Kıbrıs Vakıflar İdaresi
KURUMSAL ARKAPLAN RAPORU II
Doğu Akdeniz Üniversitesi
Kıbrıs Vakıflar İdaresi Yeniden Yapılandırma Projesi kapsamında proje ortakları olan TEPAV
ve Doğu Akdeniz Üniversitesi tarafından bir iş bölümü çerçevesinde iki adet kurumsal arka
plan raporu hazırlanmıştır. Bu rapor Doğu Akdeniz Üniversitesi tarafından hazırlanmıştır ve
projenin diğer ortağı olan TEPAV tarafından hazırlanan Kurumsa Arkaplan Raporu I ile
birlikte okunmalıdır. Raporların amacı Strateji Belgesine girdi oluşturmaktır.
18.08.2014
Prof. Dr. Cem TANOVA
Doç. Dr. Mustafa TÜMER (Proje Koordinatörü)
Doç. Dr. Eralp BEKTAŞ
Doç.Dr. İlhan DALCI
1
2
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER ..................................................................................................................3
Vizyon- Misyon .................................................................................................................6
Vakıflar İdaresi’nin Vizyonu ..........................................................................................6
Vakıflar İdaresi’nin Misyonu ..........................................................................................7
SWOT (GZFT – Güçlü, Zayıf, Fırsatlar, Tehditler) Analizi................................................8
Kurumlar için SWOT analizinin iki önemli faydası vardır ..............................................8
Güçlü Yönler – Zayıf Yönler .............................................................................................9
Güçlü Yönler ..................................................................................................................9
Zayıf Yönler ................................................................................................................. 10
Fırsatlar – Tehditler.......................................................................................................... 11
Fırsatlar ........................................................................................................................ 11
Tehditler ....................................................................................................................... 11
Kurumsal Yönetişim ........................................................................................................ 13
Daha İyi Kurumsal Yönetişim için Öneriler .................................................................. 16
A. Siyasi Model ......................................................................................................... 17
B. Sosyal Model ........................................................................................................ 18
C. Sosyal ve Siyasi Model ......................................................................................... 18
D. Vakıflar meclisi (Federasyonu) ve Sivil toplum Örgütleri Modeli .......................... 18
E. İki Bacaklı Model (Denetim ve İcracı Yönetim Kurulları) ..................................... 19
Görev Süreleri .............................................................................................................. 20
Yönetişim, Denetim, Saydamlık ve Hesap Verebilirlik Kavramları............................... 21
İnsan Kaynakları Yönetimi .............................................................................................. 25
Etkili İnsan Kaynakları Yönetiminin KVİ’nin Yönetiminde Önemi .............................. 25
İnsan Kaynakları Yönetimi ile İlgili Mevcut Veriler ..................................................... 26
Örgüt Şeması ............................................................................................................ 26
Kadrolar.................................................................................................................... 27
Dolu Kadrolar ile ilgili Bilgiler (2009) ...................................................................... 27
Boş Bulunan Kadrolar (2009) ................................................................................... 28
2009 ile 2014 Personel Durumunun Karşılaştırılması ................................................ 29
Personelin Eğitim Durumu ........................................................................................ 30
3
Bütçede Personel ile İlgili Giderlerin İncelenmesi ..................................................... 30
Bütçede Giderler İçinde Personel Giderlerinin Payı................................................... 31
Personel Bilgileri ...................................................................................................... 32
Personel Planlaması .................................................................................................. 37
İş Analizi .................................................................................................................. 37
Görev/iş tanımı ve İş gerekleri .................................................................................. 38
Personel temini için uygulanacak yöntemler.............................................................. 39
Personel seçimi için prosedürler: .................................................................................. 39
Eğitim planlaması ..................................................................................................... 40
İhtiyaç analizi: .......................................................................................................... 40
Eğitim yöntemleri......................................................................................................... 41
Uzman adaylarının eğitimi (Kariyer Meslekler) ........................................................ 42
Bilgi ve Belge Yönetimi............................................................................................ 44
E- evrak sistemine geçilmesi ..................................................................................... 44
Uygulama için Öneriler ............................................................................................. 45
İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi.................................................................................. 48
Müfettiş Görevlendirilmesi ........................................................................................... 50
Mülakatlar .................................................................................................................... 54
Mülakat Sonuçları ..................................................................................................... 54
Kurumun yönetsel avantajları ....................................................................................... 54
Yönetsel Sorunlar: ........................................................................................................ 54
Mülakatlarda Dikkat Çeken Yorumlar .......................................................................... 55
Evkaf’ın Rolü İle İlgili Genel Değerlendirme ............................................................... 57
Çalışanların Görüşleri Anketi Değerlendirmesi ................................................................ 58
Örgütsel Adalet ............................................................................................................ 58
İş tatmini ...................................................................................................................... 61
Çalışanlarca tespit edilmiş Başlıca Sorunlar ..................................................................... 77
MALİ TABLOLAR ANALİZ YAPILABİLİRLİK DENETİM RAPORU ....................... 82
Denetim Raporu ........................................................................................................... 82
Denetim Programı ........................................................................................................ 83
Denetim Faaliyetleri ..................................................................................................... 89
Sistem Analizi .............................................................................................................. 91
Hasılat Döngüsü Denetimi ............................................................................................ 94
Harcamalar Döngüsü Denetimi ..................................................................................... 98
4
Banka ve Kasa Denetimi ............................................................................................ 101
Duran Varlıkların Denetimi ........................................................................................ 104
Mülhak Vakıflar Hesaplarının Denetimi ..................................................................... 107
Mali Denetim Sonuç ve Öneriler ................................................................................ 108
VAKIFLAR İDARESİ 2009-2012 YILLARI ARASI BÜTÇE DEĞERLENDİRME
RAPORU ....................................................................................................................... 114
Giriş ........................................................................................................................... 114
2009 ve 2010 Yıllarının Gerçekleşen Bütçe Kalemlerinin Değerlendirilmesi .............. 115
2009 ve 2010 Yılları Bütçe kalemlerinin Karşılaştırmalı Analizi ................................ 115
2009 ve 2010 Yıllarında Gelir ve Gider Kalemlerinin Dikey Yüzde Analizi ............... 128
2010 ve 2011 Yıllarının Gerçekleşen Bütçe Kalemlerinin Değerlendirilmesi .............. 140
2010 ve 2011 Yılları Bütçe kalemlerinin Karşılaştırmalı Analizi ................................ 140
2010 ve 2011 Yıllarında Gelir ve Gider Kalemlerinin Dikey Yüzde Analizi............ 142
2011 ve 2012 Yıllarının Gerçekleşen Bütçe Kalemlerinin Değerlendirilmesi .............. 151
2011 ve 2012 Yılları Bütçe kalemlerinin Karşılaştırmalı Analizi ............................. 151
2011 ve 2012 Yıllarında Gelir ve Gider Kalemlerinin Dikey Yüzde Analizi............ 152
Gelir ve Gider Kalemlerinin Eğilim Yüzdeleri............................................................ 162
BÜTÇE KONTROLU İÇİN SONUÇ ........................................................................ 177
5
Vizyon- Misyon
Bir kurumun başarısında yatan en önemli faktörler arasında vizyon ve misyon yer
almaktadır.
Vizyon, kurumun ulaşmak istediği amaç ve hedefleri ifade eder.
Misyon ise belirlenen amaç ve hedefler üzerinde odaklanmış bir görev duygusudur.
Organizasyon başarı için vizyon tek başına yeterli değildir. Çok çalışma, sabır, kararlılık,
fedakârlık, planlı ve sistematik hareket etme ve benzeri değerlerin kurumda mevcut olması
gerekir. Misyon olmadan bu tür değerlerin ve inançların varlığından söz edilemez.
Bir kurumda yerleşik değerler ve inançlar kurum kültürünü oluşturur.
Kurumların başarıya ulaşması için yönetim alanında bazı evrensel ilkelerin ve değerlerin
benimsenmesi ve bu değerlerin kurumda kurumsallaşması gerekir. En başta, kurumda
insan olarak tüm çalışanlara değer verilmesi, hizmet edilenlere en iyi ve kaliteli hizmetin
sunulmasının amaçlanması, ekip çalışmasına önem verilmesi, doğanın ve çevrenin
kirlenmemesi için özen gösterilmesi, sosyal sorumluluk anlayışının mevcut olması gerekir.
Aşağıda verilen KVİ Vizyon ve Misyon ayrıntıları üst ve orta düzey yönetim ile
geçmiş dönemlerde Yönetim Kurulu başkanlığı ve Genel Müdürlük yapmış kişiler ile
yapılan ortak toplantıda tartışılmış ORTAK karar olarak ortaya çıkmıştır.
Vakıflar İdaresi’nin Vizyonu
1) TOPLUMA KATKISI
OLAN,
TOPLUM
TARAFINDAN SAYGIN VE
GÜVENİLİR BİR KURUM (MARKA) OLMAK
2) TOPLUMSAL HEDEFLERE YÖNELİK YARDIMLAR PRENSİP EDİNMEK
(HAYIR İŞLERİ)
6
3) ÖZERK BİR KURUM OLMAK (SİYASİ OLMAKTAN ÇIKMAK)
4) AHKȂMÛL EVKAF KURALLARININ VİZYON OLMASI
Vakıflar İdaresi’nin Misyonu
1) VAKIFLARI AMAÇLARINA UYGUN YAŞATMAK
2) VAKIF KÜLTÜRÜNÜ YAYMAK
3) VAKIF MALLARINI TOPLUMUN HİZMETİNE SUNMAK
4) TOPLUMDA VAKIF BİLİNCİ YAYGINLAŞTIRMAK
7
SWOT (GZFT – Güçlü, Zayıf, Fırsatlar, Tehditler) Analizi
SWOT
(GZFT)
analizi
bir
kurum
veya
kuruluşun
ve
bulunduğu
çevrenin
değerlendirilmesinde kullanılan bir planlama ve organizasyon aracıdır.
Bir kurum veya kuruluşun iç ve dış çevresinin değerlendirilmesinde kullanılan bir analiz
tekniğidir. SWOT (GZFT) analizi “Planlama yaparken”, “Sorun tanımlamada” ve
“çözümlemede”, “Strateji oluştururken” ve “Analitik kararlarda” kullanılır.
SWOT (GZFT) Analizi, bir planın geliştirilmesi veya bir sorunun çözümü amacıyla, bir
kurumun veya durumun güçlü yanlarını belirleyerek bunları en uygun fırsatlarla eşleştiren,
zayıf ve tehdit edici yönleri azaltmayı hedefleyen sistematik bir planlama (stratejik
planlama) aracıdır.
Kurumsal yapının bir takım kriterlere tabi tutularak incelenmesi teknikleri, modern iş
yönetiminin elinden düşmeyen araçlarıdır.
Bu sayede o kurumun şu anki durumu, doğru işleyip işlemediği kolaylıkla belirlenmiş olur.
Kurumlar için SWOT analizinin iki önemli faydası vardır
Birinci fayda, kurumun şu anki mevcut konumunun ne olduğunu net şekilde ortaya
dökmesidir. S ve W harfleri olarak ifade edilen analizin ilk kısmı, bu durumun yani
kurumun güçlü ve zayıf yönlerinin, olumlu-olumsuz iş akışı ya da performansının
belirlenmesi, o kuruma "kendisini bilmesi" gibi önemli bir edinim ve bilgi sağlar.
O ve T harfleri ile belirtilen analizin ikinci bölümü ise daha çok dışsal etkileri, piyasadaki
oluşumu, kurumun burada olası fırsat ve tehditlere karşı "ne yapabileceğinin" bir analizidir.
Yani ikinci kısım, şu anı değil, gelecekteki olası gelişmelere yönelik bir durum
değerlendirmesini içerir, bu açıdan biraz daha tahmine ve öznel verilere dayanır.
8
Bu anlamda SWOT Analizi, 4 kapsamı içeren 2 yönlü (hem iç hem dış) bir analiz
tekniğidir.
SWOT analizi, birbirinden bağımsız ve farklı analizlerle beslenen büyük bir ırmak gibi
olmalıdır.
Ne kadar çeşitli ve yüksek hacimli bilgi ve veri akıtan analizler devreye sokulup kapsamlı
veriler elde edilebilirse, SWOT analizinde oluşacak sonuçlar da çok daha net olacak,
kurum yöneticilerine şu an ve gelecek için daha net öngörüler ve sağlıklı bir perspektif
kazandırabilecektir.
Aşağıda verilen KVİ Güçlü – Zayıf Yönler ile Fırsatlar – Tehditler üst ve orta düzey
yönetim ile geçmiş dönemlerde Yönetim Kurulu başkanlığı ve Genel Müdürlük
yapmış kişiler ile yapılan ortak toplantıda tartışılmış ORTAK karar olarak ortaya
çıkmıştır.
Güçlü Yönler – Zayıf Yönler
Güçlü Yönler
1) ULUSLARARASI STATÜDE TANINIRLILIK
2) TAŞINMAZ MAL VARLIĞI
3) KIBRIS TÜRKÜ’NÜN EN ESKİ VE TARİHİ KURULUŞU
4) AHKȂMÜL EVKAFA BAĞLI OLMAK
5) FİNANSAL YETERLİLİK
6) ANAYASAL BİR KURUM OLMASI
9
7) İKTİSADİ VE SOSYO EKONOMİK FAALİYETLERDE ÖNCÜLÜK VE
TECRÜBESİ
8) ÇALIŞANLARIN AİDİYAT DUYGUSU
Zayıf Yönler
1) KURUMSAL
YAPI
POLİTİKALARI,
(KARAR
MEKANİZMALARI,
DENETİM
VE
PERSONEL
GÖZETİM,
TERFİ
KURALLARIN,
PROSEDÜRLERİN YETERİNCE GELİŞMİŞ OLMAMASI)
2) STRATEJİ VE STRATEJİK PLANLAMA YETERSİZ
3) EMLȂK ENVANTER KAYITLARININ YETERLİ OLMAMASI, EMLȂK
VARLIĞININ MALİ DEĞERLERİNİN BİLİNMEMESİ
4) 1974 SONRASI VAKIF MALLARININ EROZYONA UĞRAMASI
5) İŞTİRAKLERDE SÖZ SAHİBİ OLUNMAMASI
6) HAYIRSEVERLİKTE İHMALLER
7) GÜNEYDEKİ EMLȂK ENVANTERİNİN KAYITLARININ OLMAMASI
8) HALKLA İLİŞKİLER
9) MESLEK (HİZMET) İÇİ EĞİTİM VE GELİŞTİRME
10) DİN İŞLERİ DAİRESİ İLE KOORDİNASYON VE İŞBİRLİĞİ
10
Fırsatlar – Tehditler
Fırsatlar
1) KÜLTÜREL MİRAS
2) ADADA ANTLAŞMA (BARIŞ) OLMASI
3) ADANIN EN BÜYÜK EMLAK POTANSİYELİNE SAHİP OLMAK
4) ULUSLARARASI ALANDA İŞBİRLİĞİ VE TANINIRLIK
5) YATIRIM FIRSATLARI (MÜSAİT ARAZİLER)
6) ADAYA GELECEK SU PROJESİ
7) NÜFUS ARTIŞI
8) BİLGİ VE DENEYİM BİRİKİMİ (EMEKLİLİER CEMİYETİ)
9) EN ESKİ VE KÖKLÜ KURULUŞ OLMASI
Tehditler
1) ADADA VARILACAK MUHTEMEL BİR ANTLAŞMANIN VAKIF
HUKUKUNU GÖZARDI ETMESİ
2) SİYASİ ERKE BAĞLI OLMAK
3) DONANIMLI PERSONELDE AZALMA
4) GELİRLERİN AZALMASI
5) MOTİVASYONSUZLUK
6) EROZYONA UĞRAYAN MAL VARLIĞI
11
7) ÖZEL SEKTÖRÜN VAKIF EMLAK STATÜTÜSÜNÜ DEĞİŞTİRMEK
ÇABASI (YASA DIŞI ÇABALAR)
8) EKONOMİK İSTİKRARSIZLIK
9) DİN İŞLERİ İLE OLAN İLİŞKİLER
12
Kurumsal Yönetişim
Kurumları, yasa, tüzük ve insan öğelerinden oluşan ve belli bir amaca hizmet eden sosyal
yapılar olarak tanımlayabiliriz. Bu yapıların amaçlarına yönelik faaliyette bulunmaları ve
hizmet etmeleri ise kurumsal yapıları ve yönetimleri ile yakından ilgilidir. Zaman
sürecinde amaçlarını yerine getirirken birçok farklı sorunlar yaşayan kurumlarla ilgili
olarak, bu sorunların çözümlerine yönelik farklı yaklaşımlar da geliştirilmiştir. Bu
yaklaşımlardan birisi 1970’li yıllarda ortaya konulan ve esas amacı yöneticiler ve sahipler
arasındaki ilişkileri incelemek olan ‘acenta teorisi’, 1990’lı yıllardan itibaren sosyal
bilincin artması ile, kurumlarla paydaşlar arasındaki ilişkileri de kapsayacak şekilde
genişletilerek kurumsal yönetişim adlı bir alt bilim dalı oluşturulmuştur. Kurumsal
yönetişimin temel amacı kurumların, ekonomik, sosyal ve çevresel faktörleri de içine alan
ve sürdürülebilir olan stratejiler izleyerek varlıklarını sürdürmek olarak tanımlanmak
mümkündür. Bu konu ile ilgili Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği gibi
global kurumlar yanında şirketler de kendilerine ait ‘Temel Yönetişim İlkeleri’ni’ ortaya
koymuşlardır.
Bu ilkelerdeki ortak unsurları kısaca;
i-
Yasal ve Ahlaki Yaklaşım
ii-
Ortak Amaç
iii-
Görev ve Yetki Sorumluluğu
iv-
Karar Alma Süreci
v-
Eşitlik İlkesi
vi-
Hesap Verebilirlik ve Saydamlık olarak ifade edebiliriz.
13
Şimdi, projemiz ve KVİ bağlamında bu prensipleri özetle açıklamaya çalışalım. Yukarıda
ortaya koyduğumuz ‘Yasal ve Ahlaki Yaklaşım’ ilkesinin amacı; kurumsal kararların genel
yasa ve Ahkâmül-Evkaf hükümleri yanında toplumun ahlâk değerleri ile de örtüşmesi
gerekliliğini vurgulamaktır. Aksi durum yasal sorunlar yanında kurumun ahlâki
sorumluluklarının da sorgulanmasına neden olacak; ve kurumun toplum nazarında var olan
itibarının sorgulanmasına ve yok olmasına neden olabilecektir.
Kurumsal ortak amaç, bütün paydaşlar tarafından benimsenen ve kabul gören amaçlar
şeklinde tanımlanabilir. Bunun önemi ise paydaşların ortaya koyacağı çabaların
benimsenmesi ve kurumun sürdürülebilir bir yapıya kavuşması ile ilgilidir. Amaçların
ortak olmadığı kurumlarda negatif sinerjilerin oluşması ve paydaşlar arasındaki
problemlerin artması kaçınılmaz olacaktır. Bu durumda olan kurumların paydaş grupları
kendi kişisel çıkarları doğrultusunda hareket edebilecek ve kuruma, bilinçli ya da bilinçsiz
bir şekilde, zarar verebileceklerdir. Bu ise, uzun vadede kurumun yokolma sürecine
girmesine neden olacaktır. Bu nedenle kurumsal ortak amaçlar, kurumların varlığı için
oldukça önemlidir.
Kurumun sevk ve idaresinden sorumlu üst düzey çalışanların, başta yönetim kurulu ve
genel müdür ile diğer yetkililer olmak üzere, görev, yetki ve sorumluluklarının idraki
içerisinde olmaları ve kararları kurumun lehine almaları gerekmektedir. Aksi durumlarda
yukarıda ortay koyduğumuz problemlerin oluşmasına neden olacaktır. Bu konuyla ilgili
olarak üst düzey yöneticileri ve kurum çıkarları arasında bir çıkar çakışmasının
oluşmamasına dikkat etmek faydalı olacaktır.
Kurum ile ilgili karar alma süreçleri kurumu doğrudan etkileyeceğinden bu süreçlerin
kurumu olumsuz etkilememesi için yukarıdaki üç prensibe bağlı kalınmalıdır. Bağlı
kalınmadığı durumlarda pozitif kararların oluşması neredeyse imkânsız olacak ve kurumun
paydaşlar tarafından sorgulanmasına ve yıpranmasına (yıpratılmasına) neden olacaktır.
14
Eşitlik ilkesinin amacı, alınan kararların bütün paydaşların eşit çıkarları gözetilerek
alınmasını, paydaşlar arasında çıkar çatışması yaratılmaması gerekliliğini ifade eden bir
ilkedir. Paydaşlar arasında yaratılacak eşitlik duygusu kuruma sahip çıkılmasına, saygı
duyulmasına ve itibarının artmasına neden olacak ve kurumun toplum nezdindeki değerini
de olumlu etkileyecektir.
İyi kurumsal yönetişim ilkelerinden en önemlilerinden birisi de ‘Hesap Verebilirlik ve
Saydamlık’la’ ilgilidir. Paydaşların, kurumsal bilgilere erişiminin olduğu, hesap sorabildiği
ve hesap verilebilirliğin olduğu kurumlara karşı bağlılığı ve güveni diğer kurumlara göre
çok daha yüksektir. Bu da paydaşların kurumlara sahip çıkmalarına ve onu yüceltmelerine
neden olmaktadır. Bu ilkenin diğer bir avantajı da kurumsal öz disiplini yaratmasına ve
olumlu kararların üretilmesine katkı koymakla ilgilidir.
Konuya bu çerçeveden baktığımızda Kıbrıs Vakıflar İdaresi’nin (KVİ) nasıl bir yapıya
sahip olmasının gerekliliğini daha iyi kavrayabileceğiz. KVİ’nin amacını basitçe, ‘topluma
ait kaynakların toplum yararına, adil ve sürdürülebilir bir şekilde kullanılması’ olarak
tanımlayabiliriz. Kuruma bu tanımsal çerçeveden bakıldığı zaman alınan kararların adil,
toplumu oluşturan bütün bireylere ayni mesafede ve kurumun sürdürülebilirliğini
sağlaması açısından da ekonomik kararlar olması gerekmektedir. Ancak yaptığımız
mülakatlar ve incelemeler sonucunda, üzülerek belirtmeliyiz ki, karar alma süreçlerinde bu
kriterler dikkate alınmamış, bunun sonucu olarak da kurum zayıflamıştır.
KVİ ya da herhangi bir kurumun, yönetime bağlı olarak, karar alma mekanizmasındaki
zayıflıklar
kurumların
önce
zayıflamalarına
sonrasında
ise
çökmelerine
neden
olabilmektedir. İşte bu nedenle, kurumların yukarıda bahsetmiş olduğumuz kurumsal
yönetişim ilkelerini uygulamalarına gerek duyulmaktadır. Bu tanıma uygun düşen bir
kurumsal yapının herhangi bir otoriteden bağımsız olarak, kurum ve paydaş menfaatlerini
koruyan bir yapıda olması gerektiği sonucunu da yukarıdaki ifadelerden çıkarabiliriz.
15
Daha İyi Kurumsal Yönetişim için Öneriler
Çalışmamızın bu bölümünde, KVİ’nin yasa, tüzük, Ahkâmül-Evkaf ilkeleri ve bazı eski
yönetim kurulu başkanları ve genel müdürleri ile yapmış olduğumuz mülakatlar
çerçevesinde KVİ’nin daha iyi bir kurumsal yapıya ve karar mekanizmasına sahip olması
için bazı önerilerde bulunacağız.
Kurumsal yönetimin en temel öğesi ve organı olan Yönetim Kurulu (YK) ile çalışmamıza
devam etmenin doğru olacağı kanaatindeyiz. Yönetim kurulu, yönetimin en üst kademesini
oluşturması bakımından bu organda görev yapacak kişilerin; nitelikleri, görevlendirme
şekli ve görev süreleri oldukça önem arz etmektedir. Sahip olunan nitelik, karar almada
etkinliği sağlarken, görevlendirme şekli de bu organın yapısını dolayısı ile özerkliği
ilgilendiren bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Görev süreleri ise hem özerkliği hem
de kazanılan tecrübeyi etkileyen önemli bir unsur olması nedeni ile üzerinde durulması
gereken bir konudur. Özetle, YK’nun yukarıda belirmiş olduğumuz iyi yönetişim ilkelerini
belirleyen, uygulayan ve denetleyen bir yapıya sahip olması gerektiğini söyleyebiliriz.
Şu anki durum itibarı ile, KVİ Yönetim Kurulu üyelerinin atanması, Vakıflar Örgütü ve
Din işleri Dairesi 73/1991 yasasında da belirtildiği gibi, Başbakanlıkça aday gösterilmeleri
ve Bakanlar Kurulu tarafından onaylanmaları ile gerçekleşmektedir. Bu yöntemle atanan
kişilerin kendilerini atayanlara karşı sorumlu hissedecekleri ve bu makamların telkin, dilek
ya da emirlerini yerine getirmenin kendileri için daha önemli bir görev olduğu kanaatini
taşımaları doğal bir sonuç olarak karşımıza çıkacaktır. Bu durum ise, kaçınılmaz olarak,
ülkemizin temel sorunlarından biri olan, kararların siyasi çıkarlar doğrultusunda
gerçekleştirilmesi sonucunu ya da olasılığını her zaman içerisinde barındıran bir kurumun
ya da yapının oluşmasına neden olacaktır. Bu durumda bahsetmiş olduğumuz temel
yönetişim ilkelerine bağlı kalıp onları uygulamak imkansız bir hal alacaktır. Üzülerek
16
belirtmeliyiz ki, yaptığımız bütün görüşmelerde KVİ’nde de durumun böyle olduğu ifade
edilmektedir.
Yukarıdaki olumsuz teşhisi koyduktan sonra şimdi de bu konuya ilişkin çözüm önerileri
sunmaya çalışalım. Kanımızca burada alternatif modellerin oluşturulması ve bunlar arsında
bir seçim yapılması söz konusu olabilecektir.
A. Siyasi Model
Şimdiki YK yapısı göz önüne alındığında hükümet eden siyasi partilerin güçlü siyasi
etkisini görmekteyiz. Bu nedenle de yukarıdaki bahsetmiş olduğumuz sakıncaların ortadan
kalkması için siyasetle ilişkili ancak güçler ayırımın da var olduğu bir model
kurgulayabiliriz. Buradaki önemli varsayımlardan birisi de siyasiler tarafından, haklı
olarak ortaya atılabilecek, ‘siyasilerin halkın temsilcileri’ olduğu fikrine dayanmaktadır.
Bu argümana göre KVİ halkın malı olduğuna göre halk temsilcilerinin atadığı kişiler
tarafından yönetilmesi oldukça uygun bir karar olarak görülecektir. Ancak, şu anki yapıda
var olan sakınca güçler ayırımının yapılmayarak, yalnızca hükümet eden siyasilerin
kararlarına bırakılmasıdır. Bu durumdan kurtulmanın yolu ise, güçler ayırımını ortaya
koyarak hükümet eden partinin ya da koalisyonun gücünü paylaştırmak ve olası ‘siyasi
çıkar’ odaklı kararları minimize etmektir. Bunu ise YK üyelerinin mecliste temsil edilen
partiler
tarafından
aday
gösterilerek
meclis
tarafından
onaylanması
ile
gerçekleştirilebilecektir. Meclisteki partilere (ilk dört parti) verilecek YK üyeliği kotaları,
hükümet partisine 3, ana muhalefet partisine 2, diğer partilere ise 1’er üyelik hakkı
verilmesi şeklinde olabilir. Böyle bir yapının oluşması alınan kararlarda bir kontrol
mekanizması çalıştırılmasına ve daha doğru kararlar alınmasına katkı koyabilecektir.
17
B. Sosyal Model
Bu modelde siyasi kurumlardan tamamen bağımsız olarak YK kurulunun oluşması ve
kendi başkanını üyeleri arasından seçen bir modeli oluşturmaya çalışacağız. Günümüz
toplumlarında Sivil Toplum Örgütleri (STÖ) oldukça öne çıkmakta ve toplumların
geleceklerini belirlemekte oldukça önemli görevler üstlenmektedirler. Ülkemizde hızla
gelişen yüksek öğrenim kurumlarından da bu konuda faydalanılması olumlu bir gelişme
olabilecektir. Bu çerçeveden bakıldığında, KVİ yönetim kurulu yapısının toplumun önemli
kurumları olan STÖ’ler ve üniversiteler tarafından belirlenmesi (özellikle vakıf
üniversiteleri), kurumun siyasi kaygılardan kurtularak daha etkin çalışmasına katkı
sağlayacaktır. Bununla ilgili olarak, sanayi odası, ticaret odası, esnaf ve sanatkârlar odası
ve vakıf üniversitesi temsilcilerinin oluşturduğu ve başkanını kendi seçen bir model
oluşturulabilinir.
C. Sosyal ve Siyasi Model
Bu modeldeki amaç toplumun bütün taraflarından temsilcilerin olduğu bir yönetim kurulu
oluşturulmasına yöneliktir. Siyasi kesime belli bir kota verilirken, STÖ ve vakıflara da
belli bir kota verilerek toplumun temsiliyetini en geniş bir şekilde sağlanabilecektir.
Türkiye’de uygulanan bu modelde siyasi unsur çoğunluktadır. Ancak bu modelle ilgili
bizim önerimiz, sosyal unsurların, yani STÖ ve vakıflar temsilcilerinin çoğunlukta olması
yönündedir.
D. Vakıflar meclisi (Federasyonu) ve Sivil toplum Örgütleri Modeli
Kurumların bünyelerinde barındırdıkları bilgi birikimleri yanında, toplum adına kurumun
taşımakta olduğu misyon ve vizyonu yerine getirmede çok önemli kararların üretilmesinde
önemli rol oynayan yöneticilerin nitelikleri de çok önem arz etmektedir. Konunun önemi
evkaf yasası olarak da adlandırılan, AHKȂMÜL-EVKAF’da da, mütevelli heyetinin
görevlendirilmesi ile ilgili konularda defalarca atıfta bulunarak vurgulanmaktadır. İşte bu
18
nedene bağlı olarak KVİ’nde görev alacak olan YK üyelerinin de kurumun misyon ve
vizyonunu yerine getirmede etkin olacak niteliklere sahip olması gerekmektedir. Bu
düşünceden yola çıkarak, YK üyelerinin sosyal bilimlerle ilgili eğitim almış olmaları ya da
toplum yararına sosyal faaliyetlerde bulunarak bu konularda deneyim kazanmış olmaları,
kurumun daha etkin ve toplum menfaatini koruyarak sürdürülebilir faaliyet göstermesinde
daha etkili olabilecektir. Yukarıda bahsetmiş olduğumuz olası politik müdahalelere karşı
koyabilmenin yönetim kurulu üyelerinin ekonomik ve sosyal mevkileri ile de ilgili
olabilecektir. Sosyal hayatla birlikte ekonomik güce de sahip olan YK üyeleri, karar verme
süreçlerinde siyasi gaylelerden bağımsız hareket edebilecek ve daha doğru kararlara imza
atabileceklerdir.
Böyle bir YK oluşumunda önde gelen, Ticaret odası, sanayi odası ve Turizm örgütü ve
bunlar gibi kurumlardan yönetim kurulu üyesi atamaları istenebilecektir. Bu kurumlarla
birlikte ülkemizde faaliyet gösteren vakıfların da temsilci atamalarında yetkili kılınmaları
mümkün görünmektedir. Ancak, birçok vakıf olduğundan, sorunlar yaşanmaması ve bu
vakıfların daha etkin kılınması için bir üst çatı oluşturularak (ör: Vakıflar Meclisi ya da
Federasyonu), bu çatının KVİ yönetim kuruluna temsilci göndermesi mümkün
kılınabilecektir. Varsayılan bu yapı, KVİ’nin etkinlik ve verimliliğini artıracağı gibi,
KKTC sınırları içerisinde var olan vakıflar arasında bir sinerji yaratacağından oldukça
fayda sağlayacak bir gelişme olarak görünmektedir.
E. İki Bacaklı Model (Denetim ve İcracı Yönetim Kurulları)
Kâr odaklı işletmelerde işletme sahibi olan hissedarlar gelirlerinde ya da şirket
performansında bir düşüş yaşandığı zaman YK üye ve başkanı dahil, bütün yöneticilerden,
denetim ve gözetim yolu ile, hesap sorma avantajı, şansı ve hakkına sahiptirler ve, bunu da
gerçekleştirirler. Ancak, vakıf kurumlarında yapıları ve amaçları bakımından (mülhak
vakıflar farklı olmakla birlikte) bir hissedar (sahiplik) yapısından bahsedemeyiz. Ticari
19
şirketlere göre çok daha geniş bir paydaş yapısına sahip olmaları ise paydaşların yönetimde
söz sahibi olmamaları nedeni ile herhangi bir gözetim ve denetim işlevini yerine getiremez
ve hesap da soramazlar. Bu nedenlere bağlı olarak vakıf kurumlarında Yönetim Kurulları
daha
serbest
hareket
edebilir,
ve
kurum
faydalarını
maksimize
çabalarından
uzaklaşabilirler. Yaptığımız gözlemlerde KVİ’nin de benzer sorunları yaşadığını teşhis
etmiş bulunmaktayız. Bu nedenle KVİ’ne var olan icracı yönetim kuruluna ilaveten onun
aldığı kararları denetleyen ve tavsiyelerde bulunan bir DENETİM ve DANIŞMANLIK
kurulunun kurulmasını tavsiye edebiliriz. Buradaki temel amaç icracı kurulun alabileceği
yanlış ve olumsuz kararların denetim yolu ile minimize edilmesi ve bu tür kararlardan
kaçındırılmasıdır.
Görev Süreleri
Yönetim kurulu üyelerinin görev süreleri kısaca; karar alma süreçlerinde bağımsızlığı,
etkinliği ve hesap verebilirliği etkilemesi bakımından oldukça önem arz etmektedir. Görev
süresinin uzun ve karar verme sürecinden ve sonucundan bağımsız olması, YK üyelerine
daha bağımsız karar vermelerinde yardımcı olacak bir unsurdur. Görev süresinin siysi
iktidara bağlı olmadığını ve aldığı kararların sonucunu görebilecek kadar, ayni zamanda
hesap verebilecek kadar, YK üyesi olarak kalmayı bilmek, YK üyelerinin bağımsız ve
etkin kararlar almasına yardımcı ya da zorlayıcı olacaktır. Diğer yandan daha uzun süre
görev yapmak, YK üyelerinin kurumu daha iyi tanımalarına, daha doğru teşhis ve karar
üretmelerine ve tecrübe kazanmalarına neden olacağından olumlu bir gelişme olacaktır.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kamu kurumlarında yaşanan çok önemli bir sorun da
alınan kararların hesap verebilirliği ile ilgili olan durumlardır. Ne yazık ki, alınan
kararların birçoğunun sonucu oluşmadan kararları alan kişiler ilgili mevkilerden ayrılmakta
ve özellikle yanlış kararların doğurduğu sonuçlarla ilgili hesap vermemektedirler. KVİ’nde
20
alınan kararların birçoğunun sonuçlarının uzun vadede gerçekleşmesi de bu konu ile
yakından ilgilidir. Bu nedenle YK üyeleri ve başkanın görev sürelerinin siyasi kararlardan
bağımsız olarak belirlenmesi hesap verilebilirlik konularına olumlu etkiler yaratacaktır.
Hesap vereme ya da sorumluluk durumunun oluşması ile alınacak kararlarda YK
üyelerinin tutumları siyasi olmaktan çok rasyonel olan sosyal ve ekonomik kararlar olma
yönünde hızla ilerleyecektir. Bu ise KVİ’nin gerçek görevlerini yerine getirirken
sürdürülebilir olmasını da sağlayacaktır. Bu çerçevede YK üyeleri ve başkanın görev
süreleri, kendi istekleri dışında ayrılmamaları durumunda 7 yıl olarak öngörülebilir.
Yönetişim, Denetim, Saydamlık ve Hesap Verebilirlik Kavramları
Yukarıda da belirtmeye çalıştığımız gibi iyi yönetişim, kurumun sürdürülebilirliğini ve
paydaşların hak ve menfaatlerini koruyan yönetim bütünüdür. Bir kurumun bunu
başarabilmesinin önemli şartlarından bazıları da, denetime açık olmak, hesap verebilirlik
ve saydamlık ilkeleri ile ilgilidir. Ahkâmül-Evkaf da, sorumluluğu yalnızca yönetim kurulu
üyeleri ile sınırlandırmayıp onların aile bireylerine de sorumluluk yükleyerek hesap
verebilirliğin önemini vurgulamaktadır.
KVİ yukarıdaki kavramlar bağlamında değerlendirildiğinde başarılı görünmemektedir.
Kurum denetime açık olmakla birlikte denetim fonksiyonunu yerine getirecek olan birimin
devlet
birimi
olması
ve
denetimleri
düzenli
olarak
gerçekleştirmemesi
(gerçekleştirememesi) nedeni ile bu konuda başarısız görünmektedir.
Saydamlığın en önemli öğelerinden biri olan muhasebe sistemi ve bilgi yönetim sistemleri
ile ilgili problemler de yaşanmaktadır. Çalışma arkadaşlarımızın finansal performansı
değerlendirme amacı ile bilgi toplama çabaları sonucunda, vardığımız kanı, var olan
bilgilerin yetersizliği ve kullanışsızlığı ile ilgili bir sonuç doğurmuştur. Ekonomik faaliyet
gösteren kurumlarda muhasebe sistemleri en önemli bilgi sağlayan öğe olarak öne
çıkarken, KVİ’ndeki muhasebe sisteminin içler acısı bir durumda olduğu saptanmış ve işe
21
yarar bir bilgi kaynağı olmadığı gözlemlenmiştir. Bu durum acil olarak bir muhasebe
sistemine, tercihen uluslararası muhasebe standartları, geçmelerini zorunlu kılmaktadır.
Hesap verebilirlik ilkesi hem siyasi hem de kurumsal yapıyla ilgili olarak çalışmaktadır.
Bu ilkenin çalışması için öncelikle hesap soracak tüzel ve özel kişilerin varlığı ve o
kişilerin görevde kalmaları ile ilgilidir. Görevde kalma şartı zorunlu olmamakla birlikte
ülkemiz gerçekleri düşünüldüğünde kanımızca önemli bir unsurdur. Siyasi otoritenin
değişimine göre sürekli değişen YK üyelerinden hesap sormak oldukça güç ve karmaşık
bir işlem olabilmekte bu da hesap sormayı isteksizleştirmektedir. Ancak yanlış yapan
YK’nun görevdeyken hesap sorulması daha istekli ve kolay olabilecektir. Bu nedenle,
Ahgamül Evkaf kurallarına uygun olarak, ‘bir üyenin kötü niyeti olmaksızın’ onun
görevden alınmaması gerekmektedir. Ülkemiz seçim periyodları düşünüldüğünde YK
üyeliklerinin 6-7 yıl sürelere yayılması YK üyelerinin daha özerk ve cesur davranmaya
teşvik edecektir.
KVİ’nin kurumsal yapısı ile hesap soracak özel kişilerin varlığı neredeyse imkansız ya da
çok uğraş gerektiren bir durum gibi göründüğünden hesap sorma yetki ve kabiliyetine
sahip tüzel kişiliklerin oluşturulması gerekli bir durum olarak ortaya çıkmaktadır. Bu
kavramları uygulamaya koyarak hayat verilmesi kuruma çok büyük katkılar sağlayacaktır.
Burada, yukarıda önermiş olduğumuz çift bacaklı yönetim kurulu sisteminin ne kadar
önemli olduğu ortaya çıkmaktadır.
EK-1 73/1991 sayılı Yasada Kurumsal Yönetişimin İyileştirilmesi için Yapılması
Gerekenler
Yukarıdaki ilkelere bağlı kalarak etkin ve verimli çalışabilecek KVİ’nin var olan yasa
maddeleri içerisinde bu ilkelere aykırılık teşkil eden unsurlar bulunmaktadır. Burada
yapacağımız öneriler yasadaki tüm zayıflıkları çözmezken, kurumsal yönetişimin daha iyi
22
çalışmasına katkı koyabileceklerdir. Ancak raporumuzdan da görüleceği üzere yasanın,
bütünüyle gözden geçirilerek güncellenmesi kurumun oldukça faydasına olacaktır.
1. Üçüncü kısım madde 9.(1): İlgili madde politik müdahaleye davetiye çıkardığında
değiştirilmesi gerekmektedir
2. Üçüncü kısım madde 9.(2): Madde ‘başkan, bakanlar Kurulu’nun saptayacağı
koşullara bağlı olarak görev yapar.’ demektedir. Bu cümle siyasi otoritenin ne
kadar yetkili olduğunu ispat etmekte ve kurumun özerkliğini sıfırladığından
değiştirilmesi gereklidir.
3. Üçüncü kısım madde 9.(4): Üç yıl olan görev süresi oldukça kısa, bu süre 5 yada 7
yıla çıkarılmalı. 10.(8) ve 11.(5): İlgili maddelerdeki
Bakanlar Kurulu’nun
görevden alma yetkisi kaldırılmalıdır.
4. Üçüncü kısım madde 12.(5): Bu madde Yönetim Kurulu Başkanına aşırı bir yetki
vermektedir. Alınan kararlarda çoğunluk kararları geçerli olmalıdır.
5. Üçüncü kısım madde 12.(6): Bu madde iyi yönetişimin temel ilelerinden bir olan
saydamlıkla tezat oluşturmakta ve kesinlikle değiştirilmelidir.
6. Üçüncü kısım madde 13 ve 14: Bu maddelerde kullanılan ifadeler kurumun ne
kadar siyasallaştığının göstergesi olduğundan bu maddelerin gözden geçirilip
değiştirilmesine ihtiyaç vardır.
7. Üçüncü kısım madde 16.(1): Genel müdür siyasi otorite tarafından değil, yönetim
kurulu tarafından atanmalıdır.
8. Üçüncü kısım madde 19: KVİ bir kamu kurumudur ve topluma karşı sorumlu ve
yaptığı işlemleri ve kararları bu nedene bağlı olarak toplumla paylaşmalı ve en üs
seviyede saydam olmalıdır. Bu maddedeki ‘sır tutma mükellefiyet’ bu ilkelere ters
düşmekte olduğundan değiştirilmeli ya da kaldırılmalıdır.
23
9. Üçüncü kısım madde 22.(3): Faaliyet raporunun Meclise, bilgilendirmek için değil
de onay için, gönderilmesi kurumda öz disiplinin sağlanmasına ve hesap
verebilirliğin artmasına neden olacaktır.
10. Üçüncü kısım madde 23: Mali ve ihale işlemleri ile ilgili tüzüklerin Bakanlar
Kurulu yerine Meclise gönderilmesi daha uygun olacaktır.
Diğer maddelerdeki Bakanlar Kurulu ibareleri Meclisle değiştirilerek kurumun daha
etkin denetimi ve hesap verebilirliği sağlanmış olacaktır.
24
İnsan Kaynakları Yönetimi
Etkili İnsan Kaynakları Yönetiminin KVİ’nin Yönetiminde Önemi
Yapılan incelemelerde ve mülakatlarda kuruma dışarıdan siyasi müdahalelerin kurumun
geçmişinden günümüze çok yoğun bir şekilde yaşandığı görülmektedir. Kuşkusuz bu sağlıklı
bir yapı değildir ve ülkemiz için çok önemli olan bu kurumun misyonundan uzaklaşarak
zayıflamasına yol açmıştır.
İdare zayıfladıkça dış müdahaleler artacaktır. Eğer kurum içerisinde idarenin kendi
bünyesinde planlama yapılırsa, prosedürler oluşturulursa, tüm çalışanlar da yönetimin
vizyonunu paylaşır ve uygulanan prosedürleri benimser ise kuruma kurum dışından
müdahaleler zorlaşır.
Bunun için özellikle insan kaynakları yönetimi ve bilgi belge yönetimi konusunda kurum
içerisinde uygulanan kurallar oluşturulmalı ve uygulamaya konulmalıdır. Bu kurallar
olmadığı zaman oluşan boşluklar çeşitli kesimler tarafından birer
değerlendirilmektedir.
25
fırsat
olarak
İnsan Kaynakları Yönetimi ile İlgili Mevcut Veriler
Örgüt Şeması
Genel Müdür
Genel Müdür
Yardımcısı
İdari
İşler
Şb
Md.
Müfe
ttiş
Bilgi
İşlem
Sor.
Yönet
im
Kur.
Rap.
Mülh
ak
Vakıfl
ar Şb.
Md.
Genel Müdür
Yardımcısı
Emlak Şb Md.
Arşiv
Sor.
Lefko
şa
Kaza
Sor.
Mağu
Girne
sa
Kaza
Kaza
Sor.
Sor.
12
Perso
nel
7
Perso
nel+4
Bekçi
2
Perso
nel +
3
Bekçi
26
1
Perso
nel +
4
Bekçi
Tarım
sal İşl
Sor.
Muha
sebe
Şb.
Md.
4
Perso
nel
İşlet
me
ve
Arş.
Şb.
Md.
İnşaa
t Şb.
Md.
10
Perso
nel
Kadrolar
2009 Dolu Kadroların Baremlere Göre Dağılımı
14
12
10
8
6
4
2
0
Dolu Kadrolar ile ilgili Bilgiler (2009)
KADRO ADI
HİZMET SINIFI
Genel Müdür
Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (üst kademe
Yöneticisi)
Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst kademe
yöneticisi sayılmayan diğer yöneticiler)
Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst kademe
yöneticisi sayılmayan diğer yöneticiler)
Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst kademe
yöneticisi sayılmayan diğer yöneticiler)
Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst kademe
yöneticisi sayılmayan diğer yöneticiler)
Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst kademe
yöneticisi sayılmayan diğer yöneticiler)
Özel Hizmetler Sınıfı
1
I
19
2
I
18A
1
II
17A
1
II
17A
1
II
17A
1
II
17 A
1
I
17B
Yüksek Öğrenimli Genel (İdari, Mali,
İşletmecilik, Emlak) Hizmetler Sınıfı
Yüksek Öğrenimli Genel (İdari, Mali,
İşletmecilik, Emlak) Hizmetler Sınıfı
Orta Öğrenimli Genel (İdari, Mali
İşletmecilik ve Emlak) Hizmetler Sınıfı
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
3
I
16
5
II
1
II
14-15
Kıdemli Teknisyen
(İnşaat, Makine, Elektrik,
Ziraat, Tapu –Kadastro)
Analist / Programcı (2)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
I
14-15
Planlama Hizmetleri sınıfı
1
II
13-14-15
Evkaf Memuru II
7
II
13-14
4
III
13-14
Teknisyen I (İnşaat)
Orta Öğrenimli Genel (İdari, Mali,
İşletmecilik ve Emlak) Hizmetler Sınıfı
Yüksek Öğrenimli Genel (İdari, Mali,
İşletmecilik, Emlâk Hizmetler sınıfı)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
II
12-13"
Teknisyen II (İnşaat)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
III
11-12"
Genel Müdür Yardımcısı
Muhasebe Şube Müdürü
İnşaat Şube Müdürü
Emlak Şube Müdürü
Mülhak Vakıflar Şube
