TEHLİKELİ MADDELER EĞİTİMİ
DANGEROUS GOODS TRAINING
2011
İÇERİK
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Tanım
Amaç
Önem
Tehlikeli Maddelerin Havayolu ile Taşıma Gereklilikleri
Sorumluluklar
Tehlikeli Madde Limitleri
Ülke ve Taşıyıcı Varyasyonları
Tehlikeli Maddelerin Sınıflandırılması
Tehlikeli Maddelerin Listesi
Paketleme
İşaretleme
Etiketleme
Overpack
Radyoaktif Maddeler
Yükleme
Acil Durum (Emergency) Prosedürleri
TANIM
• ??????????????????
TANIM
• Havayolu ile taşınmasında sağlık, emniyet veya can
güvenliğine karşı ciddi tehlike oluşturabilecek, diğer
varlıklara ve çevreye zarar verme riski taşıyan, IATA DGR
kitabındaki tehlikeli maddeler listesinde tanımlanmış ve bu
kurallara göre sınıflandırılmış maddeler.
ÖNEM
• Tehlikeli maddelerle ilgili meydana gelen kazaların
büyük bölümü kuralların doğru
uygulanmamasından kaynaklanmaktadır.
• Kuralların doğru uygulanabilmesi de EĞİTİM ile
gerçekleşir.
AMAÇ
????????????????????????????
AMAÇ
Tehlikeli maddelerle ilgili taşımacılık
süreçlerinde yer alan tüm personele,
kendi görev alanlarında tehlikeli
maddelerle ilgili tüm kuralların
öğretilmesi ve doğru uygulanmasının
temini ile uçuş
sağlanmasıdır.
emniyetinin
TEHLİKELİ MADDE KAZASI
DGR ACCIDENT
Pan American World Airways
Boeing 707-321C
KAZA
• Kaliforniya’daki bir elektronik firması İskoçya’ya yedek parça,
malzeme ve kimyasal madde gönderiyor.
• Aynı firmanın New Jersey’deki fabrikası da, 5 ‘er litrelik şişelerde
nitrik asit bulunan 160 ağaç kutuyu gönderiyor.
• Farklı noktalardan gelen gönderilerin tamamı New York’da
birleştiriliyor ve taşıyıcıya AWB’de “electric appliancess (elektrikli
aletler) olduğu beyan ediliyor.
•
• Paletler hazırlanırken kargo personeli paketlerin uçak içi
istiflenmesinde zorluk çektiği için yükleme şefi personele “THIS WAY
UP” etiketlerini dikkate almadan bazı ağaç kutuların yan yatırılmasını
söylüyor.
KAZA
• Tüm ağaç kutularda olması gereken etiketler çoğunda görülmüyor.
• Paketler üzerinde içeride tehlikeli madde olduğuna dair hiçbir işaretleme
de yok.
• NOTOC hazırlanıyor ancak kaptana imzalatılmadan evrak çantasına
konuluyor.
• Düz uçuşa geçildiğinde duman oluşuyor.
• Pilotlar elektrikle ilgili bir problem olduğunu düşünerek kaynağı izole etmeye
çalışıyor.
•
Ardından New York’a geri dönmeye karar veriyorlar. Ancak duman o kadar fazlalaşıyor ki
Boston’a acil inişe geçtikleri anda uçak parçalanıyor. 3 kişi hayatını kaybediyor.
DUMANIN NEDENİ
• Şişelerdeki akma uçak düz uçuş yüksekliğine
varıncaya kadar başlamamış.
• Ancak kargo kompartmanı ile şişe içindeki
basınç farkından dolayı asitin, hafifçe
gevşemiş kapaktan dışarı sızdığı tespit
edilmiş.
• Nitrik asit talaş ile reaksiyona girmiş ve yanma
başlamıştır.
ALINACAK DERS
• Eğer gönderici eğitim almış olsaydı, “Shipper’s
Declaration” formunu hazırlardı ve taşıyıcının nitrik asitten
haberi olurdu.
