaşır deposu
Temizlik odası*
Ara Toplam
Oda Adı
Giriş ve Bekleme Bölümü
1
1
1
2
16
16
16
16
1
1
50
1
50
16
50
16
1
1
12
12
9
66
174
174
HASTA YATAK ÜNİTELERİ
Oda
Sayısı
Kişi
Sayısı
4
2
1
1
1
Oda
Alanı
(m²)
32
32
16
16
16
Toplam
Alan (m²)
128
64
16
16
16
1
16
16
1
4
4
11
0
132
260
ACİL HİZMET ÜNİTESİ
Oda
Kişi
Oda
Toplam
Sayısı Sayısı
Alanı
Alan (m²)
(m²)
1
40
40
Acil Müdahale Odası*
Acil Poliklinik Odası*
Resüsitasyon Odası*
Enjeksiyon ve Pansuman
Odası*
Bay ve Bayan Müşahade Odası*
Bay – Bayan ve Engelli WC*
Personel Odası
Laboratuvar*
1
1
1
1
Laboratuvar Numune Alma
Odası*
Laboratuvar Personeli Odası
Röntgen Odası
Röntgen Teknisyeni Odası*
Röntgen Karanlık Odası
SDL Odası (Sancı-DoğumLoğusa)*
Depo
1
24
24
24
16
24
24
24
16
40
4
12
16
80
8
12
16
1
12
12
1
1
1
1
1
12
24
12
4
32
12
24
12
4
32
12
12
2
2
1
1
1
1
1
5
1
1
Açıklama
WC (duşlu)
WC (duşlu)
Çalışma tezgâhı ve
lavabolu olacaktır
Açıklama
Müracaat, Sedye Parkı,
Güvenlik
Çalışma tezgâhı ve lavabo
olacaktır
Su tesisatı olacaktır.
SDL standartlarına uygun
yapılacaktır.
11
Güvenlik Noktası
1
12
12
Oda Adı
Oda
Sayısı
Otopsi ve Yıkama Odası*
Cenaze Saklama Odası
Bekleme Salonu
İbadethane Bay-Bayan
Kişi
Sayısı
1
1
1
2
Oda
Alanı
(m²)
16
16
16
16
Toplam
Alan (m²)
16
16
16
32
Ortak Kullanım Odası
Bay-Bayan Soyunma Odası
Depo
Garaj
Ara Toplam
Oda Adı
Oda
Sayısı
Kişi
Sayısı
1
2
1
2
Oda
Alanı
(m²)
24
16
18
20
Toplam
Alan (m²)
24
32
18
40
Bay ve bayan abdest
almaya uygun
0
Açıklama
Salon +Mutfak
WC+Duşlu
Depolu, kapalı, ısıtmalı ve
giderli
6
0
78
114
A GRUBU 6 AİLE HEKİMLİ ASM
Oda
Sayısı
Kişi
Sayısı
Bekleme ve Kayıt Alanı
Muayene Odası*
Tıbbi Müdahale Odası*
Gebe İzlem ve Aile Planlaması
Odası*
Aşı ve Bebek/Çocuk İzlem
Odası*
Emzirme Odası*
Kat Ofisi*
1
6
2
2
Oda
Alanı
(m²)
45
16
16
20
2
12
24
1
1
5
12
5
12
Temizlik Odası*
1
4
4
Bay-Bayan Tuvalet*
Ara Toplam
2
18
Kazan Dairesi
Açıklama
5
0
64
80
112 ACİL SAĞLIK İSTASYONU BÖLÜMÜ
Oda Adı
Oda Adı
Güvenlik noktası şeklinde
birim dışında
konuşlandırılabilir.
19
6
320
364
MORG HİZMETLERİ ÜNİTESİ
Ara Toplam
Ara Toplam
1
4
0
134
TEKNİK ALANLAR
Oda
Sayısı
1
Kişi
Sayısı
Oda
Alanı
(m²)
80
Toplam
Alan (m²)
Açıklama
45
96
32
40
8
266
Toplam
Alan (m²)
Çalışma tezgâhı ve lavabo
olacaktır
Paspas yıkama teknesi
düşünülmelidir
Engelli kullanımına uygun
Açıklama
80
12
Çamaşırhane*
Elektrik Pano Odası
Jeneratör
Ara Toplam
Toplam Alan
1
1
0
3
60
16
60
16
0
156
156
92
85
1394
1790
Bina dışında düşünülecek
*Lavabo bulunması gereken mekânlar.
Not: Toplam alana sirkülasyon alanı ilave edilmemiştir.
13
1.4. E- III GRUBU ENTEGRE İLÇE DEVLET HASTANE BİNASI İHTİYAÇ
LİSTESİ
Yapılan çalışma sonucunda E- III grubu entegre ilçe devlet hastanesi için toplam
hizmet alanı 1427 m2 olarak belirlenmiştir. Hesaplamalara sirkülasyon alanı dahil
edilmemiştir.
Tablo 2. E- III Grubu Entegre İlçe Devlet Hastanesi Bina İhtiyaç Listesi
E-III TİPİ ENTEGRE HASTANE ODALARI
Oda Adı
Oda
Sayısı
Kişi
Sayısı
Oda
Alanı
(m²)
60
Toplam
Alan (m²)
Giriş Holü ve Danışma
1
Baştabip Odası
1
1
20
20
Sekreter Odası
1
1
12
12
Müdür Odası
1
1
16
16
Uzman Tabip-Tabip Odaları*
1
1
16
16
Depo
2
20
40
Tıbbi Sarf- İlaç Deposu
1
16
16
Tıbbi Atık Deposu
1
Mutfak*
1
24
24
Yemekhane*
1
30
30
Şoför Odası
1
8
8
Temizlik Odası*
1
8
8
Arşiv
1
16
16
Bilgi İşlem Sistem Odası
1
8
8
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri*
1
1
16
16
Diş Protez-Teknisyen Odası*
1
1
12
12
Diş Sayman Mutemedi ve Kayıt
Odası
İdari İşler Hizmet Odası
1
1
8
8
1
2
16
16
Ara Toplam
19
10
306
326
Açıklama
60
Bina dışında planlanacak
1
Paspas yıkama teknesi
düşünülmelidir
14
TSM BİRİM ODALARI
Oda
Sayısı
Kişi
Sayısı
Bulaşıcı Hastalıklar Hizmet
Odası
Çevre Sağlığı Hizmet Odası
1
Oda Adı
Toplam
Alan (m²)
2
Oda
Alanı
(m²)
12
1
2
12
12
Evlilik öncesi Danışmanlık ve
Gebe Eğitim Odası
1
2
12
12
Bulaşıcı Olmayan ve Kronik
Hastalıklar Hizmet OdasıKETEM
1
2
16
16
Obezite- Evde Sağlık
Hizmetleri
TSM Aile Hekimliği Hizmetleri
Odası
Çok Amaçlı Eğitim Salonu
1
1
12
12
1
2
16
16
1
35
40
40
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet
Odası
İş Sağlığı ve Güvenliği
Müdahale Odası
Ara Toplam
1
1
16
16
1
1
12
12
9
48
148
148
Açıklama
12
HASTA YATAK ÜNİTELERİ
Oda Adı
Oda
Sayısı
Kişi
Sayısı
2 Yataklı Hasta Yatak Odası
2
Oda
Alanı
(m²)
32
Tek Yataklı Hasta Odası
1
32
32
Hemşire Odası*
1
16
16
Kat Ofisi*
1
16
16
Kirli ve temiz çamaşır deposu*
1
12
12
Temizlik odası*
0
4
4
Ara Toplam
6
112
144
0
Açıklama
Toplam
Alan (m²)
64
WC ( duşlu)
WC (duşlu)
ACİL HİZMET ÜNİTESİ
Oda
Sayısı
