Matematiksel İktisat
Tanım
• İktisatçıların matematiksel sembolleri
kullanarak gerçekleştirdikleri bir iktisadi analiz
yaklaşımıdır.
• Matematiksel olmayan yaklaşımlardan
temelde farklı değildir.
• Matematiksel olmayan yaklaşımlarda
varsayımlar ve sonuçlar semboller yerine
sözcükler, denklemler yerine cümlelerle ifade
edilir.
Matematiksel Yöntemin Avantajları
• Matematiksel analiz daha net ve açıktır.
• N değişkenli genelleştirmeye izin verir.
• Kullandığı dil az ve öz ve daha katidir.
İktisadi Model
• İktisatçı ele aldığı konuyu analiz ederken bir
model kurar yada kullanır. Bu nedenle iktisadi
modelleme önemlidir.
• Model gerçek sistemin, sürecin basitleştirilmiş
halidir. Gerçek sürecin sistemin model
kullanılarak temsil edilmesinde amaç, sistemi
açıklamak, öngörmek ve kontrol etmektir.
Modelleme Türleri
• 1) Sözel / Mantıksal Modeller
• Bu modeller paradigma olarak adlandırabileceğimiz
sözel benzetmeler kullanır.
• Adam Smith’te “iğne fabrikası”(paradigma)
işgücünün uzmanlaşmasını modellemek için
kullanılmıştır.
• Bir başka paradigma “ görünmez el”dir. Smith
serbest ekonomide fiyat sisteminin ekonomiyi bir
dengeye getireceğini ve toplumun genel refahını
artıracağını gözlemlemiştir.
Modelleme Türleri
• 2) Fiziksel Modeller
• Gerçek sistemi fiziki bir varlıkla temsil etmeye
çalışan modellerdir.
• Ekonomik sistemlerin fiziksel modellerle
analizinde hidrolik modeller ekonomide
parasal akımların etkisini görmek için
kullanılmıştır.
Modelleme Türleri
• 3) Geometrik Modeller
• Değişkenler arası ilişkiyi göstermek için grafik
kullanan modellerdir.
• Dairesel akım, üretim olanakları eğrisi, IS-LM
grafikleri gibi
Modelleme Türleri
• Matematiksel modeller
• Ekonomiyi bir denklem ve/veya bir denklemler
sistemi ile açıklamaya çalışan modellerdir.
• Modelleri denklemler, değişkenler oluşturur ve
bunlar özel olarak adlandırılırlar.
Farklı bir sınıflandırma
•
•
•
•
Görsel Modeller (grafik)
Ampirik Modeller (veri kullanımı)
Statik –Dinamik Modeller (zaman boyutu)
Matematiksel Modeller (denklemler)
Modelin Bileşenleri
• 1. Değişkenler
• - Dışsal değişkenler : Değeri model dışında
belirlenen değişkenlerdir.
• - İçsel Değişkenler : Değeri model içerisinde
belirlenen değişkenler.
• 2. Parametreler : Dışsal değişkenler gibidir.
Parametrelerin değeri değişme eğilimi
göstermez (değişmeyeceği anlamına
gelmiyor).
Modelin Bileşenleri
•
•
•
•
3. Denklemler
- Davranışsal denklemler
- Teknik denklemler
- Denge koşullarını gösteren denklemler
Model Biçimleri
• Yapısal Model : modeli oluşturan denklemlerin
alt alta yazılmasıdır.
• İndirgenmiş Modeller : denklemlerin belirli
biçimde manipule edilmiş durumudur. İçsel
değişkenler eşitliğin solunda dışşal değişkenler
eşitliğin sağında yer alır.
Karşılaştırmalı Analiz
• Dışsal değişkenin değerinin değişmesi
durumunda içsel değişkenlerin değerlerinin
nasıl etkilendiğinin analizidir.
Yapısal Model
•
•
•
•
•
•
•
•
C=C(Yd,i) davranışşal ilişki, kişilerin davranışı
I=I(i,Y), davranışşal ilişki,
S=S(i,Y) davranışsal ilişki
S=Y-C , teknik ilişki, tanım
Md=L(i,y) davranışsal
Ms=Mbar
Md=Ms para piyasası dengesi
Y=C+I+G+(X-M) mal piyasası dengesi
Download

Matematiksel İktisat İlk Ders