Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã
èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø îëóá
Ëîíäîíäà “Áó ýöí áóðàäà”
àäëû ñÿðýèíèí à÷ûëûøû îëóá
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè
Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè
Ëåéëà ßëèéåâà ñÿðýèíèí à÷ûëûøäà èøòèðàê åäèáëÿð
Íîéàáðûí 25-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ ýÿëÿí èë Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûãëà áàüëû ýþðöëÿí àáàäëûã âÿ
ãóðóúóëóã èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø îëóá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûãëà áàüëû
ýþðöëÿí àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø
îëìàã ö÷öí ïàéòàõòûí áèð ñûðà ÿðàçèëÿðèíäÿ îëóá, èúðà
åäèëÿí ëàéèùÿëÿðèí ýåäèøè âÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí éåíèäÿíãóðìà âÿ èíøààò èøëÿðè èëÿ ìàðàãëàíûá...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Íîéàáðûí 24-äÿ Ëîíäîíäà Òÿáèÿòèí Ìöùàôèçÿñè öçðÿ
Áåéíÿëõàëã Áèðëèéèí “Ãûðìûçû êèòàá”ûíûí 50 èëëèê éóáèëåéèíÿ
ùÿñð åäèëìèø “Áó ýöí áóðàäà” (“Ùåðå Òîäàé”) àäëû ñÿðýèíèí à÷ûëûøû îëóá. Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà, Ôîíäóí
âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâà âÿ Àðçó ßëèéåâà...
Áàõ ñÿh. 3
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 26 íîéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 215 (4374). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàêû Îêñôîðä
ìÿêòÿáèíèí éåíè áèíàñûíûí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè:
òàðèõè âÿ ìöàñèð ðåàëëûãëàð ïðèçìàñûíäàí
Ùàçûðäà éåð öçÿðèíäÿ áÿçè ìöíàãèøÿëÿð âàð êè, îíëàðûí ùÿëÿ äÿ ùÿëë åäèëìÿìÿñè íÿèíêè ìþâúóä îëäóãëàðû ðåýèîí, ùÿì÷èíèí, áöòþâëöêäÿ áÿøÿðèééÿò ö÷öí òÿùëöêÿ òÿøêèë åäèð. Áóíëàðäàí áèðè äÿ Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ éàðàíìûø Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèäèð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí õàðèúè ñèéàñÿò ñòðàòåýèéàñûíäà Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí
áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà ÿñàñÿí...
Áàõ ñÿh. 6
Àçÿðáàéúàí-Èîðäàíèéà
ìöíàñèáÿòëÿðè éöêñÿê èíêèøàô
òåìïèíÿ ìàëèêäèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 19äà Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüûíûí þëêÿìèçäÿ éåíè òÿéèí îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè
ñÿôèðè Íàññàð Àë-Ùàáàøíåùèí
åòèìàäíàìÿñèíè ãÿáóë åäèá...
Áàõ ñÿh. 8
Øåèðëÿðè ùÿçèí ìóñèãèéÿ ÷åâðèëìèø Ðÿôèã Çÿêà Õÿíäàí
Êëàññèê ïîåòèê ÿíÿíÿëÿðèí ëàéèãëè äàâàì÷ûëàðûíäàí áèðè îëàí
Ðÿôèã Çÿêà Õÿíäàí çÿíýèí ÿäÿáè ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ ìèëëè
ïîåçèéàìûçà äÿéÿðëè òþùôÿëÿð áÿõø åäèá. Îíóí éàðàäûúûëûüûíûí
ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðè Âÿòÿíÿ ìÿùÿááÿò, òàðèõè-ìÿäÿíè äÿéÿðëÿðÿ
áàüëûëûã, àçÿðáàéúàí÷ûëûã âÿ èñòèãëàë èäåéàëàðûíûí òÿðÿííöìöíäÿí èáàðÿòäèð. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó ôèêèðëÿð íîéàáðûí 25äÿ Ìöñëöì Ìàãîìàéåâ àäûíà Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Ôèëàðìîíèéàñûíäà Äþâëÿò ìöêàôàòû ëàóðåàòû, ßìÿêäàð Èíúÿñÿíÿò Õàäèìè, ïðîôåññîð Ðÿôèã Çÿêà Õÿíäàíûí 75 èëëèê éóáèëåéèíÿ ùÿñð
îëóíìóø òÿäáèðäÿ ñÿñëÿíèá...
Áàõ ñÿh. 5
Àçÿðáàéúàí äöíéà ö÷öí
äèíè âÿ ìèëëè òîëåðàíòëûã
íöìóíÿñèäèð
ÕÕ ÿñðäÿ èêèíúè äÿôÿ äþâëÿò
ìöñòÿãèëëèéèíè ÿëäÿ åäÿí Àçÿðáàéúàí èìïåðèéà áóõîâëàðûíäàí
õèëàñ îëñà äà, èëê çàìàíëàð áèð
÷îõ ïðîáëåìëÿðëÿ öçëÿøäè. Äàùà
äÿãèã äåñÿê, ñÿðèøòÿñèç ãöââÿëÿðèí áèð-áèðèíè ÿâÿç åäÿí ùàêèìèééÿòëÿðè þëêÿìèçè...
Òåùðàíäà Èðàí èëÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿìÿêäàøëûã
ÿëàãÿëÿðèíèí ïåðñïåêòèâëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
“Áåøèíúè êîëîí”óí òÿìñèë÷èëÿðè
Áàòóìèäÿ Àçÿðáàéúàí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
åðìÿíèëÿð öçÿðèíäÿ ãÿëÿáÿñèíè
ùÿçì åäÿ áèëìèðëÿð
Íîéàáðûí 25-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí
ìöàâèíè ßëè Ùÿñÿíîâ Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíà ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Èðàí èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà èãòèñàäè, òèúàðÿò âÿ
ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Äþâëÿò Êîìèññèéàñûíûí ùÿìñÿäðè, ðàáèòÿ âÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû íàçèðè
Ìàùìóä Âàèçè èëÿ ýþðöøöá. Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäàêû òèúàðÿò äþâðèééÿñèíèí...
Áàõ ñÿh. 5
Éàõóä, Ôîðóìäàêû ãÿëÿáÿìèç íÿèíêè åðìÿíèëÿðè,
åëÿúÿ äÿ, îíëàðûí äàõèëèìèçäÿêè ùàâàäàðëàðûíû “ñàïû þçöìöçäÿí îëàí áàëòàëàðû” äà ÷îõ ìÿéóñ åäèá
ÉÀÏ-ûí 15 ìèíÿ éàõûí öçâö
áÿëÿäèééÿéÿ èääèàëûäûð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) ãàðøûäàí ýÿëÿí
áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè ö÷öí èìçàòîïëàìà êàìïàíèéàñûíû
áàøà ÷àòäûðûá. Áó áàðÿäÿ Òðåíä-ÿ ÉÀÏ Èúðà êàòèáèíèí
ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ äåéèá.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ÉÀÏ òÿðÿôèíäÿí 1607 áÿëÿäèééÿ ö÷öí 15035 íàìèçÿä èðÿëè ñöðöëöá, ëàêèí äàèðÿ ñå÷êè
êîìèññèéàëàðû áó âÿ éà äèýÿð ñÿáÿáëÿðäÿí 174 íÿôÿðèí
ñÿíÿäèíè ãÿáóë åòìÿéèá: “Éåðäÿ ãàëàí 14861 íÿôÿðÿ
èìçà âÿðÿãÿëÿðè âåðèëìèøäè âÿ áó èìçà âÿðÿãÿëÿðè îíëàð òÿðÿôèíäÿí äîëäóðóëàðàã ìöâàôèã ñÿíÿäëÿðëÿ áèðëèêäÿ äàèðÿ ñå÷êè êîìèññèéàëàðûíà òÿãäèì îëóíìóøäó. Áó ýöíÿ ãÿäÿð àðòûã Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí 14861 íÿôÿð íàìèçÿäè ãåéäèééàòäàí êå÷èá âÿ
íàìèçÿäëèê ñòàòóñó àëûá”.
Ñ.Íîâðóçîâ âóðüóëàéûá êè, àðòûã ÉÀÏ òÿáëèüàò-òÿøâèãàò êàìïàíèéàñûíà ùàçûðëàøûð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
ÉÀÏ ãàíóíà óéüóí îëàðàã äåêàáðûí 1-äÿí åòèáàðÿí,
éÿíè ñå÷êèëÿðÿ 23 ýöí ãàëìûø òÿáëèüàò-òÿøâèãàò êàìïàíèéàñûíà áàøëàéàúàã âÿ àðòûã áóíóíëà áàüëû òÿäáèðëÿð
ïëàíû ùàçûðëàíûð.
Àâðîïà Èòòèôàãû (ÀÈ) “Øÿðã Òÿðÿôäàøëûüû” Ïðîãðàìûíûí
Âÿòÿíäàø Úÿìèééÿòè Ôîðóìóíóí (ÂÚÔ) Ýöðúöñòàíûí
Áàòóìè øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëÿí 6-úû èëëèê òîïëàíòûñû þç èøèíè
áèð íå÷ÿ ýöí ÿââÿë áàøà âóðñà äà, áó òÿäáèð ÿòðàôûíäà
ÊÈÂ-äÿ ìöçàêèðÿëÿð ñÿíýèìÿê áèëìèð. Áó èøäÿ èñÿ äàùà
÷îõ ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí òÿñèðè àëòûíäà îëàí áÿçè ÊÈÂ-ëÿð,
åëÿúÿ äÿ, åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëàí àíòèìèëëè ãöââÿëÿð þíäÿ ýåäèðëÿð. Áåëÿëèêëÿ, ìÿñÿëÿéÿ òàì àéäûíëûã ýÿòèðèëñèí äåéÿ òÿêðàð áó ìþâçóéà ãàéûòìàüû ìÿãñÿäÿóéüóí áèëäèê. ßââÿëà îíäàí áàøëàéàã êè, Áàòóìè Ôîðóìóíà Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè 19 íÿôÿð ñÿñâåðìÿ
ùöãóãëó âÿ 7 äÿâÿò îëóíàí øÿõñ...
Áàõ ñÿh. 5
Ëÿíêÿðàíäà “ßíÿíÿâè
Èñëàì äÿéÿðëÿðè âÿ
ìöàñèðëèê” ìþâçóñóíäà
èêèýöíëöê ðåýèîíàë
êîíôðàíñ èøÿ áàøëàéûá
Íîéàáðûí 25-äÿ Ëÿíêÿðàí øÿùÿðèíäÿêè Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ Äèíè
Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò
Êîìèòÿñèíèí...
Èðàí âÿ Àçÿðáàéúàí ñòðàòåæè
òÿðÿôäàøà ÷åâðèëèðëÿð
Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíäà ñÿôÿðäÿ îëàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, Ãà÷ãûíëàðûí
âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè, Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Éàðäûì öçðÿ Ðåñïóáëèêà
Êîìèññèéàñûíûí ñÿäðè ßëè Ùÿñÿíîâ áó þëêÿíèí êîîïåðàñèéà, ÿìÿê âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè ßëè Ðÿáèè èëÿ ýþðöøöá.
ßëè Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, Èðàí çÿíýèí äþâëÿòäèð âÿ...
Áàõ ñÿh. 4
Åëäàð Èáðàùèìîâ: Àãðàð
áþëìÿ äþâëÿòèí èãòèñàäè
ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ
ùÿäÿôëÿðèíäÿí áèðèäèð âÿ
áó ñàùÿ ùÿìèøÿ äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿäèð
Áàõ ñÿh. 4
Áàõ ñÿh. 6
“Ñîí èëëÿðäÿ áàø âåðìèø
ãëîáàë ìàëèééÿ áþùðàíû
äöíéàíûí áèð ÷îõ þëêÿëÿðèíäÿ èãòèñàäèééàòûí...
Ýþðêÿìëè áÿñòÿêàð, ïåäàãîã
âÿ çÿðá àëÿòëÿðè èôà÷ûñû Ùÿñÿí
Ðçàéåâÿ ùÿñð îëóíìóø
éàðàäûúûëûã àõøàìû êå÷èðèëèá
“ÖÍÑ” Éàðàäûúûëûã Ñÿùíÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí Áÿñòÿêàðëàð Èòòèôàãûíûí òÿøÿááöñö èëÿ ýþðêÿìëè
áÿñòÿêàð, ïåäàãîã âÿ çÿðá àëÿòëÿðè èôà÷ûñû Ùÿñÿí Ðçàéåâÿ ùÿñð
îëóíìóø éàðàäûúûëûã àõøàìû êå÷èðèëèá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè...
Áàõ ñÿh. 3
“Áàêû-2015” èëê Àâðîïà
Îéóíëàðû úåéðàí âÿ íàðû ðÿñìè
ðÿìçëÿðè êèìè òÿãäèì åäèá
Íîéàáðûí 25-äÿ “Áàêû2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðû
úåéðàí âÿ íàðû èëê äÿôÿ êå÷èðèëÿúÿê èäìàí òÿäáèðèíèí
ðÿñìè ðÿìçëÿðè êèìè òÿãäèì
åäèá. “Áàêû-2015”-äÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè...
Áàõ ñÿh. 4
Áàõ ñÿh. 3
2
www.yeniazerbaycan.com
26 íîéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 215 (4374)
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áèðèíúè Àâðîïà
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ ÁÁÚ Ýëîáàë Íåwñ-óí áàø Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø îëóá
èúðà÷û äèðåêòîðóíó ãÿáóë åäèá
Ñòàäèîíóíóí ÿòðàô
ÿðàçèëÿðèíäÿ, ìÿðêÿçè êö÷ÿ âÿ ïðîñïåêòëÿðäÿ éîë âÿ íÿãëèééàò èíôðàñòðóêòóðóíóí, Áàéûë ãÿñÿáÿñèíäÿêè Ñó Èäìàíû
Ñàðàéûíûí ÿòðàôûíäà
ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí
àáàäëûã òÿäáèðëÿðè âÿ
ìöõòÿëèô èäìàí èíôðàñòðóêòóðóíóí éàðàäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðèí
ýåäèøè èëÿ äÿ òàíûø
îëóá.
Àçÿðáàéúàí Ïðå-
Íîéàáðûí 25-äÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
ýÿëÿí èë Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûãëà áàüëû ýþðöëÿí
àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã èøëÿðèíèí ýåäèøè
èëÿ òàíûø îëóá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûãëà áàüëû ýþðöëÿí àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã èøëÿðèíèí ýåäè-
Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí
25-äÿ ÁÁÚ Ýëîáàë Íåwñ-óí áàø èúðà÷û äèðåêòîðó Úèì Èãàíû ãÿáóë åäèá.
ÁÁÚ Ýëîáàë Íåwñ-óí áàø èúðà÷û
äèðåêòîðó Úèì Èãàí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
ãóðóìóí ôÿàëèééÿòè âÿ áåéíÿëõàëã
ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñèíäÿ ýþðäöéö èøëÿð
áàðÿäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ìÿëóìàò âåðèá. Î, Àçÿðáàéúàíûí òàðèõè,
ìÿäÿíè éöêñÿëèøè âÿ þëêÿìèçäÿ ýåäÿí èíêèøàô ïðîñåñëÿðè áàðÿäÿ äîëüóí
èíôîðìàñèéàíûí ýåíèø òàìàøà÷û àóäèòîðèéàñûíà ÷àòäûðûëìàñûíûí þíÿìèíè
âóðüóëàéûá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí ÿëäÿ åòäèéè èãòèñàäè óüóðëàð, ìöñòÿãèëëèêäÿí ñîíðà
ñöðÿòëè èãòèñàäè èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíÿ
íàèë îëóíìàñû, þëêÿìèçäÿ àçàäëûã
âÿ äåìîêðàòèéàíûí òÿìèí åäèëìÿñè
èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð, Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ ÿìÿêäàøëûüû, ðåñïóáëèêàìûçûí åíåðýåòè-
êà ñàùÿñèíäÿ ãàçàíäûüû íàèëèééÿòëÿð, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè áàðÿäÿ
äàíûøûá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí òàðèõè, ìÿäÿíèééÿòè, èíêèøàô ïðîñåñëÿðè áàðÿäÿ
îáéåêòèâ âÿ ãÿðÿçñèç èíôîðìàñèéàíûí ÷àòäûðûëìàñûíûí þíÿìèíè âóðüóëàéûá.
Ýþðöøäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
øè èëÿ òàíûø îëìàã ö÷öí ïàéòàõòûí áèð ñûðà ÿðàçèëÿðèíäÿ îëóá, èúðà åäèëÿí ëàéèùÿëÿðèí ýåäèøè âÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí éåíè-
äÿíãóðìà âÿ èíøààò èøëÿðè èëÿ ìàðàãëàíûá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Áàêû Îëèìïèéà
çèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ èøëÿðèí éöêñÿê êåéôèééÿòëÿ ýþðöëìÿñè èëÿ áàüëû ìöâàôèã òàïøûðûãëàðûíû âåðèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàêû Îêñôîðä
ìÿêòÿáèíèí éåíè áèíàñûíûí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
íèð, èíýèëèñ äèëè âÿ ùåñàá ôÿíëÿðèíäÿí
èëê áèëèêëÿðÿ éèéÿëÿíèðëÿð. Øàýèðäëÿð èíúÿñÿíÿòÿ äÿ õöñóñè ìàðàã ýþñòÿðèðëÿð.
Áó áàõûìäàí ìÿêòÿáäÿ áèð íå÷ÿ
“ÀÐÒ ñòóäèî” ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áóðàäà ìöõòÿëèô éàø ãðóïëàðûíäàí îëàí øàýèðäëÿð éàðàäûúûëûã ïîòåíñèàëûíû ùÿéàòà
êå÷èðÿ áèëèðëÿð. Òÿùñèë îúàüûíäà òåç-òåç
èíúÿñÿíÿò ñÿðýèëÿðè êå÷èðèëèð âÿ øàýèðäëÿðèí ÿë èøëÿðè íöìàéèø îëóíóð.
Íþâáÿòè, “Èáòèäàè ñèíèôëÿð” ìÿðùÿëÿñè èñÿ 6-10 éàøûíäà óøàãëàð ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëóá âÿ òÿäðèñ Êåìáðèú Áåéíÿëõàëã Ïðîãðàìû öçðÿ êå÷èðèëèð. Áó
Íîéàáðûí 25-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
Áàêû Îêñôîðä ìÿêòÿáèíèí éåíè áèíàñûíûí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá.
Çÿíýèí òÿáèè åùòèéàòëàðû èëÿ äöíéàíûí äèããÿòèíäÿ îëàí Àçÿðáàéúàí áó
ñÿðâÿòëÿðäÿí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ èíñàí êàïèòàëûíûí äàùà äà èíêèøàô
åòäèðèëìÿñèíè áàøëûúà àìèë ñå÷èá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿùñèëèí èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüû òÿñäèãëÿéèð êè, áó ìöùöì àìèë äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ ïðèíñèïëÿðèíè òÿøêèë åäèð. Ñîí
èëëÿðäÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí þëêÿäÿ
ìÿêòÿáëÿðèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû Ñÿðÿíúàì âÿ òàïøûðûãëàðûíà óéüóí îëàðàã
éöçëÿðëÿ ìÿêòÿá áèíàñû òèêèëèá âÿ éà òÿìèð îëóíóá. Ïðåçèäåíòèí Ñÿðÿíúàì âÿ
òàïøûðûãëàðûíà óéüóí îëàðàã öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíèí èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû èëÿ òÿìèíàòû ýöúëÿíäèðèëèá. Ùþêóìÿò óúãàð áþëýÿëÿðäÿ ìöÿëëèì ÷àòûøìàçëûüûíû àðàäàí ãàëäûðìàãëà áàüëû ìöâàôèã ïðîãðàì ãÿáóë åäèá.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó äà äþâëÿò
ñÿâèééÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áó ôÿàëèééÿò ïðîãðàìûíà ýöúëö äÿñòÿê âåðèá.
Ôîíäóí “Éåíèëÿøÿí Àçÿðáàéúàíà éåíè
ìÿêòÿá” âÿ “Òÿùñèëÿ äÿñòÿê” ëàéèùÿëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿ öçðÿ éöçëÿðëÿ îðòà
ìÿêòÿá áèíàñû òèêèëèá âÿ áó ïðîñåñ äàâàì åòäèðèëèð. Éöêñÿê øÿðàèòè, ìöàñèð
òÿëèì àâàäàíëûüû èëÿ äèããÿò ÷ÿêÿí áó
òÿùñèë îúàãëàðûíäàí áèðè äÿ Áàêû Îêñôîðä ìÿêòÿáèäèð. Ìÿêòÿáèí éåíè áèíàñûíäà òÿëèì-òÿäðèñèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
àïàðûëìàñû ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèò éàðàäûëûá. Áàêû Îêñôîðä ìÿêòÿáè 1998-úè èëäÿ
òÿñèñ îëóíóá. Ìÿêòÿáäÿ ùÿì ìèëëè,
ùÿì äÿ áåéíÿëõàëã òÿùñèë ñòàíäàðòëàðûíû þçöíäÿ ÿêñ åòäèðÿí ìöàñèð ïðîãðàì ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Ìÿêòÿáèí òÿñèñ÷èñè Ìåùðèáàí
Ìÿììÿäîâà ýþðöëÿí èøëÿðëÿ áàüëû
ìÿðùÿëÿíè áèòèðäèêäÿ èíýèëèñ äèëè, ðèéàçèééàò âÿ òÿáèÿò ôÿíëÿðè öçðÿ éåíèäÿí
“Úàìáðèäýå Úùåêïîèíò Ïðèìàðé” èìòàùàíëàðû âåðèðëÿð.
