2. HAFTA
EBG103
DONANIM KURULUMU
Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN
[email protected]
EMYO
Bülent Ecevit Üniversitesi
Kdz. Ereğli Meslek Yüksekokulu
Temel Kavramlar
• İşletim Sistemleri
• Giriş / Çıkış Birimleri
EMYO
Bülent Ecevit Üniversitesi
Kdz. Ereğli Meslek Yüksekokulu
2
İşletim Sistemleri
Operation Systems
Genel Bakış
 Bu bölümde aşağıdaki konular ele alınacaktır
 İşletim sistemi kavramı
 İşletim sistemlerinin genel yapısı
 Tarihsel gelişim süreci
 İşletim sistemlerine hızlı bakış
 Cloud computing
 Sanallaştırma (virtualization)
 Mobil işletim sistemleri
 32 ve 64-Bit işletim sistemleri






İşletim Sistemi Nedir?
Kısaca OS (Operation System) olarak da adlandırılır
Asıl itibariyle bilgisayarınızda çalışan bir yazılımdır
Donanımların doğrudan denetim ve yönetimini sağlar
Temel sistem işlemlerini çalıştırır
Uygulama yazılımlarına çalışabilecekleri ortamı sağlar
Son kullanıcı için bilgisayar donanımını anlamlı hale getirir
Bilgisayar Katmanlarındaki Yeri
Uygulama Yazılımları
Sürücüler
Uygulama Yazılımları
Derleyiciler
Sistem Yazılımları
İşletim Sistemi
Makine Dili Komutları
Donanım
Fiziksel Birimler
Genel Yapı
Arayüz
Kabuk
Çekirdek
Donanım
Kernel
Shell
GUI
Grafiksel ve Komut Satırı Arabirimi
API’ler ve Komutlar
İşletim Sisteminden Beklenen İşlevler
Bilgisayarı Başlatma
Kullanıcı Arayüzü Sunma
Programları Çalıştırma
ve İşlem Yönetimi
Bellek Yönetimi
Kullanıcı
Yönetimi
Ağ Yönetimi ve Denetimi
Dosya Sistemi
ve Depolama
Yönetimi
Performans Kontrolü
Internet Bağlantısı
Aygıt, Sürücü
ve I/O Yönetimi




Kernel
Çekirdek veya Core olarak da isimlendirilir
İşletim sisteminin kalbidir; yazılım ve donanımı birbirine bağlar
Donanıma kullanıcıların ve uygulama yazılımlarının doğrudan
erişimlerini sınırlandırır ve düzenler
Bir çok sistemde kabuk ve çekirdek ayrımı sadece kavramsaldır





Shell: Kabuk Katmanı
Kabuk katmanı çekirdeğe kullanıcı veya uygulama
arabirimlerinden gelen komutları iletmekten sorumludur
Aynı zamanda çekirdekten aldığı bildirimleri ve çekirdeğin
geçerli durumunu arayüze iletir
Uygulama yazılımları, API (Application Programming Interface)
adı verilen arabirimler ile kabuk katmanıyla konuşur
Bu anlamda API’ler de kabuk katmanına
dahil edilebilirler
API’ler yazılım geliştiriciler için SDK olarak
bilinen geliştirme kılavuzları sunarlar
GUI: Grafiksel Kullanıcı Arayüzü
 Monitörünüze yansıyan grafiksel görünümdür
 Klavye ve fare aracılığı ile bilgisayarı birçok farklı iş için
kullanabilmenizi sağlar
 Son kullanıcı açısından işletim sisteminin anlamı bu arayüzdür
Metin Tabanlı Kullanıcı Arabirimi
 Günümüzde GUI kavramı grafiksel arayüzleri ifade eder
 Ancak MS-DOS gibi sadece komut girilebilen metin tabanlı
arabirimlere sahip işletim sistemleri de vardır
 Linux veya sunucu işletim sistemlerinde ise komut satırı
işlevlerini kullanmak son derece kritik ve popülerdir
Depolama Birimleri Yönetimi ve Dosya Sistemi
 Her işletim sisteminin bir depolama yönetim sistemi vardır
 FAT, NTFS, Linux SWAP … vb.
 Çoğu işletim sistemi birden fazla yöntemi destekler
 Uygun şekilde biçimlendirilmiş her depolama biriminin bir kök
dizini; yani depolama başlangıç noktası vardır
 root\ , c:\ …. vb.
 İşletim sistemi bu kök dizin içinde
alt dizinlerin ve dosyaların
oluşturulmasını ve yönetilmesini
sağlar





Donanım Sürücüleri
İşletim sistemlerinin bağlı donanımları kullanabilmesi için
uygun sürücü yazılımına sahip olması gerekir
Her işletim sistemi, yaygın kullanıma sahip bir çok donanım için
yerleşik sürücüler bulundurur
Ancak işletim sisteminden sonra piyasaya çıkan donanımların
veya yenilenen sürücü yazılımlarının sisteme eklenmesi gerekir
Yerleşik sürücüler, bir donanımı sisteme
tanıtsa bile tüm fonksiyonları ile
çalıştırmayabilir
Üretici web sitesinden güncel sürücüleri
indirmek ve işletim sistemine eklemek
en doğru yöntemdir
Programlama Dilleri ve Derleyiciler
 Bir işi bilgisayara yaptırmak için
kabuk katmanına bir dizi komutun
bir düzen içinde verilmesi gerekir
 Bu komutları oluşturmak için
kullanılan kod sistematiklerine
programlama dili denilir
 C++, C#, VB, Pascal, Cobol, Java
 Derleyici (compiler) yazılımlar
ile uygun biçime dönüştürülürler
 Bu komutlar bir yorumlayıcı
tarafından kabuk katmanına
aktarılabileceği gibi, makine diline
çevrilerek de aktarılabilir
Uygulama Yazılımları
Kategorisi
Örnekler
Kelime İşlemciler
Notepad, WordPad, MS Office Word, OpenOffice Writer
Hesap Tabloları
MS Office Excel, Corel Quattro Pro, OpenOffice Calc
Sunu
MS Office PowerPoint, Corel Presentations, OpenOffice Impress
Grafik
Paint, PhotoShop, PaintShopPro
Vektörel / 3D
Corel, Freehand, OpenOffice Draw, AutoCad, 3DMax, Maya
Veritabanı
MS Office Access, MS SQL Server, MySQL, Oracle Server
Yazılım / Tasarım
VS. Net, Dreamweaver, FrontPage
Ticaret
Muhasebe, Stok, Üretim Planlama vb. yazılımlar…
Web ve İletişim
Internet Explorer, Firefox, MSN Messenger, Google Talk, CuteFTP
Multimedya
Windows Media Player, Winamp, Ulead Video Studio
Güvenlik
Antivirüs, Firewall, Internet Filtreleme, PopUp Blocker
Oyun
Mayın Tarlası, Quake III, Counter-Strike





