BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI
İNŞAAT TURİZM SANAYİ VE
TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
ÇİMENTO FABRİKASI PROJESİ
ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRME
RAPORU
KONYA İLİ, SELÇUKLU İLÇESİ
ÇED RAPORU
NİHAİ ÇED RAPORU
ÇED RAPORUNU H AZIRLAYAN FİRMA
ANKARA
2014
PROJE SAHİBİNİN ADI
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED
ŞİRKETİ
ADRESİ
Fatih Mahallesi Yeni İstanbul Caddesi. Kat 1
No 20/C SELÇUKLU/KONYA
Tel :(0 332) 235 42 35
TELEFON VE FAKS NUMARALARI
Faks :(0 332) 235 42 35
PROJENİN ADI
ÇİMENTO FABRİKASI
PROJE BEDELİ
95.000.000 ¨
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ
(İLİ, İLÇESİ, MEVKİİ)
KONYA İLİ, SELÇUKLU İLÇESİ
Koor. Sırası : Sağa,Yukarı
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN
KOORDİNATLARI, ZONE
PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ
KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, ALT
SEKTÖRÜ)
PTD/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU
HAZIRLAYAN KURULUŞUN ADI
Koor. Sırası : Enlem,Boylam
Datum
:
ED-50
Datum
:
WGS-84
Türü
:
UTM
Türü
:
COĞRAFİK
D.O.M.
:
33
D.O.M.
:
--
Zon
:
36
Zon
:
--
Ölçek Fak. : 6 derecelik
Ölçek Fak.
:
--
469234,818 : 4218125,612
38,108778
:
32,648747
469606,482 : 4218125,600
38,108791
:
32,652986
469905,108 : 4218125,600
38,108801
:
32,656393
469857,210 : 4217929,632
38,107033
:
32,655854
469492,842 : 4217780,220
38,105674
:
32,651705
469449,303 : 4217796,115
38,105816
:
32,651207
469416,096 : 4217804,174
38,105888
:
32,650828
469371,478 : 4217815,003
38,105984
:
32,650319
469344,376 : 4217821,581
38,106042
:
32,650010
03.10.2013 Tarih ve 28784 Sayılı Resmi
Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği
EK-I Listesi;
Madde 32- Çimento Fabrikaları Kapsamında
Yer Almaktadır.
MGS PROJE MÜŞAVİRLİK MÜHENDİSLİK
TİCARET LTD. ŞTİ
MGS PROJE MÜŞAVİRLİK
MÜHENDİSLİK TİCARET LTD. ŞTİ
PTD/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU
HAZIRLAYAN KURULUŞUN ADRESİ,
TELEFON VE FAKS NUMARALARI
PTD/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORU
SUNUM TARİHİ (GÜN, AY, YIL)
Şehit Cevdet Özdemir Mah. 1351.Sok No:1/7
06460
Çankaya/ANKARA
Tel : (0 312) 479 84 00
Faks : (0 312) 479 84 99
21 Ocak 2014
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER .................................................................................................................... i
TABLOLAR DİZİNİ ............................................................................................................v
ŞEKİLLER DİZİNİ ............................................................................................................vii
EKLER DİZİNİ ................................................................................................................viii
BÖLÜM I: PROJENİN TANIMI VE AMACI ........................................................................1
I.1. Projenin konusu, yatırımın tanımı, işletme süresi(hesaplamalar), hizmet
amaçları, projenin sosyal ve ekonomik yönden gerekliliği, zamanlama tablosu, ....1
I.2. Çevresel Fayda Maliyet Analizi (yatırımın mevcut çevre üzerine etkilerinin
fayda-maliyet analizi yapılarak doğacak kayıpları ve kazançların bir analizini
oluşturmalı ve projenin gerekliliği ortaya konulmalıdır). .........................................11
I.3. Proje kapsamındaki tüm ünitelerin özellikleri, hangi faaliyetlerin hangi
ünitelerde gerçekleştirileceği, kapasiteleri, faaliyet üniteleri dışındaki diğer
ünitelerde sunulacak hizmetler, ................................................................................14
I.4. Proje ünitelerinde kullanılacak proses yöntemleri ile teknolojiler, proses akım
şeması, ........................................................................................................................16
I.5. Proje için gerekli hammadde, yardımcı madde ve kimyasalların özellikleri,
miktarları, nasıl ve nereden temin edileceği, ............................................................20
I.6. Projede üretilecek nihai ve yan ürünlerin üretim miktarları, nerelere ne kadar
nasıl pazarlanacakları ve depolanması, ....................................................................21
I.7. Proje kapsamında kullanılacak makinelerin, araçların ve aletlerin miktar ve
özellikleri, ....................................................................................................................21
I.8. Proje için seçilen yer ve kullanılan teknoloji alternatiflerinin değerlendirilmesi
.....................................................................................................................................22
BÖLÜM II: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU .....................................................24
II.1. Bölgeye ilişkin 1/50.000, 1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli yürürlükte bulunan
planlar (bu planların proje özeti ekine plan paftası, lejant ve plan hükümlerinin
onaylı aslının aynı ibareli ıslak imzalı ve orijinal boyuttaki kopyalarının yer alması,
ÇED Raporu plan adı ve onay tarihi ile proje alanının plandaki durumu hakkında
bilgi verilmesi) ............................................................................................................24
II.2. 1/25.000 ve 1/5000 lik halihazır harita üzerinde faaliyet alanı merkezli 1 km lik
yarıçap üzerinde yer altı sularını, yerüstü sularını ve deprem kuşaklarını gösterir
analiz, jeolojik yapı, köy yerleşik ve sanayi alanları, ulaşım ağı, enerji nakil hatları,
arazi kabiliyeti, koruma alanları, diğer stratejik bölgeler ve bu stratejik bölgelerin
etkilenen alanlarının gösterimi, .................................................................................24
II.3. Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu (Bütün idari ve sosyal ünitelerin,
teknik altyapı ünitelerinin varsa diğer ünitelerin proje alanı içindeki konumlarının
vaziyet planı üzerinde gösterimi, bunlar için belirlenen kapalı ve açık alan
büyüklükleri, binaların kat adetleri ve yükseklikleri, depolama alanları, yollar,
şantiye binalarının gösterilmesi), ..............................................................................27
II.4. Arazinin mülkiyet durumu, koordinatları, faaliyet alanına ait panoramik
fotoğrafların eklenmesi, .............................................................................................27
BÖLÜM III: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ
(Fiziksel ve Biyolojik çevrenin özellikleri ve doğal kaynakların kullanımı) ................33
III. 1. Jeolojik Özellikler (Bölge ve inceleme alanı jeolojisi, büyük ölçekli jeolojik
harita ve stratigratik kesit, talep edilen alanlardan geçecek şekilde en az iki
jeolojik enine kesit alınması, proje ile ilgili birimin/formasyonun ve mücavirinin
detaylandırılması, bütün formasyonlarının lejantta daha detaylı açıklanması,
jeoloji haritası–jeolojik enine kesit ve lejantın stratigrafi dikkate alınarak birbiri ile
uyumlu ve usulüne uygun olarak hazırlanması) ......................................................33
III.2. Doğal Afet ve Deprem Durumu ..........................................................................36
III.2.a. Doğal Afet Durumu (Heyelan kaya düşmesi, çığ ve su baskını gibi 7269 sayılı
yasa kapsamındaki afet durumuna yönelik açıklamalar) ...........................................36
i
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
III.2.b. Deprem Durumu (Faaliyet alanını içine alan büyük ölçekli diri fay haritasının
eklenmesi, raporda fayların proje alanına uzaklıkları ve etkileri, Türkiye Deprem
Bölgesi Haritasının eklenmesi) ..................................................................................36
III.3. Hidrojeolojik özellikler ve yer altı su kaynaklarının mevcut ve planlanan
kullanımı, faaliyet alanına mesafeleri ve debileri, ....................................................39
III.4. Hidrolojik özelliklerin ve yüzeysel su kaynaklarının mevcut ve planlanan
kullanımı, faaliyet alanına mesafeleri ve debileri, ....................................................41
III.4.a. Projenin göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alanlara göre mesafesi,........42
III.4.b. İçme, kullanma ve sulama amaçlı kullanım durumları, ...................................42
III.5. Flora ve Fauna ....................................................................................................42
III.6. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler (Bölgenin genel iklim koşulları, basınç,
sıcaklık, yağış, ortalama nispi nem, sayılı günler dağılımı, maksimum kar kalınlığı,
buharlaşma durumu, rüzgar durumu, fevk rasatları, meteorolojik verilerin
güncelleştirilmiş ve uzun yıllar değerleri kapsaması, meteorolojik parametreleri
dağılımlarının tablo, grafik ve yazılı anlatım olarak verilmesi), tesisten
kaynaklanacak toz ve gaz emisyonlarının sınır değeri aşması durumunda emisyon
dağılım modellemesi yapılması ve sonuçlarının değerlendirilmesi, (modelleme
çalışmalarında uygun bir yıl seçilerek o yılın saatlik meteorolojik verilerin
kullanılması, model sonuçlarının hakim rüzgar yönleri de dikkate alınarak
değerlendirilmesi) ......................................................................................................61
III.7. Toprak Özellikleri (Toprak Yapısı ve arazi kullanım kabiliyeti sınıfı, Yamaç
Stabilitesi, Sahanın Erozyon açısından durumu, Doğal bitki örtüsü olarak
kullanılan mera, çayır vb.), toprak sınıfını belirten Arazi varlığı haritası ve
raporunun verilmesi, ..................................................................................................79
III.8. Tarım ve hayvancılık, (Tarımsal gelişim proje alanları, sulu ve kuru tarım
arazilerinin büyüklüğü, ürün desenleri ve bunların yıllık üretim miktarları,
hayvancılık türleri, adetleri ve beslenme alanları,)...................................................81
III.9. Koruma Alanları (Proje sahası ve Etki Alanında Bulunan Duyarlı Yöreler ve
Özellikleri, Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları, Tabiatı
Koruma Alanları, Yaban Hayatı Koruma Alanları, Yaban Hayvanı Yetiştirme
Alanları, Kültür Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanları, Biyogenetik
Rezerv Alanları, Biyosfer Rezervleri, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma
Alanları, içme ve kullanma su kaynakları ile ilgili koruma alanları, Turizm Alan ve
Merkezleri ve koruma altına alınmış diğer alanlar), bunların faaliyet alanına
mesafeleri ve olası etkileri, ........................................................................................85
III.10. Orman Alanları ve Alınacak Tedbirler .............................................................88
III.11. Proje yeri ve etki alanının mevcut kirlilik yükünün belirlenmesi, ..................88
BÖLÜM IV. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER..89
(Bu bölümde faaliyetin fiziksel ve biyolojik çevre üzerine etkileri tanımlanır; bu
etkileri önlemek, en aza indirmek ve iyileştirmek için alınacak yasal, idari ve teknik
önlemler ayrı ayrı ve ayrıntılı bir şekilde açıklanır.) .....................................................89
IV.1. Arazinin hazırlanması ve inşaat alanı için gerekli arazinin temini amacıyla
elden çıkarılacak tarım alanlarının büyüklüğü, bunların arazi kullanım kabiliyetleri
ve tarım ürün türleri, civardaki tarım alanlarına olabilecek etkileri ve alınacak
önlemler, .....................................................................................................................89
IV.2. Arazinin hazırlanması ve yapılacak işler kapsamında nerelerde, ne miktarda
ve kadar alanda hafriyat yapılacağı, inşaat aşamasında patlatma yapılıp
yapılmayacağı, yapılacak ise ayrıntılı bilgi verilmesi, hafriyat artığı malzemenin
nerelere taşınacağı, nerelerde depolanacağı veya hangi amaçlar için kullanılacağı,
.....................................................................................................................................90
IV.3. Taşkın önleme ve drenaj ile ilgili işlemler, .......................................................90
IV.4. Yerleşimler (inşaat ve işletme sırasında yerleşimlere olabilecek etkiler,
alınacak önlemler ve mesafeleri ) ve yerleşim birimlerinin proje alanına
uzaklığının 1/25.000 lik harita üzerinde gösterilmesi, ..............................................91
ii
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
IV.5. Nüfus Hareketleri (işletme döneminde sağlanacak istihdam, ekonomik
değişiklikler, göç hareketi) ........................................................................................93
IV.6. Proje kapsamındaki elektrifikasyon planı,........................................................94
IV.7. Proje kapsamında, inşaat ve işletme aşamalarında su temini sistemi planı,
suyun nereden temin edileceği, suyun temin edileceği kaynaklardan alınacak su
miktarı ve bu suların kullanım amaçlarına göre miktarları, oluşacak atık suların
cins ve miktarları, bertaraf yöntemleri ve deşarj edileceği ortamlar. (Burada
gerekli izinler alınmalı ve rapora eklenmeli) .............................................................94
IV.8. Faaliyet ünitelerinde ve diğer ünitelerde kullanılacak yakıt türleri, miktarları
ve kimyasal analizleri, nerede nasıl depolanacağı(vaziyet planında kömür
değirmeni ve beslenme hattının gösterilmesi), yakıtların hangi ünitelerde ne
miktarlarda yakılacağı ve kullanılacak yakma sitemleri, oluşacak emisyonlar ve
alınacak önlemler, ......................................................................................................99
IV.9. Proses akım şemasında emisyon noktalarının, kullanılacak filtrelerin türleri,
kapasiteleri ve yerlerinin belirtilmesi, vaziyet planında gösterilmesi ...................100
IV.10. Modelleme sonuçlarının arazi varlığı üzerinde gösterilmesi, ......................102
IV.11. Tesisten kaynaklanacak emisyonların tarım alanlarına ve tarım ürünlerine
olabilecek etkilerinin açıklanması, ..........................................................................102
IV.12. Proje kapsamında inşaat ve işletme döneminde üretim nedeni ile meydana
gelecek vibrasyon, gürültünün kaynakları ve seviyesi gürültüyü azaltmak için
alınacak önlemler, ....................................................................................................103
IV.13. Proje kapsamında, inşaat ve işletme döneminde meydana gelebilecek katı,
tehlikeli(atık yağ, vs.) ve tıbbı atıkların cinsi, miktarı ve özellikleri, ne şekilde
bertaraf edileceği, (atıklarla ilgili gerekli izinler alınmalı ve izin belgeleri rapora
eklenmelidir.) ............................................................................................................103
IV.14. Proje kapsamında inşaat ve işletme döneminde kullanılacak maddelerden,
parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik olanların, taşınmaları, depolanmaları ve
kullanımları ...............................................................................................................115
IV.15. Proje kapsamında inşaat ve işletme döneminde insan sağlığı ve çevre
açısından riskli ve tehlikeli olanlar, alınacak önlemler, .........................................115
IV.16. Proje kapsamındaki ulaştırma altyapısı planı (ulaştırma güzergahı, şekli,
güzergah yollarının mevcut durumu ve kapasitesi, hangi amaçlar için kullanıldığı,
mevcut trafik yoğunluğu, yerleşim yerlerine göre konumu, faaliyet için
kullanılacak araçları kaldırıp kaldıramayacağı, yapılması düşünülen tamir, bakım
ve iyileştirme çalışmaları vb.) ..................................................................................116
IV.17. Tesisin inşası, montajı ve işletilmesi sürecinde tesis çevresindeki yerleşim
alanlarına neden olabilecek olumsuz etkileri ve tesiste çalışanların sağlık
tedbirleri hakkında bilgi verilmesi, çevresel etkilerin özellikle toz emisyonu ve
gürültünün yerleşim yerlerine ve çevrede çalışanlara olabilecek sağlık riskleri
dikkate alınarak proje için önerilen sağlık koruma bandı mesafesi, (tesis izni ve
açılma ruhsatı ile ilgili bilgilerin ve taahhüdün yer alması), ..................................119
IV.18. Acil eylem planı (ünitelerde meydana gelebilecek muhtemel kaza, elektrik
kesintisi ve /veya başka bir sebeple toz tutma ünitelerinin devre dışı kalması, atık
su arıtma tesisinin arızalanması veya çalıştırılamaması durumu, yangın, deprem,
sel ve sabotaja karşı alınması gerekli önlemler), ...................................................120
IV.19. İşletme faaliyete kapandıktan sonra olabilecek ve süren etkiler ve bu
etkilere karşı alınacak önlemler. (Arazi ıslahı, işletme sonu ve uzun süreli saha
bakım programı, Rehabilitasyon ve Rekreasyon çalışmaları, mevcut yer altı ve
yüzeysel su kaynaklarına etkileri ve izlenmesi) .....................................................126
BÖLÜM V. HALKIN KATILIMI.......................................................................................127
Halkın Katılımı Sonrasında Proje Kapsamında Yapılan Değişiklikler, Bu Konuda
Verilebilecek Bilgi ve Belgeler, ...................................................................................127
BÖLÜM VI. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN
TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ ....................................................................................129
iii
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
(Bu bölümde projenin genel özeti yapılarak ilgili yönetmeliklere uyacağının
taahhüdünün verilmesi. Tesisten kaynaklanacak gaz ve toz emisyonlarının, atık
suyun, katı atık ve gürültünün ölçüm ve izleme parametrelerinin oluşturulması) ..129
EKLER: .........................................................................................................................133
Raporun hazırlanmasında kullanılan ve çeşitli kuruluşlardan sağlanan bilgi, belge
ve tekniklerden rapor metninde sunulamayanlar. .....................................................133
NOTLAR KAYNAKLAR: ...............................................................................................134
iv
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
TABLOLAR DİZİNİ
Tablo 1.
Tablo 2.
Tablo 3.
Tablo 4.
Tablo 5.
Tablo 6.
Tablo 7.
Tablo 8.
Tablo 9.
Tablo 10.
Tablo 11.
Tablo 12.
Tablo 13.
Tablo 14.
Tablo 15.
Tablo 16.
Tablo 17.
Tablo 18.
Tablo 19.
Tablo 20.
Tablo 21.
Tablo 22.
Tablo 23.
Tablo 24.
Tablo 25.
Tablo 26.
Tablo 27.
Tablo 28.
Tablo 29.
Tablo 30.
Tablo 31.
Tablo 32.
Tablo 33.
Tablo 34.
Tablo 35.
Tablo 36.
Tablo 37.
Tablo 38.
Tablo 39.
Tablo 40.
Tablo 41.
Tablo 42.
Tablo 43.
Tablo 44.
Tablo 45.
Tablo 46.
Türkiye Çimento Üretim Kapasitesi (2012 Yılı) ...................................................9
İç Piyasa Satış Miktarı(2012 Yılı) .......................................................................9
Zamanlama Tablosu ........................................................................................10
Çimento Fabrikasında Yer Alan Proses Ekipmanları ........................................15
İhtiyaç Duyulan Malzeme Miktarı Hesaplamaları ..............................................20
Çimento Fabrikası İnşaat Aşamasında Kullanılacak Olan Makine Ekipman
Listesi ..............................................................................................................22
Yakın Çevrede Bulunan Kuyulara Ait Bilgiler....................................................25
Faaliyet Alanı Koordinatları ..............................................................................27
Yakın Çevredeki Kuyulardaki Statik Seviye Değerleri ......................................41
Tehlike Sınıflar ve Açıklamaları ........................................................................44
Proje Alanı ve Çevresinde Bulunma İhtimali Olan Endemik Türlerin Özellikleri 45
BERN Sözleşmesi Ek Liste 1 ...........................................................................46
Proje Alanı ve Yakın Çevresinde Tespit Edilen Flora Türleri ............................48
IUCN’e göre koruma altına alınan türler için Red Data Book kategorileri: .........53
Prof. Dr. Ali Demirsoy’a göre koruma altına alınan türler için IUCN Red Data
Book kategorileri karşılığı: ................................................................................53
Bern Sözleşmesi Ekleri ....................................................................................54
Merkez Av Komisyonu Kararları Ek Listeler (2013-2014) .................................55
Fauna Tablosu (İki Yaşamlılar Amphibia) .........................................................56
Fauna Tablosu (Sürüngenler Reptilia)..............................................................56
Fauna Tablosu - Kuş Türleri Listesi ..................................................................56
Fauna Tablosu - Memeli Hayvanlar (Mamalia) ................................................58
Konya Meteoroloji İstasyonları Basınç Değerleri ..............................................61
Konya Meteoroloji İstasyonları Sıcaklık Değerleri.............................................62
Konya Meteoroloji İstasyonu Yağış Değerleri ...................................................63
Konya İlinde Meydana Gelen Fevk Bilgileri ......................................................64
Konya Meteoroloji İstasyonları Ortalama Nem Değerleri ..................................65
Konya Meteoroloji İstasyonu Sayılı Günler Tablosu .........................................66
Konya Meteoroloji İstasyonu Maksimum Kar Kalınlığı Değerleri.......................66
Konya Meteoroloji İstasyonu Buharlaşma Değerleri .........................................67
Konya Meteoroloji İstasyonu Yönlere Göre Rüzgarın Esme Sayıları ................68
Konya Meteoroloji İstasyonu İlkbahar ve Yaz Mevsimlerindeki Rüzgârın Esme
Sayıları ............................................................................................................69
Konya Meteoroloji İstasyonu Sonbahar ve Kış Mevsimlerindeki Rüzgârın Esme
Sayıları ............................................................................................................70
Uzun Yıllar Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızı Değerleri ...............................73
Konya Meteoroloji İstasyonu Ortalama Rüzgar Hızı, Maksimum Rüzgar Hızı ve
Rüzgar Yönü Tablosu ......................................................................................74
Ortalama Fırtınalı ve Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı.......................................75
Konya 2003-2012 Yılları Rüzgar Esme Sayıları Tablosu ..................................77
Tesis Etki Alanındaki Yerleşim Yerlerinde İnşaat Aşamasında Kümülatif
Kontrollü Şartlarda Görülmesi Muhtemel Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri ...79
Tesis Etki Alanındaki Yerleşim Yerlerinde İşletme Aşamasında Kümülatif
Kontrollü Şartlarda Görülmesi Muhtemel Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri ...79
İlçelere Göre Toplam Arazi Kullanım Durumu ..................................................81
Selçuklu İlçesi Baklagil Ekiliş ve Üretimleri .......................................................82
Selçuklu İlçesi Endüstriyel Bitkiler Ekiliş ve Üretimleri ......................................82
Selçuklu İlçesi Tahıl Ekiliş ve Üretimleri ...........................................................83
Selçuklu İlçesi Yağlı Tohumlular Ekiliş ve Üretimleri ........................................83
Selçuklu İlçesi Yem Bitkileri Tohumlular Ekiliş ve Üretimleri .............................83
Selçuklu İlçesi Yumru Bitkiler Ekiliş ve Üretimleri .............................................83
Selçuklu İlçesi Baklagil Sebzeler Ekiliş ve Üretimleri ........................................83
v
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
Tablo 47.
Tablo 48.
Tablo 49.
Tablo 50.
Tablo 51.
Tablo 52.
Tablo 53.
Tablo 54.
Tablo 55.
Tablo 56.
Tablo 57.
Tablo 58.
Tablo 59.
Tablo 60.
Tablo 61.
Tablo 62.
Tablo 63.
ÇİMENTO FABRİKASI
Selçuklu İlçesi Meyvesi Yenen Sebzelerin Üretimleri .......................................83
Selçuklu İlçesi Soğansı-Yumru-Kök Sebzeler Üretimleri ..................................84
Selçuklu İlçesi Yaparağı Yenen Sebze Üretimleri.............................................84
Selçuklu İlçesi Sert Kabuklular Ekiliş ve Üretimleri ...........................................84
Selçuklu İlçesi Taş Çekirdekliler Ekiliş ve Üretimleri .........................................84
Selçuklu İlçesi Üzüm ve Üzümsüler Ekiliş ve Üretimleri ...................................84
Selçuklu İlçesi Yumuşak Çekirdekliler Ekiliş ve Üretimleri ................................84
Selçuklu İlçesine Ait Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Sayıları..........................85
Faaliyet Üniteleri Çevresinde Yer Alan Yerleşim Alanları Nüfus Bilgileri...........93
İnşaat Aşamasında Kullanılacak Olan Sular.....................................................94
Proses Suyu İhtiyacı ........................................................................................95
Sektör: Evsel Nitelikli Atık Sular (Sınıf 1: Kirlilik Yükü Ham BOİ Olarak 5-120
Kg/Gün Arasında, Nüfus =84-2000)* (SKKY Tablo 21.1) .................................97
Su Ürünleri Yönetmeliği Ek-6 Deşarj Değerleri.................................................98
Çimento Fabrikası Bünyesinde Planlanan Bacaların Özellikleri* ....................101
Tesisin İnşaatı ve İşletilmesi Sırasında Ortaya Çıkacak Atıkların Kategorileri 104
Türkiye’de Oluşan Tıbbi Atık Miktarı (kg/yatak/gün) .......................................114
Çimento Fabrikası Projesi Halkın Katılımı Toplantı Bilgileri ............................127
vi
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
ŞEKİLLER DİZİNİ
Şekil 1.
Şekil 2.
Şekil 3.
Şekil 4.
Şekil 5.
Şekil 6.
Şekil 7.
Şekil 8.
Şekil 9.
Şekil 10.
Şekil 11.
Şekil 12.
Şekil 13.
Şekil 14.
Şekil 15.
Şekil 16.
Şekil 17.
Şekil 18.
Şekil 19.
Şekil 20.
Şekil 21.
Şekil 22.
Şekil 23.
Şekil 24.
Şekil 25.
Şekil 26.
Şekil 27.
Şekil 28.
Şekil 29.
Şekil 30.
Şekil 31.
Şekil 32.
Şekil 33.
Şekil 34.
Şekil 35.
Şekil 36.
Şekil 37.
Şekil 38.
Türkiye’de Yer Alan Çimento Fabrikaları (Kaynak: Türkiye Çimento Müstahsilleri
Birliği).................................................................................................................8
Çimento Fabrikası Üretim Akım Şeması ..........................................................18
Çimento Fabrikası İş Akım Şeması ..................................................................19
Proje alanı çevresindeki kuyu yerlerini gösterir harita.......................................26
Yer Bulduru Haritası.........................................................................................29
Faaliyet Alanı Görünümleri-1............................................................................30
Faaliyet Alanı Görünümü-2 ..............................................................................30
Faaliyet Alanı Görünümü-3 ..............................................................................31
Faaliyet Alanı Görünümü-4 ..............................................................................31
Faaliyet Alanı Uydu Görüntüsü ........................................................................32
Konya ve Civarının Stratigrafik Kesiti ...............................................................35
Türkiye Deprem Fay Haritası ...........................................................................36
Proje Alanının İşaretlendiği Konya Deprem Haritası .........................................37
Konya İli ve Yakın Çevresine Ait Fay Haritası ..................................................39
Davis’in Grid Sistemi (Grids of Davis) ..............................................................42
Konya İli Vejetasyon Formasyonları Haritası ....................................................43
Türkiye Fitocoğrafik Bölgeleri Haritası ..............................................................44
Proje Alanı Av-Avlak Haritası ...........................................................................55
Konya Meteoroloji İstasyonu Basınç Değerleri Grafiği ......................................62
Konya Meteoroloji İstasyonu Sıcaklık Değerleri Grafiği ....................................63
Konya Meteoroloji İstasyonu Yağış Değerleri Grafiği .......................................64
Konya Meteoroloji İstasyonları Ortalama Nem Değerleri Grafiği.......................65
Konya Meteoroloji İstasyonu Sayılı Günler Grafiği ...........................................66
Konya Meteoroloji İstasyonu Maksimum Kar Kalınlığı Grafiği...........................67
Konya Meteoroloji İstasyonu Buharlaşma Değerleri Grafiği..............................68
Konya Meteoroloji İstasyonu Esme Sayılarına Göre Yıllık Rüzgâr Diyagramı ..69
Konya Meteoroloji İstasyonu Esme Sayılarına Göre Mevsimlere Ait Rüzgar
Diyagramı ........................................................................................................71
Konya Meteoroloji İstasyonu Esme Sayılarına Göre Aylık Ait Rüzgar Diyagramı
........................................................................................................................72
Konya Meteoroloji İstasyonu Ortalama Rüzgâr Hızına Göre Yıllık Rüzgar
Diyagramı ........................................................................................................73
Konya Meteoroloji İstasyonu Ortalama Rüzgar Hızı Grafiği..............................74
Konya Meteoroloji İstasyonu Maksimum Rüzgar Hızı Grafiği ...........................74
Konya Meteoroloji İstasyonu Ortalama Fırtınalı ve Kuvvetli Rüzgârlı Günler
Sayısı Grafiği ...................................................................................................75
Konya Meteoroloji İstasyonu 2012 Yılı ve Uzun Yıllara Göre Rüzgar
Diyagramları ....................................................................................................78
Arazi Varlığı Haritası ........................................................................................80
Arıtma Tesisi İş Akım Şeması ..........................................................................97
2012 Yılı Trafik Hacim Haritası.......................................................................118
Acil Müdahale Planı Organizasyon Şeması....................................................125
Halkın Katılımı Toplantısı Görünümleri...........................................................128
vii
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
EKLER DİZİNİ
EK 1
EK 2
EK 3
EK 4
EK 5
EK 6
EK 7
EK 8
EK 9
EK 10
RESMİ BELGELER
GENEL YERLEŞİM PLANI
1/25.000 ÖLÇEKLİ TOPOĞRAFİK HARİTA
ÇEVRE DÜZENİ PLANI
JEOLOJİ HARİTASI
HAVAKALİTESİ MODELLEMESİ RAPORU
AKUSTİK RAPOR
HAVA KALİTESİ ÖLÇÜM RAPORU
ARKA PLAN GÜRÜLTÜ ÖLÇÜM RAPORU
HİDROJEOLOJİK ETÜT RAPORU
viii
BÖLÜM I
PROJENİN TANIMI VE AMACI
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
BÖLÜM I: PROJENİN TANIMI VE AMACI
I.1. Projenin konusu, yatırımın tanımı, işletme süresi(hesaplamalar), hizmet amaçları,
projenin sosyal ve ekonomik yönden gerekliliği, zamanlama tablosu,
I.1.1. Projenin Konusu:
Proje konusu faaliyet; BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT TURİZM SANAYİ
VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından Konya İli, Selçuklu İlçesi sınırlarında yapılması
planlanan “Çimento Fabrikası” projesidir.
Çimento fabrikasının kurulması ile yılda 1.600.000 ton klinker üretilecek olup, klinkerin
alçıtaşı ve puzolanik malzemeler ile karıştırılarak öğütülmesi sonrası yıllık 2.000.000 ton
çimento üretimi gerçekleştirilecektir.
17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren
Mülga ÇED Yönetmeliği, 03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlan
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ile yürürlükten kalkmıştır. Bu doğrultuda Çimento
Fabrikası 03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-I “Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak
Projeler Listesi”’nde Madde 32 “Çimento fabrikaları” kapsamında değerlendirilerek ÇED
Raporu hazırlanmıştır.
Proje alanının 90.750 m2.lik kısmında BZR Madencilik Nakliye Yapı İnşaat Turizm
Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile sahipleri aynı olan Bezirciler Nakliyat İnşaat Tic. San.
Ltd. Şti. tarafından Klinker Öğütme Tesisi’nin işletilmesi planlanmış ve 06/09/2007 tarih ve
1103/5215 sayı ile ÇED Gerekli Değildir Belgesi alınmıştır. ÇED Gerekli Değildir Belgesi EK1 Resmi Belgeler’de verilmektedir. Söz konusu alanı da içerisine alacak şekilde toplam
167.900,833 m2 alana BZR Madencilik Nakliye Yapı İnşaat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited
Şirketi tarafından bölge ve ülke genelinde çimento talebi değerlendirilerek Çimento Fabrikası
yapılması ve işletilmesi planlanmıştır.
Faaliyet alanı, Bezirciler Nakliyat İnşaat Tic. San. Ltd. Şti.’ne ait İR 7914 nolu işletme
ruhsatı içinde yer almaktadır. İR 7914 nolu İşletme Ruhsatı EK-1 Resmi Belgeler’de
verilmektedir.
I.1.2. Yatırımın Tanımı:
BZR Madencilik Nakliye Yapı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından
işletilecek Çimento Fabrikasında; katkılı portland çimento üretilmesi, torbalı ve dökme
çimento olarak yurt içine ve yurt dışına pazarlanması planlanmaktadır.
Planlanan yatırımın üretim konusu olan çimento, üretilecek çimento türü ve üretim
şekli hakkında tanıtıcı bilgiler aşağıda verilmiştir.
Çimento:
Çimento, harç ve beton gibi çimentolu ürünler, geçmişte insanoğlunun en fazla
kullandığı ve gelecekte de en fazla kullanacağı yapı malzemeleridir.
Portland Çimentosu:
Portland çimentosunun 1824 yılında İngiltere’de bir duvarcı ustası olan Joseph Aspdin
tarafından keşfedildiği kabul edilir. Aspdin, doğal killi kalkerler yerine 3 kısım kalker ve 1
1
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
kısım kili uygun bir bileşim elde etmek üzere karıştırıp yüksek sıcaklıkta pişirerek üstün
dayanım ve dayanıklılığa sahip yeşilimsi gri renkte bir çimento elde etmiştir. Üretilen
çimentonun rengi, güney İngiltere’de Portland yarımadasındaki killi kalkerleri andırdığından
dolayı çimento, “Portland Çimentosu” ismi ile tescil ettirilmiştir. Benzer ve daha gelişmiş
çimentolar 19. yy içerisinde diğer ülkelerde de üretilmeye başlanmıştır. Günümüze kadar
geçen süre içerisinde portland çimentosu özellik ve üretim prosesleri yönlerinden sürekli
gelişmiştir.
Portland çimentosu, genellikle gri renkli ve toz halinde bir maddedir. Elde edilmesi için
önce kalker, kil ve gerekiyorsa bir miktar alüminyum ve demir oksitler, istenilen kimyasal
bileşimi sağlamak üzere orantılı olarak harmanlanıp öğütülür. Farin olarak adlandırılan bu
hammadde karışımı, döner fırında 1.350 °C civarında bir sıcaklığa kadar pişirilir. Fırın çıkış
ucuna doğru farin taneleri önce ergiyerek ve sonra çeşitli reaksiyonlar sonucu granüle halde
klinker adı verilen topakları meydana getirir. Portland çimentosu elde etmek için klinkerin, az
bir miktar kalsiyum sülfat (örneğin alçıtaşı) ile birlikte öğütülmesi gerekmektedir. Bu şekilde
elde edilen portland çimentosuna, klinker ve kalsiyum sülfatın öğütülmesi sırasında veya
ayrıca öğütülmüş olarak bazı mineral katkılar katılarak değişik tipli çimentoların üretilmesi
giderek yaygınlaşan bir uygulamadır.
Çimento fabrikasında portland çimento üretimi gerçekleştirilecektir. Bunlar;
•
•
•
•
Portland Çimento.CEM I 42,5 R (Dökme)
Portland Çimento.CEM I 42,5 R (Torbalı+Sling bag'li)
Portland-KomPoze Çimento.CEM II A 42,5 R (Dökme)
Portland Çimento.CEM II B 32,5 R (Torbalı)
Klinker ve Çimento Üretimi:
Çimento; klinker, puzolanik malzemelerin (tras, cürüf, vb.) belli oranlarda değirmenler
de karıştırılarak öğütülmesi sonucu elde edilen yapı malzemesidir.
Çimento üretiminde ilk aşama, belirli kimyasal kompozisyona sahip kalker ve kilin
öğütülerek ince bir toz haline getirilmesidir. Bu toz “farin” olarak adlandırılmaktadır. Farin
homojenize edildikten sonra fırınlanarak pişirilmektedir. Pişirilme işlemi sonucunda klinker
elde edilmektedir. Fırından çıkan sıcak klinker soğutma ünitesinde soğutularak silolarda
depolanacaktır.
Üretilecek çimento silolarda depolanarak piyasadan gelen talepler doğrultusunda
dökme ya da torbalı olarak piyasaya arz edilecektir.
Proje Üniteleri:
Çimento Fabrikası faaliyetinde hammadde kırma ve öğütme aşamasından, Çimento
üretim aşamasına kadar ihtiyaç duyulacak genel üniteler aşağıda verilmiştir.
Kireçtaşı kırma ünitesi,
Yardımcı maddeler kırma üniteleri,
Stok alanları,
Hammadde ve yardımcı maddelerin taşıma bantları,
Hammadde ve yardımcı maddeler depolama alanları,
Farin Değirmeni,
Farin homojenleştirme silosu ve fırın besleme sistemi,
Ön ısıtıcı ve kalsinatör,
Pişirme sistemi,
Klinker taşıma sistemi,
2
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Çimento paketleme sistemi,
Dökme Çimento yükleyicisi,
Kömür değirmeni,
Su deposu
İdari ve Teknik Üniteler.
Çimento Fabrikasına ait Genel Yerleşim Planı EK-2’de verilmiştir.
Hammaddeler:
 Kireçtaşı
Kimyasal bileşiminde en az % 90 CaCO3 (kalsiyum karbonat) içeren kayaçlara kalker
yada kireçtaşı adı verilmektedir. Ayrıca mineralojik bileşiminde en az % 90 kalsit minerali
bulunan kayaçlara da kalker adı verilmektedir.
Kireçtaşı saf halde kalsit ve çok az miktarda aragonit kristallerinden oluşur. Kalsit ve
aragonit kalsiyum karbonatın iki ayrı kristal şekli olup, teorik olarak % 56 CaO ve % 44 CO2
içerir. Ancak doğada hiçbir zaman saf olarak bulunmaz.
İkincil derecede değişik madde ve bileşiklerin içinde yer alması nedeniyle orijinal
halde sarı, kahverengi ve siyah renklerde de görülebilmektedir.
Kalkerin mohr ölçeğine göre sertlik derecesi 3, özgül ağırlığı 2.5-2.7 gr/cm3
arasındadır.
Çimento sanayi alanında hammadde veya düzenleyici (korrektör) olarak kullanılacak
kalkerlerin kalitesine, içerdikleri yabancı unsurlardan oluşan safsızlıkların durumu doğrudan
etkili olmaktadır. Çimento içerisindeki safsızlıkların gerek klinker ve gerekse çimentoda
bulunan miktarlarını sınırlayan norm ve standartlar mevcuttur.
Bu normlara bağlı kalınarak üretilen çimento tipi ve kalitesi her ülkede ve genel olarak
bilinmektedir.
 Demir Cevheri
Doğada demir cevheri en çok hematit olarak bulunmaktadır. Hematit kırmızı renklidir
ve çimento sanayinde kullanılmaktadır. Mol ağırlığı 150.68, yoğunluğu 4,9-5,3 gr/cm3’tür.
Ergime noktasının saptanması mümkün değildir. Çünkü atmosferin şartları altında ısıtılan
Fe2O3’lik çözünmekte ve oksijen ile manyetik duruma gelmektedir. Amorf durumda bulunan
cevherin rengi kırmızıya çalar.
Çimento sanayinde kullanılacak olan demir cevherinin minerolojik ve kimyasal
bileşiminde çimentoya zarar verecek maddelerin, zararlı imprutelerin bulunmaması gerekir.
Çimento fabrikalarında ihtiyaç olunan demir cevheri genelde diğer hammaddelerin
içeriğinde bulunmaktadır. Bulunmaması durumunda üretilecek olan çimentonun %2’si kadar
ihtiyaç arz etmektedir.
 Alçıtaşı (CaSO4, 2H2O)
Alçıtaşı, eski jeolojik devirlerde kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde çökelmiş tortul
kütleler arasında görülürler. Doğada masif kütle şeklinde, ayrıca bitüm, kil, kireçtaşı ve demir
oksitle karışık halde bulunur.
3
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Çökelmiş tortul kütleli bir mineral olduğu için asitlerde kolayca çözünmez. Sertliği 2,0 2,4; özgül ağırlığı 2,2-2,4gr/cm3’dür. Alçıtaşı (CaSO4.2H2O) kimyasal formülü ile ifade edilir
ve 120 0C'de bir miktar suyunu kaybederek de hidratasyona uğrar.
Klinkere % 3-5 arasında alçıtaşı ilavesi, çimentonun donma - başlama bitişini kontrol
altına almak içindir. Alçıtaşı miktarının azlığı kadar fazlalığının da donma süresinin
çabuklaştırılmasında rolü vardır. Onun için belirli oranda ilavesi şarttır.
Alçı taşı, çimento sanayi alanında üretilen portland çimentolarında öğütülmeden önce
klinkere %3–5 oranında ham hali ile karıştırılarak kullanılır.
Burada alçı taşının rolü çimento harcında piriz süresini geciktirmektir. Alçı taşının jips
olması ve mümkün olduğu kadar saf, mineralojik ve kimyasal açıdan homojen ve ucuz
olması istenir. Çimento sanayi dalında kullanılacak alçı taşındaki safsızlıkların çimentoya
zararlı olmaması istenir. Alçı taşlarında genellikle görülen ve istenmeyen safsızlıklar
şunlardır:
 Alçı taşının bünyesinde serbest silis asidi ve bilhassa kalsedon, opal, çört, sileks gibi
maddelerin bulunmaması gerekir. Zira bunlar öğütme sırasında sorun yarattığı gibi
çimento içerisinde kalıntı miktarının da artmasına neden olurlar.
 Alçı taşının oluşumu esnasında evaporit çökel ortamında bulunan MgCl, NaCl, KCl
gibi tuzların bulunmaması gerekir. Bu gibi tuzlar suda kolayca eriyerek harcın
yapısının bozulmasına sebep olmaktadır.
 Alçı taşında, alkali bakımdan yüksek ve hidratlaşma özelliğine sahip serpantin, talk
gibi kayaçlar ile su aldığında hacim değişmesi gösteren bentonitik kil minerallerinin
olmaması gerekir.
 Serbest kükürt ve sülfürlü bileşikler ile organik asitlerin bulunması çimento harcında
zararlı olduğu için istenmez.
 Puzolanik Maddeler (tras, cüruf vb.)
Puzolanik maddeler, silisli ve alümino-silisli minerallerin karışımından meydana gelen
bir bileşimde olup, kendi başlarına bulunduğu zaman hidrolik özelliğe sahip olmadıkları halde
çok ince öğütüldükleri zaman normal sıcaklıkta sulu ortamda ve kalsiyum hidroksit ile
muamele edildiğinde kimyasal reaksiyona girerek hidrolik özellik gösteren maddeler olarak
tanımlanır.
Puzolanların kullanılması ile katkılı portland çimentoları betonunda sağlanacak
yararların bazıları şunlardır:
 Piriz süresi azaltılarak sertlik ve elastikiyetin ayarlanması sağlanır.
 Rötre sonucu artan koruma, dökülme ve hacim küçülmesinin düzenlenmesi temin
edilir.
 Artan su talebinin giderilmesi sağlanır.
 Donmaya ve erimeye karşı mukavemet temin edilmiş olur.
Bugün katkılı portland çimentosu ve puzolanların yüksek miktarlarda karıştırılması ile
yapılan katkılı portland çimentosunun betonlarda kalite ve kıymeti artırdığı ispatlanmıştır. Bu
durumun sağladığı başlıca avantajlar ise şunlardır:





Beton ve harcın işlenebilme kabiliyetini düzenler.
Daha düşük hidrasyon ve termal fire ısısı verir.
Su geçirmezliğini artırır.
Özellikle I. tip çimentolarda, deniz suyu ve sülfat reaksiyonlarına karşı direnç sağlar.
Hacim büyümesini düzenler ve çatlama ile kırılmalara karşı direnç temin eder.
4
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.




ÇİMENTO FABRİKASI
Plastiklik ve basın-darbe-iç mukavemet özelliklerinin ayarlanmasını sağlar.
Alkali agrega arasındaki reaksiyonların tepkisini azaltır.
Yıkanma ve ayrılma ile erimeye karşı daha fazla mukavemet temin eder.
Daha düşük fiyat ve üretimde enerji ile yakıt tasarrufu sağlar.
Puzolanik maddelerden Tras; TS 25’e göre kendisi hidrolik bağlayıcı vasfı olmayan
fakat ince öğütülmüş kireç veya çimento gibi maddelerle sulu ortamda karıştırıldığı takdirde
bağlayıcı maddeler teşkil edebilen ve karıştırıldığı çimentoya kimyasal mukavemet
kazandıran volkanik bir kayaçtır.
Tras çimentoda katkı olarak kullanılan tabii puzolanların trakiandezitik tüf olarak
tanınan en önemli bölümünü oluşturmaktadır.
 Kil
Kil teriminin geniş bir anlamı vardır. Hem bir kayaç terimi olarak, hem de tane boyu
terimi olarak kullanılmaktadır. Kayaç olarak bozunma ürünleri yada hidrotermal olaylarla
oluşmuş çökeller için kullanılan bir terimdir. Killerin kimyasal analizleri; silisyum, alüminyum
ve sudan oluştuklarını göstermektedir. Demir, alkaliler ve alkali topraklarda değişik
miktarlarda yer almaktadır.
Kil terimi; kayaç olarak doğal, topraklı, ince taneli ve su ile karıştıklarında plastik
özellikleri gelişen materyalleri içine almaktadır.
Kayaç oluşturan kil mineralleri değişik oranlarda bir kayaç içerisinde bulunabilirler. Ve
bunlar killi kayaçların temel bileşenleridirler. Genellikle kristalin formda ve küçük partiküller
halinde oluşmaktadırlar.
Yukarıda da sözü edildiği gibi sulu alüminyum silikatlardır. Mineralojik bileşiminde
% 90'a kadar kil minerali bulunduran kayaçlara kil denilmektedir.
Çimento sektöründe hammadde olarak kullanılan killer ise alterasyon ürünü metal
oksitlerin taşınıp depolanma havzasında yığışmasından veya yerinde alterasyon örtüsü
halinde Neojen, Pliyo-Kuvaterner yaşlı alüvyonlarda, Neojen havzalarının üst düzeylerindeki
karasal koşullarda oluşmuş çoğu killi ve kireçli topraklardır. Kaolin ayrı bir çalışma komisyonu
tarafından incelenmekte olup, çimento sektöründe düşük demiroksit içeren türleri
kullanılmaktadır. Çimento sanayinde kullanılacak killerde 900–1050 0C’de sinterleşme olması
tercih edilir.
 Katı Yakıtlar
Antrasit, linyit, taş kömürü, asfaltit ve rafineri artığı olan petrol koku çimento döner
fırınlarında kullanılan başka katı yakıt türleridir. Bunlardan başka son senelerde ön
kalsinasyon sistemlerinde eski araba lastikleri, şehir çöpleri vb. gibi şeyler yakılarak
kullanılmaktadır. Bütün bunların içersinde en çok kullanılan kömür türleridir.
Kömürün kullanılmadan önce dikkatli bir şekilde yanma şartlarına uygun hazırlanması
gerekir. Her şeyden önce kömürün yeterli inceliğe kadar öğütülmesi ve iyice kurutulması
şarttır.
Fırına verilecek kömürün; rutubeti, inceliği ve uçucu madde miktarı yanma tarzını ve
alev formunu tayin eder. Bunlardaki değişik alev formunda dalgalanmalara sebep olur.
Kömür fazla iri ise taneler sinterde tam yanmaya hatta tutuşmaya bile fırsat bulamadan fırın
girişine sürüklenir.
5
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Kömür ne kadar ince öğütülürse tutuşma ve yanma süresi de o kadar kısa olur.
Yanma kısa sürede bittiği için alev sıcaklığı da fazla olur. O halde kömürü öğütme esnasında
patlama ve patlamaya meydan vermemek kaydıyla mümkün mertebe ince öğütmek gerekir.
Klinker üretiminde farin fırını için ihtiyaç duyulan yakıt, yurt dışından ithal ve yurtiçi
kaynaklarından sağlanacak olan linyit kömürüdür. Çimento fabrikasında yılda 1.600.000 ton
klinker üretilecek olup, klinkerin alçıtaşı ve puzolanik malzemeler ile karıştırılarak öğütülmesi
sonrası yıllık 2.000.000 ton çimento üretimi yapılacaktır.
Klinker üretiminde farin fırını için ihtiyaç duyulan yakıt, yurt dışından ithal ve yurtiçi
kaynaklarından sağlanacak olan linyit kömürüdür.
Klinker üretimi esnasında, yıllık tonajın %15’i kadar linyit kömürü kullanılacak olup
buna göre;
1.600.000 ton (klinker için) x %15 = 240.000 ton kömür kullanılacaktır.
Klinker üretiminde kullanılacak kömür; 1 atımda 5000 cal esasıyla, yerli ve ithal
kömürün karıştırılması suretiyle kullanılacaktır.
 Kağıt Torba
Fabrikada üretilecek çimentonun bir kısmının kağıt torbalarda paketlenerek satışa
sunulması planlanmaktadır. Bunun için 50 kg’lık kağıt torba ile sling bag’a ihtiyaç
duyulacaktır. Bu ürünler piyasadan hazır olarak alınacaktır.
I.1.3. İşletme Süresi:
Fabrikanın ekonomik ömrü 50 yıl olarak tahmin edilmektedir. Her yıl periyodik bakım
çalışmaları düzenli olarak gerçekleştirilecek olup, gerekli revize ve modernizasyonlar
yapılacaktır. Ekonomik ömrünü tamamlayan veya teknolojik sebeplerle revize edilmesi
gereken araç ve ekipmanlar yenilenerek veya bakımları yapılarak fabrikanın uzun yıllar
yöreye ve ülkeye hizmet etmesi planlanmaktadır.
Çimento fabrikalarında yılda bir ay (30 gün) bakım yapıldığından çimento fabrikasında
yılda 11 ay, ayda 30 gün ve günde 3 (3 x 8 saat/vardiya-gün) vardiya üzerinden 24 saat
çalışılması planlanmaktadır.