• Eğer paketleyici eğitimli olsaydı, nitrik asit için talaş
kullanılmayacağını ve sıvı taşınan paketlerin tamamının
“THIS WAY UP- dik tutun” etiketli olması gerektiğini bilirdi.
• Taşıyıcı personel eğitimli olsaydı “dik tutun” etiketlerini
dikkate alır ve uçakta tehlikeli madde olduğuna dair
kaptana bilgi verirdi.
• Eğer ekip daha iyi eğitilmiş olsaydı kargo kompartımanını
da kontrol ederdi.
DGR KURALLARI
• IATA, ICAO’nun bilgisi ve onayı ile 1952’de şu anki adı
“Dangerous Goods Board” olan “Restricted Articles
Board” adı altında bir çalışma grubu oluşturdu.
• 1 ocak 1956’da ilk tehlikeli maddeler hava taşıma kuralları
tüm IATA üyelerinin dünya çapında uygulaması için etkin
hale geldi.
• Kurallar 62 ülke tarafından resmen tanındı. Daha sonra
düzenlemenin adı Dangerous Goods Regulations olarak
değişti.
KURULUŞLAR
• UNCoE – United Nations Committee of Experts
Birleşmiş Milletler Uzmanlar Komitesi
“Recommendations on the Transport of Dangerous Goods”
kitabı.
(Radyoaktif maddeler hariç, diğer tehlikeli maddeler)
• IAEA – International Atomic Energy Agency
Uluslararası Atom Enerji Kurumu
“Regulations for the Safe Transport of Radioactive Material”
kitabı.
Radyoaktif Maddeler
ICAO
• UNCoE ve IAEA’nın önerilerini tehlikeli maddelerin
emniyetle taşınması kurallarını geliştirmede temel
olarak kullanmış ve Annex ????’de “Technical
Instructions for the Safe Transport of Dangerous
Goods by Air” adlı kitapta yayınlamıştır.
IATA
• ICAO’nun yayınladığı Technical Instructions
kitabında yer alan kuralları içeren Dangerous
Goods Regulations kitabını yayınlamaktadır.
KAYNAKLAR
•
•
•
•
•
•
•
•
•
IATA, ICAO, EASA ve SHGM Dökümanları
IATA, “IATA Dangerous Goods Regulations”.
ICAO, Annex 18 - “The Safe Transport of Dangerous
Goods by Air”
ICAO, Doc 9284-AN/905 - “Technical Instructions for
the Safe Transport of Dangerous Goods by Air”
ICAO, Doc 9481-AN/928 - “Emergency Response
Guidance for Aircraft Incidents Involving Dangerous
Goods” (REDBOOK)
ICAO, Doc 9375-AN/913 “Dangerous Goods Training
Programme” Book 1,2,3,4.
EASA-PART–1 Subpart R - “Transport of Dangerous
Goods by Air”.
SHGM, SHT-18 - “Tehlikeli Maddelerin Havayolu ile
Taşınması Talimatı”.
IATA, “IATA DGR Instructor Handbook”.
IATA, “IATA DGR Training Programme Workbooks”,
Tehlikeli Maddelerin Havayolu ile
Taşıma Gereklilikleri
a) Tanımlanması, sınıflandırılması, paketlenmesi,
etiketlenmesi, işaretlenmesi ve beyan edilmesi
kurallara uygun olarak yapılmamış bir gönderi
kabul edilemez
b) Taşıyıcı ya da gönderici adına tehlikeli madde
gönderisi yapacak kişi/kişiler yapılması gerekenleri,
kurallarda belirtildiği gibi yerine getirebilecek
performansta olmalıdır.
c) Üretilmiş, yeniden yapılandırılmış veya onarılmış
paketlerin dışındaki paketler etiketlenip,
işaretlenip sertifikalandırılıp taşınmaya sunulamaz.
d) DGR 2.3’de belirtilenlerin dışındaki hiçbir tehlikeli
madde, yolcu ve ekibin el/kabin bagajı olarak veya
içinde; kayıtlı bagaj olarak veya içinde ve de
kişilerin üzerinde uçuşa getirilemez.