Komut İşletim Yetenekleri
Mono Programming: Aynı anda tek işlevi yürütme (DOS)
Multi Tasking: Aynı anda birden çok görevi yapma (Windows)
Multi User: İki veya daha fazla kullanıcıya hizmet verebilme
Multi Processing: İki veya daha fazla CPU bulunması
Multi Threading: İşleri küçük parçalara ayırıp yürütebilme
İşletim Sistemlerinin Tarihsel Gelişimi
 İlk bilgisayarlarda OS yoktu ve işlemler donanım kontrollü idi
 İşlemler bir panele takılan kablolarla makine dilinde yapılıyordu
 Daha sonra yığın işlem yapabilen sistemler tasarlandı
 Manyetik bantlarda sıralanmış program komutlarının çalıştırılması
 Entegre devrelerin kullanımı ve
bilgisayar tasarımlarının ilerlemesi
ile işletim sistemleri kullanılmaya
başlandı
 IBM OS360 (1965)
 UNIX (1970)
 DOS - MacOS (1980)
 Windows -Linux (1990)






UNIX İşletim Sistemi
İlk olarak AT&T Bell firması tarafından C dilinden yazıldı
Ücretsiz ve her sisteme kolayca uyarlanabilir yetenekte idi
Güncel işletim sistemleri, UNIX üzerinden geliştirilmiştir
Açık kaynak kodludur; Linux’lar UNIX türevleridir
Günümüzde kullanılan ticari sürümleri oldukça pahalı ve azdır
Daha çok sunucu bilgisayarlarda kullanılan, kararlı sistemlerdir





MacOS
Apple firmasının Macintosh bilgisayarları için özel olarak
tasarlanan bir UNIX türevidir
İlk sürümlerinden beri güçlü ve renkli görsel bir arabirimi vardır
Masaüstü yayıncılık alanını hedefleyen özel bir bilgisayar
sistemi için geliştirilmesi, daha kararlı olmasını sağlamıştır
Sınırlı hedef kitle ve pazar
payına rağmen, bir çok
yeteneği çok daha erken
tarihlerde kullanıcılarına
sunmuştur
Günümüzde oldukça güçlü
sürümleri bulunmaktadır





DOS: Disk Operating System
80’li yıllara damgasını vuran, siyah komut satırı ekranına sahip
IBM firmasının işletim sistemdir
Daha sonra Microsoft tarafından MS-DOS olarak sunulmuştur
Kendinden sonra gelen ve görsel arabirime sahip bir çok işletim
sistemi de, uzun süre MS-DOS tabanlı olmuştur
Ana görevi disket ve sabit
disk gibi saklama
ortamlarının yönetimidir
Bugün Windows’un DOS
tabanlı olmayan sürümleri,
bir komut satırı ekranı
ile DOS komutlarını
desteklemektedir




OS/2 ve Windows 3
DOS işletim sisteminin siyah ekranına karşın MacOS’un güçlü
görsel arabirimi, oldukça başarılı bir gelişim süreci sergiliyordu
IBM ve Microsoft, görsel bir arabirime sahip işletim sistemi
geliştirmeyi hedefleyerek OS/2 projesine başladılar
Bir süre sonra Microsoft projeden ayrılmış, IBM ise bir süre
daha projeyi sürdürmeye devam etmiştir
Microsoft görsel arabirime sahip
OS sürecinde ilk başarısını
Windows 3 ile elde etmiştir






Windows 95
Microsoft’un tüketici odaklı ilk işletim sistemidir
Bugün %90’lık pazar payına ulaşan Microsoft hakimiyeti
Windows 95 ile başlamıştır
Grafik arabiriminin yanında bilgisayar kullanımını kullanıcılar
için son derece basitleştirmesi en önemli başarısıdır
Windows 95, genelde ev
kullanıcılarına hitap etmiştir
Windows 95’in iş istasyonlarını
hedefleyen kardeşi ise
Windows NT 3.1 olmuştur
Ev ve iş istasyonları için ayrı
Windows’lar çıkartma eğilimi
uzun süre devam etmiştir





Hızlı Bakış: Windows Sürümleri
Windows 95, 98 ve ME sürümleri DOS tabanlıdır
Windows NT üzerine geliştirilen Windows 2000’in elde ettiği
başarı sonrasında DOS tabalı Windows’lar terk edilmiştir
Windows XP, Windows 2000
Popüler Windows Sürümleri
mimarisi üzerine kuruludur
Windows 95
Windows NT 3.1
XP sonrasında ev ve iş
Windows 98
NT Workstation 4
istasyonları için ayrı Windows
Windows ME
Windows 2000
versiyonları da terk edilmiştir
Windows XP
Home / Pro
Bunun yerine, daha az veya
Windows Vista
daha fazla özellik sunan farklı
Starter / Home Basic / Home Premium
Bussines / Ultimate
alt sürümlerin çıkartılması
Windows 7
yoluna gidilmiştir
Starter / Home Basic / Home Premium
Professional / Ultimate / Enterprise
Microsoft Windows Serüveni
1985
1987
1990
1993
1993
1993
1995
1996
1998
1999
2000
2000
2001
2003
2006
2007
2008
2009
2010




Windows 98 ve NT
Windows 95’in ilk pencereleri, bir çok açıdan yetersizdi
Windows 98, bir önceki sürümün oldukça toparlanmış halidir
Windows 98 DOS tabanlı iken, kardeşi NT (New Technology),
Microsoft’un yeni nesil işletim sistemi teknolojisidir
Windows 98’in Second
Edition, en kararlı
Windows sürümlerinden
birisi olmuştur




Windows ME ve 2000
Milennium Edition, en başarısız Windows sürümlerindendir
Windows 2000 iş istasyonları ve sunucular için sunulduğunda,
ev kullanıcıları için çıkartılmış bir ara sürüm niteliğindedir
Windows 2000 ise, gelecekteki Windows sürümlerinin de
temelini oluşturan çok ciddi bir altyapıya sahip sistemdir
Halen Windows 2000 ile çalışan çok sayıda sunucu vardır





Windows XP
XP, en uzun soluklu Windows sürümüdür (6 yıl aktif kullanım)
Windows NT ve 2000 ile aynı alt yapıyı kullanır
Microsoft Windows XP için verdiği desteği yavaş yavaş
azaltmaktadır; sadece SP2 ve üzeri için destek sunmaktadır
Günümüzde çoğu kullanıcı halen Windows XP kullanmakta;
hatta Vista ve sonraki sürümlere geçişte direnmektedir
Aynı zamanda halen çoğu
kullanıcının ihtiyacına cevap
verebilecek durumdadır
Windows Vista
 Vista, Windows’da özellikle görsel açıdan devrim niteliğindedir
 Auro özelliği olarak sunulan şeffaf ve 3 boyutlu pencereler
 Çok daha şık bir tasarım ve uyumlu renkler
 Gerçek zamanlı multimedya ve pencere önizleme destekleri
 Programcılar için çok basit “ileri düzey grafik işlemler” kütüphaneleri
 Görsel yeniliklerin yanında çok sayıda gelişme de sunmaktadır
 IPv6 desteği ve gelişmiş ağ
yönetim hizmetleri
 Yerleşik güvenlik duvarı ve ileri
düzey güvenlik servisleri
 Oldukça başarılı yeni bir klasör
gezinti ve dosya listeme sistemi