I.1.4. Hizmet Amaçları:
BZR Madencilik Nakliye Yapı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından
gerçekleştirilmesi planlanan yatırım ile özellikle yurt dışında artan çimento talebinin
karşılanması ve yurt içinde gelen taleplerin karşılanması amacıyla, İç Anadolu Bölgesi başta
olmak üzere, özellikle Konya ili ve yakın çevredeki illere daha düşük maliyetlerde kaliteli ürün
arz etmeyi, istihdam olanakları ile yöre insanına ve ekonomiye katkıda bulunmayı
amaçlamaktadır.
I.1.5. Projenin Sosyal ve Ekonomik Yönden Gerekliliği
Dünya’da yapı malzemelerinin en önemlisi olarak kabul edilen çimentoya ihtiyacın
artması ve bu ihtiyacın karşılanamaması nedeniyle günümüzde çimento fabrikaları önemli bir
faktör haline gelmiştir. Bu kapsamda Türkiye, 1950’lerde özel sektör ve kamu olmak üzere
ayrı ayrı yeni fabrikalar oluşturmaya başlamış ve bu çerçevede Devlet, 1953 yılında Türkiye
Çimento Sanayi A.Ş. (ÇİTOSAN)’ ı kurmuştur.
6
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Türkiye; yıllık 36,4 milyon ton klinker üretim kapasitesi ve 66,4 milyon ton çimento
öğütme kapasitesi ile, Avrupa’nın en büyük ikinci ve dünyanın en büyük yedinci üreticisi
konumundadır. 2001 yılında ekonomik krizle birlikte % 17’lik düşüş göstererek 30 milyon tona
inen üretim 2002 yılında % 9 oranında ve 2003’te ise % 7 oranında artarak 35 milyon tona
ulaşmıştır.
Türkiye’de çimento talebi ülkedeki ekonomik krizlere ve büyümeye karşı oldukça
duyarlı olup, 1990-2000 döneminde ortalama % 4 büyümüştür. 2001 yılından sonra
makroekonomik iyileşmenin ardından sektörde yaşanan temkinli büyüme, ülkedeki 2-2,5
milyonluk konut açığı da göz önüne alınırsa, çimento üreticileri bakımından ciddi bir talep
potansiyeli içermektedir. Sektör, Marmara Depremi ve ekonomik krizlerden büyük darbe
almış, 2001 yılında % 20 daralmış, tüketim neredeyse 1992 yılındaki seviyeye yakın olan
25,7 milyon tona inmiştir. 2002 yılında ise ekonomide yaşanan % 7,5 oranındaki büyüme
sektöre % 7,1’lik büyüme olarak yansımıştır. Türkiye’deki çimento talebinin, uzun vadede
hızlı nüfus artışı, yüksek şehirleşme oranı (% 4,7) ve ekonomik büyümeden olumlu
etkilenmesi beklenmektedir. Birikmiş konut ve sanayileşme açığının hızla kapatılacağı
öngörülmektedir. Özetle çimento talebi ülkemizin büyüme oranı ile paralel olarak artmaktadır.
Son iki yıllık büyüme hızı sonucunda çimento ihraç eden ülkemizi, klinker ithal hale
getirmiştir.
AB Müzakere sürecine girilmesi ile birlikte artan yabancı ve iç kaynaklı sanayi
yatırımları, ekonomik gelişme ve enflasyondan dolayı ülkemiz tasarruflarının faizden çıkıp
yatırıma dönüşmesi, Devletin büyük altyapı yatırımları ve en önemlisi TOKİ tarafından
başlatılan konut yapım seferberliği çimento satışlarının TÇMB tahminlerinin çok çok üzerinde
gerçekleştiğini göstermektedir. Geçmiş 10 yıllık dönemdeki krizler ve dalgalanmalar
sonucunda ertelenen konut ve sanayi yatırımlarının yeniden başlaması inşaatın temel taşı
olan çimento da büyük bir talep patlamasına yol açmıştır.
Bu durumun AB müzakere sürecinde devam edeceği ön görülmektedir. Ayrıca dış
pazardan gelen yoğun talepler sonucunda Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu
Bölgesi’ndeki çimento fabrikaları % 100 kapasite ile çalışmalarına rağmen İran, Irak ve
Suriye pazarının yoğun talebi nedeniyle ihtiyacı karşılayamaz hale gelmiştir. Türkiye’de yer
alan çimento fabrikaları Şekil 1’de gösterilmiştir.
Bu durum çimento fiyatlarının ciddi oranda artışına sebep olmaktadır. Batıda ise bir
taraftan iç pazardaki canlılık diğer taraftan İspanya, Portekiz ve İtalya gibi Avrupa ülkelerinin
yoğun çimento ve klinker talebi denize kıyı çimento tesislerin tam kapasite ile çalışır
olmasına rağmen halen gelen talebi karşılayamaz durumda oldukları görülmektedir.
7
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 1. Türkiye’de Yer Alan Çimento Fabrikaları (Kaynak: Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği)
8
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Ülkemizde yukarıda anlatılan gelişmelerden başka kişi başına tüketilen çimento
miktarı hedeflediğimiz AB Ülkelerinin çok gerisindedir. Hızla büyüyen ülkemizin çimento
talebinde artan talebin devam edeceğini söylemek mümkündür.
Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği’nce 2006-2013 yılları arasında iç piyasadaki
çimento talebinde % 5’lik bir artış öngörülmektedir.
2012 yıllına ait çimento kapasite ve kullanım oranları aşağıdaki tablolarda verilmiştir.
Tablo 1. Türkiye Çimento Üretim Kapasitesi (2012 Yılı)
TON
Klinker Kapasitesi
Marmara
17,633,170
Ege
5,858,820
Akdeniz
15,573,250
Karadeniz
6,488,550
İç Anadolu
9,937,350
Doğu Anadolu
5,281,320
G.Doğu Anadolu
6,157,260
TOPLAM
66,929,720
Kaynak: Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği
Çimento Kapasitesi
25,918,565
8,876,254
26,183,577
13,113,230
15,071,301
9,134,120
10,101,895
108,398,942
Tablo 2. İç Piyasa Satış Miktarı(2012 Yılı)
Toplam Satış
12,567,842
4,862,318
8,523,916
7,798,176
9,898,265
4,760,517
5,519,158
53,930,192
TON
Marmara
Ege
Akdeniz
Karadeniz
İç Anadolu
Doğu Anadolu
G.Doğu Anadolu
TOPLAM
Kaynak: Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği
Faaliyet sahibi tarafından gerçekleştirilecek yatırım ile yurt dışı piyasasının ihtiyaçları
karşılanarak ülkemize döviz girdisi sağlanacak ve yukarıda verilen bilgiler ve değerler baz
alındığında ülkemizde artan çimento talebinin karşılanmasında önemli bir görev
üstlenilecektir.
I.1.6. Zamanlama Tablosu:
Çimento Fabrikası’nın ÇED, izinler, plan–proje, inşaat ve montaj aşamalarının
yaklaşık üç yıl sürmesi beklenmektedir. Projeye ilişkin planlanan zamanlama tablosu
Tablo 3’de verilmektedir.
9
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 3. Zamanlama Tablosu
Yıllar
Aylar
2013
6
7
8
9
10
2014
11
12
1
2
3
4
5
6
7
2015
8
9
10
ÇED Süreci
Gerekli İzinlerin
Alınması
Zemin Etütleri
Dizayn Çalışmaları
Kesin Proje
Çalışmaları
Ekipmanların Temini
İnşaat Çalışmaları
Kurulum ve Montaj
Deneme Üretimleri
İşletmeye Alma
10
11
12
1
2
3
4
5
6
7
2016
8
9
10
11
12
1
2
3
4
5
6
7
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
I.2. Çevresel Fayda Maliyet Analizi (yatırımın mevcut çevre üzerine etkilerinin faydamaliyet analizi yapılarak doğacak kayıpları ve kazançların bir analizini oluşturmalı ve
projenin gerekliliği ortaya konulmalıdır).
Çimento fabrikasının çevresel fayda maliyet analizi aşağıda verilmiştir.
Tesis Alanının ve Etki Alanının Çevresel Özellikleri: Çimento fabrikası etki
alanında iskan alanları, mera ve tarım arazileri yer almaktadır Fabrika alanının çevresinde
çok sayıda malzeme ocakları, kırma-eleme tesisleri yer almaktadır. Ayrıca faaliyet alanı
ruhsatlı ocak sahası içinde yer almakta olup, faaliyetin gerçekleştirilmesi ile elden çıkarılacak
tarım alanı, orman alanı vb. bulunmamaktadır.
Çimento fabrikasının bulunduğu bölgede mevcut çevresel koşulların tespit edilmesi
amacıyla, arka plan gürültü ve hava kalitesinin tespitine yönelik ölçüm ve analiz çalışmaları
yapılmıştır. (Bkz. EK 8-9).
Hava kalitesi dağılım modellemesi çalışması ile tesisten kaynaklanacak kirletici
emisyonların etki alanı içerisinde, mevcut meteorolojik koşullar altında ne şekilde yayılacağı,
bu yayılma sonucunda söz konusu kirleticilerin neden olacağı muhtemel yer seviyesi
konsantrasyonları incelenmiştir. Yayılım hesapları Aermod modeli kullanılarak
gerçekleştirilmiştir.
03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’ nin Ek 4’üne göre tespit edilmiş baca
yüksekliklerinin 50 (elli) katı yarıçapa sahip alan tesis etki alanı olarak kabul edilmiştir.
Çimento Fabrikasından Kaynaklı Emisyonlar ve Alınacak Önlemler:
Çimento fabrikasının işletilmesi sırasında; partiküler madde (PM), Azot oksit (NO x)’ler,
Kükürt dioksit (SO2) emisyonları, karbondioksit (CO2) emisyonları ve çöken toz emisyonları
ortaya çıkacaktır.
Toz: Çimento fabrikalarında en çok çıkan emisyon tozdur. Fırın, klinker soğutucusu,
değirmen ve kırma-eleme tesislerinden toz meydana gelmektedir.
Çimento fabrikalarında ortaya çıkan tozları minimize etmek ve fabrika bünyesinde
tutmak amacıyla teknoloji olarak günden güne geliştirilen elektro ve torbalı filtrelerin
kullanılmasına başlanılmıştır. Verimi yüksek olan elektro ve torbalı filtrelerin kullanılmasındaki
amaç, partikül emisyonların minimize edilerek standart değerlerin altına düşürülmesidir.
Projelendirilen çimento fabrikasında da torbalı filtreler kullanılarak ortaya çıkan
tozların filtrelerde tutularak çevreye yayılımı engellenecektir.
SO2 ve NOx Emisyonları: Çimento üretiminin pişirme işlemleri sırasında yakıt içinde
yer alan kükürt reaksiyona uğramaktadır.
Hammadde ve yakıt cinslerinin ihtiva ettiği kükürt, genel olarak sülfat, sülfit ve organik
sülfür bileşikleri şeklinde prosese girer. Kükürt bileşikleri proses süresince ya indirgenir yada
SO2 gazlarını oluşturacak şekilde okside olur.
Üretim esnasında fırında oluşan SO2 ile kalsine olmuş hammadde (CaO) çok uygun
bir sıcaklıkta karşılaşarak kalsiyum sülfat oluşur.
11
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Bu yolla ortaya çıkan SO2’nin neredeyse tamamı hammadde (kireçtaşı) tarafından
absorbe edilerek tekrar fırına gönderilir. Bu nedenle, çimento fabrikalarının SO2 emisyonu
yok denilecek kadar azdır.
Projelendirilen çimento fabrikasında da fırında oluşan SO2 emisyonunun hemen
hemen tamamı hammadde(kireçtaşı) tarafından absorbe edilerek tekrar fırına gönderilecek
ve atmosfere SO2 yayılımının hemen hemen tamamı engellenecektir.
Yakma havasında ve yakıtta bulunan nitrojenin oksidasyonu ile NOx oluşur. Ortaya
çıkan NOX emisyonlarını en aza indirgemek için günümüzde düşük promer havalı fırın
brülörleri kullanılmaktadır. Kullanılan bu brülörler ile daha az miktarda primer hava
kullanılarak ısı tüketiminin azaltılmasını yanı sıra NOx oluşumunu da azaltmaktadır.
Böylelikle dışarıya NOx yayılımı da azaltılarak daha çevreci bir işletme yapılacaktır.
CO2 Emisyonları: Çimento endüstrisi kullandığı hammaddelerin yapısı gereği CO2
emisyonu yaratmaktadır.
CO2 emisyonu çimento klinkerinin pişirilmesi sırasında iki kaynaktan ortaya çıkar.
Bunlar kireçtaşının dekompozizasyonu ile oluşan reaksiyondan ve ısı enerjisi ihtiyacını
karşılamak için yapılan yakma işleminden kaynaklanmaktadır.
Ortaya çıkan CO2 emisyonunu azaltmanın en yararlı yöntemi çimento fabrikasından
enerji tasarrufu yapmaktır. Bunun yöntemi ise çimento fabrikalarında yaş sistemin yerine kuru
sistemin kullanılmasıdır. Ayrıca CO2 emisyonunu azaltmak için siklon kademelerini arttırmak,
ürün akış borularına klapeler koymak, dolma borularını modernize ederek baca gazı
sıcaklığını düşürmek, klinker soğutucuyu modernize ederek ısı verimini artırmak ve sekonder
sıcaklığı yükseltmektir.
Planlanan çimento fabrikasında üretim teknolojisi olarak kuru sistem ve ısı verimini
yükseltilecek yeni teknoloji kullanılacak olup, tesisten kaynaklı CO2 emisyonunun en alt
seviyelere çekilmesi sağlanacaktır.
Kuru sistemli çimento fabrikalarında pişirme ünitesinin ısıl verim ve üretim kapasitesi,
tesis bünyesindeki döner fırından çıkan gaz akımı üzerine bir veya daha fazla sayıda siklon
tip ön ısıtıcı kademenin ilave edilmesi suretiyle geliştirilmiştir. Bu tür sistemler ön ısıtıcı
ünitesi olarak adlandırılmaktadır.
Bu sistemde siklonlar dikey ve sıralı dizayn edilmekte ve ön ısıtıcı kulesi içinde yer
almaktadır. Döner fırında yakma sonrası ortaya çıkan sıcak gaz, ön ısıtıcı siklonlarında
yerçekimi faktörü ile aşağıya doğru inen çimento hammaddeleri arasından ters yönde
geçirilmektedir.
Ön ısıtıcı kulesinden çıkan sıcak gazlar ise hammadde değirmeninde yapılan kurutma
işlemlerinde ısı kaynağı olarak da kullanılacaktır. Hammadde değirmeninden sonra
yerleştirilen mekanik toplayıcı olan torbalı filtreler aracılığı ile yakalanan tozlar, sisteme tekrar
geri devrettirilecektir.
Çimento fabrikası için yapılan detaylı hava kalitesi modellemesi sonucunda ortaya
çıkan emisyon değerleri 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak
yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin belirlemiş olduğu
sınır değerlerinin altında çıkmaktadır.
Proses kapsamında yer alan tutulamayan toz kaynakları ise hammaddelerin işlenmesi
ve taşınması işlemleri ile kuru proses teknolojisindeki hammadde değirmeni ve çimento
öğütme işlemleridir.
12
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tipik olarak bu sistemlerden kaynaklanan toz emisyonları havalandırma sistemi
vasıtası ile toplanmakta ve bir torbalı filtreden geçirilerek arıtılmaktadır.
Çimento fabrikası gibi ağır sanayi tesislerinin işletilmesi sırasında emisyonlar ortaya
çıkacaktır. Ancak, çimento fabrikası bünyesinde yapılacak olan çevre yatırımları (filtrelerin
kullanılması) ile ortaya çıkacak olan emisyonları en alt seviyelere indirgemek ve çevre ile
uyumlu bir işletmenin yapılması amaçlamaktır.
Çimento Fabrikasında da amaç, üretim yaparak elde edilen ürünlerin özellikle yurt
dışına satışı yapılarak Türk ekonomisine büyük miktarlarda döviz girdisi sağlamak ve aynı
zamanda gerekli çevresel etkilerin önüne geçilerek çevreci bir üretim gerçekleştirmektir.
Teknolojik Yatırım: Çimento fabrikasının ihtiyacı olan enerjinin tüketimini daha alt
seviyelerde tutmak için, enerji tüketimini azaltıcı, tesisteki verimi artırıcı, ortaya çıkan tozları
tekrar prosese geri döndürerek toz atığını azaltıcı teknolojik yatırımlar kullanılacaktır.
İlerleyen zamanlarda gelişen teknoloji ile çimento fabrikası üniteleri yenilenerek daha
modern bir tesis haline getirilmesi için çevresel yatırımlar yapılacaktır.
Su Kirliliği: Çimento Fabrikası projesi kapsamında sadece çalışacak olan
personelden kaynaklı evsel sıvı atıklar meydana gelecektir. Prosesten kaynaklı sıvı atıklar
oluşmayacaktır.
Proje kapsamında kullanılacak olan soğutma suyu devir daim uygulanarak
kullanılacak olup, atığı oluşmayacaktır. Soğutma sırasında eksilecek olan soğutma suyu ise
prosese proje alanına kadar yapılacak altyapı tesisleri ile şebekeden temin edilerek
eklenecektir.
Personelden kaynaklı evsel sıvı atıklar ise doğrudan çevreye deşarj edilmeyecektir.
Faaliyet alanı, Konya Büyükşehir Belediyesi mücavir alanda yer almaktadır. Ancak bölgede
henüz kanalizasyon sistemi bulunmamaktadır. Atıksuların ilk etapta Konya Büyükşehir
Belediyesi kanalizasyon sistemine verilmesi hususunda gerekli bağlantının yapılması
amacıyla Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığına başvuru yapılacaktır.
Konya Büyükşehir Belediyesi kanalizasyon sistemine bağlantının sağlanamaması
durumunda ise, inşaat ve işletme aşamasında; çalışacak olan toplam personel sayısı 84
kişinin üzerinde olacağından, 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede
Yayımlanarak Yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği ve 13.02.2008 tarih ve 26786
sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği’ne göre proje kapsamında arıtma tesisi yapılması
planlanmaktadır.
İnşaat ve işletme aşamalarında paket atıksu arıtma tesisinin işletilmesi durumunda
15/03/2012 Tarih ve 2012/9 sayılı Atıksu Arıtma/Derin Deniz Deşarjı Proje Onayı genelgesi
kapsamında Atıksu Arıtma Tesisi Projesi hazırlatarak ilgili mercilerden (Belediye, Valilik ya da
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) Proje Onayı alınacaktır.
Evsel sıvı atıkların arıtma tesisinde arıtılması yapılarak, kirli suların yüzeysel sulara ve
yeraltı sularına karışması engellenecektir.
Proje kapsamında yer alan diğer atıklar (evsel nitelikli, atık yağlar, tehlikeli atıklar vb.)
ulusal mevzuatlara uygun olarak sahadan uzaklaştırılacaktır.
13
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Proje kapsamında yer alan faaliyetlerin her aşamasında çevresel etkileri en aza
indirgemek amacıyla yapılacak olan yatırımlarla ve bu önlemlerin hayata geçirilerek
uygulanması ile birlikte çevresel etkilere daha alt seviyelere düşürülecektir.
Faaliyetten kaynaklı çevresel etkilerin minimum düzeyde tutularak, tesisin
sürdürülebilir kalkınma ilkeleri ile paralellik içinde işletilmesi, bölge ve ülke ekonomisine
katkıda bulunması ile çevresel fayda maliyet açısından olumlu bir tesistir.
İstihdam: Projenin inşaat aşamasında toplam 100 kişinin, işletme sırasında; çimento
fabrikasında 500 kişi çalıştırılması planlanmaktadır. Bu durum bölgede yeni iş kaynaklarının
oluşmasına olumlu yönde etken olacaktır. Tesisin kurulması ile birlikte fabrikanın ve
çalışacak personelin ihtiyaçları bölgeden karşılanacak olup, bölgede dolaylı olarak yeni iş
imkanları sağlanacaktır.
Peyzaj: Çimento fabrikasının çevresi ve içindeki peyzaj alanlarında yeşillendirme ve
ağaçlandırma işlemleri yapılarak, bölgenin daha yeşil ve peyzaj yönünden daha güzel olması
sağlanacaktır.
Tesis Yatırımı: Çimento Fabrikası için başlangıçta yatırım harcaması yapılacak olup,
bu yatırım sonucu üretilen çimentonun satışı ile her yıl satış geliri girdisiyle ülke ve bölge
ekonomisine büyük bir canlılık getirecektir.
Ülkemizdeki çimento sektörü, yıldan yıla artan ihracat hacmi ile GSMH’da önemli bir
konuma sahiptir. Tesisten üretilecek olan çimentonun büyük bir kısmının yurt dışına
ihracatının yapılacak olması, tesisin ülke ekonomisine önemli döviz girdisi olacaktır.
Çimento fabrikası gibi bir sanayi tesislerinin çevresel etkileri mevcuttur. Ancak bu tür
tesisler kurulurken amaç hem bir sanayi yatırımının ülke ekonomisine kazandırılması hem de
tesisten kaynaklanan çevresel etkilerin kanun ve yönetmelikler çerçevesinde gerekli
önlemlerinin alınarak çevreye en az zarar verecek şekilde çalıştırılması gerekmektedir. Bu
nedenle planlanan çimento fabrikasına yapılan yatırım ile birlikte, tesisten kaynaklanacak
olan çevresel etkilerin minimize edilmesi için gereken önlemleri için de yatırım yapılacaktır.
ÇED raporu genelindeki çevresel etkiler ve alınacak önlemler ile tesisten üretilen
ürünlerin satışından dolayı ülke ekonomisine büyük kazançlar sağlayacağı göz önünde
bulundurulduğunda “Çimento Fabrikası”nın ülke ekonomisine olumlu katkıları olacak ve
çevreci bir tesis olarak çalıştırılacaktır.
I.3. Proje kapsamındaki tüm ünitelerin özellikleri, hangi faaliyetlerin hangi ünitelerde
gerçekleştirileceği, kapasiteleri, faaliyet üniteleri dışındaki diğer ünitelerde sunulacak
hizmetler,
Çimento fabrikasında 1.600.000 ton/yıl klinker ve 2.000.000 ton/yıl çimento üretilmesi
planlanmakta olup, fabrika bünyesinde yer alan üniteler ve makine ekipmanlar aşağıda
verilmektedir. Fabrika bünyesinde proses ünitelerinin yanı sıra, yönetim binası, tamirhane,
laboratuar, güvenlik/giriş kontrol, otopark yer almaktadır. Çimento Fabrikasında yer alan
proses ekipman listesi Tablo 4'de verilmiştir.
14
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 4. Çimento Fabrikasında Yer Alan Proses Ekipmanları
Kireçtaşı Kırma Ünitesi
Yardımcı maddeler kırma
Stok alanı
Hammadde ve yardımcı maddelerin taşınması
Hammadde ve Yardımcı Maddeler Depolama
Farin Değirmeni
Farin homojenleştirme silosu ve fırın besleme sistemi
Ön ısıtıcı ve kalsinatör
Pişirme sistemi
Klinker taşıma
Klinker depolama
Çimento değirmeni dozajlama
Çimento Üretim
Çimento paketleme
Dökme Çimento yükleyicisi
Kömür değirmeni
Su deposu
Çekiçli kırıcı
Kırma ünitesi
Döner Ayrıştırıcı
Reclaimer(derleyici)
Köprülü sıyırıcı
Konveyör bant
Reclaimer(derleyici)
Taşıyıcılar
Kireçtaşı silosu
Kireçtaşı silosu torbalı filtre
Yardımcı madde silosu
Yardımcı madde silosu Filtresi
Silolar
Demir cevheri silosu
Demir cevheri silosu Filtresi
Kil silosu
Kil silosu Filtresi
Düşey değirmen
Silo
Filtreler
Yakıcı
Siklonlar
Kalsinatör
Döner fırın
Klinker kovalı taşıyıcı
Klinker silosu
Klinker silosu
Jips silosu
Silolar ve filtreler
Kireçtaşı
Cüruf
Bilyalı değirmen
Paketleme
Kapasite
Torbalı filtre
Dökme yükleyicisi
Kömür depolama silosu
Dikey kömür değirmeni
Kömür tozu silosu
Su tankı
Soğutma kulesi
2 adet
1 adet
1 adet
1 adet
2 adet
2 adet
1 adet
5 adet
1 adet
1 adet
1 adet
1 adet
1 adet
1 adet
1 adet
1 adet
2 adet
2 adet
4 adet
1 adet
6 adet
1 adet
2 adet
1 adet
1 adet
1 adet
2 adet
2 adet
2 adet
2 adet
2 adet
3 adet
1 adet
1 adet
2 adet
1 adet
2 adet
Fabrika ve öğütme tesislerinde üretilen çimentolar, çimento silolarında depolanır ve iki
şekilde piyasaya arz edilir:
Torbalı Çimento
: Çimento özel kağıt torbalara konulur. Bu torbalar Türkiye’de 50
kg.’lıktır (Bu miktar, bir yetişkinin tek başına kaldırabileceği en ağır yük olarak kabul
edilmiştir).
Dökme Çimento
: Çimento, silodan doğrudan özel tankerlere (silobas) yüklenerek hazır
beton tesislerindeki veya inşaat mahallindeki beton santrallerine sevk edilir.
Kullanım aşamasına kadar çimentonun havaya ve rutubete maruz kalmaması gerekir.
Bu amaçla torbaların kapalı alanlarda, bir platform üzerinde, aralarında hava sirkülasyonu
olacak şekilde istif edilmesi önerilir.
Çimentonun ana hammaddeleri kireçtaşı ve kildir. Çimento ve çimentonun ara
maddesi olan klinker üretiminde demir cevheri, boksit, kum v.b. yardımcı malzemeler de
ilaveten kullanılmaktadır. Bu malzemeler doğal olarak bulunduğu ortamdan ocak işletmesi
yöntemiyle alınır. Bu malzemeler fabrika sahasında stoklanma, ön karıştırma ve çeşitli kırma
işlemlerine tabi tutularak malzeme boyutu küçültülür.
15
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Çimento üretimi 4 ana prosesten oluşmaktadır:
1. Hammadde Hazırlama
2. Klinker Üretimi
3. Çimento Öğütme
4. Paketleme
1. Hammadde Hazırlama
Hammaddeler tozsuzlaştırma ünitesi ile donatılmış çeneli kırıcıda 25x25 mm çapına
düşürülerek, çeşitlerine göre silolarda stoklanır. Bu aşamada oluşan tozlar, transfer
noktalarındaki torbalı filtrelerle geri kazanılır.
Belirli kimyasal kompozisyona sahip kireçtaşı, kil, demir cevheri, v.b. gibi malzeme
öğütülerek ince bir toz haline getirilir. Bu toz “farin” olarak adlandırılır. İyi bir klinker elde
edilebilmesi için farin homojenize edilerek silolarda stoklanır.
2. Klinker Üretimi
Farin silosunda tartılarak alınan farin, siklonlardan oluşan bir ön ısıtıcı kuleye beslenir.
Farin 30 0C’den 1000 0C’ye kadar ısıtılarak %90 oranında kalsine olur.
Ön ısıtıcıda, farin aşağıya doğru hareket ederken fırın içerisinden gelen sıcak gaz
yukarıya doğru hareket eder. Birkaç kademe siklon kombinasyonundan oluşan ön ısıtıcıda,
farin ile sıcak gaz temas ederek ön kalsinasyon işlemi gerçekleşir.
Ön kalsinasyona uğrayan farin döner fırına girer. Toz kömür, doğal gaz, fuel-oil gibi
yakıtlar fırın çıkışında bulunan alev borusu vasıtası ile yakılır. Yakılan yakıt ve klinkerleşme
reaksiyonları ile birlikte fırın içi sıcaklık 1500-1600°C’ye çıkar. Fırın içerisinde malzeme çıkışa
doğru yaklaştıkça sıvılaşmaya başlar. İnce taneler granüle haline getirilip, birleşerek büyük
boylu klinker tanelerini oluşturur. Oluşan klinker taneleri fırın çıkışından soğutma ünitesine
geçerek ani soğutulur. Ani soğutulan klinker tanelerinin sıcaklığı 100°C’nin altına düşürülerek
klinker stokholünde stoklanır.
3. Çimento Öğütme
Portland çimentosu klinkerinin bir miktar alçı taşı ve çimento tipine bağlı olarak
puzolan, kalker, uçucu kül v.b. gibi katkılar ile öğütülmesi sonucu çimento elde edilir.
Çimentonun öğütülmesinde yaygın olarak bilyalı değirmenler kullanılır. İnce toz
halinde öğütülen çimento, silolarda stoklanır.
4. Paketleme
Çimento tiplerine göre silolarda depolanan çimentolar piyasadan gelen talepler
doğrultusunda dökme ya da torbalı olarak piyasaya arz edilir.
Faaliyet kapsamında yapılacak olan ünitelerin gösterildiği Genel Yerleşim Planı
EK-2’de verilmiştir.
I.4. Proje ünitelerinde kullanılacak proses yöntemleri ile teknolojiler, proses akım
şeması,
Çimento üretim prosesleri klinkerin elde ediliş biçimine göre farklılık gösterir. Klinker
üretiminde başlıca 3 ana teknoloji mevcuttur.
16
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
 Yaş Proses
 Yarı Yaş Proses
 Kuru Proses’dir.
 Yaş Proses
Bu proses yüksek oranda nem içeren hammaddeler ile Çimento yapımında kullanılır.
Yaş proseste hammadde su ile % 45-50 oranında karıştırılarak çamur değirmenlerinde
öğütülür ve bulamaç halinde stoklanır.
Öğütülmüş ve homojene edilmiş bulamaç halindeki hammadde çamur pompalarıyla
döner fırına beslenir. Döner fırında hammadde aşağıda belirtilen fiziksel ve kimyasal
değişimlere uğrar;
100 °C civarında hammadde, karışım suyunu kaybeder. 850 °C civarında hammadde
içindeki karbonatlar dekarbonasyona uğrar. Dekarbonasyon sonucu hammadde kuru
ağırlığının yaklaşık % 35‘ ini kaybeder.
CaCO3
CaO+CO2
1350-1500 °C civarında dekarbonasyon sonucu oluşan CaO, MgO, SiO2, Al2O3 ve
Fe2O3 ana oksitler kendi aralarında reaksiyona girerek Çimentonun yarı mamul maddesi olan
klinkeri oluştururlar. Oksitler arasındaki reaksiyonlar topluluğu kısaca sinterleşme veya
klinkerleşme deyimi ile ifade edilir.
Yaş sistemde, klinker pişirme kalorisi 1350-1550 K.Cal/kg klinker civarındadır. Yaş
proses sistemi hammaddenin çok nemli olması durumunda ekonomik olmaktadır.
Aksi takdirde, klinker pişirme kalorisinin yüksek olması nedeniyle diğer sistemlere
göre ekonomik değildir.
 Yarı Yaş Proses
Bu proseste, oranlanmış olan hammadde karışımı, hammadde değirmenlerinde (Farin
değirmenlerinde) 90 micron elekte % 10-17 bakiye bırakacak şekilde öğütme ve kurutma
işlemine tabi tutulur. Öğütülmüş hammadde (farin) stok ve homojene silolarında stoklanır.
Farin, granoletörde % 10-15 arasında su ile karıştırılarak granül hale getirilir. Granül edilmiş
farin, döner fırın girişindeki lepol ızgara sisteminde 650-750 °C kadar ısıtılır. 650-750 °C
kadar ısıtılmış ve kısmen dekorbanize olmuş farin döner fırına alınır.
Kısmen dekorbanize olmuş halde fırına verilen farinin fırın içindeki geçirdiği evreler
yaş sistemdeki prosesin aynısıdır. Bu proseste klinker pişirmede kalori sarfiyatı 1100-1200
Kcal/kg klinkerdir. Ön ısıtmalı kuru proseslere göre klinker pişirme kalorisi yüksektir.
Bu nedenle bu sistem kuru prosese göre ekonomik değildir. Ancak yaş sisteme göre
ekonomiktir.
 Kuru Proses
Kuru prosesde hammadde yarı yaş proseste olduğu gibi öğütülerek farin haline
getirilir. Farin çok kademeli siklonlardan oluşan bir ön ısıtıcıda ısıtılır. Burada hammaddenin
dekorbanizasyonu % 80-90 oranında tamamlanır. Malzeme daha sonra diğer sistemlere
oranla kısa boylu bir döner fırında klinkerleştirilir ve soğutucuya gönderilir. Kuru prosesin
kullanımı, diğer proseslere göre daha düşük olup 750-950 kcal/kg klinker dolayındadır.
17
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Klinker pişirme kalorisinin düşük olması nedeniyle kuru proses mevcut üretim prosesleri
içinde en ekonomik prosestir.
Planlanan çimento
gerçekleştirilecektir.
fabrikasında
kuru
proses
yöntemi
ile
üretim
işlemleri
Proje kapsamında işletilecek Çimento Fabrikasına ait Üretim Şeması Şekil 2’de ve İş
Akım Şeması Şekil 3’de verilmiştir.
Şekil 2. Çimento Fabrikası Üretim Akım Şeması
18
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Ana ve Yardımcı Hammaddelerin Ocaklardan
ve/veya Piyasadan Tesis Alanına Getirilmesi ve
Cinslerine Göre Ayrı Ayrı Stoklanması
Ana ve Yardımcı Hammaddelerin Kırılması ve
Stokhole Taşınarak Stoklanması
Kalker ve Katkı Maddeleri
Stok Alanı Filtreleri
Kömür Değirmeni Filtreleri
Stokholden Alınan Hammaddeler (Kalker ve Kil)
Formülasyona Göre Karıştırılarak Farin
Değirmeninde Öğütülmesi
Farin Adını Alan Karışım Pişirilmek Üzere Farin
Stoklarında Stoklanması
Farin Değirmeni Filtreleri
Farin Silosu Filtreleri
Farinin, Farin Stok Alanından Alınarak Ön Isıtıcıya
Gönderilmesi
Farinin Ön Isıtıcıdan Geçirilerek Döner Fırında
Pişirilerek Klinkerin Üretilmesi
Klinker Soğutucu Filtreleri
Döner Fırından Çıkan Klinkerin Soğutucuda
Soğutulması
Klinkerin Klinker Stokholünde Stoklanması
Klinker Silo Filtreleri
Klinker, Alçıtaşı ve Üretilecek Olan Çimento Cinsine
Göre Uygun Katkılar Eklenerek Çimento
Değirmeninde Öğütülmesi
Çimento Değirmeni
Filtreleri
Çimento Değirmeninden Çıkan Çimentonun
Ambalajlanması (torbalı çimento)
Paketleme Ünitesi Filtreleri
Çimentonun Talebe Göre (torbalı veya dökme) Satışa
Sunulması
Şekil 3. Çimento Fabrikası İş Akım Şeması
19
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
I.5. Proje için gerekli hammadde, yardımcı madde ve kimyasalların özellikleri,
miktarları, nasıl ve nereden temin edileceği,
Çimento fabrikasında yılda 1.600.000 ton klinker üretilecek olup, klinkerin alçıtaşı ve
puzolanik malzemeler ile karıştırılarak öğütülmesi sonrası yıllık 2.000.000 ton çimento
üretimi yapılacaktır.
Klinker üretiminde yaklaşık; % 73’ü kireçtaşı, %27’si ise kil, Çimento üretiminde
yaklaşık %5 alçıtaşı, yaklaşık %19 ise puzolanik malzemeye (tras, cüruf vb) ihtiyaç
duyulmaktadır.
Kireçtaşı ve kil madeni fabrika bünyesinde kırma-eleme ve öğütme işlemlerine tabi
tutulduğunda kireçtaşında % 6, kilde ise % 17 civarında,
Çimento üretiminde ihtiyaç olunan alçıtaşı ve puzolanik malzemenin neminden dolayı
alçıtaşında %5, puzolanik malzemede ise %15 civarında kayba uğramaktadır.
Buna göre çimento fabrikasının işletilmesi sırasında ihtiyaç duyulan malzeme
miktarları Tablo 5’de verilmiştir.
Tablo 5. İhtiyaç Duyulan Malzeme Miktarı Hesaplamaları
Malzeme
%
Kireçtaşı 0,73
Kil
0,27
Tras
0,05
Diğer
0,19
İhtiyaç
ton/yıl
1.600.000 x 0,73 1.168.000
1.600.000 x 0,27 432.000
2.000.000 x 0,05 100.000
2.000.000 x 0,19 380.000
Kayıp
%
ton/yıl
0,06 1.168.000 x 0,06
0,17 432.000 x 0,17
0,05 100.000 x 0,05
0,15 380.000 x 0,15
Toplam İhtiyaç (ton/yıl)
70.080
73.740
5.000
57.000
1.168.000 + 70.080
432.000 + 73.440
100.000 + 5.000
380.000 + 57.000
1.238.080
505.440
105.000
437.000
Tablo 5’de yapılan hesaplamalarda çimento fabrikasında ihtiyaç olan hammadde ve
yardımcı madde miktarları;
Kireçtaşı Miktarı
Kil Miktarı
Alçıtaşı Miktarı
Puzolanik Malzeme (tras, curuf vb.) Miktarı
: 1.238.080 ton/yıl
: 505.440 ton/yıl
: 105.000 ton/yıl
: 437.000 ton/yıl’dır.
Proje kapsamında ihtiyaç olunan hammadde, faaliyet sahibinin bölgedeki mevcut
ocaklarından karşılanacaktır. Yardımcı hammaddeler ile alçıtaşı ve gerektiğinde demir
madeni bölgeden satın alınarak temin edilecektir. Çimento fabrikası İR 7914 nolu ruhsat
sahası içinde yer almaktadır. Faaliyet alanında yer alan malzeme hafriyat çalışmaları
sırasında alınacaktır. İR 7914 nolu ruhsat sahası 1/25.000 ölçekli topoğrafik haritaya
işlenmiştir. Tesiste kimyasal madde kullanılmayacaktır.
 Proje İçin Gerekli Yardımcı Madde Miktarları
Çimento üretiminde ihtiyaç duyulacak diğer yardımcı maddeler yakıt olarak
kullanılacak olan kömür ile ambalajlamada kullanılacak kağıt torbalardır.
 Kömür
Klinker üretiminde farin fırını için ihtiyaç duyulan yakıt, yurt dışından ithal ve yurtiçi
kaynaklarından sağlanacak olan linyit kömürüdür.
20
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Klinker üretimi esnasında, yıllık tonajın %15’i kadar linyit kömürü kullanılacak olup
buna göre;
1.600.000 ton (klinker için) x %15 = 240.000 ton kömür kullanılacaktır.
Klinker üretiminde kullanılacak kömür; 5000 cal, yerli ve ithal kömürün karıştırılması
suretiyle kullanılacaktır.
Faaliyet kapsamında ek yakıt olarak tehlikeli atık kullanılmayacaktır. Ancak ileride
ihtiyaç olması durumunda çimento fabrikasında ek yakıt olarak tehlikeli atığın kullanılmasının
söz konusu olması halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan Çevre İzni ve Çevre Lisansı
alınacaktır.
 Kağıt Torba
Fabrikada üretilecek çimentonun bir kısmının kağıt torbalarda paketlenerek satışa
sunulması planlanmaktadır. Bunun için 50 kg’lık kağıt torba ile sling bag’a ihtiyaç
duyulacaktır. Bu ürünler piyasadan hazır olarak alınacaktır.
I.6. Projede üretilecek nihai ve yan ürünlerin üretim miktarları, nerelere ne kadar nasıl
pazarlanacakları ve depolanması,
Konya İli, Selçuklu İlçesi, Sarıcalar Köyü sınırları içerisinde kurulması planlanan
“Çimento Fabrikası”nda, üretilecek çimentonun ve klinkerin; Türkiye genelinde ve yakın
bölgelerdeki inşaat ve altyapı sektörlerinde kullanılmak üzere de satışı yapılacaktır.
Çimento fabrikasında portland çimento üretimi gerçekleştirilecektir. Bunlar;




Portland Çimento.CEM I 42,5 R (Dökme)
Portland Çimento.CEM I 42,5 R (Torbalı+Sling bag'li)
Portland-KomPoze Çimento.CEM II A 42,5 R (Dökme)
Portland Çimento.CEM II B 32,5 R (Torbalı)
Çimento fabrikasının kurulması ile yılda 1.600.000 ton klinker üretilecek olup, klinkerin
alçıtaşı ve puzolanik malzemeler ile karıştırılarak öğütülmesi sonrası yıllık 2.000.000 ton
çimento üretimi gerçekleştirilecektir.
Üretimin tamamı Katkılı Portland Çimento olarak gerçekleştirilecektir. Ara ürün olarak
üretilecek olan klinker kapalı klinker silosunda, nihai ürün olarak üretilecek çimento ise kapalı
çimento silolarında depolanacaktır.
Çimento Fabrikası, konumu gereğince hem kara yoluna hem de demir yoluna yakın
mesafede bulunmakta olup, üretilen ürünlerin dağıtımının bu yollar üzerinden yapılması
planlanmaktadır.
I.7. Proje kapsamında kullanılacak makinelerin, araçların ve aletlerin miktar ve
özellikleri,
Çimento Fabrikası üretim hattına ait ana üniteler Bölüm I.3’de verilmiştir. Projenin
inşaat aşamasında kamyon, ekskavatör, dozer, vinç, transmikser, beton pompası gibi iş
makinelerinin kullanılması planlanmakta olup ekipman listesi Tablo 6'da verilmiştir.
21
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 6. Çimento Fabrikası İnşaat Aşamasında Kullanılacak Olan Makine Ekipman Listesi
Makine Adı
Kamyon (Damperli)
Ekskavatör
Dozer (Paletli)
Greyder
Vinç
Yükleyici
Kompresör
Kazıcı
Delici
Adet
8
4
1
3
2
3
1
3
10
Gücü (kW)
235
88
95
147
147
110
29
88
150
I.8. Proje için seçilen yer ve kullanılan teknoloji alternatiflerinin değerlendirilmesi
Faaliyet sahibi tarafından; Konya İli, Selçuklu ilçesi Sınırları içerisinde Klinker ve
Çimento üretilmesi amaçlanarak Çimento Fabrikası kurulması planlanmaktadır.
Proje kapsamında işletilmesi planlanan Çimento Fabrikasında; ülkemizde ve
Dünya’da yaygın olarak kullanılmakta olan kuru proses ile üretim gerçekleştirilecektir.
Faaliyet alanı seçilirken Tesisin bu alanda kurulmasının başlıca nedeni, Çimentonun
en çok ihtiyacı olunan hammaddelerin fabrika alanı mücavirinde olmasıdır. Çimento
hammaddelerinin tesis alanına yakınlığı kritik bir öneme sahiptir.
Dünyadaki çimento üretim prosesleri, klinkerin elde edilme biçimine göre farklılık
göstermektedir. Klinker üretiminde başlıca üç ana teknoloji mevcut olup, bunlar yaş proses,
yarı yaş proses ve kuru prosestir.
Taş ve Toprağa Dayalı Ürünler Sanayi Özel İhtisas Komisyonu Raporu’nda; Çimento
üretim metod ve teknolojisinde en önemli farklılıklar fırın ünitelerinde kendini göstermektedir.
Elektrik enerjisi tüketiminde yaş metodun 20 kws/ton çimento mertebelerinde bir avantaj
göstermesine karşın, kuru metot ısı enerjisi tüketiminde yaş metodun 1.450-1.650 kcal/kg
klinker tüketimine 700-900 kcal/kg klinker ısı enerjisi tüketimi ile üstünlük göstermektedir.
Yaş sistemde, gerekli tashihler yapıldıktan ve homojenize edildikten sonra zincirli
uzun fırınlara sevkedilen çamur giriş tarafındaki zincir bölgesinde rutubetini kaybeder, orta
bölgede kalsine olur çıkış tarafındaki sinter bölgesinde klinkerize olur ve soğutucuya dökülür.
Bu sistem ancak hammaddenin çok rutubetli ve sedimanter marn ve kilden oluşması halinde
ekonomik olabilir. Ülkemizde yaş fırınların çoğunluğu 1965-1973 yılları arasında üretim
kapasitelerinin arttırılması amacı ile 1974 yılından itibaren yakıt tasarrufu sağlamak amacı ile
kuru sisteme çevrilmişlerdir.
Yarı yaş sistemde, Lepol sisteminde farin, eğik bir döner tabak üzerinde % 14-16
rutubetli granül hale getirilmekte, sevk edildiği hareketli ızgarada rutubetini kaybederek
kısmen kalsine olmakta ve takiben kısa döner fırında önce kalsinasyon tamamlanmakta,
sonra da klinkerizasyon gerçekleşmektedir. Bu sistemde 5.000 ton/gün kapasiteye kadar
ulaşılabilmiştir.
Kuru sistemli çimento üretiminde ise konkasörde kırılmış hammadde, farin
değirmeninde öğütülerek homojene edilir. Öğütme işlemi sırasında farin, fırından alınan
yanma gazları ile kurutulur. Kurutma ve ısıtma işlemleri yaş ve yarı yaş sistemden farklı
olarak döner fırında yapılmamaktadır. Bu nedenle fırın boyu diğerlerine göre kısadır. Kuru
sistem fırınlarda yalnızca kalsinasyon ve sinterleme işlemleri yapılmaktadır. Ön ısıtıcı
ünitesinde döner fırın çıkışındaki gaz siklon kademelerinden geçerken enerjisini vererek
soğur, homojene edilmiş farin ise ters istikamette geçerken enerji ile ısınır ve kısmen kalsine
22
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
olur. Kademe sayısı 4 veya daha fazla olabilmektedir. Kademe sayısı arttıkça ısı tasarrufu
artar. Kuru sistem fırınların ön kalsinasyon sistemini de içermesi halinde yakıt döner fırından
başka kalsinatörde de yakılmaktadır. Kalsinatöre sekonder hava olarak soğutmadan sıcak
gaz alınmaktadır. Ön ısıtıcılı kuru sistem döner fırında fırına girişteki kalsinasyon derecesi en
fazla % 40 iken, ön kalsinasyonlu sistemlerde bu değer % 80-90 oranına kadar ulaşmaktadır.
Ön kalsinasyonlu döner fırınlarda kalsinatörde düşük kalorili kömür kullanımı sağlanabildiği
gibi ısı tüketimi düşer (% 5-10) ve fırın kapasitesi artar.
Sonuç olarak hammadde vasfı, yüksek kükürt içeriğine sahip yakıtların
kullanılabilecek olması, yaş sisteme göre daha düşük ısı enerjisi tüketimi dolayısı ile proje
için Avrupa’da ve Türkiye’de yaygın bir şekilde kullanılmakta olan kuru proses teknolojisi
seçilmiştir.
Çimento sektöründeki çevresel etkilerin başında toz faktörü en ön sırayı çekmektedir.
Günümüz çimento teknolojisinde, çimento fabrikalarından kaynaklanan toz ve emisyonların
bertarafı ve azatlımı için, filtreler kullanılmaktadır. Bunun yanından yakın zamana kadar
çimento değirmenleri yatay olarak kullanılmakta olup, yeni teknolojide, çimento değirmenleri
dikey olarak tasarımları yapılarak, değirmenlerde ortaya çıkan tozlar, değirmen içinde doğal
yerçekimi ile kendi içinde çökelmekte olup, dışarıya toz çıkışı daha az seviyelere
indirgenmektedir. Dışarıya olan toz çıkışı da filtrelerle toplanarak bertaraf edilmektedir.
Kuru sistemli çimento fabrikalarında pişirme ünitesinin ısıl verim ve üretim kapasitesi,
tesis bünyesindeki döner fırından çıkan gaz akımı üzerine bir veya daha fazla sayıda siklon
tip ön ısıtıcı kademenin ilave edilmesi suretiyle geliştirilmiştir. Bu tür sitemler ön ısıtıcı ünitesi
olarak adlandırılmaktadır.
Bu sistemde siklonlar dikey ve sıralı dizayn edilmekte ve ön ısıtıcı kulesi içinde yer
almaktadır. Döner fırında yakma sonrası ortaya çıkan sıcak gaz, ön ısıtıcı siklonlarında
yerçekimi faktörü ile aşağıya doğru inen çimento hammaddeleri arasından ters yönde
geçirilmektedir.
Ön ısıtıcı kulesinden çıkan sıcak gazlar ise hammadde değirmeninde yapılan kurutma
işlemlerinde ısı kaynağı olarak da kullanılacaktır. Hammadde değirmeninden sonra
yerleştirilen mekanik toplayıcı olan torbalı filtreler aracılığı ile yakalanan tozlar, sisteme tekrar
geri devrettirilecektir.
Sistemdeki pişirme işleminden sonraki aşama klinker soğutma ünitesidir. Döner
fırından yüksek sıcaklıkta çıkan klinker soğutucular (ızgaralı yada döner vb) yardımı ile
soğutulmaktadır. Bu Soğutucu sistemlerinde klinkerin arasından hava geçirilerek soğutma
işlemi yapılmakta ve yaklaşık 1.000 ºC olan klinkerin sıcaklığı soğutma sonrası 100 ºC’ye
düşürülmektedir.
Soğutma havası daha sonra yanma havası olarak kullanılmak üzere döner fırına
verilmektedir. Soğutulan klinker bantlı konveyörler ile taşınarak öğütme ünitesine
nakledilmektedir.
Çimento üretim prosesinde son aşama öğütme ve paketleme aşamasıdır. Bu
aşamada klinker içerisine priz süresinin ayarlanması amacıyla alçı ve tras eklenerek öğütülen
klinker toz çimento halini almaktadır.
Söz konusu çimento fabrikasında kuru sistem teknolojisi kullanılacaktır.