Øàýèðäëÿðèí ùÿðáè ùàçûðëûüûíûí âÿ
âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíóí éöêñÿëäèëìÿñè
ìÿãñÿäèëÿ ìÿêòÿáäÿ ùÿðáè ùàçûðëûã
ñèíôè äÿ éàðàäûëûá. Ìÿêòÿáäÿ éóõàðû ñèíèô øàýèðäëÿðè ö÷öí ìöõòÿëèô äÿðíÿêëÿð
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Øàýèðäëÿð áóðàäà
ãÿäèì åë ñÿíÿòëÿðèíèí äÿ ñèðëÿðèíè þéðÿíÿ áèëÿúÿêëÿð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ìÿëóìàò
âåðèëèá êè, ñîíóíúó ìÿðùÿëÿ îëàí “Òàì
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìÿëóìàò âåðèá
êè, òÿùñèë îúàüûíûí áèíàñû ÿí ìöàñèð
òÿëÿáëÿð ñÿâèééÿñèíäÿ èíøà îëóíóá. Àëòûìÿðòÿáÿëè áèíàíûí öìóìè ñàùÿñè 30
ìèí êâàäðàòìåòðäèð. Áàêû Îêñôîðä
ìÿêòÿáèíèí ùÿéÿòèíäÿ òÿùñèëèìèçèí èíêèøàôûíäà áþéöê õèäìÿòëÿðè îëàí
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àáèäÿñè óúàëäûëûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàêû Îêñôîðä ìÿêòÿáèíèí éåíè áèíàñûíûí ðÿìçè
à÷ûëûøûíû áèëäèðÿí ëåíòè êÿñèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Áàêû Îêñôîðä
ìÿêòÿáè èëÿ òàíûø îëóá.
Ìÿêòÿáèí áèðèíúè ìÿðòÿáÿñèíäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìóçåéè éàðàäûëûá. Ìóçåéäÿêè ôîòîñòåíäëÿð, ÿéàíè âÿñàèòëÿð
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè,
äþâëÿò÷èëèê ôÿàëèééÿòèíèí þéðÿíèëìÿñè
âÿ ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ ÷àòäûðûëìàñûíäà
ìöùöì ðîë îéíàéûð.
Áèëäèðèëèá êè, ìÿêòÿáäÿ òÿùñèë äþðä
ìÿðùÿëÿ öçðÿ êå÷èðèëèð. “Ìÿêòÿáÿ ùàçûðëûã” ìÿðùÿëÿñè 4-5 éàøûíäà óøàãëàð
ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Áó ìÿðùÿëÿäÿ
óøàãëàð Àçÿðáàéúàí ÿëèôáàñûíû þéðÿ-
òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè ö÷öí àêò çàëû
ãóðóëóá. Áèëäèðèëèá êè, ùàçûðäà ìÿêòÿáäÿ 550 øàýèðä òÿùñèë àëûð. Áóíëàðäàí 30
ôàèçè ÀÁØ, Àâñòðàëèéà, Áþéöê Áðèòàíèéà,
Ôÿëÿñòèí, Ùîëëàíäèéà, Èîðäàíèéà, Èòàëèéà, Êàíàäà, Ðóñèéà, Òàèëàíä, Òöðêèéÿ
âÿ áàøãà þëêÿëÿðäÿí îëàí øàýèðäëÿðäèð.
Ìÿêòÿáäÿ øàýèðäëÿðèí òÿëèì âÿ òÿðáèéÿñè èëÿ 100 ìöÿëëèì ìÿøüóë îëóð.
Îíëàðûí àðàñûíäà Áþéöê Áðèòàíèéà,
ÀÁØ, Êàíàäà, Êîëóìáèéà, Èñâå÷, Ðóìûíèéà, Ìàëàéçèéà, Úÿíóáè Àôðèêà
Ðåñïóáëèêàñû âÿ Íèýåðèéàäàí îëàí
ìöÿëëèìëÿð äÿ âàð.
ìÿðùÿëÿíè áèòèðäèêäÿ øàýèðäëÿð “Úàìáðèäýå Úùåêïîèíò Ïðèìàðé” èìòàùàíëàðûíû âåðèðëÿð. Ìÿêòÿáäÿ àøàüû éàø
ãðóïëàðû ö÷öí êèòàáõàíà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áöòöí ñèíèô îòàãëàðû, ôÿíí êàáèíåòëÿðè ÿí ìöàñèð òÿëÿáëÿð ñÿâèééÿñèíäÿ ãóðóëóá. Øàýèðäëÿðèí íÿçÿðè áèëèêëÿðèíè ëàáîðàòîðèéàëàðäà òÿòáèã åòìÿëÿðè
ö÷öí äÿ çÿðóðè àâàäàíëûã ãóðàøäûðûëûá.
Ö÷öíúö ìÿðùÿëÿ èñÿ “Îðòà ìÿêòÿá”äèð. Áó ìÿðùÿëÿäÿ 11-13 éàøûíäà
óøàãëàð òÿùñèë àëûðëàð. Øàýèðäëÿð áó
îðòà ìÿêòÿá” èñÿ 14-18 éàøûíäà óøàãëàð ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Áó ìÿðùÿëÿíè áèòèðäèêäÿ øàýèðäëÿð ìÿðêÿçëÿøäèðèëìèø èìòàùàíëàðû âåðÿðêÿí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí òàì îðòà òÿùñèë ùàããûíäà ñÿíÿäèíÿ ìàëèê îëóðëàð.
Ìÿêòÿáäÿ èíôîðìàòèêà êàáèíåòëÿðè,
ôÿíí ëàáîðàòîðèéàëàðû éàðàäûëûá. Ôèçèêà,
êèìéà âÿ áèîëîýèéà ëàáîðàòîðèéàëàðûíûí
ùàìûñû ìöàñèð òÿäðèñ âàñèòÿëÿðè èëÿ òÿìèí åäèëèá. Áó òÿùñèë îúàüûíäà ùÿð úöð
øÿðàèòè îëàí éåìÿêõàíà âÿ ìöõòÿëèô
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí ýÿíú íÿñëèí èíòåëëåêòóàë âÿ ìÿíÿâè èíêèøàôûíûí
òÿìèí åäèëìÿñè, âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíäà òÿðáèéÿ îëóíìàñû, îíëàðûí èííîâàòèâ
èäåéàëàðûíûí âÿ éàðàäûúû òÿøÿááöñëÿðèíèí ðåàëëàøäûðûëìàñû ùàããûíäà âåðäèéè
ñÿðÿíúàìëàðà ÿñàñÿí, ùÿì÷èíèí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí “Òÿùñèëÿ äÿñòÿê” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ 2010-úó èëèí íîéàáðûíäà Áàêû Îêñôîðä ìÿêòÿáèíèí Øÿìêèð ôèëèàëû
ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá. Ùàçûðäà îðàäà 220
øàýèðä òÿùñèë àëûð. Ôèëèàëäà Øÿìêèðëÿ éàíàøû, Ýÿíúÿ, Ýÿäÿáÿé, Òîâóç, Ãàçàõ
âÿ äèýÿð ÿòðàô ðàéîíëàðäàí ýÿëÿí øàýèðäëÿðÿ ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿùñèë
âåðèëèð. 2013-úö èëäÿ èñÿ ùÿð úöð øÿðàèòè
îëàí “Úàìïóñ” áèíàñû èíøà åäèëèá.
Áèëäèðèëèá êè, Áàêû Îêñôîðä ìÿêòÿáèíäÿ øàýèðä-ìöÿëëèì-âàëèäåéí èíòåðàêòèâ øÿáÿêÿñè éàðàäûëûá. Áó, âàëèäåéíëÿðÿ øàýèðäëÿðèí äàâàìèééÿòè,
ìöâÿôôÿãèééÿòè, äàâðàíûøû, åâ òàïøûðûãëàðû ùàãäà îïåðàòèâ-èíòåðàêòèâ ìÿëóìàò ÿëäÿ åòìÿéÿ èìêàí âåðèð. Ìÿêòÿáèí êèòàáõàíàñû òÿäðèñ ïëàíëàðûíäà íÿçÿðäÿ òóòóëìóø ôÿíëÿðÿ äàèð òÿäðèñ-èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðè èëÿ çÿíýèíëÿøäèðèëèá. Ìÿêòÿá ôÿàëèééÿòÿ áàøëàäûüû ýöíäÿí áèð ñûðà íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèá.
Òÿùñèëäÿêè óüóðëàðûíà âÿ éöêñÿê ñòàíäàðòëàðà ýþðÿ Áàêû Îêñôîðä ìÿêòÿáè
Êåìáðèú Áåéíÿëõàëã Èìòàùàíëàð Ìÿðêÿçè ñòàòóñóíó àëûá. Áó ñòàòóñà ýþðÿ
ìÿêòÿá “Úàìáðèäýå Úùåúêïîèíò”,
“ÈÝÚÑÅ” ïðîãðàìëàðûíûí òÿäðèñè, èìòàùàíëàðûí êå÷èðèëìÿñè âÿ Êåìáðèú Áåéíÿëõàëã Ñåðòèôèêàòûíû òÿãäèì åòìÿê ùöãóãóíó ãàçàíûá. 2006-úû èëäÿ èñÿ òÿùñèë îúàüû Àâðîïà êåéôèééÿò ìöêàôàòûíà
ëàéèã ýþðöëöá. Ùàçûðäà Áàêû Îêñôîðä
ìÿêòÿáè ìÿçóíëàðûíà “ÈÝÚÑÅ”, “ÀËÅÂÅË” ñåðòèôèêàòû âÿ Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Ñåðòèôèêàòûíû âåðèð.
Òÿùñèë îúàüûíûí ùÿéÿòèíäÿ àáàäëûã
âÿ ãóðóúóëóã èøëÿðè ýþðöëöá.
Áàêû Îêñôîðä ìÿêòÿáèíèí éåíè áèíàñûíûí èíøàñû áèð äàùà òÿñäèãëÿéèð êè,
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿòè ñàéÿñèíäÿ òÿùñèë èñëàùàòëàðû óüóðëà äàâàì åäèð. Áöòöí áóíëàð èëê
íþâáÿäÿ, øàýèðäëÿðèí åëìëÿðèí ñèðëÿðèíÿ äàùà äÿðèíäÿí éèéÿëÿíìÿëÿðè ö÷öí
ùÿðòÿðÿôëè èìêàíëàð à÷ûð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿùñèëèí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ àïàðûëìàñû ö÷öí
òàïøûðûã âÿ òþâñèéÿëÿðèíè âåðèá.
3
www.yeniazerbaycan.com
26 íîéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 215 (4374)
Ëîíäîíäà “Áó ýöí áóðàäà” àäëû ñÿðýèíèí à÷ûëûøû îëóá
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâà ñÿðýèíèí à÷ûëûøäà èøòèðàê åäèáëÿð
Íîéàáðûí 24-äÿ Ëîíäîíäà Òÿáèÿòèí
Ìöùàôèçÿñè öçðÿ Áåéíÿëõàëã Áèðëèéèí “Ãûðìûçû êèòàá”ûíûí 50 èëëèê éóáèëåéèíÿ ùÿñð
åäèëìèø “Áó ýöí áóðàäà” (“Ùåðå Òîäàé”)
àäëû ñÿðýèíèí à÷ûëûøû îëóá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí
ßëèéåâà, Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà
ßëèéåâà âÿ Àðçó ßëèéåâà ñÿðýèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèáëÿð.
À÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè
Ëåéëà ßëèéåâà äåéèá êè, áó ñÿðýè ùÿéàòû
òÿùëöêÿ àëòûíäà îëàí áöòöí ùåéâàí íþâëÿðèíèí ýþçÿëëèéèíè, îíëàðûí âàúèáëèéè âÿ ìöäàôèÿñèíèí þíÿìèíè âóðüóëàìàã ö÷öí
éàõøû áèð ôöðñÿòäèð.
Öìóìäöíéà Ïàðêëàð Êîíãðåñèíèí
òîïëàíòûñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí Àâñòðàëèéàéà ñÿôÿðèíè õàòûðëàäàí Ëåéëà ßëèéåâà
ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðèí òÿáèÿòè ãîðóìàñûíûí
âàúèáëèéèíè áèëäèðèá âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðäÿí
äàíûøûá.
Ëåéëà ßëèéåâà äåéèá: “Áèç Àçÿðáàéúàíäà ýÿíúëÿðè ÿòðàô ìöùèòèí ìöùàôèçÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ìààðèôëÿíäèðèðèê.
Àçÿðáàéúàí ãÿäèì ÿíÿíÿëÿðÿ âÿ çÿíýèí òàðèõÿ ìàëèê îëàí þëêÿäèð. Øÿðã èëÿ
Ãÿðáèí ãîâóøóüóíäà éåðëÿøÿí þëêÿìèçäÿ Øÿðãèí ìöäðèêëèéè, Ãÿðáèí òÿðÿããèñè âàð. Þòÿí ìöääÿòäÿ Àçÿðáàéúàí òàðèõè Èïÿê Éîëóíäà ÿñàñ ìÿðêÿçÿ ÷åâðèëèá. Àçÿðáàéúàíûí òîëåðàíòëûã,
äèàëîã âÿ éåíè ôèêèðëÿð þëêÿñèíÿ ÷åâðèëìÿñèíèí ìÿäÿíèééÿòèìèçèí èíêèøàôûíà
áþéöê òÿñèðè îëóá. Àâðîïà, Àñèéà âÿ
Îðòà Øÿðã àðàñûíäà íàäèð úîüðàôè
ìþâãåäÿ éåðëÿøìÿê ýþçÿë ëàíäøàôòëàð éàðàòìàãëà òÿêúÿ ìÿäÿíèééÿòèìèçÿ éîõ, ùÿì äÿ òÿáèÿòèìèçÿ òÿñèð åäèá.
Àçÿðáàéúàí ãàðëû äàüëàð, ýþëëÿð, ÷àéëàð, ñûõ ìåøÿëÿð, îâàëûãëàð âÿ ÷ÿìÿíëèêëÿð þëêÿñèäèð. Äöíéàäà ìþâúóä
îëàí îí áèð èãëèì ãóðøàüûíäàí äîããóçó Àçÿðáàéúàíäà âàð âÿ áó, ÷îõ
çÿíýèí áèîìöõòÿëèôëèê éàðàäûð. Áóíà
ýþðÿ ö÷ èë áóíäàí ÿââÿë áèç “ßòðàô
éèíÿ ùÿñð åäèëìèø òÿäáèðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷äèéèíè âóðüóëàéàí ãóðóìóí áàø
äèðåêòîðó õàíûì Úóëèà Ìàðòîí-Ëåôåâðå
áóýöíêö òÿäáèðèí îíóí ö÷öí äàùà ÿëàìÿòäàð îëäóüóíó âóðüóëàéûá. Áèëäèðèá êè,
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí
ßëèéåâàíûí âÿ äöíéàäà ìàðàãëû ëàéèùÿëÿðè èëÿ òàíûíàí ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéèíèí ðÿùáÿðè Ëåéëà ßëèéåâàíûí òÿäáèðäÿ èøòèðàêû
ñÿðýèíè äàùà äà ìàðàãëû åäèá. Áàø äèðåêòîð ÛÄÅÀ-íûí ëàéèùÿëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàòëû
îëäóüóíó äåéÿðÿê, áó ëàéèùÿëÿðèí äöíéàäà ýåäÿí åêîëîæè ìààðèôëÿíäèðìÿ èøëÿðèíÿ
òþùôÿ âåðäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Ðÿùáÿðëèê åòäèéè òÿøêèëàòûí þòÿí 50 èëäÿ óüóðëó éîë
êå÷äèéèíè âÿ áèð ÷îõ íàèëèééÿòëÿð ãàçàíäûüûíû äåéÿí Úóëèàí Ìàðòîí Ëåôåâðå áóíäàí ñîíðà äà ïëàíåòèí ôëîðà âÿ ôàóíàñûíûí
ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ìöùöì òÿäáèðëÿð ðåàëëàøäûðàúàãëàðûíû âóðüóëàéûá. “Áó
Òÿáèÿòèí Ìöùàôèçÿñè öçðÿ Áåéíÿëõàëã
Áèðëèéèí âÿ “Áàêó” æóðíàëûíûí äÿñòÿéè èëÿ
áàø òóòàí ñÿðýèéÿ áþéöê ìàðàã ýþñòÿðÿí
Ëîíäîí ñÿíÿòñåâÿðëÿðèíÿ ìöàñèð èíúÿñÿíÿòèí ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿðèíè òÿìñèë åäÿí
ÿñÿðëÿð òÿãäèì åäèëèá. Ñÿðýèäÿ ìöõòÿëèô
þëêÿëÿðèí ìöàñèð èíúÿñÿíÿò íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ éàíàøû, Àçÿðáàéúàí ðÿññàìëàðû äà
òÿìñèë îëóíóð. Ëåéëà ßëèéåâà, Àèäà Ìàùìóäîâà, Ôÿðèä Ðÿñóëîâ, Ðÿøàä ßëÿêáÿðîâ ñÿðýèéÿ ìàðàãëû êîìïîçèñèéàëàðû èëÿ
ãàòûëûáëàð. Áóíäàí ÿëàâÿ, ñÿðýèäÿ Úîðú
Êîíäî, Òåéñè Åìèí, Åíäè Âàðîë, Ãàâèí
Òóðê, Ïèòåð Áëåéê, Äóãëàñ Ãîðäîí, Ñòåôàíè Êâåéëå âÿ ìöàñèð èíúÿñÿíÿòèí äèýÿð òàíûíìûø íöìàéÿíäÿëÿðèíèí íÿñëè êÿñèëìÿêäÿ îëàí ôëîðà âÿ ôàóíà íþâëÿðèíè ÿêñ
åòäèðÿí ÿñÿðëÿðè íöìàéèø åòäèðèëèð.
Ñÿðýèíèí êå÷èðèëìÿñèíäÿ ìÿãñÿä
åêîñèñòåìèí âÿ îíóí ìöùàôèçÿñèíèí
ýöí áóðàäàéûã, ñàáàù äà áèð éåðäÿ
îëàã”, - äåéÿí áàø äèðåêòîð òÿøêèëàòûí ôÿàëèééÿòèíÿ ýþñòÿðäèêëÿðè äèããÿòÿ ýþðÿ áèð
äàùà ùàìûéà òÿøÿêêöð åäèá.
ÿùÿìèééÿòè áàðÿäÿ èúòèìàè ìààðèôëÿíäèðìÿ àïàðìàã âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ñîñèàë
ìÿñóëèééÿòè ýöúëÿíäèðìÿêäèð. Ñÿðýèíè çèéàðÿò åäÿíëÿð äÿ î ôèêèðäÿäèðëÿð êè, áóðàäà òÿãäèì îëóíàí ÿñÿðëÿðèí ùÿð áèðè þçëöéöíäÿ ìöàñèð äöíéàíûí áÿëàñûíà ÷åâðèëÿí ãëîáàë åêîëîæè òÿùëöêÿíèí éàðàòäûüû
ðèñêëÿðèí àçàëäûëìàñûíà õèäìÿò åäèð. Áó
èñòèãàìÿòäÿ Ëåéëà ßëèéåâàíûí ðÿùáÿðëèê
åòäèéè ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéèíèí ôÿàëèééÿòè
äÿ áþéöê ìàðàã äîüóðóð. Áèð ñûðà åêîëîæè ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè, î úöìëÿäÿí ôëîðà âÿ
ôàóíà íþâëÿðèíèí ãîðóíìàñû èëÿ áàüëû úèääè ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðÿí ÛÄÅÀ-íûí áó
ôÿàëèééÿòèíèí ñÿíÿòÿ äÿ òðàíñôåð åòìÿñè
ìöòÿõÿññèñëÿð òÿðÿôèíäÿí ìàðàãëà ãàðøûëàíûð.
Òÿáèÿòèí Ìöùàôèçÿñè öçðÿ Áåéíÿëõàëã Áèðëèéÿ 160 þëêÿäÿí 1200 ùþêóìÿò
âÿ ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòû äàõèëäèð. Áèðëèéèí “Ãûðìûçû êèòàá”û âÿùøè òÿáèÿòèí, åëÿúÿ
äÿ òÿùëöêÿ àëòûíäà îëàí íþâëÿðèí ãëîáàë
ìöùàôèçÿñè öçðÿ ÿí ÿùàòÿëè ìÿëóìàò
òîïëóñó ùåñàá åäèëèð.
Ñÿðýè äåêàáðûí 17-äÿê äàâàì åäÿúÿê.
Ìöùèòèí Ìöùàôèçÿñè íàìèíÿ Áåéíÿëõàëã Äèàëîã” Èúòèìàè Áèðëèéèíè - ÛÄÅÀíû éàðàòäûã. Ùÿëÿ ãÿò åäÿúÿéèìèç éîëóí ÿââÿëèíäÿ îëìàüûìûçà áàõìàéàðàã, áèç àðòûã áèð ÷îõ ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà
êå÷èðìèø âÿ ìöñáÿò íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ åòìèøèê. Áèçèì áÿçè ëàéèùÿëÿðèìèçÿ
Àçÿðáàéúàíäà éàøàéàí 3 ìèëéîí
ýÿíúè òÿìñèë åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ 3 ìèëéîí àüàúûí ÿêèëìÿñè, ÷þë úåéðàíûíûí
âÿùøè òÿáèÿòÿ áóðàõûëìàñû âÿ 8 ìèíäÿí àðòûã óøàüûí ÿòðàô ìöùèòè ãîðóìàã ö÷öí ìààðèôëÿíäèðèëìÿñè êèìè èøëÿð äàõèëäèð. Áèç, ùÿì÷èíèí òÿáèÿòèìèçèí ìÿøùóð “áåøëèéè”íè ìöÿééÿí åòìèøèê. Áó, ãîíóð àéû, áîç ãóðä, ãàðòàë, úåéðàí âÿ Ãàôãàç áÿáèðèäèð”.