SORUMLULUKLAR
A- GÖNDERİCİ SORUMLULUĞU
1) Çalışanların DGR ın havayolu ile taşınma
sorumluluğu üstlenebilecek nitelikte olması.
2) Taşınacak malın havayolu ile taşınması yasak
bir madde olmadığından emin olmalı.
3) Maddeyi doğru tanımlama, Paketleme,
Etiketleme, İşaretleme ve Dokümantasyon
hazırlama
4) Tehlikeli maddenin hazırlanmasında görevli
personelin eğitimi.
B- TAŞIYICI SORUMLULUĞU
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
8)
Malın kabulü
Depolanması
Yüklenmesi
Denetimi
Bilgilerin varlığı, (acil durum dahil)
Raporlama
Kayıtların tutulması (en az 36 ay)
Eğitim
TEHLİKELİ MADDE LİMİTLERİ
1) Havayolu ile taşınması kesinlikle yasak olan tehlikeli
maddeler.
2) Gizli tehlikeli maddeler.
3) Yolcu ve ekip beraberinde taşınabilen tehlikeli maddeler.
4) Hava postası ile taşınabilen tehlikeli maddeler.
5) Taşıyıcı sorumluluğu altındaki tehlikeli maddeler.
6) Hava kargosu olarak izin verilen tehlikeli maddeler.
7) İstisnai miktardaki tehlikeli maddeler.
8) Sınırlı miktarda tehlikeli maddeler.
Havayolu ile taşınması kesinlikle yasak
olan tehlikeli maddeler
• Patlama, tehlikeli reaksiyon oluşturma, alev üretme
veya tehlikeli boyutta ısı oluşturma veya zehirli,
aşındırıcı veya gaz ya da duman yayma özelliğine
sahip madde ve nesneler.
• IATA DGR kitabında 4.2’de açık renk ve UN
numarasızdır. G, H, I, J, K ve L sütunlarında
FORBIDDEN yazılmıştır.
ÖRNEK Mangal kömürü, kok kömürü,aseton, fişek.
Gizli tehlikeli maddeler
• Kargo olarak taşımaya sunulan veya yolcu
beraberinde bulunan içlerinde veya yapılarında
tehlikeli madde tanımına giren bazı maddelerin
bulunduğu için gizli tehlikeli madde olarak belirlenir.
Gizli tehlikeli maddeler
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Yolcu bagajı
Aşılar (kurubuz)
Soğutucular
COMAT (Company Material): jeneratör, oksijen vb.
AOG (Aircraft on Ground): Arızalı uçağa ait işaret fişeği,
sıkıştırılmış gaz silindirleri, boya vb.
Araba yedek parçaları: Akü, karbüratör, yakıt tankı.
Tamir kutuları: yapıştırıcılar, boya.
Dalgıç malzemeleri: sıkıştırılmış gaz, ısı üreten sualtı fenerleri
Fotoğrafçılık malzemeleri: yanıcı sıvı, yanıcı katı, zehirleyici
madde.
Kamp malzemeleri: kibrit, yanıcı veya sıkıştırılmış gaz.
Elektrik malzemeleri: Manyetik materyal, cıva, elektron tüpler
Aletler: Barometre, manometre, termometre
Ev eşyaları: cila, çamaşır suyu
Yolcu ve ekip beraberinde taşınabilen
tehlikeli maddeler.
• Biber gazı spreyi gibi kişileri rahatsız edici
hareketsiz bırakan özellikteki eşyaların kişilerin
üzerinde, kayıtlı bagaj veya el bagajında bulunması
kesinlikle yasaktır.
IATA DGR 2.3.A Tablosu
Hava postası ile taşınabilen tehlikeli
maddeler
• Tehlikeli maddelerin hava postasında taşınmaları
Universal Postal Union – Uluslararası Posta Birliği
tarafından yasaklanmıştır.