23
BÖLÜM II
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
BÖLÜM II: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU
II.1. Bölgeye ilişkin 1/50.000, 1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli yürürlükte bulunan planlar
(bu planların proje özeti ekine plan paftası, lejant ve plan hükümlerinin onaylı aslının
aynı ibareli ıslak imzalı ve orijinal boyuttaki kopyalarının yer alması, ÇED Raporu plan
adı ve onay tarihi ile proje alanının plandaki durumu hakkında bilgi verilmesi)
Çimento Fabrikası, Konya İli, Selçuklu İlçesi, Sarıcalar Köyü sınırları içerisinde
kurulması planlanmaktadır.
Proje alanı, Konya-Karaman Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı”
(L29 Paftası) içinde yer almaktadır. Faaliyet alanı, Çevre Düzeni Planına göre mera ve
tarımsal nitelikli alanda kalmaktadır. Konya-Karaman Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli
Çevre Düzeni Planı EK 4 olarak verilmektedir.
Proje alanının 90.750 m2.lik kısmında Bezirciler Nakliyat İnşaat Tic. San. Ltd. Şti.
tarafından Klinker Öğütme Tesisi’nin işletilmesi planlanmış ve Konya Büyükşehir Belediye
Başkanlığı’na İmar Planı tadilatı için başvurulmuş ve faaliyet alanı sanayi alanı olarak ilan
edilmiştir. Aynı alanı da içerisine alacak şekilde toplam 167.900,833 m 2alanda bölge ve ülke
genelinde çimento talebi değerlendirilerek Çimento Fabrikası yapılması ve işletilmesi
planlanmıştır. Çimento Fabrikası için İmar Planı Revizyonu yapılacaktır. Proje alanının imar
planına ilişkin durumu ile ilgili Selçuklu Belediyesi’nden görüş alınmış olup, EK-1 Resmi
Belgelerde verilmiştir.
II.2. 1/25.000 ve 1/5000 lik halihazır harita üzerinde faaliyet alanı merkezli 1 km lik
yarıçap üzerinde yer altı sularını, yerüstü sularını ve deprem kuşaklarını gösterir
analiz, jeolojik yapı, köy yerleşik ve sanayi alanları, ulaşım ağı, enerji nakil hatları,
arazi kabiliyeti, koruma alanları, diğer stratejik bölgeler ve bu stratejik bölgelerin
etkilenen alanlarının gösterimi,
Çimento Fabrikası Konya İli, Selçuklu İlçesi sınırları içinde yer almaktadır. Faaliyet
alanlarının gösterildiği 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Harita EK-3’de verilmiştir.
Proje Alanı Jeolojisi: Proje alanında kristalize kireçtaşları ile alüvyon ve yamaç
molozu oluşmuştur.
Kristalize Kireçtaşları (Jkr): Proje sahasının geniş bir bölümünü kapsayan bu
formasyon rekristalize kireçtaşlarından oluşmaktadır. Rekristalize kireçtaşları yer yer
mermerleşmiştir. Beyaz renkli olan kireçtaşlarındaki katmanlaşma korunmuş olup, yer yer de
katmanlanmaya koiut yapraklanma gelişmiştir.
Yamaç Molozu (Ym): Kuaterner yaşlı olan birim, yamaçlar boyunca uzanan
döküntüleri kapsar ve tutturulmamış kiltaşı, konglemera ve çamurtaşlarından oluşur. Bu
birimin yaşı Pliyo-Kuaterner yaşındadır.
Alüvyon ( Al ): Birim bölgedeki dere yataklarında ve düzlüklerde yüzeylenen
Kuaterner-Güncel yaşında olan çakıltaşı, kum, çamur depolarından oluşmuştur.
Deprem Durumu: Proje alanı 18 Nisan 1996 tarihli Bayındırlık ve İskân Bakanlığı
“Türkiye Deprem Haritası” verilerine göre 4. Derece deprem alanı içerisinde yer almaktadır.
Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri: Proje alanı içinde herhangi bir yüzeysel su
kaynağı bulunmamaktadır.
24
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Proje alanı içinde ve yakın çevresinde göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alanlar
bulunmamaktadır.
Proje alanı ve yakın çevresinde içme, kullanma, sulama suyu, su ürünleri istihsali,
ulaşım, turizm, elektrik üretimi ve diğer kullanımlara sunulmuş herhangi bir yüzeysel su
kaynağı bulunmamaktadır.
Proje Alanının Hidrojeolojik Özellikleri: İnceleme alanında bulunan kireçtaşları bol
kırıklı, çatlaklı ve karstik olduklarından akifer kaya özelliğindedir. Kırık ve çatlaklar, karstik
boşluklar nedeniyle ikincil gözeneklilik artmakta, bu da akifer olma özelliğini olumlu yönde
etkilemektedir. Yağışlardan süzülme, kırık ve çatlaklar boyunca olmaktadır. İnceleme alanı
içerisinde birimin yüzeysel beslenme alanı oldukça azdır.
Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri: Konya ilindeki yüzeysel su
kaynakları yağmur suları ile beslenim göstermektedir. Proje alanı içinde bir adet kuru dere
yatağı olup, proje alanı içinde ve yakın çevresinde sürekli akış gösteren yüzeysel su
kaynakları bulunmamaktadır.
Mevcut olan kuru dere yatağı sadece yağışlı dönemlerde kuzeyden güneye doğru
akış göstermekte olup, proje alanının güneyinde bulunan alüvyonları beslemektedir.
Proje yakın çevresinde bulunan ve statik ölçümleri yapılan kuyulardan alınan
sonuçlara göre Proje alanında yer altı suyu akım yönünün KB-GD’ya doğru olduğu ve hidrolik
eğimin 0,01 olduğu belirlenmiştir.
Proje alanın çevresinde DSİ ve özel şahıslar tarafından açılan sondaj kuyuları ile halk
tarafından kullanım amaçlı açılan keson kuyular bulunmaktadır. Kuyular işletme amaçlı
açılmış olup derinlikleri de 100 – 200 metre arasında değişmektedir. Proje alanı çevresindeki
kuyuları gösterir harita Şekil 4’de verilmiştir.
Kuyularda 1 metre nebati toprak kesildikten sonra genelde 24-70 metre kadar killi zon
geçildikten sonra, marn bantlı kireçtaşı ve kireçtaşı ya da killi kireçtaşı geçilmiştir.
Faaliyet alanı Konya Kapalı Havzası 16/2-b havzasında yer almaktadır. Bölgede
bulunan ve DSİ Bölge Müdürlüğünden alınan verilere göre bazı kuyulara ait bilgiler aşağıda
verilmiştir.
Tablo 7. Yakın Çevrede Bulunan Kuyulara Ait Bilgiler
İli
İlçesi
Köyü
Konya Selçuklu Sarıcalar
Konya Selçuklu Sarıcalar
Adı_Soyadı
kuyu 13488
kuyu 24907
Y_Koor X_Koor Derinliği Debi
469224 4217702
0
0
469653 4217793
0
0
Açıklama
Pompa Yok
Faal
Selçuklu Sarıcalar
kuyu 13487
Selçuklu Merkez Sarıcalar Sulama Koop.
Selçuklu Sarıcalar
kuyu 24908
Selçuklu Sarıcalar
kuyu 11274-C
470024
470455
470471
470770
4217944
4217731
4217814
4217533
0
0
0
0
0
0
0
0
Faal Koop yenileme
Ruhsatlı.
Faal
Faal
Konya Selçuklu Merkez Sarıcalar Sulama Koop.
Konya Selçuklu Sarıcalar
kuyu 11274-B
Konya Selçuklu Merkez Sarıcalar Sulama Koop.
470784
470810
470982
4217583
4217632
4217562
0
0
0
0
0
0
Ruhsatlı.
Faal
Ruhsatlı.
471023
471070
4217567
4217621
0
0
0
0
Faal
Konya
Konya
Konya
Konya
Konya Selçuklu Merkez
Konya Selçuklu Sarıcalar
Bierciler Taş Ocağı
kuyu 24909
25
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 4. Proje alanı çevresindeki kuyu yerlerini gösterir harita.
Çimento fabrikası faaliyetlerinin proje alanı çevresindeki sondaj kuyularının
beslenmesini ve işletilmesi söz konusu değildir. Konu ile ilgili olarak hazırlanan Proje alanı
yakın çevresine ait Hidrojeolojik Etüt Raporu EK-10’da verilmiş olup ayrıca Bölüm III.3. ve
Bölüm III.4.’de hidrojeolojik özellikler detaylı anlatılmıştır.
Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri: Konya ovası'nın
kuzeyinde, Yukarıpınarbaşı ve çimento fabrikası çevresinde hemen yüzeyden başlar.
Ovaların güneyine doğru Alakova- Alibeyhüyüğü çevrelerinde de durum aynıdır. Ancak bu
kesimlerden doğu ve kuzeydoğuya doğru derine inerler. Konya kuzeyinde Tömek ve
Eğribayat Köyü çevresinde 100 m. derinlikte olmalarına rağmen, Tömek'ten doğuya doğru
Divanlar Köyü çevresinde 300 m. derinliktedirler. Altınekin Ovası'nda da yüzeyden başlarlar
ve yeraltısuyu bakımından çok verimlidirler.
Ovalardaki diğer tüm birimleri örten ve ovaların hemen hemen tüm yüzeyini kaplayan
Pliyokuvaterner yaşlı genç çökellerin kalınlıkları ve litolojik özellikleri, ovanın her tarafında
aynı değildir. Çökeller Konya Ovası'nın batısında Hatip ve Alakova çevresinde kum ve
çakıllardan ibarettir. Doğuya doğru gidildikçe killi seviyeler hakim olmaya başlar. Yarma
Kasabası çevresinde 250 m. kalınlığa erişen çökeller, kuzeydoğuya doğru Divanlar Kasabası
çevresinde 300 m.'yi bulur (*Kaynak: İl Çevre Durum Raporu.2007).
Rüzgar Santralleri: Proje alanı kuzeyinde rüzgar enerji santralleri bulunmakta olup
söz konusu santraller EK-3’de verilen topoğrafik harita üzerine işlenmiştir. Proje alanına en
yakın rüzgar enerji türbini yaklaşık 900 m mesafede bulunmaktadır. Çimento fabrikası
projesinin rüzgar santrallerine herhangi olumsuz bir etkide bulunması beklenmemektedir.
Yerleşim alanları: Proje alanına en yakın yerleşim yeri, sahanın yaklaşık 3200 metre
güneybatısında yer alan Sarıcalar Köyüdür. Bunun yanında sahanın yaklaşık 4200 metre
kuzeybatısında Çandır Köyü ile yaklaşık 4300 metre güneydoğusunda Karaömerler Köyü
bulunmaktadır.
26
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Yüksek Hızlı Tren Hattı: Proje alanının yaklaşık 1750 m mesafe doğusundan
Ankara-Konya Yüksek Hızlı Tren Hattı geçmektedir. Bu doğrultuda TCDD Yüksek Hızlı Tren
Bölge Müdürlüğüne görüş sorulmuştur. Çimento fabrikası projesinin Yüksek Hızlı Tren
Hattına herhangi olumsuz bir etkide bulunması beklenmemektedir.
Karayolu: Proje alanına en yakın asfalt yol olan Konya-Ankara Devlet Yolu (D-715)
proje alanına yaklaşık 6000 metrelik yol ile bağlanmaktadır. Faaliyet alanına yaklaşık 17 km
mesafede Konya-Afyonkarahisar Karayolu bulunmaktadır. Ancak yapılması planlanan Konya
Çevre Yolunun ileriki yıllarda işletmeye geçmesi ile birlikte Konya Çevre Yoluna bağlantı yolu
ile bağlanması planlanmaktadır.
II.3. Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu (Bütün idari ve sosyal ünitelerin, teknik
altyapı ünitelerinin varsa diğer ünitelerin proje alanı içindeki konumlarının vaziyet
planı üzerinde gösterimi, bunlar için belirlenen kapalı ve açık alan büyüklükleri,
binaların kat adetleri ve yükseklikleri, depolama alanları, yollar, şantiye binalarının
gösterilmesi),
Çimento Fabrikası üretim hattına ait ana üniteler Bölüm I.3’de verilmiş olup ünitelerin
proje alanı içindeki konumları EK 2’de verilen Çimento fabrikası Genel Yerleşim Planı
üzerinde belirtilmektedir.
II.4. Arazinin mülkiyet
fotoğrafların eklenmesi,
durumu,
koordinatları,
faaliyet alanına
ait panoramik
Rapora konu “Çimento Fabrikası”; Konya İli, Selçuklu İlçesi, Sarıcalar Köyü sınırları
içinde gerçekleştirilecektir. Faaliyet alanı çevresinde malzeme ocakları, kırma-eleme tesisleri
yer almaktadır. Faaliyet alanının güney kesiminde tarım alanları bulunmaktadır.
Faaliyet alanı, Bezirciler Nakliyat İnşaat Tic. San. Ltd. Şti.’ne ait İR 7914 nolu işletme
ruhsatı içinde yer almaktadır.
Proje alanına en yakın yerleşim yeri, sahanın yaklaşık 3200 metre güneybatısında yer
alan Sarıcalar Köyüdür. Bunun yanında sahanın yaklaşık 4200 metre kuzeybatısında Çandır
Köyü ile yaklaşık 4300 metre güneydoğusunda Karaömerler Köyü bulunmaktadır (Bkz. EK3).
Faaliyet alanı koordinatları Tablo 8’de verilmektedir.
Tablo 8. Faaliyet Alanı Koordinatları
Koor. Sırası
Datum
Türü
D.O.M.
:
:
:
:
Sağa,Yukarı
ED-50
UTM
33
Koor. Sırası
Datum
Türü
D.O.M.
:
:
:
:
Enlem,Boylam
WGS-84
COĞRAFİK
--
Zon
Ölçek Fak.
469234,818
469606,482
:
:
:
:
36
6 derecelik
4218125,612
4218125,600
Zon
Ölçek Fak.
38,108778
38,108791
:
:
:
:
--32,648747
32,652986
469905,108
469857,210
469492,842
469449,303
469416,096
469371,478
469344,376
:
:
:
:
:
:
:
4218125,600
4217929,632
4217780,220
4217796,115
4217804,174
4217815,003
4217821,581
38,108801
38,107033
38,105674
38,105816
38,105888
38,105984
38,106042
:
:
:
:
:
:
:
32,656393
32,655854
32,651705
32,651207
32,650828
32,650319
32,650010
27
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Çimento Fabrikası;
-
Faaliyet Alanı Yer Bulduru Haritası
Fotoğraflar
Faaliyet Alanı Uydu Haritaları
Faaliyet Alanı 1/25.000 Ölçekli Topoğrafik Haritası
1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı ve Lejantı
olarak verilmektedir.
28
Şekil 5,
Şekil 6-7-8-9,
Şekil 10,
EK 3,
EK 4,
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Proje Alanı
Şekil 5. Yer Bulduru Haritası
29
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 6. Faaliyet Alanı Görünümleri-1
Şekil 7. Faaliyet Alanı Görünümü-2
30
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 8. Faaliyet Alanı Görünümü-3
Şekil 9. Faaliyet Alanı Görünümü-4
31
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 10. Faaliyet Alanı Uydu Görüntüsü
32
BÖLÜM III
PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT
ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
BÖLÜM III: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ
(Fiziksel ve Biyolojik çevrenin özellikleri ve doğal kaynakların kullanımı)
III. 1. Jeolojik Özellikler (Bölge ve inceleme alanı jeolojisi, büyük ölçekli jeolojik harita
ve stratigratik kesit, talep edilen alanlardan geçecek şekilde en az iki jeolojik enine
kesit alınması, proje ile ilgili birimin/formasyonun ve mücavirinin detaylandırılması,
bütün formasyonlarının lejantta daha detaylı açıklanması, jeoloji haritası–jeolojik enine
kesit ve lejantın stratigrafi dikkate alınarak birbiri ile uyumlu ve usulüne uygun olarak
hazırlanması)
Proje kapsamında proje alanları ile ilgili Planlamaya Esas Jeolojik-Jeoteknik Etüt
Raporu hazırlanarak resmi onayları (Fen Kurulu) yapılacaktır. İşleme alınacak olan
Planlamaya Esas Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporunun sonuç ve öneriler kısmı ile inceleme
alanının yerleşime uygunluk değerlendirmesi kısmında belirtilen tüm öneri ve önlemlere
titizlikle uyulacaktır. Yapılması planlanan Çimento Fabrikası ile ilgili parsel bazında
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün (Mülga) bina ve bina türü
yapıların projelendirme safhasında gerekli olan Zemin ve Temel Etütlerinin, Uygun ve
standart bir metotla yapılabilmesini sağlamak amacıyla 28/06/1993 tarih ve
B09.0.YFK.0.00.00.00-6-5/373 sayılı Genelge ile “Zemin ve Temel Etütü Raporunun
Hazırlanmasına İlişkin Esaslar” doğrultusunda Zemin Etüt Raporu yapılacak, resmi onaylar
yapıldıktan sonra işleme alınacak ve Rapor sonuçlarına göre yapılaşmaya geçilecektir.
Faaliyet alanının Genel Jeoloji Bilgileri aşağıda verilmektedir.
Genel Jeoloji
İnceleme alanı, Torid Kuşağı’nın (Ketin 1966) Orta Toroslar bölümünde yer alır.
Burada Geyikdağı Birliği, Bozkır Birliği ve Bolkar Birliğine ait kaya birimleri bulunmaktadır.
Bunlardan Geyikdağı Birliği diğer birliklere göre otokton/paraotokton, Bozkır Birliği ve
Bolkardağı Birlikleri otoktondur. Allokton Birlikler önce birbirleri üzerine Üst Senniyen’de Orta
Eosen veya sonrasında otokton üzerine yürümüşlerdir. Bu yapısal birlikleri Orta Miyosen’den
itibaren karasal çökeller örtmüştür.
Proje Alanı Jeolojisi
Bölgede kristalize kireçtaşları ile alüvyon ve yamaç molozu oluşmuştur.
Kristalize Kireçtaşları (Jkr): Bölgenin geniş bir bölümünü kapsayan bu formasyon
rekristalize kireçtaşlarından oluşmaktadır. Rekristalize kireçtaşları yer yer mermerleşmiştir.
Beyaz renkli olan kireçtaşlarındaki katmanlaşma korunmuş olup, yer yer de katmanlanmaya
koiut yapraklanma gelişmiştir.
Yamaç Molozu (Ym): Kuaterner yaşlı olan birim, yamaçlar boyunca uzanan
döküntüleri kapsar ve tutturulmamış kiltaşı, konglemera ve çamurtaşlarından oluşur. Bu
birimin yaşı Pliyo-Kuaterner yaşındadır.
Alüvyon (Al): Birim bölgedeki dere yataklarında ve düzlüklerde yüzeylenen
Kuaterner-Güncel yaşında olan çakıltaşı, kum, çamur depolarından oluşmuştur.
Yapısal Jeoloji
Konya civarındaki kayaçlar Hersiniyen-Alpin ve genç tektonik hareketlerden
etkilenmişler, kıvrımlı, kırıklı ve naplı yapı kazanmışlardır. Konya civarındaki birimler, iki
fazda kıvrımlanmışlardır. İlkinde kuzeye eğimli kıvrım eksenli, ikinci fazda ise KD'ya eğimli
33
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
kıvrım eksenleri oluşturacak şekilde kıvrımlanmışlardır. Genç tektonik dönemine ilişkin
kıvrımlar, K-G yönündeki sıkışmalar sonucu oluşmuştur. Bölgedeki önemli bindirmeler Hatip
Ofiyolit Karmaşığı ile üzerinde yer alan Çayırbağı Ofiyoliti arasında yer alır ve nap
mertebesindedir. Çayırbağ Ofiyoliti ile Midos Tepe Formasyonu arasındaki tektonik dokanak
Loras Fayı olarak adlandırılır. Dikmentepe kuzeyinde, Kadınhanı çevresinde, Gökçeyurt
güneyinde KD-GB ile KB-GD yönlerinde uzanan normal faylar yer almaktadır. Esirağılı
yöresinde güneye, Ardıçlı yöresinde güneydoğuya eğimli iki ters fay gözlenir.
Neotektonik döneme ait, Meramın güneyinde Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Dilekçi
Formasyonu içinde yer alan normal fay Karamağıl mevkiine kadar uzanır. Konya’nın
batısında Kuvaterner yaşlı Konya fayı yer alır. Konya Ovası'nın batısını oluşturur ve K-G
doğrultuludur. Kızılören fayı KD-GB doğrultuludur. Konya ovası doğusunda, K-G
doğrultusunda, Kuvaterner çökellerini etkileyen en önemli fay, Divanlar Fayıdır. Bir başka
genç fay, Pleyistosen yaşlı olan ve çimento fabrikası kuzeyinde net izlenen doğrultu atımlı
faydır ve hava alanına doğru uzanır
Proje alanı ve yakın çevresine ait jeoloji haritası EK 5’de verilmiştir.
34
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 11. Konya ve Civarının Stratigrafik Kesiti
35
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
III.2. Doğal Afet ve Deprem Durumu
III.2.a. Doğal Afet Durumu (Heyelan kaya düşmesi, çığ ve su baskını gibi 7269 sayılı
yasa kapsamındaki afet durumuna yönelik açıklamalar)
Çimento fabrikası alanı topografik olarak düz bir alanda bulunduğundan herhangi bir
kaya düşmesine neden olabilecek alanlarda yer almamaktadır.
Çimento fabrikasına olabilecek sel baskınına karşı, tesis çevresinde yağmur suyu
yönlendirme kanalları açılarak, saha dışına yönlendirilmesi sağlanacaktır.
Ayrıca tesis alanı içinde de yağmur suyu altyapısı oluşturularak tesis içinde yağmur
suyu birikiminin önüne geçilecektir.
III.2.b. Deprem Durumu (Faaliyet alanını içine alan büyük ölçekli diri fay haritasının
eklenmesi, raporda fayların proje alanına uzaklıkları ve etkileri, Türkiye Deprem
Bölgesi Haritasının eklenmesi)
Proje alanı, 18 Nisan 1996 tarihli Bayındırlık ve İskân Bakanlığı (Mülga) “Türkiye
Deprem Haritası” verilerine göre 4. Derece deprem alanı içerisinde yer almaktadır. Türkiye
Deprem Fay Haritası Şekil 12’de, Proje alanını da gösteren Konya İli Depremsellik Haritası
Şekil 13’de verilmiştir.
Şekil 12. Türkiye Deprem Fay Haritası
36
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 13. Proje Alanının İşaretlendiği Konya Deprem Haritası
Proje kapsamında yapılacak her türlü yapılarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın “Afet
Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine ve 7269 sayılı “Umumi
Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun”
hükümlerine uyulacaktır.
Faylar ve Sismik Risk: Konya’ya en yakın olan fay Konya fay zonudur. Konya fay
zonu (KOFZ), Konya’nın hemen batısında 500 evler ile Dikmeli arasından geçmekte ve bu
kesimde yaklaşık 50 km’lik bir uzunlukta izlenmektedir. KOFZ tek bir faydan değil, birbirine
paralel olarak yönlenmiş değişik uzunluklardaki bölümlerden oluşmuştur. KOFZ egemen
olarak doğuya ve güneydoğuya doğru eğimli normal bir fay olup, azda olsa sağ yönlü
doğrultu atımlı bileşene de sahiptir
Konya kuzeyinde Ardıçlı köyü güneyindeki yükseltilerde Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı
gölsel kayaçların tabanı 1500 m kotunda yüzeylerken, aynı kayaçların tavan kesimleri ise
ova içinde 1000 m kotunda yüzeylenmektedir.
Bu kesimin doğusunda ova içinde KOSKİ tarafından açılan ve 600 m derinliğe inen
sondajlarda, söz konusu birimlerin tabanına inilememesi (Bayram Kahveci, 2005, sözlü
görüşme), KOFZ’nun hareketlerine bağlı olarak bu kesimde en az 1100 m’ye varan düşey
alçalma ve yükselmenin varlığını göstermektedir.
37
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
KOFZ’nun doğusunda yer alan Yazır fayı yapısal açıdan ilginç yapılar içermektedir.
kuzeykuzeydoğu-güneygüneybatı gidişli Yazır fayı, yörede yüzeyleyen Miyosen-Pliyosen
yaşlı gölsel kireçtaşları ile Kuvaterner yaşlı karasal kırıntılılardan oluşmuş havza çökellerini
kesmektedir. Konya merkeze bağlı Barsana mahallesinin kuzeyindeki taş ocağı
yarmalarında, Yazır fayının hareketlerine bağlı olarak biri faya paralel diğeri ise faya dik
olarak yönlenmiş iki takım genişleme kökenli yapılar (Neptüniyen dayklar-ekstensiyonel
yarıklar) gözlenmektedir. Arazi gözlemleri, bu yarıkların, fayın Kuvaterner esnasındaki
hareketlerine bağlı olarak yüzey kırıkları şeklinde geliştiğini belgelemektedir. Bu gözlemlerle
beraber fay zonuna yakın kesimlerde büyüklüğü 4,4’e varan depremlerin de bulunması
KOFZ’nun aktif bir zon olduğunu belgelemektedir
Konya’nın batısında KOFZ’nunun yanı sıra, bu zona yaklaşık dik olarak yönlenmiş
çoğunlukla doğu-batı gidişli ikinci bir fay sistemi daha bulunmaktadır. Bu fay sistemi de
normal fay karakteri sunmakta ve havza çökelleri altında belirsizleşmektedir. Bu faylardan en
önemlisi doğu-batı gidişli ve güneye eğimli Tatköy fayı dır (Eren, 1996).
Konya havzasını kuzeyden sınırlayan Karaömerler fayı ise yaklaşık doğu-batı gidişli
ve kuzeye doğru eğimlidir. Karaömerler çevresinde belirgin bir morfoloji oluşturmakta ve
kuzey-güney gidişli transfer veya doğrultu atımlı faylarla sık sık kesilmektedir. Fay boyunca
Karaömerler batısında, askıda kalmış alüviyal yelpaze çökelleri gözlenir.
Ovayı doğudan sınırlayan Divanlar fayı ise kuzey güney gidişli ve batıya doğru eğimli
olup, KOFZ ile beraber bir graben yapısı oluşturur. Divanlar fayı boyunca alüvyon yelpaze
çökellerinin askıda izlendiği basamaklı bir yapı belirgin bir şekilde gözlenir. Divanlar fayı
Aksaray yolu güneyinde doğukuzeydoğu-batıgüneybatı gidişli, güneyde ise kuzeybatıgüneydoğu gidişli Göçü fayı ile kesilmiştir. Bu ana faylar dışında ova içinde de çok sayıda
havzaya ait alüviyal çökelleri kesen küçük faylar bulunmaktadır (Eren 2001). Havza içindeki
sismik etkinlik söz konusu fay sistemlerinin aktif olduğunu göstermektedir.
Konya il merkezine yakın önemli diğer bir fay ise Altınekin fayıdır (Zıvarık fayı, Ulu ve
diğ., 1994). Egemen olarak normal atımlı bir fay olan, ancak yanal atım da sunan Altınekin
fayı, Yazıbelen ile Akıncılar kasabası kuzeyine kadar morfolojik olarak izlenmektedir. Söz
konusu kesimde 30 km lik bir uzunluğa sahip Altınekin fayı kuzeyde kuzey-güney, güneyde
ise kuzeydoğu-güneybatı gidişlidir ve batıya doğru eğimlidir.
Konya havzasına doğru kademeli faylarla devam etmektedir. Eşleniği olan doğuya
eğimli Akçaşar fayı ile beraber Altınekin çevresinde üçgen geometrili ve yaklaşık kuzeygüney gidişli bir horst yapısı oluşturmuştur. Bu faylanmayla temele ait Miyo-Pliyosen yaşlı
kayaçlar (Karaman, 1986) Kuvaterner yaşlı kayaçlarla karşı karşıya gelmiştir. Altınekin
kuzeyinde, faya paralel kaynak çıkışları ve küçük göller gözlenmektedir. Altınekin’in 10 km
batısındaki 5,7 büyüklüğündeki deprem büyük bir olasılıkla Altınekin fayına bağlı olarak
gelişmiştir ve fayın aktif bir fay olduğunu göstermektedir. Deprem episantırının Konya’ya 50
km mesafede olması nedeniyle, bu fay sadece Altınekin ilçesine değil aynı zamanda Konya
merkezine de bir tehdit oluşturmaktadır.
Konya bölgesinde aktif veya potansiyel olarak önemli uzunluklarda faylar
bulunmaktadır. Bu faylar çevre il ve ilçeler için potansiyel açıdan tehdit oluşturur. Ancak,
bilinen tarihsel dönem içinde bu faylara bağlı olarak gelişmiş yıkıcı depremler hemen hemen
bilinmemektedir. Ayrıca, sismik açıdan kayıtların tutulduğu dönemlerde de, özellikle Konya il
merkezi ve çevresinde beklenenden daha az etkinlik bulunmaktadır.
Bu durum ana olarak, ya söz konusu fayların oluşturduğu depremlerin tekrarlanma
aralıklarının oldukça uzun (yüz yıllar veya bin yıllar) olmasından veya bu faylardaki hareketin
tektonik açıdan çok yavaş ve sürekli bir şekilde gelişmesinden kaynaklanmaktadır.
38
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Sismik etkinliğin, Yazır bölgesinde eski depremlerin yüzey kırıklarını yansıtan
neptünyen daykların ve ender de olsa orta büyüklükteki depremlerin varlığı, bölgede her iki
seçeneğin de göz önünde bulundurulması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Bölgedeki fayların büyük bir bölümü egemen olarak normal fay karakterlidir. Bu
nedenle bölgede oldukça büyük magnitüdlü deprem oluşması ihtimali azdır.
*Kaynak: Doç. Dr. Yaşar Eren Selçuk Üniv. Müh. Mim. Fak. Jeo. Müh. Böl. Konya İli ve
Çevresinin Depremselliği
Şekil 14. Konya İli ve Yakın Çevresine Ait Fay Haritası
III.3. Hidrojeolojik özellikler ve yer altı su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı,
faaliyet alanına mesafeleri ve debileri,
Bölgede bulunan kireçtaşları bol kırıklı, çatlaklı ve karstik olduklarından akifer kaya
özelliğindedir. Kırık ve çatlaklar, karstik boşluklar nedeniyle ikincil gözeneklilik artmakta, bu
da akifer olma özelliğini olumlu yönde etkilemektedir. Yağışlardan süzülme, kırık ve çatlaklar
boyunca olmaktadır. İnceleme alanı içerisinde birimin yüzeysel beslenme alanı oldukça
azdır.
Konya ovası'nın kuzeyinde, Yukarıpınarbaşı ve çimento fabrikası çevresinde hemen
yüzeyden başlar. Ovaların güneyine doğru Alakova- Alibeyhüyüğü çevrelerinde de durum
aynıdır. Ancak bu kesimlerden doğu ve kuzeydoğuya doğru derine inerler. Konya kuzeyinde
Tömek ve Eğribayat Köyü çevresinde 100 m. derinlikte olmalarına rağmen, Tömek'ten
doğuya doğru Divanlar Köyü çevresinde 300 m. derinliktedirler. Altınekin Ovası'nda da
yüzeyden başlarlar ve yeraltısuyu bakımından çok verimlidirler.
Ovalardaki diğer tüm birimleri örten ve ovaların hemen hemen tüm yüzeyini kaplayan
Pliyokuvaterner yaşlı genç çökellerin kalınlıkları ve litolojik özellikleri, ovanın her tarafında
aynı değildir. Çökeller Konya Ovası'nın batısında Hatip ve Alakova çevresinde kum ve
çakıllardan ibarettir. Doğuya doğru gidildikçe killi seviyeler hakim olmaya başlar. Yarma
Kasabası çevresinde 250 m. kalınlığa erişen çökeller, kuzeydoğuya doğru Divanlar Kasabası
çevresinde 300 m.'yi bulur (*Kaynak: İl Çevre Durum Raporu.2007).
39
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
İşletme alanı çevresindeki alüvyonlardaki yeraltı suyu seviyesi 1000 metre (*Kaynak:
MTA, Konya İli, 1/100000 Ölçekli hidrojeolojik Haritası) civarındadır.
İşletme yapılan sahanın minimum kotu yaklaşık 1055 metredir. İşletme alanındaki
kalsit üretimi önceki yıllarda 1055 metre kotundan başlamış olup üst kotlara doğru üretim
işlemleri yapılmaktadır.
Yeraltı suyunun olduğu alüvyonların kotu ise 1000 ile1010 metreden başlayıp, alt
kotlara doğru devam etmektedir.
Üretim işlemlerde 1055 kotundan daha alt kotlara inilmeyecektir. 1055 kotu alt taban
kotu olacak olup, 1055 kotundan 1225 kotuna doğru üretim işlemlerine devam edilecektir. Bu
nedenle yakın çevredeki yeraltı sularının faaliyetten büyük ölçüde etkilenmesi
beklenmemektedir.
İl içerisinde bölümlenen ovaların en önemlisi, Konya-Çumra-Karapınar Ovalarıdır. Su
taşıyan formasyonlar çeşitlidir. Bu nedenle yeraltısuyu seviyesinin durumu da bu
formasyonlara bağlı olarak farklılık gösterir.
Yeraltısuyunun genel akım yönü güneybatıdan kuzeydoğuya doğrudur. Güneyde
bulunan Neojen yaşlı kireçtaşları ve marnlarla, batıda bulunan Kreatase yaşlı
kireçtaşlarından ovalara büyük ölçüde yeraltısuyu beslenimi vardır. Beslenmenin olduğu
kesimde Apa Barajı ve Arpasaraycık çevresinde yeraltı su seviyesinin derinliği 18-30 m.
arasında değişir.
"Yeraltı suyu akım yönünde kuzeye doğru gidildiğinde Çumra-Alibeyhüyüğü
içeriçumra çevresinde yeraltısu seviyesi yüzeye yaklaşır. Alibeyhüyüğü ve İçeriçumra
çevresinde ise 28-33 m. derinliktedir. Hatip çevresinde 65-70 m. derinliğe karar iner.
Alakova'dan itibaren 5-15 m. seviyesine yükselir. Konya yerleşim alanında 40 m civarında
değişiklik gösterir.
Konya-Çumra-Karapınar ovalarında yeraltısu seviyesinin en düşük olduğu aylar,
kasım, aralık ve ocak aylarıdır. Bu aylarda yağışların artması ve buharlaşmanın azalması
sonucu yeraltısu seviyesi yavaş yavaş yükselmektedir. Bu şekilde yükselmeye başlayan
yeraltısu seviyesi nisan, mayıs ve haziran aylarında maksimum durumuna gelir. Temmuzdan
itibaren ise düşmeye başlar.
Yağışlardaki artma ve eksilmeler 4-5 aylık bir gecikme ile yeraltısu seviyesine ulaşır.
Ovalarda yeraltısu seviyesindeki değişmeler 0,6-160 m. arasındadır.
Yeraltı Suyundan Faydalanma Durumu: Çoğunluğu ovaların orta ve güney
kesimlerinde olmak üzere incelenen ovalarda binin üzerinde sığ kuyu bulunmaktadır.
Kuyular, Pliyosen yaşlı göl çökellerinin yarı geçirimsiz seviyelerinde açılmıştır. Bu yarı
geçirimsiz seviyeler, alttaki Neojen yaşlı kireçtaşlarından basınçlı bir şekilde üste doğru
yayılır. Üstteki yarı geçirimsiz seviyelerin permeabilitesi çok düşük olduğundan kuyular
yeterince beslenememektedir. Kuyulardaki su seviyeleri yüzeyden 1 m. olup, alınan sular
daha çok hayvan sulamakta kullanılmaktadır. Konya Ovası'nın kuzeydoğusunda açılan sığ
kuyularda su seviyesi oldukça derin bulunmaktadır. Derinlikleri 25-40 m. Arasında
değişmektedir.
Sondaj kuyularına gelince; Konya-Çumra-Karapınar Ovaları'nda içme ve sulama suyu
ihtiyacını karşılayabilmek amacıyla D.S.İ. Köyhizmetleri ve özel şirketler 1956 yılından
günümüze kadar çok sayıda kuyu açmışlardır.
40
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Ovalarda DSİ tarafından 1992 yılı sonu itibariyle açılan kuyu sayısı kuzeydeki
Cihanbeyli-Kulu ve güneydeki Karaman ovaları dahil 1774'tür. Bunun dışında halk tarafından
açılmış bir bu kadar, hatta daha fazla sayıda kuyu ovalarda yer almaktadır. Bu kuyular
aracılığı ile sulanan toplam alan yaklaşık 76.000 hektardır.
Derinlikleri 23 m. ile 409 m. arasında değişen kuyuların verimleri de değişiktir.
Tatlıcak Kasabası çevresinde artezyen yapan kuyuların verimleri 0,5-60 lt/sn. arasında
değişmektedir. Konya-Çumra çevresinde açılan kuyuların verimleri 15-60 lt/sn dir. Karapınar
ilçesi çevresindeki kuyuların verimleri ise 13-25 lt/sn'dir.
Proje alanı yakın çevresine ait Hidrojeolojik Etüt Raporu EK-10’da verilmiştir.
III.4. Hidrolojik özelliklerin ve yüzeysel su kaynaklarının mevcut ve planlanan
kullanımı, faaliyet alanına mesafeleri ve debileri,
Proje alanı içinde bir adet kuru dere yatağı yer almakta olup, akar dere
bulunmamaktadır.
Proje alanı içinde ve yakın çevresinde göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alanlar
bulunmamaktadır.
Proje alanı ve yakın çevresinde içme, kullanma, sulama suyu, su ürünleri istihsali,
ulaşım, turizm, elektrik üretimi ve diğer kullanımlara sunulmuş herhangi bir yüzeysel su
kaynağı bulunmamaktadır.
Konya ilindeki yüzeysel su kaynakları yağmur suları ile beslenim göstermektedir.
Konya bölgesininin hidrojeolojik ile ilgili olarak Gökçekuş (1984), Gökçekuş ve
Karahanoğlu (1988), Özdemir ve Aydın (1998), DSİ (1975 ve 2000), Kahveci (2001) ve
Nalbantçılar (2002) tarafından yapılan çalışmalara göre, Tersiyer ve Kuvaterner yaşlı
formasyonlar akiferi oluşturmaktadır. Ayrıca yüzeysel beslenim özellikleri bakımından Dilekçi,
Aslımyayla ve Karahöyük formasyonları zayıf, Sakyatan formasyonu iyi ve Yılanlıkır, Konya
ile Göçü formasyonları ise oldukça iyi olarak belirlenmiş olup, depolama katsayıları 0,07 ile
0,11 arasında ve akifer serbest (Nalbantçılar, 2002). Hidrolik eğim Konya ilinin doğu
kesiminde 0,01 dolaylarına kadar düşmektedir.
Faaliyet alanı çevresindeki bazı kuyulara ait topoğrafik kodlar ve kuyu kordinatları
GPS ile, yer altı suyu seviyesi (statik seviye) ise elektrikli seviye ölçü aleti ile ölçülmüştür. Bu
verilere göre aşağıdaki tablo hazırlanmıştır.
Proje yakın çevresinde bulunan ve statik ölçümleri yapılan kuyular aşağıda
listelenmiştir.
Tablo 9.Yakın Çevredeki Kuyulardaki Statik Seviye Değerleri
Kuyu Adı
Sarıcalar Koop.
Sarıcalar Koop.
Sarıcalar Koop.
Sarıcalar Koop.
Sarıcalar Koop.
Kuyu No
24909
13489
13488
24908
13487
Koordinat
36468830D 4217757K
36468567D 4217790K
36469228D 4217709K
36469655D 4217793K
36460026D 4217943K
Statik Seviye (m)
55
53
40
40
39
İnceleme alanında yer altı suyu akım yönünün KB-GD’ya doğru olduğu ve hidrolik
eğimin 0,01 olduğu belirlenmiştir.
Proje alanı yakın çevresine ait Hidrojeolojik Etüt Raporu EK-10’da verilmiştir.
41
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
III.4.a. Projenin göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alanlara göre mesafesi,
Proje alanı içinde ve yakın çevresinde göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alanlar
bulunmamaktadır. Proje alanı yakınlarından geçmekte olan yüzeysel su kaynakları üzerinde
yol geçişi sağlanması durumunda DSİ 4.Bölge Müdürlüğü’nün görüşü alındıktan sonra uygun
kesitte sanat yapısı yapılarak geçiş sağlanacaktır.
III.4.b. İçme, kullanma ve sulama amaçlı kullanım durumları,
Proje alanı ve yakın çevresinde içme, kullanma, sulama suyu, su ürünleri istihsali,
ulaşım, turizm, elektrik üretimi ve diğer kullanımlara sunulmuş herhangi bir yüzeysel su
kaynağı bulunmamaktadır.
III.5. Flora ve Fauna
FLORA & FAUNA
Proje alanı ve çevresinin, flora ve faunasının tespit edebilmek için, arazi çalışması
yapılmış ayrıca çeşitli literatürler ile alanda daha önce yapılmış çalışmaların yayınları
taranmıştır.
FLORA
Proje alanı Davis’in Grid sistemi (Flora of Turkey and the East Aegen Islands)
açısından incelendiği zaman, B4 karesinde bulunmakta olup, İç Anadolu Bölgesi sınırları
içerisinde yer almaktadır. Şekil 15’de Davis’in grid (kareleme) sistemi görülmektedir.
Şekil 15. Davis’in Grid Sistemi (Grids of Davis)
İklim ve Vejetasyon:
İç Anadolu bölgesinin güney kısmında yer alan Konya’da karasal iklim hakimdir.
Kışlar sert, soğuk ve kar yağışlı, yazlar sıcak ve kurak geçer.
Proje alanı kurakçıl bitki türlerinin hakim olduğu bozkırlardan oluşur. Anadolu’da en
yaygın vejetasyon tipi bitkilerinden olan bozkır bitkileri genelde yağış oranının az olduğu
ağaçsız topraklarda bir ya da birkaç yıl ömürlü olarak yetişir ve bozkır örtüsü oluştururlar.
42
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Fakat işletme yapılacak olan alan tamamen Kalsitndan meydana gelen bir tepeden
oluşmaktadır ve proje alanı çevresinde kuru tarım arazileri yer almaktadır. Dolayısıyla
bölgede karakteristik saf step topluluklarının dar alanlara çekildiği görülmüştür.
Şekil 16’da verilen Türkiye Vejetasyon Haritasında proje alanının bitki örtüsü
“Astragalus stepleri” olarak belirtilmiştir.
Proje Alanı
Şekil 16. Konya İli Vejetasyon Formasyonları Haritası
Fitocoğrafik Bölge
Türkiye, topografik yapı ve iklim özelliklerinin farklılığından dolayı 3 floristik bölgenin
etkisi altındadır. Bunlar Şekil 17’den de görüleceği üzere; MED.- Mediterran (Akdeniz), IRTUR İrano-Turan (İran-Turan) ve EUR-SIB- Avro-Sibirya (Avrupa – Sibirya) bölgeleridir.
Proje alanı, fitososyolojik olarak incelendiğinde, IR-TUR İrano-Turan (İran-Turan) fitocoğrafik
bölge etkisi altında kalmaktadır.
43
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 17. Türkiye Fitocoğrafik Bölgeleri Haritası
IUCN - Tehlike sınıfları
Taksonların Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabında belirlenen kategorileri ve açıklamaları
Tablo 10’da verilmiştir. Tespit edilen endemik bitki türü/türleri bu kategorilere göre
değerlendirilmiştir.
Tablo 10. Tehlike Sınıflar ve Açıklamaları
EX
Extinct - Tükenmiş Endemik Türler
Son ferdinin öldüğüne dair hiçbir şüphe bulunmamaktadır.
Takson bulunabileceği ortamlarda ve yılın farklı zamanlarında
yapılan araştırmalarda bulunamamış yani doğada kaybolmuş
ve yalnız kültüre alınmış bir şekilde yaşamaya devam
etmektedir.
Çok yakın bir gelecekte yok olma riski altında bulunan
taksonlar.
Oldukça yüksek risk altında ve yakın gelecekte yok olma
tehlikesi altında olan taksonlar.
EW
Extinct In Wild -Doğada Tükenmiş
CR
Critically Endangered- Çok tehlikede
EN
Endangered- Tehlike Altında
VU
Vulnerable-Zarar Görebilir
CR ve EN gruplarına konmamakla birlikte, doğada orta vadeli
gelecekte yüksek tehdit altında olan taksonlar.
LR
Lower Risk- Az tehdit altında
Popülasyonları oldukça iyi ve en az 5 lokalitede bilinen
taksonlar. Gelecekteki tehdit açısından sıralanabilecek 3 alt
kategorisi vardır.
(cd)
Conservation Dependent - Koruma
Önlemi Gerektiren
5 yıl içinde yukarıdaki kategorilerden birine girebilecek
taksonlar. Hem tür hem de habitat açısından özel bir koruma
statüsü gerektirenler.
(nt)
Near Threatened - Tehdit Altına
Girebilir
(lc)
Least Concern - En Az Endişe Verici
DD
NE
Data Deficient- Yetersiz Veri
Not Evalueted-Değerlendirilmeyen
Bir önceki gruba konmayan ancak VU kategorisine konmaya
yakın taksonlar.
Herhangi bir koruma gerektirmeyen ve tehdit altında
olmayanlar.
Dağılım ve bolluğu hakkındaki bilgi yetersiz taksonlar.
Herhangi bir kriter ile değerlendirilmeyenler.
CR, EN ve VU Kategorilerine konmak için kabul edilen bazı kriterler şunlardır;
CR Kategorisi için; Doğada çok kısa bir sürede kaybolma tehlikesi altında olan
bitkiler hakkında aşağıdaki kriterlere göre karar verilebilir:
44
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
A- Popülasyon aşağıdaki tehditler sonucu azalıyor ise:
10 yıl içinde aşağıdaki nedenlerle popülasyonda %80 kaybolma olasılığı bulunması
a) Habitat özelliğinin değişimi ve türün kaplama derecesinin azalması;
b) Aktüel ve potansiyel bir toplama tehdidi altında olması;
c) Başka bir taksonun istila tehdidi, melezleme, hastalık, tohum bağlamama,
kirlenme, rekabetçiler ve parazitlerin etkisi altında olması;
BBitkinin toplam yayılış alanı 100 km2’den ve tek yayılım alanı 10 km2’den az,
çok parçalanmış veya tek bir lokasyondan biliniyor ise.
EN Kategorisi için; Yukarıda belirtilen tehlikelerin yüksek riski altında, son 10 yılda
veya 3 nesilde popülasyonda %50 azalma olacağı düşünülüyor; yayılış alanı 5000 km2’den
veya tek bir alanda 500 km2 kadar; birey sayısı 2500’ün altında veya en çok 5 lokasyonda
biliniyor ise.
VU Kategorisi için; Yukarıda belirtilen tehditler karşısında son 10 yıl veya 3 nesil
içinde popülasyonda %20 oranında bir azalma olacağı düşünülen; yayılış alanı 10
lokasyondan fazla olmayan, yayılış alanı toplamda 20.000 km2, olgun birey sayısı 10.000’den
az veya arazi çalışmaları sırasında 100 yıl içinde popülasyonunda %10 azalma olabileceği
düşünülen türler.
Endemizm
Türkiye, jeolojik ve jeomorfolojik kaynakları nedeniyle endemik bitkiler bakımından
oldukça zengindir. Ülkemizde tespit edilen toplam bitki türünün %30’unu endemik bitki türleri
oluşturmaktadır. Yapılan literatür taramaları ve alanda daha önce yapılmış çalışmalar
incelendiğinde proje alanı ve çevresinde bulunma ihtimali olan 3 adet endemik türe
rastlanılmıştır. Bu türler Centaurea pichleri BOISS., Camelina grandiflora, Verbascum
cherianthifolium’dur.
Tablo 11. Proje Alanı ve Çevresinde Bulunma İhtimali Olan Endemik Türlerin Özellikleri
TÜR ADI
IUCN
Centaurea pichleri
BOISS.
LR(lc)
Camelina grandiflora
LR(lc)
Verbascum
cherianthifolium
LR(lc)
KARELERE GÖRE
45
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Proje alanında Centaurea pichleri BOISS., Camelina grandiflora, Verbascum
cherianthifolium türleri alanda bulunma ihtimali olan endemik türler olarak belirlenmiştir. Söz
konusu endemik tür Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabına göre LR (lc) kategorisinde
bulunmaktadır. LR (lc) kategorisi az tehdit altında olan, en az endişe verici türler olarak
tanımlanmaktadır. Belirtilen endemik türler, yaygın endemik olup, ülkemizde geniş bir
yayılışa sahiptir. Neslinin tehlikeye girmesi gibi bir durum şu anda söz konusu olmadığı gibi
yakın gelecekte de herhangi bir tehdit büyük olasılıkla beklenmemektedir.
Bu tür haricinde alanda bulunan/bulunması muhtemel olan türler için IUCN kategorisi
bulunmamaktadır. Proje inşaat çalışmaları doğal floraya en az zarar verecek şekilde
gerçekleştirilecek olup, bu hususta çalışacak personel bilinçlendirilecektir.
Örtüş (Bolluk) Dereceleri:
Bitki türlerinin inceleme yapılan alanda bulunma miktarları, alanı örtüş dereceleri
olarak değerlendirilmiştir. Buna göre; 1’den (çok nadir) 5’e (çok bol veya saf popülasyon
oluşturmakta) kadar sayı değerleri verilmiştir. Rakamlara karşılık gelen açıklamalar aşağıda
verilmiştir.
1.
2.
3.
4.
5.
Çok Nadir
Nadir
Orta Derecede Bol
Bol
Çok bol veya saf popülasyon oluşturmakta
Proje Alanının Uluslararası Sözleşmeler Açısından Değerlendirilmesi
Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşam Ortamlarını Koruması Sözleşmesi (BERN)
Bern Sözleşmesinin amacı; yabani flora, faunayı ve bu türlerin yaşam ortamlarını
muhafaza etmek, özellikle uluslararası işbirliği ile korunmasını sağlamaktadır. Koruma altına
alınan flora türleri Bern Sözleşmesi Ek-1’de verilmiştir.
