BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
Bilgi nedir?
Öğrenme, araştırma ya da gözlem yoluyla elde edilen, kişinin veriye yönelttiği
anlamdır.
Bilginin Çevirimi
• Bilgi doğar, bulunur ya da keşfedilir.
• Bilgi kaydedilir.
• Bilgi kullanılır, değerlendirilir.
• Bilgi geliştirilir.
• Bilgi aktarılır.
• Bilgi arşive kaldırılır.
Bilgiler yukarıdaki çevrime göre ömürlerini tamamlar. Bilginin türü ve özellikleri
değişse de bu çevrim değişmez.
İletişim Nedir?
Duygu, düşünce ya da bilgilerin akla gelebilecek her türlü yolla başkalarına
aktarılmasıdır.
BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
Bilgi ve iletişim teknolojileri, bilgiye ulaşılmasını ve bilginin oluşturulmasını sağlayan
her türlü görsel, işitsel basılı ve yazılı araçlardır.
Bilişim Teknolojilerinin Günlük Hayatımızdaki Kullanım Amaçları
Çağımızda bilişim teknolojilerinin günlük hayatımızda kullanmadığımız yer yok gibidir.
Bilişim teknolojileri yapılan işlerin hızlı, düşük maliyetli ve verimli gerçekleştirilmesini
sağlar. Ayrıca her türden bilginin hızla aktarılmasını kolaylaştırır.
Eğitim alanında; kitaplar dolusu bilgi bellekler ve disklerle küçücük alana
taşınabilmektedir. Bu sayede ortamdan bağımsız eğitim anlayışı gelişmekte ve
çevrimiçi eğitim kurumları artmaktadır. Hatta çevrimiçi sınavlar bile
düzenlenebilmektedir. Yine sınav ve diğer notların saklanması, öğrenci ve velilere
duyurulması, karnelerin düzenlenmesi gibi birçok işlem elektronik ortamda hızlı kolay
ve verimli şekilde yapılmaktadır.
Sağlık alanında; artık muayene olmak için sabah erkenden sırada bekleyip fiş alma
derdi bitmektedir. Bilgisayar ortamında ya da telefonla kolaylıkla muayene için
randevu alınabilmektedir. Tüm hasta bilgileri sadece TC kimlik numarası ile
edinilebilmektedir. Hastaların muayenesinde bilgi edinilmesi ve bu bilginin
yorumlanması da yine gelişmiş araçlarla yapılmakta ve daha doğru sonuçların elde
edilmesi sağlanmaktadır (Örneğin MR cihazı). Yapılan testlerin sonucu internet
ortamına aktarılarak hastaların ve doktorların bu sonuçlara kolayca ulaşabilmesi
sağlanmaktadır.
Ulaşım alanında; çevrimiçi bilet alımları ile artık bir bilet için otogara gitme derdi
bitmiştir. Ayrıca Gps’ler sayesinde bir adrese gideceğin yolu bilmesen bile adresi gps
ile işaretleyip bulunduğun noktadan o adrese ulaşmak artık mümkün. Bununla birlikte
trafik yoğunluğu vs artık her an bilinebilmektedir.
Güvenlik alanında; artık tüm şehir, bankalar, dükkânlar güvenlik kameraları ile
izlenebilmekte bir olay olduğunda olaya dâhil olanların kimlikleri kolayca tespit
edilebilmektedir.
Bankacılık alanında; artık bankalardaki neredeyse tüm bilgiler bilgisayarlarda
tutulmakta ve işlemler çevrimiçi olarak gerçekleşebilmektedir. Dünyanın çok uzak
yerinden yatırılan para kısa sürede elimizde olmaktadır. Bankamatikler ile istediğimiz
saatte para çekebilmekte, banka kartları ile para taşıma derdi olmadan her yerden
alışveriş yapabilmekteyiz. Yine internet bankacılığı ve mobil bankacılık sayesinde
hesaplarımızı kontrol etme, para aktarma, fatura ödeme gibi işlemlerimizi günün her
saati her yerden yapabilme imkânına sahibiz.
Medya alanında; Gazeteler ve dergiler yavaş yavaş yerini çevrimiçi gazete ve
dergilere bırakmıştır. Dergilerin birçoğu çevrimiçi ortama taşınmış ve basılı yayınlarını
durdurmuşlardır. Ayrıca çevrimiçi gazetecilik sayesinde haberlere bir gün sonra değil
anında ulaşabilmekteyiz. Bunun yanında sosyal medya ile aynı anda yüzlerce
arkadaşımız ile iletişime geçebiliyoruz. Ne düşündüğümüzü tüm çevremize