Ëåéëà ßëèéåâà Àçÿðáàéúàíäà Ãàôãàç
áèîìöõòÿëèôëèéè ñàììèòèíèí êå÷èðèëäèéèíè,
þëêÿìèçèí Òÿáèÿòèí Ìöùàôèçÿñè öçðÿ Áåéíÿëõàëã Áèðëèéèí öçâö îëäóüóíó õàòûðëàäûá,
ùàçûðäà èñÿ Ãàôãàç áÿáèðèíè ìÿùâ îëìàã
òÿùëöêÿñèíäÿí ãóðòàðìàã âÿ òÿáèÿòÿ ãàéòàðûëìàñûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí Äöíéà
Âÿùøè Òÿáèÿòè Ìöùàôèçÿ Ôîíäó, Ïàíòåðà
òÿøêèëàòû âÿ áó ñàùÿäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
äèýÿð òÿøêèëàòëàðëà ñûõ èøëÿðèí àïàðûëäûüûíû
áèëäèðèá.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè ñÿðýèíèí ÿðñÿéÿ ýÿëìÿñèíäÿ
ÿìÿéè îëàíëàðà ìèííÿòäàðëûüûíû ÷àòäûðûá,
òÿáèÿòè ãîðóìàüûí âàúèáëèéèíè áèð äàùà
ãåéä åäèá.
Òÿáèÿòèí Ìöùàôèçÿñè öçðÿ Áåéíÿëõàëã
Áèðëèéèí “Ãûðìûçû êèòàá”ûíûí 50 èëëèê éóáèëå-
Ýþðêÿìëè áÿñòÿêàð, ïåäàãîã âÿ çÿðá àëÿòëÿðè èôà÷ûñû Ùÿñÿí
Ðçàéåâÿ ùÿñð îëóíìóø éàðàäûúûëûã àõøàìû êå÷èðèëèá
“ÖÍÑ” Éàðàäûúûëûã Ñÿùíÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí Áÿñòÿêàðëàð Èòòèôàãûíûí òÿøÿááöñö èëÿ
ýþðêÿìëè áÿñòÿêàð, ïåäàãîã âÿ çÿðá àëÿòëÿðè
èôà÷ûñû Ùÿñÿí Ðçàéåâÿ ùÿñð îëóíìóø éàðàäûúûëûã àõøàìû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, êîíñåðòäÿí ÿââÿë
æóðíàëèñòëÿðÿ ìöñàùèáÿ âåðÿí ýÿíú èñòåäàäëû
ìóñèãè÷è Àëëàùéàð Âÿçèðîâ Ùÿñÿí Ðçàéåâèí
ñîíóíúó òÿëÿáÿëÿðèíäÿí îëäóüóíó áèëäèðèá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, Ù.Ðçàéåâ ÷îõ ñàäÿ,
òÿìêèíëè, èíúÿ ãÿëáëè áèð èíñàí îëóá. Îíóí øÿðÿôëè þìöð âÿ ñÿíÿò éîëó áèçèì ö÷öí þðíÿêäèð.
Òÿäáèðè à÷àí Àçÿðáàéúàí Áÿñòÿêàðëàð
Èòòèôàãûíûí ñÿäðè, Õàëã àðòèñòè, ïðîôåññîð Ôèðÿíýèç ßëèçàäÿ Ùÿñÿí Ðçàéåâèí Àçÿðáàéúàí ìóñèãè ñÿíÿòèíÿ âåðäèéè äÿéÿðëè òþùôÿëÿðèíäÿí äàíûøûá. Î äåéèá: “Åëÿ èíñàíëàð
âàð êè, îíëàð þç òÿâàçþêàðëûãëàðû èëÿ ùÿìèøÿ ñå÷èëèðëÿð. Áóíà áàõìàéàðàã, îíëàðûí
ìóñèãè ùÿéàòûìûçäà áóðàõäûãëàðû èç áþéöê îëóð. Áèç îíëàðû òÿäðèúÿí òàíûéûá äÿðê
åäèðèê. Õàòèðÿ ýåúÿñèíÿ òîïëàøäûüûìûç Ùÿñÿí Ðçàéåâ äÿ áåëÿ èíñàíëàðäàíäûð”.
Ãåéä îëóíóá êè, Ùÿñÿí
Ðçàéåâ 1928-úè èëäÿ Áàêûäà
ìóñèãè÷è àèëÿñèíäÿ àíàäàí
îëóá. Îíóí àòàñû Ùöñåéí
Ðçàéåâ òåàòð ðåæèññîðó, àíàñû
ïàðëàã îïåðà ñÿíÿòêàðû,
Ìöñëöì Ìàãîìàéåâèí “Øàù
Èñìàéûë” îïåðàñûíäà ìÿøùóð
ßðÿáçÿíýè ïàðòèéàñûíûí èëê
èôà÷ûñû îëàí ÑÑÐÈ Õàëã àðòèñòè
Ùÿãèãÿò Ðçàéåâà èäè. Ùÿñÿí
Ðçàéåâèí ãàðäàøû èñÿ òàíûíìûø áÿñòÿêàð, ñêðèïêà÷û Õàëã
àðòèñòè, ïðîôåññîð Àçÿð Ðçàéåâäèð. Ìóñèãèéÿ ùÿìèøÿ áó
àèëÿäÿ áþéöê ìàðàã îëóá. Àèëÿíèí óøàãëàðû
äà ñÿùíÿéÿ ÷îõ êè÷èê éàøëàðûíäà ÷ûõûáëàð.
Ùÿñÿí Ðçàéåâ êè÷èê óøàã èêÿí “Ëåéëè âÿ
Ìÿúíóí” îïåðàñûíäà ìÿäðÿñÿ ñÿùíÿñèíäÿ
ðîë àëûá.
Âóðüóëàíûá êè, Ùÿñÿí Ðçàéåâèí ùÿéàòû
äîüðóäàí äà ôÿäàêàð áèð ìóñèãè÷èíèí ùÿéàòûäûð. Î, 1953-úö èëäÿ Öçåéèð Ùàúûáÿéëè àäûíà
Äþâëÿò Êîíñåðâàòîðèéàñûíû (èíäèêè Áàêû Ìóñèãè Àêàäåìèéàñûíû) áÿñòÿêàðëûã âÿ çÿðá àëÿòëÿðè èôà÷ûëûüû èõòèñàñëàðû öçðÿ áèòèðèá âÿ áóðàäà
ïåäàãîæè ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá. Îíóí ôàêöëòÿéÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâð áó òÿäðèñ îúàüûíûí
òàðèõèíäÿ ïàðëàã èëëÿðäÿíäèð. Ùÿñÿí Ðçàéåâ
Àçÿðáàéúàíäà ùÿëÿ ÷îõ àç òàíûíàí çÿðá
àëÿòëÿðèíè äèíëÿéèúèéÿ òàíûäûá. Ïàðëàã èôà÷û
îëàí Ùÿñÿí Ðçàéåâ åéíè çàìàíäà çÿðá àëÿòëÿðèíèí ðåïåðòóàðûíäà ãûòëûüû ùèññ åäÿðÿê ýþçÿë ÿñÿðëÿð éàðàäûá.
Îíóí áÿñòÿêàðëûã éàðàäûúûëûüû “Áàáÿê”
ñèìôîíèéàñû, “Óçàã ñàùèëëÿðäÿ” ñèìôîíèêïîåìàñû, òðóáà âÿ ñèìôîíèê îðêåñòð ö÷öí
êîíñåðò, “Úàùàðýàù” ðàïñîäèéàñû, åñòðàäàñèìôîíèê îðêåñòð ö÷öí ÿñÿðëÿð, ìóñèãèëè êîìåäèéà, ùÿì÷èíèí äðàì òàìàøàëàðûíà áÿñòÿëÿíÿí ìóñèãèëÿð äÿ äàõèë îëìàãëà, äåìÿê
îëàð êè, áöòöí æàíðëàðû ÿùàòÿ åäèð. ßí ìÿøùóð
ÿñÿðè èñÿ áó ýöí äÿ ñåâèëÿ-ñåâèëÿ äèíëÿíèëÿí
“×àùàðýàù”äûð.
Ùÿñÿí Ðçàéåâ 2000-úè èëäÿ áèçè òÿðê åòñÿ
äÿ, õàòèðÿñè ãÿëáèìèçäÿ ÿáÿäè éàøàéàúàãäûð.
Áó ýöí îíóí èøèíè òÿëÿáÿëÿðè äàâàì åòäèðèðëÿð.
Õàòèðÿ ýåúÿñèíäÿ Ùÿñÿí Ðçàéåâèí çÿðá
àëÿòëÿðè öçðÿ òÿëÿáÿñè, âèðòóîç èôà÷û, ×èêàãîäà
òÿúðöáÿ êå÷ìèø Àëëàùéàð Âÿçèðîâ äà èøòèðàê
åäèá. Ãåéä åäÿê êè, ýÿíú ìóñèãè÷è Àìåðèêàäà òÿùñèëèíè äàâàì åòäèðèá âÿ ÀÁØ-äà Àü Åâäÿ Ëàóðà âÿ Úîðú Áóøóí ãàðøûñûíäà ÷ûõûø
åäèá.
Àëëàùéàð Âÿçèðîâóí èôàñûíäà Ùÿñÿí Ðçàéåâèí ÿñÿðëÿðè èëÿ éàíàøû, îíóí ìöÿëëèìèíÿ
ùÿñð åòäèéè ìóñèãè äÿ àëãûøëàðëà ãàðøûëàíûá.
Ñîíäà ÷ûõûø åäÿí Ì.Â.Ëîìîíîñîâ àäûíà
Ìîñêâà Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí Áàêû ôèëèàëûíûí
ðåêòîðó, Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ìöõáèð öçâö, ôèëîëîýèéà åëìëÿðè äîêòîðó,
ïðîôåññîð Íÿðýèç Ïàøàéåâà áèëäèðèá êè, áó ÷ûõûø ÿñëèíäÿ ïëàíëàøäûðûëìàìûøäû.
Î äåéèá: “Ìÿñÿëÿ áóðàñûíäàäûð êè, Ùÿñÿí Ðçàéåâèí îüëó, ñèçèí éàõøû òàíûäûüûíûç Àòÿø Ðçàéåâ òåàòðûìûç ôÿàëèééÿòÿ áàøëàäûüû âàõòäàí áèçèìëÿ áèðýÿ òÿìÿííàñûç,
ùå÷ áèð ìöêàôàò, ùå÷ íÿ òÿëÿá åòìÿäÿí ÷àëûøûð. Ñàäÿúÿ
èøëÿìÿê èñòÿäèéèíÿ ýþðÿ ÷àëûøûð. Ùÿñÿí Ðçàéåâ éàøàñàéäû, áó ýöí áèç îíóí 85 éàøûíû ãåéä åäÿúÿêäèê. Ëàêèí
áåëÿ èíñàíëàðûí þìðö ôèçèêè
ìåéàðëà þë÷öëìöð. Ìóñèãèñè
éàøàéûðñà, î äà éàøàéàúàã.
Øàýèðäè éàøàéûðñà, î äà éàøàéàúàã. Îüëó éàøàéûðñà,
äåìÿëè, ùÿð øåé äàâàì åäÿúÿê”.
Äàùà ñîíðà áÿñòÿêàðûí îüëó Àòÿø Ðçàéåâ òÿäáèðèí òÿøêèëèíäÿ ÿìÿéè îëàí ùÿð êÿñÿ äÿðèí ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
“Áàêû-2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðû úåéðàí
âÿ íàðû ðÿñìè ðÿìçëÿðè êèìè òÿãäèì åäèá
ãîðóíàí ùåéâàí íþâëÿðèíäÿí áèðè
îëàí úåéðàí þëêÿäÿ òÿáèè ýþçÿëëèéèí, çÿðèôëèéèí âÿ ñàôëûüûí ðÿìçèäèð.
Àçÿðáàéúàí ôîëêëîðóíäà áèðëèéè
òÿðÿííöì åäÿí íàð ðÿíýàðÿíý
“Áàêû-2015” áðåíäèíäÿ ÿêñ îëóíàðàã àðòûã øÿùÿðèìèçäÿ ýåíèø íöìàéèø åòäèðèëèá.
Íîéàáðûí 25-äÿ “Áàêû-2015” èëê
Àâðîïà Îéóíëàðû úåéðàí âÿ íàðû èëê
äÿôÿ êå÷èðèëÿúÿê èäìàí òÿäáèðèíèí
ðÿñìè ðÿìçëÿðè êèìè òÿãäèì åäèá.
“Áàêû-2015”-äÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, úåéðàí âÿ íàð Àçÿðáàéúàíûí ãöðóðëó òàðèõèíè âÿ öìèäâåðèúè ýÿëÿúÿéèíè òÿúÿññöì åòäèðèð.
Úåéðàí âÿ íàð “Áàêû-2015”èí òÿáëèüèíäÿ áðåíä êèìè ÷ûõûø åäÿðÿê
áöòöí äöíéàäà áèðèíúè Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí ðÿìçèíÿ ÷åâðèëÿúÿê.
Àçÿðáàéúàíûí ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè, “Áàêû-2015”èí áàø èúðà÷û äèðåêòîðó Àçàä Ðÿùèìîâ äåéèá: “Áöòöí äöíéàéà úåéðàíû âÿ
íàðû òÿãäèì åòìÿéÿ îëäóãúà øàäûã. Öìèäâàðûã êè, îíëàð áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ùÿéÿúàíûíû
ÿêñ åòäèðÿ áèëÿúÿêëÿð. Úåéðàí âÿ
íàð “Áàêû-2015”èí ðÿìçëÿðè êèìè
Àçÿðáàéúàíäà éåíè íÿñèë èäìàí
àçàðêåøëÿðèíè ðóùëàíäûðàúàã, ùÿéÿúàíëàíäûðàúàã âÿ ÿéëÿíäèðÿúÿê. Îíëàð ãàðøûäàí ýÿëÿí àéëàð
ÿðçèíäÿ øÿùÿðèìèçäÿ âÿ þëêÿ
ÿðàçèñèíäÿ ñîí äÿðÿúÿ àéäûí øÿêèëäÿ ýþðöíÿúÿêëÿð”.
Ãîíàãëàðà Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí èðñèíÿ íÿçÿð ñàëìàüû òÿêëèô
åäÿúÿê úåéðàí Îéóíëàðûí ìÿäÿíèééÿò åë÷èñè îëàúàã. Úåéðàí Ãàôãàç äàüëàðûíäàí òóòìóø Õÿçÿð äÿíèçèíèí ñàùèëëÿðèíÿäÿê ãîíàãëàðà
þëêÿ áîéó áÿëÿä÷èëèê åäÿúÿê âÿ îíëàðà Àçÿðáàéúàíûí ýþçÿëëèêëÿðèíè
íöìàéèø åòäèðÿúÿê. Àçÿðáàéúàíäà
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðû
ßìÿëèééàò Êîìèòÿñèíèí ÿìÿëèééàòëàð öçðÿ áàø äèðåêòîðó Ñàéìîí Êëåã
äåéèá: “Áèçèì ðÿìçëÿð èëê Àâðîïà
Îéóíëàðû ö÷öí ÷îõ ÿùÿìèééÿòëèäèð. Úåéðàí Îéóíëàðûí âÿ Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí èðñèíèí çÿðèô ìÿäÿíèééÿò åë÷èñè îëàúàã. Íàð
Îéóíëàðûí åíåðæèñèíè, ùÿéÿúàíûíû
âÿ ÿéëÿíúÿñèíè òÿìñèë åäèð âÿ êå÷èðèëÿí éàðûøëàðäà èøòèðàê åäÿúÿê”.
ßìÿëèééàò Êîìèòÿñèíèí êîììåðñèéà øþáÿñèíèí äèðåêòîðó ×àðëè Âèúåðàòíà èñÿ ðÿìçëÿð áàðÿäÿ
ôèêðèíè áþëöøÿðÿê áèëäèðèá: “Áèç Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ÿéëÿíúÿëè âÿ
ðÿíýàðÿíý îëìàñûíû èñòÿéèðèê.
Öìèä åäèðèê êè, úåéðàí âÿ íàð
áöòöí Àçÿðáàéúàíäà ìÿøùóðëàøàúàã. Áèç “Áàêû-2015”äÿ Àâðîïàíûí ìÿøùóð èäìàí÷ûëàðûíà
åâ ñàùèáëèéè åòìÿéÿ ùàçûðëàøûðûã. Ðÿìçëÿð èëëöñòðàñèéà êèìè
éàðàäûëûá, àììà òåçëèêëÿ àíèìàñèéàëû âÿ ðåàë ýþðöíöø ãàçàíàðàã Àâðîïà Îéóíëàðûíûí òÿáëèüèíèí áèð ùèññÿñè îëàúàãëàð”.
4
www.yeniazerbaycan.com
26 íîéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 215 (4374)
Èðàí âÿ Àçÿðáàéúàí ñòðàòåæè
òÿðÿôäàøà ÷åâðèëèðëÿð
Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíäà ñÿôÿðäÿ îëàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, Ãà÷ãûíëàðûí
âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè, Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Éàðäûì öçðÿ Ðåñïóáëèêà Êîìèññèéàñûíûí ñÿäðè ßëè
Ùÿñÿíîâ áó þëêÿíèí êîîïåðàñèéà,
ÿìÿê âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè ßëè Ðÿáèè
èëÿ ýþðöøöá.
ßëè Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, Èðàí çÿíýèí äþâëÿòäèð âÿ ãÿäèì äþâëÿò÷èëèê òàðèõèíÿ ìàëèêäèð. Èðàíûí ýöúëö îëìàñû
îíà äîñò Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí äÿ
õåéðèíÿäèð. Ðÿñìè Áàêû ùåñàá åäèð
êè, Àçÿðáàéúàíûí äà ãöäðÿòëè äþâëÿòÿ
÷åâðèëìÿñè Èðàíûí ìàðàãëàðûíà óéüóíäóð.
Þëêÿìèçèí èãòèñàäè èíêèøàôû ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðÿí Áàø íàçèðèí
ìöàâèíè äåéèá êè, àðòûã Àçÿðáàéúàí
äöíéàäà ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí äþâëÿòëÿð ñûðàñûíà ÷ûõûá. Ñîí 5 èëäÿ Àçÿðáàéúàí ñÿíàéå âÿ èñòåùñàë ïîòåíñèàëûíà ýþðÿ äöíéàäà èëê éåðëÿðäÿí
áèðèíè òóòóð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòèí íÿòèúÿñèäèð êè, þëêÿäÿ èíôëéàñèéà
úÿìè 2 ôàèç òÿøêèë åäèð. Þòÿí 10 èë ÿðçèíäÿ 1 ìèëéîí 200 ìèí éåíè èø éåðè
à÷ûëûá. Öìóìè äàõèëè ìÿùñóë èñòåùñàëû úàðè èëèí éåêóíóíà ýþðÿ 76 ìèëéàðä
äîëëàð, îíóí àäàìáàøûíà äöøÿí ùèññÿñè èñÿ 8 ìèí äîëëàð òÿøêèë åäèá. Îðòà àéëûã ÿìÿê ùàããû 580 äîëëàðà, îðòà àéëûã ïåíñèéà èñÿ 224 äîëëàðà ÷àòûá. Ýÿëÿí èë áöäúÿ ýÿëèðëÿðèíèí 28
ìèëéàðä äîëëàð, õÿðúëÿðèíèí èñÿ 33 ìèëéàðä äîëëàð îëàúàüû ïðîãíîçëàøäûðûëûð.
Èðàí-Àçÿðáàéúàí ÿëàãÿëÿðèíäÿí
äàíûøàí ßëè Ùÿñÿíîâ ãåéä åäèá êè,
áó ÿëàãÿëÿðèí ÿñàñûíû Àçÿðáàéúàí
õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð
ßëèéåâ 1970-úè èëëÿðäÿ ãîéóá âÿ
1990-úû èëëÿðäÿ äàâàì åòäèðèá.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè ýþðöøäÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíäÿí äÿ áÿùñ åäèá.
Áèëäèðèá êè, Åðìÿíèñòàí êÿíàð ãöââÿëÿðèí äÿñòÿéè èëÿ Äàüëûã Ãàðàáàüû âÿ
îíóí ÿòðàôûíäàêû 7 ðàéîíó èøüàë
åäèá. Áó èøüàëûí íÿòèúÿñèíäÿ 1 ìèëéîíäàí àðòûã àçÿðáàéúàíëû þç äîüìà
òîðïàüûíäà ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí êèìè éàøàìàüà ìÿùêóì åäèëèá.
ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñû Àçÿðáàéúàíûí èøüàë åäèëìèø ÿðàçèëÿðèíèí áîøàëäûëìàñû ùàããûíäà 4 ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèá. Ëàêèí Åðìÿíèñòàí áó ãÿòíàìÿëÿðèí øÿðòëÿðèíè éåðèíÿ éåòèðìèð.
Åðìÿíèñòàí Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíû
èøüàë åòìÿêëÿ ùå÷ íÿ ãàçàíìàéûá.
Áó äþâëÿò èãòèñàäè úÿùÿòäÿí òÿíÿççöëÿ óüðàéûá. Þòÿí èë 120 ìèí àäàì
àúëûã âÿ ñÿôàëÿòäÿí áåçÿðÿê Åðìÿíèñòàíû áèðäÿôÿëèê òÿðê åäèá. Ðÿñìè
Éåðåâàí éöðöòäöéö èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíèí íÿòèúÿñèíäÿ áþëýÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áöòöí áåéíÿëõàëã ÿùÿìèééÿòëè
èãòèñàäè ëàéèùÿëÿðäÿí êÿíàðäà ãàëûá.