Tablo 12. BERN Sözleşmesi Ek Liste 1
Ek-I
Kesin olarak koruma altına alınan flora türleri
Proje alanında yapılan çalışmalarda tespit edilen türler, Bern Sözleşmesi Ek-1
listesinde bulunmamaktadır.
CITES - Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin
Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (Convention on International Trade in
Endangered Species of Wild Fauna and Flora)
CITES Sözleşmesi, nesli tehlikedeki yabani hayvan ve bitki türlerinin uluslararası
ticaretine ilişkin bir sözleşmedir. Ticaretlerinin düzenlenmesi farklı derecede bulunan yabani
hayvan ve bitki türleri, üç ayrı ek liste olarak belirlenmiştir. Buna göre ek listelerden,
EK-1 listesi nesilleri tükenme tehdidi ile karşı karşıya bulunan ve bu nedenle
örneklerinin ticaretinin sıkı mevzuata tabi tutulması ve bu ticarete sadece istisnai durumlarda
izin verilmesi zorunlu olan türleri içerir.
EK-2 listesi nesilleri mutlak olarak tükenme tehdidiyle karşı karşıya olmamakla
birlikte, nesillerinin devamıyla bağdaşmayan kullanımları önlemek amacıyla ticaretleri belirli
esaslara bağlanan türleri içerir.
46
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
EK-3 listesi ise herhangi bir taraf ülkenin kendi yetki alanı içinde düzenlenmeye tabi
tuttuğu ve aşırı kullanımını önlemek veya kısıtlamak amacıyla ticaretinin denetime
alınmasında diğer taraflar ile iş birliğine ihtiyaç duyduğunu belirttiği bütün türleri kapsar.
Proje kapsamında yapılan flora çalışmalarında CITES Sözleşmesi ek listelerinde
bulunan bitki türüne rastlanmamıştır.
Proje alanında yapılan arazi çalışmaları ile teşhis yapılmış, literatür araştırmaları ve
alanda daha önce yapılmış çalışmalar, bu çalışmaların yayınları incelenerek, proje alanı ve
yakın çevresinde tespit edilen türler Tablo 13 Flora listesinde verilmiştir. Bu çalışmada,
türlerin hangi fitocoğrafik bölge elementi oldukları, endemizm durumu, Red Data Book
Tehlike sınıfları, habitatları ve ortamda bulunuş oranları belirtilmiştir. Türlerin tespiti için
TÜBİVES (Türkiye Bitkileri Veri Servisi)’den, bitkilerin Türkçe karşılıkları için ise ‘Türkçe Bitki
Adları Sözlüğü’ (Baytop,1994) adlı eserden ve Bezciler Kalsit Ocağı ÇED Raporundan
faydalanılmıştır. Proje alanında bulunan türler Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama
Ortamlarının Korunması Sözleşmesi olan Bern Sözleşmesine göre incelenmiştir.
47
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 13. Proje Alanı ve Yakın Çevresinde Tespit Edilen Flora Türleri
TÜRKÇE
FAMİLYA
CİNS
TÜR
ADI
ACANTHACEAE
Acanthus
Acanthus hirsutus
BOISS.
ANACARDIACEAE
Pistacia
Caucalis
APIACEAE
Bupleurum
Actinolema
BERBERIDACEAE
Berberis
Myosotis
Ayıpençesi
END
IUCN
CİTES BERN
BOLLUK
1 2 3 4 5
COMPOSITAE
-
L
-
L
-
L,A
-
-
-
-
X
Caucalis
platycarpos L.
-
-
-
-
X
-
-
-
-
X
Sarp, çimenlik,
çalılık, bağlar
-
-
-
-
X
Tarlalar, bağlar, bazı
kalkerli alanlar
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
X
-
-
-
-
X
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
X
Yol kenarı kıyılar,
aşınmış kil, çalılık
-
L,A
-
-
-
-
X
Çayırlık, kayalık
yamaç, çalılık
-
L
-
-
-
-
-
L,A
-
-
-
-
-
L,A
+
LR(lc)
-
-
İranTuran
L
Echium
plantagineum
Bellis
L
Pistacia terebinthus
Echium
Scorzonera
-
-
Sığırdili
X
X
Achillea willhelmsii Cüce mürver
Serratula grandifolia
Civanperçemi
P. H. DAVIS
Anthemis tinctoria
Sarıpapatya
tinctoria
Scorzonera cana
(C. A. MEYER)
HOFFM.
Bellis perennis
Koyungözü
Calendula
Calendula arvensis
Centaurea
Centaurea pichleri
BOISS.
Nergis
48
X
X
X
X
X
Kayalık yamaçlar,
maki
Tarlalar, yamaçlar,
yol kenarları, çorak
yerler
Kayalık yamaç
Kuru yerler
BORAGINACEAE
Anthemis
Pinus brutia
ormanları, dik
kireçsiz eğimler,
bozkır, nadas
tarlaları
-
Anchusa azurea
Serratula
TESPİT
-
Anchusa
Achillea
FCB
-
Bupleurum
commutatum
BOISS. ET BAL.
Actinolema
macrolema BOISS.
Berberis crataegina
DC.
Myosotis incrassata
GUSS.
X
Habitat
Tarlalar, kuru
bozkır, gibi
Tarlalar, kıyılar,
çorak yerler,
çimenlik ve kayalık
yamaçlar,
Step, tarla
Quercus çalılığı
Nemli alan, orman
Ekili tarla, yol
kenarı, boş alan,
kayalık tepe yamacı
step, taşlı yamaç,
kayalar
İranTuran
İranTuran
D.
Akdeniz
L,A
-
L
Akdeniz
L
İranTuran
L
L
L
L,A
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
FAMİLYA
FCB
TESPİT
X
Kumlu ve boş
alanlar, tarla, kayalık
yamaç
-
L
X
Kayalık yamaç,
kaya oyukları
İranTuran
L,A
-
X
Bozuk alan
-
L
-
-
X
Ekili alan, boş alan
-
L
LR(lc)
-
-
X
-
L
-
-
-
-
-
L,A
-
-
-
-
X
-
L
-
-
-
-
X
-
-
-
-
X
-
-
-
-
X
TÜRKÇE
ADI
END
IUCN
Senecio
Senecio vernalis
Kanarya otu
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
+
Çırçır otu
Kazayağı
Capsella
Camelina
Erophila
Chenopodium
Noaea
CONVOLVULACEAE
Habitat
TÜR
Alyssum
CHENOPODIACEAE
BOLLUK
1 2 3 4 5
CİNS
Aethionema
BRASSICACEAE
ÇİMENTO FABRİKASI
Aethionema
cordatum (DESF.)
BOISS.
Alyssum strigosum
Capsella bursapastoris
Camelina
grandiflora
Erophila verna
Chenopodium
foliosum
Noaea mucronata
Convolvulus
Convolvulus
arvensis
Andrachne
Andrachne
telephioides
Kuskus otu
Mamıza
CİTES BERN
Tarla kenarı, bozuk
step
Koru, kaya kenarı
X
Euphorbia peplus
Sütleğen
-
-
-
-
X
Euphorbia
microsphaera
Sütleğen
-
-
-
-
X
Astragalus sp.
Glycyrrhiza glabra
glandulifera
Geven
-
-
-
-
Tatlı meyan
-
-
-
-
Lathyrus
Lathyrus aphaca
Mürdümük
-
-
-
-
Lotus
Lotus aegaeus
Sepik
-
-
-
-
Kumlu ve taşlı step
Kumlu bozkır, nadas
tarlaları, hendeklerin
kenarlarının
üzerinde, nehirler ve
göller
Orman açıklığı,
taşlık alanlar, nadas
tarlalar
Iquıdambar ormanı,
firigana, kayalık ve
otlak alanlar, tarlalar,
boş alanlar
Bataklık alanlar, göl
kenarları, akarsu
kenarları, nemli
çukurlar, tarlalar, yol
kenarları
EUPHORBIACEAE
Euphorbia
Astragalus
Glycyrrhiza
FABACEAE(LEGUMINOSAE)
49
X
X
X
X
Ekilmiş vadileri,
kumlular
Tarlalar (arsız
olarak), batak arazi,
tahrip edilmiş bozkır,
yol kenarları
Bozkır, tepe
kenarları, nadas ve
L
-
L,A
-
L
-
L,A
İranTuran
L
-
L,A
-
L
-
L
İranTuran
L
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
FAMİLYA
CİNS
ÇİMENTO FABRİKASI
TÜR
TÜRKÇE
ADI
END
IUCN
CİTES BERN
BOLLUK
1 2 3 4 5
Medicago rigidula
Yonca
-
-
-
-
X
Medicago sativa
Yonca
-
-
-
-
X
-
-
-
-
X
Medicago
Pisum
Pisum sativum
elatius
Trifolium campestre
Üçgül
-
-
-
-
X
Trifolium arvense
Üçgül
-
-
-
-
X
Vicia
Vicia cracca
Efelek Otu
-
-
-
-
X
Avena
Avena barbata
subsp. barbata
-
-
-
-
Bromus
Bromus tomentellus
-
-
-
-
Cynodon
Cynodon dactylon
Köpek Dişi
-
-
-
-
X
Hordeum
Hordeum bulbosum
Arpa
-
-
-
-
X
Trifolium
X
X
GRAMINAE/POACEAE
50
Habitat
FCB
ekilmiş tarlalar
Nadas tarlaları, yol
kenarları, bozkır,
meşe ve çam
korulukları
Bozkır, kayalık ve
çimenlik yamaçlar,
sık meşe çalılığı,
çayırlık, kumullar,
tarlalar
Kayalık veya
çimenlik yamaçlar,
harabeler, tarla
kenarları
Tarlalar, çorak yerler
Çimenlik ve çorak
yerler, genelde
seyrek komuniterde
Yaprak döken
Avrupaçalılıklar, çitler, nemli
Sibirya
çayırlıklar
Bozulmuş habitatlar,
kumlu ve taşlı yerler,
meşe çalılığı, ıslak
yerler
Cedrus libani ve
Pinus nigra subs.
İranPinus pallasiana
Turan
orman açıklığı, kuru
dağ yamaçları,
kayalık
Kuru ve taşlık
yamaçlar, akarsu
kenarları, tatlısu
bataklığı ve deniz
kıyısındaki kumullar
Kayalık kireçtaşı
veya volkanik
yamaçlar, step,
orman kıyıları, çok
sulu otlaklar, mısır
TESPİT
L,A
L,A
L
L
L
L,A
L
L
L
L,A
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
FAMİLYA
CİNS
ÇİMENTO FABRİKASI
TÜR
Hordeum murinum
glaucum
TÜRKÇE
ADI
Arpa
END
IUCN
CİTES BERN
BOLLUK
1 2 3 4 5
-
-
-
-
X
-
-
-
-
X
Poa
Poa bulbosa
Ajuga
Ajuga orientalis
Mayasıl
-
-
-
-
Stachys
Stachys
lavandulifolia
Tüylü Çay
-
-
-
-
X
Teucrium
Teucrium polium
Kısamahmut
Otu
-
-
-
-
X
Ziziphora
Ziziphora tenuior
Anık
-
-
-
-
LILIACEAE
Asparagus
Asparagus
acutifolius
Kuşkonmaz
-
-
-
-
Malva neglecta
Ebegümeci
-
-
-
-
X
MALVACEAE
Malva
Malva sylvestris
Ebegümeci
-
-
-
-
X
Papaver rhoeas
Papaver dubium
Gelincik
Gelincik
-
-
-
-
X
X
Polygonum bellardii
Potuk
-
-
-
-
X
Polygonum
cognatum
Madımak
-
-
-
-
X
LABIATAE/LAMIACEAE
PAPAVERACEAE
POLYGONACEAE
Papaver
X
X
X
Polygonum
51
Habitat
FCB
Kireçtaşı step, kuru
tepeler, kumullar,
kumlu basık araziler,
nadas tarlaları,
ekilen
Step, kuru
çayırlıklar, kayalık
yamaçlar, maki
firigana, dik
yamaçlar
Çalı, ormanlar,
kayalık yamaçlar,
otlaklar
Kalkerli volkanik
İrankaya yamaçları ve
Turan
çalılık
Kuru yerler, meşe
çalıları, kayalık
yerler, kumullar, tarla
kenarları
Bozkır, kayalık
yamaçlar, nadas
tarlaları, kumlu ve
çakıllı kıyılar
Çam korulukları,
maki, tahrip edilmiş
Akdeniz
araziler, kıyılar, yol
kenarları
Step, tarlalar, yol
kenarları, çorak
yerler
Çalılar, tarlalar, açık
yerler
Tarla, boş yer
Boş yer, tarla
Kültür ve tahrip
edilmiş alanlar, açık
ve yaş yerler
Yol kenarları,
yamaçlar uçurumlar
kültür arazileri
TESPİT
L,A
L
L
L
L
L
L,A
L,A
L,A
L,A
L,A
L
L
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
FAMİLYA
RANUNCULACEAE
RUBİACEAE
SCROPHULARIACEAE
TAMARICAEAE
ÇİMENTO FABRİKASI
BOLLUK
1 2 3 4 5
CİNS
TÜR
TÜRKÇE
ADI
END
IUCN
Rumex
Rumex acetosella
Kuzukulağı
-
-
-
-
X
Adonis
Adonis flammea
Ranunculus
arvensis
Ranunculus
constantinopolitanus
Kandamlası
-
-
-
-
X
Tarlalar, kıyılar,
çorak yerler
Tarla, step, kayalık
Düğünçiçeği
-
-
-
-
X
Ekili yer, ekin tarlası
Düğünçiçeği
-
-
-
-
X
Hezaren
-
-
-
-
X
-
-
-
-
X
-
-
-
-
-
-
-
-
Ranunculus
CİTES BERN
Consolida
Consolida orientalis
Cruciata
Cruciata taurica
Galium
Galium incanum
Bungea
Bungea trifida
Verbascum
Verbascum
cherianthifolium
Sığırkuyruğu
+
LR(lc)
-
-
Veronica
Veronica
campylopoda
Tavşan Otu
-
-
-
-
-
-
-
-
Reaumuria
Yoğurtotu
Reaumuria
alternifolia (LAB.)
BRITTEN
Daphne oleoides
SCHREBER subsp.
kurdica (BORNM.)
BORNM.
THYMELAEACEAE
Daphne
VERBENACEAE
Verbena
Verbena officinalis L.
ZYGOPLYLLACEAE
Zygophyllum
Zygophyllum fabago
Yabani Kimyon
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
X
X
X
X
FCB
TESPİT
-
L,A
-
L
-
L
Nemli yer, bataklık
çayırlık
Ekili tarla, nadas
tarla
Kuru kayalar, çalılık,
step, çalılık
Kireçtaşı kayalar ve
D.
çalılık
Akdeniz
Kuru, kayalık ve
kireçtaşı yamaçlar,
İrantoprak tepeler,
Turan
meralar
Pinus ormanları,
quercus çalılığı,
bozkır, taşlı
yamaçlar, bağlar
Bozkır, ekilmiş arazi,
yol kenarları, nehir
İrankıyıları, alpin
Turan
çimenlik
L
L
L,A
L
L
L
L
X
Tuzlu step
İranTuran
L,A
X
Volkanik kayaklar,
kireçtaşı yarıkları,
otlakları, yol
kenarları
İranTuran
L,A
-
L
İranTuran
L
X
X
Habitat
Kaba, tahrip edilmiş
arazi, kayalık yerler,
kuru dere yatakları,
kumullar, orman, çalılık
Çorak yerler
*END: Endemizm
*Tespit: A-Arazi Çalışması sonucu
L-Literatür taraması sonucu
Kaynaklar: Red Data Book Of Turkısh Plants’Türkiye Tabiatı Koruma Derneği ve Van 100. Yıl Üniversitesi 2000’, Davıs, P.H. Flora Of Turkey 1-8, Josef Donner Linz,Türkiye Bitkileri Veri Servisi
http://turkherb.ibu.edu.tr/index.php,Türk Dil Kurumu Yayını ‘Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Bezciler Kalsit Ocağı ÇED Raporu
52
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
FAUNA
Proje alanı ve yakın çevresinin faunasının belirlenmesi için yapılan arazi çalışması ve
bölge halkı anketi dışında, geniş kapsamlı bir literatür çalışması da yapılmıştır. Fauna
çalışmaları genel olarak 4 sınıf altında incelenmiştir:
İki yaşamlılar (Amphibia), Sürüngenler (Reptilia), Kuşlar (Aves), Memeliler (Mamalia).
İki yaşamlılar, Sürüngenler ve Memeli hayvanların tespitinde literatür taraması için; Prof.
Dr. Ali Demirsoy’un Türkiye Omurgalıları, Amfibiler - Sürüngenler - Memeliler ciltleri ve
Yaşamın Temel Kuralları Omurgalılar adlı eserlerinden yararlanılmıştır.
Tespit edilen türlerin Red Data Book kategorileri Türkiye Omurgalıları eserlerinden
yararlanılarak yapılmıştır. Ayrıca ‘The IUCN Red List of the Threatened Species’, IUCN resmi
internet sayfası veri tabanından ve Bezciler Kalsit Ocağı ÇED Raporunda yer alan flora-fauna
kısmından yararlanılmıştır.
Ülkemizde bulunan fauna türlerinin değerlendirilmesinde, memeli, sürüngen ve amfibi
türlerinin Red Data Book kategorileri yazılırken Prof. Dr. Ali Demirsoy’un tehlike sınıflandırması
kullanılmıştır. Karşılaştırma imkanı sağlamak amacıyla IUCN ve Demirsoy’un kategorileriyle
beraber açıklamaları da Tablo 14 ve Tablo 15’de belirtilmiştir.
Tablo 14. IUCN’e göre koruma altına alınan türler için Red Data Book kategorileri:
EX (Extinct)
Nesli tükenmiş olan takson (Tükenmiş)
EW (Extinct in the wild)
Doğada yok olmuş takson(Doğada Tükenmiş)
CR (Critically Endangered)
Kritik olarak tehlikede olan takson(Kritik)
EN (Endangered)
Tehlike altında olan takson(Tehlikede)
VU (Vulnerable)
Neslinin doğada tükenme riskinin yüksek olduğu takson(Duyarlı)
NT (Near Threatened)
Tehdit altına girebilir (Tehdide Yakın)
LC (Least concern)
Geniş yayılışlı ve nüfusu yüksek olan takson (Düşük Riskli)
DD (Data deficient)
Yeterli bilgi bulunmadığı için yayılışına ve/veya nüfus durumuna bakarak
tükenme riskine ilişkin bir değerlendirme yapmanın mümkün olmadığı takson
(Yetersiz Verili)
NE (Not Evaluated)
Değerlendirilmemiş takson (Değerlendirilmemiş)
Tablo 15. Prof. Dr. Ali Demirsoy’a göre koruma altına alınan türler için IUCN Red Data Book
kategorileri karşılığı:
E(endangered)
Ex (extinct)
I (in determinate)
Tehlikede; İlgili taksonun soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya; soyun
tükenmesine neden olan etkenler sürmektedir.
Soyu tükenmiş; İlgili takson, artık adı geçen bölgede yaşamamaktadır ya da
yenilenebilecek sayının altına düşmüştür.
Bilinmiyor; Taksonun durumu bilinmiyor.
nt
Yetersiz bilinenler; İlgili taksonun durumu, bilgi yetersizliğinden dolayı, hangi
kategoriye gireceği bilinmemektedir.
Yaygın; bol olan ve tehlikede olmayan
O (out of danger)
Tehlike dışı; Önceden tehlikede iken, alınan önlemlerle kurtarılan türler.
K (insufficient known)
R (rare)
V (vulnerable)
Nadir; Küçük popülasyonlar halinde bulunanlar, şuan tehlikede değil, tehlikeye
kaydıklarına ilişkin belirli bir gözlem yok, fakat risk altındadırlar.
Tehdit altında; zarar görebilir; Taksonun soyu tehlikededir. Neden olan
etkenler sürerse, gelecekte soyu tükenebilir.
53
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Proje alanı ve yakın çevresindeki kuş türlerinin tespitinde arazi gözlemleri ve halk
anketlerine yardımcı kaynak olarak ayrıca bulunma ihtimali olan kuş türlerinin belirlenmesinde
R. F. Porter, S. Christensen, P. Schiermacker-Hansen - ‘Türkiye ve Ortadoğu’nun Kuşları –
Arazi Rehberi(2009) adlı eserden yararlanılmıştır. Buna ek olarak tehlike sınıflarını belirlemek
için de Prof. Dr. İlhami Kiziroğlu’nun Türkiye Kuşları Kırmızı Listesi (2008) adlı eseri
kullanılmıştır. Aşağıda kullanılan tehlike sınıflarıyla beraber açıklamaları belirtilmiştir.
İ. Kiziroğlu Tarafından Kullanılan Tehlike Sınıfları Açıklamaları:
 Türkiye’de kuluçkaya yatan kuşlar; yani ‘A’ kategorisine giren kuş türleri, ya tam yıllık
kuş türü olup yerli; ya da yaz göçmeni, yani kuluçkaladıktan sonra Türkiye’yi terk eden göçmen
türlerden oluşur.
A.1.0: Şüpheye yer bırakmayacak şekilde yok olan ve artık doğal yaşamda görülmeyen
türlerdir.
A.1.1: Doğal popülasyonları tükenmiş türler, insan desteği ve koruması için yaşamlarını
devam ettirmektedir.
A.1.2: Türkiye’de nüfusları çok azalmış olan türler. Büyük ölçüde nesilleri tehdit altında
olduğu için mutlaka korunmaları gereken türlerdir.
A.2: Önemli ölçüde tükenme tehdidi altında olan türler.
A.3: Tükenebilecek duyarlılıkta olup, doğal yaşamda soyu tükenme riski yüksek olan
türlerdir.
A.3.1:Gözlendikleri bölgelerde eski kayıtlara göre, azalma olan türlerdir.
A.4: Popülasyonlarında lokal bir azalma olup, zamanla tükenme tehdidi altına girmeye
yakın türler.
A.5: Bu türlerin gözlenen popülasyonlarında henüz azalma ve tükenme tehdidi gibi bir
durum söz konusu olmayan türler.
A.6: Yeterince araştırılmamış ve haklarında sağlıklı veri olmayan türler.
A.7: Bu türlerle ilgili şu anda bir değerlendirme yapmak olanaklı değildir çünkü bu türlerin
Türkiye’de elde edilen kayıtları tam sağlıklı ve güvenli değildir.
 ‘B’ grubundaki türler ya kış ziyaretçisi, ya da transit göçerdir. Bu türler de önemli
ölçüde tükenme tehdidi altında bulunmakta olup aynen ‘A’ grubundaki değerlendirmeye tabi
tutulacaktır. Dolayısıyla ‘B’ grubundaki türler için de B.1.0-B.7 basamaklarındaki ölçütler
kullanılır.
BERN SÖZLEŞMESİ
Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarının Korunması Sözleşmesi olan Bern
Sözleşmesi incelenmiş, tablolarda verilen fauna türlerinin bu sözleşmeye göre durumları
belirtilmiştir. Bu sözleşmeye göre koruma altına alınan türler belirtilmiştir. Tablo 16’da Bern
Sözleşmesinin fauna türleri ile ilgili ekleri ve açıklamaları verilmiştir.
Tablo 16. Bern Sözleşmesi Ekleri
Ek 2
Kesin koruma altına alınan fauna türleri
Ek 3
Koruma altına alınan fauna türleri
54
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Merkez Av Komisyonu Kararları:
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün Merkez Av Komisyonu’nun 20132014 Av Dönemi kararına göre Tablo 17’de gösterilen kategoriler sınıflandırılmıştır:
Tablo 17. Merkez Av Komisyonu Kararları Ek Listeler (2013-2014)
Ek Liste-I
Bakanlıkça koruma altına alınan yaban hayvanları
Ek Liste-II
Merkez Av Komisyonu’nca koruma altına av hayvanları
Ek Liste-III
Merkez Av Komisyonu’nca avına belli edilen sürelerde izin verilen av hayvanları
Proje alanı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen 20132014 Ava Yasak Alanlar haritasına göre, proje alanı genel avlak sahası içerisinde
bulunmaktadır. İnşaat ve işletme aşaması sırasında Merkez Av Komisyonu 2013-2014
kararlarına riayet edilecek ve yasadışı avlanma engellenecektir.
Proje Alanı
Şekil 18. Proje Alanı Av-Avlak Haritası
55
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 18. Fauna Tablosu (İki Yaşamlılar Amphibia)
Türkçe adı
END
IUCN
CİTES
BERN
Sözleşmesi
MAK (20132014)
Bufo viridis
Gece Kurbağası
-
nt
-
Ek-II
-
Bufo bufo
Kara Kurbağası
-
nt
-
Ek-II
Toprak Kurbağası
-
nt
-
Ek-II
Latince Adı
Habitat
Kaynak
L
-
Bahçelerde, açık taşlık alanlarda, su
yakınlarında 4600 m’ye kadar
Taş altları, topraktaki oyuklar
-
Gündüzleri toprak içi üreme döneminde,
küçük su birikintileri
L
Habitat
Kaynak
BUFONIDAE
L,A
PELOBATIDAE
Pelobates syriacus
Tablo 19. Fauna Tablosu (Sürüngenler Reptilia)
Latince Adı
Türkçe adı
AGAMIDAE
Laudakia stellio
KAYA KELERLERİ
Dikenli Keler
Trapelus ruderatus
LACERTIDAE
Parvilacerta parva
Bozkır Keleri
KERTENKELELER
Cüce Kertenkele
END
IUCN
CİTES
BERN
Sözleşmesi
MAK (20132014)
-
nt
-
-
-
Kayalıklar ağaç kovukları
L,A
Az bitkili stepler, taşlı topraklı alanlar
L
nt
Ek-II
Ek Liste-I
Az bitkili açık alanlar, taşlı topraklı zeminler
L
nt
-
Ek-II
Ek Liste-I
Az bitkili stepler, taşlı topraklı alanlar
Orman içinde sık bitkili taşlık kısımlar ve
dere kenarları ile tarla ve bahçeler
Suya yakın çalılık veya ağaçlık yerler
G,A
Bol güneşli, kuru, kayalık kısımlar
Orman ve çayırlık alanlar, dere kenarındaki
otsu yamaçlar
Kısa bitkili ağaçlık yerler, maki ve seyrek
ağaçlı kısımlar, taş ve yaprak altları
L,A
nt
Ophisops elegans
Tarla Kertenkelesi
-
Lacerta trilineata
İri Yeşil Kertenkele
-
nt
-
Ek-II
Ek Liste-I
G,A
Lacerta viridis
Yeşilkertenkele
Ek Liste-I
nt
-
Ek-II
Duvar Kertenkelesi
-
nt
Podarcis muralis
Ek-II
Ek Liste-I
Darevskia (Lacerta) praticola
Çayır Kertenkelesi
-
nt
-
Ek-II
Ek Liste-I
Ablepharus kitaibellii
İnce Kertenkele
-
nt
-
Ek-II
Ek Liste-I
COLUBRIDAE
Typhlops vermicularis
YILANLAR
Köryılan
nt
Ek Liste-I
Toprak içi, taş altları
L
Hazer Yılanı
TOSBAĞAGİLLER
nt
-
-
Coluber caspius
TESTUDINIDAE
-
Ek-II
Ek Liste-I
Taşlık, dere kenarları, kayalık alanlar,
L
Testudo graeca
Tosbağa
-
nt
EK-2
Ek-II
Ek Liste-I
Kumlu, taşlı, kuru araziler, bazen bağ ve
bahçelerde
G
*END
: Endemik
*MAK
: Merkez Av Komisyonu Kararları (2013-2014)
*Kaynak:
A: Anket (Yöre Halkından Alınan Bilgiler)
Tablo 20. Fauna Tablosu - Kuş Türleri Listesi
G: Gözlem
L: Literatür
56
L
L
L
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
FAMİLYA VE TÜR ADI
CICONIIDAE
Ciconia ciconia
ACCIPITRIDAE
Accipiter nisus
Buteo buteo
Buteo rufinus
FALCONIDAE
Falco tinnunculus
PHASIANIDAE
Alectoris chukar
Coturnix coturnix
COLUMBIDAE
Columba livia
STRIGIDAE
Athene noctua
ALAUDIDAE
Alauda arvensis
Galerida cristata
Lullula arborea
HIRUNDINIDAE
Hirundo rustica
MOTACILLIDAE
Motacilla alba
TROGLODYTIDAE
Troglodytes troglodytes
TURDIDAE
Erithacus rubecula
Saxicola robetra
Turdus viscivorus
SYLVIIDAE
Sylvia melanocephala
PARIDAE
Parus ater
Parus major
CORVIDAE
Garrulus glandarius
Pica pica
Corvus corax
Corvus corone
ÇİMENTO FABRİKASI
TÜRKÇE ADI
LEYLEKGİLLER
Leylek
YIRTICI KUŞLAR
Atmaca
Şahin
Kızıl Şahin
DOĞANGİLLER
Kerkenez
TAVUKSULAR
Kınalı Keklik
Bıldırcın
GÜVERCİNGİLLER
Kaya Güvercini
BAYKUŞGİLLER
Kukumav
TARLAKUŞUGİLLER
Toygar
Tepeli Toygar
Orman Toygarı
KIRLANGIÇGİLLER
Kırlangıç
KUYRUKSALLAYANGİLLER
Akkuyruksallayan
ÇITKUŞLARI
Çıt Kuşu
ARDIÇKUŞUGİLLER
Kızılgerdan
Çayır Taşkuşu
Ökse ardıcı
ÖTLEĞENGİLLER
Maskeli ötleğen
BAŞTANKARAGİLLER
Çam baştankarası
Büyük baştankara
KARGAGİLLER
Alakarga
Saksağan
Kuzgun
Leş Kargası
STATÜ
BERN
RED DATA
CITES
IUCN
MAK
KAYNAK
Y,G
Ek-II
A.3
-
LC
Ek Liste-I
L,A
Y
Y
Y
Ek-II
Ek-II
Ek-II
A.4
A.3
A.2
EK-2
EK-2
EK-2
LC
LC
LC
Ek Liste-I
Ek Liste-I
Ek Liste-I
G
L,A
L,A
Y
Ek-II
A.4
EK-2
LC
Ek Liste-I
L,A
Y
G,Y
-
A.2
A.4
-
LC
LC
Ek Liste-III
Ek Liste-III
L,A
L,A
Y
Ek-III
A.5
-
LC
Ek Liste-III
G
Y
Ek-II
A.3
EK-2
LC
Ek Liste-I
L,A
Y
Y
Y
Ek-III
Ek-III
Ek-III
A.4
A.3
A.3
-
LC
LC
LC
Ek Liste-II
Ek Liste-II
Ek Liste-II
G,L
G, L
L
Y
Ek-II
A.5
-
LC
Ek Liste-I
G
Y
Ek-II
A.4
-
LC
Ek Liste-I
L,A
Y
Ek-II
A.3
-
LC
Ek Liste-I
G
Y
Y
Y
Ek-II
Ek-II
Ek-III
A.3
A.3
A.2
-
LC
LC
LC
Ek Liste-I
Ek Liste-I
Ek Liste-II
L,A
L,A
G,L,A
Y
Ek-II
A.2
-
LC
Ek Liste-I
G,L,A
Y
Y
Ek-II
Ek-II
A.3
A.3.1
-
LC
LC
Ek Liste-I
Ek Liste-I
G,L,A
G,L,A
Y
Y
Y
Y
Ek-III
-
A.3.1
A.5
A.5
A.5
-
LC
LC
LC
LC
Ek Liste-III
Ek Liste-III
Ek Liste-II
Ek Liste-III
G
L,A
G
L,A
57
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
FAMİLYA VE TÜR ADI
Corvus frugilegus
STURNIDAE
Sturnus vulgaris
PASSERIDAE
Passer domesticus
Passer hispaniolensis
FRINGILLIDAE
Fringilla coelebs
Serinus serinus
Carduelis cannabina
Carduelis chloris
Carduelis carduelis
EMBERIZIDAE
Emberiza cia
Miliaria calandra
TÜRKÇE ADI
Ekin Kargası
SIĞIRCIKGİLLER
Sığırcık
SERÇEGİLLER
Ev Serçesi
Söğüt Serçesi
İSPİNOZGİLLER
İspinoz
Küçük İskete
Ketenkuşu
Florya
Saka
ÇİNTELER
Kaya Çintesi
Tarla Çintesi
*MAK (2013-2014): Merkez Av Komisyonu Kararı
*KAYNAK:
A: Anket (Yöre Halkından Alınan Bilgiler)
*STATÜ: Y: Yaşayan
G: Göçmen
G: Gözlem
STATÜ
Y
BERN
-
RED DATA
A.5
CITES
-
IUCN
LC
MAK
Ek Liste-III
KAYNAK
L,A
Y
-
A.5
-
LC
Ek Liste-II
L,A
Y
Y
Ek-III
A.5
A.3
-
LC
LC
Ek Liste-III
Ek Liste-II
G
L,A
Y
Y
Y
Y
Y
Ek-III
Ek-II
Ek-II
Ek-II
Ek-II
A.4
A.3
A.4
A.4
A.3.1
-
LC
LC
LC
LC
LC
Ek Liste-II
Ek Liste-I
Ek Liste-I
Ek Liste-I
Ek Liste-I
L,A
G
L,A
L,A
G
YG
Y
Ek-II
Ek-III
A.2
A.4
-
LC
LC
Ek Liste-I
Ek Liste-II
L,A
L,A
L: Literatür
Tablo 21. Fauna Tablosu - Memeli Hayvanlar (Mamalia)
LATİNCE ADI
TÜRKÇE ADI
MAMALIA
MEMELİLER
ERİNACEIDAE
KİRPİLER
Erinaceus concolor
Kirpi
TALPIDAE
KÖSTEBEKLER
Talpa europaea
Köstebek
LEPORIDAE
TAVŞANLAR
Lepus europaeus
Yabani Tavşan
CANIDAE
KÖPEKLER
Vulpes vulpes
Tilki
VESPERTILIONIDAE
DÜZ BURUNLU
YARASA
Pipistrellus pipistrellus
Cüce Yarasa
SORICIDAE
SİVRİFARELER
END
IUCN
CITES
BERN SÖZLEŞMESİ
MAK(2013-2014)
HABİTAT
KAYNAK
-
nt
-
Ek-III
Ek Liste-I
Fundalıklar ve çalılıklar
L, A
-
nt
-
Ek-II
-
Çayır ve ağaçlık alanlar
L
-
nt
-
Ek-III
Ek Liste-III
Her çeşit ortamda yaşarlar
L,A
-
nt
-
Ek-III
Ek Liste-III
Ormanlarda, bitki örtüsü bol
steplerde çakıllı arazilerde
L
-
V
-
Ek-II
Ek Liste-I
Su kenarına yakın ormanlık
araziler.
L,A
58
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
LATİNCE ADI
TÜRKÇE ADI
END
IUCN
CITES
BERN SÖZLEŞMESİ
MAK(2013-2014)
HABİTAT
KAYNAK
MAMALIA
MEMELİLER
Sivriburunlu Tarla
Faresi
-
nt
-
-
-
Açık arazi ve çalılıklar
L
Sorex minutus
Cüce Fare
-
nt
-
-
-
Sorex araneus
Orman Sivrifaresi
-
nt
-
-
-
Ağaçlık, otluk ve çayırlık
alanlar
Her türlü ortam
MURIDAE
FARELER+SIÇANLAR
Mus musculus
Ev Faresi
-
nt
-
-
-
Tarla ve açık alanlar
Crocidura leucodon
*MAK (2013-2014): Merkez Av Komisyonu Kararı
*END: Endemik
*KAYNAK:
A: Anket (Yöre Halkından Alınan Bilgiler)
G: Gözlem
L: Literatür
59
L
L
L
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Yukarda verilen tablolarda, proje alanında bulunan ve bulunması muhtemel kuş,
memeli, sürüngen ve amfibi türlerinin IUCN kategorileri yanı sıra çeşitli sözleşmelere göre
durumları verilmiştir.
Memeli, sürüngen ve amfibi türlerinden bir yarasa türü dışında kalan diğer türler, Ali
Demirsoy’a göre; “nt” kategorisine girmektedirler. “nt” kategorisi ülkemizde yaygın olarak
bulunan, bol ve tehlikede olmayan türler için kullanılmaktadır.
Memeli türlerinden Pipistrellus pipistrellus(Cüce Yarasa) IUCN’e göre “LC” (least
concern; düşük riskli) kategorisinde bulunmakla birlikte, Demirsoy’a göre “V” (tehdit altında,
hasar görebilir) kategorisi kapsamında incelenmiştir. Proje alanında bulunması muhtemel bir
yarasa türü olan Pipistrellus pipistrellus ormanlık alanlarda, kırsal kesimlerde ve yerleşim
yerlerine yakın su kenarlarına yakın kesimlerde bulunmaktadır. Kış barınakları ağaç
kovuklarının yanı sıra mağaralardır, yazları ise daha çok çatı altlarında bulunurlar. Yakın
çevrede türün habitatına uygun çeşitli alternatif habitatlar bulunmaktadır ve yaygın bir habitat
tahribi söz konusu değildir. Proje inşaat aşaması sırasında türlerin çevredeki benzer ağaçlık
alanlara ve yakın köylerdeki habitatlarına çekilmeleri beklenmektedir. İnşaat aşaması
tamamlandıktan sonra ise, eski habitatları tekrar yayılış göstermeleri beklenmektedir ve
türlerin zarar görmesi öngörülmemektedir.
Proje inşaat aşamasında tespiti yapılan türler hareketli formlar olmalarından dolayı,
oluşacak gürültü gibi nedenlerden dolayı ortamdan uzaklaşabilir ve yakın çevrede bulunan
mevcut alternatif habitatlara çekilebilirler. Ancak, inşaat aşaması tamamlandıktan sonra
türlerin tekrar eski yaşam alanlarına dönmesi beklenmektedir. Dolayısıyla proje inşaat
aşaması sırasında ve inşaat tamamlandıktan sonra türlerin nesillerinin tehlikeye düşmesi
öngörülmemektedir.
Olası Etkiler ve Önlemler
Proje kapsamında belirlenen flora fauna türleri genel olarak ülkemizde geniş
yayılışlara sahip türlerdir. Alanda bulunma ihtimali olan endemik türler LC kategorisinde
bulunmakta ve yakın gelecekte de nesillerinin tehlikeye girmesi beklenmemektedir.
Muhtemel olumsuz etkileri önlemek ya da en aza indirmek için alınması gereken
önlemler aşağıda verilmiştir;
•
•
•
Proje sahasına ulaşım mümkün olduğunca mevcut yollar üzerinden yapılacaktır.
İnşaat sırasında yapılacak geçici yollar mümkün olduğunca dar ve kısa
olacaktır.
Proje kapsamında yapılacak iş ve işlemlerden dolayı oluşacak toz emisyonunun
önlenmesi için çalışma alanı düzenli olarak arazöz ile sulanacaktır.
Tespit edilen bütün fauna türleri inşaat aşamasında ortamdan uzaklaşabilirler. Bu
durumda türler için proje alanı çevresinde benzer habitatlar mevcuttur, türlerin bu bölgelere
çekilmesi beklenmektedir. Proje inşaat aşamasında ve daha sonrasında türlerin nesillerini
tehlikeye düşürmesi öngörülmemektedir.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Merkez Av Komisyonu kararları
doğrultusunda hazırlanan 2013-2014 Av Dönemine ait koruma listelerinde bulunan türler için
bu komisyon kararlarında belirtilen koruma tedbirlerine uygun hareket edilecektir. Proje
kapsamında 01.07.2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve “Korunan Alanların
Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik” hükümlerine uyulacaktır.
Ayrıca BERN Sözleşmesi ve CITES Sözleşmesi hükümlerine de riayet edilecektir.
60
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
III.6. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler (Bölgenin genel iklim koşulları, basınç, sıcaklık,
yağış, ortalama nispi nem, sayılı günler dağılımı, maksimum kar kalınlığı, buharlaşma
durumu, rüzgar durumu, fevk rasatları, meteorolojik verilerin güncelleştirilmiş ve uzun
yıllar değerleri kapsaması, meteorolojik parametreleri dağılımlarının tablo, grafik ve
yazılı anlatım olarak verilmesi), tesisten kaynaklanacak toz ve gaz emisyonlarının sınır
değeri aşması durumunda emisyon dağılım modellemesi yapılması ve sonuçlarının
değerlendirilmesi, (modelleme çalışmalarında uygun bir yıl seçilerek o yılın saatlik
meteorolojik verilerin kullanılması, model sonuçlarının hakim rüzgar yönleri de dikkate
alınarak değerlendirilmesi)
a) Bölgenin Genel İklim Şartları:
Konya ilinde karasal iklim hüküm sürmekte olup, yazlar kurak ve sıcak, kışları ise kar
yağışlı ve soğuk geçmektedir. Konya meteoroloji istasyonunun 1975-2012 yıllarına ait,
Meteoroloji Bülteni EK 1 Resmi Belgeler’de verilmiştir.
b) Basınç
b-1) Ortalama Basınç: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık
ortalama basınç 898,1 hPa'dır.
b-2) Maksimum Basınç: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre
ölçülen maksimum basınç 915,0 hPa ile Aralık ayında gerçekleşmiştir
b-3) Minimum Basınç: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre ölçülen
minimum basınç 873,8 hPa ile Ocak ayında gerçekleşmiştir
Tablo 22.Konya Meteoroloji İstasyonları Basınç Değerleri
Ock Şbt
Mrt
Nsn Mys Hzrn
Ortalama
Basınç
899,3 897,9 896,8 896,0 897,2 896,8
(hPa)
Maksimum
Basınç
914,2 913,8 913,3 907,7 905,6 905,7
(hPa)
Minimum
Basınç
873,8 877,2 876,7 883,0 886,3 887,4
(hPa)
61
Tmz
Ağst
895,6
896,4 898,9 900,9 901,0 900,0 898,1
902,9
902,4 907,2 910,1 911,8 915,0 915,0
887,4
889,3 888,6 889,7 884,3 881,5 873,8
Eyl
Ekm
Ksm
Arlk
Yıllık
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
920.0
Ortalama Basınç (hPa)
910.0
Maksimum Basınç (hPa)
Basınç (hPa)
900.0
Minimum Basınç (hPa)
890.0
880.0
870.0
860.0
850.0
Aylar
Şekil 19. Konya Meteoroloji İstasyonu Basınç Değerleri Grafiği
c) Sıcaklık
c-1) Ortalama Sıcaklık: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık
ortalama sıcaklık 11,4 C'dir.
c-2) Maksimum Sıcaklık: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre
maksimum sıcaklık 40,6 C olarak 30 Temmuz 2000 tarihinde ölçülmüştür.
c-3) Minimum Sıcaklık: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre
minimum sıcaklık -25,8 C olarak 25 Ocak 1989 tarihinde ölçülmüştür.
Tablo 23. Konya Meteoroloji İstasyonları Sıcaklık Değerleri
Ock
Şbt
Mrt
Nsn
Mys Hzrn Tmz Ağst
Eyl
Ortalama Sıcaklık (°C)
-0,4
1
5,5
10,9
15,6 20,2
23,5
23
18,6 12,4
5,7
1,3
11,4
Maksimum Sıcaklık (°C)
17,6
21,2
28,9
30,0
33,4 36,7
40,6
37,8
36,1 31,6
25,2
20,0
40,6
12
12
27
13
30
22
2
21
30
Maksimum Sıcaklık Günü
28
27
2
Ekm Ksm
1
Arlk Yıllık
Maksimum Sıcaklık Yılı
2003 1979 2001 1998 1994 1996 2000 1979 2003 1987 1990 1999 2000
Minimum Sıcaklık (°C)
-25,8 -25,0 -15,8 -8,6
Minimum Sıcaklık Günü
Minimum Sıcaklık Yılı
25
8
1
-1,2
3,2
7,5
7,5
1,2
2
4
3
23
24
11
-7,6 -20,0 -22,4 -25,8
30
20
23
25
1989 1991 1985 1997 1981 1990 1982 1979 1997 2003 1988 2002 1989
62
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
50
40
Sıcaklık (°C)
30
20
Ortalama Sıcaklık (°C)
10
Maksimum Sıcaklık (°C)
Minimum Sıcaklık (°C)
0
-10
-20
-30
Aylar
Şekil 20. Konya Meteoroloji İstasyonu Sıcaklık Değerleri Grafiği
ç)Yağış:
ç-1) Toplam Yağış Ortalaması: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre
yıllık ortalama toplam yağış miktarı 326,9 mm’dir.
ç-2) Günlük Maksimum Yağış Miktarı: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre maksimum yağış miktarı 64,5 mm ile Ekim ayında geçekleşmiştir.
Tablo 24. Konya Meteoroloji İstasyonu Yağış Değerleri
Ock
Toplam
Yağış
36,4
Ortalaması
(mm)
Maksimum
Yağış
34,6
(mm)
Şbt
Mrt
Nsn
Mys
Hzrn
Tmz
Ağst
Eyl
Ekm
Ksm
Arlk
Yıllık
25,7
25,9
38,9
42,1
22,0
7,1
5,1
10,8
33,7
36,1
43,1
326,9
28,2
28,7
29,9
40,9
34,6
25,6
18,7
32,4
64,5
56,1
60,3
64,5
63
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
70.0
60.0
Yağış (mm)
50.0
40.0
30.0
Toplam Yağış Ortalaması (mm)
Maksimum Yağış (mm)
20.0
10.0
0.0
Aylar
Şekil 21. Konya Meteoroloji İstasyonu Yağış Değerleri Grafiği
ç-3) Standart Zamanlarda Gözlenen En Büyük Yağış Değerleri, Tekerrür
Grafikleri:
Konya Meteoroloji İstasyonu standart zamanlarda gözlenen en büyük yağış değerleri
100 yılda 24 saat içerisinde 61,2 mm olarak görülmektedir. Konya meteoroloji istasyonu
standart zamanlarda gözlenen en büyük yağış değerleri ve yağış şiddet-süre-tekerrür eğrileri
EK-1’de verilmiştir.
Proje kapsamında gerekli drenaj sistemlerinin tasarımında Meteoroloji Genel
Müdürlüğü tarafından Konya Meteoroloji İstasyonu’nda kaydedilen standart zamanlarda
gözlenen bu değerler dikkate alınacaktır.
Fevk Bilgileri
Proje aşamasında ve işletme aşamasında bölgeye ait fevk bilgileri de dikkate
alınacaktır.
Konya meteoroloji istasyonu fevk bilgileri aşağıdaki tablolarda verilmiştir.
Tablo 25. Konya İlinde Meydana Gelen Fevk Bilgileri
YIL TARİH
YER
1980 18.09.1980 Konya
1993 28.03.1993 Konya
İLİ
OLAY
Konya Kırağı
Konya Fırtına
1998 27.06.1998 Konya
Yağış ve
Konya sel, dolu
Fırtına
2001
2004
2004
2005
2005
2008
2010
2010
2010
Konya
Konya
Konya
Konya
Konya
Konya
Konya
Konya
Konya
23.04.2001
04.04.2004
06.06.2004
01.04.2005
05.04.2005
21.03.2008
01.01.2010
17.03.2010
07.09.2010
Konya
Konya
Konya
Konya
Konya
Konya
Konya
Konya/Meydan
Konya/Meydan
ZARAR
Sebze bahçeleri kırağıdan zarar görmüş
Fırtınadan dolayı yerleşim yerleri zarar görmüş
Yağış ve sellardan dolayı zirai ürünler zarar
görmüş,dolu zirai ürünlere zarar vermiş, fırtınadan
dolayı zirai ürünler, çevre ve yerleşim yerleri zarar
görmüş
Bazı ağaçların dallarını kırmış
Ağaçlarda çiçekler döküldü
Ağaçlarda dallar kırıldı
Ağaçlarda çiçekler döküldü
Ağaçlarda çiçekler döküldü
İnsan, hayvan, ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
Haberleşme ve enerji nakil hatları zarar gördü
Ağaçlar dondan zarar gördü
İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
Fırtına
Don
Fırtına
Don
Don
Fırtına
Fırtına
Don
Dolu
64
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
2012 18.04.2012 Konya/Meydan Konya Fırtına
2012 05.05.2012 Konya/Meydan Konya Dolu
2012 22.10.2012 Konya/Meydan Konya Dolu
Ağaçlarda dallar kırıldı
Meyve ağaçları zarar gördü
Ağaçlarda dallar kırıldı
d) Ortalama Nem: Konya Meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık
ortalama nispi nem %59,3 'tür.
Tablo 26. Konya Meteoroloji İstasyonları Ortalama Nem Değerleri
Ock
Ortalama
76,4
Nem (%)
Şbt
Mrt
Nsn
Mys
Hzrn
Tmz
Ağst
Eyl
Ekm
Ksm
Arlk Yıllık
70,9
63,0
58,3
55,9
47,7
42,3
42,9
47,0 59,6
70,2
76,8
59,3
90.0
80.0
70.0
Nem (%)
60.0
50.0
40.0
30.0
20.0
10.0
0.0
Aylar
Şekil 22. Konya Meteoroloji İstasyonları Ortalama Nem Değerleri Grafiği
e) Sayılı Günler:
e-1) Kar Yağışlı Günler Sayısı: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre
yıllık ortalama kar yağışlı günler sayısı 23,8’dir.
e-2) Kar Örtülü Günler Sayısı: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre
yıllık ortalama kar örtülü günler sayısı 24,1’dir.
e-3) Sisli Günler Sayısı: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık
ortalama sisli günler sayısı 27,7’dir.
e-4) Dolulu Günler Sayısı Ortalaması: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre yıllık ortalama dolulu günler sayısı 1,5’tir.
e-5) Kırağılı Günler Sayısı Ortalaması: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre yıllık ortalama kırağılı günler sayısı 42,3’tür.
e-6) Toplam Orajlı Günler Sayısı Ortalaması: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre yıllık ortalama orajlı günler sayısı 15,9’dur.