Kişi
Sayısı
Giriş ve Bekleme Bölümü
1
Acil Müdahale Odası*
1
Oda Adı
Toplam
Alan (m²)
0
Oda
Alanı
(m²)
40
0
24
24
40
Açıklama
Müracaat, sedye parkı,
güvenlik,
15
Acil Poliklinik Odası*
1
1
24
24
Resüsitasyon Odası*
1
1
24
24
Bay ve Bayan Müşahede
Odası*
Bay - Bayan ve Engelli WC *
2
4
32
64
2
0
4
8
Personel Odası
1
0
12
12
Laboratuvar*
1
1
16
16
Laboratuvar Numune Alma
Odası*
Laboratuar Personeli Odası
1
0
12
12
1
0
12
12
Röntgen Odası
1
0
24
24
Röntgen Teknisyeni Odası*
1
1
12
12
Röntgen Karanlık Odası
1
0
4
4
SDL Odası (Sancı-DoğumLoğusa)*
1
0
24
24
Depo
1
12
12
Güvenlik Noktası
1
1
12
12
Ara Toplam
18
9
288
324
WC (duşlu)
SDL standartlarına uygun
yapılacaktır.
Güvenlik noktası şeklinde
birim dışında
konuşlandırılabilir.
MORG HİZMETLERİ ÜNİTESİ
Oda Adı
Oda
Sayısı
Kişi
Sayısı
Otopsi ve Yıkama Odası*
1
Oda
Alanı
(m²)
16
Cenaze Saklama Odası
1
8
8
Bekleme Salonu
1
12
12
İbadethane Bay-Bayan
2
16
32
Ara Toplam
5
52
68
0
Toplam
Alan (m²)
Açıklama
16
Bay ve bayan abdest
almaya uygun
112 ACİL SAĞLIK İSTASYONU BÖLÜMÜ
Oda Adı
Oda
Sayısı
Kişi
Sayısı
Ortak Kullanım Odası
1
Oda
Alanı
(m²)
24
Bay-Bayan Soyunma Odası
2
16
32
Depo
1
12
12
Açıklama
Toplam
Alan (m²)
24
Salon ve mutfak
WC ve duşlu
16
Garaj
1
Ara Toplam
5
Oda Adı
Bekleme ve Kayıt Alanı
40
0
52
108
A GRUBU 4 AİLE HEKİMLİ ASM
Oda
Kişi
Oda
Toplam
Sayısı Sayısı
Alanı
Alan (m²)
(m²)
1
36
36
Muayene Odası*
4
16
64
Tıbbi Müdahale Odası*
1
16
16
Gebe İzlem ve Aile Planlaması
Odası*
Aşı ve Bebek/Çocuk İzlem
Odası*
Emzirme Odası*
1
20
20
1
12
12
1
5
5
Kat Ofisi*
1
12
12
Temizlik Odası*
1
4
4
Bay-Bayan Tuvalet*
2
4
8
Ara Toplam
13
125
177
0
Depolu, kapalı, ısıtmalı ve
giderli
Açıklama
Engelli kullanımına uygun
TEKNİK ALANLAR
Oda Adı
Kişi
Sayısı
Kazan Dairesi
1
Oda
Alanı
(m²)
80
Çamaşırhane*
1
36
36
Elektrik Pano Odası
1
16
16
Jeneratör
1
Ara Toplam
4
0
79
67
Toplam Alan
Oda
Sayısı
Toplam
Alan (m²)
Açıklama
80
Bina dışında düşünülecek
132
1215
132
1427
*Lavabo bulunması gereken mekânlar.
Not: Toplam alana sirkülasyon alanı ilave edilmemiştir.
17
1.5. İDARİ BÖLÜM VE HİZMET ODALARI
İdari ve hizmet odalarına ilişkin değerlendirmeler aşağıda detaylı olarak ele alınmıştır.
1.5.1. Giriş Holü ve Danışma
E-II VE E-III grubu hastanelerde 60 m2 olarak tasarlanmıştır. Bu kısımda yer alan
bekleme alanları, gelen kişilere eşlik eden yakınlarıyla birlikte sağlık hizmeti almak için
bekledikleri alanlardır. Bu alanlarda hasta ve yakınları için ergonomik oturma grupları
olmalıdır. Bekleme ve kayıt alanı; karşılama ve danışma bankosu, güvenlik personeli için
kontrol ve bekleme alanı, duyuru panosu, hizmete uygun şekilde tefriş edilmiş bekleme
alanlarından oluşmalıdır.
1.5.2. Baştabip Odası
Hastane başhekiminin kullanacağı oda E-II grubu hastanelerde 24 m2 E-III grubu
hastanelerde 20 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.5.3. Sekreter Odası
Hastane başhekiminin sekreterinin kullanacağı oda, baştabip odasına bitişik
olmalıdır. Sekreter Odası her iki grupta 12 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.5.4. Müdür Odası
Hastane müdürünün kullanacağı oda baştabip odasına bitişik olmalıdır. Müdür Odası
her iki grupta 16 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.5.5. Uzman Tabip-Tabip Odası/ Odaları
Hastanede görevli uzman tabip/ tabiplerin kullanacağı oda 16 m2 olarak E-II grubu
entegre hastanelerde 2 adet, E-III grubu entegre hastanelerde 1 adet planlanmıştır. Söz
konusu oda/ odalar aynı zamanda poliklinik hizmetinin sunulacağı tarzda dizayn edilmeli ve
lavabo bulunmalıdır.
1.5.6. Depo
Genel amaçlı depo bölümü E-II grubu hastanelerde 24 m2 E-III grubu hastanelerde
20 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.5.7. Tıbbi Sarf Deposu
Tıbbi sarf malzemelerinin yer alacağı depo her iki grupta 16 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.5.8. Tıbbi Atık Deposu
Tıbbi atık deposu bina dışında planlanmalıdır.
1.5.9. Mutfak
Yemek pişirmeye uygun, lavabosu bulunan mutfak E-II grubu hastanelerde 30 m2
E-III grubu hastanelerde 24m2 olarak tasarlanmıştır.
1.5.10. Yemekhane
Yemek sunumuna uygun dizayn edilmiş bu bölüm her iki grupta 30 m2 olarak
tasarlanmıştır.
18
1.5.11. Şoför Odası
Görevli şoförün kullanımı için E-II grubu hastanelerde 12 m2 E-III grubu
hastanelerde 8 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.5.12. Personel Odası
Görevli personelin kullanımı için her iki grupta 12 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.5.13. Temizlik Odası