yayabiliyoruz. Günlük hayatımızın en önemli iletişim araçlarından televizyon bile artık
istediğimiz an istediğimiz programları seyredebileceğimiz çevrimiçi ortamlara
taşınmaktadır.
Alışveriş alanında; çevrimiçi alışveriş siteleri ile yüzlerce km uzaklıkta merkezi
bulunan ya da ülkemizde bulunmayan bir ürüne dahi kolaylıkla ulaşabiliyoruz.
Telekomünikasyon alanında; mobil telefonlar ile birlikte artık ortamdan bağımsız
şekilde artık sevdiklerimizle rahatlıkla iletişim kurabiliyor, işlerimizi telefon ile
halledebiliyoruz.
Şimdi günlük hayatımızdaki olaylara bilgi ve iletişim araçları açısından bakalım.
Eğitim alanını ele alalım. Bilişim teknolojilerinin günümüzdeki kadar etkin olmadığı
yıllarda okullarda işlerin nasıl yapıldığına bakalım. Öğretmenler sınav yaptıktan sonra
bu sınavları okuyup notları not defterlerine yazarlardı. Öğrenciler notlarını öğrenmek
için öğretmenin not defterinden notunu okumasını beklemek zorundaydı. Karne
dönemi geldiğinde öğretmenler verdikleri notları ve ortalamalarını kendileri
hesaplayıp yine karneye elle yazmaları gerekiyordu. Herhangi bir yanlışlık
durumunda karnenin tekrar elle yazılması gerekliydi. Öğrenciler karne notlarını ancak
karnelerini aldıklarında görebiliyorlardı. Bilişim teknolojilerinin etkin bir şekilde
kullanıldığı günümüzde ise öğretmenler sınav notlarını elektronik ortama giriyorlar ve
öğrenciler bu notlara yine elektronik ortamdan hemen ulaşabiliyorlar. Hatta notların
ve diğer okul bilgilerinin velilerinin cep telefonlarına anında ulaşması dahi sağlanıyor.
Karne döneminde ise öğretmenlerin sınav ve diğer notlarını sisteme girmekten başka
yapmaları gereken herhangi bir şey yok. Elektronik ortamda tüm ortalamalar ve
puanlar otomatik olarak hesaplanıyor. Herhangi bir yanlışlık durumundaysa bütün
notların tekrar yazılmasına gerek kalmıyor.
Şimdide yukarıdaki örneği bilgi ve iletişim teknolojileri açısından inceleyelim.
Örneğimizde öğrenciler öğretmenin girdiği sınav notlarına bakıyorlardı. Örnekteki;
Bilgi: Öğretmenin elektronik ortama girdiği notlardır.
İletişim: Öğretmenin yazdığı notların öğrenciye ulaşmasıdır.
Bilgi ve iletişim teknolojisi (BT) araçları: Öğretmenin not girişi yaptığı ve
öğrencinin bu notlara baktığı araç olan bilgisayar, veri aktarımının sağlandığı internet.
Bilgi ve iletişim teknolojileri açısından başka bir örneği inceleyelim. "Ali parkta
dolaşırken bir kedinin kendi kuyruğunu yakalamak için komik hareketler yaptığını
görür. Yanındaki kamera ile bu görüntüyü kaydeder. Eve gidince görüntüyü
bilgisayarına aktararak sosyal medya hesabından arkadaşlarıyla paylaşır." Bu
örnekte;
Bilgi: Kedinin yaptığı hareketlerdir.
İletişim: Ali’nin görüntüleri arkadaşlarıyla paylaşmasıdır.
Bilgi ve iletişim teknolojisi (BT) araçları: Görüntünün kaydedildiği kamera,
kameradaki görüntünün aktarıldığı bilgisayar, sosyal medya hesaplarına ulaşılmasını
sağlayan internet ve paylaşımı sağlayan sosyal medya (Facebook, instagram vs.).
Etkinlik: Siz de günlük hayattan bir örnek yazarak bu örnekteki bilgi, iletişim ve bilgi
ve iletişim teknolojisi araçlarını yazınız.
Bilgi ve İletişim Teknolojilerini Kullanırken Nelere Dikkat Etmeliyiz?
Günlük hayatımızı kolaylaştıran bilişim teknolojilerini kullanırken teknolojinin getirdiği
bazı olumsuzluklara dikkat etmeliyiz. Özellikle elektronik ortamın sağladığı özgürlük
ve kolaylık bazen farkında olmadan zarar görebileceğimiz işler yapmamıza ya da
kötü niyetli kişilerin bize zarar vermesine yol açabilir. Bu sebeple;