Windows Server Ailesi
Windows XP’ye eşlik eden sunucu sürümü Server 2003’tür
Windows Server 2008 ise Vista ve Windows 7’ye eşlik eder
Windows Server ailesi, bir çok yönden Windows 2000 Server
sürümünü takip eder; süreçler çok fazla farklılaşmamıştır
Windows Home Server ise, ev ve küçük işyeri ağlarında
kullanılması amacıyla piyasaya sürülmüş sınırlı bir sürümdür
Windows 7
 Windows 7, Vista Core kullanmaktadır; yani 7. sürüm değildir
 Vista’ya geçişteki sürücü sıkıntıları büyük oranda yaşanmayacaktır
 Vista’nın problemleri giderilmiş, daha performanslı halidir
 Vista sonrasında bir çok geliştirme içermektedir
 Kullanıcıyı rahatsız eden abartılı güvenlik uyarları daha düzenlidir
 Başlat menüsü ve görev çubuğu yeni nesil bir tasarıma sahiptir





Linux Kernel
İlk linux çekirdeğini, 1991 yılında Linus Torvalds hazırlamıştır
UNIX’e benzer bir yapıda ve açık kaynak kodludur
UNIX gibi sunucu tarafında çok kuvvetli olmasının yanında
masaüstü uygulamaları için önemli geliştirmeler bulundurur
Ücretsiz dağıtılan ve Linux
çekirdeğini kullanan çok sayıda
işletim sistemi mevcuttur
Bir çok ülke, ulusal
organizasyonlarla kendi
dillerinde Linux dağıtımları
geliştirmektedir
Linux İşletim Sistemleri
 Çok sayıda Linux sürümü bulunsa da, bazı sürümler dünya
çapında yaygınlaşmış ve genel kabul görmüştür
 Red Hat, Free BSD, Fedora, Debian, Ubuntu, Mandriva, SuSE
 Dağıtımlar GPL (Genel Kamu Lisansı) kullanır
 Kaynak kodları da ücretsiz olarak dağıtımlara eklenir
 Son kullanıcı piyasasına Windows hakim olsa da, sunucu
pazarında ciddi bir paya sahiptirler
Pardus: Yerli Malı Linux
 TÜBİTAK’ın geliştirdiği yerli Linux dağıtımı projesidir
 İlk sürümü 2005 yılında çıkmıştır
 Bazı özellikleri diğer Linux dağıtımlarının da ilgisini çekmektedir
 Ubuntu'nun KDE arabirimini kullanan sürümü Kubuntu, ilerideki
sürümlerinde Pardus Ağ Yöneticisi'ni kullanacağını açıklamıştır
 Çomar / COnfiguration MAnageR gibi ilginç benzetmelerle
Türkçe isimlendirmeleri ile de dikkat çekmektedir





Google Chrome
Chrome, aslında Google tarafından geliştirilen, açık kaynak
kodlu bir web tarayıcısıdır
Google 2009 yılında aynı isim ile bir linux sürümü çıkaracağını
da duyurmuş ve Alfa aşamasına ait görüntüleri yayınlamıştır
Chrome işletim sisteminin internet üzerinden kullanılabilmesi
ve Google web servisleri ile entegre olması bekleniyor
Bu anlamda Google henüz açılmadan
Windows’un yerini alacak Azure
platformuna rakip olmaya hazırlanıyor
Chrome’un ilk olarak netbook
bilgisayarları hedeflemesi bekleniyor






Cloud Computing : Web Tabanlı İşletim Sistemleri
Bilgisayar bulutu anlamına gelen bir kavramdır
Sadece bir web tarayıcısı ve hızlı bir internet bağlantısı
gerektiren, web tabanlı servis platformlarını ifade etmektedir
Bu sayede bilgisayarınızın donanım gücü önemini yitirmektedir
Bunu mümkün kılan ise Google, Amazon, Microsoft ya da IBM
gibi büyük şirketlerin sunucu çiftlikleridir
Henüz çok yeni bir sistem
olsa da kullanıcılara
düşük maliyet ile geniş
olanaklar vaat etmektedir
Google Docs uygulaması
bu sistemler için iyi
bir örnek kabul edilebilir
Windows Azure
 Azure, Windows servis platformu olarak tanımlanmaktadır
 .Net tabanlı geliştirici araçları kullanıma sunulmuş durumdadır
 İlk tanıtım aşamasında sistemin ücretsiz olarak açılacağı, daha
sonra 3 farklı abonelik sistemi ile sunulacağı duyurulmuştur
 Kullandığın kadar öde, abonelik sistemi ve çoklu kullanım lisansı
 Sistem şu anda
ücretsiz olarak
denenebilir durumdadır





MacOS
Windows ve Linux mücadelesinin dışında MacOS gelişimi kendi
alanında devam etmektedir
MacOS sistemlerin en önemli yenliği Intel işlemcileri de
desteklemeye başlaması ve PC’ler kullanılabilecek olmasıdır
Eşdeğer Windows ve Linux
sürümlerine karşı halen
oldukça güçlü durumdadır
MacOS 9 sonrası sürümlerin
hepsi MacOS X adını alır
MacOS X’in; Puma, Jaguar,
Panther, Tiger, Leopard ve
Snow Leopard sürümleri
bulunmaktadır
Sanallaştırma / Virtualization
 Yazılımsal olarak sanal donanım ortamları oluşturulmasıdır
 Bu sayede farklı alt işletim sistemleri kullanılması mümkün olur
 Örneğin Windows bir sistemin için Linux kullanabilir, veya tersi
şekilde Linux bir sistemi kapatmadan Windows çalıştırabilirsiniz
 Sanal makineler, ana
makinenin donanım
kaynaklarını paylaşırlar
 İnternette kiralanan
web sunucuları
genellikle bir tek makine
üzerinde çalışan çok
sayıda sanal
makineden ibarettir
Sanallaştırma Yazılımları
 Piyasada bir çok sanallaştırma yazılımı bulunmaktadır
 VMWare, Microsoft Virtual PC ve VirtualBox en popülerleridir
 Sanal makinelerin sabit diskleri, özel tür bir dosyadan ibarettir
 Bu yazılımlar, sanal işletim sistemine kurdukları özel bir yazılım
ile sanal makine ile master sistem arası ilişkileri düzenlerler
WebOS: Web İşletim Sistemleri
 WebOS, internet tarayıcınızda çalışan sanal işletim sistemidir
 Cloud computing kavramı ile aynı şey değildir
 Cloud computing servis platformları ileri düzey bir 3D oyunu bile
oynamanızı mümkün kılarken, WebOS yetenekleri oldukça sınırlıdır
 Internet üzerinde bu hizmeti veren çok sayıda site vardır
 Craythur, Desktoptwo, EyeOs, Glide, Orca, Xindesk, Wubuntu
Mobil İşletim Sistemleri
 PDA ve akıllı telefonlar gibi mobil cihazlar için özel olarak
tasarlanmış işletim sistemleridir
 Microsoft Windows CE ve Windows Mobile
 Symbian 60
 Google Android
 iPhone OS
 Palm OS