Ùàëáóêè Åðìÿíèñòàí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíäÿí ÿë ÷ÿêñÿ èäè, áó ëàéèùÿëÿðÿ
ãîøóëàðàã èãòèñàäè èíêèøàôà ãÿäÿì
ãîéà áèëÿðäè.
ßëè Ùÿñÿíîâ âóðüóëàéûá êè, áó
ýöí äöíéàäà ÿäàëÿòñèçëèê ùþêì ñöðöð. ÁÌÒ-íèí Ëèâèéàéà ãàðøû ãÿáóë
åòäèéè ãÿòíàìÿ 2 ñààò ÿðçèíäÿ éåðè-
íÿ éåòèðèëäè. Ëàêèí Åðìÿíèñòàíà
ãàðøû ãÿáóë îëóíàí ãÿòíàìÿëÿð
êàüûç öçÿðèíäÿ ãàëûð. Èíñàí ùöãóãëàðûíäàí ÷îõ äàíûøûëûð. Èíñàí
ùöãóãëàðûíäàí äàíûøàíëàð áÿçè
þëêÿëÿðäÿ áàø âåðÿí ãÿòëëÿðÿ ýþç
éóìóðëàð. Áó þëêÿëÿðäÿ ùÿð ýöí
éöçëÿðëÿ àäàì þëäöðöëöð.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè äèããÿòÿ
÷àòäûðûá êè, Èðàí ùÿìèøÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ îáéåêòèâ
éàíàøûá, þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéöíö òàíûéûá, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí òÿäáèðëÿðèíäÿ ìþâãåéèìèçè äÿñòÿêëÿéèá. Àçÿðáàéúàí þç
òîðïàãëàðûíûí èòêèñè èëÿ ùå÷ çàìàí áàðûøìàéàúàã. ßýÿð Åðìÿíèñòàí ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãåéèíäÿí ÿë ÷ÿêìÿçñÿ, Àçÿðáàéúàí þç òîðïàãëàðûíû èñòÿíèëÿí éîëëà
àçàä åòìÿéÿ ãàäèðäèð.
Èðàí Ïðåçèäåíòè Ùÿñÿí Ðóùàíèíèí
áó éàõûíëàðäà Àçÿðáàéúàíà åòäèéè
ñÿôÿðÿ òîõóíàí Áàø íàçèðèí ìöàâèíè
áó ñÿôÿðèí ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèìèçèí èíêèøàôûíäà õöñóñè ðîë îéíàéàúàüûíû âóðüóëàéûá. Ãåéä îëóíóá
êè, òèúàðÿò, ñÿùèééÿ, òÿùñèë, ñîñèàë ìöäàôèÿ, ùóìàíèòàð ìÿñÿëÿëÿðäÿ ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà äà
èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíÿ åùòèéàú âàð.
ßëè Ùÿñÿíîâ ßëè Ðÿáèèíè Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðÿ äÿâÿò åäèá.
Èðàíûí êîîïåðàñèéà, ÿìÿê âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè ßëè Ðÿáèè ñþùáÿòèíÿ
“Áèç áèð-áèðèìèçÿ äàéàüûã” ñþçëÿðè èëÿ
áàøëàéàðàã èêè äÿôÿ Àçÿðáàéúàíäà
îëìàñûíû, õàëãûìûçûí Óëó þíäÿðè Ùåéäÿð ßëèéåâ èëÿ ýþðöøöíö õàòûðëàéûá.
Íàçèð äåéèá: “Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôû áèçè ÷îõ ñåâèíäèðèð. Ùÿð èêè äþâëÿò
èíêèøàô åòäèêúÿ ñòðàòåæè òÿðÿôäàøà
÷åâðèëèð”.
Èðàí èëÿ Àçÿðáàéúàíûí ùÿññàñ ðåýèîíäà éåðëÿøäèêëÿðèíÿ ýþðÿ ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíè çÿðóðè ùåñàá åäÿí ßëè Ðÿáèè ñÿùèééÿ, ñîñèàë
ñûüîðòà, òèúàðÿò, íàðêîòèê ìàääÿëÿðèí
ãà÷àãìàë÷ûëûüûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû ñàùÿëÿðèíäÿ äàùà ÿùàòÿëè ÿìÿêäàøëûüûí âàúèáëèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ñþùáÿò çàìàíû ãàðøûëûãëû ìàðàã
äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà
äà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàíûí Èðàíäàêû
ñÿôèðè Úàâàíøèð Àõóíäîâ âÿ Íàçèðëÿð
Êàáèíåòèíèí øþáÿ ìöäèðè Ãóðáàí Ñàäûãîâ äà èøòèðàê åäèáëÿð.
Åëäàð Èáðàùèìîâ: Àãðàð áþëìÿ äþâëÿòèí èãòèñàäè ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ
ùÿäÿôëÿðèíäÿí áèðèäèð âÿ áó ñàùÿ ùÿìèøÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð
“Ñîí èëëÿðäÿ áàø âåðìèø ãëîáàë ìàëèééÿ áþùðàíû äöíéàíûí áèð ÷îõ þëêÿëÿðèíäÿ èãòèñàäèééàòûí õåéëè ýåðèëÿìÿñèíÿ
ñÿáÿá îëñà äà, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè
óüóðëó èãòèñàäè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿìèçäÿ èãòèñàäèééàòûí äèíàìèê èíêèøàôû ùÿð èë îëäóüó êèìè 2014-úö èëäÿ äÿ òÿìèí åäèëèá. Áó èñÿ 2015-úè èëäÿ áöäúÿ
õÿðúëÿðèíèí âÿ ýÿëèðëÿðèíèí àðòûìûíà
ÿñàñëû çÿìèí éàðàäûá. Áöäúÿ ëàéèùÿñèíäÿ äèããÿòè úÿëá åäÿí ìÿãàìëàðäàí
áèðè äÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôû
èëÿ áàüëûäûð”. Áó ôèêèðëÿðè éàï.îðý.àç ñàéòûíà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ)
Èãòèñàäè ìÿñÿëÿëÿð êîìèññèéàñûíûí ñÿäðè,
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Àãðàð ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Åëäàð Èáðàùèìîâ äåéèá.
Å.Èáðàùèìîâ áèëäèðèá êè, èëäÿí-èëÿ äþâëÿò áöäúÿñèíèí íåôò àìèëèíäÿí àñûëûëûüû
àçàëûð âÿ 2015-úè èëäÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäàí ýÿëèðëÿðèí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ ïàéû
34,7 ôàèç ïðîãíîçëàøäûðûëûð êè, áó äà
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Ëÿíêÿðàíäà âÿòÿíäàøëàðû ãÿáóë åäèá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûã âÿ
òþâñèéÿëÿðèíÿ ÿñàñÿí ìÿðêÿçè èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè áþëýÿëÿðäÿ âÿòÿíäàøëàðûí ãÿáóëóíó êå÷èðèð, îíëà-
Íîéàáðûí 25-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè,
Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí
Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
ßëè Ùÿñÿíîâ Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí áàø
äèðåêòîðó Ìèðÿùìÿä Ìóñÿâè èëÿ ýþðöøöá.
Ðÿùáÿðëèê åòäèéè òÿøêèëàòûí ôÿàëèééÿòè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðÿí Ìèðÿùìÿä Ìóñÿâè äåéèá êè, Èðàíûí Ãûçûë
Àéïàðà Úÿìèééÿòè, ùÿì÷èíèí Àñèéà,
Àôðèêà âÿ Ëàòûí Àìåðèêàñû þëêÿëÿðèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð âÿ áó ôÿàëèééÿò
áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Àçÿðáàéúàí
èëÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí îëäóüóíó áèëäèðÿí áàø äèðåêòîð 1990-úû èëëÿðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ 14 àé ÿðçèíäÿ
Àçÿðáàéúàíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèêëÿðèíè õàòûðëàéûá.
Áèëäèðèëèá êè, Úÿìèééÿòèí òèááè ëÿâàçèìàò âÿ äÿðìàí ïðåïàðàòëàðû èñòåùñàë åäÿí çàâîäëàðû èëÿ éàíàøû, 32
òÿùñèë ìöÿññèñÿñè äÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Ùÿìèí çàâîäëàðäà èñòåùñàë îëóíàí ìÿùñóëëàð ùÿì ñàòûøà ÷ûõàðûëûð,
ùÿì äÿ éàðäûì êèìè èñòèôàäÿ îëóíóð.
Àçÿðáàéúàí âÿ Èðàí õàëãëàðûíûí òàðèõè éàõûíëûüûíäàí äàíûøàí Ìèðÿùìÿä
Ìóñÿâè Àçÿðáàéúàíûí Ãûçûë Àéïàðà
Úÿìèééÿòè èëÿ ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè ãåéä åäèá âÿ öìèäâàð îëäóüóíó áèëäèðèá êè, Áàø íàçèðèí ìöàâèíè
ßëè Ùÿñÿíîâóí Èðàíà ñÿôÿðè áó ìÿñÿëÿíèí ùÿëëèíÿ êþìÿê åäÿúÿê.
ßòðàôëû ìÿëóìàòà ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðÿí ßëè Ùÿñÿíîâ äåéèá êè, òàðèõÿí ùå÷ áèð õàëãûí òîðïàüûíäà ýþçöìöç îëìàéûá, ÿêñèíÿ ùÿìèøÿ áèç
õàðèúè ìöäàõèëÿëÿðäÿí ÿçèééÿò ÷ÿêìèøèê. Åðìÿíè äþâëÿòè äÿ òàðèõè Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäà éàðàäûëûá. Þëêÿìèç ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ
äÿðèí áþùðàíëà ãàðøûëàøìûøäû. Åðìÿíèñòàíûí ùÿðáè òÿúàâöçö íÿòèúÿñèíäÿ
20 ôàèç ÿðàçèìèç èøüàë îëóíäó. Áó ñÿáÿáäÿí 1 ìèëéîíäàí àðòûã àçÿðáàéúàíëû ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøäö. Ùÿìèí àüûð èëëÿðäÿ
èëê îëàðàã Èðàíûí Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòè Àçÿðáàéúàíà ùóìàíèòàð éàðäûì
ÿëèíè óçàäàðàã Áèëÿñóâàð, Ñààòëû âÿ
ðûí ìöõòÿëèô ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ìöðàúèÿòëÿðèíèí, ÿðèçÿ âÿ øèêàéÿòëÿðèíèí ùÿëë îëóíìàñû ö÷öí ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ýþðöðëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Äèíè Ãóðóì-
ëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû íîéàáðûí 25-äÿ Ëÿíêÿðàí
øÿùÿðèíäÿêè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ
Àñòàðà, Ëÿíêÿðàí, Ëåðèê, Ìàñàëëû, Éàðäûìëû, Áèëÿñóâàð âÿ Úÿáðàéûë ðàéîíëàðûíäàí
îëàí 40-à éàõûí âÿòÿíäàøû ãÿáóë åäèá.
Ìöðàúèÿòëÿð ÿñàñÿí äèíè èúìàëàðûí ãåéäèééàòû, ìÿñúèäëÿðèí òÿìèðè âÿ òÿìèíàòû, Áàêû
Èñëàì Óíèâåðñèòåòèíèí Ëÿíêÿðàí ôèëèàëûíûí
ôÿàëèééÿòèíèí áÿðïàñû, äèíè èúìàëàðûí éàðàäûëìàñû, îíëàðûí äþâëÿò ãåéäèééàòûíà àëûíìàñû âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû îëóá.
Êîìèòÿ ñÿäðè Ì.Ãóðáàíëû ùÿð áèð âÿòÿíäàøûí ìöðàúèÿòèíèí äèããÿòëÿ àðàøäûðûëìàñû âÿ ãàëäûðûëàí ìÿñÿëÿëÿðèí ãàíóíâåðèúèëèéèí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí ùÿëëè áàðÿäÿ
ìöâàôèã òàïøûðûãëàð âåðèá.
Ãÿáóë çàìàíû ìöðàúèÿòëÿðèí áèð ãèñìè éåðèíäÿúÿ ùÿëëèíè òàïûá.
Êîìèòÿíèí ñÿëàùèééÿòëÿðèíÿ àèä îëìàéàí ìöðàúèÿòëÿð èñÿ àèäèééÿòè ãóðóìëàðà
÷àòäûðûëìàã ö÷öí ãåéäèééàòà àëûíàðàã
íÿçàðÿòÿ ýþòöðöëöá.
Áþéöê Áðèòàíèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû
ñÿôèðè Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ îëóá
Áþéöê Áðèòàíèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Èðôàí Ñèääèã Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ (ÁÄÓ) îëóá.
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí ìÿòáóàò âÿ èíôîðìàñèéà øþáÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ ÁÄÓ-íóí ðåêòîðó, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, àêàäåìèê Àáåë Ìÿùÿððÿìîâ
ðÿùáÿðëèê åòäèéè òÿùñèë ìöÿññèñÿñè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Ðåêòîð åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí èëÿ Áþéöê Áðèòàíèéà àðàñûíäàêû åëì, òÿùñèë ÿëàãÿëÿðèíèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá.
Ñîíðà åëì, òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôû
öçðÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð òÿøêèëàòëàðëà
ÿìÿêäàøëûüû äàâàì åòäèðìÿêäÿ ìàðàãëûäûð
Ñàáèðàáàä ðàéîíëàðûíäà 7
÷àäûð äöøÿðýÿñè ãóðäó âÿ
50 ìèí íÿôÿðÿäÿê ìÿúáóðè êþ÷êöí ìöâÿããÿòè îëàðàã áó äöøÿðýÿëÿðäÿ ìÿñêóíëàøäû. Ùÿìèí ÷ÿòèí
âàõòëàðäà Àçÿðáàéúàíûí
èãòèñàäè èìêàíëàðû ÷îõ
àøàüû ñÿâèééÿäÿ èäè. Ëàêèí Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1993-úö èëäÿ
õàëãûí òÿëÿáè èëÿ éåíèäÿí
ùàêèìèééÿòÿ ãàéûòìàñû
âÿçèééÿòè ÿñàñëû øÿêèëäÿ
äÿéèøäè. Àçÿðáàéúàíäà
èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê éàðàäûëäû âÿ þëêÿìèç èíêèøàô
éîëóíà ãÿäÿì ãîéäó. Óëó
þíäÿðèí ñèéàñè êóðñóíó
óüóðëà äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíû äàùà äà
èðÿëèéÿ àïàðàðàã þëêÿíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíû òÿìèí åòäè. Ùàçûðäà
Àçÿðáàéúàíûí áþéöê ìàëèééÿ èìêàíëàðû âàð. ÁÌÒ-íèí ùåñàáàòëàðûíäà
Àçÿðáàéúàí äöíéàäà ÿí äèíàìèê èíêèøàô åäÿí þëêÿ êèìè ýþñòÿðèëèá. Ëàêèí áó, î äåìÿê äåéèë êè, áèç áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûã åòìÿéÿúÿéèê. ßêñèíÿ, áó
ÿìÿêäàøëûüûí äàâàì åòäèðèëìÿñè òÿðÿôëÿð ö÷öí ÷îõ ôàéäàëû îëàðäû.
Èðàí-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ òîõóíàí ßëè Ùÿñÿíîâ ÿìÿêäàøëûã
ÿëàãÿëÿðèíèí éàëíûç èãòèñàäè ñàùÿäÿ
äåéèë, ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ äÿ ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí çÿðóðè îëäóüóíó íÿçÿðÿ ÷àòäûðûá âÿ Ìèðÿùìÿä Ìóñÿâèíè
Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðÿ äÿâÿò åäèá.
Ýþðöøäÿ ñÿùèééÿ âÿ òÿäðèñ ñàùÿëÿðèíäÿ ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðè äÿ ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Àçÿðáàéúàíûí Èðàíäàêû ñÿôèðè Úàâàíøèð Àõóíäîâ âÿ Íàçèðëÿð Êàáèíåòè
Àïàðàòûíûí øþáÿ ìöäèðè Ãóðáàí Ñàäûãîâ ýþðöøäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
2013-úö èëÿ íèñáÿòÿí 7,8 ôàèç-áÿíä ÷îõäóð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó àðòûì ðåñïóáëèêàìûçäà ñîí èëëÿð ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà èííîâàñèéàëû òåõíîëîýèéàëàðà ÿñàñëàíàí èãòèñàäèééàòûí ôîðìàëàøìàñû âÿ ðåýèîíëàðäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðëÿ
ÿëàãÿäàðäûð.
“Ðåýèîíëàðûí èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò
ïðîãðàìëàðûíûí óüóðëó èúðàñûíûí íÿòèúÿñèäèð êè, èëäÿí - èëÿ éåðëè áöäúÿëÿðÿ
äîòàñèéàíûí ùÿúìè àçàëûð. Áöòöí áóíëàð âÿ äþâëÿòèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè äèýÿð
èãòèñàäè òÿäáèðëÿð áöäúÿ ýÿëèðëÿðèíèí àðòûã áöäúÿ-âåðýè ñèéàñÿòè öçðÿ ðåàëëàøìàñûíà âÿ ãåéðè-íåôò ýÿëèðëÿðèíèí Öìóìè Äàõèëè Ìÿùñóëäà âÿ áöäúÿ ýÿëèðëÿðèíäÿ õöñóñè ÷ÿêèñèíèí àðòûìûíà éþíÿëäèéèíè ýþñòÿðèð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâ íþâáÿòè 10 èë ÿðçèíäÿ
öìóìè äàõèëè ìÿùñóëó ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôû ùåñàáûíà ÿí àçû èêè
äÿôÿ àðòûðìàüû âÿ þëêÿ ÿùàëèñèíèí ÿñàñ
ÿðçàã ìÿùñóëëàðûíà îëàí òÿëÿáàòûíû 100
ôàèç éåðëè èñòåùñàë ùåñàáûíà þäÿìÿéè
ãàðøûéà ùÿäÿô ãîéóá. Ãåéðè - íåôò ñåêòîðóíóí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè àãðàð ñàùÿ îëäóüóíäàí áó áþëìÿíèí êîìïëåêñ èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ö÷öí
ðåñïóáëèêàìûçäà õåéëè èøëÿð ýþðöëöá.
Êÿíä òÿñÿððöôàòûíà äþâëÿò äÿñòÿéè äàâàì åòäèðèëèð âÿ äàèì òÿêìèëëÿøäèðèëèð.
Áó áèð äàùà îíó ýþñòÿðèð êè, àãðàð áþëìÿ äþâëÿòèí èãòèñàäè ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ
ùÿäÿôëÿðèíäÿí áèðèäèð âÿ áó ñàùÿ ùÿìèøÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð” - äåéÿ,
Å.Èáðàùèìîâ âóðüóëàéûá.
Ëÿíêÿðàíäà “ßíÿíÿâè Èñëàì äÿéÿðëÿðè âÿ ìöàñèðëèê”
ìþâçóñóíäà èêèýöíëöê ðåýèîíàë êîíôðàíñ èøÿ áàøëàéûá
Íîéàáðûí 25-äÿ Ëÿíêÿðàí øÿùÿðèíäÿêè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí
(ÄÃÈÄÊ) òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ ðåñïóáëèêàíûí
úÿíóá áþëýÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí äèíè
èúìà ñÿäðëÿðè, àõóíäëàð, åëÿúÿ äÿ ôÿàë äèíäàð âÿ èëàùèééàò÷ûëàð ö÷öí “ßíÿíÿâè Èñëàì
äÿéÿðëÿðè âÿ ìöàñèðëèê” ìþâçóñóíäà èêèýöíëöê ðåýèîíàë êîíôðàíñ èøÿ áàøëàéûá.
Òÿäáèðèí ìÿãñÿäè äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí äàùà éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿíçèìëÿíìÿñè, äèíè ìààðèôëÿíäèðìÿ èøèíèí
òÿøêèëè âÿ àïàðûëìàñû, ùÿì÷èíèí äèíè èúìàëàðûí úÿìèééÿòäÿ ðàäèêàëèçì ìåéèëëÿðèíèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû âÿ ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè ïðîñåñèíÿ úÿëá îëóíìàñûäûð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, êîíôðàíñûí
à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ÄÃÈÄÊ-íûí, Ëÿíêÿðàí øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí ðÿùáÿðëÿðè,
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû, Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí, þëêÿ èúòèìàèééÿòèíèí,
åëìè äàèðÿëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê
åäèáëÿð.
Êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðû ÿââÿëúÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àáèäÿñè þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçÿðÿê õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà àíûáëàð.
À÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí Äèíè
Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû êîíôðàíñûí ÿùÿìèééÿòèíäÿí âÿ þëêÿìèçäÿêè äþâëÿò-äèí
ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí äàíûøûá. Ãåéä îëóíóá
êè, Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòäèêäÿí ñîíðà õàëãûìûçûí ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ ãàéûäûøû ñöðÿòëÿíèá. Áó ýöí þëêÿìèçäÿ äèíëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿð ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Ùÿð êÿñèí äèíè åòèãàä
àçàäëûüû âàðäûð. Áóíóíëà éàíàøû, ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí òÿðêèá ùèññÿñè îëàí, î
úöìëÿäÿí þëêÿ ÿùàëèñèíèí ÿêñÿðèééÿòèíèí
åòèãàä åòäèéè Èñëàì äèíè âÿ ìÿäÿíèééÿòèíèí òÿáëèüè ïðèîðèòåò ìÿñÿëÿëÿðäÿíäèð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, ùàçûðäà äöíéàäà Èñëàì äèíèíè ðàäèêàëèçìÿ ñöðöêëÿìÿ
ìåéèëëÿðè àðòìàãäàäûð. Áó ñÿáÿáäÿí äèíè
ìààðèôëÿíäèðìÿ èøèíÿ äàùà äèããÿòëè éàíàøûëìàëûäûð. Þëêÿ äèíäàðëàðûíû õàðèúè òÿñèðëÿðäÿí ãîðóìàã èøèíäÿ ðóùàíèëÿðèí öçÿðèíÿ äàùà ÷îõ ìÿñóëèééÿò äöøöð.
