Sağlığın Geliştirilmesi
Kavramı, Kapsamı ve Önemi
2
Amaç:
Katılımcıların sağlığın geliştirilmesi kavramı,
önemi ve müdahale alanları hakkında
bilgilendirilmesi amaçlanmıştır.
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
3
Öğrenim Hedefleri:
•
•
•
•
Bu oturumun sonunda katılımcılar;
Sağlığın geliştirilmesi kavramı konusunda bilgi
verebilmeli ve önemini tartışabilmeli
Precede ve Procede yaklaşımını tartışabilmeli
Toplumun sağlığın geliştirilmesi çerçevesinde
gereksinimlerinin belirlenmesini
vurgulayabilmeli
Sağlığı geliştirme müdahale alanlarını belirleme
yöntemini tartışabilmelidirler.
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
Sağlığın Geliştirilmesi Kavramı
Sizce Nedir?
Sağlık ve Korunma
İnsanlık tarihince kanıtlar mevcut…
“Gılgamış Destanı- İÖ 3000 yıllarının ilk yarısında
Mezopotamya’daki Uruk kentinde hüküm süren
Kral Gılgamış’ın ölümsüzlük isteği ile yaşananlar”
6
Sağlığı Algılama Aşamaları
1. Bulgusal ( Semptomatik )
Dönem- XIX. YY a kadar sürme
Neden - Sonuç ilişkisi bilinmiyor.
2. Laboratuvar Dönemi
19. yy sonları / L. Pasteur
Hasta yok hastalık var
3. Klinik Dönem
1950’lere kadar süren dönem
Mikroorganizmalar farklı bireylerde farklı tablolar ile
seyretmesinin fark edilmesi ve yaşam umudu
Hastalık yok hasta var
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
7
Sağlığı Algılama Aşamaları
4. Halk Sağlığı Dönemi
1950 ’lerden sonrası / 1948 DSÖ kuruluşu
yaşanılan ortam / topluluk / aile önemi
5. Yeni Halk Sağlığı Dönemi
Toplumsal iyilik
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
8
Tarihsel Çerçeve
1974  Lalonde Raporu
1977  DSÖ Herkes İçin Sağlık
1978  Alma Ata
1981  Avrupa Herkes İçin Sağlık
1986  Ottawa Sözleşmesi
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
9
Tarihsel Çerçeve
1986  Ottawa Sözleşmesi
1988  Adelaide
1991 
Sundsvall
1997  Jakarta
2000  Mexico City
2005  Bangkok
2009  Nairobi
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
10
Alma-Ata Temel Sağlık Hizmetleri
1. Toplumsal Eşitlik
9. Entegre Hizmet
2. Çevreyle Bütünlük
10. Multisektörel - Ekip Hizmeti
3. Yaşamın Bütünlüğü
11. Sağlık - Kalkınma İlişkisi
4. Toplumsal Etmenler
12. Öz Sorumluluk
5. Hizmetin Boyutu
13. Halkın Katılımı
6. Korumaya Öncelik
14. Evrensellik
7. Risk Gruplarına Öncelik
15. Koşullara Uygunluk
8. Önemli Hastalıklara Öncelik
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
11
Etkinlikler Olarak TSH / En Az Bakım
1. Halkın sağlık eğitimi
2. Beslenme durumunun geliştirilmesi
3. Temiz su sağlanması ve sanitasyon
4. AÇS ve AP
5. Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama
6. Endemik hastalıkların kontrolü
7. Sık görülen hastalık ve yaralanmaların tedavisi
8. Temel ilaçların sağlanması
1978
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
12
2000 Yılında Herkes için Sağlık Hedefleri
Herkes İçin Sağlık ( Hedef 1 - 12 )
1. Sağlıkta Hakkaniyet
2. Yıllara yaşam katmak
3. Özürlüler için daha iyi olanaklar
4. Hastalıkları ve sakatlıkları azaltmak
5. Kızamık, polio, neonatal tetanoz, difteri
kongenital kızamıkçık, kongenital sifiliz ve
yerel sıtmayı elimine etmek
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
13
Herkes İçin Sağlık ( Hedef 1 - 12 )
6. Doğuşta beklenen yaşam umudunu artırmak
7. Bebek mortalitesini azaltmak
8. Maternal mortaliteyi azaltmak
9. Dolaşım sistemi hastalıklarıyla savaşmak
10. Kanserle savaşmak
11. Kazaları azaltmak
12. İntiharlardaki artışı durdurmak