65
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 27. Konya Meteoroloji İstasyonu Sayılı Günler Tablosu
Kar Yağışlı
Günler
Sayısı
Kar Örtülü
Günler
Sayısı
Sisli
Günler
Sayısı
Ortalaması
Dolulu
Günler
Sayısı
Ortalaması
Kırağılı
Günler
Sayısı
Ortalaması
Toplam
Orajlı
Günler
Sayısı
Ortalaması
Ock
Şbt
Mrt
Nsn
Mys
6,6
6,2
4,1
0,8
0,1
9,0
6,3
2,4
0,2
0,0
7,9
4,4
1,7
0,3
0,3
0,1
0,0
0,1
0,3
0,6
0,2
8,9
7,4
5,6
0,8
0,1
0,1
0,4
1,9
4,6
Hzrn
Tmz
Ağst
Eyl
Ekm
Ksm
Arlk
Yıllık
0,1
1,6
4,3
23,8
1,2
5,0
24,1
0,5
4,6
7,9
27,7
0,1
0,1
1,8
8,5
9,3
42,3
1,0
0,3
0,1
15,9
0,0
0,1
3,2
0,0
1,6
1,1
0,0
1,5
1,5
10.0
9.0
8.0
Kar Yağışlı Günler Sayısı
7.0
Kar Örtülü Günler Sayısı
Gün
6.0
5.0
Sisli Günler Sayısı Ortalaması
4.0
3.0
Dolulu Günler Sayısı Ortalaması
2.0
Kırağılı Günler Sayısı Ortalaması
1.0
0.0
Toplam Orajlı Günler Sayısı
Ortalaması
Aylar
Şekil 23. Konya Meteoroloji İstasyonu Sayılı Günler Grafiği
f)Maksimum Kar Kalınlığı:
Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre maksimum kar kalınlığı 40 cm
ile Kasım ayında gerçekleşmiştir
Tablo 28. Konya Meteoroloji İstasyonu Maksimum Kar Kalınlığı Değerleri
Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzrn
Maksimum Kar Kalınlığı (cm)
35
26
19
10
5
66
Tmz
Ağst
Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık
40
32
40
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
45
40
Kar Kalınlığı (cm)
35
30
25
20
15
10
5
0
Aylar
Şekil 24. Konya Meteoroloji İstasyonu Maksimum Kar Kalınlığı Grafiği
g)Buharlaşma:
g-1) Ortalama Açık Yüzey Buharlaşması: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre yıllık ortalama açık yüzey buharlaşması 1298,3 mm'dir. En yüksek aylık
ortalama açık yüzey buharlaşması 273,9 mm ile Temmuz ayında olmuştur.
g-2) Maksimum Açık Yüzey Buharlaşması: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre yıllık ortalama açık yüzey buharlaşması 20,0 mm ile Haziran ayında
olmuştur.
Tablo 29.Konya Meteoroloji İstasyonu Buharlaşma Değerleri
Ock Şbt Mrt Nsn
Mys
Hzrn
Tmz
Ağst
Eyl
Ekm
Ksm Arlk
Yıllık
Ortalama Açık Yüzey
Buharlaşması (mm)
93,8 160,0 216,9 273,9 254,5 180,1 103,6 15,2
0,3
1298,3
Maksimum Açık Yüzey
Buharlaşması (mm)
14,0
2,2
20,0
14,6
18,2
67
20,0
16,2
14,2
10,0
7,5
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
300.0
Buharlaşma (mm)
250.0
200.0
150.0
Ortalama Açık Yüzey
Buharlaşması (mm)
100.0
Maksimum Açık Yüzey
Buharlaşması (mm)
50.0
0.0
Aylar
Şekil 25. Konya Meteoroloji İstasyonu Buharlaşma Değerleri Grafiği
ğ) Rüzgar:
ğ-1) Yıllık, Mevsimlik, Aylık Rüzgar Yönü:
Uzun Yıllar Yönlere Göre Rüzgarın Esme Sayıları: Konya Meteoroloji İstasyonu
gözlem kayıtlarına göre yönlere göre rüzgarın esme sayıları toplamları aşağıdaki tabloda
verilmiştir.
Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre birinci derecede hakim rüzgar
yönü NNE (KuzeyKuzeyDoğu), ikinci derecede hakim rüzgar yönü NNW (KuzeyKuzeyBatı),
üçüncü derecede hakim rüzgar yönü ise N (Kuzey) dır.
Tablo 30. Konya Meteoroloji İstasyonu Yönlere Göre Rüzgarın Esme Sayıları
Ocak Şubat
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
Mart
Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
Ekim Kasım Aralık
Yıllık
2283 1956 1882 1517 1908
2513
3118
2727
2328 2274 1948
2106 26560
2390
910
990
711
1137
1149
2471
1757
2090
825
718
446
843
935
1877
3010
1586
1327
703
575
511
857
525
880
613
1010
1001
2287
2318
2805
4184
2088
1559
656
548
480
715
377
505
319
611
755
2111
2211
3116
3802
2354
1970
890
726
576
836
464
566
222
472
752
1937
1911
2891
3128
1779
1949
976
934
734
1059
579
643
462
763
797
2080
1938
2166
2703
1020
1094
732
1154
993
2305
1799
2211
846
802
551
826
906
1691
2164
926
926
584
985
816
2144
1295
1783
800
897
668
1083
987
1915
2377
865
1242
789
1090
938
1870
1553
1832
904
990
771
1674
1607
2227
1908
947
1303
886
1045
914
1687
1271
1815
1065
1202
967
1888
1636
1975
2539
1263
1367
822
1021
858
1492
757
1286
866
1247
1091
2198
1946
2307
68
3109
1512
1720
996
1176
1076
1451
887
1000
590
847
870
1463
1578
2028
2946
1194
1451
981
1337
1026
1813
1229
1389
672
615
621
898
1315
1849
34260
16444
16898
9726
11728
10071
18700
12493
16000
8184
10174
9290
19288
19288
26847
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Uzun Yıllar Rüzgar Esme Sayıları
NNW 35000
30000
NW
25000
20000
15000
WNW
10000
5000
W
0
N
NNE
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Şekil 26. Konya Meteoroloji İstasyonu Esme Sayılarına Göre Yıllık Rüzgâr Diyagramı
Tablo 31. Konya Meteoroloji İstasyonu İlkbahar ve Yaz Mevsimlerindeki Rüzgârın Esme Sayıları
İlkbahar
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
Mart
1882
2377
865
1242
789
1090
938
1870
1553
1832
904
990
771
1674
1607
2227
Nisan
1517
1908
947
1303
886
1045
914
1687
1271
1815
1065
1202
967
1888
1636
1975
Mayıs
1908
2539
1263
1367
822
1021
858
1492
757
1286
866
1247
1091
2198
1946
2307
Mevsimlik
5307
6824
3075
3912
2497
3156
2710
5049
3581
4933
2835
3439
2829
5760
5189
6509
Yaz
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
69
Haziran
2513
3010
1586
1327
703
575
511
857
525
880
613
1010
1001
2287
2318
2805
Temmuz
3118
4184
2088
1559
656
548
480
715
377
505
319
611
755
2111
2211
3116
Ağustos
2727
3802
2354
1970
890
726
576
836
464
566
222
472
752
1937
1911
2891
Mevsimlik
8358
10996
6028
4856
2249
1849
1567
2408
1366
1951
1154
2093
2508
6335
6440
8812
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 32. Konya Meteoroloji İstasyonu Sonbahar ve Kış Mevsimlerindeki Rüzgârın Esme Sayıları
Sonbahar
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
Eylül
2328
3128
1779
1949
976
934
734
1059
579
643
462
763
797
2080
1938
2166
Ekim
2274
3109
1512
1720
996
1176
1076
1451
887
1000
590
847
870
1463
1578
2028
Kasım
1948
2946
1194
1451
981
1337
1026
1813
1229
1389
672
615
621
898
1315
1849
Mevsimlik
6550
9183
4485
5120
2953
3447
2836
4323
2695
3032
1724
2225
2288
4441
4831
6043
70
Kış
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
Aralık
2106
2703
1020
1094
732
1154
993
2305
1799
2211
846
802
551
826
906
1691
Ocak
2283
2390
910
990
711
1137
1149
2471
1757
2090
825
718
446
843
935
1877
Şubat
1956
2164
926
926
584
985
816
2144
1295
1783
800
897
668
1083
987
1915
Mevsimlik
6345
7257
2856
3010
2027
3276
2958
6920
4851
6084
2471
2417
1665
2752
2828
5483
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
İlkbahar
NNW7000
6000
NW
5000
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
Yaz
N
12000
NNW
10000
NW
8000
6000
WNW
4000
2000
W
0
NNE
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
ENE
E
ESE
SW
SSE
SE
SSW
SSE
S
Sonbahar
Kış
N
NNW8000
NNE
NE
4000
NW
ENE
WNW
0
E
W
WSW
ESE
WSW
SW
NNE
6000
NE
ENE
2000
E
0
ESE
SW
SE
SSW
N
4000
2000
W
NE
S
10000
NNW
8000
NW
6000
WNW
NNE
WSW
SE
SSW
N
SE
SSW
SSE
SSE
S
S
Şekil 27. Konya Meteoroloji İstasyonu Esme Sayılarına Göre Mevsimlere Ait Rüzgar Diyagramı
71
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
ŞUBAT
OCAK
250 0
NNW
NW 200 0
WNW
W
N
150 0
100 0
500
0
ENE
E
WSW
ESE
SW
SSW
W
E
ESE
WSW
SE
SSE
WNW
W
150 0
100 0
500
0
ENE
E
WSW
ESE
SW
SSW
SE
SSE
NİSAN
MAYIS
HAZİRAN
N
300 0
NNW
250 0
NW 200 0
NNE
NE
100 0
500
0
ENE
E
ESE
SE
SSE
WNW
W
N
350 0
NNW
300 0
NW 250 0
NNE
NE
150 0
100 0
500
0
ENE
E
WSW
ESE
SW
SSW
WNW
W
N
NNE
NE
200 0
150 0
100 0
500
0
ENE
E
WSW
ESE
SW
SSW
SE
SSE
SE
SSE
S
S
S
TEMMUZ
AĞUSTOS
EYLÜL
N
400 0
NNW
NW 300 0
NNE
NE
300 0
200 0
100 0
0
ENE
E
WSW
ESE
SW
SSW
SE
SSE
WNW
W
N
350 0
NNW
300 0
NW 250 0
NNE
NE
200 0
100 0
0
ENE
E
WSW
ESE
SW
SSW
WNW
W
N
NNE
NE
200 0
150 0
100 0
500
0
ENE
E
ESE
WSW
SW
SSW
SE
SSE
SE
SSE
S
S
S
EKİM
KASIM
ARALIK
350 0
NNW
300 0
NW 250 0
W
ENE
NNE
NE
S
500 0
NNW
NW 400 0
WNW
150 0
100 0
500
0
N
S
SW
SSW
W
W
250 0
NNW
NW 200 0
NNE
NE
S
WSW
WNW
WNW
N
SW
SSW
SE
SSE
200 0
NNW
NW 150 0
WNW
250 0
NNW
NW 200 0
NNE
NE
MART
N
300 0
NNW
250 0
NW 200 0
NNE
NE
200 0
150 0
100 0
500
0
ENE
E
WSW
ESE
SW
SSW
SE
SSE
S
WNW
W
N
300 0
NNW
250 0
NW 200 0
NNE
NE
150 0
100 0
500
0
ENE
E
WSW
ESE
SW
SSW
SE
SSE
S
WNW
W
N
NNE
NE
150 0
100 0
500
0
ENE
E
WSW
ESE
SW
SSW
SE
SSE
S
Şekil 28. Konya Meteoroloji İstasyonu Esme Sayılarına Göre Aylık Ait Rüzgar Diyagramı
72
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
ğ-2) Yönlere Göre Rüzgar Hızı:
Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre, yönlere göre ortalama rüzgar
hızları tabloda verilmiştir.
Tablo 33. Uzun Yıllar Yönlere Göre Ortalama Rüzgar Hızı Değerleri
Ocak Şubat
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
1,6
1,5
1,2
1,1
1,2
1,2
1,4
1,4
1,4
1,4
1,2
1,0
1,1
1,1
1,5
1,5
1,7
1,5
1,5
1,2
1,2
1,1
1,2
1,5
1,6
1,6
1,6
1,3
1,2
1,4
1,5
1,7
Mart Nisan Mayıs
1,6
1,7
1,7
1,4
1,4
1,3
1,5
1,6
1,7
1,7
1,8
1,5
1,5
1,6
1,7
1,6
1,6
1,6
1,7
1,6
1,5
1,3
1,6
1,6
1,8
1,9
2,1
1,7
1,7
1,6
1,6
1,4
1,7
1,9
1,9
1,6
1,5
1,4
1,5
1,5
1,3
1,5
1,7
1,4
1,5
1,6
1,6
1,4
Haziran
Temmuz
Ağustos
2,0
2,1
2,2
1,8
1,6
1,3
1,4
1,4
1,3
1,5
1,6
1,3
1,5
1,6
1,8
1,7
2,1
2,4
2,4
2,0
1,7
1,4
1,5
1,4
1,4
1,5
1,5
1,3
1,4
1,8
1,9
1,9
1,9
2,2
2,3
1,9
1,7
1,5
1,5
1,4
1,3
1,4
1,3
1,2
1,3
1,6
1,6
1,6
Eylül Ekim Kasım
1,5
1,8
1,8
1,6
1,5
1,3
1,4
1,3
1,2
1,4
1,4
1,2
1,2
1,4
1,5
1,3
1,3
1,4
1,4
1,2
1,1
1,0
1,1
1,2
1,0
1,3
1,3
1,0
1,0
1,1
1,2
1,2
1,2
1,3
1,1
1,0
1,0
0,9
1,0
1,2
1,3
1,3
1,2
1,0
0,9
0,9
1,2
1,2
Aralık Yıllık
1,4
1,2
1,1
1,0
1,1
1,0
1,0
1,2
1,2
1,2
1,1
1,0
0,9
1,0
1,3
1,3
1,6
1,7
1,7
1,5
1,4
1,2
1,3
1,4
1,4
1,5
1,5
1,2
1,3
1,4
1,5
1,5
Yıllık Ortalama Rüzgar Hızı
NNW
2.0
N
NNE
1.5
NW
NE
1.0
WNW
ENE
0.5
W
E
0.0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Şekil 29. Konya Meteoroloji İstasyonu Ortalama Rüzgâr Hızına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramı
ğ-3) Ortalama Rüzgâr Hızı: Konya meteoroloji istasyonu gözlem kayıtlarına göre
yıllık ortalama rüzgar hızı 2,1 m/sec'dir.
ğ-4) Maksimum Rüzgâr Hızı ve Yönü: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre maksimum rüzgarın yönü SSW (GüneyGüneyBatı) olup, maksimum rüzgarın
hızı ise 34,0 m/sn ile ŞUBAT ayında görülmüştür.
73
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 34. Konya Meteoroloji İstasyonu Ortalama Rüzgar Hızı, Maksimum Rüzgar Hızı ve Rüzgar
Yönü Tablosu
Ock Şbt Mrt Nsn
Ortalama
Rüzgar
1,8
2,3
2,5
2,2
Hızı
(m_sec)
Maksimum
Rüzgar
23,1 34,0 24,2 22,2
Hızı
SSW SSW SSE SSW
(m_sec) ve
Yönü
Mys
Hzrn
Tmz
Ağst
Eyl
Ekm
Ksm
Arlk
Yıllık
2,1
2,4
2,6
2,4
2,0
1,7
1,7
1,8
2,1
22,2
SW
20,6
S
21,9
N
17,4
S
20,5
NW
23,2
SE
25,2
SSW
29,0
SW
34
SSW
3.0
Rüzgar Hızı (m_sec)
2.5
2.0
1.5
1.0
0.5
0.0
Aylar
Şekil 30. Konya Meteoroloji İstasyonu Ortalama Rüzgar Hızı Grafiği
40
Rüzgar Hızı (m_sec)
35
30
25
20
15
10
5
0
Aylar
Şekil 31. Konya Meteoroloji İstasyonu Maksimum Rüzgar Hızı Grafiği
74
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
ğ-5) Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı: Konya Meteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre yıllık ortalama fırtınalı günler sayısı 3,8’dir.
ğ-6) Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı: Konya Meteoroloji İstasyonu
gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama kuvvetli rüzgarlı günler sayısı 36,3’tür.
Tablo 35. Ortalama Fırtınalı ve Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı
Ock Şbt Mrt Nsn Mys Hzrn Tmz Ağst Eyl Ekm Ksm Arlk Yıllık
Fırtınalı Günler Sayısı
Ortalaması
0,5
0,8 0,6
0,5
0,3
0,3
0,1
0
0,1
0
0,1
0,5
3,8
Kuvvetli Rüzgarlı Günler
Sayısı Ortalaması
3,1
3,7 4,6
5,1
3,5
3,3
2,7
1,5
1,8
1,6
2,7
2,7
36,3
6
5
Gün
4
3
Fırtınalı Günler Sayısı
Ortalaması
2
Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı
Ortalaması
1
0
Aylar
Şekil 32. Konya Meteoroloji İstasyonu Ortalama Fırtınalı ve Kuvvetli Rüzgârlı Günler Sayısı Grafiği
Projeyle İlgili Hava Kalitesi Modelleme Özeti
Proje kapsamında gerçekleştirilen hava kalitesi modellemesinde uluslararası
platformda kabul gören AERMOD dağılım modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
AERMOD atmosferik dağılım modelleme sistemi 3 modül içermektedir. Bunlar;
• AERMOD
• AERMAP
• AERMET sistemleridir.
AERMOD, doğrusal, kararlı hal Plume modellemesidir. Ayrıca Gaussian Plume
karakteristiğine de sahiptir. AERMOD Modelleme sistemi, birçok farklı kaynak tipinde
uygulanabilmektedir. Plume yükselmesi ve batmazlık, yükselen inversiyon içerisindeki nüfuz,
kaynaktaki yüzey seviyesi, rüzgarların dikey profili, türbülans ve ısı, arazi efekti gibi gelişmiş
algoritmaları da bünyesinde barındırmaktadır. AERMOD programının performansı, arazi
yapısına ve farklılık gösteren emisyon kaynaklarına göre değişiklik gösterebilmektedir.
Yüksek konsantrasyonlarda gerçeğe yakın sonuçlar verebilmektedir
75
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
AERMAP alan ön işlemcisidir. Asıl amacı, hava kirliliği davranışları ile alan özellikleri
arasında fiziksel ilişkiyi sağlamaktır. Her bir tepe noktası yeri için konum ve yükseklik verisi
oluşmaktadır.
AERMET Meteorolojik veri ön işlemcisidir. Yüzey meteorolojik verilerini ve üst
atmosfer tabakası verilerini kabul etmektedir. AERMET, atmosferik türbülans karakteristikleri,
sürtünme hızı ve yükseklikler gibi dağılım modeli için gerekli atmosferik parametreleri
hesaplamaktadır. AERMOD, kirletici dağılımını simule etmek için üst atmosfer tabakasında
saatlik meteorolojik gözlemlere ihtiyaç duymaktadır.
Model, zaman içerisinde değişen gerçek zaman verilerini baz alarak saatlik, günlük ve
yıllık YSK değerlerini tahmin edebilen en gelişmiş bilgisayar modellerinden birisidir. Model,
izole bacalardan kaçak kirleticilere kadar değişik (nokta, hacim, alan) pek çok farklı yayılım
modeli hesaplamasını bünyesinde barındırmakta, ayrıca herhangi bir endüstri bölgesindeki
kaynaklardan çıkan kirleticilerin uğrayabileceği aerodinamik dalgalar, türbülans ve benzeri
olayları da göz önüne almaktadır.
Model, kullanıcı tarafından tanımlanan bir ağ sisteminde çalışmakta, hesaplar ağ
sistemini oluşturan her bir alıcı ortam elemanının köşe noktaları için yapılmaktadır. Modelin
kullandığı ağ sistemi, polar veya kartezyen olarak tanımlanabilmekte, ayrıca ağ sistemi
dışında da ayrık alıcı noktalar belirlenerek, bu noktalarda daha detaylı hesaplar
yapılabilmektedir.
Model programı bütün inceleme alanında dağılım haritalarının hazırlanması için çıktı
vermektedir. Böylelikle faklı senaryolar için (saatlik, günlük, aylık, mevsimsel, yıllık zaman
dilimlerinde veya farklı kirletici kaynakların bir arada bulunması gibi) dağılım haritaları
hazırlanabilmektedir.
Hava Kalitesi Dağılım Modellemesi Çalışmasında Kullanılan Alıcı Ortam Sistemi
Tesisteki baca yüksekliği 90 m olup tesis etki alanı 4.500 m yarıçapında bir alan
olmaktadır.
İnceleme alanları (UTM: Zone36) 462800, 4213697 koordinatlarından başlayarak
doğu yönünde 11.000 metre kuzey yönünde 8.500 metrelik 250 m x 250 m’ lik kareleri
kapsamaktadır.
Bu karelerin köşe noktaları tepe noktaları olup, tepe noktalarının enlem, boylam
bilgileri AERMAP ön işlemcisi tarafından işlenerek AERMOD programına aktarılmıştır.
Hava Kalitesi Dağılım Modellemesi Çalışmasında Kullanılan Meteorolojik Veri Seti
Modelleme çalışmaları için gerekli olan uzun dönemli meteorolojik veriler, yöredeki
mevcut meteoroloji istasyonlarından sağlanmaktadır. AERMOD modeli için Klima, sinoptik ya
da otomatik tip istasyonlarda ölçülen saatlik yüzey istasyonu verileri ve ravinsonde tip
istasyonlarında ölçülen meteorolojik sondaj verisi gerekmektedir. Meteoroloji Genel
Müdürlüğü ile yapılan görüşmelerde, gerekli saatlik meteorolojik veri setlerinin, proje alanına
en yakın istasyon olan Konya Meteoroloji İstasyonu’ndan, temin edilmesi uygun görülmüştür.
Üst atmosfer verilerinin temininde, Proje sahasına yakın konumda bulunan ve iklimsel özelliği
temsil edebilecek yetiye sahip olan Ankara Meteoroloji İstasyonu atmosferik sondaj verileri
kullanılmıştır.
AERMOD modeli bir yıllık meteorolojik veri kullanmaktadır. Bu nedenle modelde
kullanılacak meteorolojik verinin yıl seçiminin yapılması gerekmektedir. Bölgenin rüzgâr
profilini temsil eden yılın meteorolojik verisini kullanmak, modelleme çalışmasının
76
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
doğruluğunu arttırmaktadır. Modelleme çalışmalarında, Konya Meteoroloji İstasyonu’nda
1975-2012 yılları arasında elde edilen verileri içeren uzun yıllar meteoroloji bülteninden
yararlanılarak bölgenin rüzgâr profili çıkarılmıştır. Son 10 yıla ait (2003-2012) yıllık rüzgâr
profilleri incelenmiş ve uzun yıllara eşleşen yıl, 2012 yılı olarak belirlenmiştir (Bkz. Tablo 36).
Tablo 36. Konya 2003-2012 Yılları Rüzgar Esme Sayıları Tablosu
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
UZUN
Yön
YILI
YILI
YILI
YILI
YILI
YILI
YILI
YILI
YILI
YILI
YILLAR
N
941
857
2079
1824
660
881
806
715
1121
1027
30055
NNE
1290
1148
150
112
1448
1080
932
736
1358
1077
39188
NE
572
437
149
120
688
902
874
644
899
675
19512
ENE
437
381
46
8
255
414
364
344
329
340
18589
E
330
307
67
16
243
309
307
296
236
300
11115
ESE
223
226
69
64
233
312
316
308
306
338
13759
SE
241
300
186
264
259
398
424
392
349
414
12458
SSE
480
570
226
128
212
460
517
468
380
420
21130
S
457
542
571
536
268
419
576
542
430
483
13952
SSW
543
559
265
136
330
356
498
488
394
468
18045
SW
322
383
374
160
366
405
429
494
319
386
10233
WSW
198
275
96
72
538
393
371
476
324
387
12340
W
286
317
215
120
704
479
403
506
395
545
11731
WNW
641
621
128
112
919
666
575
739
634
710
22324
NW
883
968
783
872
518
685
671
795
719
531
21900
838
788
1. Hakim
Yön
486
416
306
528
572
2. Hakim
Yön
507
564
553
30687
3. Hakim
Yön
NNW
77
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 33. Konya Meteoroloji İstasyonu 2012 Yılı ve Uzun Yıllara Göre Rüzgar Diyagramları
İnşaat ve işletme aşamasından kaynaklı emisyonların tesis etki alanındaki en yakın
yerleşim yerlerinde görülmesi muhtemel hava kirlenmesine katkı değerleri aşağıdaki
tablolarda verilmiştir. Değerlendirmeler kümülatif olarak yapılmıştır.
78
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 37. Tesis Etki Alanındaki Yerleşim Yerlerinde İnşaat Aşamasında Kümülatif Kontrollü
Şartlarda Görülmesi Muhtemel Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri
Yerleşim Yeri
(Koordinat)
RES1 (471362.2321, 4218895.5813)
RES2 (469464.864, 4218931.9751)
RES3 (468421.8254, 4219188.1815)
RES4 (468742.8703, 4218977.246)
KarayoluA (470073.223,4217827.71)
KarayoluB (470073.22, 4217827.71)
KarayoluC (469881.44, 4217752.92)
KarayoluD (469685.83, 4217662.7)
KarayoluE (469474.88, 4217584.16)
KarayoluF (469123.94, 4217534.29)
KarayoluG (469016.54, 4217474.29)
Çandır (465602.8, 4220632)
Sarıcılar (466012.9, 4215808.3)
Karaömer (473519.3, 4216019.2
Partiküler Madde
3
µg/m
24 Saatlik
Yıllık
1,025
0,233
1,347
0,389
1,661
0,414
1,288
0,394
5,496
1,446
5,355
1,371
5,054
1,418
5,667
1,578
6,097
1,695
7,312
2,107
7,073
1,726
5,660
0,976
5,797
1,003
2,599
0,325
Aylık
0,054
0,075
0,077
0,079
0,248
0,277
0,395
0,542
0,630
0,597
0,378
0,068
0,211
0,017
Çöken Toz
2
(mg/m /gün)
Yıllık
0,050
0,070
0,070
0,068
0,207
0,197
0,251
0,330
0,368
0,466
0,325
0,054
0,177
0,015
Tablo 38. Tesis Etki Alanındaki Yerleşim Yerlerinde İşletme Aşamasında Kümülatif Kontrollü
Şartlarda Görülmesi Muhtemel Hava Kirlenmesine Katkı Değerleri
Yerleşim Yeri
(Koordinat)
RES1 (471362.2321, 4218895.5813)
RES2 (469464.864, 4218931.9751)
RES3 (468421.8254, 4219188.1815)
RES4 (468742.8703, 4218977.246)
KarayoluA (470073.223,4217827.71)
KarayoluB (470073.22, 4217827.71)
KarayoluC (469881.44, 4217752.92)
KarayoluD (469685.83, 4217662.7)
KarayoluE (469474.88, 4217584.16)
KarayoluF (469123.94, 4217534.29)
KarayoluG (469016.54, 4217474.29)
Çandır (465602.8, 4220632)
Sarıcılar (466012.9, 4215808.3)
Karaömer (473519.3, 4216019.2)
Partiküler Madde
µg/m3
24 Saatlik
Yıllık
2,673
0,456
6,355
0,945
5,020
0,985
5,193
0,920
5,511
1,507
5,329
1,392
4,950
1,346
8,140
2,054
6,415
2,472
7,411
2,565
7,215
2,104
5,721
1,041
6,029
1,033
2,577
0,350
Aylık
0,125
0,235
0,147
0,159
0,321
0,291
0,544
2,081
1,850
0,908
0,637
0,065
0,180
0,020
Çöken Toz
(mg/m2/gün)
Yıllık
0,097
0,190
0,119
0,122
0,258
0,250
0,494
1,699
1,238
0,735
0,523
0,056
0,142
0,019
Kontrollü şartlarda en yakın yerleşim yerlerinde görülmesi muhtemel hava
kirlenmesine katkı değerleri 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, 06.06.2008 tarih ve
26898 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve
Yönetimi Yönetmeliği ve 05.05.2009 tarih ve 27219 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği’nde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik’ te yer alan sınır değerlerin altında kalmaktadır.
III.7. Toprak Özellikleri (Toprak Yapısı ve arazi kullanım kabiliyeti sınıfı, Yamaç
Stabilitesi, Sahanın Erozyon açısından durumu, Doğal bitki örtüsü olarak kullanılan
mera, çayır vb.), toprak sınıfını belirten Arazi varlığı haritası ve raporunun verilmesi,
Faaliyet alanı Arazi varlığı haritasına göre 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında yer
almaktadır.
79
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 34. Arazi Varlığı Haritası
Arazi varlığı haritasını incelediğimizde; proje alanı VII. Sınıf Mera alanı kapsamında
yer almaktadır. Alan (F29---M---VII.se) VII. Mera alan olarak gözükmektedir. Proje alanı tuzlu
ve erozyona uğramış alanlarda yer almaktadır.
Kırmızımsı Kahverengi Topraklar Zonal topraklar sırasının “ arid bölgelerinin açık
renkli toprakları ” alt sınıfına girer. Yağışlı ve yarı yağışlı iklim bölgelerinde, kireççe zengin
vadi dolgusu ve eski allüviyum sedimentleri üzerinde oluşurlar. Organik madde, azot ve
fosforca fakirdirler, fakat verimliliği etkileyen esas faktör su noksanlığıdır. 300-400 mm kadar
olan yıllık yağış ortalaması her yıl ürün verimine yeterli değildir. Bu nedenle nadas
münavebeli kuru tarım sistemi uygulanır. Yayıldıkları bölgelerde kışlar soğuk, yaz ayları ise
çok sıcak ve kuraktır. Yıllık sıcaklık ortalaması 8-140C arasında değişir. Doğal bitki örtüleri
tek yıllık yabani gramineler, geren, deve diken, yavşan otu vs. gibi kurakçıl ot ve çalılardır.
Türkiye’de en geniş yayılma alanları Orta Anadolu platosunun güney ve doğu
kısımları, Kızılırmak havzası ve Güneydoğu Anadolu’da Gaziantep Urfa ve Diyarbakır
çevresidir. Kırmızımsı Kahverengi topraklar genellikle orta ve hafif eğimli olurlar. Türkiye’de
kapladıkları toplam alan 4.130.000 ha olup, genelin %5,4’nü oluşturur.
80
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Yaklaşık % 80 kadarı tarıma elverişli olup, 3.250.000 ha’sıda nadaslı kuru tarım
sistemi uygulanır. Düz ve düze yakın eğimde sulanabilirler ve bağ bahçe tarımına da
elverişlidirler.
Proje alanı VII. Sınıf arazi olup, alanın eğimli taşlık ve kayalık olmasından dolayı
tarımsal faaliyetler yapılamamaktadır. Alanın az bir kısmında yer yer kalınlığı 0-10 cm olan
bitkisel toprak mevcuttur.
III.8. Tarım ve hayvancılık, (Tarımsal gelişim proje alanları, sulu ve kuru tarım
arazilerinin büyüklüğü, ürün desenleri ve bunların yıllık üretim miktarları, hayvancılık
türleri, adetleri ve beslenme alanları,)
 Tarımsal Gelişim Proje Alanları
Konya Ticaret Borsası (KTB) verilerine göre Konya Ovası Projesi (KOP) ile Konya
ovasında üretimde büyük bir ivme yakalaması planlanmaktadır. 2 milyon 660 bin hektar
alanda tarımın yapıldığı Konya’da mevcut durumda tarıma elverişli alanların sadece
% 14’ünde sulu tarım yapılmaktadır.
Yapılacak çalışmalarda havzaya yeni su kaynaklarından su getirilmesi ve bu suyun
ekonomik kullanılmasının sağlanması planlanmaktadır.
KOP’un hayata geçirilmesi durumunda bölgede toplam 1 milyon 704 bin hektar
alanda sulu tarım yapılması öngörülmektedir. Bu, her yıl nadasa bırakılan 1 milyon 14 bin
dekar alanda üretim yapılması anlamına gelmektedir.
Sulanabilir tarım arazisi miktarının artmasıyla, 3–3,5 milyon ton civarında üretimle
Türkiye üretiminin yüzde 10’unu karşılayan Konya’nın bu rakamı kat kat arttırması
beklenmektedir.
Proje alanı içersinde herhangi bir tarım alanı bulunmayıp, tarımsal faaliyet
yapılamamaktadır. Bu nedenle proje alanı içinde herhangi bir tarımsal gelişim projesi
bulunmamaktadır. Ancak proje alanının güneyinde tarım arazileri bulunmakta olup tarımsal
faaliyetler yapılmaktadır.
 Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü
Konya İl 4.081.353 hektar yüzölçümü ile Türkiye’nin en geniş alanına sahiptir. İlde, İl
nüfusunun %45’i kırsal kesimde yaşamaktadır. Hububat ağırlıklı tarım yapılan ilde Türkiye
hububat üretiminin %10’unu teşkil etmektedir.
Tablo 39. İlçelere Göre Toplam Arazi Kullanım Durumu
İlçe Adı
Toplam Alan (dekar)
Karatay
Meram
Selçuklu
Ahırlı
Akören
Akşehir
Altınekin
Beyşehir
Bozkır
Cihanbeyli
Çeltik
Çumra
1.655.917
589.452
874.058
52.824
213.336
317.149
746.825
596.342
196.137
2.067.925
362.972
1.406.758
Ekilen tarla
alanı (dekar)
876.751
340.589
405.142
30.218
104.091
258.525
634.785
436.716
60.307
1.215.215
265.639
902.629
Nadas alanı
(dekar)
769.561
196.529
462.907
14.171
108.062
21.353
109.000
138.470
96.945
852.474
92.043
467.158
81
Sebze bahçeleri
alanı (dekar)
6.950
45.809
4.199
135
304
9.898
2.650
13.021
587
236
2.425
33.741
Meyve alanı (dekar)
2.655
6.525
1.810
8.300
879
27.373
390
8.135
38.298
0
2.865
3.230
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
İlçe Adı
Toplam Alan (dekar)
Derbent
151.314
Derebucak
26.675
Doğanhisar
222.505
Emirgazi
735.085
Ereğli
1.258.659
Güneysınır
279.619
Hadim
199.614
Halkapınar
73.183
Hüyük
197.333
Ilgın
1.111.574
Kadınhanı
1.330.917
Karapınar
1.364.255
Kulu
1.330.943
Sarayönü
1.088.188
Seydişehir
359.567
Taşkent
56.866
Tuzlukçu
497.251
Yalıhüyük
37.688
Yunak
1.767.857
Toplam
21.168.788
Kaynak: TUİK. 2009
ÇİMENTO FABRİKASI
Ekilen tarla
alanı (dekar)
106.610
13.262
140.851
188.713
575.285
106.563
9.364
24.548
97.384
551.128
977.775
946.515
553.005
714.988
331.769
37.166
233.867
27.603
811.607
11.978.610
Nadas alanı
(dekar)
41.511
12.637
66.441
546.296
585.744
154.365
120.975
40.484
93.632
546.599
352.192
404.370
777.655
370.930
8.194
10.949
258.334
6.602
949.965
8.676.548
Sebze bahçeleri
alanı (dekar)
1.755
72
3.920
0
49.160
6.500
875
22
1.707
4.565
576
11.210
40
1.225
14.824
681
1.700
60
1.275
220.122
Meyve alanı (dekar)
1.438
704
11.293
76
48.470
12.191
68.400
8.129
4.610
9.282
374
2.160
243
1.045
4.780
8.070
3.350
3.423
5.010
293.508
Proje sahasının yaklaşık 500 metre güneyinde ve yaklaşık 1500 metre batısında kuru
tarım arazileri bulunmaktadır.
 Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları
Konya İline ait tarımsal ürünler ve bunların yıllık üretim miktarları aşağıdaki tablolarda
verilmiştir.
Tablo 40. Selçuklu İlçesi Baklagil Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Ürün adı
Baklagiller
Nohut
Fasulye (Kuru)
Mercimek (Yeşil)
Mercimek (Kırmızı)
Buy (Çemen Otu)
Kaynak: TUİK. 2009
Ekilen alan(dekar)
5.500
500
250
150
20
Hasat edilen
alan(dekar)
5.500
500
250
150
20
Üretim(ton)
Verim(kg/da)
440
150
20
12
2
80
300
80
80
100
Tablo 41. Selçuklu İlçesi Endüstriyel Bitkiler Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Ürün adı
Ekilen alan(dekar)
Sekerpancarı
Kimyon
Kaynak: TUİK. 2009
Endüstriyel Bitkiler
18.782
180
82
Hasat edilen
alan(dekar)
18.782
180
Üretim(ton)
Verim(kg/da)
98.950
7
5.268
39
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 42. Selçuklu İlçesi Tahıl Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Tahıllar
Ürün adı
Ekilen alan(dekar)
Çavdar
Yulaf (Dane)
Mısır (Dane)
Tritikale (Dane)
Buğday (Durum)
Buğday (Diğer)
Arpa (Biralık)
Arpa (Diğer)
Kaynak: TUİK. 2009
Hasat edilen
alan(dekar)
1.000
3.600
25
20
14.365
183.771
6.092
161.765
1.000
3.600
25
20
14.365
183.771
6.092
161.765
Üretim(ton)
Verim(kg/da)
100
288
15
8
2.559
24.840
1.172
23.100
100
80
600
400
178
135
192
143
Tablo 43. Selçuklu İlçesi Yağlı Tohumlular Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Ürün adı
Ekilen alan(dekar)
Yağlı Tohumlar
Aspir
Kolza (Kanola)
Ayçiçeği (Yağlık)
Ayçiçeği (Çerezlik)
Kaynak: TUİK. 2009
Hasat edilen
alan(dekar)
190
109
282
41
190
109
282
41
Üretim(ton)
Verim(kg/da)
19
24
42
4
100
220
149
98
Tablo 44. Selçuklu İlçesi Yem Bitkileri Tohumlular Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Ürün adı
Yonca (Yeşil Ot)
Korunga (Yeşil Ot)
Fiğ (Yeşil Ot) (2)
Mısır (Silajlık)
Kaynak: TUİK. 2009
Yem Bitkileri
Ekilen alan(dekar)
7.000
100
800
500
Hasat edilen
alan(dekar)
7.000
100
800
500
Üretim(ton)
Verim(kg/da)
14.000
70
150
1.750
3.500
Üretim(ton)
Verim(kg/da)
200
2.000
Tablo 45. Selçuklu İlçesi Yumru Bitkiler Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Ürün adı
Yumru Bitkiler
Patates (Diğer)
Kaynak: TUİK. 2009
Ekilen alan(dekar)
100
Hasat edilen
alan(dekar)
100
Tablo 46. Selçuklu İlçesi Baklagil Sebzeler Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Baklagil Sebzeler
Kaynak: TUİK. 2009
Ürün adı
Fasulye (Taze)
Üretim(ton)
525
Tablo 47. Selçuklu İlçesi Meyvesi Yenen Sebzelerin Üretimleri
Grup adı
Meyvesi Yenen Sebzeler
Ürün adı
Balkabağı
Kavun
Karpuz
Kabak (Sakız)
Patlıcan
Biber (Dolmalık)
Biber (Sivri)
Kabak (Çerezlık)
Hıyar (Sofralık)
Domates (Sofralık)
Kaynak: TUİK. 2009
83
Üretim(ton)
50
750
170
45
43
50
50
35
88
3.614
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tablo 48. Selçuklu İlçesi Soğansı-Yumru-Kök Sebzeler Üretimleri
Grup adı
Soğansı-Yumru-Kök Sebzeler
Kaynak: TUİK. 2009
Ürün adı
Soğan (Taze)
Üretim(ton)
3
Tablo 49. Selçuklu İlçesi Yaparağı Yenen Sebze Üretimleri
Grup adı
Yaprağı Yenen Sebzeler
Ürün adı
Marul (Göbekli)
Ispanak
Üretim(ton)
8
75
Kaynak: TUİK. 2009
Tablo 50. Selçuklu İlçesi Sert Kabuklular Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Ürün adı
Toplu
meyveliklerin
alanı(dekar)
Antep Fıstığı
Ceviz
Badem
Kaynak: TUİK. 2009
Sert Kabuklular
Üretim
(ton)
0
0
100
Ağaç başına
ortalama
verim(kg)
1
105
23
Mey. veren
Toplam
yaşta
ağaç
ağaç sayısı
sayısı
2
500
500
30
3.500
3.500
5
4.500
4.500
Tablo 51. Selçuklu İlçesi Taş Çekirdekliler Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Ürün adı
Toplu
Mey.
alanı(dekar)
Üretim(ton) Ağaç baş.
Ort.
verim(kg)
Taş
Çekirdek
Erik
0
60
0
200
0
100
60
0
17
476
125
245
186
50
Iğde
Kayısı
Zerdali
Kiraz
Vişne
Seftali (Diğ.)
Kaynak: TUİK. 2009
Meyve
vermeyen
yaşta ağaç
sayısı
0
Top.
ağaç
sayısı
20
Meyve
veren
yaşta ağaç
sayısı
3.000
15
35
25
35
30
25
1.100
13.600
5.000
7.000
6.200
2.000
0
2.250
0
0
0
0
1.100
15.850
5.000
7.000
6.200
2.000
3.000
Tablo 52. Selçuklu İlçesi Üzüm ve Üzümsüler Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Ürün adı
Toplu mey.
alanı(dekar)
Üretim
(ton)
Ağaç başına
ort.
verim(kg)
Meyve veren
yaşta
ağaç sayısı
Üzüm Ve
Üzümsüler
Çilek (2)
20
16
800
20
Meyve
Toplam
vermeyen
ağaç
yaşta
sayısı
ağaç sayısı
0
20
Üzüm (SofralıkÇekirdekli)
Kaynak: TUİK. 2009
500
200
400
500
0
500
Tablo 53. Selçuklu İlçesi Yumuşak Çekirdekliler Ekiliş ve Üretimleri
Grup adı
Ürün adı
Armut
Toplu
meyveliklerin
alanı(dekar)
0
Üretim(ton) Ağaç başına
ortalama
verim(kg)
250
25
Meyve veren
yaşta
ağaç sayısı
10.000
Toplam
ağaç
sayısı
10.000
Yumuşak
Çekirdekliler
Ayva
Elma (Golden)
Elma (Starkıng)
Elma (Amasya)
0
300
300
100
16
285
300
56
650
9.500
10.000
2.800
650
9.500
10.000
2.800
84
25
30
30
20
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
Grup adı
Ürün adı
Elma (Grannysmıth)
Elma (Diğer)
Kaynak: TUİK. 2009
ÇİMENTO FABRİKASI
Üretim(ton) Ağaç başına
ortalama
verim(kg)
27
30
114
30
Toplu
meyveliklerin
alanı(dekar)
30
100
Meyve veren
yaşta
ağaç sayısı
900
3.800
Toplam
ağaç
sayısı
900
3.800
Yakın çevredeki yerleşim yerlerinin geçim kaynaklarının büyük bir kısmını tarımsal
faaliyetler içermektedir. Yakın çevrede bulunan kuru tarım arazilerinde, ağırlıklı olarak
buğday ve arpa ile hayvan yemi ürünleri, sulu tarım arazilerinin büyük bir kısmında pancar,
meyve bahçelerinde ise elma, armut, şeftali gibi meyve üretimleri gerçekleştirilmektedir.
 Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları
Konya ilindeki hayvancılık verileri aşağıdaki tablolarda verilmiştir.
Tablo 54. Selçuklu İlçesine Ait Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Sayıları
Hayvan Adı
Yetişkin
Koyun (Yerli)
60.700
Keçi(Kıl)
385
Sığır(Yerli)
660
Sığır (Kültür)
2.000
Sığır(Melez)
4.360
Kaynak: TUİK. 2009
Genç-Yavru
22.250
215
130
500
800
Toplam
82.950
600
790
2.500
5.160
Sağılan hayvan sayısı (baş)
44.500
210
196
534
1.068
Süt (Ton)
3.515,500
20,580
258,848
2.132,262
2.964,768
Yakın çevredeki yerleşim yerlerinde büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yapılmakta
olup, ağırlıklı olarak bu hayvanlardan süt ve et ürünleri sağlanmaktadır.
Büyükbaş hayvancılık genelde ahırlarda besicilik olarak yapılmaktadır.
Küçükbaş hayvancılık ise kış ayların dışındaki aylarda yakın çevredeki mera
alanlarında otlatılarak, kış aylarında ise evlerdeki ağıllarda beslenerek yapılmaktadır.
III.9. Koruma Alanları (Proje sahası ve Etki Alanında Bulunan Duyarlı Yöreler ve
Özellikleri, Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları, Tabiatı Koruma
Alanları, Yaban Hayatı Koruma Alanları, Yaban Hayvanı Yetiştirme Alanları, Kültür
Varlıkları, Tabiat Varlıkları, Sit ve Koruma Alanları, Biyogenetik Rezerv Alanları,
Biyosfer Rezervleri, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma Alanları, içme ve
kullanma su kaynakları ile ilgili koruma alanları, Turizm Alan ve Merkezleri ve koruma
altına alınmış diğer alanlar), bunların faaliyet alanına mesafeleri ve olası etkileri,
Proje kapsamında işletilecek Çimento Fabrikası; duyarlı yöreler, Milli Parklar, Tabiat
Parkları, Sit ve Koruma Alanları, Biyogenetik Rezerv Alanları, İçme ve Kullanma Su
Kaynakları ve Koruma Alanları, Turizm Alan ve Merkezleri ve Koruma Altına Alınmış diğer
alanlar ile ilgi durumunun tespiti için; Konya-Karaman Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli
Çevre Düzeni Planı okumaları, kurum görüşleri vb. kaynak ve literatür taramaları
değerlendirilmiştir. Proje alanı Ek-V‘deki Duyarlı Yöreler listesine göre;
1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar
a) 09.08.1983 tarih ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2. maddesinde tanımlanan
ve bu kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen “Milli Parklar”, “Tabiat Parkları”, “Tabiat
Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları” bulunmamaktadır.
85
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
b) 01.07.2009 tarih ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Orman
Bakanlığı’nca belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme
Alanları” bulunmamaktadır.
c) 21.07.1983 tarih ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 3.
maddesinin 1. fıkrasında “Tanımlar” başlıklı (a) bendinin 1.,2.,3. ve 5. alt bentlerinde “Kültür
Varlıkları”, “Tabiat Varlıkları”, “Sit” ve “Koruma Alanı” olarak tanımlanan ve aynı kanun ile
17.06.1987 tarih ve 3386 sayılı kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi
Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar bulunmamaktadır.
ç) 22.03.1971 tarihli 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri
İstihsal ve Üreme Sahaları bulunmamaktadır.
d) 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol
Yönetmeliği’nin 17.,18.,19. ve 20. maddelerinde tanımlanan alanlar bulunmamaktadır.
e) 02.11.1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesinin
Korunması Yönetmeliği’nin 49. maddesinde tanımlanan “Hassas Kirlenme Bölgeleri”
bulunmamaktadır.
f) 09.08.1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca Bakanlar
Kurulu tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” olarak tespit ve ilan edilen alanlar
bulunmamaktadır.
g) 18.11.1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu’na göre koruma altına alınan
alanlar bulunmamaktadır.
ğ) 31.08.1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince faaliyet alanı ve
çevresinde orman alanı sayılan yerler bulunmamaktadır.
h) 04.04.1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen
alanlar bulunmamaktadır.
ı) 26.01.1939 tarihli ve 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması
Hakkında Kanunda belirtilen alanlar bulunmamaktadır.
i) 25.02.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar bulunmaktadır.
Proje kapsamında mera alanlarının kullanımı söz konusu olduğunda mera vasfındaki araziler
için Mera Kanununu 14. maddesi gereğince İl Mera Komisyonuna tahsis amacı değişikliği
talebinde bulunulacaktır.
j) 17/05/2005 tarihli ve 25818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği’nde belirtilen sulak alan olarak akar ve kuru dereler
bulunmamaktadır.
2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli
alanlar
a) 20.02.1984 tarih ve 18318 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” (BERN Sözleşmesi)
uyarınca koruma altına alınmış alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda
belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, “Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları”
bulunmamaktadır.
86
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
b) 12.06.1981 tarih ve 17368 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca
korumaya alınan alanlar bulunmamaktadır.
ı) 23.10.1988 tarihli ve 19968 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Akdeniz’de Özel
Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” gereği ülkemizde “Özel Koruma Alanı” olarak
belirlenmiş alanlar bulunmamaktadır.
ıı) 13.09.1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre
Programı tarafından yayımlanmış olan “Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi
Sit” listesinde yer alan alanlar bulunmamaktadır.
ııı) Cenova Deklerasyonu’nun 17. maddesinde yer alan “Akdeniz’e Has Nesli
Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar
bulunmamaktadır.
c) 14.02.1983 tarih ve 17959 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin 1. ve 2. maddeleri gereğince
Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras” statüsü
verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar bulunmamaktadır.
ç) 17.05.1994 tarih ve 21937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların
Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar,
bulunmamaktadır.
d) 27.07.2003 tarih ve 25181 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Avrupa Peyzaj Sözleşmesi kapsamında alanlar bulunmamaktadır.
3. Korunması gereken alanlar
a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit
edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik
rezerv alanları, jeotermal alanlar v.b.) bulunmamaktadır.
b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi
kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II.
sınıf ile özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı,
Proje etki alanında tarım arazileri yer almakta olup, söz konusu tarım alanları ile ilgili
olarak 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununa uyulacaktır.
c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı,
tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen
derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem
taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren
kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler bulunmamaktadır.