Áèëäèðèëèá êè, ÿñðëÿðèí ñöçýÿúèíäÿí êå÷ÿðÿê ìöàñèð äþâðöìöçÿäÿê ãîðóéóá
ñàõëàäûüûìûç ìèëëè ìÿíÿâè, äèíè àäÿòÿíÿíÿëÿðèìèçè éàøàòìàëû âÿ îíó äöçýöí
øÿêèëäÿ èíñàíëàðà ÷àòäûðìàëûéûã.
Òÿäáèðäÿ Ëÿíêÿðàí øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Òàëåù Ãàðàøîâ, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû Ùàäû Ðÿúÿáëè, Úàâàíøèð Ïàøàçàäÿ, Ùöñåéíáàëà Ìèðÿëÿìîâ, Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè ñÿäðèíèí úÿíóá áþëýÿñè öçðÿ ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿñè, áþëýÿ ãàçèñè Ãÿíè Àõóíäçàäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê þëêÿäÿ äèíè ìààðèôëÿíäèðìÿ èøèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéèíè
âóðüóëàéûáëàð. Ñîí âàõòëàð Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí òÿøÿááöñö èëÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
òÿäáèðëÿð éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá.
À÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿí ñîíðà êîíôðàíñ þç
èøèíè áèðèíúè ïëåíàð èúëàñäà äàâàì åòäèðèá.
Ðåýèîíàë êîíôðàíñûí áèðèíúè ýöíöíäÿ
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè
ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Ñÿééàä Ñàëàùëû
“Òàðèõèëèê âÿ ìöàñèðëèê áàõûìûíäàí ìèëëè
ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèç”, Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí òàðèõ ôàêöëòÿñèíèí ìöÿëëèìè
Ñàëåù Êàçûìîâ “Ìèëëè äþâëÿò÷èëèéèìèçèí
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ìèëëè ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿðèìèçèí ðîëó”, ÄÃÈÄÊ-íûí øþáÿ
ìöäèðè Íàùèä Ìÿììÿäîâ “Ìèëëè àäÿòÿíÿíÿëÿðèìèç âÿ ìöàñèð ÷àüûðûøëàð”, Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí úÿíóá áþëýÿñè öçðÿ ãàçèñè Ìèðãèéàñ Òÿùìÿçîâ “Èñëàìäà Âÿòÿí âÿ äþâëÿò ñåâýèñè” ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿ åäèáëÿð.
Ñîíðà äèíëÿíèëÿí ìÿðóçÿëÿð ÿòðàôûíäà
ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Íîéàáðûí 26-äà êîíôðàíñ èøèíè äàâàì åòäèðÿúÿê.
5
www.yeniazerbaycan.com
26 íîéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 215 (4374)
Øåèðëÿðè ùÿçèí ìóñèãèéÿ ÷åâðèëìèø Ðÿôèã Çÿêà Õÿíäàí Òåùðàíäà Èðàí èëÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿìÿêäàøëûã
éÿ àðàñûíäà ÿäÿáè êþðïö ðîëóíó îéíàéûá.
Ðÿôèã Çÿêà ÿäÿáèééàòûìûçûí ìöõòÿëèô
ïðîáëåìëÿðèíÿ àèä éàçäûüû îíëàðëà ìÿãàëÿíèí, áèð ñûðà äÿðñ âÿñàèòèíèí ìöÿëëèôè,
þòÿí ÿñðèí ÿäÿáèééàò òàðèõèíèí ìþòÿáÿð
âÿ íöôóçëó òÿäãèãàò÷ûëàðûíäàí áèðè êèìè
òàíûíûð. Êëàññèê Øÿðã ÿäÿáèééàòûíû, ÿðÿá
âÿ ôàðñ äèëëÿðèíè äÿðèíäÿí áèëäèéèíäÿí ýþðêÿìëè ñþç óñòàäëàðû ùàããûíäà ÿñÿðëÿð
íÿøð åòäèðèá, äöíéà êëàññèê ÿäÿáèééàòû
íöìóíÿëÿðèíè äèëèìèçÿ òÿðúöìÿ åäèá.
Âóðüóëàíûá êè, îíóí þçöíÿìÿõñóñ
ïîåçèéàñû ýåíèø îõóúó ðÿüáÿòè ãàçàíûá,
ñþçëÿðèíÿ ìàùíûëàð áÿñòÿëÿíèá. Øàèð ùåúà
âÿ ÿðóç âÿçíëÿðèíäÿ ÿñÿðëÿð éàðàäûá.
Áÿñòÿêàðëàðûí, äåìÿê îëàð êè, ÿêñÿðèééÿòè
íÿüìÿêàð-øàèðèí 300-äÿí ÷îõ øåèðèíÿ
ìöðàúèÿò åäÿðÿê, óíóäóëìàç ìàùíûëàð
áÿñòÿëÿéèá.
Ðÿôèã Çÿêàíû èòè ùàôèçÿëè áèð èíñàí
êèìè äÿ õàòûðëàéàí íàòèãëÿð äåéèáëÿð êè,
Êëàññèê ïîåòèê ÿíÿíÿëÿðèí ëàéèãëè äàâàì÷ûëàðûíäàí áèðè îëàí Ðÿôèã Çÿêà Õÿíäàí çÿíýèí ÿäÿáè ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ
ìèëëè ïîåçèéàìûçà äÿéÿðëè òþùôÿëÿð áÿõø
åäèá. Îíóí éàðàäûúûëûüûíûí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðè Âÿòÿíÿ ìÿùÿááÿò, òàðèõè-ìÿäÿíè
äÿéÿðëÿðÿ áàüëûëûã, àçÿðáàéúàí÷ûëûã âÿ èñòèãëàë èäåéàëàðûíûí òÿðÿííöìöíäÿí èáàðÿòäèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó ôèêèðëÿð íîéàáðûí 25-äÿ Ìöñëöì Ìàãîìàéåâ àäûíà
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Ôèëàðìîíèéàñûíäà
Äþâëÿò ìöêàôàòû ëàóðåàòû, ßìÿêäàð Èíúÿñÿíÿò Õàäèìè, ïðîôåññîð Ðÿôèã Çÿêà
Õÿíäàíûí 75 èëëèê éóáèëåéèíÿ ùÿñð îëóíìóø òÿäáèðäÿ ñÿñëÿíèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìöâàôèã
Ñÿðÿíúàìûíà óéüóí îëàðàã êå÷èðèëÿí
òÿäáèðäÿ äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò ðÿñìèëÿðè,
åëì âÿ ìÿäÿíèééÿò õàäèìëÿðè èøòèðàê
åäèáëÿð.
Ìÿðàñèìäÿ ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì
íàçèðèíèí ìöàâèíè ßäàëÿò Âÿëèéåâ ýþðêÿìëè ÿäèáèí øÿõñè êåéôèééÿòëÿðè áàðÿäÿ
ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá, øàèðèí êëàññèê ÿíÿíÿëÿðÿ ñàäèãëèéèíè, Âÿòÿíÿ ìÿùÿááÿò, òàðèõè-ìÿäÿíè äÿéÿðëÿðÿ áàüëûëûüûíû éöêñÿê
äÿéÿðëÿíäèðèá, ìÿäÿíèééÿòèìèçèí èíêèøàôûíäàêû õèäìÿòëÿðèíè ìèííÿòäàðëûã ùèññè
èëÿ õàòûðëàéûá.
Íàçèð ìöàâèíè áèëäèðèá êè, Ð.Çÿêàíûí
23 éàøûíäà ÷àï îëóíàí èëê øåèðëÿð êèòàáûíûí àäû “×àüëàéàí” èäè. Áó êèòàáû î, óíóäóëìàç øàèðèìèç Ìèêàéûë Ìöøôèãÿ èòùàô åòìèøäè. Ìöøôèãèí ñàüëûüûíäà áó àääà áèð
êèòàáû ÷àï îëóíìàëû èäè, ëàêèí ìÿëóì ñÿáÿáëÿðäÿí áó, ùÿéàòà êå÷ìÿäè. Àììà
Ðÿôèã Çÿêà øàèðèí àðçóñóíó î àäëà ÿáÿäèëÿøäèðìÿéÿ ÷àëûøäû.
Áöòöí éàðàäûúûëûã äþâðöíäÿ Ðÿôèã Çÿêà 20-äÿí ÷îõ êèòàá ìöÿëëèôè êèìè áþéöê
øþùðÿò ãàçàíûá. Éàøàäûüû 60 èëëèê áèð çà-
ìàí êÿñèéèíäÿ áþéöê èñòåäàäû âÿ éîðóëìàç ôÿàëèééÿòè èëÿ àäûíû ÿäÿáèééàò òàðèõèìèçÿ ÿáÿäè ùÿêê åòäèðèá.
Õöñóñèëÿ ãåéä åäèëèá êè, îíóí Àçÿðáàéúàí ÿäÿáèééàòûíà ñîíñóç ñåâýèñè ÕÕ
ÿñð Àçÿðáàéúàí åëìèíèí áþéöê ñèìàëàðûíäàí îëàí àòàñû Úÿôÿð Õÿíäàíëà áàüëûäûð.
Òÿäáèðäÿ Õàëã øàèðè Ôèêðÿò Ãîúà âÿ ôèëîëîýèéà åëìëÿðè äîêòîðó Âàãèô Éóñèôëè øàèðèí ùÿéàò âÿ éàðàäûúûëûüûíäàí ñþç à÷ûá,
îíóíëà áàüëû õàòèðÿëÿðèíè áþëöøöáëÿð.
Áèëäèðèëèá êè, Ðÿôèã Çÿêà Õÿíäàíûí
ÿñÿðëÿðè íÿèíêè âÿòÿíè Àçÿðáàéúàíäà,
ãàðäàø Òöðêèéÿäÿ äÿ áþéöê ñåâýè èëÿ
îõóíóð. Î, Òöðêèéÿ Ôîëêëîð Àêàäåìèéàñûíûí ôÿõðè àêàäåìèêè ñå÷èëèá, Áåéíÿëõàëã
Àòàòöðê ìöêàôàòû ëàóðåàòû îëóá, ãàðäàø
þëêÿíèí áèð ÷îõ áÿäèè æóðíàëëàðûíûí ðåäàêñèéà ùåéÿòèíäÿ òÿìñèë îëóíóá. Àíêàðà âÿ
Èñòàíáóëäà êöòëÿâè òèðàæëàðëà êèòàáëàðû ÷àï
åäèëèá. Áèð ñþçëÿ î, Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêè-
àç-àç àäàìëàðûí éàääàøû áó ãÿäÿð ýöúëö îëà áèëÿðäè. Î, Àçÿðáàéúàí ïîåçèéàñûíûí ÿí äÿéÿðëè íöìóíÿëÿðè èëÿ éàíàøû,
òöðê øàèðè ßáäöëùÿãã Ùàìèäèí 5 ìèí
ìèñðàëûã “Ìÿãáÿð” ïîåìàñûíû äà ÿçáÿð
áèëèðäè.
Ñîíäà øàèðèí ãàðäàøû, Àçÿðáàéúàí
Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí âèòñå-ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Àêèô Ùàúûéåâ Õÿíäàíëàð
àèëÿñè àäûíäàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ äÿðèí
ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá âÿ äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñûíûí ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìûíû Àçÿðáàéúàíäà ñþçÿ âÿ ñþç àäàìëàðûíà ãèéìÿòèí äàùà áèð áàðèç íöìóíÿñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá.
Ýåúÿäÿ Ðàôèã Çÿêàíûí øåèðëÿðèíäÿí
íöìóíÿëÿð ñÿñëÿíäèðèëèá, Àçÿðáàéúàí
Äþâëÿò õàëã ÷àëüû àëÿòëÿðè îðêåñòðèíèí ìöøàéèÿòè èëÿ òàíûíìûø âÿ ýÿíú ìóñèãè÷èëÿðèí èôàñûíäà îíóí ñþçëÿðèíÿ éàçûëìûø
ìàùíûëàð ñÿñëÿíäèðèëèá.
ÿëàãÿëÿðèíèí ïåðñïåêòèâëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Íîéàáðûí 25-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè ßëè Ùÿñÿíîâ Èðàí
Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíà ñÿôÿðè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Èðàí èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà èãòèñàäè, òèúàðÿò âÿ ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ
ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Äþâëÿò Êîìèññèéàñûíûí ùÿìñÿäðè, ðàáèòÿ âÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû íàçèðè Ìàùìóä Âàèçè
èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ôàéäàëû
ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà
äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû òèúàðÿò äþâðèééÿñèíèí ÿñàñëû øÿêèëäÿ àðòûðûëìàñû, âèçà, ýþìðöê ñèñòåìèíèí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñè âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà
ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ìàùìóä Âàèçè Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðëÿðèíè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâëÿ ýþðöøëÿðèíè ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàéàðàã, ñîí 10 èëäÿ þëêÿìèçèí, õöñóñèëÿ ïàéòàõò Áàêûíûí ÷îõ ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòäèéèíè âóðüóëàéûá.
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðèíèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åòäèéèíÿ
ýþðÿ Ìàùìóä Âàèçèéÿ òÿøÿêêöð åäÿí ßëè
Ùÿñÿíîâ äåéèá êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ 1990úû èëëÿðäÿ Èðàí èëÿ éàõûí âÿ ñÿìèìè äîñòëóã ÿëàãÿëÿðè ãóðóá, áó ÿëàãÿëÿð ùÿð èêè
äþâëÿòèí ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûüûíû òÿìèí
åäèá. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãóðóá
éàðàòäûüû ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè ñöëù ñèéàñÿòè éöðöäÿðÿê äèýÿð
õàëãëàð âÿ äþâëÿòëÿðëÿ éàõûí ÿìÿêäàøëûã
ÿëàãÿëÿðè ãóðóá. Àçÿðáàéúàí Èðàíû þçöíöí éàõûí äîñòó ùåñàá åäèð âÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí éöêñÿëÿí õÿòëÿ
èíêèøàô åòìÿñèíÿ ÷àëûøûð.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè áó ýöíëÿðäÿ Èðàíûí Ïðåçèäåíòè Ùÿñÿí Ðóùàíèíèí Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðè çàìàíû ñþéëÿäèéè
“Àçÿðáàéúàí âÿ Èðàí õàëãëàðûíûí òàðèõè
ÿëàãÿëÿðè áþéöê áèð àüàúûí êþêëÿðè êèìè
äÿðèíëèêëÿðÿ ýåäèá ÷ûõûð âÿ áóíó ãîïàðìàã ìöìêöí äåéèë” ôèêðèíè õàòûðëàäàðàã,
äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿð àðòäûãúà îðòàéà ÷ûõàí ïðîáëåìëÿð äÿ ùÿëëèíè
òàïûð âÿ ÿëàãÿëÿðèìèç äàùà äà éàõøûëàøûð.
Äþâëÿò Êîìèññèéàñûíûí ôÿàëèééÿòèíè
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿí ßëè Ùÿñÿíîâ ùÿëÿ
2002-úè èëäÿ Èðàíà ñÿôÿðè çàìàíû áó êîìèññèéàíûí ñàáèã ðÿùáÿðè èëÿ ýþðöøäöéöíö âÿ îíóíëà îëäóãúà âàúèá ìÿñÿëÿëÿðèí
ìöçàêèðÿ åäèëäèéèíè áèëäèðèá. Âóðüóëàíûá
êè, Èðàí-Èðàã ìöùàðèáÿñè äþâðöíäÿ Èðàí
äà ãà÷ãûíëàð ïðîáëåìè èëÿ ãàðøûëàøûá.
Îíà ýþðÿ äÿ Èðàíûí ãà÷ãûíëàðëà èø öçðÿ
áþéöê òÿúðöáÿñè âàð âÿ áó ñàùÿäÿ òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíèí àïàðûëìàñû ôàéäàëû
îëàð. ßëè Ùÿñÿíîâ ìöøòÿðÿê êîìèññèéàäà
ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ, ùÿì÷èíèí íàðêîòèê
âàñèòÿëÿðèí ãàíóíñóç äþâðèééÿñèíèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ äÿ éàõûíäàí ÿìÿêäàøëûüûí çÿðóðèëèéèíè áèëäèðèá, áó
èêè ìÿñÿëÿíèí êîìèññèéàäà ìöçàêèðÿñèíè
òÿêëèô åäèá. Ãåéä îëóíóá êè, ÎðäóáàäÌàðàçàä âÿ Õóäàôÿðèíäÿ “Ãûç Ãàëàñû” ñó
åëåêòðèê ñòàíñèéàëàðûíûí òèêèíòèñèíèí äàâàì åòäèðèëìÿñè äÿ çÿðóðèäèð.
Âóðüóëàíûá êè, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà
òèúàðÿò äþâðèééÿñèíèí 500 ìèëéîí äîëëàð
ùÿúìèíäÿ îëìàñû ãÿíàÿòáÿõø äåéèë.
Ùÿì Àçÿðáàéúàíûí, ùÿì äÿ Èðàíûí èãòèñàäè âÿ èñòåùñàë ïîòåíñèàëû þëêÿëÿð àðàñûíäàêû òèúàðÿò äþâðèééÿñèíèí ùÿúìèíèí
äÿôÿëÿðëÿ éöêñÿëäèëìÿñèíÿ èìêàí âåðèð.
Òÿðÿôëÿð áó èìêàíäàí ìàêñèìóì èñòèôàäÿ åäÿðÿê äþâðèééÿíèí àðòûðûëìàñûíà ÷àëûøìàëûäûðëàð.
Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàô èñòèãàìÿòëÿðè
ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðÿí ßëè Ùÿñÿíîâ
äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ 5 èñòèãàìÿò öçðÿ èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû
ìöÿééÿíëÿøäèðèá. Áèðèíúèñè, äþâëÿò áöäúÿñèíèí íåôòäÿí àñûëûëûüûíû ñûôûðà åíäèðìÿêäèð. Áó ñàùÿäÿ àðòûã áèð ÷îõ èøëÿð ýþðöëöá âÿ öìóìè äàõèëè ìÿùñóëóí 50 ôàèçäÿí ÷îõó ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí ïàéûíà
äöøöð. Èêèíúèñè, 2020-úè èëÿ ãÿäÿð Àçÿðáàéúàíäà áèð íÿôÿð äÿ îëñóí éîõñóë îëìàìàëûäûð. Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðèí
íÿòèúÿñèíäÿ áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà éîõñóëëóüóí ñÿâèééÿñè úÿìè 5 ôàèç òÿøêèë
åäèð. Ö÷öíúöñö, 2020-úè èëÿäÿê Àçÿðáàéúàí èíêèøàô åäÿí þëêÿäÿí èíêèøàô åòìèø
þëêÿéÿ ÷åâðèëìÿëèäèð. Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô òåìïè áó ïëàíûí ðåàëëàøìàñûíû øÿðòëÿíäèðèá. Äþðäöíúöñö,
Àçÿðáàéúàíäà êîððóïñèéà èëÿ ìöáàðèçÿ
äàùà äà ýöúëÿíäèðèëÿúÿê âÿ áó ñîñèàë áÿëà áèðäÿôÿëèê àðàäàí ãàëäûðûëàúàã. Áåøèí-
úèñè, Àçÿðáàéúàíäà èíñàí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ñÿéëÿð äàùà äà àðòûðûëàúàã. ßëè Ùÿñÿíîâ áó èñòèãàìÿòëÿðè ñàäàëàéàðàã áèëäèðäè
êè, ùÿð áèð èñòèãàìÿò öçðÿ
êîíêðåò äþâëÿò ïðîãðàìëàðû èøëÿíèá ùàçûðëàíûá âÿ èúðà îëóíìàãäàäûð.
ßëè Ùÿñÿíîâ Ìàùìóä
Âàèçèíè Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðÿ
äÿâÿò åäèá.
Ñÿìèìè ñþùáÿòÿ ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðÿí Ìàùìóä
Âàèçè ãåéä åäèá êè, Èðàíûí âÿ
Àçÿðáàéúàíûí ïðåçèäåíòëÿðè
úàðè èëäÿ ìöõòÿëèô äþâëÿòëÿðäÿ
4 äÿôÿ ýþðöøÿðÿê þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû
äîñòëóã ÿëàãÿëÿðèíè ìöçàêèðÿ åäèáëÿð.
Ùÿð èêè äþâëÿò áàø÷ûñû ñèéàñè èðàäÿ íöìàéèø åòäèðÿðÿê ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäà éåíè
ìÿðùÿëÿíèí ÿñàñûíû éàðàäûáëàð. Ìÿùç
ïðåçèäåíòëÿðèí ñÿéëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ Èðàí
èëÿ Àçÿðáàéúàíûí àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüà
äàèð 10 ñÿíÿä èìçàëàíûá.
Èðàí Ïðåçèäåíòèíèí Áàêûéà ñÿôÿðè çàìàíû ìþùòÿøÿì Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ Èðàíûí âÿ Àçÿðáàéúàíûí èø àäàìëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí áèçíåñ ôîðóìäà
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí âÿ Ïðåçèäåíò
Ùÿñÿí Ðóùàíèíèí ÷ûõûøëàðûíû õàòûðëàéàí
Ìàùìóä Âàèçè äåéèá êè, áó ôîðóì èø
àäàìëàðûíûí ÿëàãÿëè ôÿàëèééÿòëÿðè ö÷öí
ýåíèø øÿðàèò éàðàäàúàã.