Temizlik malzemesi ve araç gereçlerinin muhafazası için 8 m2 olarak tasarlanmıştır.
Paspas yıkama teknesi düşünülmelidir
1.5.14. Arşiv
Raflı olarak her iki grupta 12 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.5.15. Bilgi İşlem Sistem Odası
Bilgi işlem odası her iki grupta 8 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.5.16. Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri Odası
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerinin sunumu için her iki grupta 16 m2 olarak
tasarlanmıştır. Lavabo bulunmalıdır.
1.5.17. Diş Protez - Teknisyen Odası
Diş protez hizmetlerinin sunumu için her iki grupta 12 m2 olarak tasarlanmıştır.
Lavabo bulunmalıdır.
1.5.18. Diş Sayman Mutemedi ve Kayıt Odası
Ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin kayıt, hesap ve fatura işlemleri için 8 m2 olarak
tasarlanmıştır.
1.5.19 İdari İşler Hizmet Odası
Tüm birimlerin idari işlerinin yürütülmesi için E-II grubu hastanelerde 16 m2 E-III
grubu hastanelerde 16 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.6. TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HİZMET ODALARI
Bu bölümde entegre hastane içerisinde yer alan toplum sağlığı merkezinin hizmet
odaları tanımlanmıştır.
1.6.1. Bulaşıcı Hastalıklar Hizmet Odası
Bulaşıcı hastalıklara ilişkin hizmetlerinin sunumu için E-II grubu hastanelerde 16
2
m E-III grubu hastanelerde 12 m2 olarak tasarlanmıştır.
19
1.6.2. Çevre Sağlığı Hizmet Odası
Çevre Sağlığına ilişkin hizmetlerinin sunumu için E-II grubu hastanelerde 16 m2
E-III grubu hastanelerde 12 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.6.3. Evlilik öncesi Danışmanlık ve Gebe Eğitim Odası
Evlilik öncesi Danışmanlık hizmetlerinin sunumu ve gebelere yönelik eğitimler için
E-II grubu hastanelerde 16 m2 E-III grubu hastanelerde 12 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.6.4. Bulaşıcı Olmayan ve Kronik Hastalıklar Hizmet Odası-KETEM
Başta Kanser olmak üzere Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ile Kronik Hastalıklara
yönelik faaliyetler için E-II grubu hastanelerde 16 m2 E-III grubu hastanelerde 16 m2 olarak
tasarlanmıştır.
1.6.5. Obezite- Evde Sağlık Hizmetleri
Obezitenin önlenmesi çalışmaları ile Evde Sağlık Hizmetleri çalışmalarının
koordinasyonu için E-II grubu hastanelerde 16 m2 E-III grubu hastanelerde 12 m2 olarak
tasarlanmıştır.
1.6.6. TSM Aile Hekimliği Hizmetleri Odası
Toplum sağlığı merkezinde, aile hekimliğine ilişkin işlerinin yürütülmesi için için EII grubu hastanelerde 16 m2 E-III grubu hastanelerde 16 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.6.7. Çok Amaçlı Eğitim Salonu
Toplum sağlığı merkezinde yapılacak hizmet içi eğitimler, halk eğitimleri ve diğer
eğitim faaliyetlerinde kullanılmak üzere için E-II grubu hastanelerde50 m2 E-III grubu
hastanelerde 40 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.6.8. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Odası
İş Sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütüleceği birimdir. 1 odadan müteşekkildir.
İş sağlığı ve güvenliği polikliniği olarak hizmet verecek bu oda 16 m2 olarak
tasarlanmıştır. Lavabosu bulunur.
1.6.9. İş Sağlığı ve Güvenliği Müdahale Odası
Acil Müdahale Odası şeklinde 12 m2 olarak tasarlanmıştır. Lavabosu bulunur.
1.7. HASTA YATAK ÜNİTELERİ
Acil hizmetler dışında hastaların yatarak hizmet aldıkları birimdir. Toplam 7 hizmet
birimi mevcuttur.
1.7.1 İki Yataklı Hasta Yatak Odası
Her bir oda 32 m2 olmak üzere E-II grubu hastanelerde 4, E-III grubu hastanelerde
2 adet bulunur. Odalarda tuvalet ve duş üniteleri bulunmalıdır.
20
1.7.2 Tek Yataklı Hasta Odası
Her bir oda 32 m2 olmak üzere E-II grubu hastanelerde 2, E-III grubu hastanelerde 1
adet tasarlanmıştır. Odalarda TUVALET ve duş üniteleri bulunmalıdır.
1.7.3. Hemşire Odası
Görevli hemşirenin kullanımı için, banko dâhil 16 m2 olmak üzere lavabolu olacaktır.
1.7.4. Doktor Odası
Görevli doktorun kullanımı için 16 m2 olmak üzere lavabolu olacaktır. , E-III grubu
hastanelerde bulunmaz.
1.7.5. Kat Ofisi
Yatan hastalara yemek hizmeti amacıyla çalışma tezgâhı ve lavabolu olacak şekilde
üzere E-II grubu hastanelerde16 m2, E-III grubu hastanelerde 16 m2 olacaktır.
1.7.6. Kirli ve Temiz Çamaşır Deposu
E-II grubu hastanelerde16 m2, E-III grubu hastanelerde 12 m2 olacaktır.
1.7.7. Temizlik Odası
Temizlik malzemesi ve araç gereçlerinin muhafazası için 4 her iki grupta 4 m2 olarak
tasarlanmıştır.
1.8. ACİL HİZMET ÜNİTESİ
Hastanede acil servis sağlık hizmetlerinin verildiği bölümdür.