32 ve 64-Bit İşletim Sistemleri
İşletim sistemleri kullanılacakları CPU mimarisine bağımlıdır
32 bit bir CPU ile sadece 32 bit bir işletim sistemi kullanılabilir
64 bit desteği yaygın olarak 32 bit CPU’lara komut seti olarak
eklendiğinden, 64 bit bir CPU ile 32 veya 64 bit OS çalışabilir
32 bit işletim sistemleri
sadece 3 GB hafızayı
destekler
3 GB’dan büyük RAM
için, 64 bit CPU ve
işletim sistemi
kullanılmalıdır
Giriş ve Çıkış Birimleri
Input / Output
Genel Bakış
 Bu bölümde aşağıdaki konuları öğreneceksiniz;
 Genel amaçlı I/O portlarını ve bağlayıcılarını
 Genel port sorunlarını
 Bazı I/O aygıtlarının çalışması ve yapılandırmasını
Temel I/O Bağlantıları
Fare
Girişi
DVI Ekran
Bağlantısı
Klavye
Girişi
Seri
Port
S/PDIF
Paralel
Port
IEEE 1394
FireWire
VGA Ekran
Bağlantısı
USB
Network
S/PDIF Ses Giriş
ve Çıkışları
Genel Amaçlı Bağlantı Portları
 Bilgisayarlarda genel amaçlı kullanılan portlar vardır
 Seri portlar
 Paralel portlar
 USB portları
 FireWire portları
 Genel amaçlı portlara çok farklı çeşit ve şekillerde aygıtlar
bağlanabilirler
Seri Portlar
 Görevi, paralel ve seri aygıtlar arasında veriyi dönüştürmektir
 Genişleme yolları paralel iletişim ve çoklu veri telleri kullanır
 Bir çok I/O aygıtı tek bir tel üzerinden seri iletişim kullanır
 Gelen veri bilgisayarda kullanılabilmesi için paralele dönüştürülür
 Klasik seri port 2 kısımdan oluşur
 9 Pin Bağlayıcı (COM Port)
 UART / Dönüşüm Yongası
 RS-232 iletişim standardıdır
 Seri portla ilgili her şeyi tanımlar
 Hız, dil, bağlayıcı görünümü vb.
 Günümüzde yerini USB arabirimine bırakmıştır
 Ancak bir çok anakart üzerinde seri port halen yer almaktadır
Seri Aktarım
 Veriler, her bir zaman aralığında bir bit olmak üzere gönderilir
 Veri iletiminin başlangıç ve bitişini belirten bit’ler vardır
Seri Port Ayarları
 Hız
 Bits per second: bit/saniye
 75 bps ile 128.000 bps arasındadır
 Chunk / Veri Miktarı
 Veri yığınlarının boyutu
 7 yada 8 bit miktarında aşağı ve
yukarı şekilde hareket eder
 Stop / Durdurma Biti
 Veri kümesi / yığın sonu belirtiminin kullanılıp kullanılmayacağı
 Parite
 Hata kontrolü için eşlik biti kullanılıp kullanılmayacağı
 Ayarlar elle, donanım kılavuzuna göre yapılmalıdır
Seri Kablolar
 Kablolar sadece tek yönde kullanılabilir
 Bir tarafta erkek, diğer tarafta dişi bağlayıcı vardır
 Bilgisayarlar arası bağlantı sağlayan “Cross” kablolar vardır
 Her iki ucu da dişi bağlayıcıya sahiptir
 Cross / çapraz PIN’lerden oluşur
 Null modem kabloları olarak da bilinirler
PIN Numaraları
 “Receive”, “Transmit” ve “Signal Ground” pinlerinin bağlı
olması, seri iletişim için yeterlidir
 Klasik 9 pin dışında , 25 pin seri bağlayıcılar da vardır
Fonksiyon
9 Pin
25 Pin
n/a
1
Carrier Detect (CD)
1
8
Receive
2
3
Transmit
3
2
Data Terminal Ready (DTR)
4
20
Signal Ground
5
7
Data Set Ready (DSR)
6
6
Request to Send (RTS)
7
4
Clear to Send (CTS)
8
5
Frame Ground
Pin 9
Pin 6
Pin 5
Pin 1
Cross Kablo Yapısı
Fonksiyon
Uç 1
Uç 2
Carrier Detect (CD)
1
4
Receive
2
3
Transmit
3
2
Data Terminal Ready (DTR)
4
1 ve 6
Signal Ground
5
5
Data Set Ready (DSR)
6
4
Request to Send (RTS)
7
8
Clear to Send (CTS)
8
7
Paralel Aktarım ve Paralel Port
 Paralel aktarımda bir saat çevriminde birden fazla bit iletilir
 Genişleme yolları paralel iletişim ve çoklu veri telleri kullanır
 Seri port gibi yerini USB arayüzüne bırakmaktadır
 Halen bir çok bilgisayarda paralel port bulunmaktadır
 Genellikle 25 pin dişi bağlayıcıya sahiptir (LPT Port)
 Daha çok yazıcılar tarafından kullanılmaktadır
Paralel Kablolar
 Seri kablolarla benzer özelliktedir
 Kablolar sadece tek yönde kullanılabilir
 Bir tarafta erkek, diğer tarafta dişi bağlayıcı vardır
 Farklı olarak sistem ünitesine bağlanan kablo ucu erkek bağlayıcıdır
 Yaygın kullanılmayan farklı tip türevleri de vardır
USB Portu
 Bilgisayarı kapatmadan takma ve çıkarma (Hot-Swappable)
 Tak ve Çalıştır (Plug and Play)
 Bazı özelleşmiş aygıtlarda ise işlevlerini tam anlamıyla yerine
getirebilmeleri için driver yüklemelisiniz
 Yüksek hızlarda veri transferi
 Veri yolundan aldığını gücü aygıtlara aktarabilme
USB Portlarını Anlamak
 USB bağlantısının esası, USB kontrolcüsüdür (host controller)
 Bu kontrolcü, USB aygıtına bağlanan her şeyi kontrol eden ve
genellikle bir yonga seti halinde üretilmiş bir entegredir
 İç kontrolcünün içinde bir USB kök hub (root hub) vardır
 Bu parça USB portlara fiziksel bağlantıyı gerçekleştiren bölümdür
USB Kontrolcüsü Özellikleri
 USB kontrolcüsüne bağlanabilecek port sayısı ile üretilen fiziki
bağlantı noktası maliyet sebebiyle aynı olmayabilir
 Tek bir kontrolcü / hub üzerinden bağlanan USB aygıtlar aynı
veri yolunu kullanır ve bu performans problemine neden olur
 Bazı aygıtlara veri yolu üzerinden elektrik gücü verilir
 Veri yolundan çok fazla güç alınması iyi değildir, sorunlara sebep olur
USB Versiyonları
 Üç temel hıza sahiptir
 Low-Speed: 1.5 MBps
 Full-Speed: 12 MBps
 Hi-Speed: 480 MBps
 USB 1.1 Low-Speed ve Full-Speed çalışır
 USB 2.0 Hi-Speed çalışır
 2010’da çıkacak olan USB 3.0 ile USB 2.0’a göre hızın 10 kat
artması beklenmektedir
 Super-Speed: 5 GBps
 Aynı kontrolcü üzerindeki
aygıtlar, toplam hızı paylaşırlar
USB Aygıt Sınıfları
 Ses
 Haberleşme Aygıtları
 HID - İnsan Arayüz Aygıtı (Klavye - Fare)
 Imaging
 IrDA Bridge
 Mass Storage (Flash Bellek)
 Monitör
 Printer
 Video
USB Sembolleri
USB 1.1 ve 2.0 Bağlantı Simgesi
USB 3.0 Bağlantı Simgesi
USB 1.1 Aygıt Logosu
USB 3.0 Aygıt Logosu
USB 2.0 Aygıt Logosu
USB Bağlayıcı Tipleri
 USB 1.1 ve 2.0 için 6 tip bağlayıcı türü vardır
 USB-A, USB-B, Mini-A, Mini-B, Micro-AB, Micro-B
 USB bağlayıcılar, erkek ve dişi tipte bulunabilir
 Mini-A “deprecated” durumundadır; devamlılığı yoktur
 Deprecated; halen kullanımda olmakla beraber, üzerine yeni bir
standart geliştirildiğinden kullanımı tavsiye edilmeyen ve gelecekte
desteği kaldırılacak olan spesifikasyonlara verilen isimdir
USB Kablo Türleri
 Anakartlar üzerinde çoğunlukla USB-A türü bağlayıcı yer alır
 Aygıta bağlanan uç türü, üreticilere göre değişir
 Sistem ünitesi kolonundaki tipler, kablonun sistem ünitesine veya
USB aygıtı çalıştıracak ana üniteye olan bağlantıları gösterir
 Standart dışı olan bağlantılara sahip kablolar da vardır
Sistem Ünitesi
Micro-B
Micro-AB
Mini-B
USB-B
USB-A
USB-A
Var
Standart
Dışı
Var
Var
Standart
Dışı
USB-B
Yok
Standart
Dışı
Yok
Yok
Mini-B
Yok
Standart
Dışı
Yok
Micro-AB
Var
Yok
Micro-B
Yok
USB Bağlayıcı Uyumluluğu
 USB bağlayıcılar, erkek ve dişi tipte bulunabilir
 Bağlayıcı tiplerinin birbirlerine takılabilirliği farklıdır
Uyumluluk
USB-A
USB-B
Mini-B
Micro-AB
Micro-B
USB-A
Var
Yok
Yok
Yok
Yok
USB-B
Yok
Var
Yok
Yok
Yok
Mini-B
Yok
Yok
Var
Yok
Yok
Micro-AB
Yok
Yok
Yok
Var
Var
Micro-B
Yok
Yok
Yok
Yok
Var
USB Bağlayıcı PIN’leri
 USB bağlayıcıları 4 Pin’den oluşur
 1 pin +5V güç bağlantısı
 2 pin veri bağlantısı
 1 pin toprak bağlantısı
USB 3.0 PIN ve Kablo Durumu
 Standartlar henüz netleşmemiştir
 Kesin olan, bağlayıcıların geriye dönük uyumlu olmadığıdır
USB 1.1 & 2.0
USB 3.0
USB Hub’lar
 USB kablolar 5 metreden uzun olamaz
 USB kontrolcüsü 127 aygıta kadar destek verir
 Ancak bir bilgisayar üzerinde sınırlı sayıda port bulunur
 Kablo uzunluğu sorunlarında ve fazladan porta ihtiyaç
olduğunda Hub kullanabilirsiniz
 Çoğu Hub’ların kendi enerji beslemesi bulunmaktadır