Íàðêîòèê ìàääÿëÿðèí ãà÷àãìàë÷ûëûüûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû, ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñè âÿ ÿìÿêäàøëûüûí
ãóðóëìàñû ùàããûíäà ßëè Ùÿñÿíîâóí òÿêëèôëÿðèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿí Ìàùìóä
Âàèçè áó ìÿñÿëÿëÿðèí êîìèññèéà òÿðÿôèíäÿí àðàøäûðûëàúàüûíû áèëäèðèá.
Ìàùìóä Âàèçè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè,
Èðàí Àçÿðáàéúàíûí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿçèééÿòèíè áàøà äöøöð.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè ùÿëë îëóíàíà ãÿäÿð ðÿñìè Òåùðàí Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòèíèí ùàçûðäà áëîêàäà øÿðàèòèíäÿ îëàí Íàõ÷ûâàí
Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû èëÿ áàüëû áöòöí õàùèøëÿðèíÿ ÿìÿë åäÿúÿê.
Ñþùáÿò çàìàíû, ùÿì÷èíèí òèúàðÿò,
áàíê, þçÿë ñåêòîðëàð àðàñûíäàêû ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè âÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð
ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàíûí Èðàíäàêû ñÿôèðè Úàâàíøèð Àõóíäîâ âÿ Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí øþáÿ ìöäèðè Ãóðáàí Ñàäûãîâ äà èøòèðàê åäèáëÿð.
“Áåøèíúè êîëîí”óí òÿìñèë÷èëÿðè Áàòóìèäÿ Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí åðìÿíèëÿð öçÿðèíäÿ ãÿëÿáÿñèíè ùÿçì åäÿ áèëìèðëÿð
Éàõóä, Ôîðóìäàêû ãÿëÿáÿìèç íÿèíêè åðìÿíèëÿðè, åëÿúÿ äÿ, îíëàðûí äàõèëèìèçäÿêè ùàâàäàðëàðûíû - “ñàïû þçöìöçäÿí îëàí áàëòàëàðû” äà ÷îõ ìÿéóñ åäèá
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ìÿòèíëèê,
ìöáàðèçëèê íöìàéèø åòäèðÿðÿê þëêÿìèçÿ
ãàðøû ìÿêðëè øÿêèëäÿ ùàçûðëàíàí ãÿðàðëàðûí ãÿáóë îëóíìàñûíà ìàíå îëäó, äöøìÿíëÿðèìèçèí ìÿíôóð íèééÿòëÿðèíè ïó÷ åòäè. Éÿíè, Áàòóìè Ôîðóìó áèð äàùà òÿñäèãëÿäè êè, áèð îâóú íàõÿëÿôëÿðè ÷ûõìàã
øÿðòè èëÿ, Àçÿðáàéúàíäàêû ÃÙÒ ðÿùáÿðëÿðèíèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè ö÷öí äþâëÿò÷èëèê
ìàðàãëàðû ùÿð øåéäÿí öñòöíäöð.
ÅÐÌßÍÈËßÐ ÖÇßÐÈÍÄß
ÃßËßÁßÌÈÇß ØÖÁÙß
ÅÄßÍËßÐß...
Àâðîïà Èòòèôàãû (ÀÈ) “Øÿðã Òÿðÿôäàøëûüû” Ïðîãðàìûíûí Âÿòÿíäàø Úÿìèééÿòè Ôîðóìóíóí (ÂÚÔ) Ýöðúöñòàíûí Áàòóìè øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëÿí 6-úû èëëèê òîïëàíòûñû þç
èøèíè áèð íå÷ÿ ýöí ÿââÿë áàøà âóðñà äà,
áó òÿäáèð ÿòðàôûíäà ÊÈÂ-äÿ ìöçàêèðÿëÿð
ñÿíýèìÿê áèëìèð. Áó èøäÿ èñÿ äàùà ÷îõ
ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí òÿñèðè àëòûíäà îëàí áÿçè ÊÈÂ-ëÿð, åëÿúÿ äÿ, åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëàí àíòèìèëëè ãöââÿëÿð þíäÿ ýåäèðëÿð. Áåëÿëèêëÿ, ìÿñÿëÿéÿ òàì àéäûíëûã ýÿòèðèëñèí äåéÿ òÿêðàð áó ìþâçóéà ãàéûòìàüû ìÿãñÿäÿóéüóí áèëäèê.
ßââÿëà îíäàí áàøëàéàã êè, Áàòóìè
Ôîðóìóíà Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè 19 íÿôÿð ñÿñâåðìÿ ùöãóãëó âÿ 7 äÿâÿò îëóíàí øÿõñ ãèñìèíäÿ ãàòûëìûøäû. Ôîðóìäà èøòèðàê åäÿúÿê íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí òÿðêèáè ùÿëÿ èéóí àéûíäà 53 ãåéðèùþêóìÿò òÿøêèëàòûíû (ÃÙÒ) þçöíäÿ áèðëÿøäèðÿí (ùàçûðäà áó ñàé 60-äûð) Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Ïëàòôîðìàñû òÿðÿôèíäÿí ñå÷èëìèø, éåêóí ñèéàùû èñÿ ãóðóìóí Èäàðÿ
Ùåéÿòèíèí èéóë àéûíäà êå÷èðèëÿí éûüûíúà-
üûíäà òÿñäèã îëóíìóøäó. Áóíëàðû íÿäÿí
õàòûðëàäûðûã? ×öíêè öñòöíäÿí 5 àé êå÷ÿíäÿí ñîíðà áÿçè ìöõàëèôÿò òÿìñèë÷èëÿðèíèí
îðòàéà äöøöá, ýóéà, Ôîðóìäà èøòèðàê
åäÿí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðèíèí
éàëíûç èãòèäàðéþíëö ÃÙÒ-ëÿðèí ðÿùáÿðëÿðèíäÿí (ÝÎÍÝÎ) èáàðÿò îëìàñûíû ñþéëÿìÿñè, ñàäÿúÿ, úÿôÿíýèéàòäàí áàøãà áèð
øåé äåéèëäèð. Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Ïëàòôîðìàñûíûí òÿðêèáèíäÿ ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíè
òÿìñèë åäÿí êèôàéÿò ãÿäÿð èíñàíëàð âàð âÿ
îíëàðû Áàòóìèéÿ éîëëàíàúàã íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí öçâëÿðèíÿ ñÿñ âåðìÿéÿ ùå÷
êèì ìÿúáóð åòìÿìèøäè. Èíäè îòóðóá íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðè ùàãäà ùÿäéàíëàð éàçàíëàð, ýþðÿñÿí, áó âàõòàäÿê
íèéÿ ñÿñëÿðèíè ÷ûõàðìûðäûëàð. Ôîðóì áèð
äàùà ñöáóò åòäè êè, íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí òÿðêèáèíäÿ éåð àëìûø øÿõñëÿð ö÷öí
Âÿòÿíÿ ìÿùÿááÿò, Âÿòÿí ñåâýèñè ùÿð
øåéäÿí öñòöíäöð. Áåëÿ êè, ìÿíôóð ãîíøóëàðûìûçûí, îíëàðû äÿñòÿêëÿéÿí õàðèúè ãöââÿëÿðèí, åëÿúÿ äÿ “ñàïû þçöìöçäÿí îëàí
áàëòàëàð”ûí úèää-úÿùäëÿðèíÿ áàõìàéàðàã,
...Âÿ áóíà èðîíèéà èëÿ éàíàøàíëàðà êè÷èê áèð õàòûðëàòìà åòìÿê èñòÿðäèì. Àâðîïà
Èòòèôàãûíûí “Øÿðã Òÿðÿôäàøëûüû” Ïðîãðàìû
àëòû þëêÿíè (Áåëàðóñ. Óêðàéíà, Ìîëäîâà,
Àçÿðáàéúàí, Ýöðúöñòàí, Åðìÿíèñòàí)
ÿùàòÿ åäèð. Ëàêèí Ôîðóìäà éàëíûç Àçÿðáàéúàíäà, ýóéà, èíñàí ùöãóãëàðûíûí ïîçóëìàñû ìÿñÿëÿñè ãàáàðäûëäû êè, áó äà
àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí íþâáÿòè
ìÿêðëè àääûìû èäè. Áó ìÿñÿëÿíè ãàáàðäàí, þëêÿìèçÿ ãàðøû ìÿðêëè ïëàíëàð ùàçûðëàéàí ùÿìèí ãöââÿëÿð íÿäÿíñÿ Åðìÿíèñòàíäà áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿðè - ïàðëàìåíò
öçâëÿðèíèí ýöëëÿáàðàí åäèëìÿñèíè, ìèòèíãÿ ÷ûõàíëàðà ïîëèñèí îäëó ñèëàùäàí àòÿø
à÷ìàñûíû, èíñàíëàðûí êöòëÿâè øÿêèëäÿ
ùÿáñõàíàëàðà äîëäóðóëìàñûíû óíóäóáëàð? Áó ìÿãàìäà äèýÿð þëêÿëÿðäÿ äÿ áàø
âåðÿí àíàëîæè ùàäèñÿëÿðè êÿíàðà ãîéóðàã,
ñàäÿúÿ, ñóàë åäèðÿì, íÿäÿí òÿäáèðèí
ýöíäÿëèéè Àçÿðáàéúàíäàí îëàí ìèëëè êîîðäèíàòîð, Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí (ÈÙ) öçâö Âöãàð Áàéðàìîâà, åëÿúÿ äÿ íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí áÿçè öçâëÿðèíÿ áèð âàðèàíòäà,
ÈÙ-íèí äèýÿð öçâëÿðè - õàðèúè þëêÿëÿðäÿ þçëÿðèíÿ ñûüûíàúàã òàïàí Ëåéëà ßëèéåâà âÿ
Àéòÿêèí ßñýÿðîâàéà èñÿ äèýÿð âàðèàíòäà
ýþðäÿðèëèðäè? Òÿáèè êè, ìÿãñÿä àéäûí èäè Àçÿðáàéúàíëà áàüëû ìÿêðëè øÿêèëäÿ ùàçûð-
ëàíìûø “ñÿðýè” áàðÿäÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèìèçèí öçâëÿðè ñîí àíàäÿê õÿáÿð òóòìàìàëû èäèëÿð! ßêñ ùàëäà áèç äÿ Ýöðúöñòàíà
ÿëëÿðè Õîúàëûäà ýöíàùñûç êþðïÿëÿðèí ãàíûíà áóëàíìûø Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòè Ñåðæ
Ñàêèñéàíëà áàüëû, åëÿúÿ äÿ Õîñàëû ôàúèÿñèíè ôàêòëàðëà ñöáóò åäÿí ñÿíÿäëÿðëÿ, äÿìèð áîðóëàðäà, àíáàðëàðäà äèðè-äèðè éàíäûðûëàí ñîéäàøëàðûìûçëà áàüëû ìàòåðèàëëàðëà
ýåäÿ áèëÿðäèê àõû?! Áÿñ áóíà íÿ äåéÿúÿêñèç? Éÿíè, äîüðóäàí äà, Ôîðóìäà
ñàíáàëëû áèð àäàì òàïûëìûðäû êè, Àçÿðáàéúàíëà áàüëû ãÿòíàìÿíè ìÿùç Ùåëñèíêè
Âÿòÿíäàø Àññàìáëåéàñûíûí Åðìÿíèñòàíäàí îëàí êîîðäèíàòîðó Àðòóð Ñàêóí÷ ùàçûðëàéûðäû? Áÿëêÿ äåéÿñèç - ùÿðá÷èëÿðèìèçèí Àüäàì ñÿìàñûíäà âóðäóãëàðû äöøìÿí þëêÿíèí ùåëèêîïòåðèíèí Àçÿðáàéúàíäàêû âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíÿ íÿ àèäèééÿòè
âàð èäè êè, åðìÿíè òÿðÿôè îíóí àðàøäûðûëìàñûíû, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ ãàðøû
ñàíêñèéàëàðûí òÿòáèã åäèëìÿñèíè Ôîðóìäàí òÿëÿá åäèðäè?
Ñþçñöç êè, áó ñóàëëàðûí úàâàáû áöòöí
ôÿàëèééÿòè áîéó åðìÿíèëÿðÿ ùàâàäàðëûã
åòìèø “ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè” Ëåéëà Éóíóñîâà-Áàðñåãéàíûí âÿêèëè Õàëèä Áàüûðîâà
ýöí êèìè àéäûíäûð. ßýÿð áåëÿ îëìàñàéäû,
Áàòóìèäÿ îëäóüó 3 ýöí ÿðçèíäÿ áèð äÿôÿ
äÿ îëñóí áàøûíû ãàëäûðûá èíäè áóðàäà
ÝÎÍÝÎ àäëàíäûðäûüû Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðèíèí ýþçöíöí
è÷èíÿ äèê áàõàðäû. Äàùà îíëàðäàí ýèçëÿíÿ-ýèçëÿíÿ, àðõàëàðûíäàí éàâàøúà êå÷èá
Åðìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí úÿðýÿñèíäÿ îòóðìàçäû. Åéíè úÿáùÿíè áþëöøäöéö Àðçó Àáäóëëàéåâà, Ëåéëà ßëèéåâà,
Àéòÿêèí ßñýÿðîâà, Ôóàä Ùÿñÿíîâ, Øÿùëà Èñìàéûë, ßâÿç Ùÿñÿíîâ êèìè Åðìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ Ôîðóì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èñòè ìöíàñèáÿòëÿðäÿ îëìàçäû.
ßí àçûíäàí Ôîðóìóí èëê ýöíöíäÿ áàø
âåðìèø èíñèäåíò çàìàíû, áèð àçÿðáàéúàíëû êèìè, ùÿìâÿòÿíëÿðèíÿ éàõûíëàøûá,
îíëàðà ùàíñûñà êþìÿéèíè òÿêëèô åäÿ áèëÿðäè. Áöòöí áóíëàð áàø âåðìÿäè. ×öíêè Õàëèä Áàüûðîâóí ×åõèéàíûí “Ïåîïëå èí Íååä” òÿøêèëàòûíûí åðìÿíèïÿðÿñò ìþâãåäÿ
îëìàñûíà çÿððÿ ãÿäÿð äÿ øöáùÿñè éîõäóð - àììà áó êÿñ ùÿëÿ äÿ “ãàòûüûí ãàðà îëìàñûíäà” èñðàðëûäûð. Àõû ìöäàôèÿ åòäèéè øÿõñ - Ëåéëà Éóíóñîâà-Áàðñåãéàí
îíäàí áóíó òÿëÿá åäèð! Î, áàøãà íÿ äàíûøà áèëÿð êè?
ÅÐÌßÍÈËßÐ
ÞÇËßÐÈÍÈ ÅËß ÐÖÑÂÀÉ
ÅÒÌÈØÄÈËßÐ ÊÈ...
Áó ìÿãàìäà áèð äàùà õàòûðëàäàã êè,
Åðìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ãÿòíàìÿ
ëàéèùÿñèíÿ Àüäàì ñÿìàñûíäà ùÿðá÷èëÿðèìèç òÿðÿôèíäÿí âóðóëìóø äöøìÿí ùåëèêîïòåðèëÿ áàüëû ìÿñÿëÿíè äÿ äàõèë åòìèøäè.
Ëàêèí ñÿíÿäèí åêðàíà ÷ûõûðûëìàñû ñàëîíäà áèð àæèîòàæà ñÿáÿá îëäó, Àçÿðáàéúàí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè äÿðùàë áóíà ðåàêñèéà
âåðìÿéÿ ùàçûðëàøûðäû. Áó ìÿãàìäà Åð-
ìÿíèñòàíûí Èñòåùëàê÷û Ùöãóãëàðû Èòòèôàãûíûí ñÿäðè Êàðåí ×èëèíãàðéàí òåç ãà÷àðàã
Àçÿðáàéúàíäàí îëàí éåíè ìèëëè êîîðäèíàòîð Ñàáèò Áàüûðîâà éàõûíëàøäû. Î, ýóéà
ñÿíÿäèí êèì òÿðÿôèíäÿí ùàçûðëàíäûüûíû áèëìÿäèêëÿðèíè, îíóí òåçëèêëÿ ãÿòíàìÿ ëàéèùÿñèíäÿí ÷ûõàðûëàúàüûíû, áóíà ýþðÿ Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíèí ÷ûõûøûíà åùòèéàú îëìàäûüûíû õàùèø åòäè. Áÿñ áó ôàêòà ãàðøû àðãóìåíòèí âàðìû, Õàëèä Áàüûðîâ? Ñÿí êè åðìÿíèëÿðÿ “áèð êþéíÿê äàùà éàõûí” èäèí âÿ
áöòöí áóíëàð ñÿíèí ýþçëÿðèíèí ãàðøûñûíäà
áàø âåðèðäè? Éîõñà áóíó äà èíêàð åäÿúÿêñÿí? Åðìÿíè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
öçâëÿðè ýþçÿë àíëàéûðäûëàð êè, Àçÿðáàéúàí
òÿðÿôèíèí ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðìÿñè
ùå÷ äÿ îíëàðûí õåéðèíÿ îëìàéàúàã. Îäóð
êè, “öçö ñóëó” èêÿí ìÿñÿëÿíè ìöçàêèðÿ
îëóíìàäàí ãÿòíàìÿäÿí ÷ûõàðäûëàð. Èíäè
ÿëèíè ãîé âèúäàíûíà âÿ äå - áó, Àçÿðáàéúàíûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí åðìÿíèëÿð
öçÿðèíäÿ ãÿëÿáÿñè äåéèë, áÿñ íÿäèð?
Ñÿëèì ÁÀËÀÉÅÂ
Áàêû-Áàòóìè-Áàêû
6
www.yeniazerbaycan.com
26 íîéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 215 (4374)
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè:
Àçÿðáàéúàí äöíéà ö÷öí äèíè
òàðèõè âÿ ìöàñèð ðåàëëûãëàð ïðèçìàñûíäàí
âÿ ìèëëè òîëåðàíòëûã íöìóíÿñèäèð
Áåëÿëèêëÿ, Àçÿðáàéúàí þç ãÿòèééÿòëè
ìþâãåéè âÿ ïðèíñèïèàë ñèéàñÿòè èëÿ äèïëîìàòèê úÿáùÿäÿ äàâàìëû óüóðëàð ÿëäÿ
åäèá. Àçÿðáàéúàíûí òóòäóüó ïðèíñèïèàë
ìþâãåéèí âÿ ñÿðýèëÿäèéè ïðàãìàòèê ñèéàñÿòèí ôîíóíäà äöíéàíûí àïàðûúû äþâëÿòëÿðè âÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðûíà ÿñàñÿí ùÿëëèíèí çÿðóðè âÿ ãà÷ûëìàç áèð ïðîñåñ îëäóüóíó
ùÿð çàìàí áÿéàí åäèðëÿð. Ìÿùç áóíóí
íÿòèúÿñèäèð êè, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí
áèð ñûðà ñåññèéàëàðûíäà ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëëè èëÿ áàüëû ôóíäàìåíòàë
âÿ çÿðóðè ãÿòíàìÿëÿð ãÿáóë åäèëèá.
Þëêÿìèç ìÿäÿíèééÿòëÿð âÿ ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãóí èíêèøàôûíà þçöíÿìÿõñóñ òþùôÿëÿð áÿõø åäèð
Àçÿðáàéúàíäà ùå÷ âàõò äèíè, éàõóä
äà êè ìèëëè çÿìèíäÿ ùå÷ áèð ãàðøûäóðìà, ùå÷ áèð àíëàøûëìàçëûã îëìàìûøäûð âÿ ÿìèíÿì êè, îëìàéàúàãäûð. Ìÿí òàì ÿìèíÿì êè, þç äèíèíÿ
ùþðìÿò åäÿí èíñàí ìöòëÿã áàøãà
äèíëÿðÿ äÿ ùþðìÿòëÿ éàíàøìàëûäûð.
Äèíëÿðàðàñû äèàëîã äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿëèäèð. Áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû
ìöõòÿëèô ôèêèðëÿð, ìöõòÿëèô éàíàøìàëàð âàðäûð. Àçÿðáàéúàíûí ôÿàëèééÿòè
âÿ Àçÿðáàéúàíûí òèìñàëûíäà ýþðöëÿí èøëÿð ýþñòÿðèð êè, ìóëòèêóëòóðàëèçì éàøàéûð. Îíóí öíâàíëàðûíûí áèðè ìÿùç Àçÿðáàéúàíäûð âÿ äèýÿð öíâàíëàð âàðäûð. Ìóëòèêóëòóðàëèçìÿ àëòåðíàòèâ éîõäóð. Ìóëòèêóëòóðàëèçìÿ
àëòåðíàòèâ þçöíöòÿúðèääèð”.