Vücut sağlığımızı korumalıyız. Özellikle bilgisayar başında geçirdiğimiz süre
ve oturma şeklimize dikkat etmezsek bel ve boyun ağrıları başta olmak üzere
birçok rahatsızlığa yakalanabiliriz.
Özellikle internet ortamında konuştuğumuz kişilere dikkat etmeliyiz.
Kişisel bilgilerinizi ve verilerinizi korumalıyız.
Teknoloji bağımlılığından kaçınmalıyız.
Elektronik ortamdaki sahteciliğe karşı önlem almalıyız.
Etkinlik: Defterinize yazdığınız örnekteki bilgi ve iletişim araçlarının ne işe yaradığını,
yararlarını ve zararlarını anlatan bir e-poster hazırlayınız.
Bilgi Kirliliği
Günümüzde bilgi ve iletişim araçlarının yaygın olarak kullanılması bilgiye ulaşmamızı
çok kolaylaştırmıştır. Gazeteler, dergiler, televizyon kanalları, internet ve sosyal
medyada dünyanın herhangi bir yerindeki bir habere, olaya veya bir bilgiye ulaşmak
saniyeler sürmektedir. Bu hızlı ve sınırsız ortam bilginin zaman ve mekândan
bağımsız paylaşılmasını sağlıyor ama aynı zamanda bilgi kirliliğine de sebep
olabiliyor.
Arama motorlarında aradığını şeyi bulabilmek için artık daha çok çaba sarf etmeniz
gerekiyor. Çünkü bu yeni teknolojiler üzerinden para kazananlar sizi kendi sitelerine,
dükkânlarına veya kütüphanelerine çekmek için sürekli bir şeyler geliştiriyorlar ve
adeta paçanızdan kolunuzdan çekiştiren birileri var gibi hissediyorsunuz. Öte yandan
bilinçli olarak veya bilmeden yanlış bilgiler internetten hızla yayılıyor ve gerçek bilgiyi
gölgeleyebiliyor. Sanki bir yardım çağrısıymış gibi veya milli duygularınızla oynayan
metinler e-posta kutularından başka e-posta kutularına son sürat yayılıyor. “Spam”
diye tabir edilen e-posta kutularına atılan gerekli gereksiz, zaman zaman uygunsuz epostalar çoğunlukla zamanınızı çalıyor, bazı insanların buradaki bilgileri gerçek gibi
kabul etmelerine de sebep olabiliyor.
Etkinlik: Türkiye’nin yüzölçümü kaç kilometre karedir? Sorusunu internette arama
motorunda arayınız. Sorunun cevabını beş farklı kaynaktan bularak aşağıdaki
çizelgeye yazınız. Farklı sonuçlara ulaştıysanız hangi sonucun doğru olduğunu ve
bunu nasıl bulduğunuzu “Benim Görüşüm” bölümüne kısaca yazınız.
Bilgi Kirliliği (Türkiye’nin yüzölçümü kaç kilometre karedir?)
SONUCUN BULUNDUĞU İNTERNET SİTESİ
SONUÇ
WWW.
WWW.
WWW.
WWW.
WWW.
Benim Görüşüm:
Dijital Vatandaşlık (e-devlet, banka uygulamaları vb.)
Dijital vatandaşlık en genel kapsamda teknoloji kullanımına ilişkin davranış normları
olarak tanımlanmaktadır. Dijital vatandaşlık teknolojiyi kullanırken etik ve uygun
davranışlarda bulunma ve bu konuda bilgilenmeyi içermektedir. Bilgi ve iletişim
kaynaklarını kullanırken eleştirebilen,çevrimiçi yapılan davranışların etik sonuçlarını
bilen, ahlaki olarak çevrimiçi kararlar alabilen, teknolojiyi kötüye kullanmayarak