1.8.1. Giriş ve Bekleme Bölümü
Müracaat kısmı, sedye parkı ve güvenlik bölümlerinde içerecek şekilde E-II grubu
hastanelerde 40 m2, E-III grubu hastanelerde 40 m2 olacaktır.
1.8.2. Acil Müdahale Odası
E-II grubu hastanelerde 24 m2, E-III grubu hastanelerde 24 m2 olacaktır. Lavabolu
olarak tasarlanmıştır.
1.8.3. Acil Poliklinik Odası
E-II grubu hastanelerde 24 m2, E-III grubu hastanelerde 24 m2 olacaktır. Lavabolu
olarak tasarlanmıştır.
1.8.4. Resüsitasyon Odası
E-II grubu hastanelerde 24 m2, E-III grubu hastanelerde 24 m2 olacaktır. Lavabolu
olarak tasarlanmıştır.
1.8.5. Enjeksiyon ve Pansuman Odası
21
E-II grubu hastanelerde 16m2 lavabolu olarak tasarlanmıştır. E-III grubu hastanelerde
bulunmaz.
1.8.6. Bay ve Bayan Müşahede Odaları
Bay bayan ayrı olmak üzere E-II grubu hastanelerde her bir bölüm 40 m2, toplam 80
m2 ve E-III grubu hastanelerde her bir bölüm 32 m2, toplam 64 m2 tasarlanmıştır. Lavabo
bulunmalıdır.
1.8.7. Bay - Bayan ve Engelli Tuvaleti
İki adet 4 m2 toplam 8 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.8.8. Personel Odası
E-II grubu hastanelerde 12 m2, E-III grubu hastanelerde 12 m2 olacaktır.
1.8.9. Laboratuvar
Çalışma tezgâhı ve lavabo olacaktır. Her iki grup için 16 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.8.10. Laboratuvar Numune Alma Odası
Her iki grup için 12m2 tasarlanmıştır. Lavabo bulunmalıdır.
1.8.11. Laboratuvar Personeli Odası
Görevli personelin kullanımı için Her iki grup için 12 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.8.12. Röntgen Odası
Röntgen çekim hizmetleri için Her iki grup için 24 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.8.13. Röntgen Teknisyeni Odası
Görevli personelin kullanımı için Her iki grup için 12 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.8.14. Röntgen Karanlık Odası
Her iki grup için 4 m2 olarak tasarlanmıştır. Su tesisatı olacaktır.
1.8.15. SDL Odası (Sancı-Doğum-Loğusa)
SDL standartlarına uygun yapılacaktır. Lavabolu olacaktır. E-II grubu hastanelerde
2
32 m , E-III grubu hastanelerde 24 m2 olacaktır.
1.8.16. Depo
E-II, E-III grubu hastanelerde 12 m2 olacaktır.
1.8.17. Güvenlik Noktası
E-II, E-III grubu hastanelerde 12 m2 olacaktır. Birim dışına konuşlandırılabilir.
22
1.9. MORG HİZMETLERİ ÜNİTESİ
İbadethane, cenaze, otopsi ve morg hizmetlerinin verilmesi için 4 bölüm olarak
tasarlanmıştır.
1.9.1. Otopsi ve Yıkama Odası
Her iki grup için lavabo dahil gerekli tertibatın yer aldığı 16 m2’lik bir bölüm olarak
tasarlanmıştır.
1.9.2. Cenaze Saklama Odası
Soğutma tertibatını haiz, E-II grubu hastanelerde 16 m2, E-III grubu hastanelerde 8
m2 olacaktır.
1.9.3. İbadethane Bay-Bayan
Her iki grup için, bay bayan ayrı ve her bir kısım 16 m2 ve abdest alma ünitesi dahil
olmak üzere toplam 32 m2 olarak planlanmıştır.
1.9.4. Bekleme Salonu
Cenaze sahiplerinin bekleyebileceği şekilde E-II grubu hastanelerde 16 m2, E-III
grubu hastanelerde12 m2 olacaktır.
1.10.
112 ACİL SAĞLIK İSTASYONU BÖLÜMÜ
112 Acil sağlık istasyonunun konuşlandırıldığı bölümdür.
1.10.1. Ortak Kullanım Odası
Her iki grup için, ortak kullanım alanı (salon ve mutfak) olarak 24 m2 tasarlanmıştır.
1.10.2. Bay-Bayan Soyunma Odası
Her iki grup için, bay bayan ayrı ve her bir kısım 16 m2 ve tuvalet ve duş ünitesi dâhil
olmak üzere toplam 32 m2 planlanmıştır.
1.10.3. Depo
Bölümlere ayrılmış olarak, E-II grubu hastanelerde 18 m2, E-III grubu hastanelerde
12 m2 olacaktır.
1.10.4. Garaj
Ambulans için kapalı olarak 40 m2 alan
bulunmalıdır.
tasarlanmıştır.
Yıkama
tertibatı
1.11. AİLE SAĞLIĞI MERKEZİ BÖLÜMÜ
E-II grubu hastaneler için 6 hekimli E-III grubu hastaneler için 4 hekimli olarak
tasarlanmıştır.
1.11.1. Bekleme ve Kayıt Alanı
23
Bekleme alanları Entegre II hastaneler için 45 m2 Entegre III hastaneler için 36 m2
olmalıdır. Gelen kişilerin, eşlik eden yakınlarıyla birlikte sağlık hizmeti almak için
bekledikleri alanlardır. Bu alanlarda ergonomik oturma grupları olmalıdır. Bekleme alanları
gerekli görüldüğünde yoğunluğu bölmek amacıyla farklı yerlerde birden fazla alandan
oluşabilir. Danışma bankosu bilgi vermek, yönlendirmek ve gerektiğinde kayıt yapmak
amacıyla kullanılır.
1.11.2. Muayene Odası
Muayene odası her aile hekimi için asgari 16 m² olmalıdır. Oda içinde hekim
çalışması için büro masası, muayene masası, lavabo (tercihen tezgâhlı), ilaç dolabı, etajer,
hasta ve yakını için oturma grubu olmalı, muayene ve hekim çalışma alanı hasta
mahremiyetini sağlamak amacıyla birbirinden perde veya benzeri işlevi gören materyal ile