Müdürü
Müfettiş
Kıdemli Evkaf Memuru
Evkaf Memuru I
Evkaf Memuru I
Mimar I
Evkaf Memuru II
DOLU
27
DERECE
4
BAREM
14-15
14-15
Teknisyen II (TapuKadastro)
Ustabaşı (İnşaat)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
III
11-12"
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
III
11-12"
Odacı I (Şöför)
Yardımcı Genel Hizmetler Sınıfı
1
I
Evkaf Memuru IV
Orta Öğrenimli Genel (İdari, Mali,
İşletmecilik ve Emlak) Hizmetler Sınıfı
Yardımcı Genel Hizmetler Sınıfı
6
IV
8-9-10"
2
II
7-8"
Odacı II
İşçi Kadrosu
9-10"
14
Geçici Personel Kadrosu
5
Toplam
66
Boş Bulunan Kadrolar (2009)
KADRO ADI
HİZMET SINIFI
MÜNHAL
BAREM
İdari İşler Şube Müdürü
1
17A
İşletmeler ve Araştırma Şb.
Md.
Tarımsal İşletmeler
Sorumlusu
Hukukçu
Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst kademe
yöneticisi sayılmayan diğer yöneticiler)
Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst kademe
yöneticisi sayılmayan diğer yöneticiler)
Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst kademe
yöneticisi sayılmayan diğer yöneticiler)
Özel Hizmetler Sınıfı
1
17A
1
17A
1
17B
Yönetim Kurulu Raportörü
Özel Hizmetler Sınıfı
1
17
Bilgi İşlem Sorumlusu
Özel Hizmetler Sınıfı
1
17 B
Analist / Programcı
Planlama Hizmetleri sınıfı
1
16
Analist / Programcı
Planlama Hizmetleri sınıfı
1
41619
Kıdemli Evkaf Memuru
1
16
1
14-15
Mühendis I (İnşaat)
Yüksek Öğrenimli Genel (İdari, Mali, İşletmecilik,
Emlak) Hizmetler Sınıfı
Orta Öğrenimli Genel (İdari, Mali İşletmecilik ve
Emlak) Hizmetler Sınıfı
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
14-15
Mühendis I (Elektrik)
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
14-15
Mühendis I (Makine)
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
14-15
Mühendis II (Makine)
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
13-14
Mühendis II (Elektrik)
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
13-14
Mühendis II (İnşaat)
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
13-14
Mimar II
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
13-14
Mühendis III (İnşaat)
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
11-12"
Mühendis III (Makine)
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
11-12"
Mühendis III (Elektrik)
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
11-12"
Mimar III
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
1
11-12"
Kıdemli Teknisyen (İnşaat,
Makine, Elektrik, Ziraat,
Tapu –Kadastro)
Teknisyen I (İnşaat)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
14-15
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
12-13"
Teknisyen I (Elektrik)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
12-13"
Teknisyen I (Ziraat)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
12-13"
Teknisyen I (Makine)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
12-13"
Teknisyen I (TapuKadastro)
Teknisyen II (Elektrik)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
12-13"
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
11-12"
Teknisyen II (Makine)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
11-12"
Evkaf Memuru I
28
Teknisyen II (Ziraat)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
11-12"
Teknisyen III (Elektrik)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
7-8-9-10
Teknisyen III (Makine)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
7-8-9-10
Teknisyen III (Ziraat)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
7-8-9-10
Teknisyen III (TapuKadastro)
Teknisyen III (İnşaat)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
7-8-9-10
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
1
7-8-9-10
Santral Operatörü
Yardımcı Genel Hizmetler Sınıfı
1
4-5-6"
Evkaf Memuru I
2
14-15
Kıdemli Mimar/Mühendis
Yüksek Öğrenimli Genel (İdari, Mali, İşletmecilik,
Emlak) Hizmetler Sınıfı
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Sınıfı
2
16
Teknisyen II (İnşaat)
Teknisyenlik Hizmetleri Sınıfı
2
11-12"
Odacı III
Yardımcı Genel Hizmetler Sınıfı
2
4-5-6"
İşçi Kadrosu
2
Müfettiş Yardımcısı
Özel Hizmetler Sınıfı
3
14-15-16
Evkaf Memuru II
Yüksek Öğrenimli Genel (İdari, Mali, İşletmecilik,
Emlâk Hizmetler sınıfı)
Orta Öğrenimli Genel (İdari, Mali, İşletmecilik ve
Emlak) Hizmetler Sınıfı
3
13-14
3
8-9-10"
Evkaf Memuru IV
Sözleşmeli Personel
Kadrosu
Geçici Personel Kadrosu
Evkaf Memuru III
3
5
Yüksek Öğrenimli Genel (İdari, Mali, İşletmecilik,
Emlâk Hizmetler sınıfı)
Orta Öğrenimli Genel (İdari, Mali, İşletmecilik ve
Emlak) Hizmetler Sınıfı
Orta Öğrenimli Genel (İdari, Mali, İşletmecilik ve
Emlak) Hizmetler Sınıfı
Evkaf Memuru V
Evkaf Memuru III
Toplam
6
10-11-12"
6
06-07"
7
11 12
82
2009 ile 2014 Personel Durumunun Karşılaştırılması
Açıklama
Kadro Sayısı
Dolu Kadro
Boş Kadro
Memur
2009
2014
118
117
47
47
72
70
Geçici Memur
2009
2014
10
10
5
9
5
1
İşçi
2009
2014
16
16
14
15
2
1
Sözleşmeli
2009
2014
3
3
0
0
3
3
Toplam
2009
2014
148
146
66
71
82
75
Kurum yıllar içerisinde mevcut kadroların yarıdan daha azı dolu olarak faaliyet
göstermektedir. Dolu kadroların dağılımı incelendiğinde 14-15 barem Evkaf memurları, 1314 barem Evkaf memurları ve İşçi kadrolarının personel sayısının çoğunluğunu oluşturduğu
görülmektedir. Geçici memur kadroları 2009 yılında yarısı dolu iken 2014 yılında bu oran
%90’a çıkmıştır. Bu kadroların hangi şekilde doldurulacağı belirlenmelidir. Ülkemiz gibi iş
imkânlarının bir siyasi güç kazanmak için kullanıldığı yerlerde, prosedürü siyasi atama ile
29
gelen
yönetim kurulları inisiyatifine
bırakılan geçici
istihdamları büyük tehlike
oluşturmaktadır.
Personelin Eğitim Durumu
Eğitim Durumu
Doktora
Yüksek Lisans
Lisans
Yüksekokul
Lise
Ortaokul
İlkokul
Toplam
Adet
1
7
27
3
16
1
1
56
%
2
13
48
5
28
2
2
100
%
63
37
100
Kurum personelinin yarıdan fazlası yükseköğrenim almıştır. Günümüzde yükseköğrenimin
yaygınlaşması ile ülke nüfusundaki yükseköğrenim almış kişi sayısının çok süratli bir şekilde
artması ile birlikte kurumda da bu hissedilmektedir. Kurum içerisinde yükseköğrenim almış
personel arasında hem bilgi ve beceri hem de görev sorumlulukları bakımından farklılıklar
görülmektedir. Bu zaman zaman kişiler arasında tatminsizlik duygusunu körüklemektedir. 30
yıl kadar önce ülke nüfusunun çok küçük bir kesiminin çok seçici bir sistem ile girerek büyük
fedakarlıklarla tamamlamakta olduğu yükseköğrenim artık çok daha ulaşılır hale gelmiştir.
Yükseköğrenimin artık eskiden olduğu gibi kişiler arasında ayrım yapacak bir unsur olarak
kullanılması mümkün değildir. Bunun yerine kurumların kendi personel seçim, performans
yönetimi, kariyer yönetimi sistemleri geliştirmesi gerekecektir.
Bütçede Personel ile İlgili Giderlerin İncelenmesi
2009 yılı bütçesinde toplam giderler 13,648,539.47 TL olarak geçekleşmiştir. 2014 Yılında
giderler 15, 346, 304 TL olmuştur. Giderler içinde Personel, emekli maasları, Dome otel
kıdem tazminatları, sosyal guvenlik yatırımları, temsil giderleri, yolluklar toplamı toplam
giderlerin 2009 yılında %48 ve 2012 ylıda %58’ini oluşturmuştur. Bu rakamlar kurumun
personeli için bütçesinden önemli bir pay ayırdığını, dolayısıyla personeli daha etkin ve
verimli kullanarak tüm çalışanlarından daha iyi hizmet alması gerektiğine işaret etmektedir.
30
Unutulmaması gereken unsur, kurumlarda çalışanların ne kadar olumlu mali koşullarda
çalışırsa çalışsın, almakta olduğu maaşı bir hizmeti karşılığında bir ödül değil statüsü için bir
hak olarak göreceğidir. Dolayısıyla kurum yönetimine çalışanlarını etkili kullanma
sorumluluğu düşmektedir.
Kurum içerisinde mevcut olan güven eksikliği ve şüphe kültürünün yerini alacak bir kültür
oluşturulmalıdır. Liderliğin çalışanların tümünün net bir şekilde anlayabileceği bir vizyon
ortaya koyması gerekmektedir. Kamuoyu için oluşturulan “Karşılık beklemeden iyilik
yapmak” vizyonu paralelinde personele de vakıflar ruhunu yeniden benimsetecek bir vizyon
sunulmalıdır. Raporun daha sonraki kısımlarında anlatılan performans yönetim sistemi
yürürlüğe konulabilirse, çalışanların kurum hedefleri doğrultusunda kendi hedeflerini
belirlemeleri ve resmin bütününü görmeleri sağlanabilecektir.
Bütçede Giderler İçinde Personel Giderlerinin Payı
2009
Toplam
Toplam
giderlerin içinde
%
Toplam
Toplam
giderlerin içinde
%
13,648,539.4
7
3,760,043.91
2,473,277.53
117,520.00
98,104.62
84,763.08
43,173.33
6,576,882.47
48%
3,060,000.00
580,900.00
0
800,000.00
341,144.40
318,433.50
1,129,761.39
127,671.77
61,707.90
1,050.91
720.25
6,421,390.12
47%
2012
15,346,304.4
9
Toplam giderler
3,585,789.64
2,890,775.62
2,041,748.78
128,453.85
96,012.19
83,998.20
8,826,778.28
58%
Personel
Emekli maas
Dome Otel kıdem taz
Sosyal guvenlik
Temsil ve tanıtma giderleri
Yolluklar
0
0
3,342,135.26
850,000.00
660,039.57
562,994.98
289,098.01
163,820.28
47,689.36
9,127.68
152.77
5,925,057.91
39%
Vakıflar bankasına
Saray otel zarar
Gayrımenkul yatırımı
Din isleri
Hizmet alımı
Bakım onarım
Gaynrımenkul onarım
Tuketim malzemesi
Malzeme, yazılım
gorev giderleri
FAİZ
Personel, emekli maasları, Dome otel kıdem tazminatları,
sosyal guvenlik yatırımları, temsil giderleri, yolluklar
Gayrımenkul yatırımları, İşlerine aktarım, bakım onarım,
hizmet alımları
31
Personel Bilgileri
No.
Isim
Soyisim
Doğum
Tarihi
Son Mezun
Bölüm
1.
Mehmet
Kanan
10-0758
Gazi
2.
Ali
Çavuşoğlu
15-0762
3.
Şefik
Işık
4.
Hüseyin
5.
Yüksek
Lisans
Giriş
Tarihi
Son
Görevi
Daha Önceki
Görevler 1
Daha Önceki
Görevler 2
Daha
Önceki
Görevler 3
İnşaat Şube
Müdürü
Daha
Önceki
Görevler 4
Mühendislik
ve Mimarlık
13-01-83
Genel Md.
Yrd.
İnşaat Mühendisi
Kıdemli İnşaat
Mühendisi
İzmir 9 Eylül
Ekonomi
01-09-89
Genel Md.
Yrd.
Emlak Şubesi
Girne Kaza
Sorumlusu
Mülhak
Vakıflar
Şube
Müdürü
Mülhak
Vakıflar
Şube
Müdürü ve
Gn. Md. Yrd.
Vekili
10-0461
ODTÜ
Endüstri Müh.
LAÜ - EU
Integration
01-03-88
Emlak Şb.
Müdürü
Emlak Şb.
Müdürlüğü
Örs
20-0361
Ankara
Kütüphanecili
k
LAÜ İşletme
01-07-88
Ahmet
Dorukan
24-0667
A.Ö.F
Ekonomi
02-08-93
Emlak
Şubesi Kıdemli
Evkaf
Memuru
Emlak
Şubesi
İdari İşler Şubesi
Arşiv
Sorumluluğu
Raportör
İdari İşler
Şb. Md.
Vekilliği
Mülhak Vakıflar
Eşdeğer
Komitesi
6.
Fatma
Fıstıkoğlu
17-0775
A.Ö.F
06-10-99
Emlak
Bölümü
Harita ve Tarım
İşleri
7.
Sevil
Sönmez
23-0971
Haydarpaşa
Ticaret Lisesi
Çalışma
Ekonomisi ve
Endüstri
İlişkileri
Muhasebe
Bölümü
01-11-94
Emlak
Şubesi
8.
Recep
Çaluda
16-0275
Çukurova
Bitki Koruma
01-03-11
Emlak
Şubesi
9.
Mustafa
Arşanlı
11.03.16
95
A.Ö.F
İş İdaresi
01-12-89
Lefkoşa
Kaza
Sorumlus
u
Emlak Şubesi
32
10.
Mine
Kaymaka
mzade
28-1285
Yakın Doğu
Üni
Hukuk
14-01-13
Emlak
Şubesi
11.
Mertsoy
Karabıyık
lı
25-0387
Yakın Doğu
Üni
01-06-13
12.
Ulus
Coli
05-0265
Lefkoşa Türk
Lisesi
Bilgisayar ve
Öğretim
Teknolojileri
Öğr.
-
13.
Ertan
Kordal
06-0869
Sedat Simavi
Meslek Lisesi
Motor Bölümü
01-11-94
14.
Erhan
Soykut
16-1063
Gazi
İstatistik
01-03-88
Emlak
Şubesi Tahsilat
Böl.
Emlak
Şubesi Tahsilat
Böl.
Emlak
Şubesi Tahsilat
Böl.
İdare İşler
Şube Md.
Vekili
Emlak Şubesi
Lefkoşa Kaza
Sorumlusu
İşletmeler ve
Araştırmalar
Şube Md.
Vekili
15.
Suna
Soykut
19-0586
DAÜ
İnşaat
Teknolojisi
14-01-13
16.
Şerife
Dereboyl
ular
10-0662
Haydarpaşa
Ticaret Lisesi
Sekreterlik
15-02-90
17.
Yeliz
Karagözlü
12-0976
DAÜ
Bilgisayar
Enformatik
18.
Selen
Özbeycan
07-0390
YDÜ
14-01-13
19.
Mustafa
Kasapoğl
u
29-0568
Gazi
Bilgisayar ve
Öğretim
Teknolojileri
Öğr.
Arapça Öğr.
İdari İşler
Şubesi
Sekreteri
İdari İşler
Şubesi
Sekreteri
Bilgi
İşlem
Sorumlus
u
Bilgi
İşlem Geçici
Memur
Arşiv
Mülhak Vakıflar
Arşiv
20.
Avşar
Kişmir
11-1276
YDÜ
Halkla İlişkiler
14-01-13
21.
Fatma
Arkut
22-0772
NKL
-
01-06-92
01-11-10
YDÜ - MBA
01-10-98
07-02-00
Din İşleri
Dairesi
İdari İşler
Şb. Md.
Vekili
İdari İşler
Şubesi Arşiv
İdari İşler
Şubesi Arşiv
33
22.
Eda
Akbil
01-0790
YDÜ
Okul Öncesi
Ögr.
14-01-13
İdari İşler
Şubesi Arşiv
İdari İşler
Şubesi
Sekreteri
Sekreter,
Santral
Arşiv
İdari İşler
Şubesi Arşiv
İnşaat
Şube Md.
Vekili
Evkaf
Memuru
III
Evkaf
Memuru
II
Mimar III
23.
Güliz
Tekin
01-1164
LTL
Edebiyat
15-02-90
24.
Selma
Buda
10-1170
LTL
Fen
01-11-94
25.
Behiye
Ağaç
29-1079
Haydarpaşa
Ticaret Lisesi
Muhasebe
Bölümü
15-02-90
26.
Kerime
Darbaz
01-1169
MimarSinan
Üni.
Mimarlık
01-08-99
27.
Pembe
Kurdoğull
arı
21-0273
DAÜ
İnşaat
Teknolojisi
02-08-99
28.
Saadet
Artemer
04-0976
YDÜ
Mimarlık
-
29.
Deniz
Hızal
17-0677
YDÜ
Mimarlık
01-09-05
30.
Hüseyin
Mıstıkoğl
u
10-1162
Sedat Simavi
Meslek Lisesi
-
23-02-83
İnşaat
Şubesi
31.
Güvenç
Dağgül
14-0367
Sedat Simavi
Meslek Lisesi
Elektrik Böl.
01-11-10
32.
Kezban
Köle
10-1077
YDÜ
Mimarlık
18-08-00
33.
Öznur
Soysal
10-0878
Çukurova
İnşaat
Teknolojisi
02-08-99
34.
Nazlı
Soykan
05-0374
YDÜ
İnşaat
Mühendisliği
02-08-99
İnşaat
Şubesi Elektrik
Teknisye
ni III
Evkaf
Memuru
II
İnşaat
Teknisye
ni I
Evkaf
Memuru
IV
Gn. Müdür Sek.
Mimar I
İnşaat Şubesi
Saray Hotel Teknik Bölüm Şefi
İnşaat Şubesi
34
35.
Ahmet
Altıntaş
24-0760
YDÜ
Mimarlık
03-03-81
36.
Feza
Varol
30-0368
İstanbul Üni.
İşletme
LAÜ - MBA
02-08-93
37.
Berk
Tuncalı
30-1085
-
-
Uni. of
Edinburgh
- MBA
31-05-13
38.
Hüseyin
Kavaz
17-0761
A.Ö.F
İktisat
11-07-84
39.
Ceren
Önem
18-0272
Anadolu Üni.
İşletme
01-11-94
40.
Enver
Sengun
02-0668
Sedat Simavi
Meslek Lisesi
Elektrik Böl.
15-10-89
41.
Elif
Hacıveli
23-0181
Haydarpaşa
Ticaret Lisesi
Muhasebe
Bölümü
31-05-13
42.
Ferhat
Arca
27-0476
DAÜ
İşletme
2000
Muhasebe
Arşiv
43.
Sermin
Cambazoğ
ulları
17-1271
Anadolu Üni.
İşletme
01-11-10
Muhasebe - Saray
Hotel
44.
Ebru
Üstüner
06-0176
DAÜ
İşletme
45.
Mustafa
Doğru
27-0567
Uludağ
İşletme
02-08-93
46.
M. Artuna
Tural
21-0264
Anadolu Üni.
İktisat
02-08-93
47.
Emine
Taşkıranl
ar
15-0176
Haydarpaşa
Ticaret Lisesi
Muhasebe
Bölümü
01-11-10
Evkaf
Memuru
Y.Ö. III
Emlak
Memuru
Y.Ö. I
Mülhak
Vakıflar
Şube
Müdürü
Mülhak
Vakıflar
Şubesi
E.M.I. Y.Ö.
Evkaf
Memuru
V.O.Ö.
YDÜ - MBA
07-06-99
KD
Teknisye
ni
Şube Md.
Vekiki
İşletmeler
ve
Araştırma
lar Şb.
Muhasebe
Şb.
Müdürü
Evkaf
Memuru
III Y. Ö.
Muhasebe
Şb.
Veznedar
Muhasebe
Şubesi
Müfettiş
Müfettiş
Yardımcısı
Muhasebe Şubesi
Muhasebe
Memuru
Evkaf Memuru V O.Ö.
Tahsildar
İşletmeler ve
Araştırmalar Şube
Md. Vekili
Emlak
Arşiv
Yönetim
Kurulu
Raportör
Vekili
İdari İşler
Şube Müdür
Vekili
Evkaf
Memuru
Y.Ö. I
İdari İşler Şube
Müdürü - Arşiv
Muhasebe - Saray
Hotel
35
48.
Eşref
Öztoprak
12-0268
DAÜ
İşletme
MBA
02-08-93
49.
Ahmet
Arkan
02-0281
YDÜ English
Language
and
Literature
31-05-13
50.
Gökten
Erenköy
23-1171
Yeni Erenköy
Ortaokulu
Otem
01-11-10
51.
Mehmet
Zeki
Kaymaka
mzade
28-0757
Ortaokul
Terk
12-12-79
52.
Hasan
Esendağlı
27-0170
Düzova
İlkokulu
53.
Aysu
Ağıt
06-0481
DAÜ
54.
Murat
Çetinyay
20-0373
55.
Ali
Güneşlier
56.
Timuçin
57.
Hasan
Yönetim
Kurulu
Raportör
üVekaleten
İşletmeler
ve
Araştırma
lar Şb.
Saray Hotel Müdür
İdari İşler
Şb. Odacı III
Odacı Şoför
Saray Hotel Restaurant Şefi
14-01-13
İdari İşler
Şubesi
Türk Dili ve
Edebyatı
10-11-05
YDÜ
Turizm ve Otel
İşletmeciliği
01-08-04
04-0960
LTL
Edebiyat
03-12-84
Görneçli
02-0567
LTL
Gökşan
26-0766
Hacettepe Üni.
Emlak
Şubesi Girne
Emlak
Şubesi Girne Kaza
Sorumlus
u
Mağusa
Kaza
Sorumlus
u
Mağusa
Kaza
Emlak
Şubesi
Evkaf
Memuru
III Y. Ö.
1988
Eğitim
Programları ve
Öğretim
05-12-05
Dome/Saray
Hotel İşletmeler ve
Araşırma
İnşaat Şubesi İnşaat Ustası
Emlak Şubesi Girne
Tahsildar
İdari İşler - Lefkoşa
36
Personel Planlaması
Verimli çalışabilmek için, halk dilinde gayet güzel ifadesini bulan “adama göre iş değil, işe
göre adam alma” ilkesini uygulayabilmenin ilk şartı, “ne tür işgörenlere ihtiyaç olduğunun”
tam ve doğru olarak belirlenmesidir.
Kurumun kendi personel planlamasını yapması gerekmektedir. Bunu yapabilmek için kurum
içerisinde belirlenen hedefler doğrultusunda oluşacak iş gücü ihtiyacı yanında mevcut
çalışanların emekliliğe kalan süreleri de dikkate alınmalıdır.
İş Analizi
Bir kurumdaki bir işin yapılmasında gerekli olan becerilerin, bilgilerin ve görevlerin
sistematik olarak saptanması sürecine iş analizi denir. Daha açık bir ifadeyle işlerin doğru,
etkin ve sağlıklı biçimde değerlendirilmesi amacıyla organizasyonda yer alan her işin ayrı
ayrı niteliğini, niceliğini, gereklerini, sorumluluklarını ve çalışma koşullarını bilimsel
yöntemlerle inceleyen ve bilgi toplayan bir tekniktir.
İş analizinde aşağıdaki sorulara cevap aranır.
● Personel ne yapıyor?
● Personel işi nasıl yapıyor?(yöntem ve teknikler)
● Personelin kullandığı makineler, aletler, donanım, vb. şeyler nelerdir?
● Personel yaptığı bu iş sonrasında hangi çıktıları sağlıyor? (ürün, hizmet)
● Personelin kendisinden yapması beklenen bu işi normal bir düzeyde yerine
getirebilmesi için ne tür yetenek, bilgi ve tecrübeye sahip olması gerekiyor?
(Personelin yaptığı işin gerekleri nelerdir?)
37
● İş hangi koşullarda yapılıyor? (İşin yapıldığı ortamın ve çevrenin faktörleri)
İş analizi aşamaları aşağıdaki gibidir.
● Analiz edilecek işleri belirlenmesi,
● Soru formu hazırlama,
● Bilgi toplama, gözlem
● Bilgilerin tasniflenmesi, değerlendirilmesi
● İş analiz bilgilerinin kullanılması
İş analizi bilgileri elde edildikten sonra iş tanımları ve iş gerekleri haline getirilir.
Kurum içerisinde insan kaynakları birimi tüm mevkilerin iş tanımlarını İş Özellikleri Modeli
doğrultusunda yeniden tasarlamalıdır.
Görev/iş tanımı ve İş gerekleri
İş tanımları hazırlanırken işin örgüt yapısı içindeki yeri, diğer işlere göre önemi, amacı,
sınırları, aşamaları, görev ve sorumlulukları, kime bağlı olduğunu, nasıl bir ortamda ve hangi
zaman diliminde yerine getirildiği belirtilir.
İş gerekleri işin yerine getirilebilmesi için personelin taşıması gereken nitelikleri ortaya
koyar. Bunlar; eğitim düzeyi, deneyim, zihinsel, fiziksel, davranışsal ve duygusal
özelliklerdir. Yani iş tanımları görevi veya işi tanımlarken iş gerekleri o işi yapabilecek
kişinin özelliklerini tarif eder.
Mevcut uygulamada hizmet şemaları yasada tanımlanmıştır bu esnek olmayan bir durum
yaratmaktadır. Ülkemizde diğer dairelerin kuruluş yasalarında kadroların tümü için bir kadro
cetveli ile her kadro için bir hizmet şeması bulunmaktadır. Kadronun hizmet şeması kadro
38
adını, sayısını, hizmet sınıfını, sınıf içerisindeki derecesini, maaş baremini, kadrosunun görev
yetki ve sorumluluklarını (İş / görev tanımı) ve kadroya alınacaklarda aranan nitelikleri (iş
gerekleri)içermektedir. Bu katı kadro sistemi kurum düzeyinde politika oluşturmaya uygun
değildir. Bu uygulamanın katı olması sonucunda ülkemiz genelinde çok sayıda geçici işçi ve
sözleşmeli personel kalıcı olarak istihdam edilir duruma girmiştir. Yasaların değiştirilmesi
zaman alıcı ve siyasi etkilere açık olduğundan mevcut yasalarda bulunan kadrolar genellikle
gelecekte olabilecek ihtiyaçları tahmin ederek belirlenmektedir.
Kadroların yasa ile değil daha esnek bir şekilde oluşması gerekmektedir.
Her pozisyon için görev tanımı ve bu görevi yerine getirebilecek kişinin özellikleri yeniden
tanımlanmalıdır. Her pozisyon için personel seçiminin nasıl yapılacağı da belirtilmelidir.
Özellikle aranan becerilere yönelik ve bunun yanında sayısal ve sözel yetenek ölçen
(okuduğunu kavrama, elde bulunan bilgilerle yargıya varılıp varılamayacağını anlayabilmek,
problemi dört işlemle modelleyebilme kabiliyeti). Personel seçiminde mülakat yönteminden
uzak durulmalıdır.
Personel temini için uygulanacak yöntemler
Personel temini için münhal ilan edilmeli ve bu münhaller şeffaf bir şekilde ilan edilmelidir.
Personel temin prosedürleri genel münhal ilan edilmeden hiçbir şekilde personel alımına
müsaade etmemelidir.
Personel seçimi için prosedürler:
Personel seçimi iş analizinde oluşturulan görev tanımlarına göre seçim yöntemleri
kullanılmalıdır. Özellikle aranan becerilere yönelik ve bunun yanında sayısal ve sözel
yetenek ölçen (okuduğunu kavrama, elde bulunan bilgilerle yargıya varılıp varılamayacağını
39
anlayabilmek, problemi dört işlemle modelleyebilme kabiliyeti). Personel seçiminde mülakat
yönteminden uzak durulmalıdır.
Eğitim planlaması
KTV İdaresi personelinin düzenli olarak eğitim almadığı personel ve yöneticiler ile yapılan
görüşmelerde dile getirilmiş ve inceleme süreci içerisinde verilen eğitimlere katılım personel
tarafından olumlu karşılanmıştır.
Her kurum için eğitimin önemli bir rolü vardır. Ancak KTV İdaresi için özellikle yeniden
yapılanma süreci ve sonrasında eğitim daha da önemli bir rol oynayacaktır. Eğitimin özellikle
stratejik olması gerekmektedir. Stratejik bir eğitim programı rastgele personelin katılmak
isteyeceği programlar veya kurum yönetiminin çeşitli fırsatları değerlendirerek eğitim
programları önermesi değil bunun yerine çok iyi planlanmış ve KTV İdaresinin oluşturulmuş
Vizyonu, misyonu ve temel hedefleri doğrultusunda sunulması gereken eğitimlerin
verilmesidir.
Şekil 1: Stratejik Eğitim Modeli
İhtiyaç analizi:
● Hedefler kapsamında,
● anketler ile
● Performans sonuçlarına göre,
40
Şekil 2: Eğitim İhtiyacı Analizi Süreci
Eğitim yöntemleri
● görev başında
o Personelin eğitimi
mutlaka görev
yeri dışında olması
gerekirmiş gibi düşünememek gerekir. Bazı eğitimler personelin kendi görevi
başında da gerçekleşebilir. Özellikle belirli konularda bilgisayar üzerinden
bazı
eğitim
programları
personelin
günlük
faaliyetleri
arasında
gerçekleştirilebilir.
● kurum dışında
o Dönem eğitimlerin kurum dışında sınıf ortamında olmasının da
faydası vardır. Kurumun dışında eğitime katılmak personelin motivasyonu
artırabilir. Her gün olduğundan daha farklı bir ortamda olmasının olumlu
etkileri öğrenme motivasyonuna da yansır.
● kısa süreli ve uzun süreli
41
o Eğitim programlarının süreleri de eğitimin amaçlarına göre kısa
veya uzun dönemli olabilir. Eğitim planlamasında da mutlaka fayda maliyet
analizi yapılmalıdır.
● Formel eğitim ve Formel olmayan (Biçimsel/Biçimsel Olmayan) eğitim
o Okullarda eğitmen / öğretmen rehberliğinde belirli plan
uyarınca gerçekleşen eğitim formal eğitimdir. Ancak öğrenme sadece formal
şekilde değil bunun dışında da kişinin tecrübe ve gözlemlerine dayalı olarak
sürekli devam etmektedir. Eğitim planlaması yapılırken eğitimin sadece
formal yöntemleri değil bunun yanında formal olmayan eğitim süreçleri de
dikkate alınmalıdır. Çalışanlar ait oldukları birimlerdeki diğer kişilerin tutum
ve davranışlarından çok şey öğrenmeye devam etmektedir.
Uzman adaylarının eğitimi (Kariyer Meslekler)
KV idaresinde bir uzmanlık sistemi önerilmektedir. Bu sistem TEPAV tarafından
hazırlanan KKTC Devleti Fonksiyonel - Kurumsal Gözden Geçirme Çalışması önerileri
içerisinde de “İdari Kapasite Oluşturulması” (1.9.2 Sayfa 65) kapsamında Uzmanlık Kariyeri
olarak önerilmekteydi. Buna göre
Genel olarak kamu yönetiminin bütününde ve özel olarak düzenleyici ve denetleyici
kurumlarda işe girme yardımcılık şeklinde bir pozisyonla başlamalı ve zaman içerisinde
kıdem ve belli başarı koşullarında bağlı olarak kariyer basamaklarında yükselme olanağı
getirilmelidir.
Uzman personelin tanımı
● Özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle mesleğe alınan,
● Belli bir yetişme programı çerçevesinde yetiştirilen,
42
● Yetiştirme sonrası yeterlik sınavına tabi tutulan,
personel olarak tanımlanabilir.
Bugün kariyer meslekleri diğer memurluklardan ayıran temel hususlar; mesleğe başlamak
için belirli bir eğitim formasyonuna sahip olmak veya yabancı dil bilmek gibi Devlet
memurlarında aranan genel şartlardan farklı bazı şartlar taşımak, mesleğe özel yarışma
sınavıyla başlamak ve belirli bir hizmet içi eğitimden sonra özel bir yeterlik sınavına tabi
olmaktır. Kadrolarında kariyer mesleklere yer veren kurumlarda teamül olarak yöneticilerin
de bu kariyer meslek mensupları içinden çıktığı görülmektedir.
Kariyer mesleklerde mesleğe başladıktan sonra genellikle üç yıllık bir yetişme dönemi
öngörülmüştür. Bu sürede mesleki bilgi ve birikimin artırılması, çalışma usullerinin
öğretilmesi, araştırma, bilimsel esaslara göre çalışma kabiliyetinin kazanılması, yabancı dil
bilgilerinin geliştirilmesi, çalışacakları kurumun tanıtılması, görevleriyle ilgili mevzuatı
öğrenmeleri ve uygulamayı yakından görmeleri amaçlanmıştır. Bu üç yıllık süre sonunda,
kurumlar arasında farklılıklar olmakla birlikte, müfettişliklerde mevzuat ağırlıklı yazılı ve
sözlü sınavdan oluşan, uzmanlıklarda ise çalışma alanıyla ilgili bir uzmanlık tezi hazırlama
ve sözlü mülakattan oluşan yeterlik sınavı yapılmaktadır. Yeterlik sınavında başarılı
olunduktan sonra bu kişiler uzman kadrosuna atanmaktadırlar.
KT Vakıflar İdaresi çok büyük bir kurum olmadığından önerilen uzmanlık sistemi
Vakıf Uzmanlığıdır. Yani Emlak Uzmanı, Muhasebe Uzmanı, Arşiv Uzmanı yerine Vakıf
Uzmanı tüm bu alanlara Vakıflar açısından hakim olacak elemanlar olacaktır.
Bunu sağlamak için aşağıdaki faaliyetler önerilmektedir:
● Şubeler arası rotasyon
● Uzmanlık tezi
43
● Uzman adaylarının zamanının 'Önemli bir kısmı kendini ve kurumu
geliştirmeye yönelik olmalıdır
Bilgi ve Belge Yönetimi
E- evrak sistemine geçilmesi
Özellikle yöneticilerin Kurumda kullanılan tüm yazılımın kullanımı konusunda eğitilmesi ve
hem kullanım hem de sunduğu gelişme imkânlarını iyice bilmesi gereklidir.
Kurum yöneticilerinin (genel müdür, yardımcıları ve şube müdürleri) tüm Şubelerin hangi
bilgilere ulaşımı olduğunu bilmesi gereklidir. Şubeler birbirinden yardım isterken bu
isteklerinin ne kadar kolay veya ne kadar zor olduğunu bilmelidir.
Tüm Yazılım bilgi, raporlarının, uygulanan yöntemlerin Kurum hafızasına dahil olabilmesi
için el kitaplarının uygulama yönergelerinin olması şarttır.
Şube müdürleri kendi görevleri ile ilgili uygulama prosedürlerini, bilgi ve dosya sistemlerini
devretmeye hazır bir şekilde tutmalıdır.
44
Uygulama için Öneriler
1.
İnsan Kaynakları Birimi Kurulmalı
a) İnsan kaynakları ihtiyaçlarının planlanması
i.
Kurumun kısa ve uzun dönemli insan kaynağı ihtiyaçlarını tahmini ve
planlanması
ii.
Gerek bireyin gerekse örgütün ihtiyaçlarına cevap verecek biçimde işlerin
içerdiği yetki ve sorumluluklarla, bunları başarmada gerekli bilgi, beceri ve
yetenekleri saptamak için iş analizlerinin yapılmasını kapsar. Bu tür faaliyetler diğer
personel faaliyetlerini etkili bir biçimde yerine getirilmesinin temelini oluşturur.
iii.
Personel sayısında değişikliği belirlemede ölçülebilir objektif formüller
kullanılması.
2.
Personel sağlama ve seçme
i. Örgütün insan kaynakları belirlendikten sonra bunların
uygun kişilerce doldurulması gerekir. Bu amaçla işe başvuracak adayların
sağlanması ve bu adaylar arasından en uygun olanlarının seçimi gerekir. Bu
süreç örgütün dışındaki adaylara yönelik olabileceği gibi örgüt içindeki
adaylara da yöneliktir.
ii.
Tüm personel temininde münhal ilanı yapılması
iii.
Pozisyonlar için seçme yönteminin önceden belirlenmesi
Performans Yönetimi Sistemi Uygulanmalı
i.
Kurum içerisinde her düzeyde çalışanın performansının değerlendirildiğinin
farkında olması gerekmektedir.
45
ii.
Performans değerlendirme sistemi çalışan ve yöneticisi arasında şeffaf bir
şekilde yürümelidir.
iii.
Performans değerlendirme sistemi kurum içerisinde güven kazandıktan sonra
ödül ve ceza gibi idari amaçlara hizmet vermeye başlayabilir.
iv.
Performans yönetiminin temel amacı performansın ölçülmesi değil artırılması
olmalıdır. Ödül ve ceza esas amaç olan daha iyi performansa ulaşmak için yönetici ve
çalışan arasında beklentiler ve performans standartlarının anlaşılmasının önüne
geçmemelidir.
v.
Performans yönetimi için:
1.
Tepe yönetimi kurumun 5 yıllık temel stratejik planını paydaşlarla birlikte
oluşturmalıdır.
2.
İdare (Genel Müdür ve yardımcıları) bu hedeflere belirlenen stratejileri
kullanarak ulaşmak için yıllık bütçe ve diğer idari hedefler koymalı ve bu hedefleri
tüm kurum personeli ile paylaşır.
3.
Şube müdürleri kendi şubeleri için Genel Müdürlük hedefleri ile uyumlu
hedefleri belirler ve bu hedeflerin nasıl ölçüleceğini açıklar.
4.
Genel Müdürlük şube müdürleri ile ayrı ayrı görüşerek şube hedefleri
konusunda görüş belirtir ve gerekirse eklemeler veya değişiklikler konusunda
uzlaşmaya varır.
5.
Şube müdürleri kendi birimlerinde çalışanlar ile kurum, genel müdürlük ve
şube hedeflerini paylaşır ve onların da şube hedefleri doğrultusunda kişisel hedeflerini
belirlemelerini ister.
46
6.
Şube müdürleri çalışanları ile hedefleri konusunda ayrı ayrı görüşerek
mutabakata varır.
7.
Yıl ortasında tüm amirler kendisine bağlı çalışan kişilerin hedeflere doğru
yapmış olduğu ilerleme ile ilgili görüşme yapar ve gerekirse hedeflerde ayarlamalar
yapılır.
8.
Yılsonunda çalışanların performansı belirlemiş oldukları hedefleri yerine
getirmesi ile değerlendirilir.
9.
Hedeflerin Özellikleri
a.
Spesifik: Hedeflerin hem çalışan hem de yönetici tarafından aynı şekilde
anlaşılması için hedeflerin genel değil spesifik olması gerekmektedir. Örneğin
“kurumun tanınırlığını artırmak” genel bir hedeftir ancak “kurumun web sitesine giren
kişi sayısının %50 artması” spesifik bir hedeftir.
b.
Ölçülebilir: Hedeflerin ölçülebilir olması hem değerlendirme aşamasında
şeffaflık ve kabul edilebilirlik getirir hem de daha önemli olarak çalışanların kendi
ilerlemesini takip edebilmesini sağlar.
c.
Mümkün ancak Zorlayıcı: Tamamen imkansız olan hedefler bir motivasyon
sağlamayacaktır. Hedeflerin gerçekçi olması gerekmektedir. Ancak diğer taraftan
kolay olan hedefler de kişileri motive etmez. Bunun için hedeflerin kişinin mevcut
performansının biraz daha üstünde olması gereklidir.
d.
Kabul edilebilir: Çalışan tarafından anlamlı ve kabul edilebilir olması gerekir.
Kendisinin de hedefin anlamlı olduğunu ve kurum açısından önemli olduğunu
kavraması gerekmektedir.
47
e.
Süreler belirtilmelidir: Hedefler için bir zaman planlaması yapılmalıdır ve
ulaşılması amaçlanan süreler belirlenmelidir.
10.
Performans dönemi sonunda çalışanlar kendi performans hedeflerine ne
ölçüde ulaştığını bir rapor halinde yöneticisine sunar. Çalışan kendi performansı ile
ilgili görüşünü ve gerekçelerini belirtir.
11.
Yönetici
çalışanların
raporlarını
değerlendirir
ve
kendi
performans
değerlendirmesini yapar.
12.
Çalışanları ile ayrı ayrı görüşerek onlarla kendi görüşünü paylaşır. Eğer
çalışan kendi performansı ile ilgili yöneticinin görüşüne katılmıyorsa, bir üst
yöneticinin görüşüne başvurulur.
13.
Anlaşmazlıkların çözümü için bir genel müdür ve yardımcıları ile yönetim
kurulu üyelerinden iki temsilciden oluşan bir komisyon oluştururlur.
İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi
i.
Çalışanların izin başvurusu ve tüm diğer personel işlerini online olarak
yapabilmesi ve bunların online takibi
ii.
Bilgilerinin kolayca taranabilecek şekilde sisteme girilmesi
1.
Yabancı dil
2.
Beceriler
3.
Katıldığı kurslar
4.
Sayısal yetenek
5.
Sözel yetenek
48
6.
iii.
Yaş, medeni durum, vs
İş Başvuru takibi ve değerlendirmesi
1.
Personel Temini
a.
Başvuruların online olarak alınması
b.
Başvuruların online takibi ve değerlendirilmesi
c.
Açık pozisyonlar ile ilgili bilgilerin web sayfasında yer alması
d.
İş tanımı ve iş gereklerinin de web üzerinde yer alması
iv.
Eğitim başvuruları
v.
Online eğitim programları
vi.
Online anketler
b.
i.
Emekliliğe yumuşak geçiş programı
Yapuılan görüşmelerde özellikle uzun yıllar KVİ’de görev yapmış personelin
çok önemli bir bilgi birikimi oluşturduğu ve bu bilgi birikimini kurum ile paylaşmaya
istekli olduğu görülmektedir. Ancak kurum emeklilerinin kurumda görev alması veya
kurum yönetim kurulunda yer alması yasal olarak mümkün değildir. Bu kişilerin
deneyimlerinden faydalanılabilmesi için emeklilik öncesi kısmi zamanlı çalışmaya
devam etme imkânı tanınması veya danışma kurulları oluşturularak onarın görüşlerine
başvurulması veya onlardan eğitim alınması uygulamalarına gidilebilir.
49
Müfettiş Görevlendirilmesi
Kadroda görülen ancak yürürlükte olmayan müfettiş görevlendirilmesi.
b)
Halkla İlişkiler Birimi oluşturulmalı
a.
Kurumun medya ve halkla ilişkiler faaliyetlerinin yürütülmesi
b.
Halkla ilişkiler konusunda kurum misyon, hedef ve stratejileri ile uyumlu olan
mesajlar ve imaj oluşturulması
c.
Kurumsal marka oluşturulması
d.
Şu anda bu faaliyetlerden bazılarının Genel Müdürü ile
İşletmeler ve
Araştırma Şube Müdürü tarafından yürütüldüğü gözlemlenmektedir.
c)
Kurumun çok sayıda mahkemelere yansıyan hukuki sorunu vardır.
a.
Bu anlaşmazlıklar sonucunda kendini mağdur görenler veya çıkarı zarar
görenler hem siyasilere baskı hem de uzun süren mahkeme süreçleri ortaya
çıkarmaktadırlar.
i.
Kiracılarla olan davalar
1.
Kira
ilişkileri
konusunda
anlaşmazlıkların
mahkemelere
yansımadan
çözülebilmesi için kiralama sürecinde değişiklikler yapılması gerekmektedir.
2.
Kiralama yapılırken özellikle güvenilir olan kiracıların seçilmesi gerekir
3.
Mahkeme
dışında
sorunları
ele
alabilecek
bir
şikayet
komisyonu
oluşturulabilir.
4.
Bu komisyon görüş verir.
50
ii.
Geçmiş yönetim kurulu üyeleri ile olan davalar
1.
Yönetim kurullarının oluşumu siyasi olduğundan, yeni gelen iktidar eski
iktidar döneminde yapılan işlemlerin yanlış olduğunu göstermek için mahkemeye
başvurmaktadır.
2.
Yönetim kurulları toplu olarak gelip gitmesi sakıncalıdır. İktidarlar kendi
döneminde süresi dolan üyeleri değiştirebilmelidir. Bunun dışında yapılacak
değişiklikler için daha farklı bir prosedür getirilmelidir.
d)
Genel Müdürlüğün Şube Müdürleri ile haftalık planlama toplantıları yapması
ve ortak hedefler doğrultusunda koordinasyon sağlaması gereklidir.
a.
Şubeler arasında yeterli koordinasyon ve vizyon birliği olabilmesi için düzenli
toplantıların faydası olacaktır.
b.
Genel Müdürlüğün yönetim olarak şube müdürlerine yön verebilmesi için bu
toplantılar etkili olabilecektir.
c.
Şube müdürleri ile siyasi veya yönetim kurulu üyelerinin direk iletişimi bu
koordinasyon toplantıları sayesinde daha azaltılabilir.
d.
Şube müdürleri birbirinin sorunlarından ve hedeflerinden haberdar olmalıdır.
e.
Şube müdürleri kendi birimleri ile ilgili eğitimleri diğer birimler ile de
paylaşmalıdır.
e)
Kurum çalışan sayısı bakımından çok büyük olmadığı için belirli konularda
genel devlet dairlelerine veya özel şirketlere göre daha farklı bir şekilde
yapılandırılmalıdır.
51
a.
Küçük ölçekli olan KVİ’de çalışanların birbirinin yerini alabilecek şekilde
eğitilmesi gerekmektedir.
b.
Kurumda farklı alanlarda specialization yerine Vakıflar alanında uzmanlaşma
teşvik edilmelidir.
c.
Farklı şubelerde çalışanlar genel Vakıflar İdaresi şemsiyesi altında
uzmanlaşmaya çalışmalıdır.
d.
Çok uzmanlaşma gereken alanlar hizmet alımı ile yürütülebilmelidir.
f)
Kurum içerisinde bir uzmanlık sistemi getirilebilir.
a.
Bunun için kurumda yükselmesi mümkün olacak olan kadrolar uzman adayı
olarak kurumda işe başlamalıdır.
b.
Uzmanlık için Vakıfların tarihi, yönetimi, ekonomisi, sosyal rolü konularında
çalışanların kendini geliştirmesi beklenmelidir.
c.
Uzmanlık sınavları ve uzmanlık tezinin çoğunluğu kurum dışından gelen bir
jüri önünde savunulması ve uzmanlık tezinin jüri tarafından değerlendirilmesi ile
uzman adayları uzmanlık seviyesine atanabilmelidir.
g)
Yönetim Kurulu Gündem ve Kararları şeffaf bir şekilde kamuoyu ile
paylaşılmalıdır
a.
Yönetim kurulu gündemi toplantı öncesi kurum web sitesinde kolayca
ulaşılabilir bir şekilde ve RSS feed ile takip edilebilecek bir şekilde yayınlanmalıdır.
i.
Kamuoyunun görüşlerini yönetim kurulu üyelerine ulaştırması teşvik
edilmelidir.
52
b.
Yönetim kurulu kararları da kamuoyu ile web üzerinden paylaşılmalıdır.
h)
Din İşleri Dairesinin yönetimi vakıflar idaresinden ayrı olarak belirlenmelidir
a.
Aynı yönetim kurulunun hem vakıflar idaresi hem de din işleri idaresini
yönetmesi sorunlar yaratmıştır.
b.
Bunlardan en önemlisi son yıl içerisinde camilerin elektrik borcu yüzünden
elektriklerinin kesilmesine yol açan koordinasyon ekisikliğidir.
c.
Birbirinden bağımsız hareket eden iki kurumun aynı yönetim tarafından idari
ihtiyaçlarının giderilemediği görülmektedir.
i)
Kurum şubeleri ile yapılan mülakatlarda kurum inşaat şubesinin faaliyetlerinin
büyük ölçüde Türkiye Cumhuriyeti Yardım Heyeti müşavirleri tarafından
yönlendirildiği belirlenmiştir.
a.
Camilerin yapılması ve tamiratı konusunda kaynak sağlayan Yardım Heyeti
KVİ içerisinde yönetim mekanizmasına dahil olmuş gibi algılanmaktadır.
b.
İnşaat şubesinin faaliyetleri büyük oranda bu şekilde yönlendirilmektedir.
53
Mülakatlar
Mülakat Sonuçları
Yapılan Mülakatlarda genel olarak kurumun yönetsel avantaj ve sorunları aşağıdaki
şekilde belirlenmiştir.
Kurumun yönetsel avantajları
●
tarihi ve köklü bir kurum oluşu,
●
anayasal yetkilerinin ve yasal statüsünün farklı yönetimlerde elinde tutmayı
başarmasının, (1571 -1878 arasında Ahkam ül Evkaf ile yönetilmiştir. 1878'de İngiliz
döneminde de Ahkam il Evkaf uygulanmıştır. 1960 anayasasında 110(2) maddesi
Ahkam il Evkaf'ı tanımıştır. KKTC anayasasında da bu devam etmektedir.),
●
Kıbrıs Türkünün toprak garantörü oluşunun (Vakıf malları satılamadığı ve
kamulaştırılamayacağı için her zaman topluma ait bir güvence olması),
●
toplumumuzda iktisadi girişimlerde öncü olmuş olmasının
Yönetsel Sorunlar:
●
siyasi müdahaleler altında çalışması (bunun hem kurumun mülkleri ile ilgili
aldığı kararlar hem de personel alımı ve terfilerine kadar uzandığı),
●
iç murakabe sisteminin olmayışı ve
●
genel kabul görmüş muhasebe sistemi kullanmayışı,
●
yönetimin stratejik değil operasyonel kararlar alması (yönetim kurulları
günlük kararlar ile o kadar meşgul olmaktadır ki uzun vadeli planlar yapmak ve takip
etmek ile uğraşamamaktadır),
54
●
Vakıflar Bankası ile ilişkisi (%51ine sahip olduğu halde banka 7 kişilik
yönetim kurulunun 4une sahip olmasına rağmen bu temsilciler başbakan tarafından
atanmaktadır.),
●
gerçek amaçlarından ayrılıp bir devlet dairesi ruhu ile yönetilmeye başlaması
Mülakatlarda Dikkat Çeken Yorumlar
Yasaların Detaylılığı İle ilgili: Birçok iyileştirme yasal değişiklik gerektirir. Bunlar
yönetim kurul kararı gerektirir. Yönetim kurulu da bunları bakanlar kurulundan
geçirmesi gerekir. Bu olmazsa tüm çalışmalar boşa gidebilir.
Vakıf Senetleri Şartları ile İlgili: Vakıf senetlerinden vakıf edilen mülk
karşılığında ne yapılması gerekiyorsa onların yapılması gerekiyordu. Daha önce
geçirilen bir (Yürütme Kurulu tarafından geçirilen) yasa ile tüm gelirlerin bir havuzda
toplandığı ve bu havuzdan harcamalar yapıldığı aktarıldı. Bunun anlamı orada
çalışanların maaşlarının öncelikli olarak ödendiğini ancak hayır için şart koşulan
koşulların yerine getirilmediğini gösterir. Bu çalışmayı her hafta bir vakıf senedinin
açılımının yapılmasını istedim ancak bu bir haftadan sonra gerçekleşmedi. Vakıf
senetlerine göre neler şart koşulmuş ise belirlenmeli ve uygulanmalıdır.
Murakebe ile İligli: İç denetim yoktur. Müfettiş var ama uygulamada böyle bir şey
yoktur. İç denetim mekanizması yoktur. Daha önceki müfettişler de yapmadı. Daha
sonra uzun yıllar boş kaldı.
Bütçenin hazırlanması ile ilgili: Bütçeye diğer birimlerin katılımının sınırlı olması
planlamaya da önem verilmediği gösteriliyor. Yönetim kurulu onaylar ve bakanlar
kuruluna sevk edilir ve yürürlüğe girer.
55
Kullanılan Bilgisayar Yazılımı ile ilgili: Emlakların yerlerini gösteren bir sistem
yok. Emlak veri tabanında beş altı kişilik bir ekip bölge bölge emlak kayıtlarının
üzerinden geçerek kayıtların temizlenmesi ve duplikasyonların kaldırılmasını
sağlayacak.
Birim yöneticileri kendi birimlerinde kullanılan otomasyon yazılımları ile ilgili tam
olarak eğitimli olmadığından, kendi astlarının yapacağı işlemlerin veri tabanında yol
açabileceği sorunların farkına varamamaktadır. Tüm yöneticilerin otomasyon
sistemini aktif bir şekilde kullanması gerekmektedir.
Takas ile ilgili : Takasla ilgili herhangi bir prosedür yoktur. (Önemli –
prosedürlerin olması gerekir. Prosedür olmadığında yönetim kurulu farklı zamanlarda
yanlış kararlar alabilir. Alınan kararlar ile ilgili söylentiler de kurumun güvenilirliğine
gölge düşürür. Özellikle siyasi olarak atanan yönetim kurullarının bu gibi rutin – yön
belirlemek için değil de uygulama ile ilgili kararlarda – özellikle dışarıdan bir
birinden bağımsız bankalardan, ihale, değer takdir eden kurumlardan görüş alması
gibi prosedürleri uygulaması gerekir.)
Kadrolar ile ilgili: Restorasyon uzmanı, belki sanat tarihi uzmanı
ihtisaslaşmış kişilere ihtiyacımız vardır. 50 yıl önce oluşturulan kadro sistemi
günümüz koşullarına uygun değildir.
Kendini Yöneten bir kurum olmayışı ile ilgili: Bizim kendi stratejimizi
oluşturmamız gerekir. Kendi gördüğümüz ihtiyaçlara yönelik çalışmamız gerekir.
Bizim stratejik olarak hareket etmemiz mümkün değildir. Bizler kendi dışımızda
alınan kararları uygulamak durumundayız. Bizler aslında yeni camiler yapmak yerine
ata yadigarı vakıf malı camilerin restorasyonu ile uğraşmamız gerekir. Biz gerekirse
daha az gelirle daha anlamlı çalışmalar yapmalıyız.
56
Siyasi müdahaleler ile ilgili:

Masraf yapılan tarım arazilerinin siyasiler tarafından taraftarlarına verilmesi

Siyasilerin yakınlarını işe aldırma gayretleri

Davaların çekilmesi için ısrarlar (siyasilerin aracı olması)

Zaman zaman personel ile ilgili transfer, görevden alınma, disiplin konularına
müdahaleler.
Evkaf’ın Rolü İle İlgili Genel Değerlendirme
Vakıflar İdaresi aslında ideal olarak ülkede kendi yönetimleri tarafından yönetilen vakıflar
arasında koordinasyon ve denetim mekanizması olması gerekir. Ancak soyu tükenen ve devir
aldığı vakıfları yöneten bir kurum olarak faaliyet göstermiştir. Özellikle Osmanlı sonrasında
yeni Türk devleti ile gelen modernizim yaklaşımı kendini yerinden yönetecek mekanizmalara
şüphe ile bakmış ve halkın oyları ile seçilen ve halk adına halkın mülkünü yönetecek merkezi
sistemi daha fazla benimsemiştir. Bunun etkisi ile hem Türkiye’de hem de ülkemizde Evkaf
sistemi merkezileşmiş ve devletin merkezi kontrolüne girmiştir. Vakıflar kendi mülkünü
kendisi yönettiğinde çok daha dikkatli davranabilecektir. Ancak Evkaf idaresi vakıflar adına
onların mülkünü idare ederken onlar kadar dikkatli olamamaktadır. Bunu sağlayabilmek için
mülke ve onun şartlarına gerçek anlamda sahip çıkabilecek mekanizmaların oluşturulması ve
Evkafın görevini bunları koordine etmek ve denetlemek olmalıdır.
57
Çalışanların Görüşleri Anketi Değerlendirmesi
Anket formları Nisan 2014 tarihinde çalışanlara dağıtılmıştır çalışanlara verecekleri
cevapların sadece toplu olarak değerlendirileceği ve kişisel herhangi bir bilgi vermeyecekleri
için kimin hangi cevapları verdiğinin belli olmayacağı bildirilmiştir.
Toplam 48 tane kullanılabilir anket toplanmıştır. Ankette örgütsel adalet algısı, iş tatmini,
örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışları ile ilgili ifadelere çalışanların ne ölçüde
katılıp katılmadığı sorulmuştur. Bazı sorularda (örneğin “İşimden hoşlanıyorum”) “kesinlikle
katılıyorum” cevabı en yüksek değer olan 5 değerini alırken bazı sorularda (örneğin “yapılan
işler rutin ve sıkıcıdır”) ise “hiç katılmıyorum” ifadesi en yüksek değeri almıştır.
Örgütsel Adalet
Çalışmada çalışanların örgütsel adalet algısı ölçülmüştür. Çalıştığı yerde adalet olduğuna
inanan çalışanların motive olmasının mümkün olduğu, oysa çalıştığı yerde adalet olmadığına
inanan çalışanların yüksek maaş, olumlu çalışma koşullarına sahip olsa bile motivasyonunun
düşük olacağı daha önce yapılan bilimsel çalışmalarla ortaya konulmuştur. Çalışanların
sürekli kendi kazançları ile kendi yaptığı fedakârlıkları diğer çalışanların kazançları ve
onların kuruma katkıları ile karşılaştırdıkları gözlemlenmektedir.
Örgütsel adalet üç boyutta incelenmektedir. Bunlardan birincisi dağıtımsal adalettir. Bu da
kurumda hem maddi hem de manevi ödüllerin neye göre dağıtıldığı ile ilgilidir. Her çalışan
58
kuruma kendi verdiği hizmet ve katkıları kendi kafasında değerlendirir. Bu hizmet ve katkılar
içerisinde çalışanların almış olduğu eğitim, kuruma vermiş oldukları hizmet yılları, kurumda
geçirdikleri günlük, haftalık, aylık saatler, gösterdikleri başarılar, kuruma kazandırdıkları,
inisiyatif ve fikir olarak katkıları bulunmaktadır. Bu katkıları karşısında kurumdan aldıkları
maddi ve manevi karşılıkları incelerler. Yani en başta maddi katkı olarak aldıkları maaş,
çalışma koşulları diğer taraftan manevi olarak aldıkları statü, saygınlık, takdir edilme gibi
faktörleri göz önünde bulundururlar. Öncelikle kendi içlerinde yaptıkları katkılar ve aldıkları
karşılığı incelerler, sonra da başkalarının yaptığı katkıları ve aldığı karşılıkları incelerler.
Eğer bir dengesizlik varsa, örgütsel adalet algıları düşer ve bunun sonucunda da motive
olmaları mümkün olmaz.
Örgütsel adaletin ikinci boyutu ise süreç adaletidir. Süreç adaleti kurumsallaşma ile ilgilidir.
Kurumlar ilk oluştuğunda birçok konuda kararlar yöneticilerin doğrudan insiyatifindedir.
Ancak zaman içerisinde kurumlar özellikle tekrarlayan kararların belirli kurallara bağlanması
aşamasına geçer. Bu kurallar kararların yönetici insiyatifi ile değil önceden tahmin edilebilir
bir şekil almasına izin verir. Böylelikle yönetim rutin konularda karar üretmek için
değerlendirme yapmakla zaman kaybetmez ve daha fazla gelecek ile ilgili stratejik
değerlendirmeler yapacak zamana sahip olur. Süreç adaleti kurumda kuralların ne kadar
oturmuş ve uygulanır olduğu ile ilgilidir.
Örgütsel adaletin üçüncü boyutu ise ilişki adaletidir. Bu da kurumda yöneticilerin farklı
çalışanlara karşı ne ölçüde mesafeli olduğu ile iligilidir. Eğer yönetici bazı çalışanlara çok
soğuk ancak bazılarına karşı çok sıcak davranıyorsa, burada ilişki adaleti zayıflar.
Yöneticilerin rolü gereği arkadaşlık, yakınlık gibi ilişkilerine çok dikkat etmesi
gerekmektedir. Özellikle Kıbrıs’ın çok küçük bir toplum olması bu konunun daha da önem
kazanmasına yol açmaktadır.
59
Çalışmamızda öncelikle örgütsel adalet ölçeği toplam olarak incelenmiştir. Buna göre sorulan
9 soruya verilen cevapların ortalaması alınmıştır. Cevaplar 1-5 arasında Likert ölçeği ile
toplanmıştır, dolayısıyla ortalamanın azami değeri 5 asgari değeri de 1 olabilir.
Tablo 1: Örgütsel Adalet Algısı ile ilgili ortalamalar
S
Asgari
Azami
Ortalama Std. Sap.
Örgütsel Adalet 46
1.00
4.33
2.24
0.81
Dağıtım Adaleti 46
1.00
4.00
2.12
0.94
Süreç Adaleti
46
1.00
5.00
2.38
1.01
İlişki Adaleti
46
1.00
4.33
2.22
0.98
Tablo 1’e göre çalışanların özellikle dağıtım adaleti ve ilişki adaleti ile ilgili algıları
olumsuzdur. Bunlara göreceli olarak süreç adaleti biraz daha olumlu görülmekle birlikte
ortalaması 2.5’in altındadır.
60
Kurallar herkese aynı şekilde uygulanır 4%
0% 15%
15%
Herkese çalıştığı kadar değer verilir 2%
2% 16%
Kararlar şeffaf bir şekilde herkes tarafından bilinir
Yöneticiler tüm çalışanlara eşit mesafededirler
Ne kadar birikiminiz ve tecrübeniz varsa o kadar
karşılığını bulursunuz
Terfi ve atamalarda eğitimin önemi vardır
Kurallar bellidir
Kimse kendini gruptan dışlanmış gibi hissetmez
Yöneticiler yasa ve tüzüklerin verdiği yetkiye göre karar
verirler
7% 7%
65%
27%
22%
15%
7% 13% 7%
11% 2%
13%
53%
33%
26%
9%
50%
22%
41%
24%
37%
17%
39%
11% 11%
27%
18%
11%
22%
24%
17%
13%
20%
30%
33%
30%
20%
13%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Kesinlikle Katılıyorum
Katılıyorum
Orta
Katılmıyorum
Hiç Katılmıyorum
Şekil 1: Örgütsel Adaletin Sorularının Değerlendirilmesi
Şekil 1’den de görüleceği gibi en zayıf bulunan alanlar “kurallar herkese aynı şekilde
uygulanır” ve “herkese çalıştığı kadar değer verilir” ifadeleri olmuştur. Kararların şeffaf bir
şekilde bilinmesi konusunda da algının olumsuz olduğu görülmektedir.
İş tatmini
İş tatmini çalışanların görevleri ile ilgili tutumlarını gösteren bir ölçümdür. İş tatmini
çalışanların işlerinden ne ölçüde memnun olduklarını gösterir. İş tatminini birden fazla
faktörün etkilediği düşünülmektedir. Bunlar arasında en önemlisi işin yapılmasından duyulan
manevi zevk gelmektedir. Ancak bunun yanında maaş, diğer haklar, iş ortamı, yükselme
imkanları, iş arkadaşları ve yönetim ile ilişkiler de iş tatminini etkilemektedir. KT Vakıflar
İdaresinde iş tatminini en olumsuz etkileyen faktörün yükselme imkânları olduğunu
61
görüyoruz. Maaşlar ve diğer hakların da çalışanlar tarafından yetersiz olarak algılandığı
şaşırtıcı bir bulgu olarak ortaya çıkmaktadır. Ülkedeki koşullar dikkate alındığında objektif
olarak değerlendirildiğinde maaş sistemi devlet ile pararlel olan ve bir çok haktan faydalanan
KT Vakıflar idaresi çalışanları maaş ve diğer haklarını yetersiz olarak algılamaktadırlar.
Çalışanların %40 civarındaki bir kesimi yaptığı işin anlamsız, rutin ve sıkıcı olduğunu
düşünmektedir. Bu konunun incelenmesi ve gerekirse tüm iş tanımlarının gözden geçirilerek
yeni bir iş dağılımı ve tasarımı ile görevlerin daha zorlayıcı ve anlamlı olmasına imkân
verilmelidir.
Bu işyerinde çok fazla yazışma ve benzeri işlerle…
Bazen yaptığım işin çok anlamsız olduğunu…
yapılan işler rutin ve sıkıcıdır
21%
15%
17%
17%
30%
yönetim ile çalışanlar arasında sorunlar vardır
28%
17%
26%
çok fazla çekişme ve kavga var
65%
yükselme imkanları çok kısıtlıdır
26%
19%
15%
21%
21%
15%
16%
60%
çalışanların maaş dışındaki hakları yetersizdir
2%
28%
57%
Çoğu zaman kurumda neler olduğunu bilmediğimi…
26%
28%
19%
40%
çalıştığımız fiziksel ortam ile ilgili iyileştirmeler gereklidir
19%
26%
21%
gereksiz kurallar işi hakkıyla yapmamı zorlaştırmaktadır.
19%
78%
13%
27%
11%
11% 7%
17%
11% 4% 11%
13%
15%
17%
11%2%
9% 4%4%
11% 2% 9%0%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Kesinlikle Katılıyorum
Katılıyorum
Orta
Katılmıyorum
Hiç Katılmıyorum
Şekil 2: İş tatmini (Olumsuz ifadeler)
62
maaşlar KKTC normlarına göre yeterlidir
17%
çalışanlar arasında olumlu ilişkiler vardır
7% 11%
Burada çalıştıkça çok yeni şey öğreniyorum.
4%
61%
50%
30%
İşimden hoşlanıyorum
22%
17%
28%
43%
0%
Kesinlikle Katılıyorum
13% 4%
10%
Katılıyorum
13%
23%
20%
30%
Orta
40%
50%
Katılmıyorum
15%
60%
11%
70%
11%
9%
80%
11%
90% 100%
Hiç Katılmıyorum
Şekil 3: İş tatmini (Olumlu ifadeler)
İş Özellikleri Modeli
Eğer çalışanlar yaptıkları işten zevk ve anlam alamıyorlarsa, maaş ve diğer haklar ne kadar
iyileştirilirse iyileştirilsin, gerçek anlamda motive olamayacaklardır. Eğer anketin işaret ettiği
gibi çalışanların %20’si yaptıkları işleri anlamsız, rutin ve sıkıcı olarak görüyorlarsa, iş
tanımlarının incelenmesi ve bazı işlerin yeniden tasarlanması gerekecektir. Buna göre tüm
pozisyonların
(mevkilerin)
çalışana
çeşitli
becerilerini
kullanma
imkanı
vermesi
gerekmektedir. Yaptığı iş ile kendini özdeşleştirecek bir kimliği olmalıdır. Ve yaptığı işin
kurum ve toplum için ne kadar önemli olduğunu görerek anlamlılığına inanmalıdır. Her
mevki o mevkideki çalışana bir miktar özerklik vermelidir. Bir diğer deyişle belirli bir
ölçüde kişi işi ile ilgili bazı kararları üstlerine sormadan verebilmelidir. Son olarak kişilerin
yaptığı işin sonucunu görebilmesi gerekir. Tüm çalışanların gayretlerinin souncunda nelerin
başarıldığını görebilmesi ve takdir edebilmesi gerekir.
63
Şekil 4: İş Özellikleri Modeli
İş özellikleri modeline göre işlerin yeniden tasarlanması için bazı görevlerin birleştirilmesi
beceri çeşitliliğini ve görev kimliğini artırabilir. Görevlerin müşteri ile temasını sağlamak da
beceri çeşitliliği ve geribildirimin artmasını sağlayabilir. Bazı görevlerde daha fazla yetkiler
tanınması özerklik boyutunun artmasını sağlayabilir.
Örgütsel Bağlılık
Örgütsel bağlılık çalışanların kuruma ne kadar ait hissettikleri ile ilgilidir. Örgütsel bağlılık
özellikle kuruma duyulan duygusal ve mantıksal bağlardan oluşur. Kişiler çalıştıkları kuruma,
o kurumdan aldıkları maaş, güvence ve statü gibi konularda mantıksal bir bağ oluşturur.
Bunun yanında çalışanlar kurumlarına duygusal bir bağ da oluşturur. Son yıllarda yapılan
çalışmalar duygusal değerlendirmelerin de kararlarımızı önemli ölçüde etkilediği ortaya
konulmuştur.
64
ayrılacak olsam çalışma arkadaşlarımı özlerdim
36%
burada çalışırken manevi bir tatmin duyarım
burası benim için aile gibidir
30%
19%
31%
15%
aynı maaş ve hakları alabileceğim başka bir iş imkanı olsa
ayrılırdım
30%
kurum dışında karşılaştığım kişilere kurumumuzun ne
kadar sorunlu olduğunu anlatırım
15% 4%
32%
17%
26%
bu kuruma minnettarım
ayrılacak olsam Vakıflar İdaresine karşı bana yapmış
olduğu yatırımdan dolayı kendimi suçlu hissederdim
17%
28%
11%
15%
30%
13%
13%
16%
21%
31%
15% 6%
4% 9% 6%
26%
4% 11%
11% 11%
43%
51%
23%
32%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Kesinlikle Katılıyorum
Katılıyorum
Orta
Katılmıyorum
Hiç Katılmıyorum
Şekil 5: Örgütsel Bağlılık soruları
Çalışanların bağlılık düzeyi genel olarak orta düzeydedir. Ancak özellikle “aynı maaş ve
hakları alabileceğim başka bir iş imkanı bulursam ayrılırım” ifadesine %51 hiç katılmıyorum
cevabı verilmiş olması, çalışanların bağlılıklarının aynı imkanları veren farklı bir işe
gitmeyecek kadar yüksek olduğunu göstermektedir. Bir diğer dikkati çeken bulgu ise
çalışanların yüksek oranının ayrılacak olsa Vakıflar İdaresinin kendisine yapmış olduğu
yatırıma karşı herhangi bir suçluluk duymayacak olması, kişilerin kurumun kendilerine bir
yatırım yaptığını hissetmediklerini göstermektedir.
65
Örgütsel Vatandaşlık Davranışları
Örgütsel vatandaşlık davranışları kurum çalışanlarının iş tanımında yer almayan, kendilerine
herhangi bir direk ödül kazandırmayacak olan ancak kurum için önemli olacak bazı
davranışları gerçekleştirmesi ile ilgilidir. Örneğin bir çalışan yeni bir elemana yol
gösteriyorsa, olumlu davranışını gözlemleyen kimse olmadığında da olumlu davranışlar
ortaya koyuyorsa örgütsel vatandaşlık davranışları ileri düzeydedir. Günümüzde tüm
davranışların gözlemlenmesi ve ödül ve ceza ile sonuçlandırılması mümkün değildir. Bunun
için çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışları önemli bir rol oynamaktadır.
Bu kurumda herkes bardağın dolu tarafına bakar.
15%
15%
26%
Çalışanlar diğer çalışanlarla problemleri olmasın diye… 7% 11%
Hiç kimse görmese dahi, herkes kurum kurallarına uyar. 4%
17%
Burada kimsenin hakları suiistimal edilmez. 4%
28%
22%
Herkes beklenenin üzerinde hizmet vermeye gayret… 9%
Birisi kontrol etmese dahi çalışma saatlerine uyarlar
37%
15%
7% 13%
Kimse gereğinden fazla mola vermez 4% 11%
28%
20%
26%
17%
15%
22%
13%
17%
17%
15%
33%
37%
26%
37%
26%
37%
24%
43%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Kesinlikle Katılıyorum
Katılıyorum
Orta
Katılmıyorum
Hiç Katılmıyorum
Şekil 6: Örgütsel Vatandaşlık Davranışları (Katılmadıkları ifadeler)
66
Mecbur olmasa bile işe yeni başlayanlara yardım ederler.
28%
Burada genellikle pireyi deve yaparlar.
28%
22%
İşle ilgili problemi olanlara yardım etmede isteklidirler.
20%
17%
Burada çalışanlar çevresindeki insanlara her zaman…
Ağır işleri olduğunda diğer arkadaşlarına yardım ederler.
17%
9%
24%
33%
26%
26%
17%
41%
30%
30%
9% 11%
13%
17%
11%
15%
11%
13%
13%
15%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Kesinlikle Katılıyorum
Katılıyorum
Orta
Katılmıyorum
Hiç Katılmıyorum
Şekil 7: Örgütsel Vatandaşlık Davranışları (Katıldıkları ifadeler)
Örgütsel vatandaşlık davranışları 4 boyutta incelenmektedir. Bunlar fedakarlık, nezaket,
üstün görev bilinci ve centilmenliktir. En düşük puan üstün görev bilinci boyutunda ortaya
çıkmıştır. Bu gereğinden fazla mola verme, çalışma saatlerine uymama, biri denetlemediği
zaman kurallara uyulmaması sorunları olduğunu göstermektedir.
Tablo 2:Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Boyutları
S
Asgari
Azami
Ortalama Std. Sap.
orgutselvatandas 46
1.17
4.67
2.6884
.69354
fedakarlik
46
1.25
5.00
3.2228
.95340
nezaket
46
1.00
5.00
2.4348
1.06254
ustungorevbil
46
1.00
5.00
2.2772
1.00447
centilmenlik
46
1.00
5.00
2.6957
.89118
67
Güçlü ve Zayıf Görülen Yönler
E2 Mal varlığı
83%
E1 Mali durumu
11%
57%
E8 Tanınmışlığı
23%
40%
0%
10%
19%
32%
20%
30%
40%
50%
Çok Güçlü
Güçlü
Orta
Zayıf
6%0%
13%
60%
70%
Cok zayıf
9%
80%
90%
0%
6%
100%
Şekil 8: Güçlü Görülen Yönler
E29 Terfi sistemi 0%
4% 9%
18%
E25 Bilgisayar altyapısı 0% 11%
15%
E26 Kullanılan bilgisayar yazılımı 4% 6%
28%
28%
9%
20%
17%
26%
10%
20%
Güçlü
40%
26%
17%
E22 Şeffaflık düzeyi 0% 11%
Çok Güçlü
51%
36%
E14 Kullanılan teknoloji 4% 11%
0%
23%
21%
E5 Çalışanlarının motivasyon düzeyi 0%
4%
E11 Yönetim kurulunun oluşma sistemi 2%
69%
34%
49%
43%
34%
30%
Orta
40%
Zayıf
50%
30%
60%
70%
80%
90%
100%
Cok zayıf
Şekil 9: Zayıf Görülen Yönler
68
E17 Mevcut vizyonunun yönetim kurulu tarafından
2%6%
anlaşılma düzeyi
38%
E24 Verimlilik düzeyi 4% 9%
E3 Kullandığı bilgi sistemi
E27 Arşivleme sistemi
28%
30%
32%
36%
6%4%
47%
21%
36%
32%
E18 Mevcut vizyonunun iç yönetim tarafından anlaşılma
2% 17%
düzeyi
E13 Personel sayısı
17%
E12 Yasaları ve tüzükleri
17%
36%
E28 İhale sistemi 4%
19%
17%
17%
17%
30%
15%
38%
21%
32%
11%
28%
20%
46%
E16 Mevcut vizyonunun çalışanlar tarafından anlaşılma
2% 15%
düzeyi
45%
6% 11%
45%
19%
19%
43%
26%
9%
9% 6%
60%
22%
6%
13%
23%
E4 Çalışanlarının bilgi düzeyi 2% 15%
E19 Çalışanların kuruma bağlılık düzeyi 4%
15%
30%
43%
23%
21%
19%
34%
E23 Yönetim sistemi 2% 15%
26%
30%
45%
E7 Medya ile ilişkileri 4% 15%
E9 Toplumda imajı
21%
37%
E10 Kurum içi yönetimi 0% 17%
E15 Mevcut vizyonunun toplumda anlaşılma düzeyi
26%
6% 11%
E20 Mülk yönetiminde beceri düzeyi 2% 15%
E6 Halkla ilişkileri
26%
22%
23%
15%
26%
21%
4%
9%
17%
15%
13%
17%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Çok Güçlü
Güçlü
Orta
Zayıf
Cok zayıf
Şekil 10: Orta düzeyde olan yönler
Ölçülen Tutum, Davranış ve Algılar Arasında İlişkiler
Çalışmada ölçmüş olduğumuz bazı tutum, davranış ve algılar arasındaki ilişkileri gösteren
korelasyon tablosu Tablo 3 olarak verilmiştir. Bu tablo incelendiğinde çeşitli değişkenler
arasında bazı ilişkiler görülebilmektedir. Buna göre bu değişkenleri artırmak veya azaltmak
için ilişkili olduğu değişkene müdahale edilmesi mümkün olabilir.
69
Örneğin Üstün görev bilincinin ilişkili olduğu faktörler Dağıtım adaleti, süreç adaleti ve ilişki
adaleti olarak görülmektedir. Bu durumda adalet algısında bir artış, üstün görev bilincinde de
bir artışa sebep olabilir.
Nezaket
Adaleti
Süreç
Adaleti
Dağıtım
İş Tatmini
Bağlılık
Örgütsel
Centilmenlik
bilinci
Üstün görev
Nezaket
Fedakarlık
Tablo 3 tutum, davranış ve algılar arasındaki ilişkiler
0.448**
Üstün görev bilinci 0.273
0.504**
Centilmenlik
0.274
0.131
0.134
Örgütsel Bağlılık
0.526**
0.525**
0.269
0.209
İş Tatmini
0.061
0.133
0.131
0.126
0.294*
Dağıtım Adaleti
0.14
0.261
0.533**
0.16
0.225
0.364*
Süreç Adaleti
0.154
0.224
0.296*
0.099
0.306*
0.442**
0.470**
İlişki adaleti
0.113
0.480**
0.494**
-0.011
0.343*
0.469**
0.470**
0.640**
Üstün görev bilinci ile ilişkili olan faktörler bir de regresyon analizi ile incelenmiştir. İlk önce
örgütsel vatandaşlık davranışının temel faktörlerinin etkileri incelenmiş ve “nezaket”
faktörünün artmasının üstün görev bilincini artırdığı görülmüştür. Ancak bu ilk modelde
denkleme giren faktörler bağımlı değişken olan üstün görev bilincinin sadece %25’ini
70
açıklamıştır. Bunun için 2 ve 3 modeller denenmiş ve sırasıyla örgütsel bağlılık ve iş tatmini
ile adalet faktörleri eklenmiştir. Bunun sonucunda dağıtım adaletinin üstün görev bilinci ile
ilişkili olduğu görülmüştür.
Tablo 4: Üstün Görev Bilincini Neler Etkiliyor Regresyon Analizi
R2
Model 1
B
SH
t
Sig
0.89
0.59
1.52
0.14
0.04
0.16
0.04
0.24
0.81
0.45
0.14
0.47
3.16
0.00
0.06
0.16
0.06
0.40
0.69
(0.05)
0.20
(0.05)
(0.28)
0.78
0.14
0.27
0.07
0.49
0.62
0.25
Sabit
Fedakarlık
Nezaket
Centilmenlik
Model 2
0.26
Örgütsel
Bağlılık
İş Tatmini
71
Model 3
0.47
Dağıtım Adaleti
0.43
0.16
0.41
2.79
0.01
(0.09)
0.17
(0.09)
(0.52)
0.61
0.32
0.20
0.31
1.62
0.11
Süreç Adaleti
İlişki Adaleti
72
Çalışmada kullanılan anket formu:
Bu çalışmada vereceğiniz cevaplar kesinlikle gizli tutulacaktır. Sonuçlar sadece toplam ve
yüzdelik olarak raporda yer alacaktır. Bu anket ile çalışanların rahatsızlık duyduğu veya
başarılı bulduğu alanlar tespit edilmeye çalışılacak ve sorunların teşhisi için veri olarak
kullanılacaktır.
Bölüm A:
Vakıflar İdaresinde:
Bu
ifadeye
katılıyorsunuz?
Hiç
katılmıyo
rum
2
siz
3
ne
4
1
kadar Bu ifadeye sizce Vakıflar İdaresi
çalışanlarının kaçta kaçı inanır?
Kesinlikle
katılıyoru
m
5
Herkese çalıştığı kadar değer verilir
Ne kadar birikiminiz ve tecrübeniz
varsa o kadar karşılığını bulursunuz
Terfi ve atamalarda eğitimin önemi
vardır
Kurallar bellidir
Kurallar herkese aynı şekilde
uygulanır
Yöneticiler yasa ve tüzüklerin
verdiği yetkiye göre karar verirler
Yöneticiler tüm çalışanlara eşit
mesafededirler
Kimse kendini gruptan dışlanmış
gibi hissetmez
Kararlar şeffaf bir şekilde herkes
tarafından bilinir
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80 %100
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80 %100
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
%0
%0
%20
%20
%50
%50
%80 %100
%80 %100
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80 %100
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80 %100
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80 %100
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80 %100
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80 %100
73
Bölüm B:
Bu
ifadeye
siz
katılıyorsunuz?
Hiç
katılm
ıyoru
m
Vakıflar İdaresinde:
1
maaşlar KKTC normlarına göre yeterlidir
çalışanlar arasında olumlu ilişkiler vardır
yönetim ile çalışanlar arasında sorunlar vardır
çalıştığımız fiziksel ortam ile ilgili iyileştirmeler gereklidir
yükselme imkanları çok kısıtlıdır
1
1
1
1
1
Bölüm B: (devamı)
Vakıflar İdaresinde:
2
3
4
2
2
2
2
2
3
3
3
3
3
Kesinli
kle
katılıyo
rum
2
3
4
4
4
4
4
5
5
5
5
5
ne
kadar
4
1
yapılan işler rutin ve sıkıcıdır
çalışanların maaş dışındaki hakları yetersizdir
Bazen yaptığım işin çok anlamsız olduğunu hissediyorum.
gereksiz kurallar işi hakkıyla yapmamı zorlaştırmaktadır.
Çoğu zaman kurumda neler olduğunu bilmediğimi
hissediyorum
Bu işyerinde çok fazla yazışma ve benzeri işlerle uğraşmak
zorundayım
çok fazla çekişme ve kavga var
İşimden hoşlanıyorum
Burada çalıştıkça çok yeni şey öğreniyorum.
kadar
5
Bu
ifadeye
siz
katılıyorsunuz?
Hiç
katılm
ıyoru
m
ne
Kesinli
kle
katılıyo
rum
5
1
1
1
1
2
2
2
2
3
3
3
3
4
4
4
4
5
5
5
5
1
2
3
4
5
1
1
1
1
2
2
2
2
3
3
3
3
4
4
4
4
5
5
5
5
74
Kesinlikle
katılıyorum
5
kadar Sizce Vakıflar İdaresi çalışanlarının
yüzde kaçı böyle düşünür?
4
ne
3
aynı
maaş
ve
hakları
alabileceğim başka bir iş
imkanı olsa ayrılırdım
ayrılacak
olsam
çalışma
arkadaşlarımı özlerdim
ayrılacak
olsam
Vakıflar
İdaresine karşı bana yapmış
olduğu
yatırımdan
dolayı
kendimi suçlu hissederdim
kurum dışında karşılaştığım
kişilere kurumumuzun ne
kadar
sorunlu
olduğunu
anlatırım
burada çalışırken manevi bir
tatmin duyarım
bu kuruma minnettarım
burası benim için aile gibidir
siz
2
Vakıflar İdaresinde:
Bu
ifadeye
katılıyorsunuz?
Hiç
katılmıyorum
1
Bölüm C:
%0
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80
%100
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80
%100
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80
%100
1
2
3
4
5
%0
%20
%50
%80
%100
1
1
1
2
2
2
3
3
3
4
4
4
5
5
5
%0
%0
%0
%20
%20
%20
%50
%50
%50
%80
%80
%80
%100
%100
%100
%20
%50
%80
%100
3
4
Kesinlikle
katılıyorum
5
Mecbur olmasa bile işe yeni başlayanlara yardım ederler.
İşle ilgili problemi olanlara yardım etmede isteklidirler.
Ağır işleri olduğunda diğer arkadaşlarına yardım ederler.
Burada çalışanlar çevresindeki insanlara her zaman yardım
elini uzatmaya hazırdır.
Burada kimsenin hakları suiistimal edilmez.
Çalışanlar diğer çalışanlarla problemleri olmasın diye çaba
gösterir.
Kimse gereğinden fazla mola vermez
Herkes beklenenin üzerinde hizmet vermeye gayret eder.
Hiç kimse görmese dahi, herkes kurum kurallarına uyar.
Bu kurumda herkes bardağın dolu tarafına bakar.
Burada genellikle pireyi deve yaparlar.
2
Aşağıdaki ifadeler bugün Vakıflar İdaresinde ne kadar
geçerlidir
Burada çalışanlar:
Hiç
katılmıyorum
1
Bölüm D:
1
1
1
2
2
2
3
3
3
4
4
4
5
5
5
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
1
1
1
1
1
1
2
2
2
2
2
2
3
3
3
3
3
3
4
4
4
4
4
4
5
5
5
5
5
5
75
1
2
Aşağıdaki konulardan hangileri Vakıflar İdaresinin güçlü
hangileri zayıf yönleridir.
Çok zayıf
1
2
3
4
Çok güçlü
5
Birisi kontrol etmese dahi çalışma saatlerine uyarlar
3
4
5
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
Bölüm E:
Mali durumu
Mal varlığı
Kullandığı bilgi sistemi
Çalışanlarının bilgi düzeyi
Çalışanlarının motivasyon düzeyi
Halkla ilişkileri
Medya ile ilişkileri
Tanınmışlığı
Toplumda imajı
Kurum içi yönetimi
Yönetim kurulunun oluşma sistemi
Yasaları ve tüzükleri
Personel sayısı
Kullanılan teknoloji
3
4
Çok güçlü
5
Mevcut vizyonunun toplumda anlaşılma düzeyi
Mevcut vizyonunun çalışanlar tarafından anlaşılma
düzeyi
Mevcut vizyonunun yönetim kurulu tarafından
anlaşılma düzeyi
Mevcut vizyonunun iç yönetim tarafından anlaşılma
düzeyi
Çalışanların kuruma bağlılık düzeyi
Mülk yönetiminde beceri düzeyi
Siyasilerin kuruma ilgisi
Şeffaflık düzeyi
Yönetim sistemi
Verimlilik düzeyi
Bilgisayar altyapısı
Kullanılan bilgisayar yazılımı
Arşivleme sistemi
İhale sistemi
Terfi sistemi
Diğer:_______________________
2
Aşağıdaki konulardan hangileri Vakıflar İdaresinin
güçlü hangileri zayıf yönleridir.
Çok zayıf
1
Bölüm E: (devam)
1
2
3
4
5
1
2
3
4
5
1
2
3
4
5
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
76
Çalışanlarca tespit edilmiş Başlıca Sorunlar
1. Kiracılar tarafından kirası ödendiği halde, yıllarca boş tutulan Vakıf malları
mevcuttur. Kapalı tutulan bu mekanlar, kullanılmadığı için çok zarar görmekte, çatısı
duvarları zemini çökmekte, hatta içinde ağaç bile çıkabilmektedir.
Ayrıca şehir
dokusunda da görsel kirlilik oluşturmaktadır. Bu binalar boş tutulacağına ihtiyaçlı, iş
hayatına yeni atılacak gençlere kiralanmalıdır. 3 ay kapalı tutulan dükkan, kirası
ödense bile, kiracının elinden alınmalıdır (Yıllardır yenilenmeyen maktu kira
sözleşmeleri yenilenmelidir.)
2. Kiralanan vakıf mallarının yağmur suyu boru ve olukları, kiracılar tarafından hiçbir
zaman temizlenmediği için binalar ciddi şekilde zarar görmektedir. Betonarme
binaların, yıllarca tıkalı kalan yağmur suyu boruları nedeniyle, betonarme teras çatılar
havuz olmakta ve tüm taşıyıcı sistem ( kolon, kiriş, döşemeler) içindeki inşaat
demirleri korezyona ( paslanma) uğramakta ve betonları patlatmaktadır.
Binalarımızda tamiri çok zor hasarlar oluşmaktadır. Bu konularla ilgili tüzük ve
sözleşmelere yazılmalı ve evine bakmayan kiracılar cezaya tabi tutulmalıdır.
(ÖNEMLİ). (Sözleşmelerdeki her türlü tamirat kiracıya aittir cümlesi, bir işe
yaramamaktadır. Kiracı 30 yıl ayni evde yaşasa dahi, ev evkaf evi olduğu için
hiçbir şey yapmıyor ve ev harabe haline geliyor.)
3. Emlak önemli yatırım ihalelerindeki şartnameler daha özenli ve ayrıntılı hazırlanmalı,
gazete ilanları ise daha farklı, gösterişli ve görünür verilmelidir. Şartnameler
hazırlanmadan önce şehircilik,, belediye ve diğer ilgili dairelerden görüş alınmalı,
yatırım fonksiyonları ve şartları ona göre belirlenmeli , yatırım / kira şartları ayrıntılı
yazılmalıdır. Buna uygun verilmeyen teklifler kabul edilmemelidir. İhale aşamasında
herkese ulaşmak ; evkaf ve toplum için en iyi yatırımcıyı bulmak için
77
kamuoyunda farkındalık yaratılmalıdır. (Şeffaflık için) ( Emlak kiralama
tüzüğünde yer almalıdır.)
4. İş merkezi ve çarşılarda ya da müstakil ofis ve dükkanlarda boşalan mekanların kira
ihalesi için hazırlanan ihale şartnamelerine, sadece evkafın uygun gördüğü
fonksiyonlara izin verileceği ve buna göre teklif verilmesi gerektiği yazılmalıdır. Aksi
halde çarşı ve iş merkezlerimizin mimari bütünlüğünü bozan cephede restorant
bacaları, tabelalar vs. gibi görüntüler ortaya çıkmaktadır. Daha fazla ofis ve mağaza,
dükkan ağırlıklı tasarlanan çarşılarda yoğun bir şekilde restorant, cafe, bar gibi
fonksiyonlar ortaya çıkmakta ve bu da ses/görüntü kirliliği (Tabela ve ön cephede
kebapcı bacaları) ile sürekli biriken yağlardan tıkanan rögarlar ve kanalizasyonlar
olarak evkafa ciddi zarar ve masraf olarak geri dönmektedir. Çarşılar gecekondu
görünümüne dönüşmektedir.
5. Vakıflar İdaresinin sahip olduğu (Girne,Lefkoşa, Mağusa) şehirlerin en gözde
yerlerdeki toplu işyerleri ve çarşılar yıllar içinde devir işlemleriyle, ya da başka
sebeplerle uygunsuz işler yapan kişilerin eline geçmiştir (Fuhuş gibi) .Bu çarşı ve
işyerlerinin ofis olarak projelendirilen üst katları ise otopark vs. sıkıntısı olmamasına
rağmen alt kattaki kötü kiracı profilinden dolayı boş kalmakta ya da
uygunsuz
kişilere verilmeye devam edilmektedir.
6. Her türlü tadilat ve tamirat kiracıya ait olmasına rağmen, binalar yıllarca
bakılmamakta harabe olmaktadır. Şehir ve Evkaf için kötü imaj çizmektedir.
Binalarımız hızla değer kaybetmektedir. Çoğu zaman arazi değeri, bina değerinin
kat kat üstünde olmaktadır. Sözleşmeye konan bu madde çoğu zaman bir işe
yaramamaktadır.
7. Vakıflar İdaresi’nin her şehirde sahip olduğu toplu konut, toplu işyeri ve çarşılar
vardır. Bunların bazıları betonarme, bazıları ise tarihi eser niteliklidir. Bu binalar
zamanla Evkafın da müsadesiyle ! ! , kaçak, uygunsuz, gecekondu görünümünde
ilavelerle doludur. Bazen binanın 2 katı ilave söz konusudur. Çoğu zaman, EVKAF
bu ilavelerden kira geliri de elde edilmektedir. Finansman bulunup renovasyon ya
78
da restorasyon yapılmak istense bile çoğu zaman, bu nedenden dolayı çok zorluk
yaşanmaktadır.
8. Sahip olunan emlak varlığı ve tarihi eserler yıllardır verimlilik açısından araştırılıp,
değerlendirilmedi. Emlak politikasını her yıl rutin olarak günün koşullarına göre
analiz edilip, verimlilik açısından yenilenmesi gerekmektedir.
Emlak Şubesi sadece, boşalan yerleri kiraya veren ( devirle ya da ihaleyle) ;
yada bazı ayrıcalıklı kişilere ( siyasilere ve güçlü kişilere) , (evkaf ya da toplum
yararı düşünülmeden)
yatırım arazisi ya da binası bulan bir bölüm haline
getirilmiştir.
9. Kiralanan her türlü vakıf emlak’ın ve dini yapıların ( cami, tekke, türbe, kilise, şapel
vs) elektrik ve su sayaçları sözleşme imzalanmadan önce mutlaka kiracıların ve
kullanıcıların üzerine alınmalıdır.
10. Devletin şehirle ilgili diğer kurumları (anıtlar yüksek kurulu, eski eserler, şehir
planlama, belediye gibi.) Evkafı genel olarak tutucu, uyumsuz, işbirliğine
yanaşmayan, kurallara uymayan, şehrin gelişimine katkı koymayan, eski moda
tüccar zihniyetli olarak değerlendirmektedirler. Bu eleştiriler dikkate alınmalıdır.
11. Evkafa ait toplu konut , çarşı ve işyerlerinden , aylık müşterek gider toplanmaktadır.
Bunun amacı ortak mekanların, bahçenin rütin temizliği, bakımı ile ortak
giderlerin ( aydınlatma – su- motor vs ) ödenmesidir. Ama ne yazık ki yıllardır,
müşterek gider için toplanan paraların ancak yarısı harcanmaktadır. Toplu yerlerde
temizlik konusuna yeterince önem verilmemektedir. Bu da önce binaların, sonra da
kiracıların kalitesini hızla düşürmektedir.
12. Bazı binaların, güvenilir kurumlara kamu yararına ( toplum hizmeti için) ve sadece
açması, iyi bakılması ve tamir edilmesi şartı ile kiralanması bile bir çeşit hayır işidir.
Binanın yıllarca boş yere kapalı kalmasından daha iyidir. En kötüsü binanın kapalı
kalmasıdır.
Daha da kötüsü, kiralandığı halde, hem kirasının yıllarca ödenmemesi ve yıllarca
(mahkeme süresince) kapalı kalmasıdır. Bu süre içinde binada büyük hasar meydana
gelmektedir.
79
13. Vakıflar İdaresinin Din İşleriyle ilişkisi sürdürülebilir nitelikte değildir. Din
hizmetlerini , Devlet üstlenmeli toplumla (cemaatla) işbirliği içinde yürütmelidir.
14. Orjinal, Evkaf Malı Camiler, mescitler , türbe ve tekkeler Vakıf malıdır ve sonsuza
kadar öyle kalmalıdır. (Ahkamül Evkaf ) Bu orjinal Evkaf malı anıtsal dini yapıların
sahip olduğu tarlalar vs. mevcuttur. Evkaf bu gelirlerle ya da sponsorlukla ( T.C.
Vakıflar Müdürlüğü vs.) kendine ait dini yapılara bakabilir. Evkaf cami gelirlerinni
tümünü ve daha fazlasını camilere bakılması için Din İşlerine vermektedir. Ama ne
yazık ki bu gelir tamirat ya da bakıma harcanmamaktadır.
15. Orjinal Evkaf malı dışında kalan ve son 20 yıldır TC Yardım Heyeti Tarafından
finanse edilen camilerin (bu şekilde yaklaşık 45 adet imam lojman ve cami
yapılmıştır. ) mülkiyeti din işlerine verilmelidir. Bundan sonra da dini yapı ihtiyacını
Din İşleri (Devlet) ya da cemaatin kendisi ya temsilcileri karşılamalıdır. ( T.C.
Yardım Heyeti Finansmanlığıyla yapılan camilerin bakımı da devlet tarafından
yapılmalıdır. )
16. Bunun dışında orjial Evkaf yada Din İşleri Dairesine ait tüm camilerin,
din
görevlilerinin maaşlarını ve diğer ihtiyaçlarını devlet karşılamalıdır. Yapılacak
yasalarla, camilerin yerinden yönetilmesi ve finanse edilmesi (yardımlaşma ,
dayanışma) özendirilmeli ve teşvik edilmelidir. (eskiden Kıbrıs’ta olduğu gibi)
17. Cemaat pasif , hep isteyen, ağlayan, şikayet eden konumdan ,çıkartılıp aktif hale
getirilmelidir. Camilerin cemaat tarafından sahiplenilmesi teşvik edilmelidir. Rutin
masrafların (elektrik, yıllık bakım, temizlik) din görevlileri önderliğinde kurulacak
yasal yerel komisyonlar tarafından finanse edilmesi sağlanmalı , ve gerekirse zorunlu
kılınmalıdır. (Son yıllarda artan miktarlarla yapılan TC yardımları, ne yazık ki
cemaatı hep isteme şikayet etme, hiç memnun olmama kültürünü geliştirmeye
itmiştir)
18. Din İşleri Dairesi ve Vakıflar İdaresinin , Türkiye’deki gibi tamamen ayrı ve
bağımsız kurumlar haline getirilmesi , her iki kurum da
daha değerli ve
saygıdeğer kılacaktır. Bu konuda Türkiye örnek alınabilir. (Diyanet ve Evkaf
80
ayrıdır. Bu konuda Anayasada dağişikliğe gidilmelidir. İlk etapta bu yapılamasa da bu
konudaki yasalar acil olarak tadil edilmelidir.
19. Emlak Şubesi, kiralama konusunda:

Gerekli piyasa analizlerini yapıp, sonuçlara ulaşmak ;

Kiralamaya yönelik etkin proje üretmek ;

Kiralamaya yönelik ayrıntılı teknik ve idare şartname hazırlamak;
(Bakın UNDP-ACT ‘ın hazırladığı Büyük Hamam kiralama şartnamesi ve iş
planı kitabı gibi.)
20. Kiralama ihalesini en iyi şekilde sonuçlandırabilmek için değerlendirme kriterlerini
saptama, yazma ve ihale komisyonuna sunma konusunda eğitilmelidir.
21. Emlak
Şubesinde çalışacak kişiler bundan sonra kiralama , emlak işletmesi
konusunda bir bölümden mezun ve konusunda uzmanlık eğitimi almış kişilerden
seçilmelidir. (Üniversiteler de bu işe en yakın bölümler incelenmelidir.)
22. Emlak Şubesi ne , yıllardır bir yenilik (reform) getirecek personel istihtam
edilmemiştir. Ya da bu konuda eğitime gönderilmemiştir.
23. Maktu kira sözleşmeleri , maktu formlar çok uzun yıllardır yenilenmemiştir. Günün
koşullarına adapte edilmemiştir.(*)
24. Her yıl emlak politikası incelenmeli ve günün koşullarına göre reforma (yenilenmeye)
gidilmelidir.
25. Kira ihalesine çıkılmadan ve kira şartnameleri hazırlanmadan önce İnşaat Şubesinin,
yerel makamların, Şehirciliğin görüşü alınmalıdır. Bu görüşmelerden çıkan sonuca
göre şartnamelerde, yapılacak işlerde fonksiyon sınırlaması (her mekan her amaç için
kullanılamaz) getirilmelidir. Gerekirse binalar günümüz koşullarına göre tamir/ tadil
edilip sonra kira ihalesine çıkılmalıdır.
Not: (*) Örneğin bazı maktu forumlar ve teklif verme maktu formu (kira) yıllar önce
daktiloda yazılmış fotokopilerdir.
81
MALİ TABLOLAR ANALİZ YAPILABİLİRLİK DENETİM RAPORU
Denetim Raporu
Bu çalışma, Vakıflar İdaresinin Stratejik planlama çalışmaları kapsamında Mali Tablolar
analizlerinin yapılabilirliğini ölçmek ve analizlere kaynak oluşturacak 2011-2013 dönemine
ait finansal raporların ve kayıt işlemlerinin doğruluğunu tespit etmek amaçlı Aralık 2013 Mart 2014 döneminde gerçekleşen denetim programın detaylarını ve sonuçlarını
içermektedir.
Mali Analiz, bir işletmenin mali yapısının ve faaliyet sonuçlarının yeterli olup olmadığının
saptanması ve geleceğe yönelik tahminlerde bulunabilmesi için mali tablolarda yer alan
kalemler arasındaki ilişkilerin ve zaman içindeki eğilimlerinin incelenmesini kapsar. İşletme
ile ilgili taraflar ihtiyaç duydukları bilgileri işletmenin mali tablolarından elde edebilirler.
Mali analize baz oluşturacak mali tabloların sahip olması gereken bazı nitelikler vardır; Mali
Tablolar muhasebenin temel kavramlarına (dönemsellik, maliyet esası, tutarlılık, ihtiyatlılık,
parayla ölçülebilme gibi) ve genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre hazırlanmalıdır.
İlaveten kullanılan muhasebe terminolojisinde birlik sağlanmalı ve standart bir hesap planı ve
rapor sistemi bulunmalıdır.
Söz konusu çalışmada Vakıflar İdaresi’nin mali tabloları incelenmiş, mali analizin
yapılabilirliği için sınıflandırma açısından yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve
bilançonun netleştirilmesi ve mali tablo okuyucularına daha net ve doğru bilgi aktarılabilmesi
82
için öneriler verilmiştir.
Rapor, ön görüşme sonrası oluşturulan denetim programının
içeriğini, belirlenen riskler çerçevesinde kabul edilebilir hata paylarının tespitini, Mali
tabloların temelini oluşturan mali hareketlerle ilgili kullanılan denetim faaliyetlerini
açıklamaktadır. İlaveten, Kurum’un kullanmakta olduğu mevcut bilgisayar yazılımının mali
tablolara giren bilgilerin oluşturulması açısından incelenmesi, mali hareketleri oluşturan
Hasılat ve Harcama Döngüleri ile Varlık kalemlerinin denetim sonucu bulguları
açıklanmıştır.
Denetim Programı
Denetim Programının amacı Vakıflar İdaresinin 2011-2013 dönemlerinde ortaya çıkan
Bilanço ve Gelir Tablolarının netliğinin tespiti ve gerçekleşen mali kayıtlarının Döngü
Yaklaşımı çerçevesinde gerçeklik, bütünlük, sınıflandırma, zamanlılık, açıklama ve
kayıtsal doğruluk açısından değerlendirilmesini kapsamaktadır.
Denetim çalışmalarını belirleme aşamasında Mali Tabloların sınıflandırılması yaklaşımı ile
denetim yapılmasının özellikle Maddi Duran Varlıkların bugüne kadar değerlendirilmesinin
yapılmamasından, sözleşmelere bağlı alacakların nakit usulüne göre kaydedilmesinden ve
ticari alacakların duran varlıklarla birlikte bilançoda bulunmamasından dolayı mümkün
olmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda denetim çalışmalarının bölümlemesi Hasılat
Döngüsünü ve Harcamalar Döngüsünü çerçevesinde sürdürülmüştür.
Denetim faaliyetleri sırasında incelenecek tüm evrak ve bilgiler ilgili bölüm sorumlularından
talep edilmiş ve denetim sırasında elde edilen bulgularla ilgili gizlilik esası uygulanmıştır.
83
Denetçi firma görevleriyle ilgili bilgi ve belgeleri toplarken, değerlendirirken, aktarırken ve
sonuçlandırırken, önyargısız ve tarafsız şekilde hareket ederek denetlenen birim ve taraflarca
ileri sürülen bilgi, belge ve görüşleri alıp elde ettiği diğer bilgi ve belgelerle birlikte adil,
tarafsız ve nesnel bir şekilde değerlendirmiş ve raporlarını denetimin amacına uygun
nitelikte, süresi içinde, somut, güvenilir ve geçerli kanıtlara dayalı olarak özlü, açık, tam ve
kesin olarak düzenlemiştir. Denetim süresince görevlerin ayrımı, yetkilendirme, belgeleme
ve muhasebe kayıt düzeni ve fiziksel kontroller ilkelerinin iç kontrol sistemindeki varlığı
kontrol edilmiştir.
Denetim kapsamı dâhilindeki tüm kayıtların incelenmesi maliyet-fayda sınırlaması
nedeniyle
mümkün olmamaktadır. Bu nedenle
istatistikî örnekleme
yöntemlerine
başvurularak her alan tanımlanan önemlilik seviyesi ve riskler çerçevesinde denetlenmiştir.
Planlama aşamasında yapılan analitik incelemeler sonucunda Kurumun genel önemlilik
seviyesi aktif toplamlarının %1i olarak belirlenmiştir. Bu önemlilik ön tahmini denetim
süresince toplanacak kanıt sayısını, ne zaman ve ne şekilde toplanacağını, ne tür kanıtların
toplanacağını ve kanıtlar değerlendirilirken hangi kıstasların kullanılacağını belirlemiştir.
YIL
Bilanço
Önemlilik
Seviyesi Genel Önemlilik Seviyesi
Büyüklüğü
Oranı
2011
45.515.142
1%
455.151
2012
42.446.844
1%
424.468
2013
49.968.467
1%
499.684
84
Önemlilik ön tahmininin hesaplara dağıtılması aşamasında 2011-2013 yılı Bilanço
kalemlerindeki ağırlıklarına bağlı olarak genel önemlilik seviyesinin Aktif ve Pasif hesaplara
dağıtılması şu şekildedir;
85
2011
BİLANÇO
KALEMLERİ
30-KASA
31- BANKA
32-
AKTİF /PASİF
BÜYÜKLÜĞÜ
2012
HESAP
ÖNEMLİLİK
BİLANÇO
SEVİYESİİÇİNDEKİ Hoş görülebilir AKTİF /PASİF
AĞIRLIĞI
hata
BÜYÜKLÜĞÜ
2013
HESAP
ÖNEMLİLİK
BİLANÇO
SEVİYESİİÇİNDEKİ Hoş görülebilir AKTİF /PASİF
AĞIRLIĞI
hata
BÜYÜKLÜĞÜ
BİLANÇO
İÇİNDEKİ
AĞIRLIĞI
HESAP
ÖNEMLİLİ
K
SEVİYESİHoş
görülebilir
hata
543.328
1%
5.433
418.199
1%
4.182
464.220
1%
4.642
15.253.969
34%
152.540
19.079.617
45%
190.796
26.537.435
53%
265.374
276.191
1%
2.762
0
0%
0
14.799
0%
148
4.644.362
10%
46.444
0
0%
0
2.985
0%
30
24.797.292
54%
247.973
22.949.028
54%
229.490
22.949.028
46%
229.490
AVANSLAR
33-34
ALACAKLAR
35-
86
YATIRIMLAR
AKTİF
45.515.142
100%
455.151
42.446.844
100%
424.468
49.968.467
100%
499.685
91.116
0%
911
92.582
0%
926
208.170
0%
2.082
1.344.785
3%
13.448
2.977.316
7%
29.773
855.419
2%
8.554
1.798.006
4%
17.980
2.109.015
5%
21.090
2.603.777
5%
26.038
42.281.235
93%
422.812
37.267.931
88%
372.679
46.301.101
93%
463.011
45.515.142
100%
455.151
42.446.844
100%
424.468
49.968.467
100%
499.685
TOPLAM
41-FONLAR
42DEPOZİTLER
45-MÜLHAK
VAKIFLAR
48-
GELİR
GİDER
FARKI
PASİF
TOPLAM
87
Kasa ve Banka kalemlerinde ön tahmin olarak bilanço yüzdesine bağlı belirlenen hoş
görülebilir hata payı, ilgili hesaplarda %100 denetim yapılacağından diğer hesap kalemlerine
ağırlıklı oran metodu ile aktarılmıştır. Ön tahmin risk dağıtımı denetim süresince ortaya
çıkacak olan hata payına bağlı olarak yeniden değerlendirilmeye tabii tutulmuş gerekli
görüldüğü yerlerde artırılarak denetim tamamlanmıştır.
Toplam Denetim Riskini belirlemek için Kurumun Yapısal Risk ve Kontrol
Risklerinin tahmin edilmesi gerekmektedir. Kurum bilançolarında özellikle Duran Varlık
kalemlerinin kesin listelerinin sistemde tanımlı olmaması ve güncel olarak rayiç bedelleri
üzerinden değerlendirilmemiş olması yapısal riski artırmaktadır. Aynı şekilde daha önceden
belirtildiği üzere gelecek yıllara ait gelirler ve alacakların uzun vadeli kira sözleşme
bedellerindeki belirsizlikten ve sisteme nakit usulüne göre işlenmesinden kaynaklı olası
hataların tespit edilemeyecek olması yapısal riski daha da artırmaktadır.
Yapısal riskin
yüksek olmasına rağmen iç kontrol sisteminin bir hesap veya işlem akımında meydana
gelebilecek önemli bir yanlışlığı zamanında önleyebilmesi kontrol riskinin düşük olduğunu
belirtmektedir. Bu bağlamda Kurumun Denetim riskini belirlerken iç kontrol sisteminin
etkinliği gözden geçirilerek işlem akımlarında onay, görev dağılımı ve kayıtsal doğruluklar
gibi iç kanıtlara ilaveten doğrulama, fiziki inceleme, hesaplama mutabakat gibi dış kanıtlar da
aranmıştır.
DR= YR*KR*OÇR
%5= %100*%25*%20
DR: Denetim Riski, YR: Yapısal Risk, KR: Kontrol Riski, OÇR: Ortaya çıkaramama Riski
88
Öngörülen yüksek Yapısal ve Kontrol risklerine bağlı olarak belirlenen düşük
önemlilik düzeyi denetim riskini azaltmayı hedeflemektedir. % 5 olarak belirlenen denetim
riski incelenen tabloların %95 doğru ve güvenilir olduğunu ifade edecektir.
Denetim kapsamı boyunca kullanılan işgücü Kıdemli Denetçiler Ceren Etci ve Evren
Erk, ve Denetçiler Nermin Kusabbi ve Rasim İşegüven ‘i içermektedir.
Denetim Faaliyetleri
Denetim faaliyetleri çerçevesinde Gelir ve Giderin oluşması, yapılan tahsilâta karşılık
makbuz ve harcama belgesine bağlı ödeme ile başlayıp muhasebe kaydının oluşması ile
devam eden ve Bankada çeklerin bozdurulması veya paranın hesaba geçmesi ile sonlanan
süreçtir. Bu süreç kanıtların toplanması açısından evrak mevcudiyeti, onay bilgisi, kayıtların
rakamsal ve ilgili hesaplar açısından doğruluğu ve banka kayıtları ile uyuşturulması ile
örnekleme usulüne bağlı kalarak denetlenmiştir. Gelir ve giderlerin kayıtlara geçmesi makbuz
ve çek ödemeleri ile tamamlandığından Kurumun ticari borçları ve alacakları bilançoya
yansımamaktadır. Nakit esasına göre işlem yapan Vakıflar İdaresi’nin bu uygulama
sonucunda kısa ve uzun vadeli alacak ve borçlarını tespit edilmesi için ayrı bir çalışma
gerekmektedir.
Hâsılat Döngüsü kapsamında gelirlerle ilgili denetim faaliyetleri Kuruma ait emlaklerin kira
gelirlerinin veznedeki tahsilât aşamasından başlayarak Muhasebe bölümünde yevmiye fişinin
oluşması ve bankaya gönderilmesini takiben Banka ekstresinden hesaba yatırılmasının
kontrol edilmesini içermektedir. Giderler ile ilgili denetim faaliyetleri ise harcama
belgelerinin ilgili şubelerce doldurulması, ödeme talebi oluşturulması sonucunda muhasebe
bölümünden
ödemenin
onaylanması,
çekin
çıkmasını
takiben
yevmiye
kaydının
oluşturulması ve ilgili ödemenin bankadan düşmesinin kontrol edilmesini içermektedir.
89
Hasılat ve harcama döngüsü dahilinde sürecin son aşaması olan kasa ve banka hesapları
bakiyesi gün sonu sayım ve ekstre uyuşturma yöntemiyle denetlenmiştir.
Maaşlarla ilgili denetim faaliyeti Sistemde tanımlanan çalışanlara ait maaş ödemelerinin
rakamsal doğruluğunun bordrolardan ve muhasebe bölümünden çıkan çeklerden kontrol
edilmesini içermektedir. Kasa ve Banka Mevcudiyetlerinin kontrolü aşamasında yapılacak
olan denetim gün sonu kasa mevcudiyetleri ile sistem kayıtlarının rakamsal uyuşması ve
Banka mevcudiyetlerine ait ilgili Bankalardan doğrulama alınmasını kapsamaktadır.
Varlıklarla ilgili denetim kapsamında Kurum ile yapılan ilk görüşmelerde ve sistem önincelemesinde Kurumun sahip olduğu mal varlıklarının Bilançoya yansımadığı ve
demirbaşlarının ise ilgili yıllarda giderleştiği dolayısıyla maddi duran varlık olarak
aktifleştirilmediği tespit edilmiştir. Mevcut sistem ön incelemesinde Vakıflara ait emlaklerin
kayıtlarının düzenlenmesi gerekliliği görülmüştür ve bunun için de bazı çalışmaların yapıldığı
ile ilgili bilgi edinilmiştir. Kurumun bilanço kalemleri arasında en büyük hacme sahip olan
Emlak varlıklarının fiziki inceleme ve sayımının yapılması ve değerlerinin doğrulaması ancak
emlak varlıklarının güncel ve geçerli tam listelerinin oluşturulması ve rayiç bedel tespiti
sonrasında mümkün olabilecektir.
İşletmesi Vakıflar idaresinde bulunan fakat Vakıflar idaresine ait olmayan Mülhak vakıf
mallarının mülk sahipleri ile yapılan sözleşmelerine bağlı olarak kurum kontrolünde
işletilmesi, kiraya verilmesi, kira gelirlerinin tahsilatı ve mülklerle ilgili harcamaların
yapılmasını içermektedir. Mülhak vakıfların gelir ve giderleri Vakıf Emlak gelir ve giderleri
gibi nakit esasına bağlı olarak gerçekleşmektedir. Günü gelen kira alacaklarının kayıtları
90
tahakkuk esasına göre yapılmadığından muhasebe sisteminde alacaklarla ilgili bir kayıt işlemi
mevcut değildir ve bilançolara yansımamaktadır. Bu da alacakların denetimi açısından
doğrulama, yeniden hesaplama ve belgelerin incelenmesini içeren kanıt toplama tekniklerinin
uygulanmasını mümkün kılmamaktadır.
Diğer Maddi Duran Varlıklar dahilinde demirbaş, makine, teçhizat ve taşıtlarla ilgili
kayıtların denetlenmesi sürecinde Arşiv bölümünde demirbaş listelerinin bulunmasına
rağmen mevcut veritabanına eklenmediği ve dönem içinde alınan demirbaşların muhasebe
kayıtlarında giderleştirilmek suretiyle kayda geçirildikleri tespit edilmiştir. Dönem içinde
yapılan
demirbaş
alımlarının
harcama
belgeleri
ile
birlikte
gider
kalemlerinde
muhasebeleşmesi, geçmişten gelen bazı demirbaşların ise Bilanço kalemlerinde yer alması
Demirbaşlarla ilgili muhasebe politikalarının net olmadığını ortaya koymaktadır.
Fakat
Kuruma ait taşıtların da emlak varlıkları gibi bilançoya girmemelerinin oluşturacağı
değerlendirme farkları göz önünde bulundurulmalı ve bu varlıkların da envanter sayımlarının
tamamlanıp, rayiç bedellerinin tespit edildikten sonra fiziki doğrulama ve değerleme
denetiminin yapılmasının mümkün olacağı bilinmelidir.
Sistem Analizi
Vakıflar idaresi için 2004 yılında özel olarak yazılımı yapılan BirNet Yazılım’a ait bilgisayar
programı 5 şubenin tüm işlemlerini kapsamaktadır. Yazılımın güncellenmesinden sorumlu
Bilgi İşlem Şubesi olup yazılımın üreticisi şirket ile koordineli çalışarak mevcut sistemi daha
etkin kullanılabilir hale getirmek üzere halen çalışmaktadır. Yazılım Emlak, Tahsilat,
Mülhak, Muhasebe, Maaşlar, Arşiv, Harcama işlemleri ve Sistem Modüllerini içermektedir.
91
Emlak modülünde Vakıflar idaresine ait olan emlaklerle ilgili emlak bilgileri (adres, koçan
bilgileri, Dosya no), emlak tipi, kiracısı, mukavele bilgileri ve ilgili muhasebe hesap kodu
bulunmaktadır. Emlak modülünde her emlakin ve arazinin kaydı olmakla birlikte hesap
planına yansıması sadece ilgili emlakin kira gelirlerinin tahsilatı ile olmaktadır. Her emlak
için zaman içersinde yapılan tüm kira sözleşmeleri farklı kodlarla tanımlanıp ilgili Gelir
hesaplarına bağlanmaktadır. Modülü Emlak birimi kullanmakta, sözleşmelerin işlenmesi ve
yenilenmesi ile ilgili kayıtlar buradan sisteme girmektedir.
Tahsilat Modülü vezne tarafından tahsil edilen ve makbuzu kesilen gelirlerin kaydının
yapılması ile ilgili sürecin sisteme işlendiği bölümdür. Yapılan tahsilâtlar kira mukavelesi
bazında olup, kiracı ödeme için geldiğinde veznedeki tahsildarın sözleşme üzerindeki kira
tutarına uygun tutarın tahsil edilmesi ve kaydını yapması suretiyle gerçekleşmektedir. Ertesi
gün başı makbuzlarla birlikte alınan ödemelerin muhasebe departmanına teslim edilmesi ile
tahsilât işlemi tamamlanmaktadır. Tahsilatı yapan veznedarlar sistemde tanımlanmış kira
sözleşmelerine bağlı olarak tahsilat makbuzunu bu modülden oluşturmaktadır.
Sistemdeki bir diğer modül ise Vakıflar idaresine ait olmayan ama idaresi Vakıflara sözleşme
karşılığında devredilen Mülhak Vakıflara ait emlaklerle ilgili işlemlerin yürütüldüğü
modüldür. Mülhak vakıf olarak tanımlanan emlakler Vakıflar idaresine ait olmadığı için
Bilanço kalemleri arasına girmemektedir. Mülhak Vakıflar ile ilgili emlakleri kiralamak, kira
gelirlerini tahsil etmek, ilgili yükümlülüklerini yerine getirmek ve bakım onarımını yürütmek
Mülhak Vakıf Galleharları tarafından yapılan bir sözleşme ile Vakıflar idaresine
devredilmektedir. Bu sözleşmeye ait olarak Vakıflar idaresi emlaklerin işlemlerini
yürütmekte ve tahsilatlarını İlgili hesaplara alacak, giderlerini ise borç yazmak sureti ile
92
Galleharlarla mahsuplaşmaktadır. Emlak bölümü tarafından modül dahilinde sistemde
tanımlanan sözleşme bilgileri vezne bölümünün tahsilat işlemine baz olmaktadır.
Muhasebe Modülü ise sistemle ilgili yevmiye kayıtlarının işlendiği ve finansal raporlara
ulaşıldığı modüldür. Modül dahilinde hesap kartı ve yevmiye kaydı oluşturmak,
bozdurulan/bozdurulmayan çeklerin ve ödeme emirlerinin takibi ve mizan yevmiye defteri
gibi dökümleri almak mümkündür. Kurum’un bütçe, gelir gider tablosu ve bilanço raporları
da bu modülden alınmaktadır. Tahsilat bölümünden gelen makbuzların yevmiye kaydının
oluşması, banka yatırımları, harcama belgelerine bağlı çeklerin çıkarılması ve sisteme
işlenmesi, maaş harcamalarının işlenmesi Muhasebe bölümünün sorumluluğu dahilinde bu
modülden kayıt altına alınmakta ve yönetime bilgi verecek finansal içerikli raporların
oluşmasını sağlamaktadır.
İdari işler şubesi tarafından sistemde oluşturulan personel kartlarının ve personel bilgilerinin
bulunduğu Maaşlar modülünde personel kartları, maaş ödemeleri ve kesintilerin
düzenlendiği bordro bilgileri muhasebe şubesi tarafından kontrol edilmekte ve işleme
konmaktadır.
Arşiv modülü sisteme demirbaş envanterlerinin dahil edilmesi ve muhasebe modülü ile
entegre çalışmak suretiyle demirbaş değerlerinin bilançolara dahil edilebilmesi amacı ile
yazılıma eklenmiş olmakla birlikte, yapılan görüşmeler sonucu Arşiv bölümünün demirbaş
kayıtlarını mevcut sistem dışındaki listelerde tuttuğu tespit edilmiştir.
93
Harcama Modülü ise satın alma tüzüğünde belirlenen koşullara bağlı olarak satın alınması
onaylanan tüm giderlerin ilgili şubeler tarafından harcama belgesinin doldurulması ve
muhasebeye gönderilmek suretiyle giderleşmesinin gerçekleştiği modüldür. Her birim için
modül dahilinde tanımlanan alım işlemleri ile ilgili oluşturulan ödeme emirleri alacaklı ismi,
miktar ve açıklaması girilerek faturası ile birlikte muhasebe şubesine gönderilmektedir.
Muhasebe
şubesi
ödeme
ile
ilgili
çekin
çıkması
aşamasında
ilgili
harcamayı
giderleştirmektedir.
Hasılat Döngüsü Denetimi
Hasılat Döngüsü sisteme yapılan sözleşmeler üzerinden kayıtlı tüm Mazbut emlak
kira gelirlerini kapsamaktadır. Mazbut emlakler Vakıflar idaresine ait olan bina, arsa ve
arazilerin üzerinde bulunan tüm daire, ofis, dükkan ve kira geliri oluşturabilecek anten, pano
vs gibi emtiaları kapsamaktadır. Mazbut emlak gelirlerine ek olarak tarımsal işletmelerin kira
gelirleri, Saray Gazino Kira geliri, cami emlak kira gelirleri de tahsilat döngüsünün içerisinde
yer almaktadır. Kiralanacak Gayrımenkullerin kiralama esasları yönetmelik tarafından
belirlenmekte ise de bu denetimin dahilinde mevzuata uygunluk denetlenmemiştir.
Sisteme kira mukaveleleri üzerinden kaydedilen söz konusu emlakler nakit usulüne
göre tahsil edilmektedir. Kira ödemesi için vezneye gelen kiracıdan sözleşme kapsamında
aylık kira bedellerinin bir ya da birkaçını tahsil etmek sureti ile başlayan tahsilat döngüsü,
veznedarın parayı tahsiline karşılık sıra numaraları otomatik oluşturulan ve 3 kopyası çıkan
makbuzu kiracıya teslim etmektedir. Makbuzlara sıra numarası sistem tarafından verilmekte
fakat matbaa basım aşamasında makbuzların üzerinde belge sırası basılmamaktadır. Bu da
makbuzların fiziki kontrolünde kayıpların tespitini mümkün kılmamaktadır.
Hazırlanan
makbuzda tahsilatı yapan ve parayı alan veznedarın ismi sisteme kendi şifresi ile giriş
94
yaptığından otomatik olarak çıkmaktadır. Veznedar tahsil ettiği gelirleri şahsi kasasında gün
sonuna kadar toplamakta, gün sonu geldiğinde Banka mesai saatleri geçtiğinden ertesi gün
başında tahsilat makbuzlarının kopyası ve günlük tahsilat dökümü ile tahsil edilen nakit veya
çekleri muhasebe şubesine teslim etmektedir. Muhasebe şubesinde tahsilatları teslim alan
muhasebe elemanı tahsildara el makbuzu ile tahsilatın devredildiğine ilişkin belgeyi
imzalayarak vermekte ve parayı bankaya yatırmak üzere almaktadır. Muhasebe bölümü
makbuz üzerindeki bilgilere dayanarak kirası ödenen emlakin bağlı olduğu hesap koduna
Gelir ve kasaya da Borç olarak işlemek suretiyle yevmiye kaydını yapmaktadır. Söz konusu
tahsilatlar bankaya ilgili görevli tarafından yatırılıp bankadan alınan yatırım fişi muhasebe
şubesine ulaştığında ise oluşturulan yevmiye fişi ile daha önce Kasa’ya giren tahsilatın ilgili
Banka hesabına aktarımı yapılmaktadır.
Örnekleme usulüne göre incelenen belgelerde banka yatırım fişleri ile birlikte yatırım
fişini oluşturan gelir makbuzlarının kopyalarının mevcut olduğu görülmüştür. Oluşturulan
yevmiye kayıtları ilgili güne işlenmekte olup yeniden hesaplama yöntemi ile aritmetik
doğruluk ve sınıflandırma koşullarını yerine getirdiği tespit edilmiştir. Yevmiye kayıtlarında
yapılan tahsilatların makbuz numaraları, hangi şubeden yapıldığı, yatırım fişi sıra numarası
ve yatırımı yapan kişinin ismi bulunmaktadır. İncelenen belgelerde gelirleri tahsil edip
makbuzunu kesen kişinin ertesi gün başında tahsilatları ve makbuzları muhasebeye aktaran
kişi ile aynı olması iç kontrol sistemini zayıflatan bir unsur olarak tespit edilmiştir. Ayrıca
tahsilatların gün sonu bankaya yatması gerektiği prosedürlerde tanımlanmış olmasına
rağmen, mesai saatlerinin uyumsuzluğundan dolayı tahsilatlar ancak ertesi gün bankaya
yatırılmaktadır. Uygulamada reel bir kasaya gün sonu tahsilatların teslim edilmediği ve gün
içi tahsil edilen paraların ertesi güne kadar tahsildarların yanında kaldığı gözlemlenmiştir.
Banka mesai saatleri ile uyumsuzluk tahsildarların gün sonu tahsil ettikleri gelirleri sayım
yaparak muhasebe bölümüne devretmelerine bir engel olmamalıdır. Pratikte muhasebe
95
bölümünde bulunması gereken kasaya gün sonu sayım yapılarak teslim alınan tahsilatların
kaydının yapılması gerekmektedir. Bu kayıt reel kasa bakiyesi ile hesaplara yansıyan
bakiyenin an itibarıyla gerçeği yansıtmasını sağlayacaktır. Tahsilatı yapan, kasaya teslim
alan ve bankaya yatıran kişilerin farklı kişiler olması çifte kontrolü mümkün kılarak olası
hata ve suiistimalleri minimize edecek ve iç kontrol sistemini daha güçlü hale getirecektir.
Şubelerden yapılan tahsilatlarda ise online sisteme bağlanarak makbuz kesilmekte ve fakat
bankaya yatırım süresi bir haftaya kadar sarkabilmektedir. Bankadan gelen yatırım
makbuzları ile sistemde ilgili görevli tarafından online kesilen makbuzların eşleştirilmesi
yapılmakta ise de, makbuz kesilmeden işlem yapma riski, veyahut tahsil edilen paraların
anında hesaba yatmamasından oluşabilecek finansal ve kayıp riski göz önünde
bulundurulmalı ve bu aşama ile ilgili süreçler ve prosedürler yeniden tanımlanmalıdır.
Kurum’un ana gelir kalemi olan mazbut emlak kira gelirlerinin nakit usulüne göre
işlemesi Kurumun finansal raporlarında ilgili emlak kalemlerinden dönemsel olarak ne kadar
gelir tahakkuk ettirmiş olduğu ve bunun ne kadarının halen tahsil edilmediğinin görülmesine
izin vermemektedir. Tahakkuk usulünde mevcut tüm kira sözleşmelerine bağlı olarak dönem
içine tekabül eden gelirlerin kar/zarar tablosuna tam olarak girmesi, bu gelirlerin tahsil edilen
kısımlarının ilgili aktif hesaplara işlenmesi (kasa/banka) ve tahsil edilemeyen kısımların ise
Alacak hesaplarında takip edilebilmesi mümkündür. Gelirlerin tahakkuk usulüne göre
kar/zarara yansıması yıllar itibariyle gelir kalemlerini kıyaslamada daha gerçekçi bilgi
verebileceği gibi, Bilanço kalemlerinde de dışarıdan tahsil edilmemiş alacakları görebilmeyi
sağlamaktadır. Uluslar arası finansal raporlama standartlarında nakit usulüne göre kayıt
yapılması Kurumların gelirini dönemsel olarak doğru yansıtmayacağından dolayı uygun
bulunmamıştır. Tahakkuk esasına göre işlem yapılmasının yanı sıra nakit akışlarının da takip
edileceği bir Finansal raporlama ile Kurum’un hem gelir ve alacaklarını hem de nakit giriş ve
çıkışlarını görebilmesi mümkün olabilecektir.
96
İlaveten Sistemde emlak bölümündeki kira sözleşmesine bağlı bilgiler bir mazbut
emlağın aylık kira bedelinin ne olduğunu göstermekte ve alınan tahsilat ise ancak bu kira
bedellerinin tam karşılığı ise tahsil edilebilmektedir. Sistem kiranın ait olduğu ay geçince
otomatik olarak gecikme zammını işlemektedir. Sistemin hesap bakiyesine mahsuben tahsilat
yapılmasına müsaade etmemesinin tahsilat olanaklarını kısıtlayabileceği göz önünde
bulundurulmalıdır.
Gelirlerin tahakkuk usulüne göre işlenmemesinin bir başka sonucu da geçmiş döneme
ait gelirlerin ilgili dönemin hesaplarına yansımamasıdır. Dönem içinde kira sözleşmesine
bağlı olarak hak edilen gelir, tahsilâtı yapılmadığından dönem gelirlerinin içine girmemekte,
aynı şekilde bir sonraki yıla ait olup peşinen tahsil edilen gelir ise dönem gelirlerinin içine
dâhil edilmektedir. Bu yaklaşım gerek yıllar gerekse aylar itibariyle hak edilen gelirlerin
tutarının tespit edilememesini ve trend analizlerinde yanıltıcı sonuçlara ulaşılabilme
olasılığını doğurmaktadır.
Mevcut sözleşmelerle ilgili aylık kira tutarlarının her ay gelir ve alacak olarak
hesaplara tahakkuk etmesi, ve kiracı tarafından ödenmesi halinde nakit girişinin yapılıp
alacağın düşülmesi kısa vadede Kurum’un tahsil edemediği alacaklarının finansal tablolara
yansıması ve tahsilat işlemlerinin hızlandırılabilmesi açısından, uzun vadede ise trend analizi
ve bütçeleme aşamalarında daha gerçekçi kararlar verilebilmesi açısından önemlidir.
Hesap planında çeşitli vergi dışı gelirler adı altında bulunan banka mevduat faizleri ve
emeklilerden kesilen emeklilik iştirak payları bulunmaktadır. Diğer gelirler hesaplarına
ilaveten Sermaye gelirleri altında çıkılan ihalelerle ilgili Şartnamelerin satışlarından oluşan
gelirler ve şahıslardan toplanan bağış ve yardımlar bulunmaktadır. Halen tamamlanmamış
projelere finansman katkısı sağlamak için proje üzerinden kiralanan ileriki yıllara ait kira
gelirleri ise peşin kira tahsilatları altında dönem gelirlerine işlemektedir. Nakit usulüne göre
97
dönem gelirlerine giren bu tahsilatlar ise aslında ileriki yılların gelirleri olup tahakkuk
usulünde
bilançonun
pasif
tarafına
eklenmeli
ve
Kurum’un
kayakları
arasında
sınıflandırılmadırlar. Projeler tamamlanıp kira gelirleri hak edildiğinde ise ilgili yıl gelirleri
arasına eklenmelidirler.
Mevcut otomasyon sisteminde bütçe kalemleri ile paralel gelir-gider dökümü elde
edilmekle birlikte, mevcut hesap planının tek düzen hesap planına göre yeniden
düzenlenmesi, hesap kodlarının standartlara uygun tanımlanması ve gelir çeşitlerinin gözden
geçirilerek benzer gelir gruplarının belirlenmesi ortaya çıkan gelir/gider tablolarının daha
bilgilendirici olmasını sağlayacaktır. Ayrıca faaliyet gelir/giderleri ile, finansman ve
olağandışı gelir/giderlerinin ayrıştırılması karar vericiler için gerek faaliyetlerin etkinliğini
gerekse finansman kaynaklarının etkinliğini daha iyi analiz edebileceği bir tablo ortaya
çıkarılması mümkündür.
Harcamalar Döngüsü Denetimi
Harcamalar döngüsü her şubenin kendilerine verilen harcama yetkisi dahilinde mal ve
hizmet alımlarını dışarıdan talep edip, mal/hizmet alımının gerçekleşmesiyle birlikte satıcıdan
teslim alınan faturanın mevcut sistemin içersindeki Harcamalar modülüne işlenmesi ile
başlamaktadır. Oluşturulan her harcama belgesinde sistem tarafından otomatik olarak verilen
harcama sıra numarası bulunmaktadır. Mal ve hizmet alımının yapıldığı satıcının ismi, alınan
mal/hizmetin detaylı açıklaması, söz konusu alımla ilgili fatura bilgileri ve KDV dahil toplam
tutar harcama belgesine işlenmekte, ekine ise ilgili fatura iliştirilmektedir. Sorumlu memuru
tarafından oluşturulan harcama belgesi şube memuru tarafından harcama talebine
dönüştürülmekte, muhasebe şube müdürünün onayı ile birlikte
ödeme emri (çek)
oluşturulmakta ve Genel Müdürün onayı alınmaktadır. Çekin çıkarılması aşamasında
98
oluşturulan yevmiye kaydı ile söz konusu gider, bütçede tanımlanmış ilgili kalemlerin altına
gider
olarak
işlenmekte
ve
Bankadan
ödemenin
çıkışı
yapılmak
suretiyle
muhasebeleşmektedir. Verilen çekler hesabının kullanılmamasının olası etkileri Bankalarla
ilgili denetim sonuçları bölümünde açıklanmıştır.
Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları Yasası
Madde 23 altında “Vakıflar idaresi ve Bağlı işletmelerinin Satın alma, İhale ve İnşaat
Hizmetleri Temin Tüzüğü” Kurum’a bağlı tüm mal ve hizmet alımlarının bütçe tahsisatları
çerçevesinde yapılmasını öngörmektedir (Madde 5). Aynı tüzüğün 6ıncı maddesi kapsamında
ise “her türlü yatırım, demirbaş, emtia, malzeme, yedek parça ve hizmetlerin temin edilmesi
ve inşaat hizmetlerinin uygun şartlarda satın alınmasında” uygulanacak kurallar
tanımlanmıştır. İlgili maddeye göre;
1. Yürürlükteki aylık asgari ücrete kadar olan işlemler, ihale gerektirmeksizin
Şube Müdürü’nün kararı ile gerçekleşmekte;
2. Yürürlükteki aylık üç (3) asgari ücrete kadar olan işlemler, ihale
gerektirmeksizin Genel Müdür’ün kararı ile gerçekleşmekte;
3. Yirmi (20) asgari ücrete kadar olan ihtiyaçlar Şube Müdürünün önerisi,
Genel Müdürün onayı ve İhale Komisyonunun kararı ile ihaleye çıkarak
karşılanmakta;
4. Yirmi (20) asgari ücretin üzerindeki ihtiyaçlar, Genel Müdürün önerisi ve
Yönetim Kurulu Kararı ile ihaleye çıkılarak karşılanmaktadır.
5. Devletten yapılan cari nitelikli satın alımlar ödenecek bedele bakılmaksızın
Genel Müdür’ün onayı ile yapılmaktadır.
99
Örneklem usulü incelenen belgelerde, tüm harcama belgelerinin altında Genel
Müdür’ün onayı tespit edilmiştir. İncelenen tüm belgelerde aritmetik doğruluk, harcama onay
imzalarının varlığı, alınan mal/hizmetin doğru sınıflandırılması, ödemenin belge üzerinde adı
geçen kişiye yapılmış olması, çeki alanın imzasının mevcudiyeti ve verilen çeklerin
sıralamasının kontrolü yapılmış, denetim kriterleriyle ilgili herhangi bir uygunsuzluk tespit
edilmemiştir.
Vergi dairesi kaydı olmayan şahıslardan alınan hizmetlerde (temizlik gibi)
yürürlükteki vergi yasaları kapsamınca sorumlu sıfatı ile vergi yüklenilmiş ve yükümlülükler
yerine getirilmiştir. Personele görev ile ilgili seyahatleri kapsamında ödenecek olan yolluk ve
iaşelerde gerekli formlar doldurulmuş, personel maaş avansı verilmesi dilekçelerin amirler
tarafından onaylanması durumunda gerçekleşmiştir. Muhasebe hesaplarında personel
avansları toplu olarak takip edilmekte, detaylı dökümler maaşlar kanadında yapılmaktadır. İki
kanadın birbirine entegrasyonu (maaşlar bölümünde avans işlemi oluşturulduğu anda ilgili
yevmiye kaydının oluşturulması) Bilanço’nun ilgili hesaplarında olası hata payını
azaltacaktır. Personel maaşları her ay ilgili kesintileri yapıldıktan sonra (kira, aidat gibi) ekli
listelerle Bankaya gönderilmekte ve hangi bankalardan ne kadar aktarım yapılacağı
belirtilmek suretiyle Şube müdürü ve Genel müdür onayı ile ödeme yapılmasını talep
etmektedir.
Geçmiş döneme ait ödemeler, aynen geçmiş döneme ait gelirlerde olduğu gibi, ilgili
döneme gider olarak kaydedilip dönem hesaplarında dışarıya borçlar olarak takip
edilmediğinden dönem içi giderlerde yanıltıcı yorumlara yol açabilmektedir. Bir önceki
döneme ait olan bir mal/hizmet alımının ödemesi bir sonraki dönemde yapıldığı durumlarda,
ilgili mal/hizmet alımı giderin oluştuğu dönemin hesaplarına değil, ödemenin gerçekleştiği
dönemin hesaplarına girmektedir. Bu da aynen gelirlerin nakit usulünde işlenmesinde olduğu
gibi hem dışarıya olan borçların Bilançoya yansımamasına hem de döneme ait olan giderlerin
gelir/gider tablosuna yansımamasına sebep olmaktadır. Nakit usulü yerine tahakkuk usulü ile
100
işlem yapılması ve muhasebe sisteminin de bu şekilde düzenlenmesi Bilançolarda aktif ve
pasiflerin değerlerinin daha doğru yansımasına ve gerekli analizlerin daha net sonuç
vermesine yol açacaktır.
Sözleşmelere bağlı olarak yapılması onaylanan depozito iadelerin gider kalemlerine
aktarılması depozito alım aşamasında bu depozitlerin gelir olarak hesaplara yansıdığını
göstermektedir. Alınan depozitler nakit girişi sağlamasına rağmen aslında Kurum’un geliri
değil borcu olmakta,
dolayısıyla da geri ödendiklerinde gider olarak tanımlanmamaları
gerekmektedir. Yine nakit yaklaşımından kaynaklanan bu işlem Kurum’un gelir giderlerini
yanıltabilmektedir.
Mülhak Vakıf Galleharlarına yapılan yardımlar Yönetim Kurulunun galleharlar
listesini ve ödenecek rakamları onaylamaları suretiyle giderleştirilmektedir. Din işleri
dairesine tüzük gereği aktarılan miktarların her ay düzenli olarak yapıldığı tespit edilmiştir.
Gider kalemleri bütçede tanımlandığı şekilde sistemde tanımlanmış, Kurum’un rutin gider
başlıklarını kapsamaktadır. Genel giderler toplamının içerisinde maaşlardan sonra en büyük
kalemi Mazbut emlakların bakım ve onarımı oluşturmakta, takiben mahkeme, avukat ve tapu
masrafları kalemi gelmektedir. Bütçe disiplini altında ticari alacakların takibi için açılan
davaların masrafları ile tapuya ödenen harç rakamlarını ayrı kalemlerde sınıflandırmak, trend
analizleri yapılırken mahkeme masrafları ve ticari alacaklardaki korelasyonu tespit edebilmek
açısından faydalı olabilecektir.
Banka ve Kasa Denetimi
Bankalarla ilgili denetim sürecinde 2011-2013 yılına ait hesaplara giren banka
bakiyelerinin banka extreleri ile uyuşturulup uyuşturulmadığı incelenmiş, söz konusu yıllarda
101
Vakıflar Bankası 10-118-212 numaralı çek hesabı hariç tüm bankaların bilançoya yansıyan
dönem sonu bakiyelerinin uyuştuğu tespit edilmiştir.
Tüm bankalar için dekontlara bağlı yatırımların uyuşturulması, faiz tahakkuklarının
ve bankalar arası aktarımların kontrolü yapılmış, tüm hesaplarda faiz tahakkukların,
aktarımların ve dönem sonu kambiyo gelirlerinin işlenerek hesaplara girdiği görülmüştür.
Faiz tahakkuk eden vadeli hesaplarda ve döviz cinsi hesaplarda faiz gelirlerinin ve kambiyo
karlarının aylık olarak düzenli hesaplara işlenmesi dönem içinde Bilançonun ve gelir/gider
tablolarının güncel olmasını sağlayacaktır.
Vakıflar Bankası 10-118-212 numaralı cari hesaptaki uyuşmazlık mal ve hizmet
alımları karşılığında yapılan ödemelere ilişkin yazılan çeklerin sisteme kaydı sırasında
bankadan anında düşmesi ve/fakat bu çeklerin gerçekte bankadan daha bozdurulmamış
olması nedeni ile banka ekstre bakiyelerine yansımamasından kaynaklanmaktadır. Ödemesi
onaylanan ve çeki çıkan harcama belgesinin muhasebe şubesi tarafından sisteme kaydı
yapılmakta, fakat yevmiye kaydında çıkan çek Verilen Çekler ve Ödeme emirleri ile ilgili bir
geçici hesapta tutulmak yerine doğrudan bankadan düşmektedir. Çıkan çeklerin ileri tarihli
olmaması çeklerin aynı gün içerisinde bankaya ulaşıp hesaptan düşeceği anlamına
gelmemektedir. Yevmiye kaydının oluşturulması aşamasında sistemde anında ilgili bankanın
bakiyesinden düşen çek, gerçekte bankadan halen bozdurulmamış olduğundan Cari Banka
bakiyesinin
sistemle
uyuşmamasına
yol açmaktadır.
Çekin
verilmesi
aşamasında
oluşturulacak yevmiye kaydı önce Verilen çekler ve ödeme emirleri adlı bir hesaba alacak
vermeli ve günlük banka ekstresi üzerinden uyuşturulurken çekin bankadan bozdurulduğu
görüldüğü takdirde sistemde verilen çekler hesabından çıkarıp bankadan düşmelidir.
İncelenen banka mutabakat dosyalarında Çek hesapları ile ilgili bozdurulmayan çekler
bakiyesinin ne kadar olduğunun bilindiği ve kâğıt üzerinde sistem bakiyesine bu rakam
eklenmek sureti ile banka ile mutabakat sağlandığı görülmüştür. Muhasebe modülünde
102
bozdurulmayan çeklerin takibinin yapıldığı ayrı bir liste bulunmaktadır. Sistemin verilen
çekler ve ödeme emirleri hesabı kullanılarak işletilmesi muhasebe şubesine ek bir yevmiye
kaydı yapma gerekliliği getirecek olmakla birlikte, olası uyuşturma hatalarını ortadan
kaldıracak ve genel kabul edilmiş muhasebe kurallarının uygulanmasını sağlayacaktır.
Mevcut hali ile çeklerin bozdurulmadan bankadan düşmesi Bilanço toplamına bir etki
yapmamakla birlikte, bilanço hesaplarında görünen cari banka bakiyelerinin an itibariyle
yanlış görüntülenmesine sebep olmaktadır.
Farklı bankalarda, farklı vade ve döviz cinslerinden açılan mevduat hesaplarının
vade faizleri ve tahsil edilen banka masrafları etüt edilerek nakit değerlerin en verimli
kullanımı yönetim tarafından belirlenmelidir. İncelenen dönemler içersinde mevcut mevduat
hesaplarından yeni açılan mevduat hesaplarına para aktarımları tespit edilmiştir. Türkiye
Cumhuriyeti Vakıflar Yasası kapsamında vakıfların kullanacağı bankaların sadece Vakıflar
bankası veya diğer devlet bankaları olması öngörülmüştür. Yerel mevzuat çerçevesinde
tanımlanmış bir zorunluluk olmamasıyla birlikte dönem içinde Vakıflar bankası mevduat
hesaplarından özel bankaların hesaplarına aktarılan mevduatların finansal kaynakların en
verimli şekliyle kullanılıp kullanılmadığı çerçevesinde gözden geçirilmesi ve yeni hesap
açma kararlarının finansal kazanç açısından etüt edilerek verilip verilmediği incelenmelidir.
Kasa hesabı sadece alınan tahsilatların bankaya yatırılana kadar geçen sürede
işlemesinden dolayı günlük bakiye vermektedir. Fakat Hasılat döngüsü altında bahsedilen
tahsilatların aynı gün içerisinde muhasebeye teslim edilmemesinden kaynaklı gecikme, kasa
bakiyelerinin gün sonunda değil ertesi gün başında bir önceki günün bakiyesiyle uyuştuğu
anlamına gelmektedir. Bir diğer deyişle, hesaplarda görünen kasa bakiyeleri aslında o an için
kasada mevcut bulunan rakamları göstermemektedir.
103
Tahsilat aşamasında ileri tarihli çeklerin kabulü ile ilgili standart bir politika
olmadığı gözlenmiştir. İleri tarihli çekler ile yapılan tahsilatların sisteme işlenememesi ve
makbuz kesilememesi gerek gelirlerin doğruluğu açısından gerekse olası suiistimal ve hatalar
açısından kabul edilemezdir.
Buna ek olarak ileri tarihli çeklerin vadesi gelene kadar
tahsildarların sorumluluğunda beklemesi ve sistemin vade günü ile herhangi bir uyarı
mekanizmasının olmaması günü gelen çeklerin gecikmeden bankaya yatırılması ve makbuz
kesilmesi yükünü tahsildarlara bırakmaktadır. Günü geçen ödemelere sistem tarafından
otomatik gecikme zammı işlediğinden tahsildarın ileri tarihli çeki geciktirmesi durumunda
tahsilat tamamen imkansız hale gelmektedir. Bu konuda ileri tarihli çeklerin sisteme
işlenmesinin geçerli kılınıp makbuzun oluşturulabilmesi, çekin kasada bekletilmek yerine
bankaya yatırılması ve muhasebe hesaplarında da vadesi gelene kadar Alınan çekler
hesabında bekletilmesi gerekmektedir. Alınan çekin karşılıksız çıkması durumunda ise ters
kayıt yaparak kiracının yeniden borçlandırılması mümkündür. Bu şekilde bozdurulamayan
çeklerin takibinin ve analizin yapılarak riskli kiracıların tespiti ve şüpheli alacakların analizi
de gerçekleştirilebilecektir.
Duran Varlıkların Denetimi
Maddi Duran varlıklar kalemi, Kurum’a ait tüm arazi, arsa, bina, makine, teçhizat,
taşıt ve demirbaşların gruplanarak Bilanço hesaplarına mal oluş bedelleri ve birikmiş
amortisman bedelleri üzerinden yansımasıyla Kurum’un Varlık değerini artıran bir Bilanço
kalemidir.
Yapılan incelemelerde Kurum’un en büyük Varlık kalemlerinden ve gelir yaratan
kaynaklarından biri olan Kurum’a ait emlaklerin değerlerinin Bilanço kalemlerinde mevcut
olmadığı tespit edilmiştir. Zaman içerisinde sahip olunan bazı emlakler ile ilgili yapılan
104
yatırımlar ve tamiratların Varlık olarak aktifleştirildiği görülmüşse de hangi harcamaların
gider hangi harcamaların Varlık değerini artıran yatırımlar olduğu ile ilgili genel bir
muhasebe politikası olmadığından, yapılan yatırımlarla ilgili toplam rakamların bir kısmının
giderleştirildiği bir kısmının da aktifleştirildiği izlenmiştir. Örneğin Kurum’un Bilgisayar
sisteminin kaydı hem Sermaye giderleri altında hem de Yatırımlar hesabı altında mevcuttur.
Yatırımlar altında bulunan Kurum’a ait emlaklerin eski tamirat ve restorasyon maliyetleri ve
bazı taşıt ve teçhizatlar sisteme geçiş yılı olan 2006 yılında hesaplara aktif olarak kaydedilmiş
ve daha sonraki yıllara açılış bakiyeleri ile devretmiştir. Daha sonraki yıllarda ise yatırımlar
hesabı kullanılmamış yerine yapılan harcamaları giderleştirmek amacı ile Sermaye giderleri
adlı hesap kullanılmaya başlamıştır. Bu hesabın altında Mamul- Mal alımları ve Gayrimenkul
büyük onarım giderleri bulunmaktadır. Mamul Mal alımları altında bilgisayar sistemi ve taşıt
gibi duran varlık kalemleri bulunmakta, Gayrimenkul büyük onarım giderleri hesabında ise
yapımı devam etmekte olan büyük proje maliyetleri bulunmaktadır. Bu proje yatırımları
mevcut durumda nakit usulüne göre gider kaydedilmekte olup gerçekte Kurum’un sahip
olduğu Maddi Duran Varlıkların değerini yükselten inşaat ya da iyileştirme yatırımları olarak
Aktifleştirilmeleri gerekmektedir. Örneğin Lefkoşa Küçük kaymaklı bölgesinde bulunan İş
merkezi yatırım projesinde 2011 yılı için 2,000,000TL 2012 için 3,339,335TL ve 2013 yılı
için 2,320TL harcanmış olup, bu yatırım tutarları ilgili dönemlerde giderleştirildiğinden
Kurum Bilançosunda Varlık olarak yerini almamış ve Kurumun mali değerinin hesaplara
yansımamasına yol açmıştır.
Ayrıca Yatırımlar hesap kodu altında Kurum’un sahip olduğu Eti, Vakıflar Bankası,
Kıbrıs Sigorta gibi kuruluşlara ait hisse senetleri de hisse oranlarına göre İştirak veyahut
Bağlı ortaklık olarak tanımlanmalı ve Duran Varlıklar Kalemi altında doğru şekilde
105
sınıflandırılmadırlar. Ayrıca söz konusu hisse senetlerine ait bir temettü geliri olması
durumunda gelir olarak kaydedilmek sureti ile özkaynak artışı yaratmalıdır.
Emlak şubesinin mevcut sistem dahilinde kullandığı Emlak modülünde mevcut
emlaklere ait kira sözleşmeleri düzenlenmektedir. Fakat bu sözleşmelerin hesaplara
yansıması sadece tahsilat döngüsü kapsamında bahsedilen emlak kira gelirleri üzerinden
olmaktadır. Kurumun ivedilikle emlak varlıklarının güncel ve geçerli tam listelerinin
oluşturması ve rayiç bedel tespiti sonrasında bu değerleri Bilançolara dahil etmesi
gerekmektedir. Rayiç bedellerin tespiti bağımsız bir aktuerya tarafından yapılabileceği gibi,
mevcut emlak sigortalarında sigortanın belirlediği emlak değerleri de baz alınabilir. Bu
bağlamda kiralanan bina ve dükkanlar ile arsa ve arazilerin rayiç bedelleri Bilançoda varlıklar
hanesine eklenirken, kaynaklar hanesinde de Özkaynaklar/Fon hesabını artıracağından
Kurumun finansal tablolarını güçlendirecektir.
Arazi, arsa ve binalar dışında kalan diğer maddi duran varlıklar için de güncel liste
oluşturulması, rayiç bedel tespiti ve sisteme entegrasyonu gereklidir. Tüm şubelerdeki
taşıtların listelenip rayiç bedel tespitlerinin yapılması, Arşiv bölümünün ana binaya ilaveten
Vakfa ait inşaat ambarı ve Saray Otel ambarında bulunan demirbaş ve mefruşat listelerini
fiziki sayım yaparak güncelleyip sisteme kaydetmesi, kod verilmesi ve bedellerini ölçmesi,
daha sonra da bu kayıtların muhasebe sistemi ile entegre edilerek hesaplara yansımasının
sağlanması gerekmektedir.
Yerel mevzuat ve uluslararası muhasebe standartlarına göre bir seneden az bir
zamanda tükenmesi öngörülen demirbaşların giderleşmesi uygun bulunmakla birlikte, bir
seneden daha uzun süreli kullanım ömrü olan ve yerel vergi mevzuatında da yürürlükteki
asgari ücret bedelini aşan demirbaşların Maddi duran varlık olarak aktifleştirilmesi ve
amortize edilerek kullanım ömrü süresine dağılarak giderleştirilmesi öngörülmektedir. Bu
106
bağlamda
faaliyet
dönemi
içerisinde
Maddi
duran
varlıklar
giderleştirilmemeli
aktifleştirilmelidir. Nakit usulüne göre hazırlanan gelir gider tablolarında herhangi bir nakit
çıkışına yol açmadığından amortisman giderleri dahil edilmemiştir. Tahakkuk esasına bağlı
olarak rayiç bedelleri üzerinden kaydedilecek olan Maddi Duran Varlıklar’ın belirlenen
amortisman oranlarına bağlı yıpranma payları her sene gelir/gider hesaplarına intikal
ettirilmek suretiyle Net değerlerinin Bilanço’ya yansıması karar vericiler için önemlidir.
Mülhak Vakıflar Hesaplarının Denetimi
Kurumun hesaplara yansıyan tek faaliyetlerden kaynaklanan Borç hesabı olan Mülhak
Vakıfların Galleharları ile mahsuplaşma hesapları, dönem içerisinde Galleharlar adına tahsil
edilen kiraların hesabın Alacağına, söz konusu emlakler için yapılan harcamalar ve
sözleşmeye bağlı tahakkuk eden muhasebe harçlarının da hesabın borcuna girmesi şeklinde
işlemektedir. Tüm Mülhak vakıflar için Galleharlar adına sistemde bir Alacaklı hesap mevcut
olup, dönem sonu bakiyesi Galleharlara ödenecek miktarları oluşturmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucu dönem içinde hiç işlemeyen hesapların varlığı tespit
edilmiştir. Sözleşmesi biten ve yenilenmeyen Mülhak vakıfların varlığı ya da sözleşmesi olsa
bile kiracıdan ödeme alınmadığı için herhangi bir borç alacak kaydının yapılmamış olması
olasıdır. Yine mülhak vakıflara ait bazı hesapların da borç bakiye verdiği tespit edilmiştir.
Yapısı gereği Alacak bakiye vermesi gereken bu hesaplar incelendiğinde sisteme geçiş
yılında yekûn borç bakiyelerin bu hesaplara aktarılmış olduğu ve tahakkuk ettirilen muhasebe
harçlarının da dönem içi gelirleştirildiği anlaşılmaktadır. Bir mülhak vakıftan söz konusu
yüksek rakamlarda bir tahsilatın nasıl ve neden gerçekleştiği etüt edilmelidir. Geçmişte
yapılan bu tahsilatın yıllar itibariyle muhasebe harcına karşılık gelirleştirilmesi doğru bir
107
uygulama olmakla beraber açılıştan gelen rakamların sözleşmelerle kontrolü olası hataların
tespitini sağlayacaktır.
Mali Denetim Sonuç ve Öneriler
Vakıflar İdaresi‘nde Aralık 2013- Mart 2014 tarihlerinde Finansal Raporlara temel oluşturan
muhasebe sisteminin denetlenmesi aşamasında, sistemin daha etkin çalışabilmesi ve dönem
sonu oluşturulacak raporların karar vericilere daha gerçekçi bilgi verebilmesi ve Bilanço
netliğinin sağlanabilmesi için özet bulgular ve geliştirme önerileri şu şekildedir;