USB Enerjisi
5 volt ve 500 mA, yani 2.5 Watt’a kadar destek verir
Bu maksimum güçtür ve ancak küçük aygıtlar için yeterlidir
Aşırı güç çeken aygıtlar kendi besleme adaptörleri ile gelirler
Kendinden güç beslemeli hub’lar güç çeken aygıtları destekler





USB Aygıtların Yüklenmesi
Makinenizde cihazınızın hızını destekleyen bir USB portu
bulunduğuna emin olun
Üreticinin cihaz için sağladığı kurulum yazılımını çalıştırın
Sürücü ve uygulama yazılımını kurun
USB aygıtı sistem ünitesine bağlayın
Gerekiyor ise bilgisayarınızı yeniden başlatın




Microsoft USB Utility
UVCView.exe ücretsiz ve kurulumsuz bir yazılımdır
Portlarınızı gözden geçirmek için kullanacağınız en iyi araçtır
Windows’un tüm sürümleriyle çalışır
USB profesyonelleri tarafından kullanılan güçlü bir yazılımdır
 Hangi USB sürücü sistemime nerede takılı?
 Bu cihazın hızı nedir?
Aygıt Yöneticisinde USB
 Aygıt yöneticisi tüm USB aygıtları gösterir
 “Evrensel Seri Yol Denetleyiciler” in altında, USB Hub’lar yer alır
 Güç özelliklerini gösteren
bir “Güç” sekmesi vardır
 Uyku moduna geçen USB
cihazlar vardır
 Çalışan bir aygıt bir süre
sonra aygıt yöneticisinden
kayboluyor ise bu durum
söz konusu olabilir