ç) Göller, akarsular, yer altı suyu işletme sahaları bulunmamaktadır.
d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya
düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer
rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve
jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar bulunmamaktadır.
87
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
III.10. Orman Alanları ve Alınacak Tedbirler
Proje alanının büyük bir kısmı tescil dışı hazine arazisi ile az bir kısmı tapulu
arazilerden meydana gelmektedir. Proje alanı içinde ve yakın çevresinde orman arazisi
bulunmamaktadır.
III.11. Proje yeri ve etki alanının mevcut kirlilik yükünün belirlenmesi,
Hava Kirliliği
Fabrika alanının çevresinde malzeme ocakları, kırma-eleme tesisleri yer almaktadır.
Konu tesislerin işletilmesinden kaynaklı hava emisyonları meydana gelmektedir.
Mevcut durumun tespiti için faaliyet alanı ve etki alanları olmak üzere toplam 3
noktada PM 10 ölçümleri yapılmıştır.
Yapılan PM10 ölçümleri S.K.H.K.K.Y. Ek-2 Tb 2.2 deki 100µg/m3 sınır değerinin
altında çıkmış olup, ölçüm sonuçları EK 8’de sunulmaktadır.
Su Kirliliği
Tesis kuru sistemle çalışacağından dolayı yalnızca makine soğutma suyu olarak su
kullanılacaktır. Soğutma suyunun kapalı devre kullanılacak olması sebebiyle herhangi bir
proses atık suyu oluşmayacak ve alıcı ortama herhangi bir endüstriyel atıksu deşarjı
kesinlikle yapılmayacaktır. Soğutma işlemleri esnasında ısınan su toplanacak ve bir
reküperasyon havuzunda soğutularak tekrar kullanılacaktır. Buharlaşmadan dolayı eksilen su
ise sisteme tekrar ilave edilecektir.
Personelden kaynaklı evsel sıvı atıklar doğrudan çevreye deşarj edilmesi söz konusu
olmayıp çevreyi olumsuz etkilemeyecektir. Faaliyet alanı, Konya Büyükşehir Belediyesi
mücavir alanda yer almaktadır. Ancak bölgede henüz kanalizasyon sistemi
bulunmamaktadır. Atıksuların ilk etapta Konya Büyükşehir Belediyesi kanalizasyon sistemine
verilmesi hususunda gerekli bağlantının yapılması amacıyla Konya Büyükşehir Belediye
Başkanlığına başvuru yapılacaktır.
Konya Büyükşehir Belediyesi kanalizasyon sistemine bağlantının sağlanamaması
durumunda ise, inşaat ve işletme aşamasında; çalışacak olan toplam personel sayısı 84
kişinin üzerinde olacağından, 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede
Yayımlanarak Yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği ve 13.02.2008 tarih ve 26786
sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği’ne göre proje kapsamında arıtma tesisi yapılması
planlanmaktadır.
Toprak Kirliliği
Fabrika alanının çevresinde malzeme ocakları, kırma-eleme tesisleri yer almaktadır.
Bölgede yapılan çalışmalar neticesinde arazi topoğrafyasında önemli miktarda değişiklik
meydana gelmiştir.
Gürültü Kirliliği
Proje alanı ve çevresinde mevcut kirlilik yükünün tespiti amacıyla inşaat faaliyetlerine
başlanmadan önce 2 noktada gündüz, akşam ve gece olmak üzere gürültü ölçümleri
yapılmış olup, ölçüm sonuçları EK 9’da sunulmaktadır.
88
BÖLÜM IV
PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE
ALINACAK ÖNLEMLER
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
BÖLÜM IV. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER
(Bu bölümde faaliyetin fiziksel ve biyolojik çevre üzerine etkileri tanımlanır; bu etkileri
önlemek, en aza indirmek ve iyileştirmek için alınacak yasal, idari ve teknik önlemler
ayrı ayrı ve ayrıntılı bir şekilde açıklanır.)
IV.1. Arazinin hazırlanması ve inşaat alanı için gerekli arazinin temini amacıyla elden
çıkarılacak tarım alanlarının büyüklüğü, bunların arazi kullanım kabiliyetleri ve tarım
ürün türleri, civardaki tarım alanlarına olabilecek etkileri ve alınacak önlemler,
Proje alanı, İR 7914 nolu ruhsat sahası içinde yer almakta olup, alanın bir kısmı tescil
dışı hazine arazisi ve özel mülkiyete ait arazidir.
Çimento fabrika alanında tarım alanı bulunmamaktadır. Bu nedenle faaliyetin
gerçekleşmesi ile birlikte elden çıkarılacak tarım alanı bulunmamaktadır. Ancak faaliyetin etki
alanında tarım alanları bulunmakta olup, tarım arazilerine ve tarımsal üretime zarar
verilmeyecek, zarar verilmesi durumunda, verilen zarar Proje sahibi tarafından
karşılanacaktır. Projenin tüm aşamalarında 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı
Kanununa uyulacaktır.
Proje kapsamında yapılan çalışmalar sırasında 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununa
uyulacaktır.
Yatırımın civardaki tarım arazileri üzerine olabilecek en önemli çevresel etkisi, üretim
esnasında gerçekleştirilen yanma olayı sonucu atmosfere bırakılan PM, CO, SOx ve NOx
emisyonları olacaktır.
Çimento fabrikasının işletilmesi sırasında ortaya çıkacak olan toz emisyonlarını
kontrol altına almak için çimento fabrikası bünyesinde filtreler bulunacaktır. Toz emisyonlar
bu filtrelerde tutularak çevreye yayılımları engellenecektir. Bunun yanı sıra aşağıda belirtilen
önlemler uygulanacaktır.
Ortaya çıkacak olan emisyonları kontrol altına almak için çimento fabrikası
bünyesinde filtreler bulunacaktır. Çıkan emisyonlar bu filtrelerde tutularak çevreye yayılımları
engellenecektir. Bunun yanı sıra aşağıda belirtilen önlemler uygulanacaktır.
• Ulusal mevzuatta belirtilen sınır değerlerin sağlanması amacıyla toz yayan
üniteler filtreler ile donatılacaktır.
• Fırında düşük NOx brülörler kullanılacak,
• Klinker malzemesi kapalı hacimlerde depolanacaktır.
• Fabrika yerleşim sahasına, toz ve gürültü emisyonlarını önleyici ve rüzgar kesici
özellikteki ağaçlar dikilecektir.
• Çimento fabrikası alanı içinde yer alacak olan kırma-eleme ve öğütme tesisleri
kapalı alanlar içinde yer alacaktır.
• Savurma yapılmadan boşaltma ve doldurma yapılacaktır.
• Tesis içerisindeki yollar bitümlü kaplama malzemeleri, beton veya benzeri
malzemelerle kaplanacak olup düzenli olarak temizlenecektir.
• Toz emisyonunu önlemek için toz biçimindeki emisyonu tutan filtreler kapalı
sistemlerde boşaltılacak veya boşaltma sırasında nemlendirilecektir.
• Duman, gaz ve toz emisyonları konusunda azami dikkat gösterilecek olup,
mevcut en iyi teknolojiler kullanılacaktır.
89
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
IV.2. Arazinin hazırlanması ve yapılacak işler kapsamında nerelerde, ne miktarda ve
kadar alanda hafriyat yapılacağı, inşaat aşamasında patlatma yapılıp yapılmayacağı,
yapılacak ise ayrıntılı bilgi verilmesi, hafriyat artığı malzemenin nerelere taşınacağı,
nerelerde depolanacağı veya hangi amaçlar için kullanılacağı,
Proje alanı olarak 167.900,833 m2 alan seçilmiştir. Tesis bünyesindeki ünitelerin
yerleşeceği alanlar ile tesis içi yolların yapılması sırasında hafriyat yapılacaktır. Bu
doğrultuda yaklaşık 100.000 m2’lik alanda inşaat çalışmaları yapılacaktır. İnşaat faaliyetleri
sırasında yaklaşık 300.000 m3 hafriyat malzemesinin çıkarılması ön görülmektedir.
Çıkarılacak hafriyat malzemesinin yaklaşık 15.000 m3’ünün bitkisel toprak olacağı kabul
edilmiştir.
Hafriyat işlemleri sırasında ortaya çıkan hafriyat malzemesi kireçtaşı ve kilden
meydana gelmektedir. Bu nedenle kazı işlemlerinden çıkarılacak hafriyat malzemesinin,
hammadde olarak kullanıma uygun olan kısmının hammadde olarak kullanılması
planlanmaktadır. Geri kalan hafriyat malzemesi tesis alanı sınırlarında saha
düzenlemelerinde kullanılacaktır.
 Hafriyat işlemleri sırasında kazıdan çıkacak toprak miktarı ile dolgu hacimleri
eşitlenecek şekilde planlama yapılmaya çalışılacak ve hafriyat toprağının
öncelikle faaliyet alanı içerisinde değerlendirilmesi sağlanacaktır.
 Hafriyat sırasında bitkisel toprak alt topraktan ayrı olarak toplanacaktır.
 Bitkisel toprak, derinliğine ve yapısına bağlı olarak kazılarak yeniden
kullanılmak üzere yığılacaktır.
 Bitkisel toprağın depolanacağı yer % 5’ den fazla eğimli olmayacaktır.
 Bitkisel toprağın saklanma sürecinde olabilecek kayıplar önlenecek ve
toprağın kalitesi korunacaktır.
 Bitkisel toprak uzun süre açıkta bırakılacak olursa yüzeyinin çabuk gelişen
bitkiler ile örtülmesi temin edilecektir.
Depolama alanlarının dere yataklarına sınır olması durumunda DSİ 4.Bölge
Müdürlüğü’ne başvuru yapılarak uygun görüşü alınacaktır. Proje sahası çevresinde bulunan
sürekli ve ya mevsimlik akış gösteren dere yataklarına katı veya sıvı atık atılmayacak, pasa
ve malzeme doldurulmayacak, dere yataklarından malzeme temin edilmeyecek, doğal
akışları değiştirilmeyecektir.
Proje kapsamında yapılacak inşaat çalışmaları sonucu oluşacak kazı fazlası
malzemelerin geri kazanımında; 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
IV.3. Taşkın önleme ve drenaj ile ilgili işlemler,
Çimento Fabrikası alanı içerisindeki tüm yollar betonarme veya bitümle kaplı şekilde
inşa edilecek olup fabrika yerleşim sahasına düşen yağış sularının güvenli bir şekilde
uzaklaştırılması amacıyla, tesis içinde ve tesis çevresinde yağmur suyu toplama sistemi
(drenaj kanalları) inşa edilerek, tesis alanına düşen yağmur sularının tesis alanı dışına
yönlendirilmesi sağlanacaktır. İnşaatı planlanan Çimento Fabrikası alanı topografik olarak
herhangi bir taşkın sahası içerisinde bulunmamaktadır.
Projenin inşası sırasında tesise ait sanat yapılarının taşkınlardan korunması ile ilgili
önlemlerin 09.09.2006 tarih ve 26284 sayı ile yürürlüğe giren “Dere Yatakları ve Taşkınlar”
adı ile yayımlanan 2006/27 no’lu Başbakanlık Genelgesine uyulacaktır.
90
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
IV.4. Yerleşimler (inşaat ve işletme sırasında yerleşimlere olabilecek etkiler, alınacak
önlemler ve mesafeleri ) ve yerleşim birimlerinin proje alanına uzaklığının 1/25.000 lik
harita üzerinde gösterilmesi,
Proje alanına en yakın yerleşim yeri, sahanın yaklaşık 3200 metre güneybatısında yer
alan Sarıcalar Köyüdür. Bunun yanında sahanın yaklaşık 4200 metre kuzeybatısında Çandır
Köyü ile yaklaşık 4300 metre güneydoğusunda Karaömerler Köyü bulunmaktadır. Faaliyet
alanlarının gösterildiği 1/25 000 Ölçekli Topoğrafik Harita EK 3’de verilmiştir.
Proje kapsamında yer alan ünitelerin çevresinde Sağlık Koruma Bandı bırakılacaktır.
Sağlık Koruma Bandı alanında hiçbir şekilde inşaat ve işletme faaliyeti
gerçekleştirilmeyecektir. Çimento fabrikasının çevresinde yer alan Sağlık Koruma Bandı alanı
bölgeye uygun ağaç türleri ile ağaçlandırılacaktır.
Projenin yerleşim yerlerine olabilecek olumsuz etkileri ise gürültü, PM, CO, SOx, NOx
emisyonları ile nakliye amacıyla kullanılacak araçların hareketinden kaynaklanacak trafik
yüküdür.
Çimento fabrikası projesi ile ilgili olarak hazırlanan akustik rapor EK 7’de verilmiştir.
Hazırlanmış olan akustik raporda yapılan hesaplamalarda; inşaat aşamasında ortaya çıkacak
olan gürültü seviyesi Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Madde
23 de belirtilen, Ek-VII, Tablo 5: Şantiye Alanı İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri
tablosunda belirtilen 70 dBA sınır değerini ilk 150 metrede sağlamaktadır. Proje alanı
çevresinde Sarıcalar Köyü bulunmaktadır. Ancak proje alanının çevresine 50 m.lik Sağlık
Koruma Bandı bırakılacak olup, çevrede bulunan konutların olumsuz etkisinin olması
beklenmemektedir. Ayrıca tesisin işletilmesi sırasında ortaya çıkacak olan gürültü yayılımının
azaltılması amacıyla, tesis çevresinde doğal perdeleme olarak ağaçlandırma çalışmaları
yapılacaktır.
Projenin işletme aşamasında 04.06.2010 Tarih ve 27601 Sayılı Resmi Gazete’de
Yayımlanarak Yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliğine titizlikle uyulacaktır.
Çimento fabrikasının işletilmesi sırasında; partiküler madde (PM), Azot oksit (NOx)’ler,
Kükürt dioksit (SO2) emisyonları, karbondioksit (CO2) emisyonları ve çöken toz emisyonları
ortaya çıkacaktır.
Toz: Çimento fabrikalarında en çok çıkan emisyon tozdur. Fırın, klinker soğutucu,
değirmen ve kırma-eleme tesislerinden toz meydana gelmektedir.
Çimento fabrikalarında ortaya çıkan tozları minimize etmek ve fabrika bünyesinde
tutmak amacıyla teknoloji olarak günden güne geliştirilen elektro ve torbalı filtrelerin
kullanılmasına başlanılmıştır. Verimi yüksek olan torbalı filtrelerin kullanılmasındaki amaç
doğal olarak partikül emisyonların fabrika içerisindeki ve civarındaki çevreye zarar
vermeyecek düzeye düşürmektir.
Projelendirilen çimento fabrikasında da torbalı filtreler kullanılarak ortaya çıkan
tozların filtrelerde tutularak çevreye yayılımı engellenecektir.
SO2 ve NOx Emisyonları: Çimento üretiminin pişirme işlemleri sırasında yakıt içinde
yer alan kükürt reaksiyona uğramaktadır.
Hammadde ve yakıt cinslerinin ihtiva ettiği kükürt, genel olarak sülfat, sülfit ve organik
sülfür bileşikleri şeklinde prosese girer. Kükürt bileşikleri proses süresince ya indirgenir yada
SO2 gazlarını oluşturacak şekilde okside olur.
91
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Üretim esnasında fırında oluşan SO2 ile kalsine olmuş hammadde (CaO) çok uygun
bir sıcaklıkta karşılaşarak kalsiyum sülfat oluşur.
Bu yolla ortaya çıkan SO2’nin neredeyse tamamı hammadde (kireçtaşı) tarafından
absorbe edilerek tekrar fırına gönderilir. Bu nedenle, çimento fabrikalarının SO2 emisyonu
yok denilecek kadar azdır.
Projelendirilen çimento fabrikasında da fırında oluşan SO2 emisyonunun hemen
hemen tamamı hammadde(kireçtaşı) tarafından absorbe edilerek tekrar fırına gönderilerek
dışarıya SO2 yayılımının hemen hemen tamamı engellenecektir.
Yakma havasında ve yakıtta bulunan nitrojenin oksidasyonu ile NOx oluşur. Otaya
çıkan NOX emisyonlarını en aza indirgemek için günümüzde düşük promer havalı fırın
brülörleri kullanılmaktadır. Kullanılan bu brülörler ile daha az miktarda primer hava
kullanılarak ısı tüketiminin azaltılmasını yanı sıra NOx oluşumunu da azaltmaktadır.
Böylelikle dışarıya NOx yayılımı da azaltılarak daha çevreci bir işletme yapılacaktır.
CO2 Emisyonları: Çimento endüstrisi kullandığı hammaddelerin yapısı gereği CO2
emisyonu yaratmaktadır.
CO2 emisyonu çimento klinkerinin pişirilmesi sırasında iki kaynaktan ortaya çıkar.
Bunlar kireçtaşının dekompozizasyonu ile oluşan reaksiyondan ve ısı enerjisi ihtiyacını
karşılamak için yapılan yakma işleminden kaynaklanmaktadır.
Ortaya çıkan CO2 emisyonunu azaltmanın en büyük yöntemi çimento fabrikasından
enerji tasarrufu yapmaktır. Bunun yöntemi ise çimento fabrikalarında yaş sistemin yerine
kuru sistemin kullanılmasıdır. Ayrıca CO2 emisyonunu azaltmak için siklon kademelerini
arttırmak, ürün akış borularına klapeler koymak, dolma borularını modernize ederek baca
gazı sıcaklığını düşürmek, klinker soğutucuyu modernize ederek ısı verimini artırmak ve
sekonder sıcaklığı yükseltmektir.
Planlanan çimento fabrikasında üretim teknolojisi olarak kuru sistem ve ısı verimini
yükseltilecek yeni teknoloji kullanılacak olup, tesisten kaynaklı CO2 emisyonunun en alt
seviyelere çekilmesi sağlanacaktır.
Kuru sistemli çimento fabrikalarında pişirme ünitesinin ısıl verim ve üretim kapasitesi,
tesis bünyesindeki döner fırından çıkan gaz akımı üzerine bir veya daha fazla sayıda siklon
tip ön ısıtıcı kademenin ilave edilmesi suretiyle geliştirilmiştir. Bu tür sitemler ön ısıtıcı ünitesi
olarak adlandırılmaktadır.
Bu sistemde siklonlar dikey ve sıralı dizayn edilmekte ve ön ısıtıcı kulesi içinde yer
almaktadır. Döner fırında yakma sonrası ortaya çıkan sıcak gaz, ön ısıtıcı siklonlarında
yerçekimi faktörü ile aşağıya doğru inen çimento hammaddeleri arasından ters yönde
geçirilmektedir.
Ön ısıtıcı kulesinden çıkan sıcak gazlar ise hammadde değirmeninde yapılan kurutma
işlemlerinde ısı kaynağı olarak da kullanılacaktır. Hammadde değirmeninden sonra
yerleştirilen mekanik toplayıcı olan torbalı filtreler aracılığı ile yakalanan tozlar, sisteme tekrar
geri devrettirilecektir.
Çimento fabrikası için yapılan detaylı hava kalitesi modellemesi sonucunda ortaya
çıkan emisyon değerleri 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak
yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nin belirlemiş olduğu
sınır değerlerinin altında çıkmaktadır. Çimento fabrikasının işletilmesi sırasında ortaya
çıkacak olan emisyonların modellemesi yapılarak EK 6’da verilmiştir.
92
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Proses kapsamında yer alan tutulamayan toz kaynakları ise hammaddelerin
işlenmesi ve taşınması işlemleri ile kuru proses teknolojisindeki hammadde değirmeni ve
çimento öğütme işlemleridir. Tipik olarak bu sistemlerden kaynaklanan toz emisyonları
havalandırma sistemi vasıtası ile toplanmakta ve bir torbalı filtreden geçirilerek arıtılmaktadır.
Tesisin işletilmesi sırasında ortaya çıkacak olan emisyonların kaynağında
önlemlerinin alınması amacıyla, emisyon çıkan ünitelerde filtreler kullanılarak 03.07.2009
tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin belirlemiş olduğu sınırlara uyulacaktır.
Faaliyet sahibi, inşaat ve işletme aşamasında 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği, 06.06.2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği ve 05.05.2009 tarih ve 27219 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi
Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’te hükümlerini yerine getireceğini ve
adı geçen Yönetmeliklerde yer alan sınır değerlere uyacağını beyan ve taahhüt etmektedir.
Çimento fabrikası kontrolsüz olarak çalıştırılmayacaktır. Fabrikadaki filtrelerde arıza
durumu için 1 adet fazladan kamara bulundurulacaktır. Enerji kesilmesi ve ani karbon
monoksit yükselmeleri ile ilk ateşleme gibi zorunlu haller dışında, tesisler filtreler devre dışı
iken çalıştırılmayacaktır. Projelendirilen çimento fabrikasında torbalı filtreler kullanılarak
ortaya çıkan tozların filtrelerde tutularak çevreye yayılımı engellenecektir. Çimento fabrikası;
29.04.2009 tarih ver 27214 sayılı Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar
Hakkında Yönetmelik Ek-1 listesinde; “2.1 Çimento klinkeri ve entegre çimento üretim
tesisleri” kapsamında yer almaktadır. Çimento fabrikası ile ilgili olarak 29.04.2009 tarih ver
27214 sayılı Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre “Çevre İzni” alınacaktır.
IV.5. Nüfus Hareketleri (işletme
değişiklikler, göç hareketi)
döneminde
sağlanacak
istihdam,
ekonomik
Çimento Fabrikası projesi; Konya İli, Selçuklu İlçesi sınırları içinde yer almaktadır.
Konya iline ve faaliyet alanı çevresinde yer alan yerleşimlere ait nüfus verileri
Tablo 55’de verilmektedir.
Tablo 55. Faaliyet Üniteleri Çevresinde Yer Alan Yerleşim Alanları Nüfus Bilgileri
Yerleşim Yeri
Toplam
Kadın
Konya İli
2.052.281
1.037.989
Selçuklu İlçesi
540.119
274.382
Sarıcalar Köyü
134
70
Karaömerler
190
102
Çandır Köyü
37
20
Kaynak: TUİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2012 Verileri
Erkek
1.014.292
265.737
64
88
17
Çimento fabrikasının inşaat aşamasında ortalama 100 kişi çalışacaktır. Çimento
Fabrikasının işletilmesi sırasında doğrudan yaklaşık 500 kişinin çalıştırılması
planlanmaktadır.
İşletmede çalışan personelin büyük bir kısmının yakın çevredeki yerleşim yerlerinden
temin edilmesi planlandığından, bölgeye ekonomik katkı sağlamaktadır.
93
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
IV.6. Proje kapsamındaki elektrifikasyon planı,
Çimento fabrikasının ihtiyacı olan elektrik enerjisi, bölgedeki enerji iletim hatlarından,
Türkiye Elektrik İletim A.Ş.’den gerekli bağlantı izinleri alındıktan sonra sağlanacaktır.
IV.7. Proje kapsamında, inşaat ve işletme aşamalarında su temini sistemi planı, suyun
nereden temin edileceği, suyun temin edileceği kaynaklardan alınacak su miktarı ve bu
suların kullanım amaçlarına göre miktarları, oluşacak atık suların cins ve miktarları,
bertaraf yöntemleri ve deşarj edileceği ortamlar. (Burada gerekli izinler alınmalı ve
rapora eklenmeli)
Çimento fabrikasının inşaat aşamasında ortalama 100 kişi çalışacaktır. Çimento
Fabrikasının işletilmesi sırasında doğrudan yaklaşık 500 kişinin çalıştırılması
planlanmaktadır.
Çimento Fabrikasının inşaatı ve işletilmesi aşamasında içme-kullanma ve proses
suyu kullanımı olacaktır. Bu sulara ait kullanım yerleri ve miktarları aşağıda ayrıntılı olarak
verilmiştir.
İnşaat Aşamasındaki Personelin Su Kullanımı:
Çimento Fabrikasının inşaat aşamasında 100 kişinin çalıştırılması planlanmakta olup
kişi başına düşen su ihtiyacı 150 lt/kişi-gün kabul edilmiştir.
İnşaat aşamasında su ihtiyacı; 100 kişi/gün x 150 lt/gün=15.000 lt/gün=15 m3/gün
Tesisin İnşaatı Aşamasındaki Spreyleme Suyu Kullanımı:
İnşaat aşamasında hafriyattan ve diğer işlemelerden dolayı ortaya çıkacak olan tozu
indirgemek amacıyla, spreyleme suyuna ihtiyaç duyulacaktır. Spreyleme suyu sadece tesis
inşaat alanındaki hafriyat sırasında ve alan üzerindeki araçların hareketleri sırasında
yollardan kaynaklanacak olan tozlanmayı engellemek amacıyla kullanılacaktır. Bu işlemler
için bir adet arazöz kullanılacak olup, gün içinde yaklaşık olarak 40 m3/ gün civarında
spreyleme suyu kullanılacaktır.
Tesisin inşaatı aşamasında kullanılacak olan suların miktarları aşağıdaki tabloda
verilmiştir.
Tablo 56. İnşaat Aşamasında Kullanılacak Olan Sular
Kullanım Yeri
Personel (İçme ve Kullanma Suyu)
Spreyleme Suyu
Toplam
Miktarı (m /gün)
15
40
55
3
İşletme Aşamasındaki Personelin Su Kullanımı,
Çimento Fabrikasında 500 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Kişi başına su
ihtiyacı 150 lt/kişi-gün kabul edilerek aşağıda hesaplanmıştır.
500 kişi/gün x 150 lt/gün= 75.000 lt/gün=75 m3/gün
94
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
İşletme Aşaması Proses Suyu İhtiyacı:
Soğutma Suyu:
Fabrika kuru sistemle çalışacağından dolayı yalnızca makine soğutma suyu olarak su
kullanılacaktır. Tesisin soğutma suyu ihtiyacı yaklaşık 0,2 m3/saat’tir. Soğutma suyunun
kapalı devre kullanılacak olması sebebiyle herhangi bir proses atık suyu oluşmayacak ve
alıcı ortama proses soğutma suyu ile ilgili herhangi bir deşarj kesinlikle yapılmayacaktır.
Soğutma işlemleri esnasında ısınan su toplanacak ve bir reküperasyon havuzunda
soğutularak tekrar kullanılacaktır. Buharlaşmadan dolayı eksilen su ise sisteme tekrar ilave
edilecektir.
Pulvarize Sistem Su İhtiyacı:
Tesiste kırma işlemleri kapalı ortamda yapılacak olup, bu işlemler sırasında oluşacak
tozun minimize edilmesi için pulvarize sistemle malzeme üzerine su püskürtülecektir.
Pulvarize sistemler hava ve su ile çalışmakta olup, sistemde ton başına 1-2 litre su
kullanılmaktadır.
Proje kapsamında işletilmesi planlanan kırma eleme tesisinde saatlik maksimum
malzeme işleme kapasitesi 1.100 ton’dur. Bu durumda tesiste;
1.100 ton/gün X 2 litre/ton X 24 saat= 52800 litre/gün (52.8 m3/gün) su kullanılacaktır.
Tablo 57. Proses Suyu İhtiyacı
Kullanım Yeri
Personel (İçme ve Kullanma Suyu)
Proses Soğutma Suyu
Pulvarize sistem su ihtiyacı
Toplam
Miktarı (m /gün)
75
4.8
52.80
132,6
3
Proje kapsamında 400 m3 kapasiteli su tankı yapılması planlanmaktadır. Tesiste
çıkması muhtemel bir yanında ilk müdahale amaçlı su ihtiyacı su tankından karşılanacaktır.
Projenin inşaat ve işletme aşamasında, personelin ihtiyacı olan içme suyu ve
kullanma suyu ile spreyleme suyu Belediye su şebekesinden (gerekli izinleri ve projeleri
hazırlatılarak, bağlantı yapılacaktır) karşılanacaktır. Bağlantının sağlanamaması durumunda
ise Sarıcalar Köyünden tankerler ile taşınarak temin edilecektir.
İnşaat Aşamasındaki Atıksu Oluşumu
Faaliyet kapsamındaki inşaat aşamasında kullanılacak suyun 1/1 oranında geri
döneceği kabul edilirse oluşacak atık su miktarı 15 m3/gün olacaktır. Oluşacak atıksular tesis
bünyesinde yapılacak olan paket arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra alıcı ortama deşarj
edilecektir.
İşletme Aşamasında Çimento Fabrikasındaki Evsel Sıvı Atık Miktarı:
Çimento Fabrikasında çalışacak olan 500 kişinin işletme aşamasında kullanacakları
suyun 1/1 oranında geri döneceği kabul edilirse oluşacak atık su miktarı yine 75 m3/gün
olacaktır.
95
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Paket Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Özellikleri
Proje kapsamında işletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli atıksular için fabrika
alanında 120 m3/gün kapasiteli paket atıksu arıtma tesisi kurulacaktır.
Paket Arıtma Tesisi;
• Ön Çöktürme Havuzu
• Dengeleme Havuzu
• Biyolojik Reaktör ünitelerinden oluşacaktır.
Çöktürme Haznesi
Ön çökeltme havuzunun başlıca amacı atıksuyu iki temel bileşene; çamur ve
çökelmiş atıksuya ayırmaktır. Böylece bu iki bileşen ayrı ayrı arıtılabilir. Ön çökeltme
havuzlarında askıdaki katı maddelerin %50-70'i ve BOİ'nin % 25-40'ı uzaklaştırılabilir.
Çöktürme havuzu arıtma tesisinin ilk giriş kapısıdır. Atık su ile beraber tesise giriş
yapan biyolojik olarak arıtılamayacak katı maddelerden çökebilenleri haznenin tabanında
yüzenler ise havuzun yüzeyinde toplanır. Çöken ve yüzen maddeler içerisinde biyolojik
olarak çözünen maddeler var ise zamanla çürüyerek suya karıştıklarından havuz tabanında
veya yüzeyinde aşır birikmeye yol açmazlar.
Biyolojik olarak arıtılamayan ve havuzda biriken katı maddeler yılda birkaç kez
vidanjörle çekilerek havuzdan uzaklaştırılacaktır.
Katı madde içermeyen atık su, havuz yarı seviyesinden terfi haznesine alınır. Bu
hazne sayesinde arıtma tesisi difüzör hatlarının ve sistem içerinde çalışan pompa vs.
ekipmanların katı maddelerden zarar görmesi önlenmiş olur.
Ön çöktürme havuzu bulunan arıtma tesisinde atık su girişine konulan kaba ızgara,
pislik tutucu gibi ekipmanların kullanılmasına gerek kalmayacaktır.
Ön çökeltme havuzlarında atıksuyun bekletilme süresi 1,5 – 2,5 saat arasında
değişebilmektedir.
Dengeleme Havuzu ve Besleme Pompası
Ön çöktürme havuzundan geçen atık sular toplandığı ve atıksuyun debi ve
konsantrasyon yönünden dengelenerek, arıtma tesisine homojen ve düzenli bir atıksu
transferinin sağlandığı havuzdur. Burada homojen bir atık su karışımı sağlanır. Ayrıca pik
debilerle aşırı atık su gelişini dengeleyen bir havuzdur.
Biyolojik Reaktör ve Temiz Su Deposu
Dengele havuzundan sonra ardışık kesikli reaktöre geçen atıksular burada aktif
çamur ile temas ettirilmektedir. Ardışık kesikli reaktörde, atıksuların içerdiği organik kirlilikler
aerobik bakteriler yardımı ile CO2 ve suya dönüştürülmektedir. Bunun için gerekli oksijen ve
karışım havası, ünite bünyesinde bulunan blower ile sağlanmaktadır.
Blowerden sağlanan hava, ince hava kabarcığı veren membranlı kauçuk difüzörlerle
tüm reaktöre eşit olarak dağıtılmaktadır. Ardışık kesikli reaktörde organik kirliliği giderilen
atıksular içerdiği bakteri yumaklarıyla çökelmeye bırakılmaktadır.
96
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Çökeltime bırakılarak bakteri yumaklarından ayrılan arıtılmış su, dalgıç tip tahliye
pompası ile tahliye edilirken dozaj pompası ile hipoklorit dozlaşarak dezenfekte edilmekte ve
su arıtma işlemi tamamlanmaktadır.
Tüm sistem tamamen otomatik olarak çalışmaktadır. Sistemde zamanla oluşan ve
belirli zamanlarda atılması gerekli atık çamurlar Dalgıç tip çamur pompası ile çamur depo
havuzuna transfer edilir.
Çamur depo havuzunda depolanan atık çamurlar belirli aralıklarla öngörülen
yöntemlerle sistemden uzaklaştırılacaktır.
Paket atıksu arıtma tesisi çelik tank şeklinde olacağı için inşaat aşaması
tamamlandıktan sonra taşınarak proje alanından kaldırılacaktır.
Şekil 35. Arıtma Tesisi İş Akım Şeması
Arıtma Tesisi Çıkış Suları Kalitesi
31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de (Değişiklik 13.02.2008 tarih ve
26786 R.G.) yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde verilen Tablo
21.1’de Evsel Nitelikli Atıksuların Alıcı Ortama Deşarj Standartları’nı sağlar vaziyette olması
için arıtılmış suda bulunmasına izin verilen maksimum kirletici konsantrasyonları Tablo 58’de
verilmiştir.
Tablo 58. Sektör: Evsel Nitelikli Atık Sular (Sınıf 1: Kirlilik Yükü Ham BOİ Olarak 5-120 Kg/Gün
Arasında, Nüfus =84-2000)* (SKKY Tablo 21.1)
PARAMETRE
BİRİM
Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ5)
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ)
Askıda Katı Madde (AKM)
pH
(mg/L)
(mg/L)
(mg/L)
-
KOMPOZİT NUMUNE
2 SAATLİK
50
180
70
6-9
KOMPOZİT NUMUNE
24 SAATLİK
45
120
45
6-9
*Köyler için tabloda verilen deşarj limitleri yada parametreler için en az %60 arıtma verimi uygulanacaktır.
97
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
İşletme aşamasında kullanılacak paket atıksu arıtma tesisi, Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliğinde verilen Evsel Nitelikli Atıksuların Alıcı Ortama Deşarj Standartlarını (Tablo
21.1) ve 10.03.1995 tarih ve 22223 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren Su
Ürünleri Yönetmeliği Ek 6’da verilen sınır değerleri sağlayacak şekilde işletilecektir.
Tablo 59. Su Ürünleri Yönetmeliği Ek-6 Deşarj Değerleri
Parametre
Birim
SÜY, EK-6
Parametre
Birim
SÜY, EK-6
BOI
mg/L
50
BOI
mg/L
50
KOI
Askıda katı
madde
Yağ ve gres
mg/L
170
KOI
mg/L
170
mg/L
200
Askıda katı madde
mg/L
200
mg/L
30
Yağ ve gres
mg/L
30
Fenoller
mg/L
5
Fenoller
mg/L
5
Serbest siyanür
mg/L
0.06
Serbest siyanür
mg/L
0.06
Toplam siyanür
mg/L
0.3
Toplam siyanür
mg/L
0.3
Serbest klor
mg/L
0.5
Serbest klor
mg/L
0.5
Toplam sülfür
mg/L
1
Toplam sülfür
mg/L
1
Nitrat azotu
mg/L
5
Nitrat azotu
mg/L
5
Toplam fosfor
mg/L
1
Toplam fosfor
mg/L
1
Amonyak azotu
mg/L
0.2
Amonyak azotu
mg/L
0.2
Florür
mg/L
20
Florür
mg/L
20
Civa
mg/L
0.01
Civa
mg/L
0.01
Kadmiyum
mg/L
0.05
Kadmiyum
mg/L
0.05
Kurşun
mg/L
0.5
Kurşun
mg/L
0.5
Arsenik
mg/L
0.5
Arsenik
mg/L
0.5
Toplam krom
mg/L
0.5
Toplam krom
mg/L
0.5
Bakır
mg/L
0.5
Bakır
mg/L
0.5
Nikel
mg/L
0.5
Nikel
mg/L
0.5
Çinko
mg/L
2
Çinko
mg/L
2
-
pH
pH
-
Arıtılmış Atıksu Bertarafı
Proje kapsamında işletilecek olan atıksu arıtma tesisi çıkış suları SKKY Tablo 21.1’de
verilen sınır değerleri ve 10.03.1995 tarih ve 22223 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak
yürürlüğe giren Su Ürünleri Yönetmeliği Ek 6’da verilen sınır değerleri sağlayacak olup,
arıtma tesisi çıkış suları 20.03.2010 tarih 27527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Atıksu
Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği'n Madde 22.'de verilen sınır değerleri sağlandıktan
sonra yüzeysel sulara deşarj edilecektir.
Arıtma tesisi için 15/03/2012 Tarih ve 2012/9 sayılı Atıksu Arıtma/Derin Deniz Deşarjı
Proje Onayı genelgesi kapsamında Atıksu Arıtma Tesisi Projesi hazırlatarak ilgili mercilerden
(Valilik ya da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) Proje Onayı alınacaktır.
Atıksu arıtma tesisi çıkış sularının deşarjı için 29.04.2009 tarihli ve 27214 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar
Hakkında Yönetmelik uyarınca, alıcı ortama yapılacak deşarj konulu Çevre İzni Konya Çevre
ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nden alınacaktır.
Projenin tüm aşamalarında 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun, Yer altı
Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik ile Su Kirliliği
98
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Kontrol Yönetmeliği kapsamında akifer alanlarına hiçbir surette katı ve sıvı atık
boşaltılmayacaktır. 09/09/2006 tarih ve 26284 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Başbakanlık Genelgesi ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulacaktır.
İşletme aşamasında meydana gelecek evsel nitelikli atıksuların bertarafında;
-
-
31.12.2004 Tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği”ne (Değişiklik 13.02.2008-26786 Sayılı Resmi
Gazete, 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazete ve 12.05.2010 tarih ve
27579 sayılı R.G.)
10.03.1995 tarihli 22223 sayılı “Su Ürünleri Yönetmeliği”ne uygun olarak bertaraf
edilecektir.
IV.8. Faaliyet ünitelerinde ve diğer ünitelerde kullanılacak yakıt türleri, miktarları ve
kimyasal analizleri, nerede nasıl depolanacağı(vaziyet planında kömür değirmeni ve
beslenme hattının gösterilmesi), yakıtların hangi ünitelerde ne miktarlarda yakılacağı
ve kullanılacak yakma sitemleri, oluşacak emisyonlar ve alınacak önlemler,
Faaliyet ünitelerinde ve diğer ünitelerde kullanılacak yakıt türleri, miktarları ve
kimyasal analizleri, yakıtların hangi ünitelerde ne miktarlarda yakılacağı ve kullanılacak
yakma sistemleri, oluşacak emisyonlar ve alınacak önlemlere ilişkin detaylı değerlendirmeler,
yanma sonucu ortaya çıkacak emisyonların dağılımına ilişkin modelleme sonuçları ile birlikte
EK 6’da verilmiştir.
Çimento fabrikasında yılda 240.000 ton kömür kullanılması planlanmaktadır. Tesisin
ilk çalışması sırasında ve yıl içinde beklenmeyen hallerde fırının durma-kalkma durumlarında
Fuel-oil kullanılacak olup, yıllık fuel-oil ihtiyacı 0,2 litre/ton klinker olacaktır. Buna göre yıllık
fuel-oil ihtiyacı; 660 m3/yıl dır.
Döner fırın yanma gazları sistemde prekalsinasyon ünitesinde kullanılacak olup,
03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi
Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek.5.C.7 ve Ek-4’deki yükümlülükler yerine
getirilecektir. Üretimde yakıt olarak kullanılacak olan kömür prosesin güvenliği ve klinker
kalitesinin sağlanması amacıyla yüksek kalorili ve %5 kükürt oranını geçmeyecek şekilde
kömür kullanılması planlanmaktadır. Kömürün yakılması sonucu kalan kül ve %5’in altında
kalan kükürt klinker bünyesinde kalmaktadır. Yakıtın yanması sonucu kül katı atık ve kükürt
emisyonu baca gazı olarak dışarı atılmamakta ve Yönetmelik sınır değerlerin altında
kalmaktadır.
Tesiste kullanılacak olan kömür ve fuel-oil yakıtları ısı yakıt programına uygun olarak
seçilecektir.
Tesiste sürekli olarak otomatik emisyon ölçüm cihazı bulundurulacak olup, ölçüm
sonuçlarına göre yönetmelik sınır değerlerinde herhangi bir aşma söz konusu olduğunda
tesisin faaliyeti durdurulacaktır. Tesis ile Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü arasında online
bağlantı sağlanarak emisyonların daha kolay izlenmesi sağlanacaktır.
Çimento fabrikası bünyesinde yer alan toz yayıcı üniteler kapalı alan içinde yer
alacaktır.
Tesiste kullanılacak olan kömürün stoklanacağı alan kapalı alan için de yer alacaktır.
Tesis içindeki yollara betonarme, grebeton veya bitümlü malzeme ile kaplanacaktır.
Çimento fabrikasının etrafı sık yeşil kuşak (ağaçlandırma) oluşturularak, muhtemel
99
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
hava kirliliğine karşı doğal tedbirler alınacaktır.
Çimento fabrikasının işletilmesi sırasında ortaya çıkacak olan emisyonlar EK 6’da
verilen modelleme çalışmalarında detaylı bir şekilde incelenmiştir.
IV.9. Proses akım şemasında emisyon noktalarının, kullanılacak filtrelerin türleri,
kapasiteleri ve yerlerinin belirtilmesi, vaziyet planında gösterilmesi
Çimento fabrikasından kaynaklanacak olan emisyonların kontrolü ve yerinde
tutulması amacıyla torbalı filtreler kullanılacaktır.
Bu filtreler endüstriyel tesislerde havadaki tozları tutmak amacıyla kullanılırlar. Torbalı
filtreler çelik yapı içinde optimum sayıda ve tozun niteliğine uygun olarak seçilmiş torbalar,
basınçlı hava sistemi, hava kilidi, konveyör ünitesi, otomatik kontrol sistemi ve fandan
meydana gelir.
Sistem küçük bir bakım gerektirir ve bakım işlemi çok kolay gerçekleştirilir. Programlı
torba değiştirmelerin dışında, düzenli bir bakım işlemi uygulanması koşuluyla sadece birkaç
parça değiştirme yeterlidir. Hava-darbe manifoldunun tümü, sistem çalışırken ulaşılabilecek
biçimde tasarlanmıştır
Filtre torbalarının kontrol, kurulum ve değiştirilmesi sırasında hava-darbe
manifoldlarının (dağıtım boruları) çıkartılmasına gerek duyulmaz. Filtrelere ulaşmak için
manifold topluluğu çevrilerek çıkartılır.
Basınç veya vakum altındaki gazlar veya hava, filtre gövdesinin alt kısmından sisteme
girer. Akış yönü filtre torbasına doğru olduğundan, hava (gaz) içerisindeki kirlilik unsurlarını
filtre torbasının dış yüzeyinde bırakır. Filtre kafesinden geçen temiz hava venturi bölümünden
geçerek filtrenin temiz bölümüne ulaşır ve egzoz sistemi yardımıyla sistemden çıkar. Toz
tutma işlemi sırasında toz filtre elemanının boş yüzeyinde toplanırken filtre elemanının
gözenekliliği kötüleşir. Filtrenin temiz ve kirli gaz bölümdeki basınç farkını kontrol ederek ve
bu basınç farkını izleyerek, diferansiyel basınç azaltılır ve izin verilebilir sınırlar arasında
tutulur.
Solenoid vanalar elektronik timer devresinden gelen çok kısa süreli örneğin 0,1
saniyelik ayarlanabilir sinyallerle enerji alır ve yüksek basınç strok vanaları yardımı ile üfleme
borularına gönderilir. Basınçlı hava, üfleme boruları üzerinde bulunan deliklerden çok yüksek
hızda venturilere sprey halinde dağıtılır. Yüksek hızlı, sprey haline gelmiş hava venturiden
geçerken kendi hacminden birkaç kez daha büyük hacimde ikincil bir hava akımı yaratırken,
yüksek hızda sprey halindeki hava temiz hava ile birlikte torbaya pompalanır. Bu iki hava
akımının birleşik etkisi altında, filtre silindirinin temiz hava bölümünde çok kısa süreli ve ani
basınç artışı ortaya çıkar. Bu, filtredeki fiber elemanlar arasından hava akımının tersi yönde
hareket ederek havanın yeterli düzeyde temizlenmesini sağlar.
Çok kısa zaman sürelerinde küçük hava miktarları temizleme işlemine girdiğinden,
filtre grubundan hesaplanmış hava debisinin sürekli akışı sağlanır. Jet-pulse torbalı filtrelerin
üretimi, torbanın üzerinde belirli bir toz kabuğu oluşturduğundan filtrasyon düzeyini %99’lara
taşır. Bu toz kabuğu bir kez oluştuktan sonra üretken bir filtrasyon sağlamaktadır. Filtrenin
temizleme işlemi, bu toz kabuğunun yüzeyden alınmasını kapsamamalıdır.
Çalışma Prensibi: Filtre torbası kumaş, orlon, iğne delikleri açılmış polyester veya
uygun başka malzemeden imal edilirken, silindir biçimli filtre kafesi, torbanın iskeletini
oluşturur. Torba kafes ve venturinin tümü delikli bir plakaya yerleştirilip perçinlenmiş venturi
biçimindeki parçaya oturtulur. Üfleme boruları ve borunun delikleri her torba grubu hattı
boyunca toplanır. Her venturideki üfleme delikleri venturi boğazında merkezlenecek biçimde
100
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
konumlandırılır. Vakum veya basınç altında filtreye kirli gaz girdiğinde temizleme sistemi
aşağıda açıklandığı biçimde çalışır.
Elektronik program birimi, pilot selenoidin timer’ına (normalde kapalı) açılması için
enerji sinyalleri yollar. Diyaframlı vana içerisindeki basınçlı hava, pilot vananın açılması
sonucu boşaltma yapar. Kısa süreli bir çalışma sonucunda yaklaşık 6-7 barlık hava, basınçlı
hava borusundan üfleme borusuna aniden boşalır ve buradan geçip venturi boğazından
akarak torbalara gider. Venturiden geçerken ikinci hava akımını kendisiyle birlikte çeker.
Böylece aynı zamanda bütün torbalar temizlenmiş olur. Filtre gövdesi tümüyle toz geçirmez
kalitede olup delikli plaka yardımı ile alt ve üst bölümlere ayrılır. Alt bölüm filtre silindirleri ile
doludur ve kirli hava bölümün toplama ve boşaltma depolarını içerir. Sızdırmazlık özelliği
sağlayan ve bir hava kilidi gibi çalışan dönel vana ve çift klape birimleri toz hunisinin altına
yerleştirilmiştir. Üst gövde üfleme borularını tutarken, selenoid ve diyafram vanalarını taşır.
Temizlenmiş egzoz çıkışı bu bölümün altındadır. Difüzör yüksek hızlı toz parçacıklarının
darbe etkisini emer ve giren gazın veya havanın dağılmasını sağlar.
Çimento fabrikası bünyesinde 56 adet torbalı filtre kullanılacaktır.
Çimento fabrikası bünyesinde yer alan baca özellikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Her bacada torbalı filtreler yer almaktadır. Fabrikada yer alan filtreler Bölüm I.3. Tablo 4’de
verilmektedir.
Tablo 60. Çimento Fabrikası Bünyesinde Planlanan Bacaların Özellikleri*
Baca
Kodu
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
Kaynak
Kireçtaşı -Kırıcı 1 Bacası
Kireçtaşı - Kırıcı 2 Bacası
Kireçtaşı - Kırıcı 3 Bacası
Yardımcı madde-Kırıcı Bacası
Stok (Hammadde Depolama)
Bacası
Hammadde Taşıyıcı-1 Bacası
Hammadde Taşıyıcı-2 Bacası
Hammadde Taşıyıcı-3 Bacası
Hammadde Depolama
Kireçtaşı Silosu Bacası
Hammadde Depolama Silosu
Bacası
Hammadde Depolama Demir
Cevheri Silosu Bacası
Hammadde Depolama Kil
Silosu Bacası
Farin Değirmeni-1 Bacası
Farin Değirmeni-2 Bacası
Farin Değirmeni-3 Bacası
Farin Değirmeni-4 Bacası
Farin Değirmeni-5 Bacası
Farin Değirmeni-6 Bacası
Farin Değirmeni-7 Bacası
Farin Değirmeni-8 Bacası
Farin Değirmeni-9 Bacası
Farin Değirmeni-10 Bacası
Farin Silosu ve Besleme
Sistemi-1 Bacası
Farin Silosu ve Besleme
Sistemi-2 Bacası
Farin Silosu ve Besleme
Sistemi-3 Bacası
Baca
Gazı
Sıcaklığı
0
( C)
35
35
35
35
Baca
Yüksekliği
(m)
Baca Çapı
(m)
Baca Gazı Hızı
(m/sn)
12
12
20
16
0.56
0.56
1.20
1.20
32
32
17.5
9.5
35
35
35
35
12
8
8
8
1.20
0.50
0.50
0.50
11
9.2
9.2
9.2
35
12
0.60
10.5
35
12
0.60
10.5
35
12
0.60
10.5
35
80
80
80
80
80
80
80
80
80
80
12
15
15
85
35
20
15
15
85
35
20
0.60
0.40
0.60
4.20
0.82
0.70
0.40
0.60
4.20
0.82
0.70
10.5
9.8
9.8
12
11
12.6
9.8
9.8
12
11
12.6
35
20
0.85
10.5
35
16
0.60
12.6
35
20
0.85
10.5
101
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
Baca
Kodu
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
Kaynak
ÇİMENTO FABRİKASI
Baca
Gazı
Sıcaklığı
(0C)
Farin Silosu ve Besleme
Sistemi-4 Bacası
35
Pişirme Sistemi Soğutucu -1
Bacası
35
Pişirme Sistemi Soğutucu-2
Bacası
35
Klinker Depolama-1 Bacası
35
Klinker Depolama-2 Bacası
35
Klinker Depolama-3 Bacası
35
Klinker Depolama-4 Bacası
35
Klinker Depolama-5 Bacası
35
Çimento Değirmeni Dozajlama
Bacası
35
Çimento Değirmeni-1 Bacası
35
Çimento Değirmeni-2 Bacası
35
Çimento Değirmeni-3 Bacası
35
Çimento Değirmeni-4 Bacası
35
Çimento Silosu Üst-1 Bacası
35
Çimento Silosu Üst-2 Bacası
35
Çimento Silosu Üst-3 Bacası
35
Çimento Silosu Üst-4 Bacası
35
Çimento Silosu Üst-5 Bacası
35
Çimento Silosu Üst-6 Bacası
35
Çimento Silosu Alt-1 Bacası
35
Çimento Silosu Alt-2 Bacası
35
Çimento Silosu Alt-3 Bacası
35
Çimento Silosu Alt-4 Bacası
35
Çimento Silosu Alt-5 Bacası
35
Çimento Silosu Alt-6 Bacası
35
Paketleme Sistemi-1 Bacası
35
Paketleme Sistemi-2 Bacası
35
Çimento Yükleme-1 Bacası
35
Çimento Yükleme-2 Bacası
35
Kömür Tozu Silosu-1 Bacası
35
Kömür Tozu Silosu-2 Bacası
35
*: Her bacada filtre sistemi yer almaktadır.
