Gebelik Fizyolojisi
Yrd.Doç.Dr. Hande GÜRLER
Zigotun oluşumundan doğuma kadar olan bölüm...
Preimplantasyon dönemi
Blastosistin Zona Pellusida’dan çıkışı(Hatching)
Embriyonun uzama dönemi
Uterusta embriyo dağılımı, embriyonun göçü ve
implantasyon
Preimplantasyon Dönemi;
•Bölünmelerle birlikte uterusa göç (morula, blastula)
•Zigot tek hücreliden çok hücreliye geçişin başladığı
dönem
•İkiye bölündüğünde her bir hücre blastomer adını alır
•Morula boşluğu (vegetatif kutup hücre salgısı)
•Nodus embriyonalis
•Trofoblast (emriyo taslağının çevresini saran iki katlı
hücreler)
•Morula boşluğu+nodus emb+trofoblast=blastosist
•Nodus embriyonalisteki hücreler farklılaşarak ektoderm,
endoderm, mezoderm’i oluştururlar
•Vücut organ ve dokuları bu yapılardan köken almakta
•Trofoblast hücrelerinin dış katından korion köken
almakta
•Uteroglobin, blastokinin
Blastosistin zona pellusidadan çıkışı;
•Enzim, steroid hormon, PGE etkisi ile
•Zona pellusidanın incelen noktasından
•Bazı hayvanlarda pasif, bazı hayvanlarda aktif
hareketlerle
Embriyonun uzama dönemi;
•Küre şeklindedir
•Hızla büyümeye başlar
•Elips form alır (hayvan türlerine göre değişir)
•Tubuler yapıdaki blastosistin trofoblast hücreleri saatte
30-40 mm’lik hızla 20 cm lik flamentöz bir y apıya
dönüşür ve gebeliğin olmadığı kornuya uzanır
Uterusta embriyo dağılımı, embriyonun göçü ve
implantasyon;
•Uterusa ulaşan embriyonun endometrium ile yavru
zarları aracılığı ile bağlantı kurma olgusu
•Gebeliğin mekanik olarak başladığı dönem
•Köpek ve kedilerde embriyolar ovulasyonun olduğu
kornu uteriye PG’ler, östrojenler, histaminler aracılığı ile
dağılmakta ve uterus ile ilk flamentöz temas
sağlanmaktadır.
•İmplantasyon başlangıcında trofoblastın endometrium
ile temas sağlayan tek çekirdekli hücreleri endometrial
stroma ile temasa geçtiğinde çok çekirdekli forma
dönüşürler. Bu farklılaşmış hücrelere sinsityum denir.
•Sinsityum erkek orjinli yabancı DNA taşıyan embriyoyu
immunolojik reaksiyonlardan da korumaktadır.
•Karnivorlarda implantasyon invaziv karakterdedir
•Trofoblast hücreden salgılanan enzimler ile temas
noktasındaki endometrium lize olur
•Uterusun stromasına yerleşir
•Uterus stroma hücrelerinin transformasyonu ve
proliferasyonu ile desiduata hücreleri oluşur (plasentanın
sınıflandırılmasında kriter)
Gebeliğin anne tarafından tanınması;
Progesteronun gebeliğin sürdürülmesindeki katkısı
nedir?
Progesteron;
Bir yandan endometrial proliferasyonu uyararak
embriyonun implantasyonu için uygun ortam hazırlarkan
diğer yandan endometrial kontraksiyonları baskılayarak
embriyonun rejeksiyonunu engellemektedir.
Siklik korpus luteumun lüteolitik mekanizmasının
engellenerek gebelik korpus luteumuna dönüşmesi için
uterusta bulunan sağlıklı gelişebilir embriyo tarafından
sentezlenen
maddelerin
gerekmektedir.
Buna
tanınması denmektedir.
anneye
gebeliğin
anne
iletilmesi
tarafından
Siklik korpus lutumun gebelik korpus luteumuna
dönüşmesi için birbirini tamamlayan iki mekanizma
yeralmaktadır:
1.Luteolizis olgusunun engellenmesi
2.Luteotofik mekanizmanın aktive edilmesi
Luteolizis olgusunun engellenmesi;
Preimplantasyon dönemindeki embriyonun trofoblast
hücreleri tarafından üretilen protein tabiatında bir
maddenin salgılanması ile gerçekleşir (embriyo orjinli).
İmplantasyon köpeklerde 17-22 günde gerçekleşir.
Embriyonun trofoblast hücreleri
luteolitik
mekanizmanın
tarafından salgılanarak
engellendiği
endometriumdan salgılanan PGF2 alfa
durumda
salınımında bir
değilşiklik olmamakta, ancak PGE salgısı artarak PGF2alfa
nın utero-ovarian venaya geçişi engellenmektedir. Bu gebe
hayvanların uterusunda PGF2alfa
bulunması bu teoriyi kanıtlamaktadır.
düzeyinin yüksek
Karnivorlarda luteolizis mekanizması var mıdır?
yoktur
Luteotrofik mekanizma;
Karnivorlarda, poliöstrik hayvanlarda belirtilen luteolitik
mekanizmanın olmayışı luteotrofik mekanizmaların
aktivasyonunun zorunlu oluğunu düşündürmektedir.
Örn; hCG, PMSG, OCG
gonadotropin
Plasenta
İmplantasyonun başlaması ile birlikte yavruya ait chorion
zarı ile endometriumun değişik katmanları arasında
oluşturulan. Orta doku kompleksine plasenta denir.
Türe göre değişiklik göstermektedir.
Plasentanın sınıflandırma kriterleri;
•Villi korialislerin endometriumun tüm yüzeyine yayılıp
yayılmaması
•İmplantasyon esnasında trofoblast hücreleri ile
endometrium hücreleri arasında desidua hüsrelerinin
oluşup oluşmamasına göre
•Anneye ait doku katmanları (endometrium epiteli, bağ
doku, damar endoteli) ile yavruya ait doku katmanları
arasındaki ilişkinin var olup olmaması
Plasenta bu kriterlere göre
• Anatomik
• Jinekolojik
• Histolojik
Anatomik sınıflandırma
•Diffuz plasenta
•Lokal plasenta
1. Kotiledonlu (ruminant)
konveks (inek)
konkav
yaygın konkav (keçi)
dar konkav(koyun)
2. Zoner plasenta (kedi, köpek)
3. Disk benzeri (tavşan)
Histololojik Sınıflandırma;
•Plasenta epiteliokorialis (kısrak)
•Plasenta sindesmokorialis (ruminant)
•Plasenta sindesmokorialis (karnivor)
•Plasenta hemokorialis (primat, kemirici, tavşan)
Jinekolojik Sınıflandırma;
•Plasenta desiduata(primat, tavşan, kemriciler)
•Plasenta adesiduata(kısrak, domuz)
•Plasenta intermedia(ruminant)
Kedi, köpek
Lokal
Zoner plasenta
Plasenta endoteliokorial
Plasenta adesiduata
Download

Plasenta - Uzman Veteriner