FireWire’ı Anlamak
USB’den daha eskidir ve USB’nin bütün özelliklerine sahiptir
Apple firmasının kontrolündedir
USB’den farklı bağdaştırıcı kullanır
IEEE 1394 olarak da bilinir ve 2 standardı vardır
 1394a 400 Mbps, 1394b 800 Mbps hızında çalışır
 Seri SCSI standardına dayanmaktadır
 Dijital video alanına halen FireWire hakimdir
FireWire
USB
FireWire Bağlayıcılar
 6 Pin Bağlayıcı
 Çoğunlukla bilgisayarlarda olan ve yaygın olandır
 USB'ye benzer olarak, cihaza güç sağlayabilme yetisindedir
 4 Pin Bağlayıcı
 Çoğunlukla taşınabilir bilgisayar ve kamera vb aygıtlarda kullanılır
 Cihaza güç sağlamaz
FireWire Kablolar ve Bağlantı
 Aygıtlar bir Hub’a ya da zincirleme olarak birbirine bağlanabilir
 Bus-mastering yapabilirler
 63 aygıta kadar bağlantı desteği vardır
 En fazla kablo uzunluğu 4.5 m’dir
Tür
Hız
Bağlayıcı
Uzunluk
FireWire 400
400 Mbps
4 / 6 Pin
4,5 m
FireWire 800
800 Mbps
9 Pin
10 m
FireWire S1600
1.6 Gbps
9 Pin
10 m
FireWire S3200
3.2 Gbps
9 Pin
10 m
Güncellendi
FireWire Enerjisi
 30 volt ve 1.5 amper, yani 45 Watt’a kadar destek verir
 USB tarafından sağlanabilenden (2.5 Watt) çok daha fazladır
FireWire Aygıtların Yüklenmesi
 Ek adaptörler veya aygıtlar için aygıt sürücüsü yoktur
 İşletim sistemi aygıta IEEE 1394 standardına göre bağlanır
 Yalnızca takın:
 Video kameralar
 Yazıcılar
 Harici sürücüler
Özelleşmiş Diğer I/O Portları
 Seri Port, Paralel Port, USB ve FireWire genel I/O portlarıdır
 Bir çok aygıt tarafından kullanılabilirler
 Bunun dışında özelleşmiş I/O portları vardır
 Klavye ve fare bağlantıları (Mini DIN)
 Ekran kartı çıkışları / Monitör bağlantıları (VGA, DVI)
 Analog ve dijital ses girişleri ve çıkışları (Audio Jack, SPDF)
 Ses ve görüntü aktarımına yönelik özel bağlantılar (Coax)
 Ağ ve telefon aygıtları için bağlantılar (RJ45, RJ11)
 Özelleşmiş I/O portları,
diğer derslerin ilgili
bölümlerinde ele
alınmaktadır
Genel Port Sorunları
 Tüm portlarda geçerli olan sorun giderme adımları vardır
 İlk kontrol sorunun portta mı, aygıtta mı olduğunun tespitidir
 Çalıştığından emin olduğunuz bir aygıtı şüpheli porta takın
 Çalıştığına emin olduğunuz bir porta şüpheli aygıtı takın
 Eğer port sorunlu ise 3 temel kontrol vardır
 CMOS’u kontrol edin; aygıt kapalı mı?
 Aygıt yöneticisini kontrol edin; aygıt
devre dışı bırakılmış mı?
 Portta, portun çevresinde veya fişte
fiziksel bir hasar mevcut mu?
Fiziksel Port ve Fiş Hasarları
 Devamlı cihaz takılıp çıkarılması fiziksel bozulmaya neden olur
 Bazı fiş hasarları giderilebilir veya telafi edilebilir
 Eğilmiş pinler cımbız yardımı ile düzeltilebilir
 Alternatif fişler veya yuvalar kullanılabilir
 Port hasarları için genellikle lehimleme müdahalesi gerekir
I/O: Giriş / Çıkış Aygıtları
 Giriş aygıtları
 Klavye ve Fare
 Tarayıcılar
 Dijital ve Web Kameralar
 Biometrik Aygıtlar
 Dokunmatik Ekranlar
 Barkot Okuyucular
 Çıkış aygıtları
 Ekran Kartları ve Monitörler
 Yazıcılar
 Çıkış aygıtları ilgili derslerde ayrıntılı şekilde incelenmektedir
 Bu derste sadece genel giriş aygıtlarını inceleyeceğiz




Klavyeler
Veri girişi olarak kullanılan en eski ve halen en birincil yoldur
Windows herhangi bir klavye için gerekli temel sürücüleri
mükemmel bir biçimde barındırır
Sadece bazı özel tuşlar barındıran klavyeler sürücü gerektirir
USB arabirimini kullanan klavyeler için CMOS’dan USB klavye
desteğinin etkinleştirildiğinden emin olun




Klavye Yapılandırması
Standart bir klavyede yapılandırılacak çok fazla bir şey yoktur
Gereken tek yapılandırma aracı klavye kontrol panelidir
Bu araç, yineleme gecikmesi ve
imleç yanıp sönme hızını
değiştirmenize olanak verir
Klavye üreticilerinin sağladığı
ek programlar denetim masasında
bu klavye yapılandırma aracına
ek sekmeler açabilirler
Klavye Sorunları
 Bulundukları yerden kaynaklanan 3 temel problem oluşur
 Sıvı döküntülerinden oluşan lekeler
 Fiziksel hasar
 Aşırı kirlenme
 Dökülen sıvıların temizlenmesi çok zor ve bazen de imkansızdır
 Ağır bir nesnenin üzerine düşmesi gibi bir durumda da fiziksel
hasar meydana gelebilir; tuşlar veya basma düzeni bozulabilir
 Her iki durumda da klavyeyi değiştirmek en mantıklı çözümdür
 Klavye bakım onarım faaliyetlerinin en büyük riski; yeni bir
klavye almaya mecbur kalmaktır






Klavye Yüzeyinin Temizlenmesi
Tuşlar arasındaki kiri temizlemek için ıslatılmış kumaş kullanın
Su işe yaramazsa kumaşın üzerine bir miktar kolonya damlatın
İnatçı kirler için izopropil alkol de kullanılabilir
Klavye temizliği kullanım rahatlığınızı
direkt etkileyecek bir faktördür
Ayrıca temizlenmemiş klavye
enfeksiyon kapmak için idealdir
Özellikle başka birisinin kullandığı
klavyeyi kullanacaksınız öncelikle
temizliğini yapın





Klavye Tuşlarının Altının Temizlenmesi
Tuşların arasında ve altındaki kirleri temizlemek daha zordur
İlk olarak çöpe yakın bir yerde basınçlı hava ile başlayın
Bazı tuşların basımında problemler varsa sökmeniz gerekebilir
Küçük bir tornavida yardımı ile tuşları yerinden çıkarabilirsiniz
Tuşları takıp çıkarırken dikkatli olun; onları kırabilirsiniz




Klavyenin İçinin Temizlenmesi
Genellikle klavyenin üzerine sıvı dökülmesi durumunda gerekir
Klavyeler, tuşlara basıldığında elektriksel bağlantılar yapan
plastik katmanlardan imal edilmişlerdir
Vidaları sökün ve nazikçe plastik katmanları ayırın
Nemli bir bezle katmanları temizleyin ve katmanlar kuruduktan
sonra her şeyi yerine geri takıp vidalayın
Fare
 Bilgisayar fare olmadan da kullanılabilir, ancak zordur
 Windows ile birlikte bütün standart fareler için sürücüler gelir
 Ekstra tuşları olan gelişmiş fareler için özel sürücüler vardır
 Denetim masasında bir fare kontrol paneli vardır
 Hız, ivmelenme, çift tıklama hızı gibi özellikleri ayarlanabilir
 Genel olarak, iki tip fare teknolojisi vardır
 Toplu Fare: Yuvarlak bir top kullanır
 Optik Fare: Lazer veya LED'ler ve bunların
hareketini takip eden kameralar kullanır