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
14
Herkes İçin Sağlığa Yardım Eden
Yaşam Biçimleri ( Hedef 13-17 )
13. Sağlıklı kamu politikaları geliştirme
14. Sosyal destek sistemleri
15. Sağlıklı davranışlar için bilgi ve motivasyonu artırma
16. Olumlu sağlık davranışlarını destekleme - geliştirme
17. Sağlığa zarar veren davranışları azaltma
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
15
Sağlıklı Çevreler Üretme ( Hedef 18 - 25 )
18. Sağlıklı çevrelere yönelik politikalar
19. Çevresel risklerin incelenmesi
20. Su kirliliğinin kontrolü
21. Hava kirliliğine karşı korunma
22. Gıda güvenliğinin geliştirilmesi
23. Zararlı atıklara karşı korunma
24. Konut koşullarının geliştirilmesi
25. İşle ilgili sağlık risklerine karşı korunma
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
16
Uygun Bakım Sunma ( Hedef 26 - 31 )
26. TSH ‘ne dayanan bir sağlık bakım sistemi
27. Kaynakların gereksinime göre dağıtımı
28. Birincil tıbbi bakımı yeniden düzenleme
29. Ekip çalışmasını geliştirme
30. Hizmetleri eşgüdümleme
31. Hizmetlerin kalitesini sağlama
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
17
Sağlığın Gelişmesine Destek (Hedef 32 - 38 )
32. HİS için araştırma temeli oluşturma
33. HİS için politikalar uygulama
34. Kaynak sunumu ve yönetimi
35. Sağlık enformasyon sistemleri ( SES )
36. Personelin eğitimi ve yayılması
37. Sağlık sektörü dışındakilerin eğitimi
38. Sağlık teknolojilerinin değerlendirilmesi
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
18
Ottawa Sözleşmesi
1. Uluslararası Sağlığı Geliştirme Konferansı
Sözleşme yayınlamanın amacı 2000 YHİS
etkinliklerinin gerçekleştirilebilmesi.
Alma Ata ruhu daha da ileri götürülüyor.
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
19
Ottawa Sözleşmesi
Sağlığın temel koşulları ve kaynakları
Barış
Stabil bir ekosistem
Barınma
Sürekliliği olan kaynaklar
Eğitim
Sosyal adalet ( Social Justice )
Gıda
Hakkaniyet ( equity )
Gelir
1986
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
20
Ottawa Sözleşmesi
SAVUN ( Advocate )
 KOLAYLAŞTIR ( Enable )
 ARACI OL ( Mediate )
1986
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
21
 SAVUN ( Advocate )
Sağlığın iyi olması / sosyal / ekonomik / bireysel
gelişme için temel kaynak. Yaşam kalitesinin önemli
öğesi
Politik / ekonomik / sosyal / kültürel / çevresel /
davranışsal / biyolojik faktörler. Sağlık için iyi
ya da zararlı olabilir.
Sağlığı Geliştirme savunma ile  bu faktörlerin iyi / uygun /
olumlu olmasını amaçlar.
Ottawa
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
22
 KOLAYLAŞTIR ( Enable )
Sağlığı Geliştirme sağlıkta hakkaniyete odaklanır.
Sağlığı Geliştirme etkinlikleri farklılıkları  ( mevcut sağ.
durumunda ) / tüm insanlara eşit olanaklar ve
kaynaklar sağlama  sağlık potansiyellerini tamamıyla
gerçekleştirebilmeleri için.
Destekleyici çevreler / bilgiye ulaşabilme / yaşam
becerileri ve sağlıklı seçim yapabilme olanakları.
Ottawa
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
23
 ARACI OL ( Mediate )
Ön koşullar ve beklentiler yalnızca sağlık sektörünce
gerçekleştirilemez.
Daha da önemlisi Sağlığı Geliştirme bütün ilgili tarafların
koordine - eşgüdümlü etkinliğini gereksinir 
Hükümetler / Sağlık ve diğer sosyal ve ekonomik
sektörler / hükümet dışı ve gönüllü kuruluşlar / yerel
otoriteler / endüstri ve medya / insanlar  birey - kişi
olarak / profesyonel ve sosyal gruplar.