ayrılmalıdır.
1.11.3. Tıbbi Müdahale Odası
Hastaya tıbbi girişimlerin yapılabileceği asgari 16 m² büyüklükte olmalıdır. Bu
odada lavabo (tezgâh altı üstü dolap olacak şekilde ) olmalıdır. Ayrıca bu odada aşı,
enjeksiyon, küçük cerrahi müdahalelerin yapılmasına uygun muayene masası, kayıt deski,
muayene ve acil müdahale malzemeleri, negatoskop, aspiratör cihazı, defibrilatör ve EKG
cihazı, seyyar lamba, dezenfeksiyon ve sterilizasyon cihazlar bulunmalıdır.
1.11.4. Gebe İzlem ve Aile Planlaması Odası
E-II grubu hastanelerde 2 adet 20 m2, toplam 40 m2, E-III grubu hastanelerde bir
adet 20 m2 olacaktır. İçerisinde lavabo (tercihen tezgâhlı), jinekolojik muayene masası,
normal muayene masası ve tuvalet olmalıdır.
1.11.5. Aşı Odası ve Bebek/Çocuk İzlem Odası
E-II grubu hastanelerde 2 adet 12 m2, toplam 24 m2, E-III grubu hastanelerde bir
adet 12 m2 olacaktır. Aşıların saklanabileceği buzdolabı, bir adet büro masası ve muayene
masası olacak şekilde planlanmalıdır.
1.11.6. Emzirme Odası
E-II grubu hastanelerde 2 adet 5 m2, toplam 10 m2, E-III grubu hastanelerde bir adet
5 m2 olacaktır. İçerisinde lavabo, gerekli güvenlik önlemlerinin alındığı alt değiştirme
masası, emzirme için koltuk olmalı ve acil çağrı butonu konulmalıdır. (ASM gruplandırma
kriterlerindeki 15’inci ve 16’ıncı maddeler bu şekilde birleştirilmelidir
1.11.7. Kat Ofisi Odası
Her iki grup için 12 m², içinde lavabo, tezgâh ve tezgâh altı dolap olacak şekilde
planlanmalıdır.
1.11.8. Temizlik Odası
Temizlik odası, içerisinde malzeme dolabı, temiz ve kirli su tesisatı olacak şekilde
Her iki grup için 4 m² planlanmalıdır.
24
1.11.9. Tuvalet ve Lavabolar
Her iki grup için hastanedeki ASM’lerde, engelli kullanımına uygun 2 adet 4 m2,
toplam 8 m2 tuvalet olmalıdır. Bay ve bayan engelli hastalar için, müşterek
kullanabilecekleri, içinde lavabosu bulunan 1adet tuvalet planlanmalıdır. Ayrıca bütün
tuvaletlerde acil çağrı butonu bulundurulmalıdır.
1.11.10. Temizlik Odası
Her iki grup için Temizlik odası, içerisinde malzeme dolabı, temiz ve kirli su tesisatı
olacak şekilde asgari 4 m²’ lik olarak planlanmalıdır.
1.12. TEKNİK ALANLAR
Hastanede destek hizmetleri için lüzum duyulan hizmet odalarıdır.
1.12.1. Kazan Dairesi
Her iki grup için 80 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.12.2. Çamaşırhane
E-II grubu hastanelerde 60 m2, E-III grubu hastanelerde 36 m2 olacaktır. Her iki grup
için lavabolu tasarlanmıştır.
1.12.3. Elektrik Pano Odası
Her iki grup için 16 m2 olarak tasarlanmıştır.
1.12.4. Jeneratör Alanı
Jeneratör alanın bina dışında planlanmalıdır.
1.13. SİRKÜLÂSYON ALANI
Hastane binası planlanırken hesaplanan hizmet birimi alanının % 60’ı kadar
sirkülasyon alanı ilave edilmelidir.
1.14. E II VE E III HASTANELERDE BİNA DIŞINDAKİ ALANLAR
Bilindiği üzere toplumsal hayata katılımda mekânı kullanabilmek kadar mekâna
ulaşmakta büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda her birey mekândan bağımsız ve eşit
olarak faydalanma hakkına sahiptir. Ulaşılabilirlik; “yaşamın tüm alanlarındaki hak ve
hizmetlere ulaşabilmek ve bunlardan yararlanabilmek” anlamına gelmektedir.
Bu bağlamda otopark, güvenlik noktası, yeşil alan, oturma alanı vb. dış mekân
alanları da düzenlenmelidir. Sağlık hizmeti sunulan tüm yapılar gibi E-II ve E-III
hastanelerimizde iç düzenlemelerin yanı sıra bina dışı ve açık alan düzenlemeleri engelli
vatandaşlarımızın ulaşılabilirliğine uygun olarak tasarlanmalıdır. Bu hususta konuya ilişkin
ayrıntılı düzenlemeleri içeren ve 2012 yılı Haziran ayında yayımlanan “Sağlık Kurumlarında
Özürlü Bireyler İçin Ulaşılabilirlik Temel Bilgiler Rehberi” esas alınmalıdır.
25
İKİNCİ BÖLÜM
2. TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZİ (TRSM) BİNALARININ PROTOTİP
PROJE İHTİYAÇ LİSTESİ
17/02/2011 tarihli ve B.10.0.TGH.0.10.00.15/251.99/7755 sayılı Toplum Ruh
Sağlığı Merkezleri Hakkında Yönerge ile ağır ruhsal bozukluğu olan hastalara, toplum
temelli ruh sağlığı modeli çerçevesinde psikososyal destek hizmetlerinin verilmesi, takip ve
tedavilerinin gerektiğinde evde sağlık hizmetleri uygulamasına entegre bir şekilde
yaşadıkları ortamda sunulabilmesi için, Sağlık Bakanlığına ait yataklı sağlık tesislerine bağlı
olarak faaliyet göstermek üzere toplum ruh sağlığı merkezleri (TRSM) kurulmuştur.
TRSM’ler bulundukları bölge ve bu bölgelerde beklenen hasta yükleri, bağlı bulundukları
hastanelerin büyüklükleri ve bu hastanelerde bulunan psikiyatrist sayılarına göre 3 farklı