• Sadece hasta numuneleri, UN3373 Cat B’deki
bulaşıcı maddeler ve radyoaktif materyallerin
güncel IATA DGR kitabındaki paketleme, işaretleme
ve uygun limitlere göre taşınır.
Taşıyıcı sorumluluğu altındaki
tehlikeli maddeler
Aşağıda belirlenen madde veya malzemeler için DGR
kuralları uygulanmaz.
- Uçak Malzemeleri: yangın söndürücü, medikal oksijen
tüpü, can kurtarma yelekleri, slide, uçak lastikleri, yakıt
- Tüketim Malzemeleri: alkollü içecekler, parfümler,
kolonyalar, emniyetli kibrit ve çakmaklar.
- Kurubuz: yiyecek ve içecek malzemeleri
beraberinde bulunabilir.
- Uçak parçaları: değişim amaçlı taşınan ve tehlikeli madde
olan parçalar DGR kapsamında taşınmalıdır.
Hava kargosu olarak izin
verilen tehlikeli maddeler
• Tehlikeli maddeler, yazılı kurallar çerçevesinde
tüm ülkelerin bilgisi dahilinde oluşturulan
muafiyetlerle veya çıkış ülkesi yetkilileri tarafından
hazırlanacak yazılı onaylarla havayolu ile
taşınabilirler.
İstisnai miktardaki tehlikeli maddeler
Excepted Quantity
• Bazı tehlikeli maddeler, çok az miktarlarının
tehlikeli madde kurallarında belirtilen etiketleme,
işaretleme ve dokümantasyon gerekliliklerinden
hariç tutularak taşınabilirler.
Sınırlandırılmış miktarda tehlikeli
madde taşınması (Limited Quantity)
• Bazı tehlikeli maddelerin sıradan paketler içinde
taşınmalarına izin verilmektedir. Ancak bu durumda, paket
içine konulan miktar daha da sınırlandırılmıştır.
• Bu paketlere sınırlandırılmış miktar taşıması adı verilir ve
üzerinde LIMITED QUANTITY veya LTD QTY yazılıdır.
• Brüt ağırlığı 30 kg’ı aşmamalıdır.
• Bu paketler düşürme testi (1.2 m)ve yığma testi (3m ye
kadar istiflenip 24 saat beklenir)
Sınırlandırılmış miktar paketlerinde
taşınması yasak olan maddeler:
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Havayolu ile taşınması kesinlikle yasak olan maddeler.
Sadece kargo uçağında taşınmasına izin verilenler.
Paket grubu I olan maddeler
Sınıf 1; Patlayıcılar
Sınıf 2; bölüm 2.1 bölüm 2.2 ve bölüm 2.3
Sınıf 4; bölüm 4.1, bölüm 4.2 veya yan risk gösterenler.
Sınıf 6; bölüm 6.2 bulaşıcı maddeler.
Sınıf 7; Radyoaktif maddeler.
Sınıf 8: Aşındırıcılar
Sınıf 9; çeşitli tehlikeli maddeler.
ÜLKE VE TAŞIYICI VARYASYONLARI
• Bazı ülke ve taşıyıcılar daha serbest olmamak kaydı ile
IATA DGR’daki kurallara ilave şartlar talep edebilirler.
• Bazı ülkeler belli maddelerin ülkelerine girip çıkması veya
transit geçmesi için onay alınmasını şart koşar.
• Bazı taşıyıcılar da kitapta taşınır görünen bazı maddeleri
uçaklarında taşımayı kabul etmeyebilirler.
• IATA DGR 2.9 bölümünden ülke ve taşıyıcı varyasyonları
incelenmelidir.
• USG-O1 Ülke varyasyonu
• TK-02 Taşıyıcı varyasyonu
ÜLKE VARYASYONLARI
TAŞIYICI VARYASYONLARI
Download

tehlikeli maddeler 1