Toplu Farelerin Bakımı
Toplu fare ile ilgili sorun zamanla topun kirle kaplanması ve
topa değen iç silindirlere kir birikmesidir
Eğer ekranınızdaki cisimleri seçebilmek için çok fazla çaba
harcıyorsanız, farenizi temizleme zamanınız gelmiş demektir
Bir toplu farenin içine ulaşabilmek için, onu ters çevirin ve
topun üzerindeki koruyucu kapağı kaldırın
Aygıta zarar vermeden
kiri silindirlerden metal
olmayan bir şeyle kazıyın
Farenizin topunu her
2 - 3 ayda bir temizleyin




Optik Farelerin Bakımı
Temizlenmeye nadiren ihtiyaç duyarlar
Eğer ekranda fare imleci anlamsız atlamalar yapıyorsa lazer ve
LED’in gözlerini bir bezle temizleyin
Bu duruma gözün önüne gelen bir toz parçası sebep olabilir
Eğer bir optik fare temizlenmesine rağmen ekranda sürekli,
saçma ve süratli işlemler yapmaya başladıysa, fareyi değiştirin
Tarayıcılar
 Kağıt üzerindeki her türlü baskının dijital kopyasını çıkartırlar
 Fotoğraf negatiflerinden tarama yapan ileri tarayıcılar vardır
 Tüm tarayıcılar aynı mantıkla çalışırlar
 Taranacak doküman cam tarama yüzeyine yerleştirilir
 Kapak kapatılır ve ilgili yazılım çalıştırılır
 Bu işlevi tarayıcı üzerindeki bir düğme de başlatabilir
 Tarayıcı dokümanı okuyabilmek için camın
altından bir uçtan diğer uca parlak bir ışık geçirir




Tarayıcılar ve TWAIN Sürücüler
Windows işletim sisteminde bir çok tarayıcı genel olarak
TWAIN sürücü kullanır; özel bir adı olmayan teknoloji demektir
Genellikle fotoğraf işleme yazılımlarının Import (İçeri Aktarma)
menüsünün altında TWAIN sürücüsü erişimi yer alır
Bir çok tarayıcı ile birlikte yine
TWAIN sürücüsünü kullanan
özel tarama yazılımları gelir
Bu arayüzler yardımı ile
dokümanın çözünürlüğünü
ve daha birçok tarama
parametresini ayarlayabilirsiniz





Tarayıcı Nasıl Seçilmelidir
Çözünürlük: Her inç başına düşen nokta sayısı (dpi)
Renk Derinliği: Renk için kullanılan bit sayısı (8, 16, 24, 36, 48)
Gri Derinliği: Gri gölgeler için kullanılan bitler (8, 16)
Bağlantı Türü: Genel olarak USB ya da FireWire
Tarama Hızı: Saniye
Çözünürlük, Renk Derinliği ve Tarama Hızı
 Tarayıcı taranan dokümanı nokta kümeleri haline getirir
 Maksimum nokta sayısı dokümanın ne kadar kaliteli
kopyalandığını ve ne kadar net görüneceğini belirler
 Çözünürlük terimini tarama genişliğini ifade etmez
 2400x2400 dpi’dan düşük tarayıcılar önerilmez
 Derinlik her bir noktanın kaç bitlik bilgi içereceğini belirler
 Modern tarayıcıların 24 bit, 36 bit ve 48 bit’lik seçenekleri vardır
 Tarama hızı genellikle tarama kalitesi ve bağlantı ile orantılıdır






Kurulum ve Tarama İpuçları
Çoğunlukla USB ve FireWire arabirimini kullanırlar
USB arabirimi için aygıtı takmadan önce sürücüyü yükleyin
Mümkün olan en yüksek kaliteye ayarlayın
Kalite ayarlarını RAM boyutu ve işlemci hızınıza göre yapın
Camın temizliğine özen gösterin
Tarayıcıyı taşırken ışık aparatının kilidini takmayı unutmayın
Dijital Kameralar
 Dijital kameralar eski film teknolojisine benzerler
 Filmlerin yerini dijital depolama birimleri almıştır
 En yaygın kullanılan taşınabilir ortam SD hafıza kartlarıdır
 Bir çok hafıza kartı türünü kullanabilirler
 Bazı modellerde hafıza kartları çıkarılıp okuyuculara takılabilirler
 Genellikle bilgisayar bağlantısı için üzerinde USB veya FireWire
portları mevcuttur
 Bu portlar kamera açık iken
hafıza kartından okuma
yapılmasına olanak tanır
 Bu açıdan bir nevi kart okuyucu
gibi de kullanılabilmektedirler




Kamera Depolama Ortamı
Hafıza kartları, A+ eğitiminde başka bir dersin konusudur
Bu kartların kapasiteleri 64 MB ile 8 GB arasında değişmektedir
Bu kartlar üzerindeki veri fotoğraf makinesinin bağlantısı
üzerinden alınabileceği gibi özel kart okuyucu ile de alınabilir
Genellikle taşınabilir bilgisayarların üzerinde yerleşik kart
okuyucular bulunmaktadır
Kamera Özellikleri
 MegaPixel
 Görüntü yakalayabilme kabiliyetini belirten sayısal değerdir
 Daha yüksek megapiksel değeri ile çekilen görüntü, daha yüksek
çözünürlükte olacaktır
 2 MegaPixel : 4 x 6 inç fotoğraflar üretir
 5 MegaPixel : 8 x 10 inç fotoğraflar üretir
 Zoom / Yakınlaştırma
 Asıl olanı, lensler ile yapılan optik
yakınlaştırmadır
 Yazılımsal olarak yapılan “digital zoom”
görüntü kalitesini bozacaktır
Dijital Kamera Bağlantı Sorunları
 Kablolar
 Dijital kameraların, bilgisayara takılıp çıkartılma oranı çok yüksektir
 Aşırı kullanım sebebiyle bağlantı kabloları çok sık bozulabilir
 Batarya
 Dijital kameralar USB ve FireWire arabirimi kullansalar da, genellikle
veri yolundan güç çekmezler
 Bataryası veya AC güç girişi olmayan kameralara bağlantı yapılamaz
 Kamera Modu
 Bazı kameralar açık ve kablo ile
bağlı olsalar dahi görünmezler
 Üzerindeki özel bir düğme ile
aktarım moduna alınması gerekebilir








Web Kameralar
Aslında bilgisayar kameraları daha doğru bir tabirdir
Genellikle internet etkileşimi için kullanılırlar
Digital kameralardaki çözünürlük kavramları aynen geçerlidir
Çok yüksek çözünürlükler bant genişliği
engeline takılır
Diğer bir önemli özellik “Frame Rate”
yani saniyede çekilen kare sayısıdır
İdeali 30 kare olmakla birlikte, daha yüksek
frame oranı daha akıcı görüntü sunar
Bazı modellerinde mikrofon da yer alır
İnsan hareketini izleyen ileri düzey web
kameraları da bulunmaktadır