tipte gruplandırılabilir. İleri tip TRSM’ler 24 saat hizmet veren, krize müdahale ekipleri,
erken müdahale ekipleri, girişken toplum ruh sağlığı ekipleri ve özelleşmiş ruh sağlığı
hizmetlerini bünyesinde barındırırlar.
TRSM tiplerine göre belirlenen bina standartlarına müstakil veya mevcut binada
yapılması ile ısıtma sisteminin değişkenliği vb. etmenler göz önüne alınarak %20 oranında
artış veya azalma yapılabileceği öngörülmektedir.
26
2.1. TİP-I TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZLERİ
Tip-I toplum ruh sağlığı merkezleri, hastaneye bağlı olarak kurulan, ancak psikiyatri
hasta yatağı ile 24 saat psikiyatri desteği bulunmayan veya tek ruh sağlığı ve hastalıkları
uzmanı olan ve hasta kapasitesi az olan düşük nüfuslu illerde açılır. Bu merkezlerde ev
ziyaretleri için merkeze tahsis edilmiş en az 1 adet araç bulunmalı ve toplam alanı 160 m2
olmalıdır.
Tablo 3.Tip- I Toplum Ruh Sağlığı Merkezi Binası İhtiyaç Listesi
Oda Adı
Oda Sayısı
Oda Alanı m²
Toplam Alan (m²)
Giriş, Bekleme ve Kayıt Alanı
1
20
20
Görüşme Odası
1
12
12
Çok Amaçlı Salon*
1
20
20
Ekip Odası
1
12
12
Gözlem ve Tedavi Odası
1
12
12
Grup terapi odası
1
20
20
Temizlik Odası
1
6
6
Bay ve Bayan Tuvalet ve Lavabo
0
Mekanik ve Teknik Alan
1
8
8
Depo
1
8
8
Sirkülasyon alanı
Toplam
42
9
160
*Bu merkezlerde; kütüphane ve okuma salonu, çok amaçlı salon, uğraş terapi odaları/rehabilitasyon alanı,
kullanım saatleri birbiriyle çakışmamak kaydıyla ortaklaşa kullanılabilir. Spor alanı bulundurmak ihtiyaridir.
27
2.2. TİP-II TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZLERİ
Tip-II toplum ruh sağlığı merkezileri birden çok ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanının
olduğu ve psikiyatri kliniği bulunan sağlık tesislerine bağlı olarak açılır. Aynı ilde birden
fazla merkez açılabilir. Tip III merkezlerin olduğu illerde, birden fazla TRSM planlandığı
takdirde mevcut ihtiyaca göre diğer merkezler Tip II merkez olarak da açılabilir. Merkezin
kullanımına tahsis edilecek bina tercihen müstakil olmalıdır. Ev ziyaretleri için merkezin
kullanabileceği 1 adet araç bulunmalı ve toplam alanı 300 m2 olmalıdır.
Tablo 4.Tip- II Toplum Ruh Sağlığı Merkezi Standartları
Oda Adı
Oda Sayısı
Oda Alanı (m²) Toplam Alan (m²)
Giriş, Bekleme ve Kayıt Alanı
1
32
32
Görüşme Odası
2
12
24
Uğraş Terapi/Rehabilitasyon Alanı
1
24
24
Yemek alanı ve Beceri Eğitim Mutfağı
1
24
24
Çok Amaçlı Salon*
1
24
24
Ekip Odası
1
16
16
Gözlem ve Tedavi Odası
1
16
16
Grup terapi odası
1
24
24
Temizlik Odası
1
8
8
Bay ve Bayan Tuvalet ve Lavabo*
0
Mekanik ve Teknik Alan
1
16
16
Elektrik Teknik Birim
1
8
8
Depo
1
8
8
%50 Sirkülasyon alanı
Toplam
76
13
300
*Bu merkezlerde; kütüphane ve okuma salonu ile çok amaçlı salon kullanım saatleri çakışmamak kaydıyla
ortaklaşa kullanılabilir.
28
2.3. TİP-III TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZLERİ
Tip-III toplum ruh sağlığı merkezleri birden çok ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı
olan ve en az 20 yataklı psikiyatri kliniği bulunan sağlık tesislerine bağlı olarak açılır. Bu
merkezlerde 24 saat psikiyatri desteği vardır. Merkezin kullanımına tahsis edilecek bina
tercihen müstakil olmalıdır. Ev ziyaretleri için merkezin düzenli olarak kullanabileceği en
az 1 adet araç tahsis edilmiş olmalı ve toplam alanı 806 m2 olmalıdır.
Tablo 5.Tip- II Toplum Ruh Sağlığı Merkezi Standartları
Oda Adı
Oda Sayısı Oda Alanı (m²) Toplam Alan (m²)
Giriş, Bekleme ve Kayıt Alanı
1
48
48
Doktor Görüşme Odası
1
16
16
Hemşire Görüşme Odası
1
16
16
Psikolog Görüşme Odası
1
16
16
Sosyal Hizmet Görüşme Odası
1
16
16
Kütüphane, Okuma ve Bilgisayar Odası
1
24
24
Uğraş Terapi/Rehabilitasyon Alanı
2
24
48
Yemek alanı ve Beceri Eğitim Mutfağı
1
32
32
Çok Amaçlı Salon(Eğitim ve Toplantı Odası)
1
32
32
Ekip Odası
1
24
24
Gözlem ve Tedavi Odası
1
16
16
Grup terapi odası
2
32
64
Kapalı Spor Alanı
1
48
48
Temizlik Odası
2
8
16
Bay ve Bayan Tuvalet ve Lavabo*
2
3
6
İbadethane
2
8
16
Mekanik ve Teknik Alan
1
48
48
Elektrik Teknik Birim
1
16
16
Depo
2
16
32
%50 Sirkülasyon alanı
Toplam
272
24
806
29
2.4. TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZİ KULLANIM ALANLARININ FİZİKSEL
ÖZELLİKLERİ
Aşağıda belirtilen bina alanları ile ilgili standartlar 17/02/2011 tarihli ve
B.10.0.TGH.0.10.00.15/251.99/7755 sayılı Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri Hakkında
Yönerge baz alınarak müstakil yapılması planlanan TRSM binaları için düzenlenmiştir. Bu
çerçevede TRSM kullanım alanları;