Baca
Yüksekliği
(m)
Baca Çapı
(m)
Baca Gazı Hızı
(m/sn)
16
0.60
12.6
32
0.60
9.8
32
15
30
30
30
20
0.60
0.60
0.85
0.85
0.85
0.65
9.8
12.6
9.8
9.8
9.8
11
12
50
25
50
25
60
60
40
60
60
40
30
30
20
30
30
20
40
40
15
15
40
40
0.50
4.20
0.60
4.20
0.60
0.85
0.85
0.85
0.85
0.85
0.85
0.60
0.60
0.60
0.60
0.60
0.60
1.50
1.50
0.60
0.60
0.85
0.85
11.5
10
9.8
10
9.8
10.5
10.5
12
10.5
10.5
12
9.8
9.8
11
9.8
9.8
11
9.4
9.4
11
11
10.5
10.5
IV.10. Modelleme sonuçlarının arazi varlığı üzerinde gösterilmesi,
Proje için “Hava Kalitesi Dağılım Modelleme Raporu” hazırlanmıştır. Modelle
sonuçlarında oluşturulan emisyon dağılım grafikleri EK-6’da verilen Hava Kalitesi Dağılım
Modelleme Raporunda sunulmaktadır.
IV.11. Tesisten kaynaklanacak emisyonların tarım alanlarına ve tarım ürünlerine
olabilecek etkilerinin açıklanması,
Proje alanı çevresinde tarım arazileri yer almaktadır. Projeden kaynaklı emisyonların
değerlendirilmesi amacıyla emisyon dağılım modellemesi yapılmış olup, EK-6’da
verilmektedir. Yapılan modelleme çalışmasında kontrollü şartlarda genellikle sahasının
güneyinde yer alan tarım alanlarında görülmesi muhtemel hava kirlenmesine katkı değerleri
03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi
Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, 06.06.2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi
Yönetmeliği ve 05.05.2009 tarih ve 27219 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik’ te yer alan sınır değerlerin altında kalmaktadır.
102
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Proje kapsamında yapılan tüm işlemler kontrollü şartlarda gerçekleştirilecek olup,
tesis emisyonları için planlanan filtrelerin devre dışı kalması durumunda o ünite
çalıştırılmayacaktır.
Faaliyetin etki alanında yer alan tarım arazilerine ve tarımsal üretime zarar
verilmeyecek, zarar verilmesi durumunda, verilen zarar Proje sahibi tarafından
karşılanacaktır. Projenin tüm aşamalarında 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı
Kanununa uyulacaktır.
IV.12. Proje kapsamında inşaat ve işletme döneminde üretim nedeni ile meydana
gelecek vibrasyon, gürültünün kaynakları ve seviyesi gürültüyü azaltmak için alınacak
önlemler,
Çimento Fabrikası; 29.04.2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan,
Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin Ek-1 listesi 2.1
Çimento klinkeri ve entegre çimento üretim tesisleri kapsamında yer almaktadır. 04.06.2010
tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” (ÇGDYY) hükümlerince Çevre Kanununca
Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 listesinde yer alan
işletme ve tesisler için Akustik Rapor hazırlanmalıdır.
Çimento fabrikası için Akustik Rapor hazırlanmış olup, EK-7’de sunulmuştur.
İnşaat sahasına en yakın duyarlı yapı yaklaşık 3200 metre güneybatısında yer alan
Sarıcalar Köyüdür. Yapılan hesaplamalarda 3200 m’de gürültü seviyesi 43,2 dBA olup ÇGDY
Yönetmelik sınır değerlerinin altında yer aldığı görülmüştür. Bu durumda en yakın yerleşim
yerlerinin gürültüden olumsuz etkilenmesi beklenmemektedir.
Projenin işletme aşaması için yapılan hesaplamalarda 3200 m’de gürültü seviyesi
41,8 dBA olup ilgili yönetmelikte verilen L gündüz 65 dBA, Lakşam 60 dBA ve Lgece 55 dBA sınır
değerlerinin altında yer aldığı görülmüştür. Bu durumda en yakın yerleşim yerlerinin
gürültüden olumsuz etkilenmesi beklenmemektedir.
Faaliyetin tüm aşamalarında; iş makinelerinin bakımı yapılarak gürültü düzeyleri
düşürülmeye çalışılacaktır. Alanda fabrikadan kaynaklı gürültü dağılımının azaltılması
amacıyla doğal perdeleme olan ağaçlandırma çalışmaları yapılması planlanmaktadır.
Faaliyetin tüm aşamalarında makine ve ekipmanlarda meydana gelecek gürültüden
çalışanları koruyabilmek ve gerektiğinde; 4857 sayılı İş Kanunu ve 11.01.1974 tarih ve 14765
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü
hükümlerine uyulacaktır.
Faaliyetin tüm aşamalarında 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak (değişiklik 27/04/2011 tarih ve 27917 sayılı R.G.) yürürlüğe giren Çevresel
Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır.
IV.13. Proje kapsamında, inşaat ve işletme döneminde meydana gelebilecek katı,
tehlikeli(atık yağ, vs.) ve tıbbı atıkların cinsi, miktarı ve özellikleri, ne şekilde bertaraf
edileceği, (atıklarla ilgili gerekli izinler alınmalı ve izin belgeleri rapora eklenmelidir.)
Çimento Fabrikasının, inşaat ve işletme aşamasındaki faaliyetlerden dolayı, katı,
tehlikeli atıklar, atık yağlar ve tıbbi atıklar vb. atıklar meydana gelecektir.
Faaliyetin inşaat ve işletme aşamasında meydana gelebilecek olan atıklar ayrı ayrı
103
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
değerlendirilmiştir.
Tesisin inşaatı ve işletmesi aşamasında ortaya çıkacak olan atıklar; 05.07.2008 tarih
ve 26927 sayılı Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğe göre yönetmelikte yer
alan atık kodları, geri dönüşümü veya bertaraf yöntemlerini ve ilişkin oldukları yönetmelikleri
içerecek şekilde aşağıda verilmiştir.
Tablo 61. Tesisin İnşaatı ve İşletilmesi Sırasında Ortaya Çıkacak Atıkların Kategorileri
Kodu
Kategorisi
10 01
Enerji Santrallerinden ve Diğer
Yakma Tesislerinden Kaynaklanan
Atıklar (19 Hariç)
(10 01 04’ün altındaki kazan tozu
hariç) dip külü, cüruf ve kazan tozu
Uçucu kömür külü
10 01 01
10 01 02
10 13
10 13 06
Çimento, Kireç ve Alçı ve Bunlardan
Yapılan Ürünlerin Üretim Atıkları
Partiküller ve toz (10 13 12 ve 10 13 13
hariç)
10 13 07
Gaz arıtma çamuru ve filtre kekleri
10 13 11
10 13 09 ve 10 13 10 dışındaki
çimento bazlı kompozit malzeme
üretim atıkları
İlgili Yönetmeliklere Göre Geri Dönüşüm ve
Bertaraf yöntemleri
Bu atıkların kategorilerini belirlenebilmesi için
26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Atıkların
Düzenli Depolanmasın Dair Yönetmeliğin Ek2’ye göre analizleri yapılacaktır. Analiz
sonucuna göre tehlikesiz atık olarak çıkması
durumunda çimento fabrikasında hammadde
olarak kullanılacaktır. Tehlikeli atık çıkması
durumunda ise Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği hükümlerine göre Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı’ndan Çevre İzni ve Çevre
Lisansı almış olan bertaraf tesislerine verilerek
bertarafı sağlanacaktır.
Çimento fabrikasının işletilmesi sırasında ortaya
çıkan partiküller ve tozlar tekrar sisteme geri
verilecektir.
Gaz arıtma çamuru analiz sonucunda tehlikesiz
çıkması durumunda katı atık depolama tesisine,
tehlikeli çıkması durumunda ise Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan Çevre İzni ve
Çevre Lisansı almış olan bertaraf tesislerine
verilerek bertarafı sağlanacaktır.
Kompozit malzeme üretimi atıkları analiz
sonucunda tehlikesiz çıkması durumunda katı
atık depolama tesisine, tehlikeli çıkması
durumunda ise Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği hükümlerine göre Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı’ndan Çevre İzni ve Çevre
Lisansı almış olan bertaraf tesislerine verilerek
bertarafı sağlanacaktır.
26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Atıkların
Düzenli Depolanmasın Dair Yönetmeliğin Ek2’ye göre analizleri yapılarak atık yağ
kategorileri belirlendikten sonra;
1. ve 2. Kategori yağlar Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği hükümlerine göre Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre lisansı ve çevre
izni almış olan atık yağ geri dönüşüm tesislerine
verilecektir.
13
Yağ Atıkları Ve Sıvı Yakıt Atıkları
(Yenilebilir yağlar, 05 ve 12 hariç)
13 01
Atık Hidrolik Yağlar
13 02
Atık Motor, Şanzıman ve Yağlama
Yağları
3. Kategori yağlar Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı’ndan çevre lisansı ve çevre izni almış
olan tehlikeli atık yakma tesislerine verilecektir.
Ambalaj
(Belediyenin
Ayrı
Toplanmış Ambalaj Atıkları Dahil)
Kağıt ve karton ambalaj
Plastik ambalaj
Ahşap ambalaj
Tesisin inşaatı ve işletilmesi aşamasında ortaya
çıkacak olan ambalaj atıkları, Ambalaj
Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’ne göre Çevre
ve Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre lisans almış
olan geri dönüşüm firmalarına verilecektir.
15 01
15 01 01
15 01 02
15 01 03
104
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
İlgili Yönetmeliklere Göre Geri Dönüşüm ve
Bertaraf yöntemleri
Kodu
Kategorisi
15 01 04
15 01 05
15 01 06
15 01 07
15 01 09
15 02
Metalik ambalaj
Kompozit ambalaj
Karışık ambalaj
Cam ambalaj
Tekstil ambalaj
Emiciler,
Filtre
Temizleme Bezleri
Giysiler
16 01 03
Ömrünü tamamlamış lastikler
16 06
16 06 04
16 06 05
Piller ve Aküler
Alkali piller (16 06 03 hariç)
Diğer piller ve akümülatörler
17
İnşaat ve Yıkım Atıkları (Kirlenmiş
alanlardan çıkartılan hafriyat dahil)
Beton, Tuğla, Kiremit ve Seramik
Beton, Tuğla, Kiremit ve Seramik
Beton
Tuğlalar
Kiremitler ve seramikler
Ahşap, Cam ve Plastik
Ahşap, Cam ve Plastik
Ahşap
Cam
Plastik
Arıtma çamurları Kentsel atık suyun
arıtılmasından kaynaklanan çamurlar
17 01
17 01
17 01 01
17 01 02
17 01 03
17 02
17 02
17 02 01
17 02 02
17 02 03
19 08 05
Malzemeleri,
ve Koruyucu
M
Tehlikeli maddelerle kirlenmiş olan emiciler filtre
malzemeleri (başka şekilde tanımlanmamış ise
yağ filtreleri), temizleme bezleri, koruyucu
giysiler
Tehlikeli
Atıkların
Kontrolü
Yönetmeliği’ne göre Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı’ndan çevre lisansı almış olan tehlikeli
atık yakma tesislerine verilecektir.
İşletme sırasında ortaya çıkacak olan ömrünü
tamamlamış
olan
lastikler;
Ömrünü
Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğine
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre lisansı
almış olan geri dönüşüm firmalarına verilerek
değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Tesisin inşaatı ve işletilmesi aşamasında ortaya
çıkacak olan atık pil ve aküler, Atık Pil ve
Akümülatörlerin
Kontrolü
Yönetmeliği”
hükümlerine göre ayrı bir kapta toplanarak,
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre lisansı
almış olan geri dönüşüm firmalarına verilecektir.
Tesisin inşaatı ve tesisin ömrünü tamamlaması
sorası ortaya çıkacak olan inşaat ve yıkım
sonrası ortaya çıkacak olan atıklar; Hafriyat
Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliği
ve
Atıkların
Düzenli
Depolanmasına Dair Yönetmeliğe göre inert
atık kapsamında yer alan karışık olmayan
inşaat ve yıkıntı atıkları yönetmelik hükümlerine
göre inert atık depolama tesislerine verilecektir.
Arıtma tesisinden kaynaklanacak arıtma
çamuru analizleri yapılarak, 26.03.2010 tarih ve
27533 sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasın
Dair Yönetmeliğine göre katı atık bertaraf
tesislerine verilmesinin uygunluğu araştırılacak,
uygun olması halinde, çamur stabilizasyonu
yapıldıktan sonra Konya Büyükşehir Belediye
katı atık depolama tesisine verilecektir.
Analiz sonuçlarının tehlikeli atık olarak çıkması
halinde ise çevre lisanslı tesislere verilecektir.
İnşaat Aşaması
Katı Atıklar
Fabrika sahasının inşaatı aşamasında 100 kişinin çalıştırılması planlanmakta olup kişi
başına düşen ortalama katı atık üretim miktarı 1,14 1 kg/kişi-gün kabul edilmiştir.
İnşaat aşamasında tesis alanında 100 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Bir
kişinin günlük evsel katı atık miktarı 1,14 kg civarında gerçekleşmektedir. Buna göre;
100 kg/kişi-gün x 1,14 kg/kişi-gün= 114 kg/gün olacaktır.
1
TUİK 2012
105
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Değerlendirilemeyen evsel katı atıklar konteynırlarda biriktirilerek, Konya Büyükşehir
Belediyesi katı atık bertaraf tesisine verilerek sahadan uzaklaştırılacaktır.
Tehlikeli Atıklar
Tesisin inşaatı aşamasında çıkacak olan tehlikeli atık kategorisinde olabilecek olan
atıklar aşağıda verilmiştir.
Araçların bakımları sonrası ortaya çıkacak olan mazot ve yağ filtreleri,
Araçların bakım ve onarımlarında kullanılan üstübüler,
Bu atıklar sınıf ve kategorilerine göre ayrılarak 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı
Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre, sızdırmazlığı sağlanmış
olan kapalı alanlarda geçici olarak düzenli bir şekilde ayrı ayrı depolanacaktır.
Geçici depolama için 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği madde 9 c bendine göre Valilikten izin alınacaktır.
Tesisin inşaatı aşamasında 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine
uyulacaktır.
Ayrıca Tesis ile ilgili olarak hazırlanacak olan Atık Yönetimine İlişkin Planların
Uygulaması 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı “Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin
Yönetmelik” hükümlerine göre yapılacaktır.
Arıtma Çamuru:
Şantiye alanlarından kaynaklı atıksuların atıksu arıtma tesisinde arıtılmasının söz
konusu olması durumunda, arıtma tesisinden kaynaklı arıtma çamurlarının meydana gelmesi
söz konusudur.
Arıtma tesisinden kaynaklanacak arıtma çamurunun depolanabilirlik özelliklerinin
belirlenebilmesi için, 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair
Yönetmeliğin Ek-2’ye göre analizleri yaptırılacaktır.
Analiz sonuçlarının katı atık bertaraf tesislerine verilmesinin uygun olması halinde,
çamur stabilizasyonu yapıldıktan sonra Konya Büyükşehir Belediyesi katı atık bertaraf
tesisine verilerek sahadan uzaklaştırılacaktır.
Analiz sonuçlarının tehlikeli atık olarak çıkması halinde ise çevre lisanslı tesislere
verilecektir.
Atık Yağlar:
Yatırımın inşaat aşamasında çalışacak olan makine ve araçların bakımı sırasında atık
yağ oluşacaktır.
Ortaya çıkacak olan bu atık yağlar ile ilgili olarak; 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 9
gereği;
 Atık yağ üretimini en az düzeye indirecek şekilde gerekli tedbirleri almakla,
 Atık yağ analizlerini 15 inci maddeye uygun olarak yapmak veya yaptırmakla,
106
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.





ÇİMENTO FABRİKASI
atık yağları kategorilerine göre ayrı ayrı 18 inci maddede belirtilen şekilde geçici
depolamakla,
Tesisten kaynaklanan farklı kategorideki atık yağları birbirleriyle, PCB ve diğer
tehlikeli atıklarla karıştırmamakla, tehlikeli atıkla kirlenmiş yağların bertarafı için
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uymakla,
Atık yağların lisans almış taşıyıcılar vasıtasıyla lisanslı işleme ve bertaraf
tesislerine gönderilmesini sağlamakla,
Atık yağların tesis dışına taşınması durumunda Ulusal Atık Taşıma Formunu
doldurmakla,
26 ncı maddeye göre kayıt tutmakla ve EK-2’de yer alan Atık Yağ Beyan
Formunu doldurarak takip eden bir sonraki yılın Şubat ayı sonuna kadar il
Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’ne göndermekle,
Atık yağların taşınmasında üretici ile işleme veya bertaraf tesisi işletmecisi
arasında uyuşmazlık çıkması halinde, bu uyuşmazlık giderilemezse on beş gün
içinde uyuşmazlığı il Çevre ve Şehircilik müdürlüğüne ve Bakanlığa bildirmekle,
bu süre içinde uyuşmazlığa konu olan atık yağları kendi depolarında muhafaza
altına almakla yükümlüdür.
Tesisin inşaatı aşamasında ortaya çıkacak olan atık yağların atık yağ kategorilerinin
belirlenmesi için analizi yaptırılarak, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Ek-2’de yer alan Atık Yağ
Beyan Formu ile Bakanlığa beyanda bulunulacaktır.
İnşaat aşamasında ortaya çıkacak olan atık yağlar; 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği 18 inci
maddeye göre geçici olarak depolanacaktır.
Ortaya çıkan atık yağlar tesis içinde geçirimsiz zemin üzerine yerleştirilmiş
tanklar/konteynırlar içinde toplanacaktır.
Farklı kategorideki atık yağlar için farklı tank ve/veya konteynır kullanılacaktır.
Atık yağ geçici depolama tankları/konteynırları göstergeli, aşırı dolmayı önleyici
tertibata sahip olacaktır.
Tanklar/konteynırlar işaretli yere kadar doldurulacak ve hiçbir zaman tam dolu
bırakılmayacaktır. Tanklar ve/veya konteynırlar kolayca doldurulabilir ve boşaltılabilir şekilde
olacaktır.
Tankların/konteynırların ağzı yeterli büyüklükte ve kapalı, diplerinde toplanmış katı
veya çamurumsu çökeltilerin temizlenmesi için gerekli düzeneğe sahip olacak ve yağmur
suyundan korunacaktır.
Atık yağlar, kırmızı renkli ve üzerinde "Atık Yağ" ibaresi yer alan tank ve/veya
konteynırlarda depolanacaktır.
Farklı kategorilerdeki atık yağlar birbirleriyle karıştırılmayacak ve farklı tank ve/veya
konteynırlarda depolanacaktır.
Bu tankların ve/veya konteynırların içine su, benzin, fuel-oil, boya, deterjan, solvent,
antifiriz ve motorin gibi herhangi yabancı bir madde karıştırılmayacaktır.
Atık motor yağları, kırmızı renkli, üzerinde "Atık Yağ" ibaresi yer alan ve yağmur
suyundan korunan tank ve/veya konteynırlarda depolanacaktır.
107
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Araçlardan çıkan yağ filtreleri atık motor yağı geçici depolama tanklarının yanında
bulunan ayrı bir kapaklı konteynırda biriktirilecektir. Atık yağlar kesinlikle çöp kutusuna
atılmayacak veya çöp depolama alanına gönderilmeyecektir.
Kullanılmış yağ filtresi konteynırı üzerinde "Yağ Filtresi" yazılacaktır.
Faaliyetler sırasında işletmeden kaynaklanacak olan atık motor yağlarının bertarafı
için, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık
Yağların Kontrolü Yönetmeliğinin belirtmiş olduğu maddelere uyulacaktır.
Ayrıca; bu Yönetmelik hükümlerine göre; atık motor yağları dâhil atık yağlar ile bu
yağların işlenmesi sonucu ortaya çıkan atıkların çevreye zarar verecek şekilde sahada
boşaltılmayacak veya yenisi ile değiştirilmeyecek, depolanmayacak, yüzeysel sular ile yeraltı
suyuna, drenaj sistemleri ile toprağa verilmeyecektir. Atık yağlar Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı’ndan çevre izni ve çevre lisansı almış geri dönüşüm tesislerine verilecektir.
Ambalaj Atıkları: Tesisin inşaatı ambalaj atıkları ortaya çıkacaktır. Bunlar;
Kağıt ve karton ambalaj,
Plastik ambalaj,
Ahşap ambalaj,
Metalik ambalaj,
Kompozit ambalaj,
Cam ambalaj,
Tekstil ambalajlarıdır.
Tesisin inşaatı aşamasında ortaya çıkacak olan kullanılan malzemeye ve oluştuğu
kaynağa bakılmaksızın, tüketim sonucu oluşan ambalaj atıkları çevre kirliliğinin azaltılması,
düzenli depolama tesislerinden azami istifade edilmesi ve ekonomiye katkıda bulunulması
amacıyla oluştukları yerlerde diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilecektir.
Her bir atık kategorisi için tesis alanı içinde ambalaj atığı toplama kovaları ve/veya
konteynırları bulundurulacaktır. Bu kova ve/veya konteynırlarda toplanan ambalaj atıkları;
24.06.2011 tarih ve 28035 sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre lisansı almış olan geri dönüşüm firmalarına
verilerek değerlendirilecektir.
Faaliyetler sırasında, 24.06.2011 tarih ve 28035 sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Bitkisel Atık Yağlar: Tesisin inşaatı aşamasında çalışacak olan personelin yemekleri
şehir merkezinden yada şantiye mutfağında pişirilerek karşılanması planlanmaktadır.
Yemeklerin şantiye mutfağında pişirilmesi durumunda kullanılacak olan bitkisel
yağların kullanımı sonrası ortaya çıkacak olan atık yağlar, ağzı kapalı ve sızdırmaz kaplarda
biriktirilerek 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği’ne
göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre lisansı almış olan geri dönüşüm tesislerine
verilecektir.
Faaliyetler sırasında 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği ile 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
Atık Pil ve Akümülatörler: Tesisin inşaatı aşamasında çalışacak olan iş
makinelerinin bakımları sırasında ortaya çıkacak olan atık akümülatörler, değişimi yapan
108
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
yetkili servis elemanlarına verilecek yada faaliyet sahibi tarafından 31.08.2004 tarih ve 25569
sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı’ndan çevre lisansı ve izni almış olan geri dönüşüm firmalarına verilecektir.
Tesisin inşaatı aşamasında kullanılacak olan pillerin ömrünü tamamlamasından sonra
ortaya çıkacak olan atık piller, atık pil toplama kaplarında geçici olarak depolandıktan sonra,
31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı “Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği”
hükümlerine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre lisansı almış olan geri dönüşüm
firmalarına verilecektir.
Faaliyetler sırasında 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin
Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
Ömrünü Tamamlamış Lastikler: Tesisin inşaatı sırasında kullanılan araçlardaki
lastikler ömürlerini tamamlaması durumunda, lastik değişimleri yetkili lastik bayilerine
yaptırılacaktır. Lastik değişimi sonrası inşaat alanında ömrünü tamamlamış lastik
bırakılmayacaktır. Ömrünü tamamlamış olan lastikler ya lastik firması tarafından inşaat
alanından götürülecek yada faaliyet sahibi tarafından; 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasında Dair
Yönetmelik hükümlerine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan “Geçici Depolama İzni veya
Çevre Lisansı” almış olan dönüşüm firmalarına verilerek değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Faaliyetler sırasında 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Ömrünü Tamamlamış
Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Ömrünü Tamamlamış
Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasında Dair Yönetmelik hükümlerine
uyulacaktır.
Tıbbi Atıklar
10.06.2003 tarih ve 25134 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 sayılı İş
Kanunu’nun 81. Maddesi gereği devamlı olarak en az elli işçi çalıştıran işverenler, Sosyal
Güvenlik Kurumu’nca sağlanan tedavi hizmetleri dışında kalan, işçilerin sağlık durumunun ve
alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin sağlanması, ilk yardım ve acil tedavi ile
koruyucu sağlık hizmetlerini yürütmek üzere işyerindeki işçi sayısına ve işin tehlike
derecesine göre bir veya daha fazla işyeri hekimi çalıştırmak ve bir işyeri sağlık birimi
oluşturmakla yükümlüdür.
Bu doğrultuda inşaat ve işletme aşamasında çalışacak personelin sağlık durumunun
denetlenmesi ve ilk yardım ve acil tedavi gibi sağlık hizmetlerinin verilmesi için fabrika
alanında revir ünitesi kurulacak olup, acil durumlarda ilk müdahale revir ünitesinde
yapılacaktır.
Çimento Fabrikası içerisinde oluşan tıbbi atıkların toplanması, depolanması ve
bertarafında 22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı R.G.’de yayımlanan “Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği”(değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazete) hükümlerine
uyulacaktır.
İşletme Aşamasında Ortaya Çıkacak Olan Atıklar:
Çimento fabrikasının işletilmesi sırasında ortaya çıkacak olan atıklar; 05.07.2008 tarih
ve 26927 sayılı Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğe göre yönetmelikte yer
alan atık kodları, geri dönüşümü veya bertaraf yöntemlerini ve ilişkin oldukları yönetmelikleri
içerecek şekilde aşağıda verilmiştir.
109
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Katı Atıklar
Çimento Fabrikasında toplam 500 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır.
Çimento Fabrikasında Çalışacak Olan Personelden Kaynaklı Evsel Katı Atıklar:
Kişi başına düşen ortalama katı atık üretim miktarı 1,14 kg/kişi-gün kabul edilmiştir.
500 kg/kişi-gün x 1,14 kg/kişi-gün = 570 kg/gün olacaktır.
Oluşacak katı atıklar; niteliklerine göre (organik, plastik, cam, kağıt, metal, vb.) ayrı
ayrı biriktirme kaplarında toplanarak görünüş, koku, toz, sızdırma ve benzer faktörler
yönünden çevreyi kirletmeyecek şekilde kapalı özel araçlarla taşınacaktır. Geri dönüşümü ve
değerlendirilmesi mümkün olamayan katı atıklar, proje alanında çöp konteynırlarında
biriktirilecek ve düzenli olarak çalışanlar tarafından Konya Büyükşehir Belediyesi çöp
toplama sahasına uzaklaştırılacaktır.
Evsel nitelikli atıkların içerinde tekrar kullanımı ve geri dönüşümü mümkün olan katı
atıklar (kağıt, cam, plastik, metal kutular vb.) organik kökenli atıklardan ayrı olarak
biriktirilecek ve 24.08.2011 tarih ve 28035 yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri doğrultusunda çevre lisansı almış geri dönüşüm tesislerine
verilecektir.
Çimento Fabrikasında Proses Katı Atıkları:
Tesisin işletmesi aşamasında çıkacak olan atıklar aşağıda verilmiştir.
Kömürün yakılması sonrası ortaya çıkacak olan kül ve cüruflar,
Bu atıkların kategorilerinin belirlenebilmesi için, 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı
Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin Ek-2’ye göre analizi yapılacaktır.
Kül ve cürufların geçici olarak depolanacağı alan taban sızdırmazlığı sağlanmış,
yağmurdan etkilenmeyecek şekilde üzeri kapatılmış bir alandan oluşacaktır.
Analiz sonuçları tehlikesiz ve/veya inert olarak çıktığı zaman kül ve cürüflar çimento
fabrikasında hammadde olarak kullanılacaktır.
Kül ve cüruflar tehlikeli atık kategorisinde çıktığı zaman bu atıklar, 14.03.2005 tarih ve
25755 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerine göre bertaraf edilmek üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan
çevre izni ve çevre lisansı almış olan tehlikeli atık bertaraf tesislerine verilecektir.
Tehlikeli Atıklar
Projenin işletme aşamasında iş makinelerinin bakım-onarımından kaynaklı; atık yağ
ile kirlenmiş bez ve üstübü atıkları meydana gelmesi söz konusudur.
İşletme aşamasında meydana gelecek tehlikeli atıklar, fabrika sahası içinde tehlikeli
atıkların toplanması için ayrılan geçici tehlikeli depolama alanında toplanacak ve taşıma
lisansı olan taşıyıcı firmalar tarafından proje alanından alınarak çevre izin ve lisanslı bertaraf
tesislerine verilecektir.
Faaliyet sahibi tarafından tehlikeli atıkların taşınması sırasında Atık Taşıma Formu
doldurularak, taşıma formunun bir nüshası Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne sunulacak ve
110
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nden alınacak şifre ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın
internet sitesine bildirimleri yapılacaktır. Ayrıca faaliyet sahibi tarafından taşıma formunu üç
yıl süre ile saklanacak ve denetimlerde yetkili idarelerce istendiğinde yetkili idareye
sunulacaktır.
İşletme aşamasında; 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı (değişiklik. 30.03.2010 tarih ve
27537 sayılı R.G.) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tehlikeli Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
Atık Yağlar:
Yatırımın işletilmesi aşamasında çalışacak olan ünite, makine ve araçların bakımı
sırasında atık yağ oluşacaktır.
Ortaya çıkacak olan bu atık yağlar ile ilgili olarak; 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Madde 9
gereği;
 Atık yağ üretimini en az düzeye indirecek şekilde gerekli tedbirleri almakla,
 Atık yağ analizlerini 15 inci maddeye uygun olarak yapmak veya yaptırmakla,
atık yağları kategorilerine göre ayrı ayrı 18 inci maddede belirtilen şekilde geçici
depolamakla,
 Tesisten kaynaklanan farklı kategorideki atık yağları birbirleriyle, PCB ve diğer
tehlikeli atıklarla karıştırmamakla, tehlikeli atıkla kirlenmiş yağların bertarafı için
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uymakla,
 Atık yağların lisans almış taşıyıcılar vasıtasıyla lisanslı işleme ve bertaraf
tesislerine gönderilmesini sağlamakla,
 Atık yağların tesis dışına taşınması durumunda Ulusal Atık Taşıma Formunu
doldurmakla,
 26 ncı maddeye göre kayıt tutmakla ve EK-2’de yer alan Atık Yağ Beyan
Formunu doldurarak takip eden bir sonraki yılın Şubat ayı sonuna kadar il
Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’ne göndermekle,
 Atık yağların taşınmasında üretici ile işleme veya bertaraf tesisi işletmecisi
arasında uyuşmazlık çıkması halinde, bu uyuşmazlık giderilemezse on beş gün
içinde uyuşmazlığı il Çevre ve Şehircilik müdürlüğüne ve Bakanlığa bildirmekle,
bu süre içinde uyuşmazlığa konu olan atık yağları kendi depolarında muhafaza
altına almakla yükümlüdür.
Tesisin inşaatı aşamasında ortaya çıkacak olan atık yağların atık yağ kategorilerinin
belirlenmesi için analizi yaptırılarak, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Ek-2’de yer alan Atık Yağ
Beyan Formu ile Bakanlığa beyanda bulunulacaktır.
İşletme aşamasında ortaya çıkacak olan atık yağlar; 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği 18 inci
maddeye göre geçici olarak depolanacaktır.
Ortaya çıkan atık yağlar tesis içinde geçirimsiz zemin üzerine yerleştirilmiş
tanklar/konteynırlar içinde toplanacaktır.
Farklı kategorideki atık yağlar için farklı tank ve/veya konteynır kullanılacaktır.
Atık yağ geçici depolama tankları/konteynırları göstergeli, aşırı dolmayı önleyici
tertibata sahip olacaktır.
111
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tanklar/konteynırlar işaretli yere kadar doldurulacak ve hiçbir zaman tam dolu
bırakılmayacaktır. Tanklar ve/veya konteynırlar kolayca doldurulabilir ve boşaltılabilir şekilde
olacaktır.
Tankların/konteynırların ağzı yeterli büyüklükte ve kapalı, diplerinde toplanmış katı
veya çamurumsu çökeltilerin temizlenmesi için gerekli düzeneğe sahip olacak ve yağmur
suyundan korunacaktır.
Atık yağlar, kırmızı renkli ve üzerinde "Atık Yağ" ibaresi yer alan tank ve/veya
konteynırlarda depolanacaktır.
Farklı kategorilerdeki atık yağlar birbirleriyle karıştırılmayacak ve farklı tank ve/veya
konteynırlarda depolanacaktır.
Atık motor yağları, kırmızı renkli, üzerinde "Atık Yağ" ibaresi yer alan ve yağmur
suyundan korunan tank ve/veya konteynırlarda depolanacaktır.
Araçlardan çıkan yağ filtreleri atık motor yağı geçici depolama tanklarının yanında
bulunan ayrı bir kapaklı konteynırda biriktirilecektir. Atık yağlar kesinlikle çöp kutusuna
atılmayacak veya çöp depolama alanına gönderilmeyecektir.
Kullanılmış yağ filtresi konteynırı üzerinde "Yağ Filtresi" yazılacaktır.
Faaliyetler sırasında işletmeden kaynaklanacak olan atık motor yağlarının bertarafı
için, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık
Yağların Kontrolü Yönetmeliğinin belirtmiş olduğu maddelere uyulacaktır.
Ayrıca; bu Yönetmelik hükümlerine göre; atık motor yağları dâhil atık yağlar ile bu
yağların işlenmesi sonucu ortaya çıkan atıkların çevreye zarar verecek şekilde sahada
boşaltılmayacak veya yenisi ile değiştirilmeyecek, depolanmayacak, yüzeysel sular ile yeraltı
suyuna, drenaj sistemleri ile toprağa verilmeyecek, hava kirliliğine sebep verecek şekilde
işlenmeyecektir. Atık yağlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre izni ve çevre lisansı
almış bertaraf tesislerine verilecektir.
Arıtma Çamuru: Çimento Fabrikasından kaynaklı evsel nitelikli atıksuların, atıksu
arıtma tesisinde arıtılmasının söz konusu olması durumunda, arıtma tesisinden kaynaklı
arıtma çamurlarının meydana gelmesi söz konusudur.
Arıtma tesisinden kaynaklanacak arıtma çamurunun depolanabilirlik özelliklerinin
belirlenebilmesi için, 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair
Yönetmeliğin Ek-2’ye göre analizleri yaptırılacaktır.
Analiz sonuçlarının katı atık bertaraf tesislerine verilmesinin uygun olması halinde,
çamur stabilizasyonu yapıldıktan Selçuklu Belediyesi’ne verilecektir.
Analiz sonuçlarının tehlikeli atık olarak çıkması halinde ise çevre lisanslı tesislere
verilecektir.
Ambalaj Atıkları: Tesisin işletilmesi aşamasında ambalaj atıkları ortaya çıkacaktır.
Bunlar;
Kağıt ve karton ambalaj,
Plastik ambalaj,
Ahşap ambalaj,
Metalik ambalaj,
112
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Kompozit ambalaj,
Cam ambalaj,
Tekstil ambalajlarıdır.
Tesisin işletilmesi aşamasında ortaya çıkacak olan kullanılan malzemeye ve oluştuğu
kaynağa bakılmaksızın, tüketim sonucu oluşan ambalaj atıkları çevre kirliliğinin azaltılması,
düzenli depolama tesislerinden azami istifade edilmesi ve ekonomiye katkıda bulunulması
amacıyla oluştukları yerlerde diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilecektir.
Her bir atık kategorisi için tesis alanı içinde ambalaj atığı toplama kovaları ve/veya
konteynırları bulundurulacaktır. Bu kova ve/veya konteynırlarda toplanan ambalaj atıkları;
24.06.2011 tarih ve 28035 sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre lisansı almış olan geri dönüşüm firmalarına
verilerek değerlendirilecektir.
Faaliyetler sırasında, 24.06.2011 tarih ve 28035 sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Bitkisel Atık Yağlar: Tesisin işletilmesi aşamasında çalışacak olan personelin
yemekleri şehir merkezinden yada tesis mutfağında pişirilerek karşılanması planlanmaktadır.
Yemeklerin tesis mutfağında pişirilmesi durumunda kullanılacak olan bitkisel yağların
kullanımı sonrası ortaya çıkacak olan atık yağlar, ağzı kapalı ve sızdırmaz kaplarda
biriktirilerek 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği’ne
göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre lisansı almış olan geri dönüşüm tesislerine
verilecektir.
Faaliyetler sırasında 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği ile 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Bitkisel Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
Atık Pil ve Akümülatörler: Tesisin işletilmesi aşamasında çalışacak olan iş
makinelerinin bakımları sırasında ortaya çıkacak olan atık akümülatörler, değişimi yapan
yetkili servis elemanlarına verilecek yada faaliyet sahibi tarafından 31.08.2004 tarih ve 25569
sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı’ndan çevre lisansı ve izni almış olan geri dönüşüm firmalarına verilecektir.
Tesisin işletilmesi aşamasında kullanılacak olan pillerin ömrünü tamamlamasından
sonra ortaya çıkacak olan atık piller, atık pil toplama kaplarında geçici olarak depolandıktan
sonra, 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı “Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği”
hükümlerine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan çevre lisansı almış olan geri dönüşüm
firmalarına verilecektir.
Faaliyetler sırasında 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin
Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
Ömrünü Tamamlamış Lastikler: Tesisin işletilmesi sırasında kullanılan araçlardaki
lastikler ömürlerini tamamlaması durumunda, lastik değişimleri yetkili lastik bayilerine
yaptırılacaktır. Lastik değişimi sonrası tesis alanında ömrünü tamamlamış lastik
bırakılmayacaktır. Ömrünü tamamlamış olan lastikler ya lastik firması tarafından tesis
alanından götürülecek yada faaliyet sahibi tarafından; 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasında Dair
Yönetmelik hükümlerine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan “Geçici Depolama İzni veya
113
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Çevre Lisansı” almış olan dönüşüm firmalarına verilerek değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Faaliyetler sırasında 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Ömrünü Tamamlamış
Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Ömrünü Tamamlamış
Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasında Dair Yönetmelik hükümlerine
uyulacaktır.
Tıbbi Atıklar: Faaliyetin işletilmesi aşamasında tesis bünyesinde bir sağlık hizmeti
oluşturulacaktır. 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu’nun 180. maddesi uyarınca “Devamlı
olarak en az elli işçi çalıştıran bütün iş sahipleri, işçilerin sıhhi ahvaline bakmak üzere bir
veya müteaddit tabibin sıhhî murakabesini temine ve hastalarını tedaviye mecburdur. Büyük
müessesatta veya kaza ihtimali çok olan işlerde tabip daimi olarak iş mahallerinde yahut
civarında bulunur. Hastanesi olmayan mahallerde veya şehirler ve kasabalar haricinde
bulunan yerlerdeki iş müesseseleri bir hasta odası ve ilk yardım vasıtalarını ihzar ederler.
Yüzden beş yüze kadar daimi amelesi olan müesseseler bir revir mahalli ve beş yüzden
yukarı amelesi olanlar yüz kişiye bir yatak hesabı ile hastane açmaya mecburdurlar.”
Umumi Hıfzısıhha Kanunu’nun yukarıda belirtilen hükmü doğrultusunda işletme
aşamasında 500 kişi çalıştırılması planlanmakta olup, tesisin işletilmesi aşamasında revir
ünitesi olacak ve bu revirde bir doktor görevlendirilecektir. Revirin yatak kapasitesi minimum
5 adet olacaktır. Revirde yatan hastalardan dolayı bir tıbbi atık oluşumu söz konusu olacaktır.
Tablo 62. Türkiye’de Oluşan Tıbbi Atık Miktarı (kg/yatak/gün)
Toplam
Hastane
Sayısı
Araştırma
Yapılan
Hastane
Sayısı
Toplam
Yatak başı katı atık miktarı
(kg/yatak-gün)
Tıbbi
Devlet
421
34
2.39
1.92
Hastaneleri
Özel
123
13
4.34
2.01
Hastaneler
*Kaynak:http://www.cevreonline.com/atik2/tibbi_yonetmelik.htm
Evsel
Geri
Kazanılabilir
0.38
0.09
1.35
0.98
Tesisin işletme sırasında personelden kaynaklı günlük tıbbi atık miktarı yaklaşık
olarak 2,01 kg/yatak-gün olacaktır.
Tesisin işletme aşamasında ortaya çıkacak olan tıbbi atıklar, 22.07.2005 tarih ve
25883 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği’ne 8 inci maddesine göre;
Atıkların ayrı toplanması, taşınması ve geçici depolanması ile bir kaza anında
alınacak tedbirleri içeren ünite içi atık yönetim planını hazırlanacak ve uygulanacaktır.
Tıbbi, tehlikeli ve evsel nitelikli atıklar ile ambalaj atıklarını birbirleri ile karışmadan
kaynağında ayrı olarak toplanacaktır.
Tıbbi atıklar ile kesici-delici atıkları toplarken teknik özellikleri, 22.07.2005 tarih ve
25883 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliğinde belirtilen torbaları ve kapları kullanılacaktır.
Bunlar; yırtılmaya, delinmeye, patlamaya ve taşımaya dayanıklı, orijinal orta
yoğunluklu polietilen hammaddeden sızdırmaz, çift taban dikişli ve körüksüz olarak üretilen,
çift kat kalınlığı 100 mikron olan, en az 10 kilogram kaldırma kapasiteli, üzerinde
görülebilecek büyüklükte ve her iki yüzünde “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “DİKKAT
TIBBİ ATIK” ibaresini taşıyan kırmızı renkli plastik torbalar kullanılacaktır.
114
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Kesici ve delici özelliği olan atıklar diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak delinmeye,
yırtılmaya, kırılmaya ve patlamaya dayanıklı, su geçirmez ve sızdırmaz, açılması ve
karıştırılması mümkün olmayan, üzerinde “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “DİKKAT!
KESİCİ ve DELİCİ TIBBİ ATIK” ibaresi taşıyan plastik veya aynı özelliklere sahip lamine
kartondan yapılmış kutu veya konteynırlar içinde toplanacaktır
Bu biriktirme kapları, en fazla ¾ oranında doldurularak, ağızları kapatılacak ve kırmızı
plastik torbalara konulacaktır.
Kesici-delici atık kapları dolduktan sonra kesinlikle sıkıştırılmayacak, açılmayacak,
boşaltılmayacak ve geri kazanılmayacaktır.
Ayrı toplanan tıbbi ve evsel nitelikli atıkları sadece bu iş için tahsis edilmiş araçlar ile
ayrı ayrı taşınacaktır. Tıbbi atıklar, çevre lisanslı Tıbbi Atık Bertaraf Tesislerine verilecektir.
Faaliyetler sırasında 22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
IV.14. Proje kapsamında inşaat ve işletme döneminde kullanılacak maddelerden,
parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik olanların, taşınmaları, depolanmaları ve
kullanımları
Çimento fabrikasının inşaat ve işletme aşamasında parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve
toksik madde kullanılmaması planlanmamaktadır. Ancak gerekli görülmesi durumunda, saha
tesviyesi ve hafriyat çalışmaları sırasında patlatma yapılacaktır. Patlatma yapılması
durumunda patlatmadan kaynaklı oluşacak gürültü, titreşim, hava şoku ve taş fırlaması ile
ilgili hesaplamalar EK-7’de verilen akustik rapor kapsamında yapılmıştır.
IV.15. Proje kapsamında inşaat ve işletme döneminde insan sağlığı ve çevre açısından
riskli ve tehlikeli olanlar, alınacak önlemler,
Çimento fabrikasının inşaatı ve işletilmesi sırasında insan sağlığı ve çevre açısından
riskli ve tehlikeli durumlar ortaya çıkabilecektir.
Çimento fabrikasının inşaatı aşamasında meydan gelebilecek olan riskli ve tehlikeli
durumlar, işçilerin dikkatsizliği yada gerekli iş güvenliği eğitimlerinin almamalarından
kaynaklanabilmektedir.
Çimento fabrikasının inşaatı sırasında yapılacak olan saha düzenlemeleri, hafriyat
işlemleri, elektik işleri ve ünitelerin montajı sırasında risk ve kazalar meydana
gelebilmektedir.
Ortaya çıkabilecek olan riskli ve tehlikeli durumları önlemek amacıyla öncelikle proje
kapsamında çalışacak olan personele iş güvenliği hakkında gerekli eğitimler verilecektir.
Çimento fabrikası bünyesindeki ünitelerde ve ünite alanları içinde iş güvenliği ile ilgili
uyulması gereken uyarıcı levhalar konulacaktır.
Çimento fabrikasında çalışacak olan personelin güvenliği için işçilerin baret, kulaklık,
gözlük vb. kişisel koruyucu aletleri kullanmaları sağlanacaktır.
Tozlu ortamlarda çalışacak olan personelin ortaya çıkacak olan
etkilenmemeleri için koruyucu elbise ve toz maskeleri kullanmaları sağlanacaktır.
115
tozdan
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Gürültülü ortamlarda çalışan işçilerin gürültüden etkilenmemeleri için kulaklık
kullanmaları sağlanacaktır.
Tesis alanı içi ile nakil yollarına uygun trafik kurallarını gösteri levhalar konularak
araçların hız ve güvenlik limitlerine uymaları sağlanacaktır.
Tesis alanında meydana gelebilecek olan herhangi bir arıza anında çalışan veya
kullanılan makine ve/veya ünite tamamen durdurularak, elektrik ile çalışıyorsa elektrik
bağlantısı kesildikten sonra yetkili personel tarafından bakım ve onarım işlemleri yapılacaktır.
İşletme sırasında meydan gelebilecek olan herhangi bir kaza durumunda öncelikle
tesis sağlık birimi tarafından ilk müdahale yapıldıktan sonra ambulans ile en yakın sağlık
birimine hastanın ve/veya yaralının nakli yapılacaktır.
Tesis içinde meydana gelebilecek olan yangınlara karşı, tesis bünyesinde gerekli
miktar ve özellikte yangın söndürme (yangın sistemi, yangın söndürme tüpü, su kovası,
kazma, kürek vs.) ekipmanı hazır durumda bekletilecektir. Yangına karşı ilk müdahale tesis
personeli tarafından yapılacak ve yangın durumunda en yakın itfaiyeye bilgi verilecektir.
Çimento fabrikalarında ortaya çıkan tozları minimize etmek ve fabrika bünyesinde
tutmak amacıyla teknoloji olarak günden güne geliştirilen torbalı filtrelerin kullanılmasına
başlanılmıştır. Verimi yüksek olan elektro ve torbalı filtrelerin kullanılmasındaki amaç doğal
olarak partikül emisyonların fabrika içerisindeki ve civarındaki çevreye zarar vermeyecek
düzeye düşürmektir.
Fabrikada, senede bir kere döner fırın durdurulacak ve içerisindeki ısıya dayanıklı
malzemeden zarar görenler değiştirilecektir. Tesisteki filtreler yıl içerisinde düzenli olarak
bakıma tabi tutulacaktır. Fabrikadaki filtrelerde arıza durumu için 1 adet fazladan kamara
bulundurulacaktır.
Enerji kesilmesi ve ani karbon monoksit yükselmeleri ile ilk ateşleme gibi zorunlu
haller dışında, tesisler filtreler devre dışı iken çalıştırılmayacaktır. Projelendirilen çimento
fabrikasında torbalı filtreler kullanılarak ortaya çıkan tozların filtrelerde tutularak çevreye
yayılımı engellenecektir.
Projede belirtilen tesisin malzeme seçimi, montajı, işletmeye alınması ve
çalıştırılmasının ulusal ve uluslararası standartlara ve ilgili mevzuata uygun olacaktır. Tesisin
inşaatı ve işletmesi sırasında çevre ve toplum sağlığını olumsuz etkileyecek hususlar ile
yangın ve patlamalara karşı gerekli tedbirler alınacaktır.
Ayrıca inşaat aşamasında Yapı İşlerinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü
hükümlerine uyulacaktır.
.IV.16. Proje kapsamındaki ulaştırma altyapısı planı (ulaştırma güzergahı, şekli,
güzergah yollarının mevcut durumu ve kapasitesi, hangi amaçlar için kullanıldığı,
mevcut trafik yoğunluğu, yerleşim yerlerine göre konumu, faaliyet için kullanılacak
araçları kaldırıp kaldıramayacağı, yapılması düşünülen tamir, bakım ve iyileştirme
çalışmaları vb.)