başkalarına zarar vermeyen,sanal dünyada iletişim kurarken ve işbirliği yaparken
doğru davranışı teşvik eden vatandaştır.
Dijital Vatandaşlığın Boyutları
Dijital Erişim (Herkes İçin İnternet): Üretken vatandaşlar olmak için, eşit olarak
teknolojik imkanlara dijital erişim sağlanması anlamına gelir. Örneğin, cinsiyet, ırk,
yaş, etnik kimlik, fiziksel ve zihinsel farklılıklara aldırış etmeden elektronik topluma
tam katılımın sağlanmasıdır.
Dijital Ticaret: Elektronik ortamlarda satma ve satın alma işlemlerini yapacak
yeterliliğe sahip olma anlamına gelir.
Dijital İletişim: İletişim biçimlerinin değişikliğe uğrayarak elektronik araçlar
vasıtasıyla da yapıldığının farkında olmadır. Örneğin, e-posta, cep telefonu, anlık
mesajlaşma teknolojisi kullanıcıların iletişim yolunu değiştirmiştir.
Dijital Okur-yazarlık: Öğrenme – öğretme sürecinin artık teknoloji kullanılarak da
gerçekleştirildiğinin farkında olmadır.
Dijital Etik: Sanal dünyada gösterilen davranışın ya da işin elektronik standardının
da olduğunun farkında olmadır. Örneğin, siber zorbalık, sanal küfürleşme, gibi birçok
olumsuz davranıştan kaçınmalıyız.
Dijital Kanun: Sanal dünyada yapılan işlerin elektronik sorumluluğunun olduğu ve
kanunlarla yaptırım altına alındığı anlamına gelir. Örneğin, yasak yayınlar, yasadışı
organ ve uyuşturucu satışı, intihara meyilli hale getiren web siteleri sanal dünyada
yapılması kanunen yasaktır.
Dijital Haklar ve Sorumluluklar: Herkesin sanal dünyada kendini özgürce ifade
edebilecek haklara sahip olduğu ve bununda yasaklanamayacağı anlamına gelir.
Örneğin, sanal ortamda formlarda görüş bildirme, grup oluşturma, tartışma
ortamlarına katılma vb. temel haklar kısıtlanamaz.
Dijital Sağlık: Dijital dünyada hem fiziksel, hem ruhsal hem de psikolojik yönden
sağlığı direk ya da dolaylı olarak etkileyecek etmenlerin bulunduğunun farkında
olmadır. Örneğin, göz sağlığı, tekrarlayan stres sendromu, a-sosyal yaşam, içe
kapanıklık ve fiziksel bozukluklar (bel ve sırt ağrıları) yeni teknolojik dünyanın ortaya
çıkardığı sağlık sorunlarıdır.
Dijital Güvenlik: Bireyin sanal ortamda kendi güvenliğini sağlayacak önlemleri
alması demektir. Örneğin, başkalarının bilgilerini izinsiz kullanma, solucan, virüs veya
Truva atı oluşturma, spam gönderme, birilerinin bilgilerini veya mallarını çalma vb.
faaliyetlerin farkına vararak gereken güvenlik tedbirlerinin alınması( virüs programları,
filtreleme programları vb.)
Etkinlik: Aşağıda Can isimli öğrencinin günlük yaşamından bazı örnekler verilmiştir.
Bu örneklerin altına dijital vatandaşlığın hangi boyutuyla ilgili olduğunu yazınız.
 Can okul dışı zamanlarda arkadaşlarıyla iletişim kurmak için sosyal paylaşım
hesabını kullanmaktadır. Bu hesapla arkadaşlarını listesine ekleyip birçok
paylaşımda da bulunabilmektedir.
DİJİTAL İLETİŞİM