ÕÕ ÿñðäÿ èêèíúè äÿôÿ äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè ÿëäÿ åäÿí Àçÿðáàéúàí èìïåðèéà áóõîâëàðûíäàí õèëàñ îëñà äà, èëê
çàìàíëàð áèð ÷îõ ïðîáëåìëÿðëÿ öçëÿøäè. Äàùà äÿãèã äåñÿê, ñÿðèøòÿñèç ãöââÿëÿðèí áèð-áèðèíè ÿâÿç åäÿí ùàêèìèééÿòëÿðè þëêÿìèçè éåíèäÿí þç ìöñòÿãèëëèéèíè èòèðìÿê òÿùëöêÿñè èëÿ áàø-áàøà
ãîéäó. Ìÿùç áåëÿ áèð ÿðÿôÿäÿ 1993úö èëèí èéóíóíäà õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè
èëÿ éåíèäÿí ñèéàñè ùàêèìèééÿòÿ ýÿëÿí
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí, äèíè âÿ ìèëëè ñàùÿäÿ ïðîáëåìëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû
ö÷öí ìöùöì àääûìëàð àòäû. Áåëÿ êè,
Àçÿðáàéúàíû áèð äþâëÿò êèìè ìÿùâ îëìàã òÿùëöêÿñèíäÿí õèëàñ åòìÿê ìèññèéàñû êèìè áþéöê áèð éöêö ÷èéèíëÿðèíÿ
ýþòöðÿí Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð
ßëèéåâ, åéíè çàìàíäà, éàðàíàí ýÿðýèíëèêëÿðèí, áàø âåðÿí ìöðÿêêÿá âÿ
çèääèééÿòëè ïðîñåñëÿðèí ôîíóíäà õàëãûí
äèíè-ìÿíÿâè, ìèëëè äÿéÿðëÿðèíèí éåíèäÿí áÿðïàñû èñòèãàìÿòèíäÿ áþéöê âÿ
÷îõ þíÿìëè èøëÿð ýþðäö. Ìÿùç 1993-úö
èëèí èéóíóíäà ñîíðà ìöàñèðëèêëÿ ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí âÿùäÿòè äþâëÿòèí òÿìÿë
áàçàñûíäà áèðëÿøäèðèëäè âÿ ÷îõìèëëÿòëè
þëêÿ îëàí Àçÿðáàéúàíäà áöòöí õàëãëàðûí áÿðàáÿðùöãóãëó îëìàñû Êîíñòèòóñèéàäà þç ÿêñèíè òàïäû. Áó ìþâãå õàëãûìûçûí ÿñðëÿðëÿ ôîðìàëàøäûðäûüû òîëåðàíòëûã ðóùó âÿ òÿëÿáëÿðè èëÿ ñÿñëÿøÿí
ïðèíñèïëÿðè þçöíäÿ ÿêñ åòäèðèðäè, ùÿì÷èíèí, þëêÿäÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí
ôîðìàëàøäûðûëìàñû, âÿòÿíäàø áèðëèéèíÿ
íàèë îëìàã ö÷öí áó, îëäóãúà áþéöê
þíÿìÿ ìàëèê èäè. Éÿíè, Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ õàëãûí ñàùèá
îëäóüó áó èðñèí ãîðóíóá ñàõëàíìàñûíà âÿ ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ þòöðöëìÿñèíÿ
çÿìèí éàðàòäû, âàñèòÿ÷è îëäó.
Äèíè-ìèëëè òîëåðàíòëûüûí
ùöãóãè òÿìÿëè
Àçÿðáàéúàí
Êîíñòèòóñèéàñûäûð...
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí
ùÿð çàìàí ôÿðãëè äèíëÿðèí, ôÿðãëè ìèëëÿòëÿðèí ãàðäàøëûã çÿìèíèíäÿ éàøàäûüû
ÿðàçè îëóá. Áóíäàí áàøãà, Àçÿðáàéúàí òàðèõèí ùÿð áèð äþíÿìèíäÿ äöíéàéà òîëåðàíòëûã íöìóíÿñè íöìàéèø åòäèðèá. Åéíè çàìàíäà, ìöõòÿëèô äèíè, ñèéàñè, åòíèê ãàðøûäóðìàëàðëà ìöøàéèÿò
îëóíàí ÕÕ ÿñðèí ñîíóíäà Àçÿðáàéúàíäà, ìÿùç áó úöð ýþçÿë áèð àá-ùàâàíûí ùþêì ñöðìÿñè, áöòöí äèíëÿðèí
äàøûéûúûëàðûíûí ñÿðáÿñò øÿêèëäÿ þç
èíàíúëàðûíà åòèãàä åòìÿñèíÿ, áöòöí
ìèëëÿòëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí þëêÿíèí
áÿðàáÿðùöãóãëó âÿòÿíäàøû ãèñìèíäÿ
ùöãóã ÿëäÿ åòìÿñèíÿ øÿðàèòèí éàðàäûëìàñû áèðáàøà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëû èäè. Éÿíè, Óëó
þíäÿðèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùàçûðëàíàí
Àçÿðáàéúàí Êîíñòèòóñèéàñûíäà äèíèíäÿí, äèëèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã áöòöí
âÿòÿíäàøëàðûí ãàíóí ãàðøûñûíäà áÿðàáÿð ùöãóãëà òÿñáèò îëóíìàñû þëêÿìèçäÿêè òîëåðàíòëûüûí áàðèç ñöáóòó èäè.
Áèð ñþçëÿ, ìöàñèð Àçÿðáàéúàíäà
äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðè ìîäåëè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áöòöí äèíè êîíôåññèéàëàð, î
úöìëÿäÿí, áöòöí ìèëëÿòëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè ãàíóí ãàðøûñûíäà áÿðàáÿðäèð âÿ åéíè ñòàòóñà ìàëèêäèðëÿð. Þëêÿ
âÿòÿíäàøëàðûíûí ÿêñÿðèééÿòèíè òÿøêèë
åäÿí ìöñÿëìàíëàðûí ùöãóãëàðûíûí òÿìèí îëóíìàñû èëÿ éàíàøû, äþâëÿò ðåñïóáëèêàäà éàéûëàí äèýÿð äèíëÿðÿ äÿ
ãàéüû ýþñòÿðèð. Ìÿñÿëÿí, 1920-úè èëäÿ
áàüëàíìûø Æåí Ìèðîíîñåòñ áàø êèëñÿñèíèí áèíàñû Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèê
ÿëäÿ åòäèêäÿí ñîíðà Ðóñ ïðàâîñëàâ
êèëñÿñèíÿ âåðèëäè. 2001-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ îëàí Ìîñêâàíûí âÿ
áöòöí Ðóñèéàíûí êå÷ìèø Ïàòðèàðõû,
ìÿðùóì ÛÛ Àëåêñèé áó ìÿáÿäè ìöãÿääÿñ åëàí åòäè âÿ îíà áàø êàôåäðàë êèëñÿ ñòàòóñó âåðäè. 1999-2001-úè èëëÿðäÿ
ïàéòàõòäà äèýÿð ïðàâîñëàâ ìÿáÿäè Ìöãÿääÿñ Ìÿðéÿìèí Ìèëàäû áàø êèëñÿñè áÿðïà îëóíäó.
Ðåñïóáëèêàíûí êàòîëèê èúìàñû äà
ùÿð çàìàí äþâëÿò ãàéüûñûíû þç öçÿðèíäÿ ùèññ åäèð. 2000-úè èëäÿ äèíè àéèíëÿðèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè ö÷öí èúìàéà õöñóñè áèíà âåðèëäè âÿ áó áèíà êè÷èê êèëñÿéÿ ÷åâðèëäè. Ùàçûðäà ðåñïóáëèêàìûçûí
ïàéòàõòûíäà ëàéèùÿñè Âàòèêàí èëÿ ðàçûëàøäûðûëàí êàòîëèê êèëñÿñè èíøà åäèëèá êè,
õàðèúè ýþðêÿìèíÿ ýþðÿ î, ÿââÿëëÿð Áàêûäà îëàí êàòîëèê êèëñÿñèíÿ áÿíçÿéèð.
Ðåñïóáëèêàäà ãÿäèì ÿíÿíÿëÿðÿ
ìàëèê îëàí éÿùóäè èúìàñûíûí ìÿäÿíè
èðñè äÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãàéüûñû
èëÿ ÿùàòÿ îëóíóð. Ìÿùç Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí øÿõñè ñÿéè èëÿ Áàêû
Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí Øÿðãøöíàñëûã
ôàêöëòÿñèíäÿ èáðàíè áþëìÿñè à÷ûëûá,
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Åòíîãðàôèéà Èíñòèòóòó èñÿ Ðóñèéàíûí éÿùóäè ìÿäÿíèééÿòèíèí ãîðóíìàñû âÿ èíêèøàôû ôîíäó èëÿ áèðýÿ “Éÿùóäèëÿð Àçÿðáàéúàíäà” êèòàáûíû ùàçûðëàéûá. Áóíäàí áàøãà, 2001-úè èëèí àïðåë àéûíäà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíäà “Ãàôãàçûí äàü éÿùóäèëÿðè” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã ñåìèíàð êå÷èðèëèá, 2000-úè èëäÿ äàü éÿùóäèëÿðè äèíè èúìàñûíûí ðÿùáÿðè Ñåìéîí Èõèèëîâ Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí “Øþùðÿò” îðäåíè
èëÿ òÿëòèô îëóíóá.
Ðîìà-êàòîëèê Êèëñÿñèíèí ñàáèã
áàø÷ûñû ÛÛ Èîùàíí Ïàâåëèí 2002-úè èëäÿ
ðåñïóáëèêàéà åòäèéè òàðèõè ñÿôÿð èñÿ õöñóñè ÿùÿìèééÿò äàøûéûðäû. Áàêûäà îëàðêÿí Ïàïà Àçÿðáàéúàíäàêû òàðèõè äþçöìëöëöê ÿíÿíÿëÿðèíè õöñóñè ãåéä åòäè. Òàðèõè ôàêòäûð êè, Ðîìà ùàêèìèééÿòè
òÿðÿôèíäÿí âàõòèëÿ òÿãèá îëóíàí õðèñòèàíëàð ìÿùç áóðàäà ñûüûíàúàã òàïûáëàð.
Ìöàñèð Àçÿðáàéúàí
äöíéàéà äèíè òîëåðàíòëûã,
ìèëëÿòëÿðàðàñû
ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôû,
ìóëòèêóëòóðàëèçì
ìîäåëèíè òÿãäèì åäèð
Êèìñÿéÿ ñèðð äåéèë êè, Öìóììèëëè
ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ñèéàñÿò áó ýöí äÿ óüóðëà äàâàì
åòäèðèëèð. Äàùà äÿãèã äåñÿê, ìÿùç Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí áó ñèéàñÿòè
óüóðëà äàâàì åòäèðìÿñèíèí íÿòèúÿñèäèð
êè, ùÿð áèð âÿòÿíäàøà åòèãàä àçàäëûüûíäàí éàðàðëàíìàüà ìàêñèìóì øÿðàèòèí
éàðàäûëìàñû, åëÿúÿ äÿ, ìöõòÿëèô ìèëëÿòëÿðèí âÿ äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíÿ èñòÿíèëÿí øÿðàèò âÿ øÿðòëÿðäÿ éöêñÿê ñÿâèééÿëè äèããÿò âÿ ãàéüûíûí ýþñòÿðèëìÿñè þëêÿìèçäÿêè ìþâúóä ùóìàíèòàð äÿéÿðëÿðèí, åéíè çàìàíäà, ìöíàñèáÿò âÿ
ìåéèëëÿðèí èíêèøàôûíà éöêñÿê ñòèìóë
âåðèá. Áó èñÿ Àçÿðáàéúàíû éöêñÿê ñÿâèééÿëè äÿéÿðëÿðèí äàøûéûúûñû îëàí ìöõòÿëèô õàëãëàðûí âÿ äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí éàíàøû éàøàäûüû èäåàë âÿ àðçóåäèëÿí ìÿìëÿêÿòÿ ÷åâèðèá.
ßêñÿð ìöøàùèäÿ÷èëÿðèí äÿ âóðüóëàäûãëàðû êèìè, Àçÿðáàéúàí òÿúðöáÿñè
îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, ìóëòèêóëòóðàëèçìèí àëòåðíàòèâè éîõäóð âÿ áó, ìÿäÿíèééÿòëÿð, ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãóí èíêèøàôûíà þçöíÿìÿõñóñ òþùôÿëÿð
áÿõø åäèð. Åéíè çàìàíäà, áóíóíëà
õàëãëàð þç ìÿäÿíèééÿòëÿðè âÿ ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿðèíè èíòåãðàñèéà åòäèðèð, ìþâúóä ìÿäÿíè ñÿðâÿòëÿð ñèíòåç îëóíìóø
ôîðìàäà äöíéà õàëãëàðûíà éåíè äÿéÿðëÿð êèìè òÿãäèì îëóíóð. Ìöàñèð äþâðäÿ
ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ÿêñèíÿ îëàðàã þçöíöòÿúðèä ìþâãåéè ñå÷ÿí õàëãëàð âÿ
äþâëÿòëÿð íÿèíêè èíòåãðàñèéà ïðîñåñèíäÿí êÿíàðäà ãàëûðëàð, ùÿì÷èíèí, áÿøÿðè äÿéÿð âÿ íîðìàëàðäàí òÿúðèä îëóíóðëàð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áó ìÿñÿëÿéÿ òîõóíàðàã ãåéä åäèá: “Àçÿðáàéúàíäà áöòöí äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè ðàùàò, áèð àèëÿ êèìè éàøàéûðëàð.
Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Ìÿðêÿçèíèí éàðàäûëìàñû
âÿ þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã
òÿäáèðëÿðÿ åâ ñàùèáëèéè
åòìÿñè áó ñàùÿäÿ ÿëäÿ
åòäèéèìèç óüóðëàðûí
áàðèç ñöáóòóäóð
Áèð ñþçëÿ, ñèâèëèçàñèéàëàðûí ãîâóøóüóíäà éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàíûí
çÿíýèí ìÿäÿíè-ìÿíÿâè èðñÿ âÿ òîëåðàíòëûã ÿíÿíÿëÿðèíÿ ìàëèê îëìàñû áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ åòèðàô åäèëÿí ùÿãèãÿòëÿðäÿíäèð. Ìþâúóä ìèëëè-ìÿäÿíè ìöõòÿëèôëèê âÿ åòíèê-äèíè äþçöìëöëöê ìöùèòè îíó ÷îõìèëëÿòëè, ÷îõêîíôåññèéàëû
äèéàð êèìè äöíéà ìèãéàñûíäà ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãóí áÿíçÿðñèç
ìÿêàíû åäèá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà áó ýöí ùÿìèí ìÿäÿíè, ëèíãâèñòèê, åòíèê ðÿíýàðÿíýëèéèí ãîðóíìàñûíà éþíÿëäèëÿí âÿ óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äþâëÿò ñèéàñÿòè ìóëòèêóëòóðàëèçì ñàùÿñèíäÿ ÿñðëÿðäÿí áÿðè òîïëàíìûø áþéöê òàðèõè òÿúðöáÿíèí õöñóñè
ãàéüû èëÿ ÿùàòÿ îëóíìàñûíû, çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñèíè, úÿìèééÿòäÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ãàçàíûëìûø óíèêàë íàèëèééÿòëÿðèí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ òÿáëèüèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíè çÿðóðè åäèð.
Áó ýöí þëêÿìèçäÿ áÿðãÿðàð îëàí
òîëåðàíòëûã ìöùèòèíèí äàùà äà èíêèøàô
åòäèðèëìÿñè, ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ùÿéàò
òÿðçèíÿ ÷åâðèëìÿñè äþâëÿòèìèçèí äÿ
ÿñàñ ãàéÿëÿðèíäÿíäèð. Áó áàõûìäàí
þëêÿìèçäÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè
ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðëèéèíèí,
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ôÿðìàíû èëÿ
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí éàðàäûëìàñû áèð äàùà òÿñäèã
åäèð êè, ìóëòèêóëòóðàëèçì àðòûã Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàò òÿðçèíÿ ÷åâðèëèá. Ãëîáàë
äöíéà áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ þëêÿìèçèí áó
ñàùÿäÿêè íàèëèééÿòëÿðèíäÿí áÿùðÿëÿíìÿéÿ, Àçÿðáàéúàíäàêû ìîäåëèí þéðÿíèëìÿñèíÿ ÷àëûøûð. Åëÿ áó ñÿáÿáäÿíäèð
êè, Àçÿðáàéúàí ñîí äþâðëÿðäÿ äèíè òîëåðàíòëûã âÿ ìóëòèêóëòóðàëèçìëÿ áàüëû
ìöùöì òÿäáèðëÿðèí åâ ñàùèáèíÿ ÷åâðèëèá. Áó èëèí îêòéàáð àéûíäà êå÷èðèëÿí ÛÂ
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó
èñÿ Àçÿðáàéúàíûí ãëîáàë ìÿñÿëÿëÿðèí
ìöçàêèðÿ ìÿêàíûíà ÷åâðèëäèéèíè ýþñòÿðÿí íþâáÿòè ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿ îëäó.
Öìóìèééÿòëÿ, Ôîðóìäà àëòìûøäàí ÷îõ
þëêÿäÿí ìèíÿ éàõûí ãîíàüûí, î úöìëÿäÿí, íöôóçëó àëèìëÿðèí, Íîáåë ìöêàôàò÷ûëàðûíûí ÷îõñàéëû éöêñÿê ðÿñìè øÿõñëÿðèí èøòèðàê åòìÿñè òÿäáèðèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí âÿ ìèãéàñûíäàí õÿáÿð âåðèð. Áó
ùÿì äÿ îíó ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàí
ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãóí ìÿðêÿçè,
ùÿì÷èíèí, ùóìàíèòàð ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ îëóíäóüó ìÿêàí êèìè þç ðîëóíó
âÿ ÿùÿìèééÿòèíè òÿñäèãëÿìÿêäÿäèð. Áó
ìþòÿáÿð òÿäáèðäÿ ìöçàêèðÿ îëóíàí
ìÿñÿëÿëÿð, èôàäÿ åäèëÿí íÿòèúÿ âÿ ãÿíàÿòëÿð ýþñòÿðäè êè, Ùóìàíèòàð Ôîðóì
ÕÕÛ ÿñðäÿ áÿøÿðèééÿòèí ãàðøûñûíäà äóðàí ãëîáàë ÷àüûðûøëàðà úàâàá àõòàðìàã, ùóìàíèòàð ÿìÿêäàøëûãëà áàüëû
ÿí ìöùöì ìÿñÿëÿëÿðÿ äàèð ýåíèø
ñïåêòðëè äèàëîãëàð, ôèêèð ìöáàäèëÿëÿðè âÿ
ìöçàêèðÿëÿð àïàðìàã ö÷öí áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà íöôóçëó åëìè-ñèéàñè
ïëàòôîðìàäûð. Åéíè çàìàíäà, áó Ôîðóì àêòóàë ùóìàíèòàð ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðèíèí ìöçàêèðÿ åäèëäèéè íöôóçëó
áèð ìÿêàíäûð. Áóíäàí áàøãà, þëêÿìèçäÿ ùÿð èë 16 Íîéàáð - Áåéíÿëõàëã
Òîëåðàíòëûã Ýöíö ãåéä åäèëèð. ×öíêè
òîëåðàíòëûã Àçÿðáàéúàíûí ùÿéàò òÿðçè,
ÿñàñ ñòðàòåæè íàèëèééÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð...
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ,
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà
Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí
Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè
Ôîíäóíóí êå÷èðäèéè ìöñàáèãÿéÿ
òÿãäèì åòìÿê ö÷öí”
Ùàçûðäà éåð öçÿðèíäÿ áÿçè ìöíàãèøÿëÿð âàð êè, îíëàðûí ùÿëÿ äÿ ùÿëë
åäèëìÿìÿñè íÿèíêè ìþâúóä îëäóãëàðû
ðåýèîí, ùÿì÷èíèí, áöòþâëöêäÿ áÿøÿðèééÿò ö÷öí òÿùëöêÿ òÿøêèë åäèð. Áóíëàðäàí áèðè äÿ Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ éàðàíìûø Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèäèð. Ìÿëóì îëäóüó
êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
õàðèúè ñèéàñÿò ñòðàòåýèéàñûíäà Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðûíà ÿñàñÿí, éÿíè, þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë åäèëìÿñè ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòäèð. Áóíà ýþðÿ äÿ ðÿñìè Áàêû äèïëîìàòèê ìöñòÿâèäÿ þçöíöí áöòöí ðåñóðñëàðûíäàí ìàêñèìóì ñóðÿòäÿ èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíÿ
íàèë îëìàüà ÷àëûøûð. Áóíà áàõìàéàðàã, Åðìÿíèñòàí äàâàìëû ñóðÿòäÿ åòäèéè ìöõòÿëèô õàðàêòåðëè ìàíåâðëÿðëÿ
äàíûøûãëàð ïðîñåñèíè óçàòìàüà âÿ éà
ïîçìàüà úÿùä ýþñòÿðèð.