Nakit usulüne göre kayıt yapılan sistemde tahakkuk usulüne geçiş hem gelirin oluşması
ile ilgili uluslar arası standartlara uyumluluk açısından (IAS 18-Gelirin tanınması) hem
de Kurum’un dışarıdan alacaklarını görebilmesi açısından değerlendirilmelidir. İlaveten
dönem içi tahakkuk eden gelirlerle giderler söz konusu finansal dönemde Kurum’un
faaliyetlerinden oluşan finansal performansın görülmesini sağlayacaktır. Bir Kurum’un
kira gelirlerini tahsil etmemiş olması, o gelirleri hak etmemiş olması anlamına
gelmemektedir. Ayni şekilde bir harcamanın ödenmemiş olması o giderin oluşmadığı
anlamına da gelmemektedir. Dönemsel performansın birbirleriyle kıyaslamasında nakit
usulü yanıltıcı olabilmektedir. Bütçe performansını yakalamak için giderlerin ödemesinin
ötelenmesi, bir gelir veya giderin ait olduğu dönem haricindeki başka bir döneme
aktarılması Kurum’un gerçek finansal performansının karar vericiler tarafından net bir
şekilde okunmasını engellemektedir. Ayrıca en büyük gelir kalemlerinden olan kira
gelirlerinin tahakkuk usulü işlenmesi zamanı gelip de tahsil edilmeyen kiraların finansal
raporlarda Varlıklar altında görülebilmesini ve dolayısıyla Kurum’un Bilanço değerinin
gerçeğe yaklaştırarak iyileştirilmesini mümkün kılacaktır.
108

Kurum’a ait arazi arsa ve binaların Bilanço kalemleri arasında bulunmaması Finansal
raporların Kurum’un gerçek değerlerini yansıtmaması açısından en önemli kayıptır.
Vakıflar İdaresi’ne ait tarihi değeri çok büyük olan ve dolayısıyla bir bedel ölçülmesi
mümkün olmayan Varlıkları bulunmaktadır. Bu Varlıkların değerleri ölçülemediği için
Bilanço içerisine yansımaları imkansızdır. Fakat bu Varlıklar haricinde Kurum’a ait olan
ve gerek dükkan, daire, gerekse arazi veya arsa olarak kiralanan varlıkların rayiç
bedellerinin ölçülmesi ve finansal raporlara Maddi duran varlıklar olarak yansımaları
Kurum’un Bilanço değerini yükseltecektir. Söz konusu maddi duran varlıkların rayiç
bedel tespiti bağımsız bir aktuerya tarafından yapılabileceği gibi, mevcut emlak
sigortalarında sigortanın belirlediği emlak değerleri de baz alınabilir.

Uluslar arası ve yerel standartlar kullanım ömrü bir seneyi aşması beklenen tüm
varlıkların Maddi Duran Varlıklar olarak tanımlanmasını ve aktifleştirilmesini
gerektirmektedir (IAS 16- Arazi, Arsa ve Ekipmanlar). Yukarda belirtilen arazi arsa ve
binalar haricinde Kurum’a ait olan taşıt, ekipman ve demirbaşların da güncel sayımının
yapılması ve rayiç bedelleri üzerinden Bilançoya yansıması gerekmektedir. Dönem içinde
elde edilen ve Maddi Duran Varlık statüsüne giren tüm alımların da belirlenen net bir
muhasebe politikası sonucu
sağlanmalıdır.
gider
olarak
kaydedilmek
yerine aktifleştirilmesi
Ayrıca tüm Maddi duran varlıklar için her dönem sonunda yeniden
değerlendirme ya da maliyet yöntemlerinden uygun olanı seçilerek net defter değerlerinin
güncellenmesi gerekmektedir.

Kurum’un tüm şubeleri tarafında kullanılan entegre otomasyon sisteminin daha
verimli hale getirilmesi veritabanındaki bilgilerin raporlamada kullanılabilmesini
sağlayacaktır. Mevcut sistemde şubelerin genel raporlama ihtiyaçlarını karşılayacak bir
109
tasarım var olmakla birlikte entegre sistemlerin en büyük avantajı olan birleşik
veritabanından çapraz sorgulama metodu ile tüm olası raporları çıkarabilme özelliğinden
mahrum olduğu gözlenmiştir. Tüm şubelerin kendilerine özel olarak tasarlanan modüllere
bilgi girişini yapması veritabanının bütünlüğü açısından önemlidir. Şubelerin isteklerine
göre sistemin revize edilmesi entegre bir şekilde çalışması planlanan sistemin
verimliliğini artıracaktır. Her şubenin görev ve sorumluluklarına bağlı olarak tanımlanan
iş süreçleri adım adım sisteme dahil edilmeli ve mevcut sistemin detayları
oluşturulmalıdır. Kurumsal hedeflerin hiyerarşisinde tanımlanan ana hedeflere destek
verebilecek alt hedeflerin tanımlanması ve bu alt hedeflere ulaşmak için modüllerin
ihtiyaçlarının yeniden tanımlanması gerekmektedir. Bu şekilde şubelerin veritabanına
aktardığı bilgiler, sistemin raporlama özellikleri geliştirilerek karar vericilere gerek büyük
resmi görmede gerekse sistemin parçalarını büyüteç altına alabilmede daha doğru ve net
bilgi sağlayabilecektir.

Tek düzen muhasebe sistemine ve uluslar arası raporlama standartlarına uygun bir
muhasebe sisteminin
kurulabilmesi için tüm sistem dahilinde iyileştirmeler
yapılmalıdır. Emlak modülünde tanımlanan kira sözleşmelerindeki kira bedellerinin
otomatik olarak ay sonu tahakkuk usulü gelirleştirilmesi ve karşılığında kiracının
borçlandırılmasını sağlayacak muhasebe kaydının oluşturulması ve böylece kiracı
bakiyelerinin finansal raporlara yansıması Kurum’un dönemsel gelirlerinin gerçeği
yansıtmasını
ve
tahsilat
performansının
ölçülebilmesini
sağlayacaktır.
Kira
sözleşmelerinin yeniden düzenlenmesi ve emlaklerin rayiç bedellerinin muhasebeye
kaydedilmesi en büyük Maddi Duran varlık kalemi olan Emlaklerin Bilançoda
görünmesini sağlarken, Arşiv bölümündeki demirbaş listelerinin güncellenip sisteme
dahil edilmesi, Demirbaş alımların aktifleştirilmesi ile ilgili net bir kurum politikasının
110
oluşturulması, yapılmakta olan yatırımların giderleştirilmek yerine aktifleştirilmesi
mevcut sistem dahilinde olanaklı kılınmalıdır. Ayrıca tahsilat süreçlerinin incelenerek
daha güçlü bir iç kontrol sistemi kurulacak şekilde yeniden tanımlanması, ileri tarihli
çeklere makbuz kesilebilmesi, tahsilatların gün sonu muhasebeye aktarımı, mahsuben
tahsilat yapabilme olanağının oluşturulması ve tahsilat, muhasebe kaydı ve bankaya
yatırım aşamalarının farklı kişiler tarafından yapılmasının sağlanması önemlidir. Gelecek
yıllara ait gelir ve giderlerin gelir gider tablosuna yansımak yerine Bilançoya yansımasını
sağlayacak kayıtların yapılması, verilen çekler ve ödeme emirlerinin kaydının bankadan
anında düşmek yerine bir ara hesapta bekletilerek çek bozdurulduğunda bankadan
düşürülmesi sağlanmalıdır.

Karar vericiler için Kurum’un faaliyet performansını değerlendirebilmek adına ihtiyaç
duyulan raporların gerçeği yansıtacak şekilde ortaya çıkabilmesi sağlanmalıdır. Bu
bağlamda mevcut bütçe, gelir gider tabloları ve bilançolar tahakkuk usulüne göre ortaya
çıkmalı, kullanılan hesaplar tek düzen hesap planına uygun şekilde yeniden tasarlanmalı,
ilgili faaliyetlerden doğan gelir ve gider grupları oluşturulmalıdır. Kurum’un nakit
akışının ayrı bir nakit akış tablosunda takip edilmesi, Kurum’un faaliyetlerinden
doğan nakit yaratma kapasitesini ve bu nakdi kullanacağı ihtiyaçları değerlendirebileceği
bir model geliştirmesini sağlayacaktır. Kurum, yatırım ve finansman faaliyetlerinden
dönem boyunca elde edilen nakit akışlarını sınıflandıran nakit akış tablosu vasıtasıyla,
nakit ve nakit benzerlerindeki tarihi değişikliklere ilişkin bilgi edinebilecektir. Gelir gider
tablosunda dönem içi tahakkuk eden faaliyet gelirleri, bu gelirleri elde etmek için
katlanılan maliyetler, faaliyet giderleri, finansman giderleri ve diğer olağandışı gelirler
tanımlanırken, nakit akışında bu gelirlerden elde edilen nakit girdileri, alacak ve
borçlardaki değişimler, finansman faaliyetlerinden ortaya çıkan nakit değişimleri ve duran
111
varlıklara yapılan yatırımlar sonucu oluşan nakit çıkışları Kurum’un dönem faaliyetleri
sonrası nakit üretebilme kapasitesini gösterecektir.
Muhasebe bölümündeki hesap
planının tek düzen hesap planına uygun olarak yeniden tanımlanması ve raporlamalara
nakit akış tablolarının eklenmesi Kurum için ilk başta bir zaman ve işgücü maliyeti
yaratacak olmakla birlikte, uzun vadede sistemin daha verimli çalışmasını sağlayacaktır.