Can ailesine bir süredir boynunun ağrıdığını söylemiştir. Ailesi Can'ı doktora
götürdüğünde bu ağrıların yanlış bilgisayar kullanımına bağlı olduğunu
öğrenmiş ve doktorun tavsiyelerine uyarak sağlıklı bilgisayar kullanmaya
dikkat etmesi gerektiğini anlamıştır.
DİJİTAL SAĞLIK

Can bir arkadaşının bilgisayarına virüs bulaştığı için tüm bilgilerinin silindiğini
duymuş ve aynı olayın kendi başına gelmemesi için bilgisayarına antivirüs
programı yüklemiştir.
DİJİTAL GÜVENLİK

Can matematik dersinden sınava çalışırken bir konuyu anlamadığını fark etti.
Ders defterine ve kitabına baktı ama yeterli olmadı. Bunun üzerine internetten
eba.gov.tr adresine girerek konunun etkileşimli anlatımını izledi. Ayrıca
internetten çevrimiçi testleri de çözdü. Bu sayede konuyu anlamış oldu.
DİJİTAL OKUR-YAZARLIK

Can'ın annesi alışveriş yaparken bir ayakkabı beğendi. Ancak kendine uygun
numarası mağazada kalmamıştı. Kendi numarasına uygun ayakkabının
mağazanın internet sitesinde olduğunu öğrendi. Eve geldiğinde Can'ın da
yardımını alarak mağazanın internet sitesinden istediği ayakkabıyı sipariş etti.
Bu alışveriş hem daha ucuz oldu hem de ayakkabı evine kadar ücretsiz olarak
teslim edildi.
DİJİTAL ALIŞVERİŞ

Can'ın dedesinin cep telefonunu polis olduğunu söyleyen birisi arayarak
söyleyeceği hesaba 10000 TL yatırması gerektiğini yoksa hapse girebileceğini
söyledi. Dedesi, bunu Can’a söylediğinde Can bunun bir dolandırıcılık
olabileceğini ve hemen polisi aramaları gerektiğini söyledi. Can’ın dedesi polisi
arayarak kendisini arayan numarayı verdi ve olayın soruşturulmasını istedi.
DİJİTAL KANUN

Can internet üzerinde bir sohbet sitesindeyken tanımadığı birinden kendisine
hakaret içeren mesajlar geldiğini gördü. Mesajları gönderen kişiyi engelledi ve
durumu ailesine haber verdi.
DİJİTAL ETİK
E-Devlet
Ülkemizde yeni bir kavram olan e-devlet, verimliliği artırmak amacıyla ve çağdaş
toplum olmanın bir gereği olarak ortaya çıkmıştır. Bu anlamda yönetenlerle
yönetilenler arasındaki her türlü ödev ve yükümlülüklerin karşılıklı olarak “dijital
ortamda” sürekli ve güvenli bir biçimde gerçekleştirilmesi anlamına gelmektedir.
E-devlet adresi: www.turkiye.gov.tr
E-Devlete Giriş Yapabileceğimiz Seçenekler:
1. E-Devlet Şifresi: e-Devlet şifrenizi içeren zarfınızı PTT Merkez Müdürlüklerinden,
şahsen başvuru ile, üzerinde T.C. Kimlik numaranızın bulunduğu kimliğinizi ibraz
ederek temin edebilirsiniz. Şifre ilk alındığında PTT tarafından işlem masrafı olarak 2
TL tahsil edilmektedir.
2. Mobil İmza: Cep telefonu ve GSM SIM kart kullanılarak ıslak imza niteliğinde
güvenli bir biçimde elektronik imza işlemi yapılmasına imkân sağlayan uygulamadır.
Mobil elektronik imza GSM işletmecileri tarafından sunulan bir hizmettir. Bu hizmeti
sunan Turkcell ya da Avea’ya başvurarak ayrıntılı bilgi alabilir ve başvuru yaparak bir
mobil imza edinebilirsiniz.
3. Elektronik İmza: Elektronik imza, elektronik ortamda bulunan bir belgeye
eklenerek imzalayanın kim olduğunu belirlemeye yarayan veridir. Elektronik imza,
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından onaylı Elektronik Sertifika Hizmet
Sağlayıcılar tarafından sunulmaktadır.
4. TC Kimlik Kartı: T.C Kimlik Kartı, yakin gelecekte kanuni olarak nüfus cüzdanının
yerine geçerek, vatandaşlık kartı olarak kullanılacaktır. TC Kimlik Kartını okuyabilen
bilgisayar ve kart okuyucuları ile e-devlet sistemine giriş yapılabilecektir.
BİT’in Temel Bileşenleri
Bilgisayar iki ana bileşenden oluşur. Donanım ve Yazılım . Donanım elektronik
parçalara verilen genel isimdir. Yazılımsa kullanılan programların genel ismidir.
Donanım: Bilgisayarın elektronik parçalardır.
Yazılım: Bilgisayarın programlarıdır.
Etkinlik: Aşağıda donanımlara ait verilen cümlelerde boşlukları doldurunuz.