TRSM hizmet binaları kullanışlı bir yapıya sahip, engelli ve yaşlı hastaların giriş ve
çıkışlarını da mümkün kılan, kolaylaştırıcı tedbirleri içermeli

Bina vatandaşlar tarafından kolay ulaşılabilen, merkezi yerlerde olmalı

Binanın yangın önlemleri bakımından ilgili mevzuata uygun olmalı

Bina maksimum 3 katlı olmalı

Engellilerin hizmete kolayca ulaşımını sağlamak amacıyla, yeni yapılacak binalarda
ilgili mevzuat hükümleri de dikkate alınmak suretiyle gerekli düzenlemeler
yapılmalıdır.
2.5. TOPLUM RUH SAĞLIĞI MERKEZİ BÖLÜM VE ODA TANIMLARI
Toplum ruh sağlığı merkezleri içerisinde yapılması planlanan hizmet alanlarının
özelikleri aşağıda incelenmiştir.
2.5.1. Giriş, Bekleme ve Kayıt Alanı
Bekleme alanları, gelen kişilere eşlik eden yakınlarıyla birlikte sağlık hizmeti almak
için bekledikleri alanlardır. Bu alanlarda hasta ve yakınları için ergonomik oturma grupları
olmalıdır. Bekleme ve kayıt alanı; karşılama ve kayıt bankosu, güvenlik personeli için
kontrol ve bekleme alanı, duyuru panosu, hizmete uygun şekilde tefriş edilmiş bekleme
alanlarından oluşmalıdır.
2.5.2. Doktor Görüşme Odası
Hekim ile hastanın görüşebileceği şekilde yapılandırılmış ve kilitli kişisel dolaplar,
masa, sandalye, bilgisayar ve dosya dolabı bulunan mekânlardır.
2.5.3. Hemşire Görüşme Odası
Hemşire ile hastanın görüşebileceği şekilde yapılandırılmış ve kilitli kişisel dolaplar,
masa, sandalye, bilgisayar ve dosya dolabı bulunan mekânlardır.
30
2.5.4. Psikolog Görüşme Odası
Psikolog ile hastanın görüşebileceği şekilde yapılandırılmış ve kilitli kişisel dolaplar,
masa, sandalye, bilgisayar ve dosya dolabı bulunan mekânlardır.
2.5.5. Sosyal Hizmet Uzmanı Görüşme Odası
Sosyal Hizmet Uzmanı ile hastanın görüşebileceği şekilde yapılandırılmış ve kilitli
kişisel dolaplar, masa, sandalye, bilgisayar ve dosya dolabı bulunan mekânlardır.
2.5.6. Kütüphane, Okuma Salonu ve Bilgisayar Odası
Okuma ve internet kullanımına uygun yeterli sayıda masa, sandalye, duvar panosu,
bilgisayar ve kitaplıkların olduğu mekânlardır.
2.5.7. Uğraş Terapi/ Rehabilitasyon Alanları
İçerisinde lavabo, kolay temizlenebilen masalar, yeterli sayıda sandalye ya da tabure,
duvara monte sergileme rafları duvar panosu, kilitli malzeme dolapları ve uğraşının türüne
göre gerekli donanıma sahip alanlardır.
2.5.8. Yemek Alanı ve Beceri Eğitim Mutfağı
Hasta ve görevli personel için öğle yemeği pişirilmesi ya da dağıtımını sağlayacak
ve aynı zamanda gönüllü hasta ailelerinin, gönüllülerin ve hastaların çalışmasına ve uğraşı
eğitimine uygun yeterli mutfak ile yemekhane donanımı (fırın, evye, buzdolabı, bulaşık
makinası, küçük mutfak aletleri vb.) ve uygun havalandırmaya sahip alanlardır.
2.5.9. Çok Amaçlı Salon (Eğitim ve Toplantı Salonu)
Hasta ve hasta yakınları için dinlenme, eğitim, toplantı ve sosyal faaliyetlerin
yapıldığı alanlardır. Sinema, projeksiyon, internet vb. için teknik donanımları içermeli ve
uygun havalandırma sağlanmalıdır.
2.5.10. Ekip Odası
Merkezde görevli hemşire, psikolog, sosyal çalışmacı ve iş uğraş terapisti ve/veya
usta öğretici için ekip toplantılarının yapıldığı; dosyalama ve arşivleme işlemlerine uygun
dolap, bilgisayar ve donanımları, oturma grubu ve kilitli kişisel dolaplar bulunan mekândır.
31
2.5.11. Gözlem ve Tedavi Odası
Hastaların ilaç tedavilerinin uygulandığı ve ilaç etkisinin gözlendiği acil müdahale
ve hemşire görsel takip koşullarına uygun olmalıdır. El yıkama ve monitör düzeneği olan
mekândır.
2.5.12. Grup Terapi Odası
Aile ve hastalar için kullanılmak üzere grup terapileri, genel toplantı ve eğitimlerin
yapılabileceği yeterli donanıma sahip alanlardır.
2.5.13. Kapalı Spor Alanı
Havalandırması sağlanmış, duş ve giyinme alanlarını içeren, hastaların spor