Ottawa
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
24
 Sağlığı geliştirme, insanları sağlıklarını geliştirme ve
daha çok kontrol etme konusunda yetkinleştirme
işlemi / süreci
 Sağlık, fiziksel kapasitelere olduğu kadar; sosyal ve
kişisel kaynaklara da önem veren pozitif bir kavram.
 Bundan ötürü sağlığı geliştirme yalnızca sağlık
sektörünün sorumluluğu değil  sağlıklı yaşam
biçimleri ile iyiliğin ötesinde.
 Sağlığı geliştirme herkes için sağlığın bir yolu olarak
görülüyor.
 Sağlık da bir sonuç olmaktan çok gündelik yaşam için
bir kaynak olarak görülüyor.
Ottawa
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
25
Ottawa Sözleşmesi
Sağlığı Geliştirme Etkinlikleri
1. Sağlıklı Kamu Politikaları Oluştur
2. Destekleyici Çevreler Yarat
3. Toplum Etkinliklerini Güçlendir
4. Kişisel Becerileri Geliştir
5. Sağlık Hizmetlerini Yeniden Düzenle
1986
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
26
Sağlığı Geliştirme Etkinlikleri
1. Sağlıklı Kamu Politikaları Oluştur  Amaç; daha sağlıklı
seçimi, daha kolay seçim yapmak  Politika yapıcılar
için de !
2. Destekleyici Çevreler Yarat  Sgel güvenli / sitümüle
eden / doyuran  doyum sağlayan ve zevklendiren
( eğlendirici ) yaşam & çevre koşulları.
3. Toplum Etkinliklerini Güçlendir  Bilgi verme / sağlık e /
yaşam becerilerini güçlendirme yoluyla  kişisel ve
sosyal gelişme.
Ottawa
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
27
Sağlığı Geliştirme Etkinlikleri
4. Kişisel Becerileri Geliştir  Okulda / evde / işte /
yerleşimlerde kronik hastalıklar ve yaralanmalarla
başa çıkma toplam  etkinliğini gerektirir.
5. Sağlık Hizmetlerini Yeniden Düzenle  Bireylerin ve
toplulukların daha sağlıklı  yaşam gereksinimlerini
dikkate alan  kucaklayan  sağlık sektörü ile 
daha geniş sosyal - politik - ekonomik ve fizik çevre
bileşenleri arasında açık kanallar oluşturan
biçimde yapılanması.
Ottawa
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
28
Adelaide Konferansı
Sağlıklı Kamu Politikaları
Ottawa’nın etkinlikleri birbirinden bağımsızdır ancak sağlıklı
kamu politikaları diğer dört etkinliği olanaklı kılar
1988
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
29
Adelaide Konferansı







Sağlıklı Kamu Politikası
Sağlığın değeri
Hakkaniyet, ulaşılabilirlik ve gelişme (dev)
Sağlığın tanınması (accountability)
Sağlık bakımı (daha öteye)
Politika sürecinin ortakları
Eylem alanları
1988
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
30
Adelaide Konferansı
Sağlıklı kamu politikaları için anahtar eylem alanları :
 Kadınların sağlığının desteklenmesi
 Gıda ve beslenme
 Tütün ve alkol
 Destekleyici çevreler yaratmak
1988
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
31
Sundsvall Konferansı
3. Sağlığı Geliştirme Konferansı
Sağlık ve fizik çevre
Destekleyici Çevreler Yaratmak- sosyal, kültürel,
ekonomik, ruhsal, politik ve ideolojik boyutları
Altı ayrı alan- eğitim, gıda ve beslenme, konut ve
yakın çevre, iş, ulaşım, sosyal destek ve bakım.
1991
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
32
Jakarta Bildirgesi
4. Sağlığı Geliştirme Konferansı
Yeni Bir Alan için Yeni Oyuncular
21.Yüzyılda Sağlığı Geliştirme Sürdürme Toplantısı
Sağlığın ön koşulları barış, barınma, eğitim,
sosyal güvenlik, sosyal ilişkiler, gıda, gelir,
kadının güçlenmesi, sürdürülebilir bir ekosistem,
sürdürülebilir kaynak kullanımı, sosyal adalet,
insan haklarına saygı ve hakkaniyettir.
1997
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
33
Jakarta Bildirgesi




Yoksulluk sağlık için en büyük tehdittir.