ANAKART tüm donanım birimlerinin bağlandığı ve aralarındaki iletişimi
sağlayan karttır.

FARE Ekrandaki ok işaretini (imleci) hareket ettirerek bilgisayarı kullanmamızı
sağlar.

WEB KAMERASI Genellikle internet üzerinden görüntülü konuşma yapmak
için kullanılır.

İŞLEMCİ Bilgisayardaki tüm işlemleri yapar. Bilgisayarın beynidir diyebiliriz.

TARAYICI Kağıt üzerindeki bilgileri bilgisayara aktarmamızı sağlar.

HOPARLÖR Bilgisayardaki çalınan sesleri işitmemizi sağlar.

SABİT DİSK Bilgilerin kalıcı olarak depolanmasını sağlayan donanımdır.

RAM BELLEK Bilgilerin geçici olarak depolandığı donanımdır. Bilgisayarın
geçici hafızasıdır. Elektrik kesildiğinde üzerindeki bilgiler silinir.

EKRAN (MONİTÖR) Bilgisayarda yapılan işlemleri görmemizi sağlar.

KLAVYE Üzerindeki tuşlar sayesinde yazı yazmamızı sağlar.

YAZICI Bilgisayardaki bir yazı veya resmi kağıt üzerine aktarmamızı sağlar.

EKRAN KARTI Görüntüyü işleyen ve monitöre (ekrana) aktaran sistem
birimidir.

KULAKLIK Bilgisayardaki
donanımdır.

MİKROFON Sesimizi bilgisayara kaydetmemizi sağlar.

CD/DVD - ROM SÜRÜCÜ CD / DVD’ler üzerinde okuma yazma işlemi sağlar.

DİSKET SÜRÜCÜ Bilgisayara disketin takıldığı yerdir.
sesleri
kişisel
olarak
duymamızı
sağlayan
Etkinlik: Aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Ahmet evde arkadaşlarıyla beraber bilgisayardan müzik dinlemek istemektedir. Ancak
bilgisayardan şarkıyı açtıkları halde ses çıkmamıştır. Ahmet’in bilgisayarında eksik
olan donanımı hangisidir?
Hoparlör

Ayşe annesine doğum gününde sürpriz bir doğum günü hediyesi olarak eski
fotoğraflarından oluşan bir slâyt gösterisi hazırlayacaktır. Ancak annesinin fotoğrafları
bilgisayarda değil fotoğraf kâğıdına basılı olarak bulunmaktadır. Ayşe’nin bu
fotoğrafları bilgisayar ortamına aktarması için hangi donanıma ihtiyacı vardır?
Tarayıcı

Mustafa’nın öğretmenin verdiği ödevi hazırlamak için sesini bilgisayara kaydetmesi
gerekmektedir. Mustafa’nın bilgisayarında hangi donanımın olması gerekir?
Mikrofon

Zeynep yan odada uyuyan kardeşini rahatsız etmeden bilgisayardan film izlemek
istemektedir. Zeynep’in bilgisayardan çıkan sesi yalnız kendisinin duyması için hangi
donanımı kullanması gerekir.
Kulaklık

Tarık bilgisayarda bir ödev hazırlamıştır. Bu ödevini öğretmenine kağıt üzerinde
teslim etmesi gerekmektedir. Tarık’ın ödevini kağıt üzerine çıkarması için hangi
donanıma sahip olması gerekir?
Yazıcı

Dilek başka bir şehirde üniversitede okuyan ablasıyla bilgisayar üzerinden görüntülü
olarak sohbet etmek istiyor. Dilek’in bilgisayarında görüntülü konuşması için hangi
donanımın bulunması gerekir?
Web Kamerası