yapmasına elverişli olarak yapılandırılmış alanlardır.
2.5.14. Temizlik Odası
Temizlik odası içerisinde malzeme dolabı, temiz ve kirli su tesisatı olacak şekilde
düzenlenmiş odalardır.
2.5.15. Bay ve Bayan Tuvalet ve Lavabo
Kapıları dışa açılabilen, engellilerin kullanımına uygun, personel, bay-bayan yeterli
sayıda olmalıdır.
2.5.16. İbadethane
Hasta ve hasta yakınlarının ibadet ihtiyaçlarını karşılayacak ve mümkünse lavabo
imkânı bulunan, uygun ortamda, bay ve bayanlar için ayrı düzenlenmiş odalardır.
2.5.17. Mekanik ve Teknik Alan
Isıtma, havalandırma ve benzeri teknik tesisatın bulunduğu alanlardır.
2.5.18. Elektrik Teknik Birim
Elektrik pano, trafo, ups gibi elektrik tesisatının bulunduğu alandır.
32
2.5.19. Depo
Rehabilitasyonda kullanılacak donanım, uğraş terapisi gereçleri ve ürünlerinin
depolanacağı alanlardır.
2.6. SİRKÜLASYON ALANLARI
Koridorlar, asansör ve merdiven gibi düşey ulaşım alanları ile genel kullanımdaki
lavabo ve tuvalet alanlarını içerir.
2.7. AÇIK ALANLAR
Otopark ve araç sirkülasyonun ihtiyacının karşılanması yanında spor, hobi bahçesi
gibi rekreasyon alanları olarak düzenlenmelidir.
Şekil 1.TRSM İşleyiş Şeması (Tip 3 TRSM)
33
3. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
Sağlık hizmetlerinin toplumun ihtiyaç talep ve beklentilerine göre sunumu için
sağlık insan gücü, tıbbi araç ve gerecin yanı sıra, bu hizmetlerin sunumu için uygun nitelikte
ve yeterli sayıda sağlık hizmet binasına da ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu kapsamda yapılacak E-2 ve E-3 hastanelerin ASM, TSM, ASH gibi birinci
basmak sağlık hizmetlerinin konsept olarak bir arada sunulacağı yapılar olacağı
düşünüldüğünde söz konusu binaların tüm bu kuruluşların ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikte
olması gerekmektedir.
Bu çalışma ile belirlenen ihtiyaç listeleri ve standartların bu amaçla hazırlanacak
projelerin oluşturulmasında yol gösterici olacağı açıktır.
Netice itibarı ile toplumun sağlık statüsünde arzulanan düzeye ulaşılmasında birinci
basamak sağlık hizmetlerinin önemli bir role sahip olduğunu, bu hizmetlerin istenilen
düzeyde sunulmasında sağlık hizmet binalarının da en az diğer hizmet parametreleri kadar
önemli bir role sahip olduğu unutulmamalıdır. Dolayısıyla elde edilen sonuçlar, sağlık
yapıları ile ilgili oluşturulacak projeler için yol gösterici olacaktır.
34
EK-1:
Çalışma Kapsamında Yararlanılan Mevzuat Listesi

2 Kasım 2011 tarihli 663 Sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

29.09.2011 ve B.10.0.THG.0.10.00.02.010-07/39846 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı
İlçe Devlet Hastanelerinde Entegre Sağlık Hizmeti Sunulmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönerge

14.10.2010 tarihli ve B.10.0.THG.0.10.00.02-020-41188 sayılı “E Grubu Hastane
Rollerine ilişkin Kriterlerde Değişiklik Yapılması” konulu Makam Oluru

17/02/2011 tarihli ve B.10.0.TGH.0.10.00.15/251.99/7755 sayılı Toplum Ruh Sağlığı
Merkezleri Hakkında Yönerge

25/11/2013 tarihli ve 58171140/2013.56.79/ 128369 sayılı Sağlık Bakanlığı Birinci
Basamak Sağlık Kuruluşlarına Ad Verilmesi Hakkında Yönerge

08/10/2012 tarihli ve B.10.1.HSK0.71.00.00/900/ 13425 sayılı Türkiye Halk Sağlığı
Kurumu Taşra Teşkilatı Hizmet Birimlerinin Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile
Kadro Standartları Hakkında Yönerge

24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu

23/01/2013 tarihli ve 28539 RG sayılı Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği

03/08/2011 tarihli ve B.100.TSH.020.00.06/ 25197 sayılı Toplum Sağlığı Merkezlerinin
Kurulması ve Çalıştırılmasına Dair Yönerge
35
Download

E-II ve E-III Grubu Entegre İlçe Devlet Hastaneleri ve TRSM Prototip