Yıllık bütçe öngörüleri için gelir gider bütçesine ilaveten nakit akış bütçesi çalışması
yapılması, Kurum’un hem tahakkuk edecek gelir giderlerini hem de faaliyetlerden
oluşacak nakit giriş çıkışlarını öngörebilmesi açısından önemlidir. Bütçe çalışmalarında,
geçmiş yılların trendlerine ilaveten, öngörülmeye çalışan dönemdeki planlanan faaliyetler
de dikkate alınmalı bütçeleme planların ışığında yapılmalıdır. Tahsilatlarla ilgili mevcut
kira sözleşmelerinden dolayı tahakkuk edecek kira gelirlerine ulaşmak mümkündür.
Geçmiş dönem tahsilat performanslarına bakılarak bu kira gelirlerinin ne kadarının nakit
olarak tahsil edilebileceği öngörülebilmektedir. Aynı şekilde sabit giderlerin miktarını
geçmiş yıllara bakarak tahmin edebilmek mümkündür. Yapılacak yatırımlarla ilgili
oluşabilecek giderler ve nakit çıkışları Kurum’un stratejik planlamaları dahilinde söz
konusu bütçe dönemine denk düşecek yatırımları kapsamalıdır. Bütçe öngörülerini
yaparken, sadece geçmiş yıl gerçekleşen değerler üzerine enflasyonun etkisini eklemek
yeterli değildir, mutlaka Kurum’un stratejik planları göz önünde bulundurulmalı, alınan
her kararın bütçeye yansımasının olacağı göz ardı edilmemelidir. Dönem içi bütçe
sapmalarının analizleri yapılmalı, her bütçe kaleminde disiplin sağlanmalıdır.
Yapılan çalışmaların sonucunda işbu rapor konusu olan denetim faaliyetleri çerçevesinde,
Kurum’un mali tablolarının analiz edilebilirliğinin mümkün olmadığı ortaya çıkmaktadır.
112
Mali analizlerin yapılabilmesi için baz alınacak Mali Tablolar belirli standartları taşımalıdır.
Kurum’a ait Mali tabloların incelenmesi sonucunda gerek Mali işlemlerle ilgili politika
noksanlığından,
gerekse
kullanılan
sistemde
verilerin
eksikliği
ve
tam
olarak
birleşmemesinden kaynaklı analiz edilebilirlik mümkün değildir. Mali Tablolar yöneticilere
Kurum’un stratejik hedeflerine ulaşmadaki başarısını, işletmenin mali yapısının ve faaliyet
sonuçlarının hedeflere ulaşmak için yeterli olup olmadığını saptamakta yardımcı olurken,
geleceğe yönelik tahminlerde bulunabilmelerine de olanak vermelidir. Mevcut haliyle
Kurum’un sisteminde oluşan Mali tabloların, yöneticilere karar vermede ışık tutması
mümkün olmamaktadır. Kurum’un yürüttüğü faaliyetler kapsamında ortaya çıkan faydaların
gerçekleşme maliyetlerine göre analiz edilebilmesi için muhasebe ilkeleri doğrultusunda,
standart hesap planına bağlı olarak tüm verilerin eksiksiz olarak sistemde birleşebileceği bir
düzenleme ile mümkün olabilecektir.
Bu çalışma mevcut sistemin genel bir analizini içermekte olup, zaman ve örneklem
kısıtlamaları dahilinde elde edilen bulguları ve iyileştirme önerilerini aktarma amacındadır.
Kurum’un stratejik hedefleri ve yol haritası dahilinde yapılabilecek bir sistem iyileştirmesine
ışık tutacak olmakla birlikte iyileştirme çalışmasının daha kapsamlı sonuçlar çıkaracağı
muhakkaktır. Yapılan önerilerin bazıları mevcut sistem dahilinde politikaların tanımlanması
ve ilgili birimlerce uygulanmasını gerektirirken, bazıları ise sistemin parçalarını oluşturan
öğelerin yeniden yapılandırılmasını gerektirmektedir. Bu çalışma dahilinde yapılan önerilerin
bir bütün halinde uygulanması mali tabloların analizini mümkün kılacak olup, zaman ve
işgücü maliyetleri dikkate alınarak planlanmalı ve kademeli bir şekilde hayata geçirilmelidir.
113
VAKIFLAR İDARESİ 2009-2012 YILLARI ARASI BÜTÇE DEĞERLENDİRME
RAPORU
Giriş
Aşağıdaki bölümlerde; 2009, 2010, 2011 ve 2012 yıllarının gerçekleşen bütçe verilerinin
kullanılması sureti ile belirli sonuçlar ortaya konmaya çalışılmıştır (elimize 2009, 2010, 2011 ve
2012 yıllarının yıllık toplam gerçekleşen verileri ulaştığından, sadece bu yıllar ile ilgili veriler
dikkate alınmıştır). Bu bağlamda, ilk olarak gerçekleşen gelir ve gider kalemleri birbirini takip
eden yıllar itibarı ile kıyaslanarak bir tür karşılaştırmalı analiz yapılmaya çalışılmıştır. Bu
kapsamda; 2009-2010, 2010-2011 ve 2011-2012 gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarları
kıyaslanmıştır. Bunlara ek olarak, tüm yıllar için her bir gelir ve gider kaleminin toplam içindeki
yüzdesi hesaplanmış ve bir tür dikey analiz yapılmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede, her bir gelir ve
gider kalemlerinin toplam içindeki önemi belirlenmeye çalışılmıştır. Son olarak da, eğilim (trend)
yüzdeleri yardımı vasıtası ile 2009 yılı baz alınarak, diğer yıllardaki gelir ve gider kalemlerinin
baz yıla göre ne yönde bir değişim sergilediği incelenmiştir.
Ancak, burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, sadece bütçe verilerinin kullanılması
sureti ile yapılan tüm bu analizler sonucunda, kurumun likidite durumu, mali yapısı ve finansal
pozisyonu hakkında herhangi bir bilgi sahibi olmanın mümkün olmayacağıdır. Kurumun kısa ve
uzun vadeli borç ödeme gücü, mali yapısı ve finansal yönden güçlü olup olmadığı hakkında bir
yorum yapılabilmesi için belirli genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmış
olan ve varlık, kaynak (borç ve özsermaye), gelir, ve giderlerini detaylı bir şekilde ortaya koyan
mali tablolara (bilanço ve gelir tablosu) ihtiyaç duyulmaktadır. Elimize bu tür finansal tablolar
ulaşmadığından, bu yönde bir naliz yapmamız mümkün olmamıştır. Dolayısıyla, yapılan
114
değerlendirmeler gelir ve gider kalemlerinin ne yönde değişim gösterdiği ve her bir kalemin
toplam içindeki nisbi öneminin yıllar itibarı ile ne olduğunun belirlenmesi ile sınırlı kalmıştır.
2009 ve 2010 Yıllarının Gerçekleşen Bütçe Kalemlerinin Değerlendirilmesi
2009 ve 2010 yıllarının bürçe kalemlerinin değerlendirilmesi kapsamında ilk olarak iki yıl için
karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. Bu bağlamda, 2010 yılındaki gelir ve gider kalemlerinin
gerçekleşen tutarları 2009 yılı gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarları ile
karşılaştırılmıştır. Bu bağlamda, 2010 yılında 2009 yılına kıyasla her bir kalemdeki artış veya
azalışlar hem mutlak rakam farkı hem de yüzdesel fark olarak ortaya konmaya çalışılmıştır
(yüzdesel olarak ortaya konan sonuçlar yaklaşık/yuvarlanmış rakamları ifade etmektedir). Daha
sonra, dikey yüzde analizi yapılmış ve 2009 ve 2010 yıllarında her bir gelir ve gider kaleminin
toplam içindeki paylarının ne olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır (yüzdesel olarak ortaya konan
sonuçlar yaklaşık/yuvarlanmış rakamları ifade etmektedir).
2009 ve 2010 Yılları Bütçe kalemlerinin Karşılaştırmalı Analizi
Tablo 1’de, 2009 ve 2010 yıllarının gerçekleşen gelir ve gider kalemleri kıyaslamalı olarak
gösterilmektedir. Bu tabloda, her bir gelir ve gider kalemi için 2010 yılındaki gerçekleşen
rakamlar 2009 yılındaki gerçekleşen rakamlarla kıyaslanmış ve farklar hem rakamsal hem de
yüzdesel değişimler olarak ortaya konmuştur. Tablo 1’deki veriler ışığında öncelikle 2009 ve
2010 yıllarındaki gelir ve gider kalemleri ile ilgili toplam rakamlar üzerinden değerlendirmeler
yapılacaktır. Ayrıca, 2010 ve 2011 yıllarındaki gelir ve gider kalemleri ile ilgili daha detaylı bir
değerlendirme de ortaya konacaktır. Bu bağlamda, önemli olduğu düşünülen artış ve azalışlar ve
ilgili gider ve gelir kalemleri ortaya konmaya çalışılacaktır.
115
Bu tablonun incelenmesi sonucunda elde edilen sonuçlar aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır:
1. Tablo 1’de görüleceği üzere, 2009 yılında gerçekleşen gelirlerin toplam tutarı 15,842,288.93
TL iken, gerçekleşen giderlerin toplam tutarı 13,648,539.47 TL (13 Milyon Altı Yüz Kırk Sekiz
Bin Beş Yüz Otuz Dokuz TL, Kırk Yedi Kuruş) olmuştur. Bunun sonucu olarak da, 2009 yılında
toplam gelirler toplam giderlerden fazla olmuştur. 2010 yılında ise, toplam gerçekleşen gelirler
14,621,908.43 TL iken, gerçekleşen giderlerin toplam tutarı 12,163,526.13 TL olmuştur. Bu
durumda, 2010 yılında da toplam gelirler toplam giderlerden fazla olmuştur. Gelirlerin toplam
tutarının giderlerin toplam tutarından fazla olması, her iki yılda da nakit fazlası olması gerektiği
anlamına gelmektedir.
2. 2010 yılında gelirlerin gerçekleşen tutarı, 2009 yılındaki 15,842,288.93 TL seviyesinden,
14,621,908.43 TL seviyesine gerilemiş ve toplam gelirlerde 2009 yılına kıyasla %8’lik bir azalış
meydana gelmiştir. Toplam gelirlerdeki azalışa paralel olarak toplam giderlerde de azalış olmuş
ve giderlerin toplam tutarı 13,648,539.47 TL’ den, 12,163,526.13 TL’ ye gerilemiştir. Başka bir
anlatımla, 2010 yılındaki toplam giderler, 2009 yılına göre %11 azalmıştır. Giderlerdeki azalış
yüzdelik olarak gelirlerdeki azalıştan fazla olduğundan, 2010 yılında nakit durumunun olumsuz
yönde etkilenmemesi gerekmektedir.
116
Tablo 1. Gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarlarının 2009 ve 2010 yılları itibarı ile kıyaslanması
Kur
Fonksiyonel
I
II
30
00
I
Fin
II
DEĞİŞİM
III
GELİRLER
01
9
00
6
2009 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe
Kalemleri
2010 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe
Kalemleri
Tutar
TL
TL
TL
%
VAKIFLAR İDARESİ
15,842,288.93
14,621,908.43
-1,220,380.50
-8
GENEL KAMU HİZMETLERİ
15,842,288.93
14,621,908.43
-1,220,380.50
-8
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Kamu Hizmetleri
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Kamu Hizmetleri
ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR
15,842,288.93
14,621,908.43
-1,220,380.50
-8
15,842,288.93
14,621,908.43
-1,220,380.50
-8
15,842,288.93
14,621,908.43
-1,220,380.50
-8
VERGİ GELİRLERİ
338,573.93
370,555.07
+31,981.14
+9
Sosyal Güvenlik Katkı Payı
163,835.95
153,439.49
-10,396.46
-6
Çalışanlardan
163,835.95
153,439.49
-10,396.46
-6
Emeklilik Yasası Gereğince Pesonel
Katkısı
İDARİ HARÇLAR VE ÜCRTLER,
SANAYİ
DIŞI
VE
ARAZİ
SATIŞLARI
Harçlar
163,835.95
153,439.49
-10,396.46
-6
174,737.98
217,115.58
+42,377.60
+24
174,737.98
217,115.58
+42,377.60
+24
Nezaret Muhasebe ve İdare Harçları
174,737.98
217,115.58
+42,377.60
+24
14,735,443.31
13,971,588.47
-763,854.84
-5
Ekonomik
I
II
III
IV
01
2
6
01
8
1
01
02
VERGİ DIŞI GELİRLER
MALİ OLMAYAN TEŞEKKÜL VE
KAMU
MALİ
KURULUŞLARINDAN GELİRLER
Katma Bütçeli İdareler İştirak Gelirleri
3,060,000.00
-
-3,060,000.00
-100
3,060,000.00
-
-3,060,000.00
-100
01
İştirak Gelirleri
3,060,000.00
-
-3,060,000.00
-100
02
Dome Otel Kar Payı
2
6
-
117
-
-
-
DİĞER MÜLKİYET GELİRLERİ
11,173,854.32
13,438,446.32
+2,264,592.00
+20
10,518,966.32
12,871,701.01
+2,352,734.69
+22
01
Gayrımenkul Kiraları (Mazbut Emlâk
Gelirleri)
Bina Kiraları
6,103,642.48
6,454,217.11
+350,574.63
+6
02
Arsa Kiraları
765,137.67
734,914.88
-30,222.79
-4
03
Arazi Kiraları
206,321.76
279,901.01
+73,579.25
+36
04
Ağaç ve Sair Emlâk Geliri
144,639.24
18,191.59
-126,447.65
-87
05
Kiracı Müşterek Gider Katkısı
296,187.00
351,089.99
+54,902.99
+19
06
Eski Yıl Alacakları
1,641,396.07
2,229,438.47
+1,290,306.08
+36
07
Gecikme Zammı
509,176.44
463,433.22
-45,743.22
-9
08
Mazbutaya Dönüşen Mülhak Vakıflar
27,700.00
26,800.00
-900.00
-3
09
Kira Mukavele Gelirleri
101,394.62
160,543.37
+59,148.75
+58
10
Tarımsal İşletmeler Kira Gelirleri
380,525.00
424,831.48
+44,306.48
+12
11
Peşin Kira Tahsilatı
27,741.04
1,308,623.40
+1,280,882.36
12
Saray Gazino Kirası
0.00
28,396.49
+28,396.49
-
13
Dome Gazino Kirası
315,105.00
391,320.00
+76,215.00
+24
14
Dome Otel Kirası
3
1
1
-
-
-
KCK EMLAK GELİRLERİ
654,888.00
566,745.31
-88,142.69
-13
1
KCK Bina Kiraları
231,494.99
187,108.26
-44,386.73
-19
2
134,953.55
146,562.15
+11,608.60
+9
3
KCK Arsa/Arazi Kiraları ve Sair
Emlâk
KCK Eski Yıl Alacakları
176,518.46
116,693.00
-59,825.46
-34
4
KCK Muhtelif
74,500.00
103,700.00
+29,200.00
+39
5
KCK Gecikme Zammı
37,421.00
12,681.90
-24,739.10
-66
ÇEŞİTLİ VERGİ DIŞI GELİRLER
501,588.99
533,142.15
+31,553.16
+6
Faizler
501,588.99
533,142.15
+31,553.16
+6
2
6
-
+4617
118
01
Banka Mevduat Faizleri
298,068.01
354,336.57
+56,268.56
+19
02
Kur Farkı Geliri
96,633.61
52,393.75
-44,239.86
-46
03
Diğer Gelirler
85,237.37
18,761.83
-66,475.54
-78
04
Şartname Satışları
21,650.00
107,650.00
+86,000.00
+397
03
1
1
01
04
1
2
02
2
2
01
05
1
1
01
SERMAYE GELİRLERİ
-
-
-
-
Peşin Kira Tahsilatı
-
-
-
-
Peşin Kira Tahsilatı
-
-
-
-
Peşin Kira Tahsilat
-
-
-
-
ALINAN BAĞIŞ YARDIMLAR VE
KREDİLER
YURT DIŞINDAN
768,271.69
279,764.89
-488,506.80
-64
768,271.69
279,764.89
-488,506.80
-64
Sermaye
768,271.69
279,764.89
-488,506.80
-64
768,271.69
279,764.89
-488,506.80
-64
UNDP/ACT
Yardımları
Hamam – Ay Marina
Restorasyonu
Yurt icinden
Büyük
Kilisesi
-
-
-
-
Sahislardan Alinan yardim
-
-
-
-
Sahislardan Alinan yardim
-
-
-
-
İÇ KAYNAK KULLANIMI
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
119
Kur
Fonksiyonel
I
II
30
00
I
Fin
II
III
GİDERLER
01
9
00
6
2009 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
2010 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe
Kalemleri
DEĞİŞİM
Tutar
%
TL
TL
TL
VAKIFLAR İDARESİ
13,648,539.47
12,163,526.13
-1,485,013.34
-11
GENEL KAMU HİZMETLERİ
13,648,539.47
12,163,526.13
-1,485,013.34
-11
Kamu
13,648,539.47
12,163,526.13
-1,485,013.34
-11
Kamu
13,648,539.47
12,163,526.13
-1,485,013.34
-11
13,648,539.47
12,163,526.13
-1,485,013.34
-11
PERSONEL GİDERLERİ
3,760,043.91
3,635,750.32
-124,293.59
-3
MEMURLAR
3,153,833.41
2,965,993.07
-187,840.34
-6
Temel Maaşlar
2,995,485.00
2,889,110.05
-106,374.95
-4
Memur Maaşları
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR
Ekonomik
01
1
1
2,995,485.00
2,889,110.05
-106,374.95
-4
Tahsisatlar
9,556.37
8,343.72
-1,212.65
-13
Tahsisatlar
9,556.37
8,343.72
-1,212.65
-13
Sosyal Haklar
116,367.50
7,954.20
-108,413.30
-93
Sosyal Haklar
116,367.50
7,954.20
-108,413.30
-93
Ek Çalışma Karşılıkları
32,424.54
60,585.10
+28,160.56
+87
Ek Çalışma Karşılıkları
32,424.54
60,585.10
+28,160.56
+87
İŞÇİLER
606,210.50
669,757.25
+63,546.75
+10
İşçilerin Ücretleri
521,930.69
546,058.58
+24,127.89
+5
01
Sürekli İşçilerin Ücretleri
145,256.31
142,966.21
-2,290.10
-2
12
Geçici İşçilerin Ücretleri
376,674.38
403,092.37
+26,417.99
7
İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları
9,331.65
92,244.81
+82,913.16
+889
İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları
9,331.65
92,244.81
+82,913.16
+889
İşçilerin Ek Mesaileri
41,709.16
31,233.86
-10,475.30
-25
İşçilerin Ek Mesaileri
41,709.16
31,233.86
-10,475.30
-25
İşçilerin Tahsisatları
33,239.00
220.00
-33,019.00
-99
İşçilerin Tahsisatları
33,239.00
220.00
-33,019.00
-99
01
2
01
4
01
05
1
3
1
2
01
5
01
6
01
120
02
1
1
01
2
01
3
1
01
2
01
03
2
1
SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA
DEVLET PRİMİ GİDERLERİ
MEMURLAR
98,104.62
108,017.24
+9,912.62
+10
24,856.59
31,413.08
+6,556.49
+26
Sosyal Sigortalar Kurumuna
16,571.04
20,941.90
+4,370.86
+26
Sosyal Sigortalar Kurumuna
16,571.04
20,941.90
+4,370.86
+26
İhtiyat Sandığına
8,285.55
10,471.18
+2,185.63
+26
İhtiyat Sandığına
8,285.55
10,471.18
+2,185.63
+26
İŞÇİLER
73,248.03
76,604.16
+3,356.13
+5
Sosyal Sigortalar Kurumuna
49,350.32
51,552.52
+2,202.20
+4
Sosyal Sigortalar Kurumuna
49,350.32
51,552.52
+2,202.20
+4
İhtiyat Sandığına
23,897.71
25,051.64
+1,153.93
+5
İhtiyat Sandığına
23,897.71
25,051.64
+1,153.93
+5
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ
977,944.89
931,642.28
-46,302.61
-5
TÜKETİME
YÖNELİK
MAL
MALZEME ALIMLARI
Kırtasiye ve Büro Malzemesi Alımları
127,671.77
131,687.56
+4,015.79
+3
46,398.06
55,664.21
+9,266.15
+20
VE
01
Kırtasiye Alımları
22,818.67
25,990.51
+3,171.84
+14
02
Periyodik Yayın Alımları
8,252.25
9,040.50
+788.25
+10
03
Diğer Yayın Alımları
770.00
895.01
+125.01
+16
04
Baskı ve Cilt Giderleri
14,557.14
19,738.19
+5,181.05
+36
Su ve temizlik Malzemesi Alımları
14,944.21
9,577.92
-5,366.29
-36
01
Su Alımları
10,328.45
4,857.94
-5,470.51
-53
02
Temizlik Malzemesi Alımları
4,615.76
4,719.98
+104.22
+2
Enerji Alımları
51,768.64
57,306.27
+5,537.63
+11
02
Akaryakıt ve Yağ Alımları
6,031.13
9,750.08
+3,718.95
+62
03
Elektrik Alımları
45,737.51
47,556.19
+1,818.68
+4
5
Giyim ve Kuşam Alımları
6,984.00
2,605.50
-4,378.50
-63
6,984.00
2,605.50
-4,378.50
-63
9
Giyecek Alımları (Kişisel kuşam ve donanım
dahil)
Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları
7,576.86
6,533.66
-1,043.20
-14
Bahçe Malzemesi Alımları ile Yapım ve
Bakım Giderleri
Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları
2,703.00
1,184.50
-1,518.50
-56
4,873.86
5,349.16
+475.30
+10
2
3
01
01
90
121
YOLLUKLAR
43,173.33
47,056.30
+3,882.97
+9
Yurtiçi Geçici Görev Yollukları
15,073.87
11,795.99
-3,277.88
-22
Yurtiçi Geçici Görev Yollukları
15,073.87
11,795.99
-3,277.88
-22
Yurtdışı Geçici Görev Yollukları
28,099.46
35,260.31
+7,160.85
+25
Yurtdışı Geçici Görev Yollukları
28,099.46
35,260.31
+7,160.85
+25
GÖREV GİDERLERİ
1,050.91
2,643.34
+1,592.43
+152
Ödenecek Vergi, Resim, Harçlar ve Benzeri
Giderler
İşletme Ruhsatı Ödemeleri ve Benzeri
Giderler
HİZMET ALIMLARI
1,050.91
2,643.34
+1,592.43
+152
1,050.91
2,643.34
+1,592.43
+152
341,144.40
303,331.66
-37,812.74
-11
Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler
2,490.00
9,744.00
+7,254.00
+291
01
Etüt Proje Bilirkişi Ekspertiz Giderleri
2,490.00
9,744.00
+7,254.00
+291
02
Bilgisayar Hizmet Alımları
-
-
-
-
3
1
01
3
01
4
3
02
5
1
Haberleşme Giderleri
36,033.52
40,507.28
+4,473.76
+12
01
Posta ve Telgraf Giderleri
3,476.63
3,802.50
+325.87
+9
02
Telefon Abonelik ve Kullanım Ücretleri
29,117.87
31,300.12
+2,182.25
+7
03
Bilgiye Abonelik Giderleri (İnternet abonelik
Ücretleri Dahil)
Mobil Telefon Giderleri
276.03
1,524.63
+1,248.60
+452
3,162.99
3,880.03
+717.04
+23
Tarifeye Bağlı Ödemeler
57,580.69
118,436.69
+60,856.00
+106
01
İlan Giderleri
13,180.05
53,018.75
+39,838.70
+302
02
Sigorta Giderleri
44,400.64
65,417.94
+21,017.30
+47
Diğer Hizmet Alımları
245,040.19
134,643.69
-110,396.50
-45
0.00
9,847.49
+9,847.49
-
2
07
4
9
01
Yurtiçi Staj ve Öğrenim Giderleri
05
Mahkeme, Avukat ve Tapu Masrafları
160,874.37
74,322.90
-86,551.47
-54
90
Diğer Hizmet Alımları
84,165.82
50,473.30
-33,692.52
-40
TEMSİL VE TANITMA GİDERLERİ
84,763.08
140,783.45
+56,020.37
+66
Temsil Giderleri
84,763.08
140,783.45
+56,020.37
+66
03
Yönetim Kurulu
9,921.39
7,660.36
+2,261.03
-23
04
Genel Müdür
10,649.71
16,445.35
+5,795.64
+54
05
Genel Müdür Yardımcıları
5,975.89
6,389.06
+413.17
+7
6
1
122
06
Şube Müdürleri ve Kaza Sorumluları
28,347.14
22,830.05
-5,517.09
-19
07
Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon
29,868.95
87,458.63
+57,589.68
+193
MENKUL MAL, GAYRİMADDİ HAK
ALIM, BAKIM ONARIM GİDERLERİ
Menkul Mal Alım Giderleri
61,707.90
45,792.30
-15,915.60
-26
31,625.21
12,001.86
-19,623.35
-62
01
Büro ve İşyeri Mal ve Malzeme Alımları
16,225.90
1,575.00
-14,650.90
-90
02
Büro ve İşyeri Makine ve Techizat Alımları
15,083.31
9,514.86
-5,568.45
-37
04
Yangından Korunma Malzemeleri Alımları
316.00
912.00
+596.00
+189
Gayri Maddi Hak Alımları
10,074.25
19,741.02
+9,666.77
+96
Bilgisayar Yazılım Alımları ve Yapımları
10,074.25
19,741.02
+9,666.77
+96
Bakım ve Onarım Giderleri
20,008.44
14,049.42
-5,959.02
-30
01
Tefrişat Bakım ve Onarım Giderleri
1,601.00
80.00
-1,521.00
-95
02
Makine Techizat Bakım ve Onarım Giderleri
14,820.85
10,820.00
-4,000.85
-27
03
Taşıt Bakım ve Onarım Giderleri
7
1
2
01
3
GAYRIMENKUL MAL BAKIM VE
ONARIM GİDERLERİ
Hizmet Binası Bakım ve Onarımı Giderleri
8
1
3,586.59
3,149.42
-437.17
-12
318,433.50
260,347.67
-58,085.83
-18
318,433.50
260,347.67
-58,085.83
-18
8,253.59
13,952.10
+5,698.51
+69
01
Büro Bakım ve Onarım Giderleri
05
Mazbut Emlâkin Bakım ve İdamesi
113,082.66
102,888.48
-10,194.18
-9
06
Toplu Konut ve İşyerleri Hizmet Giderleri
157,053.11
142,289.33
-14,763.78
-9
07
Selimiye Cami Restorasyonu
20,863.50
0.00
-20,863.50
-100
08
Cami Emlaki Bakımı
19,180.64
1,217.76
-17,962.88
-94
FAİZ GİDERLERİ
720.25
-
-720.25
-100
Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
720.25
-
-720.25
-100
Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
720.25
-
-720.25
-100
YTL Girişinden Kısa Vadeli Nakit İşlemlere
Ait Faiz
CARİ TRANSFERLER
720.25
-
-720.25
-100
04
5
1
01
4,586,094.31
6,882,226.35
+2,296,132.04
+50
GÖREV ZARARLARI
698,420.00
2,546,700.20
+1,848,280.20
+265
Kamu Teşebbüslerine
698,420.00
2,546,700.20
+1,848,280.20
+265
05
Dome Otel kıdem tazminatları
117,520.00
136,260.20
-18,740.20
+16
06
Saray Otel zararlarının karşılanması
580,900.00
2,410,440.00
+1,829,540.00
+315
05
1
1
123
HAZİNE YARDIMLARI
2
2
03
Sosyal
HANE
HALKINA
TRANSFERLER
Sosyal Amaçlı Transferler
4
7
Güvenlik
YAPILAN
800,000.00
800,000.00
-
-
800,000.00
800,000.00
-
-
800,000.00
800,000.00
-
-
3,078,577.11
3,525,526.20
+446,949.09
+15
3,078,577.11
3,525,526.20
+446,949.09
+15
2,473,277.53
2,654,445.19
+181,167.66
+7
12
Emekli Maaşları
13
Emekli İkramiyeleri
513,588.93
753,135.82
+239,546.89
+47
18
Hayır ve Sosyal İşler Fonuna Katkı
56,000.00
74,000.00
+18,000.00
+32
19
Mülhak Vakıf Galleharlarına ve Malını
Vakfedenlere Yardım.
Vakıflar Spor Kulübüne Katkı
4,710.65
3,945.19
-765.46
-16
31,000.00
40,000.00
+9,000.00
+29
YURTDIŞINA YAPILAN TRANSFERLER
9,097.20
9,999.95
+902.75
+10
Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Ödemeler
9,097.20
9,999.95
+902.75
+10
Uluslararası Kuruluşlara Üyelik
Ödemeleri
SERMAYE GİDERLERİ
9,097.20
9,999.95
+902.75
+10
1,140,865.51
566,428.54
-574,436.97
-50
MAMUL MAL ALIMLARI
11,104.12
75,557.15
+64,453.03
+580
Büro ve İşyeri Makine Teçhizat Alımları
5,404.12
6,267.16
+863.04
+16
Bilgisayar Alımları
5,404.12
6,267.16
+863.04
+16
Taşıt Alımları
5,700.00
69,289.99
63,589.99
+1116
Kara Taşıt Alımları
5,700.00
69,289.99
+63,589.99
+1116
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
34,855.00
+34,855.00
-
-
34,855.00
+34,855.00
-
20
6
2
01
06
1
2
02
4
01
Aidatı
GAYRIMENKUL
ALIMLARI
KAMULAŞTIRMA
Bina Alım ve Kamulaştırma Giderleri
4
3
05
7
VE
Bina Alımı
GAYRIMENKUL SERMAYE
GİDERLERİ
Müteahhitlik Giderleri
5
7
Özerk Kurumlara ve
Kurumlarına
Din İşleri Dairesine
ÜRETİM
01
Gazi Mağusa Kutup Osman Çarşı Projesi
-
-
-
-
02
Lefkoşa Kaymaklı İş Merkezi Projesi
-
34,855.00
+34,855.00
-
03
Genel Müdürlük Binası
GAYRIMENKUL
GİDERLERİ
BÜYÜK
ONARIM
124
-
-
-
-
1,129,761.39
456,016.39
-673,745.00
-60
Müteahhitlik Giderleri
7
04
Toplu Konut ve İşyerleri Geliştirme
Gazi Magusa Osman Fazli Polat Pasa Cami
05
Ay Marina Restorasyon Projesi
06
Büyük Hamam Restorasyon Projesi
1,129,761.39
456,016.39
-673,745.00
-60
333,172.44
146,906.7
-186,265.74
-56
-
-
-
-
106,723.75
-
-106,723.75
-100
689,865.20
309,109.69
-380,755.51
-55
SERMAYE TRANSFERLERİ
3,060,000.00
-
-3,060,000.00
-100
YURTİÇİ SERMAYE TRANSFERLERİ
3,060,000.00
-
-3,060,000.00
-100
Diğer Sermaye Transferleri
3,060,000.00
-
-3,060,000.00
-100
3,060,000.00
-
-3,060,000.00
-100
-
-
-
-
YEDEK ÖDENEKLER
24,765.98
39,461.4
+14,695.42
+59
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
21,370.54
29,668.17
+8,297.63
+39
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
21,370.54
29,668.17
+8,297.63
+39
01
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
21,370.54
1,718.14
-19,652.40
-92
02
İadeler
0.00
27,950.03
+27,950.03
-
3,395.44
9,793.23
+6,397.79
+188%
-
-
-
-
07
1
5
02
04
09
4
1
Kıbrıs Vakıflar
İştiraklere
Saray Otele
Bankasına
ve
BORÇLARI KARŞILAMA ÖDENEĞİ
7
İlame Bağlı Borçları
1
01
2
01
Diğer
İlame Bağlı Borçları
-
-
-
-
Geçen Yıllar Borçları
3,395.44
9,793.23
+6,397.79
+188
Geçen Yıllar Borçları
3,395.44
9,793.23
+6,397.79
+35
Not: 2009 yılında toplam tutarı sıfır olan kalemler için yüzdesel değişimler rakamsal olarak anlamsız olduğundan, bu kalemler için yüzdesel değişimler
hesaplanmamıştır
125
3. 2010 yılında 2009 yılına kıyasla bazı gelir kalemlerinde dikkat çekici artışlar meydana
gelmiştir. En
önemli artışlar, “vergi dışı gelirler” ana kalemi kapsamında yer alan “diğer
mülkiyet gelirleri/gayrımenkul kiraları” başlığı altındaki “peşin kira tahsilatı (%4617 artış)” ve
“şartname satışları (%397 artış)” kalemlerinde oluşmuştur.
4. Önemli artış görülen diğer kalemler arasında, yine “vergi dışı gelirler” kapsamındaki “arazi
kiraları (%36 artış)”, “eski yıl alacakları (%36 artış)” ve “kira mukavele gelirleri (%58 artış)”
kalemleri de yer almaktadır.
5. 2010 yılında bazı gelir kalemlerinde artışlar yaşanırken, bazılarında önemli azalışlar olmuştur.
2010 yılında 2009 yılına göre önemli azalış gösteren gelir kalemlerinden bir tanesi, 3,060,000 TL
ve %100 azalış sergileyen “vergi dışı gelirler” kapsamındaki “mali olmayan teşekkül ve kamu
kuruluşlarından gelirler” dir. Dikkat çekici azalışların görüldüğü kalemler arasında, “vergi dışı
gelirler” kapsamında yer alan “diğer mülkiyet gelirleri” kalemi altındaki “ağaç ve sair emlak
geliri”, “KCK emlak geliri”, ve “kur farkı gelirleri” kalemleri de yer almaktadır.
“Vergi dışı gelirler” ana başlığı altındaki alt kalemlerlerinde meydana gelen ve yukarıda detayları
verilen artış ve azalışların sonucunda net olarak “vergi dışı gelirler” ana kaleminde 2010 yılında
2009 yılına kıyasla 13,971,588.47 TL ve %5’lik bir azalış olmuştur.
6. “Vergi dışı gelirler” dışındaki gelirlerde meydana gelen diğer önemli azalış 279,764.89 TL ve
%64’lük düşüşle “alınan bağış ve yardımlar ve krediler” kaleminde meydana gelmiştir.
126
7. Yukarıda bazı gelir kalemlerinde ortaya çıkan ve önemli olduğu düşünülen artış ve azalışlar
ortaya konmaya çalışılmıştır. 2010 yılındaki bazı gider kalemlerinde de 2009 yılına kıyasla dikkat
çeken artış ve azalışlar meydana gelmiştir. Örneğin, Tablo 1’den de görüleceği üzere, 2010
yılında meydana gelen önemli bir artış, 2,296,132.04 TL ve %50’lik bir yükselişle “cari
transferler” gider kaleminde meydana gelmiştir (“cari transferler” kaleminde meydana gelen bu
önemli artışın en büyük sebebinin “saray otel zararlarının karşılanması” kaleminde oluşan
1,829,540 TL ve %315’lik artış olduğu Tablo 1’den açıkca görülebilmektedir).
8. Bunun yanında, 82,913.16 TL ve %889 artış ile, “personel giderleri” kalemi kapsamında yer
alan ve işçilerle ilgili olan “ihbar ve kıdem tazminatları” kaleminde de dikkat çekici bir artış
gözlemlenmektedir. Ayrıca, “sermaye giderleri” kalemi altında yer alan “mamül mal alımları”
kaleminde de gözle görülür bir artış olmuştur (64,453.03 TL ve %580’lik bir artış vardır). 2010
yılında 2009 yılına kıyasla artış göstererek dikkat çeken diğer gider kalemleri arasında “mal ve
hizmet alım giderleri” kapsamında yer alan “tarifeye bağlı ödemeler (60,856 TL ve %106’lık bir
artış vardır)”, “temsil ve tanıtma giderleri (56,020.37 TL ve %66’lık bir artışla)” ve “ağırlama,
tören, fuar, organizasyon (57,589.68 TL ve %193’lük bir artışla)” giderleri de yer almaktadır.
9. Yukarıda bahsedilen gider kalemlerinin aksine, bazı gider kalemlerinde ise gözle görülür
azalışlar yaşanmıştır. Örneğin, “sermaye transferleri” kaleminde 2010 yılında 2009 yılına kıyasla
3,060,000 TL ve %100’lük bir azalış meydana gelmiştir. Aynı şekilde, “sermaye giderleri
kaleminde de %50’lik bir azalış meydana gelmiştir.
127
Yukarıda önemli görülen hususlar maddeler halinde ortaya konmaya çalışılmıştır. Yukarıda
bahsedilenlerin dışındaki gelir ve gider kalemlerinde meydana gelen artış ve azalışlar Tablo
1’den ayrıca takip edilebilmektedir.
2009 ve 2010 Yıllarında Gelir ve Gider Kalemlerinin Dikey Yüzde Analizi
Tablo 2 ve Tablo 3’de, her bir gelir ve gider kaleminin gerçekleşen tutarının toplam içindeki
payları dikey yüzdeler yardımı ile gösterilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda, Tablo 2 ve Tablo 3’de
ortaya konan verilerin incelenmesi sonucunda ulaşılan ve önemli görülen hususlar aşağıda
maddeler halinde belirtilmiştir:
1. “Vergi dışı gelirler” kaleminin toplam gelirler içindeki payı 2009 yılında %93.01, 2010
yılında ise %95.5 olarak görülmektedir. Başka bir anlatımla, hem 2009 hem de 2010 yılında,
toplam gelirlerin en büyük kısmını “vergi dışı gelirler” kalemi oluşturmakta ve bu kalem en
önemli vergi kaynağı olarak görülmektedir. “Vergi dışı gelirler” ana kalemi kapsamında toplam
gelirlere en önemli katkıyı ise “diğer mülkiyet gelirleri” kalemi sağlamaktadır (vergi dışı gelirler
kapsamında yer alan bu kalem, 2009 yılındaki toplam gelirlerin yaklaşık olarak %70.53’ünü,
2010 yılındaki toplam gelirlerin ise %91.91’ini oluşturmaktadır).
2. Toplam gelirlere olan katkıları “vergi dışı gelirler” kalemine göre nisbeten daha az olsa da,
diğer gelir kalemlerinin dikey yüzdeleri de Tablo 2’de görülebilmektedir. Bu kapsamda, bazı
önemli değişimler göze çarpmaktadır. Örneğin, yukarıda belirtildiği üzere 3,060,000 (Üç Milyon
128
Altmış Bin TL)
TL ve %100’lük bir düşüş sergileyen “mali olmayan teşekkül ve kamu
kuruluşlarından gelirler” kalemi, 2009 yılında toplam gelirlerin %19.32’sini temsil ederken, bu
oran 2010 yılında sıfıra gerilemiştir. Başka bir anlatımla, 2010 yılında bu kalem toplam içinde
tamamen azalmıştır. Diğer taraftan, “şartname satışları” kaleminin toplam gelirler içindeki payı
2009 yılında %0.18 iken, 2010 yılında bu oran %8.95 seviyesine ulaşmıştır.
3. Tablo 3’e bakıldığı zaman, 2009 yılında toplam giderlerin %33.59’unu “cari transferler”
kaleminin oluşturduğu görülebilmektedir. 2009 yılında, toplam giderler içinde önemli paya sahip
gider kalemleri arasında “personel giderleri (toplam giderlerin %27.5’ini oluşturmaktadır)” ve
“sermaye transferleri (toplam giderlerin %22.4’ünü oluşturmaktadır)” de yer almaktadır. Başka
bir anlatımla, “cari transferler”, “personel giderleri”, ve “sermaye transferleri” kalemleri 2009
yılında toplam giderler içinde oransal olarak en büyük paya sahip gider kalemleri olarak ön plana
çıkmaktadırlar.
4. 2009 yılında, “cari transferler” kalemi içinde göze çarpan en önemli kalem ise toplam
giderlerin yaklaşık olarak %22.55’ini oluşturan “hane halkına yapılan transferler” kalemidir.
“Personel giderleri” kalemi kapsamındaki en önemli kalem ise toplam giderlerin yaklaşık olarak
%23.10’unu oluşturan “memur maaşları” kalemidir.
5. 2010 yılındaki dikey yüzdelerde, 2009 yılına göre bazı sapmalar ortaya çıkmıştır. Örneğin,
“cari transferler” gider kaleminin toplam giderler içindeki payı 2010 yılında 2009 yılına kıyasla,
%33.59’dan %56.58’e yükselmiştir. 2010 yılında “personel giderleri” kaleminin toplam giderleri
129
içindeki payı %29.8 olmuştur. “Sermaye transferleri” kaleminin payı ise %0’a inmiştir. Sonuç
olarak, 2010 yılında “cari transferler” ve “personel giderleri” kalemleri, diğer gider kalemlerine
kıyasla, toplam giderler içinde oransal olarak en büyük paya sahip gider kalemleri olarak göze
çarpmaktadır. 2010 yılında, “personel giderleri” kapsamında “memur maaşları” en önemli kalem
olarak görülebilmektedir. “Cari transferler” kapsamında ise “görev zararları” ve “hane halkına
yapılan transferler” ön plana çıkmaktadır.
130
Tablo 2. 2009-2012 yılları gerçekleşen gelir kalemlerinin dikey yüzdeleri
I
II
I
II
III
GELİRLER
2009 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
2009
dikey
yüzdesi%
(Genel
Toplama
Oranı)
2010 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
2010
dikey
yüzdesi%
(Genel
Toplama
Oranı)
2011 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
2011
dikey
yüzdesi%
(Genel
Toplama
Oranı)
2012 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
2012
dikey
yüzdesi %
(Genel
Toplama
Oranı)
TL
30
00
01
9
00
6
VAKIFLAR İDARESİ
15,842,288.93
14,621,908.43
17,896,754.32
17,101,818.49
GENEL KAMU HİZMETLERİ
15,842,288.93
14,621,908.43
17,896,754.32
17,101,818.49
Kamu
15,842,288.93
14,621,908.43
17,896,754.32
17,101,818.49
Kamu
15,842,288.93
14,621,908.43
17,896,754.32
17,101,818.49
15,842,288.93
14,621,908.43
17,896,754.32
17,101,818.49
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR
Ekonomik
I
II
III
IV
01
VERGİ GELİRLERİ
338,573.93
2.14
370,555.07
2.53
378,546.50
2.12
419,117.50
2.45
Sosyal Güvenlik Katkı Payı
163,835.95
1.03
153,439.49
1.05
150,654.77
0.84
153,935.96
0.90
Çalışanlardan
163,835.95
1.03
153,439.49
1.05
150,654.77
0.84
153,935.96
0.90
Emeklilik Yasası Gereğince Pesonel Katkısı
163,835.95
1.03
153,439.49
1.05
150,654.77
0.84
153,935.96
0.90
İDARİ HARÇLAR VE ÜCRTLER, SANAYİ
DIŞI VE ARAZİ SATIŞLARI
174,737.98
1.10
217,115.58
1.48
227,891.73
1.27
265,181.54
1.55
Harçlar
174,737.98
1.10
217,115.58
1.48
227,891.73
1.27
265,181.54
1.55
Nezaret Muhasebe ve İdare Harçları
174,737.98
1.10
217,115.58
1.48
227,891.73
1.27
265,181.54
1.55
VERGİ DIŞI GELİRLER
14,735,443.31
93.01
13,971,588.47
95.55
15,104,595.92
84.4
14,637,731.39
85.59
MALİ OLMAYAN TEŞEKKÜL VE KAMU
MALİ KURULUŞLARINDAN GELİRLER
3,060,000.00
19.32
0.00
-
0.00
-
250.00
-
Katma Bütçeli İdareler İştirak Gelirleri
3,060,000.00
19.32
0.00
-
0.00
-
250.00
-
01
İştirak Gelirleri
3,060,000.00
19.32
0.00
-
0.00
-
250.00
-
02
Dome Otel Kar Payı
0.00
-
0.00
-
0.00
-
11,173,854.32
70.53
13,438,446.32
91.91
12,983,311.44
72.55%
14,129,208.71
82.62
10,518,966.32
66.40
12,871,701.01
88.03
12,356,210.16
69.04%
13,206,697.64
77.22
2
6
01
8
1
01
02
2
6
3
DİĞER MÜLKİYET GELİRLERİ
1
Gayrımenkul
Gelirleri)
Kiraları
(Mazbut
Emlâk
131
-
01
Bina Kiraları
6,103,642.48
38.53
6,454,217.11
44.14
6,825,361.89
38.14
6,955,784.88
40.67
02
Arsa Kiraları
765,137.67
4.83
734,914.88
5.03
636,159.44
3.55
903,343.06
5.28
03
Arazi Kiraları
206,321.76
1.30
279,901.01
1.91
193,329.76
1.08
638,204.38
3.73
04
Ağaç ve Sair Emlâk Geliri
144,639.24
0.91
18,191.59
0.12
18,280.52
0.10
4,352.19
0.03
05
Kiracı Müşterek Gider Katkısı
296,187.00
1.87
351,089.99
2.40
316,977.00
1.77
366,660.00
2.14
06
Eski Yıl Alacakları
1,641,396.07
10.36
2,229,438.47
15.25
2,204,060.29
12.32
2,444,645.63
14.29
07
Gecikme Zammı
509,176.44
3.21
463,433.22
3.17
601,737.49
3.36
568,859.58
3.33
08
Mazbutaya Dönüşen Mülhak Vakıflar
27,700.00
0.17
26,800.00
0.18
33,800.00
0.19
40,600.00
0.24
09
Kira Mukavele Gelirleri
101,394.62
0.64
160,543.37
1.10
175,489.00
0.98
184,150.36
1.08
10
Tarımsal İşletmeler Kira Gelirleri
380,525.00
2.40
424,831.48
2.91
492,387.52
2.75
238,804.31
1.40
11
Peşin Kira Tahsilatı
27,741.04
0.18
1,308,623.40
8.95
-
-
-
-
12
Saray Gazino Kirası
0.00
-
28,396.49
0.19
373,259.25
2.09
395,633.25
2.31
13
Dome Gazino Kirası
315,105.00
1.99
391,320.00
2.68
485,368.00
2.71
465,660.00
2.72
14
Dome Otel Kirası
-
-
-
-
-
-
-
-
KCK EMLAK GELİRLERİ
654,888.00
4.13
566,745.31
3.88
627,101.28
3.50
922,511.07
5.39
1
KCK Bina Kiraları
231,494.99
1.46
187,108.26
1.28
224,100.10
1.25
262,324.10
1.53
2
KCK Arsa/Arazi Kiraları ve Sair Emlâk
134,953.55
0.85
146,562.15
1.00
176,985.42
0.99
300,282.91
1.76
3
KCK Eski Yıl Alacakları
176,518.46
1.11
116,693.00
0.80
120,887.17
0.68
225,462.21
1.32
4
KCK Muhtelif
74,500.00
0.47
103,700.00
0.71
87,600.00
0.49
85,620.00
0.50
5
KCK Gecikme Zammı
37,421.00
0.24
12,681.90
0.09
17,528.59
0.10
48,821.85
0.29
ÇEŞİTLİ VERGİ DIŞI GELİRLER
501,588.99
3.17
533,142.15
3.65
2,121,284.48
11.85
508,272.68
2.97
Faizler
501,588.99
3.17
533,142.15
3.65
2,121,284.48
11.85
508,272.68
2.97
01
Banka Mevduat Faizleri
298,068.01
1.88
354,336.57
2.42
561,433.19
3.14
443,601.88
2.59
02
Kur Farkı Geliri
96,633.61
0.61
52,393.75
0.36
1,421,630.34
7.94
0.00
0.00
03
Diğer Gelirler
85,237.37
0.54
18,761.83
0.13
101,620.95
0.57
28,470.80
0.17
04
Şartname Satışları
21,650.00
0.14
107,650.00
0.74
36,600.00
0.20
36,200.00
0.21
-
-
-
-
2,413,611.90
13.49
2,044,969.60
11.96
2
6
1
03
SERMAYE GELİRLERİ
132
1
1
01
04
Peşin Kira Tahsilatı
-
-
-
-
2,413,611.90
13.49
2,044,969.60
11.96
Peşin Kira Tahsilatı
-
-
-
-
2,413,611.90
13.49
2,044,969.60
11.96
Peşin Kira Tahsilat
-
-
-
-
2,413,611.90
13.49
2,044,969.60
11.96
768,271.69
4.85
279,764.89
1.91
-
-
-
-
768,271.69
4.85
279,764.89
1.91
-
-
-
-
Sermaye
768,271.69
4.85
279,764.89
1.91
-
-
-
-
UNDP/ACT Yardımları Büyük Hamam – Ay
Marina Kilisesi Restorasyonu
Yurt icinden
768,271.69
4.85
279,764.89
1.91
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Sahislardan Alinan yardim
-
-
-
-
-
-
-
-
Sahislardan Alinan yardim
-
-
-
-
-
-
-
-
İÇ KAYNAK KULLANIMI
-
-
-
-
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
-
-
-
-
ALINAN
BAĞIŞ
KREDİLER
YURT DIŞINDAN
1
2
02
2
2
01
05
1
1
01
YARDIMLAR
VE
133
Tablo 3. 2009-2012 yılları gerçekleşen gider kalemlerinin dikey yüzdeleri
Kur
Fonksiyonel
I
II
30
00
I
Fin
II
III
GİDERLER
01
9
00
6
2009 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe
Kalemleri
2009 dikey
yüzdesi
%
(Genel
Toplama
Oranı)
2010 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe
Kalemleri
2010 dikey
yüzdesi
%
(Genel
Toplama
Oranı)
2011 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
2011
dikey
yüzdesi
%
(Genel
Toplama
Oranı)
2012 Yılı
Gerçekleşen Bütçe
Kalemleri
2012 dikey
yüzdesi
%
(Genel
Toplama
Oranı)
TL
TL
TL
TL
VAKIFLAR İDARESİ
13,648,539.47
12,163,526.13
12,032,266.67
15,346,304.49
GENEL KAMU HİZMETLERİ
13,648,539.47
12,163,526.13
12,032,266.67
15,346,304.49
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel Kamu
Hizmetleri
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel Kamu
Hizmetleri
ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR
13,648,539.47
12,163,526.13
12,032,266.67
15,346,304.49
13,648,539.47
12,163,526.13
12,032,266.67
15,346,304.49
13,648,539.47
12,163,526.13
12,032,266.67
15,346,304.49
PERSONEL GİDERLERİ
3,760,043.91
27.54
3,635,750.32
29.89
3,532,353.00
29.35
3,585,789.64
23.36
MEMURLAR
3,153,833.41
23.10
2,965,993.07
24.38
2,971,312.70
24.69
3,075,249.08
20.03
Temel Maaşlar
2,995,485.00
21.94
2,889,110.05
23.75
2,926,458.78
24.32
3,008,815.78
19.60
Memur Maaşları
2,995,485.00
21.94
2,889,110.05
23.75
2,926,458.78
24.32
3,008,815.78
19.60
9,556.37
0.07
8,343.72
0.06
8,805.60
0.073
10,573.74
0.068
Ekonomik
01
1
1
01
2
Tahsisatlar
01
Tahsisatlar
9,556.37
0.07
8,343.72
0.06
8,805.60
0.073
10,573.74
0.068
Sosyal Haklar
116,367.50
0.85
7,954.20
0.06
0.00
-
0.00
-
Sosyal Haklar
116,367.50
0.85
7,954.20
0.06
0.00
-
0.00
-
Ek Çalışma Karşılıkları
32,424.54
0.23
60,585.10
0.49
36,048.32
0.299
55,859.56
0.363
Ek Çalışma Karşılıkları
32,424.54
0.23
60,585.10
0.49
36,048.32
0.299
55,859.56
0.363
İŞÇİLER
606,210.50
4.44
669,757.25
5.50
561,040.30
4.66
510,540.56
3.32
İşçilerin Ücretleri
521,930.69
3.82
546,058.58
4.48
466,145.28
3.87
430,090.48
2.80
01
Sürekli İşçilerin Ücretleri
145,256.31
1.06
142,966.21
1.17
144,130.34
1.19
148,314.03
0.966448%
12
Geçici İşçilerin Ücretleri
376,674.38
2.75
403,092.37
3.31
322,014.94
2.67
281,776.45
1.836119%
İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları
9,331.65
0.06
92,244.81
0.75
11,000.00
0.091
29,787.21
0.194100%
İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları
9,331.65
0.06
92,244.81
0.75
11,000.00
0.091
29,787.21
0.194100%
İşçilerin Ek Mesaileri
41,709.16
0.30
31,233.86
0.25
16,234.62
0.134
17,557.11
0.114406%
İşçilerin Ek Mesaileri
41,709.16
0.30
31,233.86
0.25
16,234.62
0.134
17,557.11
0.114406%
İşçilerin Tahsisatları
33,239.00
0.24
220.00
0.0018
67,660.40
0.562
33,105.76
0.215725%
İşçilerin Tahsisatları
33,239.00
0.24
220.00
0.0018
67,660.40
0.562
4
01
05
1
3
1
2
01
5
01
6
01
134
33,105.76
0.215725%
02
SOSYAL GÜVENLİK
PRİMİ GİDERLERİ
1
1
01
2
01
3
1
01
2
01
03
2
KURUMUNA
98,104.62
0.718
108,017.24
0.888
119,363.11
0.992
128,453.85
0.837
MEMURLAR
24,856.59
0.182
31,413.08
0.258
53,410.34
0.443
70,552.22
0.459
Sosyal Sigortalar Kurumuna
16,571.04
0.121
20,941.90
0.172
35,606.88
0.295
48,401.57
0.315
Sosyal Sigortalar Kurumuna
16,571.04
0.121
20,941.90
0.172
35,606.88
0.295
48,401.57
0.315
İhtiyat Sandığına
8,285.55
0.06
10,471.18
0.086
17,803.46
0.147
22,150.65
0.144
İhtiyat Sandığına
8,285.55
0.06
10,471.18
0.086
17,803.46
0.147
22,150.65
0.144
İŞÇİLER
73,248.03
0.536
76,604.16
0.629
65,952.77
0.548
Sosyal Sigortalar Kurumuna
49,350.32
0.361
51,552.52
0.423
44,442.15
0.369
Sosyal Sigortalar Kurumuna
49,350.32
0.361
51,552.52
0.423
44,442.15
0.369
İhtiyat Sandığına
23,897.71
0.175
25,051.64
0.205
21,510.62
0.178
İhtiyat Sandığına
23,897.71
0.175
25,051.64
0.205
21,510.62
0.178
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ
977,944.89
7.16
931,642.28
7.65
1,250,643.27
10.39
127,671.77
0.935
131,687.56
1.08
132,268.27
1.099
TÜKETİME YÖNELİK MAL VE
ALIMLARI
Kırtasiye ve Büro Malzemesi Alımları
1
DEVLET
MALZEME
46,398.06
0.339
55,664.21
0.457
52,619.07
0.437
Kırtasiye Alımları
22,818.67
0.167
25,990.51
0.213
27,069.36
0.224
02
Periyodik Yayın Alımları
8,252.25
0.060
9,040.50
0.074
10,328.75
0.085
03
Diğer Yayın Alımları
770.00
0.005
895.01
0.007
1,698.00
0.014
04
Baskı ve Cilt Giderleri
14,557.14
0.106
19,738.19
0.162
13,522.96
0.112
Su ve temizlik Malzemesi Alımları
14,944.21
0.109
9,577.92