Proje kapsamında nakliye yolu olarak asfalt yol olan Konya-Ankara Devlet Yolu (D715) ile Konya-Afyonkarahisar (D300) kullanılması planlanmaktadır. Proje alanı ile D-715
asfalt yola kadar yaklaşık 6000 metrelik yol bulunmaktadır. Tesislerden üretilen ürünlerin
şehir merkezine nakliyesinde kullanılacak olan bu yoldaki tozlanmayı engellemek amacıyla
arazöz ile sulama yapılacaktır.
116
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Karayoluna bağlantı için mevcut yollun kullanılması planlanmaktadır. Ancak yeni
bağlantı yolu yapılması durumunda Karayolları 3.Bölge Müdürlüğüne başvurularak proje
onaylattırılacaktır. Proje kapsamında malzemenin nakil güzergahı kesin olarak belirlendikten
sonra Karayolları 3.Bölge Müdürlüğünden konu güzergah için görüş alınacak olup belirtilen
hususlar doğrultusunda hareket edilecektir. Yapılması planlanan Konya Çevre Yolunun ileriki
yıllarda işletmeye geçmesi ile birlikte Konya Çevre Yoluna bağlantı yolu ile bağlanması
planlanmaktadır. Karayolları 3.Bölge Müdürlüğünden alınan bilgi doğrultusunda Konya Çevre
Yolunun güneye kayması söz konusu olduğundan dolayı bu yol üzerinde kullanılacak
bağlantı yolu EK-3’de verilen topoğrafik harita üzerinde gösterilmemiştir.
Faaliyet alanının anayola bağlantısında en az 150 metrelik kesiminin anayol kaplama
standardında (beton veya sathi kaplama) yapılacaktır. Diğer kesimlerde ise en az 30 cm
kalınlığında alt temel malzemesi serilecektir. Faaliyet alanının anayola bağlantısında trafik
güvenliğinin sağlanması için her türlü önlem alınacak olup, gerekli trafik işaretlemelerinin
Karayolu 3.Bölge Müdürlüğü’nün görüşleri doğrultusunda proje sahibi tarafından yapılacaktır.
Kullanılacak ocaklardan yapılacak malzeme nakli sırsında araçların, trafik, can ve mal
güvenliği yönünden malzemenin yollara dökülmemesi için ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma
Kanunu’nda belirtilen hükümlere göre araçlara istiap sınırı içerinde taşıma yaptırılacak ve
ilgili maddelere göre gerekli tedbirler alınacaktır.
Kullanılması planlanan nakliye güzergahı EK-3’de verilen 1/25000 ölçekli topoğrafik
haritada gösterilmiştir.
Çimento fabrikasından üretilen çimentonun diğer illere taşınması sırasında ortaya
çıkacak olan günlük trafik yükü kamyon kapasiteleri ortalama 20 ton alınarak aşağıda
hesaplanmıştır.
Nakliyesi Edilecek Miktar (ton/yıl)
Sefer Sayısı=-------------------------------------------------Araç Taşıma Kapasitesi (ton/sefer)
2.000.000 (ton/yıl)
Sefer Sayısı=-------------------------------------------------20 ton/sefer x 330 gün/yıl
Sefer Sayısı
≈ 303 sefer/gün olacaktır.
Fabrika sahasından üretilen malzemenin nakliyesi sırasında kullanılması planlanan
karayoluna ilave olarak günlük 303 kamyon trafik artışı meydana gelecektir. 2012 yılı trafik
hacim haritasına verilerine göre mevcut kamyon trafik yükünde %27 artış meydana
gelecektir. 2012 yılı trafik hacim haritası Şekil 36’da verilmiştir.
117
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 36. 2012 Yılı Trafik Hacim Haritası
Proje kapsamında çimento fabrikasında gerekli yakıt hammaddesi için yaklaşık
240.000 ton kömür ihtiyacı bulunmaktadır. Kömür nakli için aynı güzergahların kullanılması
planlanmaktadır. Kömür naklinden kaynaklı ilave trafik yükü aşağıda hesaplanmıştır.
Nakliyesi Edilecek Miktar (ton/yıl)
Sefer Sayısı=-------------------------------------------------Araç Taşıma Kapasitesi (ton/sefer)
240.000 (ton/yıl)
Sefer Sayısı=-------------------------------------------------20 ton/sefer x 330 gün/yıl
Sefer Sayısı
≈ 36 sefer/gün olacaktır.
Malzemenin satışı yapılan firmalar kendi araçları ile ürünleri Konya İline ve yakın
çevrede ihtiyaç duyulan merkezlere nakledilecektir.
Tesisten üretilen malzemenin şehir merkezine nakliyesi sırasında trafik yasası ile
belirlenmiş tonaj sınırlarına uyulacaktır.
Proje alanına yaklaşık 1200 m mesafede bulunan ve Karayolları Genel Müdürlüğü
adına tapulu olup hammadde üretim izin belgesi için ilgili İl Özel idaresi ile yazışmaları
devam eden Sarıcalar Kum Çakıl Ocağı sahasında yapılacak çalışmalara engel
çıkarılmayacaktır. Konu Kum Çakıl Ocağı EK-3’de verilen topoğrafik harita üzerinde
gösterilmiştir.
İnşaat ve işletme aşamalarında nakliye sırasında, araçlar yerleşim yerlerinden
geçerken, 2918 sayılı Trafik Kanunu ve Karayolları ile ilgili çıkarılan tüm kanun ve
yönetmeliklere uyularak trafik kurallarına riayet edeceklerdir. Ayrıca malzeme ocaklarında
118
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
kullanılması planlanan ve tehlikeli madde sınıfına giren tüm malzemelerin karayolu ile
nakilleri esnasında “Tehlikeli Maddelerin Karayolu ile Taşınması Hakkındaki Yönetmelik”
hükümlerine uyulacaktır. İnşaat ve işletme aşamasında patlatmalar esnasında ve
malzemelerin taşınması sırasında karayollarına ve ilgili tesislere (yol, köprü, tünel, viyadük
vs.) zarar verilmeyecektir. Herhangi bir zarar verilmesi durumunda zarar Karayolları 3. Bölge
Müdürlüğü ile yapılacak protokol çerçevesinde ilgili proje sahibi tarafından karşılanacaktır.
Nakliye işlemleri gündüz saatleri sırasında yapılacak olup, Karayolları Trafik
Yönetmeliği’nin belirlemiş olduğu hükümlere uyulacaktır.
Proje kapsamında Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre gerekli
izinler alınacaktır.
Çimento Fabrikası kapsamında kurulacak tüm tesislere ve yapılara ilişkin yer
planlamasında 2918 sayılı Trfaik Kanununun 17. Ve 18 maddelerine dayanılarak çıkartılan
“Karayolu Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik” hükümlerine ve
Karayolu Kamulaştırma Sınırı Çekme Paylarına uyulacaktır. Tesis Konya Büyükşehir Micavir
alanı sınırlarında yer almaktadır.
Yapımı planlanan Çimento Fabrikası için yapılması planlanan hat ve tesislerin
karayollarını kesmesi veya Karayolları 3. Bölge kamulaştırma sınırı dahilinde çalışma
yapılması durumunda yapılacak bu geçişler izin alınacak olup, 2007/6 sayılı İç Genelge
ekinde bulunan “Protokol Düzenleme Esasları” kapsamında protokol düzenlemesi için
Karayolları 3.Bölge Müdürlüğü’ne başvuru yapılacaktır.
Proje konusu ÇED Raporu sadece Çimento Fabrikası için hazırlanmış olup, proje
kapsamında malzeme ocakları incelenmemiştir. Ancak projenin tüm aşamalarında 27751
sayılı Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği”nin 123.Maddesi uyarınca gerekli
mesafe şartları sağlanacaktır. Ayrıca aynı yönetmeliğin Kamu hizmeti veya umumu yararına
ayrılmış yerler ile özel şahıs arazilerinde madencilik faaliyetleri için 1(b) grubu madenlerin
patlatma yapılarak üretilmesi durumunda 24. Maddenin 1. bendinde belirtilen mesafe
şartlarına uyulacaktır.
Proje ile ilgili olarak Karayolları 3.Bölge Müdürlüğü’nden görüş alınmış olup ilgili belge
EK-1 Resmi Belgeler’de verilmiştir.
IV.17. Tesisin inşası, montajı ve işletilmesi sürecinde tesis çevresindeki yerleşim
alanlarına neden olabilecek olumsuz etkileri ve tesiste çalışanların sağlık tedbirleri
hakkında bilgi verilmesi, çevresel etkilerin özellikle toz emisyonu ve gürültünün
yerleşim yerlerine ve çevrede çalışanlara olabilecek sağlık riskleri dikkate alınarak
proje için önerilen sağlık koruma bandı mesafesi, (tesis izni ve açılma ruhsatı ile ilgili
bilgilerin ve taahhüdün yer alması),
Çimento Fabrikası; 10.08.2005 tarih 25902 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma
Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik (Değişiklik: 23/05/2011-2011/1900 K) uyarınca 1. Sınıf Gayri
Sıhhi Müessese Ruhsatına tabi faaliyetler kapsamında yer almaktadır.
“Madde 16- Sanayi bölgesi, organize sanayi bölgesi ve endüstri bölgeleri ile bu
bölgeler dışında kurulacak birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerin etrafında, sağlık koruma
bandı konulması mecburîdir. Sağlık koruma bandı mülkiyet sınırları dışında belirlenemez ve
bu alan içinde mesken veya insan ikametine mahsus yapılaşmaya izin verilmez. (Mülga İkinci
Fıkra: 19/03/2007 – 2007/11882 K.)
Sağlık koruma bandı, inceleme kurulları tarafından tesislerin çevre ve toplum
sağlığına yapacağı zararlı etkiler ve kirletici unsurlar dikkate alınarak belirlenir. Sağlık
119
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
koruma bandı, sanayi bölgesi sınırı esas alınarak tespit edilir. ÇED raporu düzenlenmesi
gereken tesislerde bu rapordaki mesafeler esas alınır.”
Madde 19- (Değişik: 19/03/2007 – 2007/11882 K.)
Çevresel Etki Değerlendirmesi raporu düzenlenmesi gereken tesisler için düzenlenen
Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu belgesi ve raporu, yer seçimi ve tesis kurma izni yerine
geçer. denilmektedir.
Sağlık koruma bandının belirlenmesindeki en büyük etken faaliyetlerden kaynaklı
emisyonlardır. Söz konusu faaliyetler için yapılan ve EK 6’da verilen toz modellemesi
raporunda da görüleceği üzere, faaliyetlerden kaynaklı emisyonlar; 06.06.2008 tarih ve
26898 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve
Yönetimi Yönetmeliği’nde yer alan sınır değerleri ve 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi
Gazete’ de yayınlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği’nde yer alan sınır değerleri sağlamaktadır.
Faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik,
yönden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan
faaliyetleri sırasında insan, çevre ve toplum sağlığını
parametrelerle (emisyon izni, atıksu deşarjı, gürültü kontrolü
alınacaktır.
kimyasal, fiziksel ve sosyal
tesisler grubundaki işletmenin
olumsuz yönde etkileyecek
vb.) ilgili olarak tüm tedbirler
Çimento fabrikası için 50 metrelik sağlık koruma bandı mesafesi olarak yeterli olacağı
öngörülmektedir. Sağlık koruma bandı içerisinde kesinlikle yapılaşma yapılmayacak olup,
ağaçlandırma çalışması yapılması planlanmaktadır.
Çimento fabrikası ile ilgili olarak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin
Yönetmelik hükümlerine göre, Konya İl Özel İdare Müdürlüğü’nden İşyeri Açma ve Çalışma
Ruhsatı alınacaktır.
IV.18. Acil eylem planı (ünitelerde meydana gelebilecek muhtemel kaza, elektrik
kesintisi ve /veya başka bir sebeple toz tutma ünitelerinin devre dışı kalması, atık su
arıtma tesisinin arızalanması veya çalıştırılamaması durumu, yangın, deprem, sel ve
sabotaja karşı alınması gerekli önlemler),
Acil Müdahale Planı; bir işletmenin etkinliği sırasında anormal oluşum, doğal afet
veya sabotaj sonucu beklenmeyen, birden oluşan (özellikle önemli yayılma, emisyon, yangın,
patlama, sızıntı gibi), çalışan personeli, halkı ve çevreyi hemen ya da sonradan büyük tehlike
altına alan, işletme içinde ya da dışında bir veya daha çok (özellikle tehlikeli) maddenin
neden olduğu olaydır.
Tesis içi acil müdahale planı kapsamında; yangın ve/veya patlama için yangın
söndürme cihazları uygun yerlere yerleştirilecektir. Ayrıca işletmenin gece-gündüz bekleyen
bir bekçisi mevcut olacaktır. Sabotaj, yangın, doğal afet gibi durumlarda yapılması gereken
ilk yardım müdahaleleri, sivil savunma tedbir ve müdahale işlevleri hususunda gerekli eğitim
ve uygulama çalışan personele verilecektir. Özellikle koordinasyon hususunda tesis
yöneticisi birinci derece sorumlu olacaktır. Tesis içi koordinasyonundan sorumlu acil
müdahale anındaki yöneticinin görevi, gerekli ilgili makamlara bilgi vermek (Konya Valiliği,
Selçuklu Kaymakamlığı, Selçuklu Belediyesi, Konya Emniyet Müdürlüğü, Selçuklu Emniyet
Müdürlüğü, Konya İl Sağlık Müdürlüğü, Konya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Devlet
ve/veya SSK Hastanesi, İtfaiye Müdürlüğü, vb.) ve çalışan personelin acil müdahale görev
dağılımını uygulamak ve yaptırmak olacaktır.
120
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Proje kapsamında olabilecek her türlü kaza, sabotaj ve doğal afet gibi maddi ve
manevi zarar verici unsurlarda aşağıdaki acil müdahale planı takip edilecektir. Bu sayede
faaliyetin bu olumsuzluklara karşıda sistemli olarak işlerliği sağlanacaktır. Acil müdahale
planı ise aşağıdaki şekilde olacaktır.
Eğitim: Tesis bünyesinde çalışacak olan personel acil durum prosedürleri konusunda
eğitimleri yapılacaktır. Bu eğitimlerde;
•
•
•
•
Kullanılacak yolları ve toplanma alanlarını içeren boşalma prosedürleri
Kaza raporlama prosedürleri
İlk yardım kitlerinin/malzemesinin yerleri ve ilk yardım sağlayacakların tanımlanması
Tesiste çalışan personelin, acil durumlarda hangi müdahale işlemlerini
gerçekleştireceğini belirlenecektir.
Acil durum müdahale personelinin eğitim gereklilikleri aşağıdakileri içerecektir.
•
•
•
•
•
İlk yardım ekibi: CPR, İlk Yardım eğitim kursu
İtfaiyeler: İtfaiye eğitim okullarında verilen eğitime eşdeğer bir eğitim, tazeleme
eğitimleri yapılacaktır.
Yangın Söndürücülerin Kullanılması: Yangın söndürücülerin kullanılmasına ilişkin
senelik tazeleme eğitimleri yapılacaktır.
Sınırlı alanlardan Kurtarma: CPR ve ilk yardım eğitimleri, kişisel koruyucu
donanımların kullanılması, kurtarma ekipmanlarının kullanılması ve sınırlı alandan
kurtarma eğitimlerinin yapılması.
Acil durum hazırlık tatbikatlarının yapılması.
Bu kapsamda yapılacak olan tatbikatlarda; Acil durum planının ve çalışanların
eğitiminin verimliliğini değerlendirmek için yapılmalıdır.
Bu tatbikatlarda;
•
•
•
•
•
Gerçek bir acil durumda beklenen alarm veya uyarı yöntemlerinin kullanılması,
Tatbikat çalışanlarına haber verilmemesi,
Tatbikat mümkün olduğunca gerçek acil duruma yakın olunması ve tatbikatın en
başından sonuna kadar acil plan uygulamasının yapılması gerekmektedir.
Tatbikatlar tamamlandıktan sonra, tatbikat sırasında uygulanan sistemin verimliliği
kontrol için belgelenmelidir.
Tatbikatın sonrasında ortaya çıkan eksiklikler gözden geçirilmeli ve yeni eğitimler ile
bu eksikliklerin giderilmesi sağlanmalıdır.
Acil Durum Ekipleri: Tesiste ortaya çıkabilecek olan acil durumlara etkili bir şekilde
müdahale edebilmek için doğru ekipmanlar sürekli olarak hazır bulundurulacaktır. Acil durum
ekipmanlarının devamlı kullanıma hazır olmasını sağlamak için, üreticinin önerileri
doğrultusunda koruyucu bakımı (denetim ve test) yapılacaktır. Ekipmanın mevcut olması ve
doğru çalışıyor olmasını sağlamak için acil durum ekipmanları aylık bazda denetlenecektir.
1-Alarm ve İletişim Sistemleri: Tesiste çalışan personeli acil durumlardan veya bir
boşaltmanın gerekli olduğundan haberdar etmek için alarm veya başka bir sistem
kurulacaktır.
Boşaltmayı bildirme sistemi tüm personel tarafından tanınmalı ve tesiste başka
amaçlar için kullanılan sinyallerden, uyarılardan, zillerden veya ışıklardan farklı olması
sağlanacaktır. Bunun için ulusal ve uluslararası kabul görmüş sistemler ve sesler
kullanılacaktır.
121
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Acil durumlarda kullanılacak olan tüm alarm ve iletişim ekipmanlarının doğru
çalışmalarını sağlamak için gerekli şekilde periyodik olarak kontrolleri ve testleri yapılacaktır.
2-Yangın Önleme ve Yangın Söndürme Ekipmanları: Yangın söndürücüler kişilerin
küçük boyuttaki yangınlara müdahalesini sağlayan taşınabilir söndürme ekipmanlarıdır.
Yangın söndürücülerin kullanılacağı yerlerde bu birimlerin uygun seçimi, yerleşimi ve
bakımını (denetim ve test) yapabilmek için uygun şartlarda olacaktır. Bu gereklilikleri yerine
getirmek için aşağıdaki şartlar kullanılacaktır:
Seçim: Yangın söndürücüler işyeri tehlikelerinin sınıfına ve bunların şiddetine göre
seçilecektir. Yangın sınıfları şunlardır: A Sınıfı - Sıradan yanıcılar, B sınıfı - Yanıcı sıvılar, C
sınıfı - Yanıcı gazlar, D Sınıfı - Yanıcı metaller. Yangın söndürücünün büyüklüğü ve
kapasitesi tehlikenin şiddetine göre olacaktır.
Yerleşim: Yangın söndürücüler personelin ulaşabileceği ve kolayca görülebilecek bir
yerde tanımlı olarak bırakılacaktır. Yangın söndürücüler genelde yangın riskinin olduğu giriş
alanlarına konulacak, ancak yangın durumunda ulaşılamayacak kadar yangın kaynağına
yakın konulmayacaktır. Yangın riskinin olduğu büyük alanlarda, yangın söndürücüler hızlı
müdahaleyi sağlamak için yangın kaynağının yaklaşık 15 metre yakınına konulacaktır.
Yangın söndürücülerin yeri kolayca görülebilen işaretlerle belirtilecektir. Yangın
söndürücülerine kolay ulaşılabilmesi için, yangın söndürücülerin yakınlarında araç parkı veya
malzeme depolaması yapılmayacaktır.
Bakım (Denetim ve Test): Taşınabilir yangın söndürücüler aylık olarak basınç,
aktivasyon piminin ve tutacakların fiziksel durumu ve kullanım durumlarını kontrol etmek için
rahat geçiş açısından kontrolleri sağlanacaktır. Yangın söndürücüler tiplerine göre
tanımlanmış bir program çerçevesinde bakım kontrolü ve hidrostatik testten geçirilmesi
sağlanacaktır.
Eğitim: Yangın söndürücü kullanması olası tüm tesis personeli, söndürücülerin
kullanımı üzerine eğitimleri verilecektir.
Acil Durum Prosedürleri
1-Boşaltmalar: Aşağıda belirtilen gereklilikler acil bir durumda tüm personele haber
verilmesini ve çalışma alanının düzgün bir şekilde boşaltılmasını sağlamak için yerine
getirilmesi sağlanacaktır.
• Personele acil bir durum olduğunu bildirmek için alarm veya başka bir bildirim
sistemi
• Personelin çalışma alanını güvenli terk etmesini sağlamak için temiz geçiş yolları
• Hızlı ve verimli bir boşaltma için uygun seyahat mesafeleri
• Önceden belirlenmiş toplanma alanları ve sayma prosedürleri
Toplanma alanları seçilirken şunlara dikkat edilecektir.
1) Yangın durumunda zehirli gaz veya dumana maruz kalmamak için tesis
binalarından rüzgâra karşı olması (uygun olduğu durumlarda),
2)Çalışma alanlarının ana geçiş yollarının yakınında olması,
3) Acil durum araçları geldiğinde tıkanıklığı ve karışıklığı önlemek için ana tesis geçiş
yollarından uzakta olması,
4) Toplanma alanının toplanan kişilere yetecek kadar büyük olması.
122
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Tesis alanı boşaltıldıktan sonra, tüm bireylerin varlığı hemen ve doğru olarak
sayılmalıdır. Her bir ekip şefinin çalışanlarını çağırmaktan sorumlu bir bireyi olmalıdır. Sayım
tamamlandığında Tesis Müdürü'ne, o yoksa Tesis İş Güvenliği Temsilcisi'ne iletilmesi.
Olmayan ve tesis alanında sıkıştığına inanılan birisi varsa, bu bilgi hemen müdahale
ekiplerine iletilmesi sağlanmalıdır. Acil durum müdahale ekipleri kayıp kişileri aramalı,
eğitimsiz ve korumasız çalışanların aramaya katılmak için iş alanına tekrar girmelerine izin
verilmemelidir.
2-Yangınlar: Yangınlar tüm çalışma alanını etkileyebilir, ancak birçok yangın da
önlenebilir. Yangın önleme aktiviteleri olası yangın nedenlerini en aza indirmek veya ortadan
kaldırmayı içerir. Tesisteki değişikliklerin göz önüne alınmasının sağlanması ve yangın
önleme adımlarının atılması için bu kaynaklarının varlığının araştırılması proje boyunca
yapılmalıdır. Bu araştırmalar en az üç ayda bir yapılmalıdır.
Bir yangının belirlenmesinden sonra alarmı çalıştırmak, müdahale personeline haber
vermek ve binayı terk etmek için prosedürler uygulanmalıdır. Yeni başlayan yangınları fark
eden çalışanlar hemen harici yangın departmanını bilgilendirmelidirler. Çalışanlar yeni
başlayan bir yangını yangın söndürücü ile söndürebilirler, ancak söndürmek için özel
ekipman ve eğitim gerektiren, duvarları veya binanın diğer yapılarını içeren daha büyük
yangınları söndürmeye kalkmamalıdırlar.
Çalışanlar sadece şu koşullar yerine getirildiğinde yangın söndürücü ile yangını
söndürmeye kalkışmalıdırlar:
(1) Yangın büyümeye devam ettiğinde açık bir çıkış varsa,
(2) Yangın departmanı çağrıldığında veya çağrılmakta olduğunda,
(3) Çalışan yangın söndürücüyü kullanma konusunda eğitilmiş olduğunda,
(4) Yangın söndürücü çalışıyorsa.
Bir çalışan tarafından yangın söndürücü ile söndürülemeyecek olan yangınlar harici
yangın departmanı tarafından söndürülmelidir.
3-Tıbbi Acil Durumlar: Yakında revir, sağlık ocağı, klinik veya hastane olmadığı
durumlarda tüm tesislerde temel ilk yardım gereçleri tesiste bulundurulmalı ve ilk yardım ve
kalp masajı yapmak için eğitilmiş olan bir çalışan bulunmalıdır.
Tüm yerlerde, özellikle kabul edilemeyen müdahale süreleri olanlarda, her vardiyada
ilk yardımı ve kalp masajını yönetmek üzere iki kişi bulundurulmalıdır. Tesis personeli ilk
yardım sağlamak üzere eğitilmiş ve bununla sorumluysa, uygun kişisel koruma ekipmanları
ve kanla bulaşan hastalıklara karşı koruma önlemleri sağlanmalıdır.
Tesis yakınlarındaki tıbbi hizmet olanakları değerlendirilmelidir. Bunlar, ambulans /
acil tıbbi hizmetleri, klinikleri, hastane yakınlığını, sürekli açık acil durum odalarını, yoğun
bakım, yanık ünitesi, vb. gibi özel hizmetleri içerir. Ayrıca, tıp tesisinin sokak adresi, telefon
numarası, nasıl ulaşılacağı (ve / veya harita) asılmalı veya hazır bulundurulmalıdır. Bu
hizmetin hemen kullanılıp kullanılmayacağını bilmek için her bir harici tıbbi müdahale ekibinin
müdahale veya ulaşma süresi önemlidir.
Havaya Bağlı Acil Durumlar: Şiddetli yağmur, rüzgar, kar yağışı vb. olumsuz hava
koşullarına bağlı olarak sel, buzlanma, yol kapanması meydana gelmesi söz konusudur.
Yoğun kar, buz, şiddetli rüzgar, şiddetli yağış ile yolların kapanması, yapısal hasar
veya elektrik kesintilerine neden olabilir. Şiddetli fırtına beklenen sahalarda aşağıdakiler
uygulanmalıdır:
123
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
• Değişen hava koşullarının farkında olunmalı ve çalışanların erken serbest
bırakılabilmesi için gerekli prosedürler var olmalıdır.
• Proje kapsamında kullanılan nakliye ve binek araçların kış koşullarına uygun
donanıma sahip olması sağlanmalı.
• Ayrıca sahada kalan çalışanları korumak için sığınak sağlanmalıdır.
• Acil durumun ardından hasar tamir edilmeli, otoparklardan, yollardan, yürüme
yollarından, platformlardan, iskelelerden buz temizlenmelidir.
Depremler: Depremler bir anda ve uyarı olmaksızın olur. Binalara ciddi hasar
verebilir, kamu hizmetlerine ve iletişime zarar verebilir, toprak kaymalarına, ani sellere ve
yangınlara yol açabilir. Depremlerde, aydınlatma armatürleri, tavan ve parçalar gibi düşen
nesneler büyük bir tehlike oluşabilir. Eğer tesisin depremlerden etkilenme olasılığı varsa, ilgili
riskleri en aza indirmek için gerekli önlemler alınmalıdır:
• Yeni yapılarda veya büyük tadilatlarda yerel veya yasal güvenlik kurallarına
uyulmalı, uygun tavsiyeleri almak için yapı (inşaat) mühendislerine tesisin incelemesi
için danışılmalıdır.
• İkincil acil durumlara neden olabilecek kritik süreçlere (elektrik, basınçlı borular ve
tanklar, yangın ve soğutma su sistemleri, elektrik devreleri, hidrolik hatlar) ve iletişim
sistemlerine gelebilecek olası hasarlar değerlendirilmelidir.
• Malzemenin düşmesi, akması veya kırılmasından kaynaklanan hasarlar, ağır
malzemelerin alçak raflarda veya yerde tutulması, rafların, yüksek mobilyalar, masa
üstü ekipmanlar, aydınlatma armatürleri, büyük ekipmanların ve ağır makinelerin yere
veya duvara bağlanması ile en aza indirgenmelidir.
• Çalışanların hayatlarını emniyete almak için tatbikatlar ve eğitim özellikle çok
önemlidir. Çünkü depremler çok az veya hiç uyarı olmadan gerçekleşir ve deprem
sona erene kadar bir müdahale koordine edilemez.
• Çalışanların eğitiminde masa gibi sağlam bir mobilyanın altına saklanmaları veya
bir iç duvara yaslanmaları öğretilmelidir. Dışarıdalar ise, binalardan, sokak
lambalarından ve kuvvet hatlarından uzak bir açık alana gitmelidirler.
• Depremin ardından müdahale prosedürüne başlanmalıdır. Bunlar; bir
boşaltmanın gerekli olup olmadığının belirlenmesini de içerir. Bir boşaltma söz
konusu ise, alarmlar çalıştırılmalı ve personel planda önceden belirlenmiş bölgelere
gitmelidir.
• Eğer sayım sonucunda eksik personel varsa, kayıp kişiyi aramak için müdahale
personeline bilgi verilmelidir.
Tesisteki hasar belirlenmeli ve tamir edilmelidir. İşe başlamadan önce, iskele ve
platformlar ve vinç gibi ekipmanlar da dahil olmak üzere tüm yapılar kontrol edilmelidir.
124
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 37. Acil Müdahale Planı Organizasyon Şeması
Proje kapsamında olabilecek her türlü kaza, sabotaj ve doğal afet gibi maddi ve
manevi zarar verici unsurlarda aşağıdaki acil müdahale planı takip edilecektir. Bu sayede
faaliyetin bu olumsuzluklara karşı da sistemli olarak işlerliği sağlanacaktır.
Toz Tutma Sisteminin Arızalanması: Fabrikada, senede bir kere döner fırın
durdurulacak ve içerisindeki ısıya dayanıklı malzemeden zarar görenler değiştirilecektir.
Tesisteki filtreler yıl içerisinde düzenli olarak bakıma tabi tutulacaktır. Fabrikadaki filtrelerde
arıza durumu için 1 adet fazladan kamara bulundurulacaktır.
Enerji kesilmesi ve ani karbon monoksit yükselmeleri ile ilk ateşleme gibi zorunlu
haller dışında, tesisler filtreler devre dışı iken çalıştırılmayacaktır. Değerlendirmelerde elde
olmayan ve önceden tedbiri mümkün olmayan sebeplerden dolayı oluşan duruşlardan sonra
fırınların ve değirmenlerin tekrar devreye alınma süreleri hariç tutulacak, bu durumlar aylık
raporlar halinde belgelendirilecektir.
Arıza durumunda filtrelerde arızalı kamara devreden çıkarılmakta ve diğer kamaralar
aynı oranda tozu tutmaktadırlar. Bu arada diğer kamara değiştirilerek arıza giderilmiş
olmaktadır. Tüm sistem sadece filtrelerden birinin bozulması sonucu otomatik olarak
duracaktır. Bu durum filtrenin bakımı zamanında yapıldığı takdirde pek mümkün
görülmemektedir. Baca gazı analiz cihazı, fırından gelip ön ısıtıcıya geçen yanma
125
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
gazlarından sürekli numune alarak CO ve O2 analizi yapmaktadır. Analiz sonuçlarını fırın
kumanda odasında bulunacak olan bilgisayara aktaracaktır. Ayrıca bir yazıcı ile donatılacak
olan sistem CO ve O2 göstergelerinden de sürekli olarak göz ile takip edilecektir. CO ve O2’
nin asgari ve azami sınırları tespit edilecek olup bunların dışına çıkıldığında bilgisayar kontrol
sistemine gerekli uyarılar yapılacak ve normal sınırlar içine dönülmesini sağlayacaktır. Ayrıca
bütün müdahalelere rağmen CO azami sınırı aşıldığında filtre yüksek gerilim trafoları kesici
şalterlerini otomatik olarak açıp toplayarak tesisi devreden çıkaracaktır. Böylece CO infilakı
ve dolayısıyla ön ısıtıcı, farin değirmeni, soğutma kulesi, filtre ve fanları koruma altına alınmış
olacaktır.
Fabrikanın çalışması sırasında ortaya çıkacak olan tozlar ve emisyonlar; 03.07.2009
tarih ve 27277 sayılı Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ile 06.06.2008
tarih ve 26898 sayılı Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğinin belirlemiş
olduğu sınırları aştığı zaman tesisin çalışması durdurularak gerekli bakım ve tamiratlar ile toz
ve emisyon tutucu filtrelerin kapasiteleri artırılarak toz ve emisyon değerlerinin ilgili
yönetmelik sınırları içinde kalması sağlanacaktır.
Tesisin inşaatı ve işletilmesi aşamasında olabilecek tehlikelere karşı acil durumlar için
gerekli planlar yapılarak onaylatılacaktır.
İşletmede çalışacak işçiler için İş Kanunu ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’ nün
ilgili hükümleri yerine getirilecektir.
IV.19. İşletme faaliyete kapandıktan sonra olabilecek ve süren etkiler ve bu etkilere
karşı alınacak önlemler. (Arazi ıslahı, işletme sonu ve uzun süreli saha bakım
programı, Rehabilitasyon ve Rekreasyon çalışmaları, mevcut yer altı ve yüzeysel su
kaynaklarına etkileri ve izlenmesi)
Rekreasyon Çalışmaları
Ülkemizdeki çimento fabrikaları çok uzun süre faaliyet gösterebilmektedirler. Çimento
teknolojisindeki gelişmeler, daha çok fabrikaların çevre üzerindeki etkilerini azaltmaya yönelik
teçhizatların geliştirilmesi (filtreler vb.) ve maliyetleri azaltıcı (enerji tüketimi vb.) teknolojik
gelişmelerden oluşmaktadır.
Tesislerdeki makine ve ekipmanlar eskidikçe, gelişen teknoloji ile birlikte makine ve
ekipmanlar yenilenebilmekte ve tesisin ömrü uzatılabilmektedir. Böylelikle zamana göre daha
ekonomik ve modern tesisler halini alabilmektedir.
Faaliyetin sona ermesi ile tesisten atmosfere emisyon verilmeyecektir. İşletme
dönemi sonrasında, tesisin sökülüp kaldırılması öngörüldüğü taktirde, fabrika sahası günün
koşullarına göre yeniden düzenlenip başka bir kullanıma ( sanayi vb.) sunulabilir.
Arazi Islahı
Proje sahasındaki arazi ıslahı çalışmaları, faaliyetin durdurulup tesis ünite binalarının
yıkılmasından hemen sonra başlayacaktır. Ayrıca, tesise ait kullanılabilir parçalarının
satımından bir gelir elde edilebileceği tahmin edilmektedir.
Arazi ıslahı çalışmaları, alan tesviyesi, şekillendirilmesi ve teraslama işlemlerini
kapsamaktadır. Ayrıca bu çalışmalar sırasında yüzey drenajı kontrol edilecektir. Bu amaçla
yağışlarla oluşabilecek yüzey akışının proje sahasında problem oluşturmasını engellemek
için gerekli yerlere drenaj kanalları açılarak hendekler oluşturulması planlamaktadır. Arazi
ıslah çalışmaları sonucu düz bir satıh haline gelen arazi, diğer çalışmalara uygun hale
geçecektir.
126
BÖLÜM V
HALKIN KATILIMI
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
BÖLÜM V. HALKIN KATILIMI
Halkın Katılımı Sonrasında Proje Kapsamında Yapılan Değişiklikler, Bu Konuda
Verilebilecek Bilgi ve Belgeler,
Çimento Fabrikası Projesi kapsamında Halkın Katılımı Toplantısı aşağıda belirtilen
yer ve tarihte gerçekleştirilmiştir.
Tablo 63. Çimento Fabrikası Projesi Halkın Katılımı Toplantı Bilgileri
Toplantı Yeri
Toplantı Yerinin Adresi
Toplantı Tarihi
Toplantı Saati
:
:
:
:
Sarıcalar Köyü Muhtarlık Toplantı Salonu
Sarıcalar Köyü-Selçuklu İlçesi/Konya
03/09/2013
14:00
Yönetmelik uyarınca Halkın katılımı toplantısının yeri ve saati konusunda Konya
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden onay alındıktan sonra, Halkın Katılımı Toplantısı’nın
halka duyurulması için yerel gazetede ve ulusal düzeyde yayın yapan bir gazetede ilan
verilmiştir.
Halkı Bilgilendirme Toplantılarında öncelikle yöre halkına ve katılımcı kuruluşlara
proje hakkında bilgi verilmiş olup, daha sonra yöre halkının proje hakkındaki görüşleri
alınmıştır.
Yöre halkı tarafından faaliyet hakkında genel olarak;
-
Bölgede yer alan mera ve tarım arazilerinin ne şekilde etkileneceği, meydana
gelecek tozlanmanın minimuma indirilmesi gerektiği,
Faaliyetin bölgeye yaratacağı istihdam imkanlarının ne olacağı,
Nakliye işlemleri sırasında mevcut yollarda olabilecek çevresel etkilerin ne
olacağı,
hususları dile getirilmiştir.
Yöre halkı tarafından belirtilen hususlar, ÇED Raporu içinde irdelenmiş olup, faaliyetin
muhtemel çevresel etkilerinin minimuma indirilmesi için alınacak tedbirler ve uyulacak
yönetmelikler taahhüt edilmiştir. Halkın Katılımı Toplantısı fotoğrafları Şekil 38’de
verilmektedir
127
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
Şekil 38. Halkın Katılımı Toplantısı Görünümleri.
128
BÖLÜM VI
YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE
TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN
BİR ÖZETİ
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
BÖLÜM VI. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN
TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ
(Bu bölümde projenin genel özeti yapılarak ilgili yönetmeliklere uyacağının
taahhüdünün verilmesi. Tesisten kaynaklanacak gaz ve toz emisyonlarının, atık suyun,
katı atık ve gürültünün ölçüm ve izleme parametrelerinin oluşturulması)
Proje konusu faaliyet; BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT TURİZM SANAYİ
VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından Konya İli, Selçuklu İlçesi sınırlarında yapılması
planlanan “Çimento Fabrikası” projesidir.
Çimento fabrikasının kurulması ile yılda 1.600.000 ton klinker üretilecek olup, klinkerin
alçıtaşı ve puzolanik malzemeler ile karıştırılarak öğütülmesi sonrası yıllık 2.000.000 ton
çimento üretimi gerçekleştirilecektir.
Çimento Fabrikası projesi ile özellikle yurt dışında artan çimento talebinin
karşılanması ve yurt içinde gelen taleplerin karşılanması amacıyla, İç Anadolu Bölgesi başta
olmak üzere, özellikle Konya ili ve yakın çevredeki illere daha düşük maliyetlerde kaliteli ürün
arz etmeyi, istihdam olanakları ile yöre insanına ve ekonomiye katkıda bulunmayı
amaçlamaktadır.
Projenin inşaat aşamasında toplam 100 kişinin, işletme sırasında; çimento
fabrikasında 500 kişi çalıştırılması planlanmaktadır. Bu durum bölgede yeni iş kaynaklarının
oluşmasına olumlu yönde etken olacaktır. Tesisin kurulması ile birlikte fabrikanın ve
çalışacak personelin ihtiyaçları bölgeden karşılanacak olup, bölgede dolaylı olarak yeni iş
imkanları sağlanacaktır.
Proje alanı, Konya-Karaman Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı”
(L29 Paftası) içinde yer almaktadır. Faaliyet alanı, Çevre Düzeni Planına göre mera ve
tarımsal nitelikli alanda kalmaktadır. Proje alanı olarak 167.900,833 m2 alan seçilmiştir.
Fabrikanın ekonomik ömrü 50 yıl olarak tahmin edilmektedir. Her yıl periyodik bakım
çalışmaları düzenli olarak gerçekleştirilecek olup, gerekli revize ve modernizasyonlar
yapılacaktır. Ekonomik ömrünü tamamlayan veya teknolojik sebeplerle revize edilmesi
gereken araç ve ekipmanlar yenilenerek veya bakımları yapılarak fabrikanın uzun yıllar
yöreye ve ülkeye hizmet etmesi planlanmaktadır.
Çimento fabrikalarında yılda bir ay (30 gün) bakım yapıldığından çimento fabrikasında
yılda 11 ay, ayda 30 gün ve günde 3 (3 x 8 saat/vardiya-gün) vardiya üzerinden 24 saat
çalışılması planlanmaktadır.
Projenin genel çevresel etkilerine karşı alınacak önlemler aşağıda özetlenmiştir.
İnşaat aşamasında; çalışacak personelden kaynaklı evsel nitelikli atıksuların
ilk etapta Konya Büyükşehir Belediyesi kanalizasyon sistemine verilmesi
hususunda gerekli bağlantının yapılması amacıyla Konya Büyükşehir Belediye
Başkanlığına başvuru yapılacaktır. Konya Büyükşehir Belediyesi kanalizasyon
sistemine bağlantının sağlanamaması durumunda ise paket atıksu arıtma
tesisi kurulacaktır. İnşaat ve işletme aşmasında meydana gelecek atıksuların
bertarafında 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı R.G.’de yayımlanan Su Kirliliği
Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır.
Projenin inşaat, işletme ve montaj faaliyetleri sırasında ve işletme faaliyete
kapatıldıktan sonra 06.05.1930 tarih ve 1489 sayılı R.G.’de yayımlanarak
yürürlüğe giren 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanuna ve bu kanuna dayalı
çıkartılan tüzük ve yönetmeliklere uyulacaktır.
129
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
İnşaat ve işletme aşamasında çalışacak personelden kaynaklı evsel nitelikli
katı atık oluşacaktır. Evsel nitelikli katı atıklar içerisinde; değerlendirilebilir
(kağıt, cam, plastik, metal kutular vb.) sınıfına girenleri tekrar kullanılabilirlikleri
göz önünde bulundurularak 24.08.2011 tarih ve 28035 yayımlanan Ambalaj
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri doğrultusunda ayrı ayrı
toplanacak ve çevre izin ve lisansı firmalara verilecektir. İnşaat ve işletme
aşamasında oluşacak katı atıkların toplanması, biriktirilmesi ve
uzaklaştırılması 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı R.G.’de yayımlanan “Katı
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda yapılacaktır.
İnşaat ve işletme aşamasında meydana gelecek tehlikeli atıklar; 14.03.2005
tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete'de (değişiklik. 30.03.2010 tarih ve 27537
sayılı R.G.) yayımlanarak yürürlüğe giren "Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerince Çevre lisansı olan firmalar tarafından proje
alanından alınarak Çevre lisansı almış bertaraf tesislerine verilecektir.
İnşaat ve işletme aşamalarında iş makinelerinin bakım-yağ değişim
işlemlerinden kaynaklı meydana gelecek olan atık yağların taşınması,
toplanması ve bertaraftı konusunda 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği”
Madde 9’da (Atık yağ Üreticisinin Yükümlülükleri) belirtilen hükümlere
uyularak, oluşacak atık yağların söz konusu yönetmelik hükümlerine uygun
şekilde bertaraftı sağlanacaktır. Bu doğrultuda faaliyet süresince, söz konusu
yönetmelik hükümleri uyarınca, oluşacak atık yağları en az düzeye indirecek
şekilde gerekli tedbirler alınacak, atık yağların aynı yönetmeliğin Ek-1’de
verilen parametrelere göre analizlerini yaptırılarak kategorisi belirlenecek,
oluşacak atık yağların lisanslı taşıyıcı firmalar ile taşınması sağlanacak ve
çevre lisansı almış bertaraf tesislerine verilecektir.
İnşaat ve işletme aşamasında meydana gelecek atık piller, 31.08.2004 tarih
ve 25569 sayılı R.G.’de yayımlanan “Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerince çevre izni ve lisansı almış Atık Pil Geri Kazanım
tesislerine gönderilecektir.
İnşaat ve işletme aşamasında meydana gelecek boş aküler firmalara verilerek
dolusu ile değiştirilecektir. Boş akülerin proje alanında geçici depolanmasında
Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği’nin 18. ve 19. Maddelerine
titizlikle uyulacaktır.
İnşaat ve işletme aşamasında meydana gelecek ömrünü tamamlamış lastik
atıkları; 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerince lisanslı
geri kazanım tesislerine verilecektir.
Proje kapsamında oluşacak hafriyat atıkları konusunda 18.03.2004 tarih,
25406 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve
Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine uyulacaktır.
Faaliyetin tüm aşamalarında; 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı R.G
yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği ve 06.06.2008 tarih ve 26898 sayılı R.G.’de 06.06.2008 tarih ve
26898 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi
Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Faaliyetin tüm aşamalarında gürültü oluşumu söz konusu olacaktır. Meydana
gelecek gürültüden çalışanları koruyabilmek için 4857 sayılı İş Kanunu
hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Çimento fabrikasının işletilmesi sırasında, “5491 sayılı Kanundan değişiklik 2872
sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan tüm mevzuat hükümlerine uyulacaktır.
130
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
ÇİMENTO FABRİKASI
11 Ağustos 1983 Tarih ve 18132 “2872 Sayılı Çevre Kanunu” ve 13.05.2006 tarih ve
138527 sayılı “5491 Sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”
4342 sayılı Mera Kanunu
1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu
22.05.2003 Tarih ve 4857 Sayılı “İş Kanunu”
18.Ekim 1983 Tarih ve 18195 Sayılı “2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve
Yönetmeliği”
29.04.2009 tarih ver 27214 sayılı “Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve
Lisanslar Hakkında Yönetmelik”
26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı “Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik”
18.03.2004 Tarih ve 25406 sayılı “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının
Kontrolü Yönetmeliği”
24.12.1973 Tarih ve 14752 Sayılı “Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle
Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkındaki Tüzük”
14.09.1990 Tarih ve 20635 Sayılı “Maden ve Taşocağı İşletmelerinde ve Tünel
Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelik”
05.06.2004 Tarih ve 25483 Sayılı “5177 Sayılı Kanunla Değişik 3213 Sayılı Maden
Kanunu”
167 Sayılı Yeraltı Suları Kanunu
24.06.2011 tarih ve 28035 sayılı “Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği”
17.05.2005 tarih ve 25818 sayılı “Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği”
30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı “Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği”
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”
14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”
04.06.2010 tarih ve 27601 Sayılı “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği”
27/04/2011 tarih ve 27917 sayılı “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik””
03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği”
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
6 Haziran 2008 tarih ve 26898 sayılı “Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi
“Yönetmeliği”
14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve 25.04.2002
Tarih ve 24376 Sayılı değişiklik
31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı “Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği”
13.02.2008 Tarih ve 26786 Sayılı “Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”
08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı “Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı
Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik”
31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı “Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği”
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”
19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı “Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği”
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”
22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı “Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”
131
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
•
•
•
•
ÇİMENTO FABRİKASI
25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü
Yönetmeliği
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasında Dair Yönetmelik
20.02.1984 Tarih ve 18318 Sayılı “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını
Koruma Sözleşmesi”
11.01.1974 Tarihli “14765 Sayılı İş Kanunu, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü” ve
değişen 09.12.2003 Tarihli “İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği”
Projede belirtilen tesislerin montajı, çimento fabrikasının işletilmesi ve işletme
faaliyete kapatıldıktan sonraki işlemlerde ÇED Raporunda belirtilen taahhütlere ve 1593
sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 4856 ve
5491 sayılı Kanunlara, Yasalara ve bu kanunlara istinaden çıkarılan tüzük ve yönetmelikler
ile ilgili mevzuata uyulacaktır.
Sonuç olarak; faaliyetin insan sağlığı ve çevre açısından olumsuz etkilerinin
minimuma indirilmesi amacıyla ilgili yönetmelik hükümlerine uyulacak ve alınması gereken
tüm izinler alınacaktır.
132
EKLER
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
EKLER:
Raporun hazırlanmasında kullanılan ve çeşitli kuruluşlardan sağlanan bilgi, belge ve
tekniklerden rapor metninde sunulamayanlar.
EK 1
EK 2
EK 3
EK 4
EK 5
EK 6
EK 7
EK 8
EK 9
EK 10
RESMİ BELGELER
GENEL YERLEŞİM PLANI
1/25.000 ÖLÇEKLİ TOPOĞRAFİK HARİTA
ÇEVRE DÜZENİ PLANI
JEOLOJİ HARİTASI
HAVAKALİTESİ MODELLEMESİ RAPORU
AKUSTİK RAPOR
HAVA KALİTESİ ÖLÇÜM RAPORU
ARKA PLAN GÜRÜLTÜ ÖLÇÜM RAPORU
HİDROJEOLOJİK ETÜT RAPORU
133
NOTLAR VE KAYNAKLAR
BZR MADENCİLİK NAKLİYE YAPI İNŞAAT
TURİZM SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.
ÇİMENTO FABRİKASI
NOTLAR KAYNAKLAR:
•
AKMAN Y., Çevre Kirliliği- Çevre Biyolojisi Kitabı, Palme Yayın, Ankara, 2000
•
BARAN, İ., Türkiye Amfibi ve Sürüngenleri
•
Biyoloji terimler sözlüğü/ Proje Başkanları Sevinç Karol, Zekiye Suludere, Cevat
Ayvalı.- 3. Bsk.- Ankara: Türk Dil Kurumu, 2004
•
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği İle İlgili Genel
Bilgiler, 1995
•
ÇOLAK, E., YİĞİT, N., v.d.Çevresel Etki Değerlendirme
•
DAVİS, P.H., 1965-1988: Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Vol.I-X
Edinb.Univ.Press.
•
DEMİRSOY, A. 1999, Genel ve Türkiye Zoocoğrafyası “Hayvan Coğrafyası”,
Meteksan, Ankara
•
EKİM, T, v.d., Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı, Türkiye Tabiatını Koruma Derneği,. Van
Yüzüncü Yıl Üniversitesi
•
FLORA OF TURKEY and the East Aegean Islands
•
Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Hacim Haritası, 2012
•
‘’KİZİROĞLU, İ (2008): Türkiye Kuşları Kırmızı Listesi, Desen Matb., ANKARA
•
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Resmi Web Sitesi (www.mta.gov.tr).
•
Ornitoloji Kuş Bilimi Ders Notları, YİĞİT, N. Ve Ark. Ankara- 2008
•
ÖZGÜVEN, N. (Doç. Dr.) “Endüstriyel Gürültü Kontrolü”; TMMOB Makine
Mühendisleri Odası
•
T.C.Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma
Dairesi Resmi Web Sitesi(www.deprem.gov.tr)(Mülga)
•
Türkiye Bitkileri Veri Sistemi (TUBİVES)
•
‘’Türkiye’nin Önemli Doğa Alanları’’ Doğa Derneği 2006, ANKARA
•
TUİK, 2009
•
Konya-Selçuklu-Sarıcalar İR.7914 Nolu İşletme Ruhsatı Sahasının Hidrojeolojik Etüt
Raporu
134
Download

bzr madencilik nakliye yapı inşaat turizm sanayi ve ticaret limited