Faruk bilgisayarına bir araba yarışı oyunu yüklemiştir. Faruk oyunu çok sevmiştir ama
arabaları klavye ile yönetmenin biraz zor olduğunu düşünmektedir. Faruk’un oyunu
daha rahat oynaması için hangi donanımı alması gerekir?
Oyun Konsolu

Tülay evdeki bilgisayarında ödev olarak hazırladığı slâyt gösterisini okuldaki sınıf
bilgisayarına götürmek istemektedir. Tülay’ın dosyasını evdeki bilgisayarından
okuldaki bilgisayarına taşıması için hangi donanımı kullanması gerekir?
Flaş Bellek - CD-ROM - DVD-ROM - Hafıza Kartı
 Donanım: Donanımları “Sistem Birimleri” ve “Çevre Birimleri” olarak ikiye
ayırabiliriz.
o Sistem Birimleri: Kasa içerisinde bulunurlar.
o Çevre Birimleri: Kasanın dışında bulunurlar.
Etkinlik: Aşağıdaki tabloyu “Donanımları Tanıyalım” etkinliğinde verilen
donanımlarla doldurunuz.
Donanımlar
Sistem Birimleri
Çevre Birimleri
ANAKART
FARE
İŞEMCİ
WEB KAMERASI
SABİT DİSK
TARAYICI
RAM BELLEK
HOPARLÖR
EKRAN KARTI
EKRAN (MONİTÖR)
CD/DVD-ROM SÜRÜCÜ
KLAVYE
DİSKET SÜRÜCÜ
YAZICI
KULAKLIK
MİKROFON
 Yazılım: İşletim Sistemi Yazılımları ve Uygulama Yazılımları olarak iki ayırabiliriz.
o
İşletim Sistemi Yazılımları: Bilgisayarın çalışması ve uygulama yazılımlarının
yüklenmesi için gerekli temel yazılımlardır. Her bilgisayarda en az bir işletim
sistemi yazılımı olmak zorundadır.
o
Uygulama Yazılımları: Belirli bir işi yapmak için tasarlanmış (örneğin oyun
oynamak, resim çizmek, yazı yazmak vb.) ve ihtiyaca göre yüklenen
yazılımlardır.
Etkinlik:
1. Örnek: Ali’nin babası karne hediyesi olarak Ali’ye bir bilgisayar aldı. Ali
bilgisayarını açtığında karşısına önce “Windows 8” işletim sisteminin
yüklendiğini gördü. Bilgisayar hazır hale gelince “İnternet Explorer”
programıyla internete girdi. Paint programında resim çizdi. “Microsoft Word”
programında yazı yazdı. Daha önceden aldığı “PES 2014” oyununu yükledi.
2. Örnek: Ayşe’nin annesi kendine bir akıllı telefon aldı. Ayşe annesinden
telefonunda “Android” işletim sisteminin olduğunu öğrendi. Babasının
telefonunda ise “İOS” işletim sistemi vardı. Annesinin telefonundan internete
girerek “Candy Crush” oyununu telefona yükleyerek oynadı.
3. Örnek: Egemen arkadaşı Fuat’ın evine gitti. Fuat’ın abisi ona yeni bir
bilgisayar almıştı. Bilgisayarı açtıklarında ilk olarak “Linux” işletim sistemi
yüklendi. Bu bilgisayar Egemen ve Fuat’ın daha önce kullandıkları
bilgisayarlara benzemiyordu. Egemen yanında getirdiği “PES 2014” oyununu
yüklemek istedi. Ancak bu işletim sistemine ait olmadığına dair bir hata ile
karşılaştı. Bunun üzerine bilgisayarda yüklü olan “Trigger” isimli araba yarışı
oyununu oynadılar.
Aşağıdaki tabloyu defterinize çizerek yukarıdaki 3 örnekte geçen yazılımları “İşletim Sistemi”
ve Uygulama Yazılımları” olarak sınıflandırınız. Not: Bir örnekte birden fazla işletim sistemi
veya uygulama yazılımı olabilir.
İşletim Sistemi
Uygulama Yazılımı
İnternet Explorer
1. Örnek
Paint
Windows 8
Microsoft Word
Pes 2014
2. Örnek
3. Örnek
Android
İOS
Candy Crush
PES 2014
Linux
Trigger
.
Download

5. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi 1. Sınav Ders Notları