0.078
12,734.82
0.105
01
Su Alımları
10,328.45
0.075
4,857.94
0.039
4,539.56
0.037
02
Temizlik Malzemesi Alımları
4,615.76
0.033
4,719.98
0.038
8,195.26
0.068
Enerji Alımları
51,768.64
0.379
57,306.27
0.471
59,472.69
0.494
02
Akaryakıt ve Yağ Alımları
6,031.13
0.044
9,750.08
0.080
14,587.82
0.121
03
Elektrik Alımları
45,737.51
0.335
47,556.19
0.390
44,884.87
0.373
Giyim ve Kuşam Alımları
6,984.00
0.051
2,605.50
0.021
2,085.20
0.017
Giyecek Alımları (Kişisel kuşam ve donanım dahil)
6,984.00
0.051
2,605.50
0.021
2,085.20
0.017
3
5
01
40,145.96
40,145.96
17,755.67
17,755.67
1,623,682.26
0.377
0.261
0.261
0.115
0.115
10.58
1.067
163,820.28
01
2
57,901.63
54,483.78
21,734.13
11,510.50
500.00
20,739.15
0.355
0.141
0.075
0.003
0.135
0.092
14,182.31
4,977.04
0.032
0.059
9,205.27
86,056.16
15,704.10
70,352.06
3,172.00
0.560
0.102
0.458
0.020
0.020
3,172.00
9
Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları
7,576.86
0.055
6,533.66
0.053
5,356.49
0.044
0.038
5,926.03
01
Bahçe Malzemesi Alımları ile Yapım ve Bakım
Giderleri
2,703.00
0.019
1,184.50
0.009
116.75
0.0009
0.012
1,916.00
135
90
Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları
4,873.86
0.035
5,349.16
0.043
5,239.74
0.043
0.026
4,010.03
3
YOLLUKLAR
43,173.33
0.316
47,056.30
0.386
56,587.91
0.470
0.547
83,998.20
1
Yurtiçi Geçici Görev Yollukları
15,073.87
0.110
11,795.99
0.096
18,345.90
0.152
0.158
24,381.88
01
Yurtiçi Geçici Görev Yollukları
15,073.87
0.110
11,795.99
0.096
18,345.90
0.152
0.158
24,381.88
3
Yurtdışı Geçici Görev Yollukları
28,099.46
0.205
35,260.31
0.289
38,242.01
0.317
0.388
59,616.32
01
Yurtdışı Geçici Görev Yollukları
28,099.46
0.205
35,260.31
0.289
38,242.01
0.317
0.388
59,616.32
4
GÖREV GİDERLERİ
1,050.91
0.007
2,643.34
0.021
5,547.79
0.046
0.059
9,127.68
3
02
Ödenecek Vergi, Resim, Harçlar ve Benzeri
Giderler
İşletme Ruhsatı Ödemeleri ve Benzeri Giderler
1,050.91
0.007
2,643.34
0.021
5,547.79
0.046
0.059
9,127.68
1,050.91
0.007
2,643.34
0.021
5,547.79
0.046
0.059
9,127.68
5
HİZMET ALIMLARI
341,144.40
2.498
303,331.66
2.493
363,438.58
3.020
4.300
660,039.57
1
Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler
2,490.00
0.018
9,744.00
0.080
0.00
-
0.195
29,985.20
01
Etüt Proje Bilirkişi Ekspertiz Giderleri
2,490.00
0.018
9,744.00
0.080
0.00
-
0.078
12,040.00
02
Bilgisayar Hizmet Alımları
0.00
-
0.00
-
0.00
-
0.116
17,945.20
2
Haberleşme Giderleri
36,033.52
0.263
40,507.28
0.333
51,595.93
0.428
0.372
57,118.84
01
Posta ve Telgraf Giderleri
3,476.63
0.025
3,802.50
0.031
3,518.03
0.029
0.022
3,455.43
02
Telefon Abonelik ve Kullanım Ücretleri
29,117.87
0.213
31,300.12
0.257
39,783.81
0.330
0.296
45,487.24
03
07
Bilgiye Abonelik Giderleri
Ücretleri Dahil)
Mobil Telefon Giderleri
(İnternet
abonelik
276.03
0.002
1,524.63
0.012
3,998.25
0.033
0.009
1,464.31
3,162.99
0.023
3,880.03
0.031
4,295.84
0.035
0.043
6,711.86
4
Tarifeye Bağlı Ödemeler
57,580.69
0.421
118,436.69
0.973
107,036.75
0.889
0.579
88,900.43
01
İlan Giderleri
13,180.05
0.096
53,018.75
0.435
49,050.84
0.407
0.276
42,361.00
02
Sigorta Giderleri
44,400.64
0.325
65,417.94
0.537
57,985.91
0.481
0.303
46,539.43
9
Diğer Hizmet Alımları
245,040.19
1.794
134,643.69
1.106
204,805.90
1.702
3.154
484,035.10
01
Yurtiçi Staj ve Öğrenim Giderleri
0.00
-
9,847.49
0.080
5,634.00
0.046
0.00
05
Mahkeme, Avukat ve Tapu Masrafları
160,874.37
1.178
74,322.90
0.611
134,367.23
1.116
2.860
438,978.05
90
Diğer Hizmet Alımları
84,165.82
0.616
50,473.30
0.414
64,804.67
0.538
0.293
45,057.05
6
TEMSİL VE TANITMA GİDERLERİ
84,763.08
0.620
140,783.45
1.157
89,574.09
0.744
0.625
96,012.19
1
Temsil Giderleri
84,763.08
0.620
140,783.45
1.157
89,574.09
0.744
0.625
96,012.19
03
Yönetim Kurulu
9,921.39
0.072
7,660.36
0.062
8,911.03
0.074
0.106
16,383.95
136
04
Genel Müdür
10,649.71
0.078
16,445.35
0.135
9,916.42
0.082
0.091
14,008.58
05
Genel Müdür Yardımcıları
5,975.89
0.043
6,389.06
0.052
11,729.74
0.097
0.097
14,899.25
06
Şube Müdürleri ve Kaza Sorumluları
28,347.14
0.207
22,830.05
0.187
25,918.30
0.215
0.224
34,444.81
07
Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon
29,868.95
0.218
87,458.63
0.719
33,098.60
0.275
0.106
16,275.60
7
MENKUL MAL, GAYRİMADDİ HAK ALIM, BAKIM
ONARIM GİDERLERİ
Menkul Mal Alım Giderleri
1
61,707.90
0.452
45,792.30
0.376
52,674.36
0.437
0.310
47,689.36
31,625.21
0.231
12,001.86
0.098
8,379.63
0.069
0.157
24,114.41
01
Büro ve İşyeri Mal ve Malzeme Alımları
16,225.90
0.118
1,575.00
0.012
2,840.00
0.023
0.017
2,662.24
02
Büro ve İşyeri Makine ve Techizat Alımları
15,083.31
0.110
9,514.86
0.078
5,539.63
0.046
0.131
20,244.86
04
Yangından Korunma Malzemeleri Alımları
316.00
0.002
912.00
0.007
0.00
-
0.007
1,207.31
2
Gayri Maddi Hak Alımları
10,074.25
0.073
19,741.02
0.162
18,285.13
0.151
0.0006
99.67
01
Bilgisayar Yazılım Alımları ve Yapımları
10,074.25
0.073
19,741.02
0.162
18,285.13
0.151
0.0006
99.67
3
Bakım ve Onarım Giderleri
20,008.44
0.146
14,049.42
0.115
26,009.60
0.216
0.152
23,475.28
01
Tefrişat Bakım ve Onarım Giderleri
1,601.00
0.011
80.00
0.0006
1,217.00
0.010
0.0009
146.00
02
Makine Techizat Bakım ve Onarım Giderleri
14,820.85
0.108
10,820.00
0.088
15,096.90
0.125
0.110
16,974.28
03
Taşıt Bakım ve Onarım Giderleri
3,586.59
0.026
3,149.42
0.025
9,695.70
0.080
0.041
6,355.00
8
GAYRIMENKUL MAL BAKIM VE ONARIM
GİDERLERİ
Hizmet Binası Bakım ve Onarımı Giderleri
1
318,433.50
2.332
260,347.67
2.140
550,552.27
4.575
3.66
562,994.98
318,433.50
2.332
260,347.67
2.140
550,552.27
4.575
3.66
562,994.98
01
Büro Bakım ve Onarım Giderleri
8,253.59
0.060
13,952.10
0.114
9,437.94
0.078
0.097
14,926.02
05
Mazbut Emlâkin Bakım ve İdamesi
113,082.66
0.828
102,888.48
0.845
380,199.55
3.159
1.928
295,954.31
06
Toplu Konut ve İşyerleri Hizmet Giderleri
157,053.11
1.150
142,289.33
1.169
154,882.78
1.287
1.333
204,663.47
07
Selimiye Cami Restorasyonu
20,863.50
0.152
-
-
-
-
-
08
Cami Emlaki Bakımı
19,180.64
0.140
1,217.76
0.010
6,032.00
0.050
0.309
47,451.18
04
FAİZ GİDERLERİ
720.25
0.005
-
-
130.38
0.001
0.0009
152.77
5
Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
720.25
0.005
-
-
130.38
0.001
0.0009
152.77
1
Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
720.25
0.005
-
-
130.38
0.001
0.0009
152.77
01
YTL Girişinden Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
720.25
0.005
-
-
130.38
0.001
0.0009
152.77
05
CARİ TRANSFERLER
4,586,094.31
33.59
6,882,226.35
56.58
4,064,524.24
33.78
39.12
6,004,992.46
1
GÖREV ZARARLARI
698,420.00
5.115
2,546,700.20
20.93
0.00
-
13.30
2,041,748.78
137
1
Kamu Teşebbüslerine
698,420.00
5.115
2,546,700.20
20.93
-
-
13.30
2,041,748.78
05
Dome Otel kıdem tazminatları
117,520.00
0.860
136,260.20
1.12
-
-
13.30
2,041,748.78
06
Saray Otel zararlarının karşılanması
580,900.00
4.25
2,410,440.00
19.81
-
-
-
2
HAZİNE YARDIMLARI
800,000.00
5.85
800,000.00
6.57
-
-
5.53
850,000.00
2
Özerk Kurumlara ve Sosyal Güvenlik Kurumlarına
800,000.00
5.85
800,000.00
6.57
-
-
5.53
850,000.00
03
Din İşleri Dairesine
800,000.00
5.85
800,000.00
6.57
800,000.00
6.64
5.53
850,000.00
4
HANE HALKINA YAPILAN TRANSFERLER
3,078,577.11
22.55
3,525,526.20
28.98
3,252,482.70
27.03
20.17
3,096,485.05
7
Sosyal Amaçlı Transferler
3,078,577.11
22.55
3,525,526.20
28.98
3,252,482.70
27.03
20.17
3,096,485.05
12
Emekli Maaşları
2,473,277.53
18.11
2,654,445.19
21.82
2,870,136.11
23.85
18.83
2,890,775.62
13
Emekli İkramiyeleri
513,588.93
3.76
753,135.82
6.19
255,404.20
2.12
-
18
Hayır ve Sosyal İşler Fonuna Katkı
56,000.00
0.410
74,000.00
0.60
80,000.00
0.66
1.010
155,000.00
19
20
Mülhak
Vakıf
Galleharlarına
Vakfedenlere Yardım.
Vakıflar Spor Kulübüne Katkı
ve
Malını
4,710.65
0.034
3,945.19
0.03
6,942.39
0.057
0.037
5,709.43
31,000.00
0.22
40,000.00
0.32
40,000.00
0.332
0.29
45,000.00
6
YURTDIŞINA YAPILAN TRANSFERLER
9,097.20
0.066
9,999.95
0.08
12,041.54
0.100
0.109
16,758.63
2
Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Ödemeler
9,097.20
0.066
9,999.95
0.08
12,041.54
0.100
0.109
16,758.63
01
Uluslararası Kuruluşlara Üyelik Aidatı Ödemeleri
9,097.20
0.066
9,999.95
0.08
12,041.54
0.100
0.109
16,758.63
06
SERMAYE GİDERLERİ
1,140,865.51
8.35
56,6428.54
4.65
2,865,667.73
23.81
25.29
3,881,233.27
1
MAMUL MAL ALIMLARI
11,104.12
0.081
75,557.15
0.62
20,918.59
0.17
1.62
250,000.00
2
Büro ve İşyeri Makine Teçhizat Alımları
5,404.12
0.039
6,267.16
0.05
17,418.59
0.14
1.62
250,000.00
02
Bilgisayar Alımları
5,404.12
0.039
6,267.16
0.05
17,418.59
0.14
1.62
250,000.00
4
Taşıt Alımları
5,700.00
0.041
69,289.99
0.56
3,500.00
0.029
-
01
Kara Taşıt Alımları
5,700.00
0.041
69,289.99
0.56
3,500.00
0.029
-
4
GAYRIMENKUL ALIMLARI VE KAMULAŞTIRMA
-
-
-
-
-
-
-
3
Bina Alım ve Kamulaştırma Giderleri
-
-
-
-
-
-
-
05
Bina Alımı
-
-
-
-
-
-
-
5
GAYRIMENKUL SERMAYE ÜRETİM GİDERLERİ
-
-
34,855.00
0.28
2,000,000.00
16.62
21.77
3,342,135.26
7
Müteahhitlik Giderleri
-
-
34,855.00
0.28
2,000,000.00
16.62
21.77
3,342,135.26
01
Gazi Mağusa Kutup Osman Çarşı Projesi
-
-
-
-
-
0.018
2,800.00
138
02
Lefkoşa Kaymaklı İş Merkezi Projesi
-
-
34,855.00
0.28
2,000,000.00
16.62
21.75
3,339,335.26
03
Genel Müdürlük Binası
-
-
-
-
-
-
-
7
GAYRIMENKUL BÜYÜK ONARIM GİDERLERİ
1,129,761.39
8.27
456,016.39
3.74
844,749.14
7.02
1.88
289,098.01
7
Müteahhitlik Giderleri
1,129,761.39
8.27
456,016.39
3.74
844,749.14
7.02
1.88
289,098.01
04
Toplu Konut ve İşyerleri Geliştirme
333,172.44
2.44
146,906.7
1.207
844,749.14
7.02
1.88
289,098.01
Gazi Magusa Osman Fazli Polat Pasa Cami
-
-
-
-
05
Ay Marina Restorasyon Projesi
106,723.75
0.78
-
-
-
-
-
06
Büyük Hamam Restorasyon Projesi
689,865.20
5.05
309109.69
2.54
-
-
-
07
SERMAYE TRANSFERLERİ
3,060,000.00
22.41
-
-
13,347.00
0.11
-
1
YURTİÇİ SERMAYE TRANSFERLERİ
3,060,000.00
22.41
-
-
13,347.00
0.11
-
5
Diğer Sermaye Transferleri
3,060,000.00
22.41
-
-
13,347.00
0.11
-
02
Kıbrıs Vakıflar Bankasına ve Diğer İştiraklere
3,060,000.00
22.41
-
-
13,347.00
0.11
-
04
Saray Otele
0.00
-
-
-
-
-
-
09
YEDEK ÖDENEKLER
24,765.98
0.18
39,461.4
0.32
186,237.94
1.54
0.79
122,000.24
4
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
21,370.54
0.15
29,668.17
0.24
184,862.94
1.53
0.78
120,355.1
1
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
21,370.54
0.15
29,668.17
0.24
184,862.94
1.53
0.78
120,355.1
01
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
21,370.54
0.15
1,718.14
0.014
144,782.88
1.20
0.54
84,175.5
02
İadeler
0.00
-
27,950.03
0.22
40,080.06
0.33
0.23
36,179.6
7
BORÇLARI KARŞILAMA ÖDENEĞİ
3,395.44
0.024
9,793.23
0.08
1,375.00
0.011
0.01
1,645.14
1
İlame Bağlı Borçları
-
-
-
-
-
-
-
01
İlame Bağlı Borçları
-
-
-
-
-
-
-
2
Geçen Yıllar Borçları
3,395.44
0.024
9,793.23
0.08
1,375.00
0.011
0.01
1,645.14
01
Geçen Yıllar Borçları
3,395.44
0.024
9,793.23
0.08
1,375.00
0.011
0.01
1,645.14
139
2010 ve 2011 Yıllarının Gerçekleşen Bütçe Kalemlerinin Değerlendirilmesi
2010 ve 2011 yıllarının bütçe kalemlerinin değerlendirilmesi kapsamında, ilk olarak iki yıl için
karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. Bu çerçevede, 2011 yılındaki gelir ve gider kalemlerinin
gerçekleşen tutarları 2010 yılındaki gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarları ile
karşılaştırılmış ve 2011 yılında 2010 yılına kıyasla her bir kalemdeki artış veya azalışlar hem
mutlak rakam farkı hem de yüzdesel fark olarak ortaya konmaya çalışılmıştır (yüzdesel olarak
ortaya konan sonuçlar yaklaşık/yuvarlanmış rakamları ifade etmektedir). Daha sonra, dikey
yüzde analizi yapılmış ve 2010 ve 2011 yıllarında her bir gelir ve gider kaleminin toplam içindeki
paylarının ne olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır (yüzdesel olarak ortaya konan sonuçlar
yaklaşık/yuvarlanmış rakamları ifade etmektedir).
Elimize ulaşan 2011 yılı bütçesinde, “cari transferler“ gider kalemi kapsamında bulunan “hazine
yardımları” kaleminin alt kalemlerinin toplam tutarının 800,000 TL tutarında olduğu
görülmektedir. Bunun sonucu olarak, “hazine yardımları” kaleminin toplam tutarının da 800,000
olması gerekmektedir. Ancak, “hazine yardımları”
kaleminin toplam tutarının 800,000 TL
gerekekirken, bu kaleme herhangi bir rakam yazılmamıştır. Dolayısı ile, Tablo 3 ve aşağıdaki
tabloların tümünde, 2011 yılı için “hazine yardımları” gider kalemi değerlendirilirken alt
kalemlerin toplam tutarı olan 800,000 TL dikkate alınmıştır.
2010 ve 2011 Yılları Bütçe kalemlerinin Karşılaştırmalı Analizi
Tablo 4’de, 2010 ve 2011 yıllarının gerçekleşen gelir ve gider kalemleri kıyaslamalı olarak
gösterilmektedir. Bu tabloda, her bir gelir ve gider kalemi için 2011 yılındaki gerçekleşen
rakamlar 2010 yılındaki gerçekleşen rakamlarla kıyaslanmış ve farklar hem rakamsal hem de
yüzdesel değişimler olarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu tablonun incelenmesi sonucunda
elde edilen sonuçlar aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır:
1. Daha önce belirtildiği gibi, 2009 yılında gelirlerin gerçekleşen toplam tutarı 15,842,288.93 TL,
giderlerin gerçekleşen toplam tutarı ise 13,648,539.47 TL olmuştur. 2010 yılında ise toplam
gerçekleşen gelirler 14,621,908.43 TL iken, giderlerin gerçekleşen tutarı 12,163,526.13 TL
140
olmuştur. Tablo 4’deki verilere bakıldığı zaman, 2011 yılında gerçekleşen gelirlerinin toplam
tutarının 17,896,754.32 TL, gerçekleşen giderlerin toplam toplam tutarının ise 12,032,266.67 TL
olduğu görülmektedir. Tablo 4’de ayrıca görüleceği üzere, 2011 yılında toplam gelirler 2010
yılına gore %22 artış gösterirken, toplam giderler ise %1 azalış göstermiştir. Bu durum, 2011
yılındaki nakit durumunun, 2010 yılına göre daha da iyiye gittiğinin bir göstergesidir.
2. Tablo 4’de görüleceği gibi, bazı kalemlerde dikkat çekici değişimler olmuştur. Örneğin, 2011
yılında, 2010 yılına kıyasla önemli artış gösteren gelir kalemlerinden bir tanesi, 1,588,142.33 TL
ve %298’lik artış gösteren ve “vergi dışı gelirler” kapsamında yer alan “çeşitli vergi dışı gelirler”
kalemidir (“çeşitli vergi dışı gelirler” kapsamında bu artışa katkı koyan en önemli bütçe kalemi
1,369,236.59 TL ve %2613 artış gösteren “kur farkı geliri” olarak görülebilmektedir).
3. 2011 yılında artış gösteren gelir kalemlerine örnek olarak gösterilebilecek bir başka kalem ise
“sermaye gelirleri” kalemi altında yer alan “peşin kira tahsilatı” kalemidir. Tablo 4’den
görüleceği gibi, 2010 yılındaki “peşin kira tahsilatı” tutarı sıfır iken, 2011 yılında 2,413,611.90
TL’ye ulaşmıştır. Artış gösteren diğer kalemler de Tablo 4’de görülebilmektedir.
4. 2011 yılında, 2010 yılına kıyasla dikkat çekici azalışların görüldüğü gelir kalemleri arasında
“vergi dışı gelirler” kapsamında yer alan “diğer mülkiyet gelirleri” kalemi altındaki “peşin kira
tahsilatı” yer almaktadır (1,308,623.40 TL ve %100’lük bir azalış olmuştur). Dikkat çeken diğer
bir azalış ise “alınan bağış ve yardımlar” kaleminde olmuştur (279,764.89 TL ve %100’lük bir
azalma vardır).
5. 2010 ve 2011 yılları kıyaslandığı zaman, bazı gider kalemlerinde de önemli sapmaların olduğu
Tablo 4’de görülebilmektedir. Örneğin, “cari transferler” kalemi kapsamında yer alan “görev
zararları” kaleminde 2011 yılında, 2010 yılına kıyasla 2,546,700.20 TL ve %100 bir azalış
görülmüştür. Dikkat çekici olarak, “sermaye giderleri” kaleminde ise 2,299,239.19 TL tutarında
bir artış olmuştur. Yüzdelik olarak bu artış, %406 civarında bir artışa tekabül etmektedir.
“Sermaye giderleri” kaleminde meydana gelen artışın en önemli sebebinin ise “gayrımenkul
sermaye üretim giderleri” kaleminde oluşan 1,965,145 TL’lik artış olduğu görülmektedir. Aynı
141
şekilde, “gayrımenkül büyük onarım giderleri” kaleminde de 388,732.75 TL tutarında artış
olmuştur.
2010 ve 2011 Yıllarında Gelir ve Gider Kalemlerinin Dikey Yüzde Analizi
1. Daha önce de belirtildiği gibi, 2010 yılındaki toplam gelirler içindeki en büyük paya sahip gelir
kalemi “vergi dışı gelirler” kalemidir (toplam gelirlerin %95.5’ini bu gelir kalemi
oluşturmaktadır). Tablo 2’de görüleceği üzere, “vergi dışı gelirler” kalemi, %84.4’lük bir payla
2011 yılında da
toplam gelirler içinde en büyük paya sahip gelir kalemi olarak göze
çarpmaktadır.
2. 2011 yılındaki toplam gelirler içinde, “vergi dışı gelirler” kaleminden sonra en önemli paya
sahip gelir kalemi olarak %13.49’luk payla “sermaye gelirleri” kalemi yer almaktadır. Diğer gelir
kalemlerinin 2010 ve 2011 yılındaki dikey yüzdeleri de Tablo 2’de görülebilmektedir.
3. Tablo 3’de görüldüğü gibi, 2011 yılındaki toplam giderlerin %29.35’ini “personel giderleri”,
%23.81’ini “sermaye giderleri”, %33.78’ini ise “cari transferler” oluşturmaktadır (bu gider
kalemleri altındaki alt kalemlerin ve diğer gider kalemlerinin dikey yüzdeleri Tablo 3’den takip
edilebilmektedir).
4. Dikey yüzdelerde 2011 yılında, 2010 yılına kıyasla göze çarpan bazı değişimler olmuştur.
Örneğin, “sermaye giderleri” kaleminin toplam giderler içindeki payı 2010 yılında %4.65
civarında iken, bu pay 2011 yılında %23.8’lere çıkmıştır. 2011 yılında, “sermaye giderleri”
kaleminin toplam giderler içindeki payının artmasının en büyük sebebinin, “gayrımenkul sermaye
üretim giderleri” ve “gayrımenkul büyük onarım giderleri” kalemlerindeki artışların olduğu
görülmektedir. Diğer taraftan, “cari transferler” kaleminin toplam içindeki payı 2010 yılında
%56.58 civarında iken, bu gider kaleminin toplam içindeki payı 2011 yılında %33.78 seviyesine
inmiştir. “Cari transferler” kalemindeki azalışın en büyük sebebi olarak “görev zararları”
kalemindeki düşüş görülmektedir.
142
Tablo 4. Gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarlarının 2010 ve 2011 yılları itibarı ile kıyaslanması
Kur
Fonksiyonel
I
II
30
00
I
Fin
II
DEĞİŞİM
III
GELİRLER
2010 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
2011 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
Tutar
%
VAKIFLAR İDARESİ
14,621,908.43
17,896,754.32
+3,274,845.89
+22
GENEL KAMU HİZMETLERİ
14,621,908.43
17,896,754.32
+3,274,845.89
+22
Kamu
14,621,908.43
17,896,754.32
+3,274,845.89
+22
Kamu
14,621,908.43
17,896,754.32
+3,274,845.89
+22
14,621,908.43
17,896,754.32
+3,274,845.89
+22
VERGİ GELİRLERİ
370,555.07
378,546.50
+7,991.43
+2
Sosyal Güvenlik Katkı Payı
153,439.49
150,654.77
-2,784.72
-2
Çalışanlardan
153,439.49
150,654.77
-2,784.72
-2
Emeklilik Yasası Gereğince Pesonel Katkısı
153,439.49
150,654.77
-2,784.72
-2
İDARİ HARÇLAR VE ÜCRTLER, SANAYİ
DIŞI VE ARAZİ SATIŞLARI
217,115.58
227,891.73
+10,776.15
+5
Harçlar
217,115.58
227,891.73
+10,776.15
+5
Nezaret Muhasebe ve İdare Harçları
217,115.58
227,891.73
+10,776.15
+5
13,971,588.47
15,104,595.92
+1,133,007.45
+8
MALİ OLMAYAN TEŞEKKÜL VE KAMU
MALİ KURULUŞLARINDAN GELİRLER
-
-
-
-
Katma Bütçeli İdareler İştirak Gelirleri
-
-
-
-
01
İştirak Gelirleri
-
-
-
-
02
Dome Otel Kar Payı
-
-
-
-
13,438,446.32
12,983,311.44
-455,134.88
-3
12,871,701.01
12,356,210.16
-515,490.85
-4
6,454,217.11
6,825,361.89
+371,144.78
+6
01
9
00
6
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR
Ekonomik
I
II
III
IV
01
2
6
01
8
1
01
02
VERGİ DIŞI GELİRLER
2
6
DİĞER MÜLKİYET GELİRLERİ
3
1
01
Gayrımenkul
Gelirleri)
Bina Kiraları
Kiraları
(Mazbut
Emlâk
143
02
Arsa Kiraları
734,914.88
636,159.44
-98,755.44
-13
03
Arazi Kiraları
279,901.01
193,329.76
-86,571.25
-31
04
Ağaç ve Sair Emlâk Geliri
18,191.59
18,280.52
+88.93
+0.4
05
Kiracı Müşterek Gider Katkısı
351,089.99
316,977.00
-34,112.99
-10
06
Eski Yıl Alacakları
2,229,438.47
2,204,060.29
-25,378.18
-1
07
Gecikme Zammı
463,433.22
601,737.49
+138,304.27
+30
08
Mazbutaya Dönüşen Mülhak Vakıflar
26,800.00
33,800.00
+7,000.00
+26
09
Kira Mukavele Gelirleri
160,543.37
175,489.00
+14,945.63
+9
10
Tarımsal İşletmeler Kira Gelirleri
424,831.48
492,387.52
+67,556.04
+16
11
Peşin Kira Tahsilatı
1,308,623.40
0.00
-1,308,623.40
-100
12
Saray Gazino Kirası
28,396.49
373,259.25
+344,862.76
+1214
13
Dome Gazino Kirası
391,320.00
485,368.00
+94,048.00
+24
14
Dome Otel Kirası
-
-
-
-
KCK EMLAK GELİRLERİ
566,745.31
627,101.28
+60,355.97
+11
1
KCK Bina Kiraları
187,108.26
224,100.10
+36,991.84
+20
2
KCK Arsa/Arazi Kiraları ve Sair Emlâk
146,562.15
176,985.42
+30,423.27
+21
3
KCK Eski Yıl Alacakları
116,693.00
120,887.17
+4,194.17
+4
4
KCK Muhtelif
103,700.00
87,600.00
-16,100.00
-16
5
KCK Gecikme Zammı
12,681.90
17,528.59
+4,846.69
+38
ÇEŞİTLİ VERGİ DIŞI GELİRLER
533,142.15
2,121,284.48
+41,588,142.33
+298
Faizler
533,142.15
2,121,284.48
+1,588,142.33
+298
01
Banka Mevduat Faizleri
354,336.57
561,433.19
+207,096.62
+58
02
Kur Farkı Geliri
52,393.75
1,421,630.34
+1,369,236.59
+2613
03
Diğer Gelirler
18,761.83
101,620.95
+82,859.12
+442
04
Şartname Satışları
107,650.00
36,600.00
-71,050.00
-66
SERMAYE GELİRLERİ
-
2,413,611.90
+2,413,611.90
-
Peşin Kira Tahsilatı
-
2,413,611.90
+2,413,611.90
-
2
6
1
03
1
144
1
01
04
2
02
2
2
01
05
1
1
01
I
Fonksiyonel
II
30
I
-
2,413,611.90
+2,413,611.90
-
Peşin Kira Tahsilat
-
2,413,611.90
+2,413,611.90
-
279,764.89
-
-279,764.89
-100
279,764.89
-
-279,764.89
-100
Sermaye
279,764.89
-
-279,764.89
-100
UNDP/ACT Yardımları Büyük Hamam – Ay
Marina Kilisesi Restorasyonu
Yurt icinden
279,764.89
-
-279,764.89
-100
-
-
-
-
Sahislardan Alinan yardim
-
-
-
-
Sahislardan Alinan yardim
-
-
-
-
İÇ KAYNAK KULLANIMI
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
ALINAN BAĞIŞ
KREDİLER
YURT DIŞINDAN
1
Kur
Peşin Kira Tahsilatı
YARDIMLAR
VE
Fin
II
DEĞİŞİM
III
GİDERLER
00
01
9
00
6
2010 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
2011 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
Tutar
%
TL
TL
VAKIFLAR İDARESİ
12,163,526.13
12,032,266.67
-131,259.46
-1.07
GENEL KAMU HİZMETLERİ
12,163,526.13
12,032,266.67
-131,259.46
-1.07
Kamu
12,163,526.13
12,032,266.67
-131,259.46
-1.07
Kamu
12,163,526.13
12,032,266.67
-131,259.46
-1.07
12,163,526.13
12,032,266.67
-131,259.46
-1.07
PERSONEL GİDERLERİ
3,635,750.32
3,532,353.00
-103,397.32
-3
MEMURLAR
2,965,993.07
2,971,312.70
+5,319.63
+0.01
Temel Maaşlar
2,889,110.05
2,926,458.78
+37,348.73
+1.29
Memur Maaşları
2,889,110.05
2,926,458.78
+37,348.73
+1.29
Tahsisatlar
8,343.72
8,805.60
+461.88
+6
Tahsisatlar
8,343.72
8,805.60
+461.88
+6
Sosyal Haklar
7,954.20
0.00
-7,954.20
-100
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR
Ekonomik
01
1
1
01
2
01
4
145
Sosyal Haklar
7,954.20
0.00
-7,954.20
-100
Ek Çalışma Karşılıkları
60,585.10
36,048.32
-24,536.78
-40
Ek Çalışma Karşılıkları
60,585.10
36,048.32
-24,536.78
-40
İŞÇİLER
669,757.25
561,040.30
-108,716.95
-16
İşçilerin Ücretleri
546,058.58
466,145.28
-79,913.30
-15
01
Sürekli İşçilerin Ücretleri
142,966.21
144,130.34
+1,164.13
1
12
Geçici İşçilerin Ücretleri
403,092.37
322,014.94
-81,077.43
-20
İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları
92,244.81
11,000.00
-81,244.81
-88
İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları
92,244.81
11,000.00
-81,244.81
-88
İşçilerin Ek Mesaileri
31,233.86
16,234.62
-14,999.24
-48
İşçilerin Ek Mesaileri
31,233.86
16,234.62
-14,999.24
-48
İşçilerin Tahsisatları
220.00
67,660.40
+67,440.40
+30655
İşçilerin Tahsisatları
220.00
67,660.40
+67,440.40
+30655
SOSYAL
GÜVENLİK
KURUMUNA
DEVLET PRİMİ GİDERLERİ
MEMURLAR
108,017.24
119,363.11
+11,345.87
+11
31,413.08
53,410.34
+21,997.26
+70
Sosyal Sigortalar Kurumuna
20,941.90
35,606.88
+14,664.98
+70
Sosyal Sigortalar Kurumuna
20,941.90
35,606.88
+14,664.98
+70
İhtiyat Sandığına
10,471.18
17,803.46
+7,332.28
+70
İhtiyat Sandığına
10,471.18
17,803.46
+7,332.28
+70
İŞÇİLER
76,604.16
65,952.77
-10,651.39
-14
Sosyal Sigortalar Kurumuna
51,552.52
44,442.15
-7,110.37
-14
Sosyal Sigortalar Kurumuna
51,552.52
44,442.15
-7,110.37
-14
İhtiyat Sandığına
25,051.64
21,510.62
-3,541.02
-14
İhtiyat Sandığına
25,051.64
21,510.62
-3,541.02
-14
931,642.28
1,250,643.27
+319,000.99
+34
131,687.56
132,268.27
+580.71
+0.04
55,664.21
52,619.07
-3,045.14
-5
01
05
1
3
1
2
01
5
01
6
01
02
1
1
01
2
01
3
1
01
2
01
03
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ
TÜKETİME
YÖNELİK
MAL
MALZEME ALIMLARI
Kırtasiye ve Büro Malzemesi Alımları
2
1
VE
01
Kırtasiye Alımları
25,990.51
27,069.36
+1,078.85
+4
02
Periyodik Yayın Alımları
9,040.50
10,328.75
+1,288.25
+14
03
Diğer Yayın Alımları
895.01
1,698.00
+802.99
+90
04
Baskı ve Cilt Giderleri
19,738.19
13,522.96
-6,215.23
-31
Su ve temizlik Malzemesi Alımları
9,577.92
12,734.82
-3,156.90
+33
01
Su Alımları
4,857.94
4,539.56
-318.38
-7
02
Temizlik Malzemesi Alımları
4,719.98
8,195.26
+3,475.28
+74
2
146
Enerji Alımları
57,306.27
59,472.69
+2,166.42
+4
02
Akaryakıt ve Yağ Alımları
9,750.08
14,587.82
+4,837.74
+50
03
Elektrik Alımları
47,556.19
44,884.87
-2,671.32
-6
Giyim ve Kuşam Alımları
2,605.50
2,085.20
-520.30
-20
Giyecek Alımları (Kişisel kuşam ve donanım
dahil)
Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları
2,605.50
2,085.20
-520.30
-20
6,533.66
5,356.49
-1177.17
-22
Bahçe Malzemesi Alımları ile Yapım ve
Bakım Giderleri
Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları
1,184.50
116.75
-1067.75
-915
5,349.16
5,239.74
-109.42
-2
YOLLUKLAR
47,056.30
56,587.91
+9,531.61
+17
Yurtiçi Geçici Görev Yollukları
11,795.99
18,345.90
+6,549.91
+36
Yurtiçi Geçici Görev Yollukları
11,795.99
18,345.90
+6,549.91
+36
Yurtdışı Geçici Görev Yollukları
35,260.31
38,242.01
+2,981.70
+8
Yurtdışı Geçici Görev Yollukları
35,260.31
38,242.01
+2,981.70
+8
GÖREV GİDERLERİ
2,643.34
5,547.79
+2,904.45
+52
Ödenecek Vergi, Resim, Harçlar ve Benzeri
Giderler
İşletme Ruhsatı Ödemeleri ve Benzeri Giderler
2,643.34
5,547.79
+2,904.45
+52
2,643.34
5,547.60
+2,904.26
+52
3
5
01
9
01
90
3
1
01
3
01
4
3
02
HİZMET ALIMLARI
303,331.66
363,438.58
+60,106.92
+417
Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler
9,744.00
-
+9,744.00
-
01
Etüt Proje Bilirkişi Ekspertiz Giderleri
9,744.00
-
+9,744.00
-
02
Bilgisayar Hizmet Alımları
-
-
0.00
-
Haberleşme Giderleri
40,507.28
51,595.93
+11,088.65
+21
01
Posta ve Telgraf Giderleri
3,802.50
3,518.03
+284.47
+8
02
Telefon Abonelik ve Kullanım Ücretleri
31,300.12
39,783.81
+8,483.69
+21
03
Bilgiye Abonelik Giderleri (İnternet abonelik
Ücretleri Dahil)
Mobil Telefon Giderleri
1,524.63
3,998.25
+2,473.62
+62
3,880.03
4,295.84
+415.81
+10
Tarifeye Bağlı Ödemeler
118,436.69
107,036.75
-11,399.94
-11
01
İlan Giderleri
53,018.75
49,050.84
-3,967.91
-8
02
Sigorta Giderleri
65,417.94
57,985.91
-7,432.03
-13
Diğer Hizmet Alımları
134,643.69
204,805.90
+70,162.21
+34
5
1
2
07
4
9
6
01
Yurtiçi Staj ve Öğrenim Giderleri
9,847.49
5,634.00
-4,213.49
-75
05
Mahkeme, Avukat ve Tapu Masrafları
74,322.90
134,367.23
+60,044.33
+81
90
Diğer Hizmet Alımları
50,473.30
64,804.67
+14,331.37
+28
TEMSİL VE TANITMA GİDERLERİ
140,783.45
89,574.09
-51,209.36
-36
147
Temsil Giderleri
140,783.45
89,574.09
-51,209.36
-36
03
Yönetim Kurulu
7,660.36
8,911.03
+1,250.67
+16
04
Genel Müdür
16,445.35
9,916.42
-6,528.93
-40
05
Genel Müdür Yardımcıları
6,389.06
11,729.74
+5,340.68
+84
06
Şube Müdürleri ve Kaza Sorumluları
22,830.05
25,918.30
+3,088.25
+14
07
Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon
87,458.63
33,098.60
-54,360.03
-62
MENKUL MAL, GAYRİMADDİ HAK
ALIM, BAKIM ONARIM GİDERLERİ
Menkul Mal Alım Giderleri
45,792.30
52,674.36
+6,882.06
+15
12,001.86
8,379.63
-3,622.23
-30
01
Büro ve İşyeri Mal ve Malzeme Alımları
1,575.00
2,840.00
+1,265.00
+80
02
Büro ve İşyeri Makine ve Techizat Alımları
9,514.86
5,539.63
-3,975.23
-42
04
Yangından Korunma Malzemeleri Alımları
912.00
0.00
-912.00
-100
Gayri Maddi Hak Alımları
19,741.02
18,285.13
-1,455.89
-7
Bilgisayar Yazılım Alımları ve Yapımları
19,741.02
18,285.13
-1,455.89
-7
Bakım ve Onarım Giderleri
14,049.42
26,009.60
+11,960.18
+85
80.00
1,217.00
+1,137.00
+1421
1
7
1
2
01
3
01
Tefrişat Bakım ve Onarım Giderleri
02
Makine Techizat Bakım ve Onarım Giderleri
10,820.00
15,096.90
+4,276.90
+40
03
Taşıt Bakım ve Onarım Giderleri
3,149.42
9,695.70
+6,546.28
+208
GAYRIMENKUL
MAL
BAKIM
VE
ONARIM GİDERLERİ
Hizmet Binası Bakım ve Onarımı Giderleri
260,347.67
550,552.27
+290,204.60
+111
260,347.67
550,552.27
+290,204.60
+111
01
Büro Bakım ve Onarım Giderleri
13,952.10
9,437.94
-4,514.16
-32
05
Mazbut Emlâkin Bakım ve İdamesi
102,888.48
380,199.55
+277,311.07
+270
06
Toplu Konut ve İşyerleri Hizmet Giderleri
142,289.33
154,882.78
+12,593.45
+9
07
Selimiye Cami Restorasyonu
-
-
-
-
08
Cami Emlaki Bakımı
1,217.76
6,032.00
+4,814.24
+395
FAİZ GİDERLERİ
-
130.38
+130.38
-
Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
-
130.38
+130.38
-
Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
-
130.38
+130.38
-
YTL Girişinden Kısa Vadeli Nakit İşlemlere
Ait Faiz
CARİ TRANSFERLER
-
130.38
+130.38
-
6,882,226.35
4,064,524.24
-2,817,702.11
-41
GÖREV ZARARLARI
2,546,700.20
-
-2,546,700.20
-100
Kamu Teşebbüslerine
2,546,700.20
-
-2,546,700.20
-100
136,260.20
-
-136,260.20
-100
2,410,440.00
-
-2,410,440.00
-100
8
1
04
5
1
01
05
1
1
05
Dome Otel kıdem tazminatları
06
Saray Otel zararlarının karşılanması
148
HAZİNE YARDIMLARI
2
2
03
7
Sosyal
Güvenlik
YAPILAN
-
-
-
800,000.00
-
-
-
800,000.00
800,000.00
0.00
-
3,525,526.20
3,252,482.70
-273,043.50
-8
3,525,526.20
3,252,482.70
-273,043.50
-8
2,654,445.19
2,870,136.11
+215,690.92
+8
12
Emekli Maaşları
13
Emekli İkramiyeleri
753,135.82
255,404.20
-497,731.62
-66
18
Hayır ve Sosyal İşler Fonuna Katkı
74,000.00
80,000.00
+6,000.00
+8
19
Mülhak Vakıf Galleharlarına
Vakfedenlere Yardım.
Vakıflar Spor Kulübüne Katkı
3,945.19
6,942.39
+2,997.20
+76
40,000.00
40,000.00
0.00
-
YURTDIŞINA YAPILAN TRANSFERLER
9,999.95
12,041.54
+2,041.59
+20
Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Ödemeler
9,999.95
12,041.54
+2,041.59
+20
Uluslararası Kuruluşlara
Ödemeleri
SERMAYE GİDERLERİ
9,999.95
12,041.54
+2,041.59
+20
566,428.54
2.865.667,73
+2,299,239.19
+406
MAMUL MAL ALIMLARI
75,557.15
20,918.59
-54,638.56
-72.3
Büro ve İşyeri Makine Teçhizat Alımları
6,267.16
17.418,59
+11,151.43
+178
Bilgisayar Alımları
6,267.16
17.418,59
+11,151.43
+178
Taşıt Alımları
69,289.99
3,500.00
+65,789.99
-95
Kara Taşıt Alımları
69,289.99
3,500.00
-65789.99
-95
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
34,855.00
2,000,000.00
+1,965,145.00
+5638
34,855.00
2,000,000.00
+1,965,145.00
+5638
-
-
-
-
34,855.00
2,000,000.00
+1,965,145.00
+5638
-
-
-
-
456,016.39
844,749.14
+388,732.75
+85
456,016.39
844,749.14
+388,732.75
+85
20
6
2
01
06
1
2
02
4
01
ve
Üyelik
Malını
Aidatı
GAYRIMENKUL
ALIMLARI
KAMULAŞTIRMA
Bina Alım ve Kamulaştırma Giderleri
4
3
05
7
VE
Bina Alımı
GAYRIMENKUL SERMAYE
GİDERLERİ
Müteahhitlik Giderleri
5
7
ve
HANE
HALKINA
TRANSFERLER
Sosyal Amaçlı Transferler
4
7
Özerk Kurumlara
Kurumlarına
Din İşleri Dairesine
800,000.00
ÜRETİM
01
Gazi Mağusa Kutup Osman Çarşı Projesi
02
Lefkoşa Kaymaklı İş Merkezi Projesi
03
Genel Müdürlük Binası
GAYRIMENKUL
BÜYÜK
GİDERLERİ
Müteahhitlik Giderleri
ONARIM
149
146906.7
844,749.14
+697,842.44
+475
Gazi Magusa Osman Fazli Polat Pasa Cami
-
-
-
-
05
Ay Marina Restorasyon Projesi
-
-
-
-
06
Büyük Hamam Restorasyon Projesi
309,109.69
-
+309,109.69
-100
SERMAYE TRANSFERLERİ
-
13,347.00
+13,347
-
YURTİÇİ SERMAYE TRANSFERLERİ
-
13,347.00
+13,347
-
Diğer Sermaye Transferleri
-
13,347.00
+13,347
-
02
Kıbrıs Vakıflar Bankasına ve Diğer İştiraklere
-
13,347.00
+13,347
-
04
Saray Otele
-
-
-
-
YEDEK ÖDENEKLER
39,461.4
186,237.94
+146,776.54
+372
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
29,668.17
184,862.94
+155,194.77
+523
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
29,668.17
184,862.94
+155,194.77
+523
04
07
1
5
09
4
1
Toplu Konut ve İşyerleri Geliştirme
01
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
1,718.14
144,782.88
+143,064.74
+8327
02
İadeler
27,950.03
40,080.06
+12,130.03
+43
BORÇLARI KARŞILAMA ÖDENEĞİ
9,793.23
1,375.00
-8,418.23
-86
İlame Bağlı Borçları
-
-
-
-
İlame Bağlı Borçları
-
-
-
-
Geçen Yıllar Borçları
9,793.23
1,375.00
-8,418.23
-86
Geçen Yıllar Borçları
9,793.23
1,375.00
-8,418.23
-86
7
1
01
2
01
Not: 2010 yılında toplam tutarı sıfır olan kalemler için yüzdelik olarak değişimler anlamsız olduğundan, hesaplanmamıştır.
150
2011 ve 2012 Yıllarının Gerçekleşen Bütçe Kalemlerinin Değerlendirilmesi
Bu bölümde, öncelikle 2012 yılındaki gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarları 2011
yılındaki gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarları ile karşılaştırılmış ve 2012 yılında 2011
yılına kıyasla her bir kalemdeki artış veya azalışlar hem mutlak rakam farkı hem de yüzdesel fark
olarak ortaya konmaya çalışılmıştır (yüzdesel olarak ortaya konan sonuçlar yaklaşık/yuvarlanmış
rakamları ifade etmektedir). Daha sonra, dikey yüzde analizi yapılmış ve 2011 ve 2012 yıllarında
her bir gelir ve gider kaleminin toplam içindeki paylarının ne olduğu tespit edilmiştir (yüzdesel
olarak ortaya konan sonuçlar yaklaşık/yuvarlanmış rakamları ifade etmektedir).
2011 ve 2012 Yılları Bütçe kalemlerinin Karşılaştırmalı Analizi
Tablo 5’de, 2011 ve 2012 yıllarının gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarları kıyaslamalı
olarak gösterilmektedir. Bu tabloda, her bir gelir ve gider kalemi için 2012 yılındaki gerçekleşen
rakamlar, 2011 yılındaki gerçekleşen rakamlarla kıyaslanmış ve farklar hem rakamsal hem de
yüzdesel değişimler olarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu tablonun incelenmesi sonucunda
elde edilen sonuçlar aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır:
1. Tablo 5’de, 2012 yılında gerçekleşen gelirlerin toplam tutarı 17,101,818.49 TL, gerçekleşen
giderlerin toplam tutarı ise 15,346,304.49 TL olarak görülmektedir. Bunun sonucu olarak da,
2012 yılında toplam gelirler toplam giderlerden fazla olmuştur.
2. Ancak, 2012 yılında gerçekleşen gelirlerin toplam tutarında 2011 yılına göre 794,935.83 TL
azalış meydana gelmiştir. Yüzdelik olarak ise, 2012 yılında toplam gelirler 2011 yılına kıyasla
%4 azalmıştır. Toplam gelirlerdeki azalışın tam tersi olarak da, toplam giderlerde 2012 yılında
2011 yılına kıyasla artış olmuştur. Giderlerin toplam tutarı 2011 yılındaki 12,032,266.67 TL
seviyesinden, 2012 yılında 15,346,304.49 TL seviyesine yükselmiştir. Başka bir anlatımla, 2012
yılındaki toplam giderler, 2011 yılına göre %28’lik bir artış sergilemiştir. Gelirler azalırken
giderlerin artması olumsuz bir durumdur ve likiditenin olumsuz yönde etkilendiği anlamına
gelmektedir. Bu olumsuz gelişmeye rağmen, 2012 yılında toplam gelirler toplam giderlerden
fazla olduğu için yine nakit fazlası olması gerekmektedir.
151
3. Önceki yıllarda olduğu gibi, 2012 yılında da 2011 yılına göre bazı gelir kalemlerde artış,
bazılarında ise azalışlar meydana gelmiştir. Örneğin, 2012 yılında 2011 yılına göre gözle görülür
artış gösteren gelir kalemlerinden bir tanesi, 1,145,897.27 TL ve %9 civarında bir artış gösteren
ve “vergi dışı gelirler” kapsamında yer alan “diğer mülkiyet gelirleri” kalemidir. “Diğer mülkiyet
gelirleri” kalemindeki artışa katkı koyan en önemli gelir unsurları “gayrımenkül kiraları” ve
“KCK emlak gelirleri” kalemleridir. Bazı gelir kalemlerinde artış olmasına karşın, bazılarında
önemli düşüşler yaşanmıştır. Bu bağlamda, “vergi dışı gelirler” kapsamında bulunan “diğer çeşitli
vergi dışı gelirler” 2012 yılında 2011 yılına kıyasla 1,613,011.80 TL ve %76 azalış sergilemiştir.
3.Tablo 5’de “giderler” kısmına bakıldğı zaman, bazı gider kalemlerinde önemli artışların olduğu
gözlemlenmektedir. Örneğin, “mal ve hizmet alım giderleri” kaleminde 373,038.99 TL ve
%30’luk bir artış meydana gelmiştir. Bu kapsamda en önemli artış, “diğer hizmet alımları”
altındaki “mahkeme, avukat ve tapu masrafları” kaleminde olmuştur (304,610.82 TL ve %277
artış sözkonusudur). Önemli tutarda artış gösteren gider kalemleri arasında “cari transferler
(1,940,468.22 TL ve %48 artış sözkonusudur)” ve “sermaye giderleri (1,015,565.54 TL ve %35.4
artış olmuştur)” yer almaktadır. “Sermaye giderleri” kaleminde meydana gelen artıştaki en
önemli pay, 1,342,135.26 TL ve %67 artış sergileyen “gayrımenkül sermaye üretim giderleri”
kalemine aittir.
2011 ve 2012 Yıllarında Gelir ve Gider Kalemlerinin Dikey Yüzde Analizi
1. Tablo 2’deki dikey yüzdelere bakıldığı zaman, hem 2011 hem de 2012 yılında toplam
gelirlerin
oldukça
önemli
bir
kısmını
“vergi
dışı
gelirler”
kaleminin
oluşturduğu
görülebilmektedir (bu gider kalemi 2011 yılında toplam giderlerin %84.4’ünü, 2012 ise toplam
giderlerin %85.59’unu teşkil etmektedir).
2. “Vergi dışı gelirler” kapsamındaki en önemli gelir kalemi olarak da “diğer mülkiyet gelirleri”
dikkat çekmektedir (bu gider kalemi 2011 yılında toplam giderlerin %72.55’ini, 2012 ise toplam
152
giderlerin %82.62’sini teşkil etmektedir). Tablo 2’de diğer gelir kalemlerinin de 2011 ve 2012
yıllarındaki dikey yüzdeleri de takip edilebilmektedir. Örneğin, “vergi dışı gelirler” kapsamındaki
“çeşitli vergi dışı gelirler” kalemi 2011 yılında toplam gelirlerin %11.85’ini oluştururken, 2012
yılında bu gelir kaleminin toplam gelirler içindeki payı %2.97’ye düşmüştür.
3. Tablo 3’deki dikey yüzdelere bakıldığı zaman, 2011 ve 2012 yıllarında “cari transferler”,
“sermaye giderleri, ve “personel giderleri” kalemlerinin, diğer kalemlere nazaran, toplam
giderlerin önemli bir kısmını oluşturduğu anlaşılabilmektedir.
153
Tablo 5. Gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarlarının 2011 ve 2012 yılları itibarı ile kıyaslanması
Kur
Fonksiyonel
I
II
30
00
I
Fin
II
DEĞİŞİM
III
GELİRLER
2011 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe
Kalemleri
2012 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe
Kalemleri
Tutar
%
VAKIFLAR İDARESİ
17,896,754.32
17,101,818.49
-794,935.83
-4
GENEL KAMU HİZMETLERİ
17,896,754.32
17,101,818.49
-794,935.83
-4
Kamu
17,896,754.32
17,101,818.49
-794,935.83
-4
Kamu
17,896,754.32
17,101,818.49
-794,935.83
-4
17,896,754.32
17,101,818.49
-794,935.83
-4
VERGİ GELİRLERİ
378,546.50
419,117.50
+40,571.00
+11
Sosyal Güvenlik Katkı Payı
150,654.77
153,935.96
+3,281.19
+2
Çalışanlardan
150,654.77
153,935.96
+3,281.19
+2
Emeklilik Yasası Gereğince Pesonel Katkısı
150,654.77
153,935.96
+3,281.19
+2
İDARİ
HARÇLAR
VE
ÜCRTLER,
SANAYİ DIŞI VE ARAZİ SATIŞLARI
227,891.73
265,181.54
+37,289.81
+16
Harçlar
227,891.73
265,181.54
+37,289.81
+16
Nezaret Muhasebe ve İdare Harçları
227,891.73
265,181.54
+37,289.81
+16
15,104,595.92
14,637,731.39
-466,864.53
-3
MALİ OLMAYAN TEŞEKKÜL VE KAMU
MALİ KURULUŞLARINDAN GELİRLER
-
250.00
+250.00
-
Katma Bütçeli İdareler İştirak Gelirleri
-
250.00
+250.00
-
01
İştirak Gelirleri
-
250.00
+250.00
-
02
Dome Otel Kar Payı
-
-
-
-
01
9
00
6
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR
Ekonomik
I
II
III
IV
01
2
6
01
8
1
01
02
VERGİ DIŞI GELİRLER
2
6
154
DİĞER MÜLKİYET GELİRLERİ
3
+9
12,356,210.16
13,206,697.64
+850,487.48
+7
6,825,361.89
6,955,784.88
+130,422.99
+2
02
Arsa Kiraları
636,159.44
903,343.06
+267,183.62
+42
03
Arazi Kiraları
193,329.76
638,204.38
+444,874.62
+230
04
Ağaç ve Sair Emlâk Geliri
18,280.52
4,352.19
-13,928.33
-76
05
Kiracı Müşterek Gider Katkısı
316,977.00
366,660.00
+49,683.00
+16
06
Eski Yıl Alacakları
2,204,060.29
2,444,645.63
+240,585.34
+11
07
Gecikme Zammı
601,737.49
568,859.58
-32,877.91
-5
08
Mazbutaya Dönüşen Mülhak Vakıflar
33,800.00
40,600.00
+6,800.00
+20
09
Kira Mukavele Gelirleri
175,489.00
184,150.36
+8,661.36
+5
10
Tarımsal İşletmeler Kira Gelirleri
492,387.52
238,804.31
-253,583.21
-52
11
Peşin Kira Tahsilatı
-
-
-
-
12
Saray Gazino Kirası
373,259.25
395,633.25
+22,374.00
+6
13
Dome Gazino Kirası
485,368.00
465,660.00
-19,708.00
-4
14
Dome Otel Kirası
-
-
-
-
KCK EMLAK GELİRLERİ
627,101.28
922,511.07
+295,409.79
+47
1
KCK Bina Kiraları
224,100.10
262,324.10
+38,224.00
+17
2
KCK Arsa/Arazi Kiraları ve Sair Emlâk
176,985.42
300,282.91
+123,297.49
+70
3
KCK Eski Yıl Alacakları
120,887.17
225,462.21
+104,575.04
+87
4
KCK Muhtelif
87,600.00
85,620.00
-1,980.00
-2
5
KCK Gecikme Zammı
17,528.59
48,821.85
+31,293.26
+179
ÇEŞİTLİ VERGİ DIŞI GELİRLER
2,121,284.48
508,272.68
-1,613,011.80
-76
Faizler
2,121,284.48
508,272.68
-1,613,011.80
-76
561,433.19
443,601.88
-117,831.31
-21
1,421,630.34
-
-1,421,630.34
-100
101,620.95
28,470.80
-73,150.15
-72
6
1
01
Banka Mevduat Faizleri
02
Kur Farkı Geliri
03
Diğer Gelirler
Emlâk
+1,145,897.27
01
2
(Mazbut
14,129,208.71
Gayrımenkul
Gelirleri)
Bina Kiraları
1
Kiraları
12,983,311.44
155
04
03
1
1
01
04
2
02
2
2
01
05
1
1
01
Fonksiyonel
I
II
30
00
I
36,600.00
36,200.00
-400.00
-1
SERMAYE GELİRLERİ
2,413,611.90
2,044,969.60
-368,642.30
-15