Web Kameraların Yapılandırılması
Webcam’lerin neredeyse tamamı USB arabirimini kullanır ve
USB yüklemesi ile ilgili talimatlar aynen geçerlidir
Genellikle beraberinde özel bir yazılımla gelirler
MSN gibi popüler iletişim yazılımları ile de test edebilirsiniz
Web kamerasını aynı anda sadece 1 yazılım kullanabilir
Biometrik Aygıtlar
 Biometrik aygıtlar, insanın gerçek fiziksel ve davranışsal
özelliklerini tanıma amaçlı sistemlerdir
 Parmak izi, göz retinası ve ses tanıma sistemleri
 Bilgisayarlar biometriği genelde güvenlik amacıyla kullanırlar
 Örneğin Microsoft parmak izi tarayıcı, Windows işletim sisteminde
kullanıcı adı ve şifrenin yerine geçen bir USB aygıtıdır
 Güvenliğin yanı sıra tanımlama işlevleri de gerçekleştirirler
 Sesin tanımlanıp yazıya dönüştürülmesi işlemleri…
Barkot Okuyucular
 Barkot okuyucular, standart UPC kodlarını okurlar
 UPC: Universal Product Code / Evrensel Ürün Kodu
 Değişik tipte barkot okuyucular vardır
 Kalem tipi, el tipi, sabit konumlu
 Eski tip okuyucular seri port kullanıyordu; ancak yaygın olarak
tüm barkot okuyucular USB veya PS/2 arabirimini kullanır
 Özel bir sürücü veya yazılım yoktur; çok basit olarak klavye gibi
çalışır; kodların karşılığı olan karakterleri gönderirler
Dokunmatik Ekranlar
 Yüzeyinde alıcılar bulunan bir monitördür
 Alıcı, monitöre dokunma noktalarını ve temas süresini yakalar
 Bu temas genellikle parmak veya özel bir kalem ile olabilir
 Bu temas, bir fare tıklaması olarak değerlendirir
 Çoğu durumda seri çift temas, çift fare tıklaması yerine geçer
 Geleneksel fare/klavye girişinin uygulanmasının imkansız
olduğu ya da pratik olmadığı yerlerde kullanılırlar
 Danışma Ofisleri
 PDA’lar
 Satış Noktaları
 Tablet PC’ler
Kablosuz I/O Bağlantıları
 Bilgisayarlarda çeşitli kablosuz bağlantı tipleri kullanılır
 IrDA / Kızılötesi
 Radyo dalgaları
 Bluetooth / Kısa mesafe radyo dalgaları
 Kablosuz bağlantılar, başka bir eğitimin konusu olmakla
beraber, bu bağlantıları kullanan temel I/O aygıtları vardır
 Yoğun olarak klavye, fare ve kulaklıklar tarafından kullanılır





Kablosuz I/O Aygıtlarının Yapılandırılması
Bu aygıtların hem kendileri, hem de bağlantı arayüzleri
çoğunlukla kendinden ayarlıdır; tak ve çalıştıra uyumludur
En önemli işlem aygıtların alıcılar ile iletişiminin kurulmasıdır
Kablosuz klavye ve farelerin üzerinde algılama butonları vardır
Bu aygıtlar için enerji beslemesi
genellikle pil ile yapılır
Kullanmadığınız zamanlarda
pillerin daha uzun dayanması
için aygıtı üzerindeki butondan
kapatmanız gerekir
KVM Switch
 Birden fazla bilgisayar için tek bir klavye, fare ve monitör
kullanılmasının mümkün kılan aygıtlardır
 KVM: Keyboard / Video / Mouse
 Özellikle sunucu kabinlerindeki çok sayıda bilgisayar kasasının
yönetiminde sıklıkla kullanılır
 Monitörler arasındaki geçiş, eski
modellerde kutu üzerindeki bir
anahtarla, daha yeni modellerde
ise klavye ile yapılır
 Yerel erişimin yanında IP tabanlı
olarak uzaktan erişim sağlayan
modelleri de vardır
Yeni Eklendi
Giriş Aygıtları Özet
Girdi Aygıtı
Açıklama
Klavye
Metin, numara ve bazı özel karakterlerin girişini sağlar, genel standardı 101 tuşludur, PS/2,
USB ve Bluetooth arabirimlerini kullanır
Fare
2 boyutlu olarak görsel arayüz üzerinde kontrol sağlar, en az 2 veya daha fazla butona ve
tekerleklere sahip olabilir, toplu ve lazer modelleri vardır, PS/2, USB ve Bluetooth kullanır
KVM Switch
2 ya da daha fazla bilgisayarın bir klavye, fare ve ekran ile kontrol edilmesini sağlar
Dokunmatik Ekran
Parmak veya özel kalem dokunuşlarını algılayan özel monitörlerdi, daha çok PDA ve
Tablet PC’lerde kullanılır
Dijital Kamera
Elektronik görüntü sensörü ile fotoğraf ve video çekilmesini ve bilgisayar aktarılmasını
sağlar, ayrı bir aygıt olabileceği gibi PDA veya cep telefonlarına entegre de olabilir
Web Kamerası
Kullanıcılarının görüntülerini bilgisayarlar üzerinden internet ortamında yayınlamakta
kullandıkları kameralardır; çoğunlukla USB ve FireWire arabirimini kullanırlar
Mikrofon
Analog ses kaynaklarından gelen sesi dijital dönüştürerek bilgisayar ortamına aktarır
Biometrik Aygıtlar
İnsanların fiziksel özelliklerini algılayan ve bunları dijital ortama aktıran aygıtlardır, en
yayın kullanılan biometrik aygıt USB parmak izi okuyucularıdır
Barkot Okuyucu
Özel çizilmiş anlamlı kodlarda bulunan verileri okuyup klavye girdisi gibi bilgisayar
ortamına aktaran lazer okuyucularıdır
MIDI Aygıtları
Müzik klavyelerini gibi bilgisayara bağlanabilen ses aygıtlarıdır.
Kaynakça
• Yrd. Doç. Dr. Ulaş MATİK, Uzaktan Eğitim Ders
Notları, KBÜ (2013).
• A+ Bilgisayar, Teknik Eleman Eğitim Notları,
2008.
EMYO
Bülent Ecevit Üniversitesi
Kdz. Ereğli Meslek Yüksekokulu
108
Teşekkür Ederim
Sağlıklı ve mutlu bir hafta
geçirmeniz temennisiyle, iyi
çalışmalar dilerim…
EMYO
Bülent Ecevit Üniversitesi
Kdz. Ereğli Meslek Yüksekokulu
109
Download

Ders Adı - Kdz. Ereğli MYO - Bülent Ecevit Üniversitesi