Kentleşme,
Yaşlı insanların sayısındaki artış,
Kronik hastalıkların artan prevalansı tüm ülkelerde
yeni sorunlar yaratmaktadır.
1997
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
34
Jakarta Bildirgesi
21.Yüzyılda Sağlığı Geliştirme için
öncelikler:
1.
2.
3.
4.
Sağlık için sosyal sorumluluğu geliştirmek,
Sağlığın gelişimi için yatırımları artırmak,
Sağlık için ortaklığı sağlamlaştırmak ve
genişletmek,
Toplumun kapasitesini artırmak ve bireyi
güçlendirmek.
1997
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
35
Bangkok Sözleşmesi
6. Sağlığı Geliştirme Konferansı
Ottawa’dan bu yana Sağlığı Geliştirme
açısından küresel sorunlar belirgin bir
şekilde değişmiştir.
2005
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
36
Bangkok Sözleşmesi
Sağlığı etkileyen kritik etmenler:





Ülkelerde ve ülkeler arasında artan eşitsizlikler
Yeni tüketim ve iletişim örüntüleri
Ticarileşme
Küresel ve çevresel değişim
Kentleşme
2005
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
37
Nairobi KonferansıYedinci Küresel Sağlığı Geliştirme
Konferansı
•
•
•
•
•
Toplumun güçlendirilmesi,
Sağlık okur-yazarlığı ve sağlığı geliştirme,
Sağlığı geliştiren sağlık sistemleri,
Sağlıkta hakkaniyet için harekete geçme,
Sağlığı geliştirme için kapasite oluşturma
konularına vurgu yapılmıştır.
2009
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
38
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
Türkiye?
40
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
41
Türkiye Ulusal Düzeyde Ölüme Neden Olan İlk 20 Hastalığın % Dağılımı
(Ulusal Hastalık Yükü ve Maliyet Etkililik Çalışması, 2000, Türkiye)
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
42
Sağlığın Geliştirilmesi Müdahale Alanları
•Sağlık Durumu
•Kronik hastalıklar
•Genel sağlık durumu algısı
•Sağlık hizmeti kullanımı
•Sağlığı geliştirme davranışları
•Kadınlarda sağlığın geliştirilmesi
•Erkeklerde sağlığın geliştirilmesi
•Çocuklarda sağlığın geliştirilmesi
•Ağız diş sağlığı
•Sağlığı geliştirme programları
•Kan basıncı kontrolü
•Ruh sağlığı
•Fiziksel aktivite
•Beslenme
•Tütün kullanım
•Alkol kullanımı
•Madde kullanımı
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
•Yol güvenliği ,
•Ev ve iş kazaları
•İlkyardım bilinci
•Hijyen
•Akılcı ilaç kullanımı
•Çevre sağlığı (şehir ergonomisi, sağlığı
geliştiren şehirler vb.)
•Toplumdaki öncelikli gruplar (engelli,
yaşlı, işsiz, düşük sosyoekonomik düzeyi
olanlar, okuryazar olmayanlar, kırsal
alanda yaşayanlar vb.)
•Okullarda sağlığın geliştirilmesi
•İşyerlerinin sağlığı geliştirme durumu
•Üreme sağlığı
•Sosyal ilişkiler
•Afet bilinci
Bölgelere Göre Antropometrik Ölçümler
(-2 SD Altı)(%) (2003)
Kaynak: HÜNNE
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
43
44
Sağlığı Geliştirme
Korumanın Ötesinde
 Temel koruma
 Primer koruma
 Sekonder koruma
 Tersiyer koruma
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
45
Precede
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
Proceed
46
Sağlığın Geliştirilmesi Programlarının
Planlanması, Uygulanması ve
Değerlendirilmesi
1. Sosyal değerlendirme
▫
▫
▫
Sorunun önemi
Toplumun bakış açısı
Sorunun önceliği
Precede
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
47
2. Aşama: Epidemiyolojik Değerlendirme
Toplumda sağlıkla ilgili sorunların dağılımını ve
sıklığının analizinde kullanılır. Bu aşamada
sağlık sorununun yaşam kalitesi ile olan ilişkisi
de değerlendirilir.
Değerlendirme sırasında ölümlülük, hastalık,
sakatlık, doğurganlık, insidans ve prevalans
verisi değerlendirilir. Elde edilen sorunların ne
kadar önemli bir halk sağlığı sorunu olduğuna
karar verilir.