Peşin Kira Tahsilatı
2,413,611.90
2,044,969.60
-368,642.30
-15
Peşin Kira Tahsilatı
2,413,611.90
2,044,969.60
-368,642.30
-15
Peşin Kira Tahsilat
2,413,611.90
2,044,969.60
-368,642.30
-15
-
-
-
-
-
-
-
-
Sermaye
-
-
-
-
UNDP/ACT Yardımları Büyük Hamam – Ay
Marina Kilisesi Restorasyonu
Yurt icinden
-
-
-
-
-
-
-
-
Sahislardan Alinan yardim
-
-
-
-
Sahislardan Alinan yardim
-
-
-
-
İÇ KAYNAK KULLANIMI
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
ALINAN BAĞIŞ
KREDİLER
YURT DIŞINDAN
1
Kur
Şartname Satışları
II
YARDIMLAR
VE
Fin
DEĞİŞİM
III
GİDERLER
01
9
00
6
2011 Yılı
Gerçekleşen
Bütçe Kalemleri
2012 Yılı
Gerçekleşen Bütçe
Kalemleri
Tutar
%
TL
TL
VAKIFLAR İDARESİ
12,032,266.67
15,346,304.49
+3,314,037.82
+28
GENEL KAMU HİZMETLERİ
12,032,266.67
15,346,304.49
+3,314,037.82
+28
Kamu
12,032,266.67
15,346,304.49
+3,314,037.82
+28
Kamu
12,032,266.67
15,346,304.49
+3,314,037.82
+28
12,032,266.67
15,346,304.49
+3,314,037.82
+28
PERSONEL GİDERLERİ
3,532,353.00
3,585,789.64
+53,436.64
+2
MEMURLAR
2,971,312.70
3,075,249.08
+103,936.38
+3
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel
Hizmetleri
ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR
Ekonomik
01
1
156
1
01
2
01
Temel Maaşlar
2,926,458.78
3,008,815.78
+82,357.00
Memur Maaşları
2,926,458.78
3,008,815.78
+82,357.00
+3
Tahsisatlar
8,805.60
10,573.74
+1,768.14
+20
Tahsisatlar
8,805.60
10,573.74
+1,768.14
+20
-
-
-
-
Sosyal Haklar
4
01
Sosyal Haklar
Ek Çalışma Karşılıkları
05
+3
-
-
-
-
36,048.32
55,859.56
+19,811.24
+55
Ek Çalışma Karşılıkları
36,048.32
55,859.56
+19,811.24
+55
İŞÇİLER
561,040.30
510,540.56
-50,499.74
-9
İşçilerin Ücretleri
466,145.28
430,090.48
-36,054.80
-8
01
Sürekli İşçilerin Ücretleri
144,130.34
148,314.03
+4,183.69
+3
12
Geçici İşçilerin Ücretleri
322,014.94
281,776.45
-40,238.49
-12
İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları
11,000.00
29,787.21
+18,787.21
+171
İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları
11,000.00
29,787.21
+18,787.21
+171
İşçilerin Ek Mesaileri
16,234.62
17,557.11
+1,322.49
+8
İşçilerin Ek Mesaileri
16,234.62
17,557.11
+1,322.49
+8
İşçilerin Tahsisatları
67,660.40
33,105.76
-34,554.64
-51
İşçilerin Tahsisatları
67,660.40
-34,554.64
-51
SOSYAL
GÜVENLİK
KURUMUNA
DEVLET PRİMİ GİDERLERİ
MEMURLAR
119,363.11
+9,090.74
+8
+17,141.88
+32
Sosyal Sigortalar Kurumuna
35,606.88
+12,794.69
+36
Sosyal Sigortalar Kurumuna
35,606.88
+12,794.69
+36
İhtiyat Sandığına
17,803.46
+4,347.19
+24
İhtiyat Sandığına
17,803.46
+4,347.19
+24
İŞÇİLER
65,952.77
-8,051.14
-12
Sosyal Sigortalar Kurumuna
44,442.15
-4,296.19
-10
Sosyal Sigortalar Kurumuna
44,442.15
-4,296.19
-10
İhtiyat Sandığına
21,510.62
-3,754.95
-17
İhtiyat Sandığına
21,510.62
-3,754.95
-17
+373,038.99
+30
+31,552.01
+24
+1,864.71
+4
-5,335.23
-20
+1,181.75
+11
1
3
1
2
01
5
01
6
01
02
1
1
01
2
01
3
1
01
2
01
03
TÜKETİME
YÖNELİK
MAL
MALZEME ALIMLARI
Kırtasiye ve Büro Malzemesi Alımları
2
1
128,453.85
53,410.34
1,250,643.27
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ
VE
33,105.76
70,552.22
48,401.57
48,401.57
22,150.65
22,150.65
57,901.63
40,145.96
40,145.96
17,755.67
17,755.67
1,623,682.26
132,268.27
163,820.28
52,619.07
01
Kırtasiye Alımları
27,069.36
02
Periyodik Yayın Alımları
10,328.75
157
54,483.78
21,734.13
11,510.50
03
Diğer Yayın Alımları
1,698.00
04
Baskı ve Cilt Giderleri
13,522.96
Su ve temizlik Malzemesi Alımları
12,734.82
01
Su Alımları
4,539.56
02
Temizlik Malzemesi Alımları
8,195.26
Enerji Alımları
59,472.69
02
Akaryakıt ve Yağ Alımları
14,587.82
03
Elektrik Alımları
44,884.87
Giyim ve Kuşam Alımları
2,085.20
Giyecek Alımları (Kişisel kuşam ve donanım
dahil)
Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları
2,085.20
Bahçe Malzemesi Alımları ile Yapım ve
Bakım Giderleri
Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları
116.75
5,239.74
YOLLUKLAR
56,587.91
Yurtiçi Geçici Görev Yollukları
18,345.90
Yurtiçi Geçici Görev Yollukları
18,345.90
Yurtdışı Geçici Görev Yollukları
38,242.01
Yurtdışı Geçici Görev Yollukları
38,242.01
GÖREV GİDERLERİ
5,547.79
Ödenecek Vergi, Resim, Harçlar ve Benzeri
Giderler
İşletme Ruhsatı Ödemeleri ve Benzeri
Giderler
HİZMET ALIMLARI
5,547.79
2
3
5
01
9
01
90
3
1
01
3
01
4
3
02
5
5,356.49
86,056.16
15,704.10
70,352.06
3,172.00
+53
+1,447.49
+11
+437.48
+10
+1,010.01
+12
+26,583.47
+45
+1,116.28
+8
+25,467.19
+57
+1,086.80
+52
+1,086.80
+52
5,926.03
+569.54
+11
+1,799.25
+1541
4,010.03
-1,229.71
-23
83,998.20
+27,410.29
+48
24,381.88
+6,035.98
+33
24,381.88
+6,035.98
+33
59,616.32
+21,374.31
+56
59,616.32
+21,374.31
+56
9,127.68
+3,579.89
+65
+3,579.89
+65
+3,579.89
+65
+296,600.99
+82
+29,985.20
-
+12,040.00
-
9,127.68
363,438.58
-
02
Bilgisayar Hizmet Alımları
-
Haberleşme Giderleri
51,595.93
01
Posta ve Telgraf Giderleri
3,518.03
02
Telefon Abonelik ve Kullanım Ücretleri
39,783.81
03
Bilgiye Abonelik Giderleri (İnternet abonelik
Ücretleri Dahil)
Mobil Telefon Giderleri
3,998.25
660,039.57
29,985.20
12,040.00
17,945.20
57,118.84
3,455.43
45,487.24
+17,945.20
-
+5,522.91
+11
-62.60
-2
+5,703.43
+14
-2,533.94
-63
+2,416.02
+56
-18,136.32
-17
-6,689.84
-14
-11,446.48
-20
1,464.31
4,295.84
Tarifeye Bağlı Ödemeler
107,036.75
01
İlan Giderleri
49,050.84
02
Sigorta Giderleri
57,985.91
158
9,205.27
5,547.79
Etüt Proje Bilirkişi Ekspertiz Giderleri
4
4,977.04
+7,216.19
9,127.68
01
07
14,182.31
-71
1,916.00
-
2
20,739.15
-1,198.00
3,172.00
Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler
1
500.00
6,711.86
88,900.43
42,361.00
46,539.43
Diğer Hizmet Alımları
9
204,805.90
01
Yurtiçi Staj ve Öğrenim Giderleri
05
Mahkeme, Avukat ve Tapu Masrafları
134,367.23
90
Diğer Hizmet Alımları
64,804.67
TEMSİL VE TANITMA GİDERLERİ
89,574.09
Temsil Giderleri
89,574.09
03
Yönetim Kurulu
8,911.03
04
Genel Müdür
9,916.42
05
Genel Müdür Yardımcıları
11,729.74
06
Şube Müdürleri ve Kaza Sorumluları
25,918.30
07
Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon
33,098.60
MENKUL MAL, GAYRİMADDİ HAK
ALIM, BAKIM ONARIM GİDERLERİ
Menkul Mal Alım Giderleri
52,674.36
01
Büro ve İşyeri Mal ve Malzeme Alımları
2,840.00
02
Büro ve İşyeri Makine ve Techizat Alımları
5,539.63
04
Yangından Korunma Malzemeleri Alımları
0.00
6
1
7
1
5,634.00
8,379.63
18,285.13
Bilgisayar Yazılım Alımları ve Yapımları
18,285.13
Bakım ve Onarım Giderleri
26,009.60
01
Tefrişat Bakım ve Onarım Giderleri
1,217.00
02
Makine Techizat Bakım ve Onarım Giderleri
15,096.90
03
Taşıt Bakım ve Onarım Giderleri
9,695.70
01
3
GAYRIMENKUL MAL BAKIM VE
ONARIM GİDERLERİ
Hizmet Binası Bakım ve Onarımı Giderleri
8
1
550,552.27
05
Mazbut Emlâkin Bakım ve İdamesi
380,199.55
06
Toplu Konut ve İşyerleri Hizmet Giderleri
154,882.78
07
Selimiye Cami Restorasyonu
08
Cami Emlaki Bakımı
6,032.00
FAİZ GİDERLERİ
130.38
Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
130.38
Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
130.38
YTL Girişinden Kısa Vadeli Nakit İşlemlere
Ait Faiz
130.38
1
01
9,437.94
0.00
159
45,057.05
96,012.19
96,012.19
16,383.95
14,008.58
14,899.25
34,444.81
16,275.60
+136
-5,634.00
-100
+304,610.82
+227
-19,747.62
-30
+6,438.10
+7
+6,438.10
+7
+7,472.92
+84
+4,092.16
+41
+3,169.51
+27
+8,526.51
+33
-16,823.00
-51
-4,985.00
-9
24,114.41
+15,734.78
+188
2,662.24
-177.76
-6
20,244.86
+14,705.23
+265
1,207.31
+1,207.31
-
99.67
-18,185.46
-99
99.67
-18,185.46
-99
23,475.28
-2,534.32
-10
146.00
16,974.28
6,355.00
-1,071.00
-88
+1,877.38
+12
-3,340.70
-34
+12,442.71
+2
+12,442.71
+2
+5,488.08
+58
-84,245.24
-22
+49,780.69
+32
0.00
-
+41,419.18
+687
+22.39
+17
+22.39
+17
+22.39
+17
+22.39
+17
562,994.98
Büro Bakım ve Onarım Giderleri
5
438,978.05
550,552.27
01
04
0.00
+279,229.20
47,689.36
Gayri Maddi Hak Alımları
2
484,035.10
562,994.98
14,926.02
295,954.31
204,663.47
0.00
47,451.18
152.77
152.77
152.77
152.77
05
4,064,524.24
CARİ TRANSFERLER
GÖREV ZARARLARI
-
Kamu Teşebbüslerine
-
05
Dome Otel kıdem tazminatları
-
06
Saray Otel zararlarının karşılanması
-
HAZİNE YARDIMLARI
-
1
1
2
2
03
Özerk Kurumlara
Kurumlarına
Din İşleri Dairesine
ve
Sosyal
Güvenlik
7
800,000.00
YAPILAN
3,252,482.70
Emekli İkramiyeleri
255,404.20
18
Hayır ve Sosyal İşler Fonuna Katkı
80,000.00
19
Mülhak Vakıf Galleharlarına
Vakfedenlere Yardım.
Vakıflar Spor Kulübüne Katkı
6,942.39
01
06
1
2
+48
+2,041,748.78
-
+2,041,748.78
-
+2,041,748.78
-
850,000.00
-
-
-
-
850,000.00
+50,000.00
+6
-155,997.65
-4.7
-155,997.65
-11
3,096,485.05
13
2
2,041,748.78
3,252,482.70
12
6
2,041,748.78
-
Emekli Maaşları
20
2,041,748.78
+1,940,468.22
850,000.00
HANE
HALKINA
TRANSFERLER
Sosyal Amaçlı Transferler
4
6,004,992.46
2,870,136.11
ve Malını
3,096,485.05
2,890,775.62
0
155,000.00
+20,639.51
+0.7
+255,404.20
-100
+75,000.00
+94
+1,232.96
+17.7
+5,000.00
+12.5
+4,717.09
+39
+4,717.09
+39
+4,717.09
+39
+1,015,565.54
+35.4
+229,081.41
+1095
+232,581.41
+1335
+232,581.41
+1335
-3,500.00
-100
-3,500.00
-100
-
-
-
-
-
-
+1,342,135.26
+67
+1,342,135.26
+67
+2,800.00
-
+1,339,335.26
+67
-
-
5,709.43
40,000.00
YURTDIŞINA YAPILAN TRANSFERLER
12,041.54
Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Ödemeler
12,041.54
Uluslararası Kuruluşlara Üyelik Aidatı
12,041.54
SERMAYE GİDERLERİ
2,865,667.73
MAMUL MAL ALIMLARI
20,918.59
Büro ve İşyeri Makine Teçhizat Alımları
17,418.59
45,000.00
16,758.63
16,758.63
16,758.63
3,881,233.27
250,000.00
250,000.00
02
17,418.59
Bilgisayar Alımları
250,000.00
3,500.00
Taşıt Alımları
4
01
Kara Taşıt Alımları
3,500.00
GAYRIMENKUL
ALIMLARI
KAMULAŞTIRMA
Bina Alım ve Kamulaştırma Giderleri
4
3
05
7
-
Bina Alımı
GAYRIMENKUL SERMAYE
GİDERLERİ
Müteahhitlik Giderleri
5
VE
ÜRETİM
01
Gazi Mağusa Kutup Osman Çarşı Projesi
02
Lefkoşa Kaymaklı İş Merkezi Projesi
03
Genel Müdürlük Binası
-
-
2,000,000.00
3,342,135.26
2,000,000.00
2,000,000.00
-
160
3,342,135.26
2,800.00
3,339,335.26
-
GAYRIMENKUL
BÜYÜK
GİDERLERİ
Müteahhitlik Giderleri
7
7
04
ONARIM
844,749.14
844,749.14
Toplu Konut ve İşyerleri Geliştirme
844,749.14
Gazi Magusa Osman Fazli Polat Pasa Cami
-
05
Ay Marina Restorasyon Projesi
-
06
Büyük Hamam Restorasyon Projesi
-
SERMAYE TRANSFERLERİ
13,347.00
YURTİÇİ SERMAYE TRANSFERLERİ
13,347.00
Diğer Sermaye Transferleri
13,347.00
02
Kıbrıs Vakıflar Bankasına ve Diğer İştiraklere
13,347.00
04
Saray Otele
07
1
5
-
YEDEK ÖDENEKLER
186,237.94
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
184,862.94
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
184,862.94
01
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
144,782.88
02
İadeler
40,080.06
BORÇLARI KARŞILAMA ÖDENEĞİ
1,375.00
09
4
1
7
İlame Bağlı Borçları
1
01
2
01
-555,651.13
-66
-555,651.13
-66
-555,651.13
-66
0.00
-
0.00
-
0.00
-
-13,347.00
-100
-13,347.00
-100
-13,347.00
-100
-13,347.00
-100
-
-
-64,237.70
-34
-64,507.84
-35
-64,507.84
-35
-60,607.38
-42
-3,900.46
-10
+270.14
+20
-
-
-
-
+270.14
+20
+270.14
+20
289,098.01
-
İlame Bağlı Borçları
-
Geçen Yıllar Borçları
1,375.00
Geçen Yıllar Borçları
1,375.00
289,098.01
289,098.01
122,000.24
120,355.10
120,355.10
84,175.50
36,179.60
1,645.14
1,645.14
1,645.14
Not: 2011 yılında toplam tutarı sıfır olan kalemler için yüzdelik değişimler rakamsal olarak anlamsız olduğundan, bu kalemler için yüzdesel değişimler hesaplanmamıştır
161
Gelir ve Gider Kalemlerinin Eğilim Yüzdeleri
Önceki bölümlerde, her bir yılın gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarları bir önceki yılın
tutarları ile kıyaslanmış ve bu bağlamda bir önceki yıla kıyasla önemli artış ve azalış sergileyen
kalemler ortaya konmuştur.
Gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarlarının yıllar itibarı ile nasıl bir seyir izlediği ise
eğilim yüzdeleri vasıtası ile aşağıda ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, 2009 yılı baz yıl
olarak alınmış ve diğer yılların gelir ve gider kalemlerinin baz yıla göre nasıl bir değişim seyri
izlediği belirlenmeye çalışılmıştır (hesaplanan eğilim yüzdeleri yaklaşık rakamları ifade
etmektedir).
2010, 2011 ve 2012 yıllarındaki gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarlarının, 2009 yılı
verilerine göre nasıl bir değişim gösterdiği Tablo 6 ve Tablo 7’de ortaya konmaya çalışılmıştır.
Tablo 6; 2010, 2011 ve 2012 yıllarında gelirlerin toplam gerçekleşen tutarlarının, 2009 yılındaki
toplam tutarlara göre ne yönde değişim sergilediğini, trend (eğilim) yüzdeleri yardımı ile
göstermektedir. Tablo 7 ise; 2010, 2011 ve 2012 yıllarında giderlerin toplam gerçekleşen
tutarlarının, 2009 yılındaki toplam tutarlara göre ne yönde değişim sergilediğini, trend (eğilim)
yüzdeleri yardımı ile ortaya koymaktadır.
Baz yıl ve diğer yıllarda rakamsal değeri sıfır olan kalemler için eğilim yüzdelerinin
hesaplanması mümkün olmadığından, bu kalemler ile ilgili yerler Tablo 6 ve Tablo 7 de boş
bırakılmıştır.
Bu kapsamda; 2010, 2011 ve 2012 yıllarının eğilim yüzdeleri baz yıl endeksi olan 100 rakamının
üzerinde olursa, bu yıllarda baz yıla göre artış olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Diğer taraftan;
2010, 2011 ve 2012 yıllarının eğilim yüzdeleri baz yıl endeksi olan 100 rakamının altında olursa,
bu yıllarda baz yıla göre azalış olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Örneğin, herhangi bir kalem için
2012 yılının eğilim yüzdesi 300 ise, bu kalemin 2012 yılındaki parasal tutarının 2009 yılındaki
162
parasal tutarından 3 kat (300/100) daha fazla olduğunu; ya da %200 (300-100) artış gösterdiğini
gösterir.
Bu çerçevede, elde edilen edilen sonuçlar aşağıda maddeler halinde ortaya konmaya çalışılmıştır:
1. Tablo 6’da görüleceği üzere, 2010 yılındaki toplam gelirlerle ilgili eğilim yüzdesi 92.30
civarındadır. Başka bir anlatımla, 2010 yılındaki eğilim yüzdesi, baz yıl (2009) endeksi olan 100
rakamının altına düşmüştür. Bu durum, 2010 yılındaki toplam gelir tutarıın, 2009 yılı toplam
gelir tutarına kıyasla %7.70 (92.30-100) civarında gerilediği anlamına gelmektedir. Diğer
taraftan, 2011 yılının gelirleri ile ilgili eğilim yüzdesi ise 112.97 olmuş ve baz yıl endeksi olan
100 rakamının üzerine çıkmıştır. Başka bir anlatımla, 2011 yılında toplam gelirler, 2009 yılına
göre %12.97 (1.297 kat) civarında artış göstermiştir. 2012 yılında ise, toplam gelirler 2009 yılına
kıyasla %7.95 (107.95-100) artmıştır. Sonuç olarak, toplam gelirler 2010 yılında 2009 yılına
kıyasla azalmış, 2011 ve 2012 yıllarında ise artış eğilimi göstermiştir. Ancak, 2012 yılındaki artış
2011 yılındaki artışa kıyasla daha az olmuştur.
2. Tablo 6’dan da anlaşılacağı üzere, “vergi gelirleri” kapsamındaki “sosyal güvenlik katkı payı”
2010, 2011 ve 2012 yıllarında 2009 yılına göre azalan bir seyir izlemesine ragmen, “idari harçlar
ve ücretler, sanayi dışı ve arazi satışları” kalemi artan bir seyir izlemiştir. Sonuç olarak, “vergi
gelirleri” ana gelir kalemi yıllar itibarı ile artan bir seyir izlemiştir. Bu bağlamda, 2009 yılına
kıyasla “vergi gelirleri”; 2010 yılında %9.45, 2011 yılında %11.8, 2012 yılında ise %23.79 artış
göstermiştir.
3. Önceki bölümlerde belirtildiği gibi; 2009, 2010, 2011 ve 2012 yıllarında “vergi dışı gelirler”,
toplam gelirler içinde en büyük paya sahip gelir kalemi olarak göze çarpmaktadır. “Vergi dışı
gelirler” kaleminde 2009 yılına kıyasla 2010 yılında %5.12’lik bir azalış meydana gelmiştir. 2011
yılında ise, bu gelir kaleminde 2009 yılına göre %2.51’lik artış olmuş; 2012 yılında ise tekrar
azalışa geçmiştir (%0.66 civarında bir azalış sözkonusudur).
163
4. “Vergi dışı gelirler” kapsamında önemli bir paya sahip olan “diğer mülkiyet gelirleri”, her üç
yılda da 2009 yılına göre artış göstermiştir. Bu artış; 2010 yılında %20.27, 2011 yılında %16.19,
2012 yılında ise %26.45 civarında olmuştur.
5. “Diğer mülkiyet gelirleri” kapsamında bazı gelir kalemleri artış gösterirken, bazıları azalan bir
seyir izlemiştir. Örneğin, “bina kiraları” ve “kira mukavele gelirleri” artan bir seyir izlemiştir.
“Ağaç ve sair emlak geliri” ise yıllar itibarı ile azalmıştır.
6. “Diğer mülkiyet gelirleri” kapsamında bazı gelir kalemlerinde dalgalanmalar söz konusudur.
Örneğin, “arazi kiraları” 2010 yılında 2009 yılına kıyasla %35.66 artış göstermiş, 2011 yılında
ise 2009 yılına göre %6.3 azalmıştır. 2012 yılında ise, “arazi kiraları” tekrar yükselişe geçmiş ve
2009 yılına kıyasla %209.32 civarında artmıştır.
7. 2009 yılına kıyasla, önemli tutarda artış gösteren gelir kalemleri arasında “çeşitli vergi dışı
gelirler” kapsamında bulunan “kur farkı gelirleri” yer almaktadır. Tablo 6’da görüleceği üzere,
“kur farkı gelirleri” 2011 yılında 2009 yılına kıyasla yaklaşık olarak 14.71 kat artış göstermiştir.
2012 yılında ise, “kur farkı gelirleri” tamamen azalmıştır.
8. “Sermaye gelirleri” kaleminde, 2011 ve 2012 yıllarında 2009 yılına kıyasla önemli bir artış
olduğu görülmektedir. Örneğin, 2009 yılına kıyasla 2011 yılında “sermaye gelirleri” kalemi
2,413,611.90 TL artış sergilemiştir.
9. Diğer gelir kalemleri ile ilgili eğilim yüzdeleri Tablo 6’dan takip edilebilmektedir.
10. Tablo 7’deki toplam giderlerle ilgili eğilim yüzdelerine bakıldığı zaman, eğilim yüzdesinin
2010 yılında 89.12, 2011 yılında 88.16, 2012 yılında ise 112.44 olduğu görülebilmektedir. Başka
bir anlatımla, 2010 ve 2011 yıllarındaki eğilim yüzdelerinin her ikisi de baz yıl (2009) endeksinin
altına bir seyir izlemiştir. Başka bir deyişle, 2009 yılına kıyasla, 2010 yılındaki toplam giderler
yaklaşık olarak %11; 2011 yılındaki toplam giderler ise %12 civarında azalmıştır. 2010 ve 2011
yıllarındaki düşüşün aksine, 2012 yılındaki toplam giderler, 2009 yılına göre yaklaşık olarak
%12.44 (1.124 kat) artmıştır.
164
Sonuç olarak, toplam gerçekleşen giderlerde 2010 yılında, 2009 yılına göre azalış meydana
gelmiş ve bu azalış 2011 yılında da devam etmiştir. 2012 yılında ise toplam giderler artmıştır.
11. Genel olarak “personel giderleri” kalemi 2010, 2011 ve 2012 yıllarında 2009 yılına kıyasla
azalış göstermiştir. 2009 yılına kıyasla, “personel giderleri” yaklaşık olarak 2010 yılında %3.3;
2011 yılında %6, 2012 yılında ise %4.7 civarında azalmıştır.
“Personel giderleri” kaleminde genel olarak azalış olmasına karşın, bazı alt kalemlerde artış
meydana gelmiştir. Örneğin, memurlarla ilgili “ek çalışma karşılıkları” ve işçilerin “ihbar ve
kıdem tazminatları” kalemlerinde 2010, 2011 ve 2012 yıllarında 2009 yılına kıyasla artış
meydana gelmiştir. Tablo 7’de görüleceği üzere, “işçilerin ihbar ve kıdem tazminatları” 2009
yılına kıyasla 2010 yılında 9.88 kat, 2012 yılında ise 3.19 kat artmıştır.
12. Toplam giderler içinde önemli bir paya sahip olan “cari transferler” gider kaleminde 2009
yılına kıyasla 2010 ve 2012 yıllarında artış, 2011 yılında ise azalış olmuştur. 2009 yılına kıyasla,
“cari transferler” 2010 yılında yaklaşık olarak 1.5 kat, 2011 yılında ise 1.4 kat artmıştır.
13. “Cari transferler” gider kalemi kapsamında önemli bir paya sahip olan “görev zararları”
kalemi 2009 yılına kıyasla 2010 yılında yaklaşık olarak 3.65 kat artmış, 2011 yılında tamamen
azalmış, 2012 yılında ise 2.92 kat artış göstermiştir.
165
Tablo 6. Gelir kalemlerinin eğilim yüzdeleri
Kur
I
Fonksiyonel
II
30
I
Fin
II
III
GELİRLER
2009 Baz
Yılı
Endeksi
2010Yılı
eğilim
yüzdesi
2011 Yılı
eğilim
yüzdesi
2012 Yılı
eğilim
yüzdesi
VAKIFLAR İDARESİ
100.00
92.30
112.97
107.95
GENEL KAMU HİZMETLERİ
100.00
92.30
112.97
107.95
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel Kamu
Hizmetleri
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel Kamu
Hizmetleri
ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR
100.00
92.30
112.97
107.95
100.00
92.30
112.97
107.95
100.00
92.30
112.97
107.95
VERGİ GELİRLERİ
100.00
109.45
111.81
123.79
Sosyal Güvenlik Katkı Payı
100.00
93.65
91.95
93.96
Çalışanlardan
100.00
93.65
91.95
93.96
Emeklilik Yasası Gereğince Pesonel
Katkısı
İDARİ HARÇLAR VE ÜCRTLER, SANAYİ
DIŞI VE ARAZİ SATIŞLARI
100.00
93.65
91.95
93.96
100.00
124.25
130.42
151.76
Harçlar
100.00
124.25
130.42
151.76
Nezaret Muhasebe ve İdare Harçları
100.00
124.25
130.42
151.76
VERGİ DIŞI GELİRLER
MALİ OLMAYAN TEŞEKKÜL VE KAMU
MALİ KURULUŞLARINDAN GELİRLER
100.00
100.00
94.82
-
102.51
-
99.34
0.01
Katma Bütçeli İdareler İştirak Gelirleri
100.00
-
-
0.01
01
İştirak Gelirleri
100.00
-
-
0.01
02
Dome Otel Kar Payı
DİĞER MÜLKİYET GELİRLERİ
Gayrımenkul Kiraları (Mazbut
Gelirleri)
100.00
100.00
120.27
122.37
116.19
117.47
126.45
125.55
00
01
9
00
6
Ekonomik
I
01
II
III
IV
2
6
01
8
1
01
02
2
6
3
1
Emlâk
166
Ekonomik
01
Bina Kiraları
100.00
105.74
111.82
113.96
02
Arsa Kiraları
100.00
96.05
83.14
118.06
03
Arazi Kiraları
100.00
135.66
93.70
309.32
04
Ağaç ve Sair Emlâk Geliri
100.00
12.58
12.64
3.01
05
Kiracı Müşterek Gider Katkısı
100.00
118.54
107.02
123.79
06
Eski Yıl Alacakları
100.00
135.83
134.28
148.94
07
Gecikme Zammı
100.00
91.02
118.18
111.72
08
Mazbutaya Dönüşen Mülhak Vakıflar
100.00
96.75
122.02
146.57
09
Kira Mukavele Gelirleri
100.00
158.34
173.08
181.62
10
Tarımsal İşletmeler Kira Gelirleri
100.00
111.64
129.40
62.76
11
Peşin Kira Tahsilatı
100.00
4,717.28
-
-
12
Saray Gazino Kirası
-
-
-
-
13
Dome Gazino Kirası
100.00
124.19
154.03
125.56
14
Dome Otel Kirası
-
-
-
-
KCK EMLAK GELİRLERİ
100.00
86.54
95.76
140.87
1
KCK Bina Kiraları
100.00
80.83
96.81
113.32
2
KCK Arsa/Arazi Kiraları ve Sair Emlâk
100.00
108.60
131.15
222.51
3
KCK Eski Yıl Alacakları
100.00
66.11
68.48
127.73
4
KCK Muhtelif
100.00
139.19
117.58
114.93
5
KCK Gecikme Zammı
100.00
33.89
46.84
130.47
ÇEŞİTLİ VERGİ DIŞI GELİRLER
100.00
106.29
422.91
101.33
422.91
101.33
2
6
1
03
Faizler
100.00
106.29
01
Banka Mevduat Faizleri
100.00
118.88
188.36
148.83
02
Kur Farkı Geliri
100.00
54.22
1,471.16
-
03
Diğer Gelirler
100.00
22.01
119.22
33.40
04
Şartname Satışları
100.00
497.23
169.05
167.21
-
-
-
-
SERMAYE GELİRLERİ
1
Peşin Kira Tahsilatı
167
1
01
04
1
2
02
2
2
01
5
1
1
01
Peşin Kira Tahsilatı
-
-
-
Peşin Kira Tahsilat
-
-
-
ALINAN BAĞIŞ YARDIMLAR VE KREDİLER
100.00
36.41
-
-
YURT DIŞINDAN
100.00
36.41
-
-
Sermaye
100.00
36.41
-
-
UNDP/ACT Yardımları Büyük Hamam – Ay
Marina Kilisesi Restorasyonu
Yurt icinden
100.00
36.41
-
-
-
-
-
-
Sahislardan Alinan yardim
-
-
-
-
Sahislardan Alinan yardim
-
-
-
-
İÇ KAYNAK KULLANIMI
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
İç Kaynak Kullanımı
-
-
-
-
168
-
14. “Cari transferler” kapsamında diğer önemli bir kalem olan “görev zararları”, 2009 yılına
kıyasla 2010 yılında yaklaşık olarak 1.14 (%14) kat artmıştır. 2011 yılında, bu artış %5.65
olmuştur. 2012 yılındaki artış ise, 2010 ve 2011 yıllarındaki artışa kıyasla daha da az olmuştur
(2012 yılında 2009 yılına kıyasla %0.5 artış gözlemlenmektedir).
15. “Sermaye giderleri” kaleminde, 2010 yılında 2009 yılına kıyasla %50 civarında bir azalış
olmuştur. 2011 ve 2012 yıllarında ise, 2009 yılına kısayla önemli artışlar olmuştur. “Sermaye
giderleri” 2009 yılına kıyasla 2010 yılında yaklaşık olarak 2.51 kat, 2012 yılında ise 3.4 kat
artmıştır.
16. “Sermaye transferleri” gider kaleminde 2010, 2011 ve 2012 yıllarında 2009 yılına kıyasla
gözle görülür bir azalış sözkonusudur. “Sermaye transferleri” 2009 yılına kıyasla 2011 yılında
%99.56 azalmıştır. 2010 ve 2012 yıllarında ise tamamen azalmıştır.
Yukarıda, önemli görülen gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarlarının 2010, 2011 ve 2012
yıllarında, 2009 yılına kıyasla ne yönde değişim gösterdiği ortaya konmaya çalışılmıştır.
Bahsedilmeyen gelir ve gider kalemlerinin gerçekleşen tutarlarının 2009 yılına kıyasla 2010,
2011 ve 2012 yıllarında ne yönde değişim gösterdiği Tablo 6 ve Tablo 7’de görülebilmektedir.
169
Tablo 7. Gider kalemlerinin eğilim yüzdeleri
Kur
I
Fonksiyonel
II
30
I
Fin
II
III
GİDERLER
2009 Baz
Yılı Endeksi
2010 Yılı
egilim
yuzdesi
2011 Yılı
egilim
yuzdesi
2012 Yılı
egilim
yuzdesi
VAKIFLAR İDARESİ
100.00
89.12
88.16
112.44
GENEL KAMU HİZMETLERİ
100.00
89.12
88.16
112.44
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel Kamu
Hizmetleri
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel Kamu
Hizmetleri
ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR
100.00
89.12
88.16
112.44
100.00
89.12
88.16
112.44
100.00
89.12
88.16
112.44
PERSONEL GİDERLERİ
100.00
96.69
93.94
95.37
MEMURLAR
100.00
94.04
94.21
97.51
Temel Maaşlar
100.00
96.45
97.70
100.45
Memur Maaşları
100.00
96.45
97.70
100.45
Tahsisatlar
100.00
87.31
92.14
110.65
Tahsisatlar
100.00
87.31
92.14
110.65
Sosyal Haklar
100.00
6.84
-
-
Sosyal Haklar
100.00
6.84
-
-
Ek Çalışma Karşılıkları
100.00
186.85
111.18
172.28
Ek Çalışma Karşılıkları
100.00
186.85
111.18
172.28
İŞÇİLER
100.00
110.48
92.55
84.22
İşçilerin Ücretleri
100.00
104.62
89.31
82.40
01
Sürekli İşçilerin Ücretleri
100.00
98.42
99.22
102.11
12
Geçici İşçilerin Ücretleri
100.00
107.01
85.49
74.81
İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları
100.00
988.52
117.88
319.21
İşçilerin İhbar ve Kıdem Tazminatları
İşçilerin Ek Mesaileri
İşçilerin Ek Mesaileri
İşçilerin Tahsisatları
İşçilerin Tahsisatları
100.00
100.00
100.00
100.00
100.00
988.52
74.88
74.88
0.66
0.66
117.88
38.92
38.92
203.56
203.56
319.21
42.09
42.09
99.60
99.60
00
01
9
00
6
Ekonomik
01
1
1
01
2
01
4
01
5
1
3
1
2
01
5
01
6
01
170
02
SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVLET
PRİMİ GİDERLERİ
100.00
110.10
121.67
130.94
MEMURLAR
100.00
126.38
214.87
283.84
Sosyal Sigortalar Kurumuna
100.00
126.38
214.87
292.09
Sosyal Sigortalar Kurumuna
100.00
126.38
214.87
292.09
İhtiyat Sandığına
100.00
126.38
214.87
267.34
İhtiyat Sandığına
100.00
126.38
214.87
267.34
İŞÇİLER
100.00
104.58
90.04
79.05
Sosyal Sigortalar Kurumuna
100.00
104.46
90.05
81.35
Sosyal Sigortalar Kurumuna
100.00
104.46
90.05
81.35
İhtiyat Sandığına
100.00
104.83
90.01
74.30
İhtiyat Sandığına
100.00
104.83
90.01
74.30
MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ
100.00
95.27
127.88
166.03
TÜKETİME YÖNELİK MAL VE MALZEME
ALIMLARI
Kırtasiye ve Büro Malzemesi Alımları
100.00
103.15
103.60
128.31
100.00
119.97
113.41
117.43
01
Kırtasiye Alımları
100.00
113.90
118.63
95.25
02
Periyodik Yayın Alımları
100.00
109.55
125.16
139.48
03
Diğer Yayın Alımları
100.00
116.24
220.52
64.94
04
Baskı ve Cilt Giderleri
100.00
135.59
92.90
142.47
Su ve temizlik Malzemesi Alımları
100.00
64.09
85.22
94.90
01
Su Alımları
100.00
47.03
43.95
48.19
02
Temizlik Malzemesi Alımları
100.00
102.26
177.55
199.43
Enerji Alımları
100.00
110.70
114.88
166.23
02
Akaryakıt ve Yağ Alımları
100.00
161.66
241.88
260.38
03
Elektrik Alımları
100.00
103.98
98.14
153.82
Giyim ve Kuşam Alımları
100.00
37.31
29.86
45.42
Giyecek Alımları (Kişisel kuşam ve donanım
dahil)
Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları
100.00
37.31
29.86
45.42
100.00
86.23
70.70
78.21
Bahçe Malzemesi Alımları ile Yapım ve Bakım
100.00
43.82
4.32
70.88
1
1
01
2
01
3
1
01
2
01
03
2
1
2
3
5
01
9
01
171
Giderleri
Diğer Tüketim Mal ve Malzemesi Alımları
100.00
109.75
107.51
82.28
YOLLUKLAR
100.00
108.99
131.07
194.56
Yurtiçi Geçici Görev Yollukları
100.00
78.25
121.71
161.75
Yurtiçi Geçici Görev Yollukları
100.00
78.25
121.71
161.75
Yurtdışı Geçici Görev Yollukları
100.00
125.48
136.10
212.16
Yurtdışı Geçici Görev Yollukları
100.00
125.48
136.10
212.16
GÖREV GİDERLERİ
100.00
251.53
527.90
868.55
Ödenecek Vergi, Resim, Harçlar ve Benzeri
Giderler
İşletme Ruhsatı Ödemeleri ve Benzeri Giderler
100.00
251.53
527.90
868.55
100.00
251.53
527.90
868.55
HİZMET ALIMLARI
100.00
88.92
106.54
193.48
Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler
100.00
391.33
-
1,204.22
01
Etüt Proje Bilirkişi Ekspertiz Giderleri
100.00
391.33
-
483.53
02
Bilgisayar Hizmet Alımları
-
-
-
-
Haberleşme Giderleri
100.00
112.42
143.19
158.52
01
Posta ve Telgraf Giderleri
100.00
109.37
101.19
99.39
02
Telefon Abonelik ve Kullanım Ücretleri
100.00
107.49
136.63
156.22
03
Bilgiye Abonelik Giderleri (İnternet abonelik
Ücretleri Dahil)
Mobil Telefon Giderleri
100.00
552.34
1,448.48
530.49
100.00
122.67
135.82
212.20
Tarifeye Bağlı Ödemeler
100.00
205.69
185.89
154.39
01
İlan Giderleri
100.00
402.27
372.16
321.40
02
Sigorta Giderleri
100.00
147.34
130.60
104.82
Diğer Hizmet Alımları
100.00
54.95
83.58
197.53
-
-
-
-
100.00
46.20
83.52
272.87
90
3
1
01
3
01
4
3
02
5
1
2
07
4
9
01
Yurtiçi Staj ve Öğrenim Giderleri
05
Mahkeme, Avukat ve Tapu Masrafları
172
90
Diğer Hizmet Alımları
100.00
59.97
77.00
53.53
TEMSİL VE TANITMA GİDERLERİ
100.00
166.09
105.68
113.27
Temsil Giderleri
100.00
166.09
105.68
113.27
03
Yönetim Kurulu
100.00
77.21
89.82
165.14
04
Genel Müdür
100.00
154.42
93.11
131.54
05
Genel Müdür Yardımcıları
100.00
106.91
196.28
249.32
06
Şube Müdürleri ve Kaza Sorumluları
100.00
80.54
91.43
121.51
07
Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon
100.00
292.81
110.81
54.49
100.00
74.21
85.36
77.28
100.00
37.95
26.50
76.25
6
1
7
MENKUL MAL, GAYRİMADDİ
BAKIM ONARIM GİDERLERİ
Menkul Mal Alım Giderleri
1
HAK
ALIM,
01
Büro ve İşyeri Mal ve Malzeme Alımları
100.00
9.71
17.50
16.41
02
Büro ve İşyeri Makine ve Techizat Alımları
100.00
63.08
36.73
134.22
04
Yangından Korunma Malzemeleri Alımları
100.00
288.61
0.00
382.06
Gayri Maddi Hak Alımları
100.00
195.96
181.50
0.99
Bilgisayar Yazılım Alımları ve Yapımları
100.00
195.96
181.50
0.99
Bakım ve Onarım Giderleri
100.00
70.22
129.99
117.33
01
Tefrişat Bakım ve Onarım Giderleri
100.00
5.00
76.01
9.12
02
Makine Techizat Bakım ve Onarım Giderleri
100.00
73.01
101.86
114.53
03
Taşıt Bakım ve Onarım Giderleri
100.00
87.81
270.33
177.19
GAYRIMENKUL MAL BAKIM VE ONARIM
GİDERLERİ
Hizmet Binası Bakım ve Onarımı Giderleri
100.00
81.76
172.89
176.80
100.00
81.76
172.89
176.80
01
Büro Bakım ve Onarım Giderleri
100.00
169.04
114.35
180.84
05
Mazbut Emlâkin Bakım ve İdamesi
100.00
90.99
336.21
261.72
06
Toplu Konut ve İşyerleri Hizmet Giderleri
100.00
90.60
98.62
130.31
07
Selimiye Cami Restorasyonu
-
-
-
-
2
01
3
8
1
173
08
Cami Emlaki Bakımı
100.00
6.35
31.45
247.39
FAİZ GİDERLERİ
100.00
-
18.10
21.21
Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
100.00
-
18.10
21.21
Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait Faiz
100.00
-
18.10
21.21
YTL Girişinden Kısa Vadeli Nakit İşlemlere Ait
Faiz
CARİ TRANSFERLER
100.00
-
18.10
21.21
100.00
150.07
88.63
130.94
GÖREV ZARARLARI
100.00
364.64
-
292.34
Kamu Teşebbüslerine
100.00
364.64
-
292.34
05
Dome Otel kıdem tazminatları
100.00
115.95
-
1,737.36
06
Saray Otel zararlarının karşılanması
100.00
414.95
-
-
HAZİNE YARDIMLARI
100.00
100.00
-
106.25
100.00
100.00
-
106.25
100.00
100.00
100.00
106.25
HANE HALKINA YAPILAN TRANSFERLER
100.00
114.52
105.65
100.58
Sosyal Amaçlı Transferler
100.00
114.52
105.65
100.58
12
Emekli Maaşları
100.00
107.33
116.05
-
13
Emekli İkramiyeleri
100.00
146.64
49.73
0.00
18
Hayır ve Sosyal İşler Fonuna Katkı
100.00
132.14
142.86
276.79
19
Mülhak
Vakıf
Galleharlarına
Vakfedenlere Yardım.
Vakıflar Spor Kulübüne Katkı
100.00
83.75
147.38
121.20
100.00
129.03
129.03
145.16
YURTDIŞINA YAPILAN TRANSFERLER
100.00
109.92
132.37
184.22
Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Ödemeler
100.00
109.92
132.37
184.22
Uluslararası Kuruluşlara Üyelik Aidatı Ödemeleri
100.00
109.92
132.37
184.22
SERMAYE GİDERLERİ
100.00
49.65
251.18
340.20
MAMUL MAL ALIMLARI
100.00
680.44
188.39
2,251.42
04
5
1
01
05
1
1
2
2
03
4
7
20
6
2
01
06
1
Özerk
Kurumlara
Kurumlarına
Din İşleri Dairesine
ve
Sosyal
Güvenlik
ve
Malını
174
2
02
4
01
4
05
5
115.97
322.32
4,626.10
Bilgisayar Alımları
100.00
115.97
322.32
4,626.10
Taşıt Alımları
100.00
1,215.61
61.40
-
Kara Taşıt Alımları
100.00
1,215.61
61.40
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
VE
Bina Alımı
GAYRIMENKUL
SERMAYE
GİDERLERİ
Müteahhitlik Giderleri
7
ÜRETİM
01
Gazi Mağusa Kutup Osman Çarşı Projesi
-
-
-
-
02
Lefkoşa Kaymaklı İş Merkezi Projesi
-
-
-
-
03
Genel Müdürlük Binası
-
-
-
-
GAYRIMENKUL BÜYÜK ONARIM GİDERLERİ
100.00
40.36
74.77
25.59
Müteahhitlik Giderleri
100.00
40.36
74.77
25.59
Toplu Konut ve İşyerleri Geliştirme
100.00
44.09
253.55
86.77
Gazi Magusa Osman Fazli Polat Pasa Cami
-
-
-
-
05
Ay Marina Restorasyon Projesi
-
-
-
-
06
Büyük Hamam Restorasyon Projesi
100.00
44.81
-
-
SERMAYE TRANSFERLERİ
100.00
-
0.44
-
YURTİÇİ SERMAYE TRANSFERLERİ
100.00
-
0.44
-
Diğer Sermaye Transferleri
100.00
-
0.44
-
02
Kıbrıs Vakıflar Bankasına ve Diğer İştiraklere
100.00
-
0.44
-
04
Saray Otele
-
-
-
-
YEDEK ÖDENEKLER
100.00
159.34
751.99
492.61
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
100.00
138.83
865.04
563.18
7
7
04
07
1
5
4
100.00
GAYRIMENKUL
ALIMLARI
KAMULAŞTIRMA
Bina Alım ve Kamulaştırma Giderleri
3
09
Büro ve İşyeri Makine Teçhizat Alımları
175
1
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
100.00
138.83
865.04
563.18
01
Öngörülmeyen Giderler Ödeneği
100.00
8.04
677.49
393.89
02
İadeler
-
-
-
-
100.00
288.42
40.50
48.45
İlame Bağlı Borçları
-
-
-
-
İlame Bağlı Borçları
-
-
-
-
Geçen Yıllar Borçları
100.00
288.42
40.50
48.45
Geçen Yıllar Borçları
100.00
288.42
40.50
48.45
7
BORÇLARI KARŞILAMA ÖDENEĞİ
1
01
2
01
176
BÜTÇE KONTROLU İÇİN SONUÇ
Bu raporda, VAKIFLAR İDARESİ’nin 2009, 2010, 2011 ve 2012 yıllarına ilişkin
gerçekleşen bütçe verileri dikkate alınarak gerçekleşen gelir ve harcama (gider) kalemleri
analize tabi tutulmuştur. Yapılan analizde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1. Kurumun, 4 yıllık toplam gelir ve gider performansı aşağıdaki gibidir (Rakamlar
yuvarlanmıştır):
Yıllar
2009
2010
2011
2012
Gelirler
15,842,289
14,621,908
17,896,754
17,101,818
Giderler
13,648,539
12,163,526
12,032,267
15,346,304
Fark
2,193,750
2,458,382
5,864,487
1,755,514
Kümülatif
2,193,750
4,652,132
10,516,619
12,272,133
Gider/Gelir Oranı
%86,15
%83,19
%67,23
%89,73
Yukarıdaki tablo bilgilerinden hareketle, kurumun son 4 yılda gerçekleşen bütçe
gelirlerinin altında bir gider harcaması yaparak “nakit ve benzerleri” değer yarattığı
görülmüştür. Yukarıdaki verilere göre, yaratılan nakit ve benzeri kaynakların dört
yıllık kümülatif toplamının 2012 yılında 12.272.133 TL’ye ulaşması beklenmektedir.
Bu artışta, 2011 yılı dikkat çekmektedir.
Kurum toplam gelirlerinin 2009’da yaklaşık olarak %86,15’ini; 2010’da %83,19’unu;
2011’de %67,23’ünü; 2012’de %89,73’ünü gider olarak harcamıştır.
2. Kurum gelirlerinin çok büyük bir kısmının vergi dışı gelirlerden oluştuğu
görülmüştür. Gelirlerin 2009 yılında %93,01’i, 2010 yılında %95,50’si, 2011 yılında
%84,40’ı, 2012 yılında da % 85,59’u vergi dışı gelirler kaleminden elde edilmiştir. Bu
giderlerin ayrıntılı incelemesi rapor içeriğinde yer almaktadır.
177
3. Kurum giderleri büyük ölçüde aşağıda belirtilen üç alanda toplanmıştır. Sözkonusu
giderlerin toplam giderler içindeki yüzdeleri aşağıdaki gibidir:
Yıllar
2009
2010
2011
2012
Cari transferler
%33,59
%56,58
%33,78
%39,12
Personel giderleri
%27,54
%29,89
%29,35
%23,36
Sermaye giderleri
%8.35
%4.65
%23,81
%25.29
Mal ve hizmet alım giderleri
%7.16
%7.65
%10.39
%10.58
Sermaye transferleri
%22.41
-
%0.11
-
Toplam
%99.05
%98.77
%97.44
%98.35
Tablonun incelenmesinden Kurum giderlerinin büyük bir kısmının sözkonusu
giderlerden oluştuğu görülmektedir (Diğer gider kalemlerini ile ilgili dikey yüzdeler
Tablo 2’de görülebilmektedir). Giderlerin 2009 yılında %99.05’i, 2010 yılında
%98.77’si, 2011 yılında %97.44’ü, 2012 yılında ise % 98.35’i bu giderlerden
oluşmaktadır. Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, “sermaye transferleri” sadece
2009 yılında toplam giderler içinde önemli sayılacak bir paya sahiptir.
4. Kurumun gelir arttırma performansına bakıldığında gelir arttırma açısından bir
duraanlık
sözkonusudur. 2009 yılına göre 2010 yılında gelirlerde %7,70 azalış, 2011 yılında
%12,97 artış, 2012 yılında da %7,95 artış yaşanmıştır.
Kurumun giderlerindeki trende bakıldığında, 2009 yılına göre 2010 yılı giderlerinde
%10,88 azalış, 2011 yılı giderlerinde %11,84 azalış, 2012 yılında %12,44 artış
yaşanmıştır. Gelir ve gider trendleri birlikte değerlendirildiğinde, kurumun giderlerini
belli bir disiplin içinde gelirleriyle uyumlu tuttuğu belirtilebilir.
178
5. 2010 yılındaki gelirlerin gerçekleşen toplam tutarında, 2009 yılındaki gelirlerin
gerçekleşen toplam tutarına kıyasla azalış meydana gelmiştir. Bu azalış 2011 yılında
devam etmemiş ve gelirlerin gerçekleşen tutarı 2011 yılında, hem 2009 hem de 2010
yılına kıyasla artış göstermiştir. 2012 yılındaki gelirlerin gerçekleşen tutarı ise 2011
yılına kıyasla %4 civarında bir azalış sergilemiştir (Bkz. Tablo 5). Ancak, bu azalışa
rağmen 2012 yılındaki gelirlerin toplam tutarı hem 2009 hem de 2010 yıllarındaki
gelirlerin gerçekleşen tutarından fazla olmuştur.
6. 2010 ve 2011 yıllarında, giderlerin gerçekleşen toplam tutarı 2009 yılındaki giderlerin
gerçekleşen toplam tutarına kıyasla azalmıştır. Ancak, giderlerin toplam tutarı 2012
yılında tekrar artışa geçmiştir. 2012 yılındaki giderlerin gerçekleşen tutarı 2009 yılına
kıyasla %12.44 (Bkz. Tablo 7), 2011 yılına kıyasla ise %28 (Bkz. Tablo 5) civarında
artış göstermiştir. Dolayısı ile, olumsuz bir gelişme olarak 2012 yılında toplam
gelirler azalırken, toplam giderler artmıştır.
7. Gelirlerin ve giderlerin toplam tutarlarında meydana gelen ve yukarıda bahsedilen
dalgalanmalar sonucunuda; 2009, 2010, 2011 ve 2012 yıllarının tümünde gelirlerin
toplam gerçekleşen tutarları, giderlerin toplam gerçekleşen tutarlarından fazla
olmuştur.
8. Daha önce belirtildiği gibi, 2009, 2010, 2011 ve 2012 yıllarının tümünde, toplam
gelirler içinde “vergi dışı gelirler” en önemli kalem olarak görülmektedir. “Vergi dışı
gelirler” kapsamında ise, “diğer mülkiyet gelirleri” her dört yılda da önemli bir kalem
olarak göze çarpmaktadır. “Diğer mülkiyet gelirleri” içinde “bina kiraları” ve “eski yıl
179
alacakları” diğer kalemlere kıyasla toplam gelirler içinde daha önemli paya sahip gelir
kalemleri olarak ön plana çıkmaktadırlar (Bkz. Tablo 2).
9. Bazı gelir kalemlerinde yıllar itibarı ile gözle görülür dalgalanmalar olmuştur.
Örneğin, 2011 yılında, 2009 ve 2010 yıllarına kıyasla önemli bir artış gösteren, 2012
yılında ise tamamen azalan “çeşitli vergi dışı gelirler” kapsamındaki “kur farkı geliri”
bu bağlamda göze çarpmaktadır. Aynı şekilde, 2009 ve 2010 yıllarında sıfır tutarında
olan “sermaye gelirleri”, 2011 ve 2012 yıllarında önemli bir artış göstermiştir. Diğer
taraftan, 2009 yılında toplam gelirlerin %4.85’ini (Bkz. Tablo 2), 2010 yılında ise
%1.91’ini oluşturan “alınan bağış yardımlar ve krediler”, 2011 ve 2012 yıllarında
tamamen azalmıştır. Bu tür dalgalanmaların nedenlerinin araştırılmasında yarar
vardır.
10. Daha önce de belirtildiği gibi, 2009, 2010, 2011 ve 2012 yıllarının tümünde, toplam
giderler içinde “cari transferler”, “personel giderleri”, “sermaye giderleri” ve “mal ve
hizmet alım giderleri”, diğer gider kalemlerine kıyasla daha önemli kalemler olarak
görülmektedir (2009 yılında “sermaye transferleri” de toplam giderler içinde önemli
bir paya sahip kalemler arasında gösterilebilir). “Personel giderleri” kapsamında
“memur maaşları”; “cari transferler” kapsamında “hane halkına yapılan yatırımlar”;
“mal ve hizmet alım giderleri” kapsamında ise “hizmet alımları” ve “gayrımenkul mal
bakım ve onarım giderleri” toplam giderler içinde önemli paya sahip giderler olarak
ön plana çıkmaktadırlar (Bkz. Tablo 2).
180
11. Bazı gider kalemlerinde yıllar itibarı ile dikkat çekici dalgalanmalar olmuştur. 2010
ve 2012 yıllarında 2009 yılına kıyasla gözle görülür bir artış sergileyen, 2011 yılında
ise tamamen sıfırlanan “görev zararları” kalemi bu duruma önemli bir örnek teşkil
etmektedir. 2009 ve 2010 yıllarında sıfır tutarında olan “gayrımenkul sermaye üretim
giderleri” ise, 2011 ve 2012 yıllarında önemli bir artış göstermiştir. 2012 yılında
önceki yıllara kıyasla önemli artışlar sergileyen kalemler arasında ayrıca, “mal ve
hizmet alım giderleri” kapsamında “enerji alımları”, “yolluklar”, “hizmet alımları” ve
“gayrımenkul mal bakım onarım giderleri” de yer almaktadır.
12. Bu rapor bilgileri incelenirken, analizin bütçe değerleri üzerinden yapıldığı, bir gelir
ve gider analizi niteliği taşıdığı dikkate alınmalıdır.
13. Kurumun daha detaylı analizi (“borç ödeme gücü” ve “mali yapı” analizi açısından),
varlık ve kaynak dağılımının görülebildiği bilanço esasına göre ortaya konacak
bilgilerle yapılabilir.
Yukarıda ayrıntılı olarak ele alınan ve özet bir değerlemeyle tamamladığımız bu raporun
kurumla ilgili taraflara yararlı olmasını dileriz.
181
Download

kvı-kurumsal arka plan raporu-ıı daü