Precede
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
48
3.Aşama: Davranış ve Çevrenin Tanısı
• İkinci aşamada elde edilen sağlık sorunlarının
davranış ve çevreyle olan ilişkisi irdelenir.
• Risk durumlarının belirleyici olan sağlık ve çevre
etmenlerinin müdahalelere ne kadar yanıt vereceği
incelenmelidir. (“önemli” ve “değiştirilebileceği” )
• Davranış ve çevreye yönelik planlanan
müdahalelerin sonuçları ne kadar etkileyebileceği
mutlaka çalışılmalıdır.
• Bu müdahaleler için kim ne kadar biliyor ya da
inanıyor? ne kadar ve ne zaman başarabilir?
Bu iş için mevcut kaynaklar nelerdir? Precede
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
49
4. Aşama: Eğitim ve Organizasyon
• Nedensel etmenleri belirledikten sonra davranış
ve çevreye yönelik müdahaleleri yapılması
gerekmektedir
o Hazırlayıcı etmenler, bilgi, tutum, değer, inanç ve
algılamalardır.
o Olanak sağlayıcı etmenler çevre ve kişi kaynakları,
ulaşılabilirlik, karşılanabilirlik gibi durumlardır.
Yani program, para, zaman, olanak ve yasalar
değerlendirilir.
o Güçlendirici etmenler ise pozitif ve negatif
etkileyebilecek akran, aile, medya ve yasalardır.
Precede
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
50
5. Aşama: Yönetsel ve Politik Tanılar
Bütçe, işbirliği, zaman tablosu,
örgüt yapısı, koordinasyon
Politika, kaynaklar, çevresel etmenlerin
analizi sağlık programlarının gelişmesini
destekleyebilir ya da engelleyebilir.
Sınırlılıklar ve engeller hakkında
görüş oluşturulmalı, yöntem ve stratejiler
konusunda en iyi ortak görüş sağlanmalı,
kaynaklar da eylemlere göre
Precede
tanımlanmalıdır.
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
51
6. Aşama: Uygulama
• Bu adımda sağlığı geliştirme
müdahalesi olarak planlamada
belirlenen sağlık eğimi müdahalesi ile
yönetsel ve yasal düzenlemeler hayata
geçirilir.
Kaynak: Bahar Özvarış Ş. Sağlığı Geliştirme ve Sağlık Eğitimi,2011
Proceed
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
52
7. Aşama:Değerlendirme
• Yapılan müdahalelerle hedeflenen
sağlık davranışlarını “hazırlayıcı,
olanak sağlayıcı, güçlendirici”
faktörler sürecine nasıl etki edildiği
ortaya konur.
Kaynak: Bahar Özvarış Ş. Sağlığı Geliştirme ve Sağlık Eğitimi,2011
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
Proceed
53
8. Aşama: Etkileri değerlendirme
• Yapılan müdahalelerle “Hazırlayıcı,
olanak sağlayıcı, güçlendirici”
faktörlerin hedeflenen sağlık
davranışlarına, yaşam biçimlerine ve
çevresel faktörlere etkisi
değerlendirilir.
Proceed
Kaynak: Bahar Özvarış Ş. Sağlığı Geliştirme ve Sağlık Eğitimi,2011
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
54
9. Aşama: Değerlendirme çıktıları
• Son adımda değerlendirme çıktısı
olarak, müdahalelerin uzun dönemde
sağlıkta ve yaşam kalitesinde yarattığı
etki ortaya konur.
Kaynak: Bahar Özvarış Ş. Sağlığı Geliştirme ve Sağlık Eğitimi,2011
Proceed
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
55
PRECEDE ve PROCEED modeli;
Sonuçta, birbirini tamamlayan
süreçlerdir. Birinin bıraktığı yerden
diğeri devam etmektedir.
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
56
Sağlığı Geliştirme açısından Ottawa’dan
bu yana küresel sorunlar belirgin bir
şekilde değişmiştir.
Sağlığın ön koşulları hala pek çok
ülkede yerine getirilememektedir.
Küresel önceliğimiz sağlığın
ön koşullarını sağlamaktır.
TSM Çalışanlarına Yönelik Sağlığın Geliştirilmesi Eğitimi
Download

Sağlığın geliştirilmesi kavramı, kapsamı ve önemi Precede