Åðìÿíèñòàí
òàðèõè Àçÿðáàéúàí
òîðïàãëàðûíäà éàðàäûëûá
Áó ìöíàãèøÿ áàðÿäÿ äàíûøìàçäàí
þíúÿ ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû èøüàë÷û ñèéàñÿòè 1990-úû èëëÿðäÿí áàøëàìàéûá âÿ úèääè òàðèõè êþêëÿðÿ ìàëèêäèð. Áåëÿ êè, ÕÛÕ
ÿñðèí îðòàëàðûíäàí åòèáàðÿí áþéöê ýöúëÿð òÿðÿôèíäÿí åðìÿíèëÿðèí Àçÿðáàéúàí
òîðïàãëàðûíà êþ÷öðöëìÿñè îíëàðà èøüàë÷ûëûã âÿ òÿúàâöç ö÷öí ÿëâåðèøëè øÿðàèò éàðàòìûø âÿ çàìàí êå÷äèêúÿ þçëÿðèíèí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòëÿðèíè ñèñòåìàòèê ñóðÿòäÿ
äàâàì åòäèðìèøëÿð. Öìóìèééÿòëÿ, åðìÿíèëÿðèí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ÿðàçè èääèàëàðû âÿ òîðïàãëàðûìûçäà ìÿñêóíëàøìàñû ÕÛÕ ÿñðäÿí ñèñòåìëè õàðàêòåð àëìûøäûð. Åðìÿíèëÿðèí Èðàíäàí Àçÿðáàéúàíà êþ÷öðöëìÿñè Ýöëöñòàí âÿ Òöðêìÿí÷àé ñöëù ìöãàâèëÿëÿðè èëÿ òÿñäèã
îëóíóðäó. 1829-úó èë ßäèðíÿ ìöãàâèëÿñè
èëÿ Îñìàíëû èìïåðèéàñûíäàí äà åðìÿíèëÿðèí éåíèúÿ èøüàë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí
òîðïàãëàðûíà êþ÷öðöëìÿñè ùÿéàòà êå÷èðèëìÿéÿ áàøëàéûð. Åðìÿíèëÿðèí êþ÷öðöëìÿñèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè äÿ
ìÿùç Ãàðàáàü ÿðàçèñè èäè. Ðÿñìè ìÿëóìàòëàðà ÿñàñÿí, 1828-1830-úó èëëÿð
àðàñûíäà, éÿíè úÿìè 2 èë ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàíà, î úöìëÿäÿí, Ãàðàáàüà Èðàíäàí 40 ìèí, Îñìàíëû èìïåðèéàñûíäàí
90 ìèí åðìÿíè êþ÷öðöëìöøäö. Ãåéðèðÿñìè åðìÿíè êþ÷êöíëÿðè èëÿ áèðëèêäÿ îíëàðûí ñàéû 200 ìèíè þòìöøäö. Êþ÷öðöëìÿäÿí ñîíðà Ãàðàáàüûí åòíèê òÿðêèáèíäÿ åðìÿíèëÿðèí ñàéû àðòìàüà áàøëàäû.
ÕÛÕ éöçèëèí 30-úó èëëÿðèíäÿí ñîíðà
äà åðìÿíèëÿðèí êöòëÿâè ñóðÿòäÿ Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíà, î úöìëÿäÿí, Ãàðàáàüà êþ÷öðöëìÿñè äàâàì åòäèðèëèðäè.
Áåëÿëèêëÿ, åðìÿíèëÿð 1905-úè èëäÿí áàøëàéàðàã Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ãàðøû êöòëÿâè ñîéãûðûìû àêòëàðû ùÿéàòà êå÷èðìÿéÿ
áàøëàäûëàð. Áóíóíëà éàíàøû, 1918-úè èëèí
ìàðòûíäà Áàêûäà áàøëàíàí âÿ áöòöí
Àçÿðáàéúàíû ÿùàòÿ åäÿí éåíè êöòëÿâè
ñîéãûðûìëàðû Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ÷îõ
àüûð çÿðáÿ âóðäó.
Õöñóñè âóðüóëàìàã ýÿðÿêäèð êè,
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè ùþêóìÿòè Èðÿâàí âÿ ÿòðàôûíäàêû Àçÿðáàéúàí
òîðïàãëàðûíû åðìÿíèëÿðÿ 1918-úè èë Áàòóì äàíûøûãëàðû (11 ìàé - 4 èéóí) âÿ
Áàòóì ìöãàâèëÿëÿðèíèí (4 èéóí 1918-úè
èë) øÿðòëÿðèíÿ ÿñàñÿí âåðèá. ÀÌÅÀ-íûí
Òàðèõ Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, ïðîôåññîð,
ìèëëÿò âÿêèëè Éàãóá Ìàùìóäîâóí Òöðêèéÿ Úöìùóðèééÿòè Áàøáàêàíëûã Îñìàíëû
Àðõèâè âÿ Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Àðõèâèíäÿêè ãèéìÿòëè òàðèõè ìÿíáÿëÿðÿ èñòèíàä
åäÿðÿê Èðÿâàí âÿ îíóí ÿòðàôûíäàêû
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí åðìÿíèëÿðÿ
âåðèëìÿñè èëÿ áàüëû àøêàðëàäûüû ñÿíÿäëÿðäÿ ìÿñÿëÿéÿ äàèð ìöùöì ìÿãàìëàð
éåð àëûá. Òàðèõ÷è-àëèìèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
ùÿìèí ñÿíÿäëÿð ñöáóò åäèð êè, åðìÿíèëÿð
ùÿìèí ìöãàâèëÿ âÿ äàíûøûãëàðûí íÿòèúÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ åäÿðÿê ìÿãñÿäëÿðèíÿ
íàèë îëäóãäàí ñîíðà öçÿðëÿðèíÿ ýþòöð-
äöêëÿðè áöòöí þùäÿëèêëÿðè áèðòÿðÿôëè ãàéäàäà ïîçóá, èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíè äàâàì åòäèðèáëÿð. Áåëÿëèêëÿ, Èðÿâàí âÿ ÿòðàôûíäàêû Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí åðìÿíèëÿðÿ âåðèëìÿñè áàðÿäÿ ùÿì Áàòóì
ìöãàâèëÿëÿðèíèí ìöâàôèã ìàääÿëÿðè,
ùÿì äÿ Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè Ìèëëè Øóðàñûíûí 29 ìàé 1918-úè èë òàðèõëè ãÿðàðû þç ùöãóãè ãöââÿñèíè èòèðèá.
Áóíà ýþðÿ äÿ Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè Ìèëëè Øóðàñûíûí Èðÿâàí âÿ ÿòðàôûíäàêû Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí åðìÿíèëÿðÿ âåðèëìÿñè ùàããûíäàêû ãÿðàðûíà
éåíèäÿí áàõûëìàëû, ùÿìèí ãÿðàð ãöââÿäÿí ñàëûíìàëû âÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
Èðÿâàí âÿ ÿòðàôûíäàêû òîðïàãëàðà òàðèõè
âàðèñëèê ùöãóãó áÿðïà îëóíìàëûäûð.
Òàðèõè Àçÿðáàéúàí
òîðïàãëàðûíäà èêèíúè
åðìÿíè äþâëÿòè
éàðàäûëà áèëìÿç!
Áöòöí áóíëàðûí ôîíóíäà áèð ñûðà ìÿñÿëÿëÿðÿ òîõóíìàã âàúèáäèð. Ìèëëè äþâëÿòëÿðèí ÿðàçè áöòþâëöéöíö áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ äÿñòÿêëÿéÿí, ãàðøûëûãëû åòèìàäû
ÿñàñ ýþòöðÿí, ñåïàðàòèçìèí ùÿð úöð ôîðìàñûíû ðÿää åäÿí Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðèí ìèëëè äþâëÿòëÿðèí ñóâåðåíëèéè âÿ ìèëëè ìàðàãëàðà ùþðìÿò
ïðèíñèïè ÿñàñûíäà èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí
òÿðÿôäàðû êèìè ÷ûõûø åäèð. Àììà áèð ÷îõ
ùàëëàðäà Àçÿðáàéúàíà èêèëè ñòàíäàðòëàðëà
éàíàøûëûð. Õöñóñèëÿ äÿ ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû
ÿñàñûíäà ùÿëëè ìÿñÿëÿñèíäÿ áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàð ëàãåéäëèê íöìàéèø åòäèðèð,
ùöãóã âÿ ÿäàëÿòäÿí êÿíàð éàíàøìàéà
èñòèíàä åäèðëÿð. Áó èñÿ èêèëè ñòàíäàðòëàðûí
ÿéàíè íöìóíÿñè êèìè ÷ûõûø åäèð.
Áåëÿ îëàí ùàëäà, Åðìÿíèñòàí ÿðàçè
èääèàëàðûíû äàâàì åòäèðèð, ùÿòòà äàùà äà
èðÿëè ýåäÿðÿê ÿðàçè áöòþâëöéö ïðèíñèïèíè
ùå÷ÿ ñàéìàãëà ñóáéåêòèâ îëàðàã õàëãëàðûí þç ìöãÿääÿðàòûíû òÿéèí åòìÿñè
ìÿñÿëÿñèíè þíÿ ÷ÿêèð. Áó èñÿ òàðèõè
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäà èêèíúè åðìÿíè äþâëÿòèíèí éàðàäûëìàñû èäåéàñûíà
õèäìÿò åäèð. ×öíêè åðìÿíèëÿð þç ìöãÿääÿðàòûíû òÿéèí åäÿðÿê Åðìÿíèñòàí
äþâëÿòè éàðàäûáëàð.
ßëáÿòòÿ, 20 ôàèç ÿðàçèñè èøüàë åäèëìèø, 1 ìèëéîíäàí ÷îõ ÿùàëèñè ãà÷ãûí âÿ
ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøìöø
Àçÿðáàéúàí áó úöð úÿùäëÿðÿ èçèí âåðìÿéÿúÿê. 28 Ìàé-Ðåñïóáëèêà Ýöíöíÿ
ùÿñð îëóíìóø ðÿñìè ãÿáóëäàêû íèòãèíäÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìÿñÿëÿ èëÿ ÿëàãÿäàð ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíäÿ èêèíúè åðìÿíè äþâëÿòèíèí éàðàäûëìàñûíà èìêàí âåðèëìÿéÿúÿê: “Áèç èìêàí âåðìÿðèê êè, þç ÿðàçèìèçäÿ èêèíúè
ãîíäàðìà åðìÿíè äþâëÿòèíè éàðàòñûíëàð. Áèðèíúè åðìÿíè äþâëÿòè áèçèì ÿðàçèìèçäÿ, ãÿäèì Àçÿðáàéúàí òîðïàüûíäà, Èðÿâàí, Ýþé÷ÿ, Çÿíýÿçóðäà
ãóðóëóáäóð. Èêèíúè åðìÿíè äþâëÿòè îëìàéàúàãäûð. Ùå÷ âàõò ãîíäàðìà
Äàüëûã Ãàðàáàüà ùå÷ áèð ùöãóãè ñòàòóñ âåðèëìÿéÿúÿêäèð”.
Àçÿðáàéúàí äèïëîìàòèê
úÿáùÿäÿ äàâàìëû
óüóðëàð ÿëäÿ åäèá
Î äà ãåéä åäèëìÿëèäèð êè, Åðìÿíèñòàíûí ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãåéèíè âÿ
áèð ñûðà àïàðûúû äþâëÿòëÿðèí ìöíàãèøÿéÿ
èêèëè éàíàøìàñûíû ñöðäöðäöéö áèð âàõòäà Àçÿðáàéúàí èñòÿð äèïëîìàòèê, èñòÿðñÿ
äÿ èãòèñàäè âàñèòÿëÿðëÿ èøüàë÷û þëêÿéÿ
ãàðøû òÿçéèã ñèéàñÿòèíè äàâàì åòäèðèð.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí, õöñóñèëÿ äÿ, Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí
äöíéàäà òàíûäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðèí óüóðëó íÿòèúÿñè, Åðìÿíèñòàíûí ðåýèîíäàêû áöòöí ëàéèùÿëÿðäÿí êÿíàðäà ãàëìàñû, äàõèëèíäÿêè ñîñèàë âÿ èãòèñàäè áþùðàíëàðûí äÿðèíëÿøìÿñè Àçÿðáàéúàíûí èøüàë÷ûíû áöòöí ñôåðàëàðäà
òÿúðèä åòìÿê ñèéàñÿòèíèí íàèëèééÿòëÿðè êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëÿ áèëÿð. Áóíäàí áàøãà, èíôîðìàñèéà ìöùàðèáÿñèíäÿ äÿ
ÿùÿìèééÿòëè íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèëèá.
Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìè
èëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿðèí
äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ
÷àòäûðûëìàñû ñòðàòåæè
âÿçèôÿ êèìè
ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá
Áóíà ïàðàëåë îëàðàã Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìè èëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿðèí äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñû Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíäà õöñóñè
éåð òóòóð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, ìöàñèð
äþâðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
õàðèúè ÿëàãÿëÿðèíäÿ ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðèíè þëêÿìèçèí Åðìÿíèñòàíûí
ùÿðáè òÿúàâöçöíÿ ìÿðóç ãàëìàñû ýåð÷ÿêëèéè âÿ îíóí íÿòèúÿëÿðè, êîíôëèêòèí ðåýèîíóí ñòàáèë ýÿëÿúÿéèíÿ ìÿíôè òÿñèðè
áàðÿäÿ îáéåêòèâ èíôîðìàñèéàíûí ìöõòÿëèô äþâëÿòëÿðÿ âÿ áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðà
÷àòäûðûëìàñû ñèéàñÿòè òÿøêèë åäèð. Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí äöíéàéà ÷àòäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ýÿðýèí ÿìÿéèíèí, åéíè çàìàíäà, áó ñèéàñÿòèí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí íÿòèúÿñè îëàðàã ÀØÏÀ,
ÈßÒ, ÀÒßÒ, ÁÌÒ âÿ äèýÿð ãóðóìëàð òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíèí èøüàëäàí àçàä åäèëìÿñèíèí, ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèíèí þç òîðïàãëàðûíà ãàéûòìàñûíûí
çÿðóðèëèéèíè ýþñòÿðÿí ãÿðàð âÿ ãÿòíàìÿëÿð ãÿáóë åäèëèá.
Áó ìÿñÿëÿäÿ Àçÿðáàéúàí þçöíöí
ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíäàêû ìþâãåéèíäÿí äÿ éàðàðëàíûá. Áåëÿ êè, 2011úè èë ìàé àéûíûí 4-äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí Ñÿäðëèéè èëÿ ÁÌÒ ÒØ-íèí éöêñÿê ñÿâèééÿëè èúëàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí
òÿøÿááöñö èëÿ “Òåððîð àêòëàðûíûí áåéíÿëõàëã ñöëù âÿ òÿùëöêÿñèçëèéÿ éàðàòäûüû
òÿùäèäëÿð” ìþâçóñóíäà ìöçàêèðÿëÿð
àïàðûëûá. Òÿäáèðäÿêè ÷ûõûøûíäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû éåðèòäèéè äþâëÿò òåððîð÷óëóüó ñèéàñÿòèíè ÿí éöêñÿê êöðñöäÿí
äöíéà áèðëèéèíèí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûá.
Åðìÿíèëÿðèí Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí áàøûíà ýÿòèðäèêëÿðè áÿëàëàð, ôàúèÿëÿð ùàããûíäà, ùÿì÷èíèí, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè áàðÿäÿ
ùÿãèãÿòëÿðèí äöíéàéà ÷àòäûðûëìàñûíäà
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí õèäìÿòëÿðèíè
õöñóñè âóðüóëàìàã ëàçûìäûð. Õöñóñèëÿ
äÿ Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà õàíûì
ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ ðåàëëàøäûðûëàí
“Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” áåéíÿëõàëã êàìïàíèéàñû åðìÿíèëÿðèí àçÿðáàéúàíëûëàðà ãàðøû
ÕÕ ÿñðèí ñîíëàðûíäà òþðÿòäèéè ñîéãûðûìû
ùàããûíäà ùÿãèãÿòëÿðè äöíéàíûí 60-äàí
àðòûã þëêÿñèíèí èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûð.
Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ÷îõñàéëû ëàéèùÿëÿðèí âÿ
àïàðûëàí èøëÿðèí íÿòèúÿñè îëàðàã ìöõòÿëèô
þëêÿëÿðèí èúòèìàèééÿòèíÿ, ùàáåëÿ ýÿíúëÿðÿ Àçÿðáàéúàíûí ìÿðóç ãàëäûüû ôàúèÿëÿð
áàðÿäÿ äîëüóí ìÿëóìàòëàð âåðèëèð. Áöòþâëöêäÿ, áó êàìïàíèéà Õîúàëû ñîéãûðûìû
ùàããûíäà ùÿãèãÿòëÿðèí äöíéàäà áèëèíìÿñè, áó ôàúèÿíèí Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ãàðøû ñîéãûðûìû àêòû êèìè òàíûíìàñû ö÷öí
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ìÿãñÿäéþíëö ôÿàëèééÿò
èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè êèìè ÷ûõûø åäèð.
Ìÿùç áó úöð àëè ìèññèéàëû ôÿàëèééÿò äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí
äàùà éàõûíäàí òàíûíìàñûíäà, þëêÿìèçèí
ÿñàñ ïðîáëåìè îëàí Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí òàðèõè ñÿáÿáëÿðè âÿ ôàúèÿëè
íÿòèúÿëÿðè áàðÿäÿ ÿñàñëû èíôîðìàñèéàëàðûí êöòëÿâè õàðàêòåð àëìàñûíäà ìöñáÿò
èðÿëèëÿéèøëÿðÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðûá.
Áöòöí áóíëàðûí áàðèç ýþñòÿðèúè îëàðàã, Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí äöíéàäà ìöõòÿëèô äþâëÿòëÿð âÿ ôåäåðàë ñóáéåêòëÿð òÿðÿôèíäÿí òàíûíìàñûíû ãåéä åòìÿê îëàð.
Áåëÿëèêëÿ, óüóðëó äèïëîìàòèéàñûíûí
âÿ äèàñïîð ñèéàñÿòèíèí ñàéÿñèíäÿ áó
ýöí Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðè äöíéàäà
èíàìëà òÿáëèü îëóíóð, èíôîðìàñèéà ìÿêàíûíäà öñòöíëöéö ÿëÿ àëàí þëêÿìèç
èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíûí âÿ åðìÿíè ëîááèñèíèí ÿëåéùèìèçÿ éþíÿëòäèéè äåçèíôîðìàñèéàíû âÿ “ãàðà ïèàð” êàìïàíèéàñûíû èôëàñà óüðàäûð.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ,
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè
Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà
Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíóí êå÷èðäèéè
ìöñàáèãÿéÿ òÿãäèì åòìÿê ö÷öí”
7
www.yeniazerbaycan.com
26 íîéàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 215 (4374)
Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿ, åëÿúÿ äÿ
“Àçÿðáàéúàí Ùàâà Éîëëàðû” âÿ “Òöðê Ùàâà
Éîëëàðû” àðàñûíäà ðÿãàáÿò îëà áèëìÿç
Éàïîí ìèëèòàðèçìè ýåîñèéàñè òÿùëöêÿ àìèëèäèðìè?
íèø êîíòåêñòäÿ àêòóàëëàøäûðûð. Î, Ñóðèéà âÿ
Èðàí ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè ö÷öí àääûìëàð àòäûüûíû âÿ áó ïðîáëåìëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíà ýåíèø êîàëèñèéàíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñû
ìöñòÿâèñèíäÿ áàõäûüûíû äåéèð. Áóíóíëà äà
ÀÁØ Óçàã Øÿðãäÿ éåðëÿøÿí âÿ ãÿäèì ùÿðáèäþâëÿò÷èëèê ÿíÿíÿëÿðè îëàí Éàïîíèéàíûí äèð÷ÿëäèëìÿñèíÿ ùàãã ãàçàíäûðìûø îëóð.
“Àçÿðáàéúàí Ùàâà Éîëëàðû” âÿ “Òöðê Ùàâà Éîëëàðû” àðàñûíäà ýÿëÿúÿê èø áèðëèéèíèí éîëëàðûíû òÿéèí åòìÿê, éåíè ÿìÿêäàøëûã ñÿùèôÿñèíè à÷ìàã ìÿãñÿäèëÿ “Òöðê Ùàâà Éîëëàðû” Éþíÿòèì
Êóðóëó áàøãàíû Ùàìäè Òîï÷óíóí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè íîéàáðûí 25-äÿ Áàêûäà ñÿôÿðäÿ îëóá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ñÿôÿð çàìàíû “Àçÿðáàéúàí Ùàâà
Éîëëàðû”íûí ïðåçèäåíòè Úàùàíýèð ßñýÿðîâ âÿ “Òöðê Ùàâà Éîëëàðû”íûí Éþíÿòèì Êóðóëó áàøãàíû Ùàìäè Òîï÷ó èêè ãàðäàø þëêÿ àðàñûíäà ùàâà ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè,
ìèëëè àâèàñèéà øèðêÿòëÿðèíÿ ÿëâåðèøëè ìöùèò éàðàäûëìàñû ìÿñÿëÿëÿðèíè ìöçàêèðÿ åäèáëÿð.
Äîñòëóã øÿðàèòèíäÿ êå÷ÿí ýþðöøäÿ “Àçÿðáàéúàí Ùàâà
Éîëëàðû” âÿ “Òöðê Ùàâà Éîëëàðû” àðàñûíäà ýÿëÿúÿêäÿ “à÷ûã ñÿìà” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò èìêàíëàðû áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá, øèðêÿòëÿðèí òåõíèêè ùåéÿòëÿðèíÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ìöçàêèðÿëÿðÿ áàøëàìàã òàïøûðûëûá.
Ìÿðêÿçè Ñå÷êè Êîìèññèéàñûíûí
èúëàñû êå÷èðèëèá
Íîéàáðûí 25-äÿ Ìÿçàùèð Ïÿíàùîâóí ñÿäðëèéè èëÿ
Ìÿðêÿçè Ñå÷êè Êîìèññèéàñûíûí (ÌÑÊ) íþâáÿòè èúëàñû
êå÷èðèëèá.
ÌÑÊ Êàòèáëèéèíèí ìåäèà
âÿ èúòèìàè ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à âåðèëÿí
ìÿëóìàòà ýþðÿ, ÿââÿëúÿ
Êîìèññèéàíûí 2014-úö èë
íîéàáðûí 21-äÿ êå÷èðèëìèø èúëàñûíûí ïðîòîêîëó òÿñäèã åäèëèá.
Ñîíðà 2014-úö èë äåêàáðûí 23-íÿ òÿéèí åäèëìèø áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðè èëÿ ÿëàãÿäàð ÌÑÊ-éà äàõèë îëìóø ìöðàúèÿòëÿðÿ áàõûëûá âÿ Êîìèññèéà öçâëÿðèíèí ìöçàêèðÿñèíäÿí ñîíðà äàõèë
îëàí 4 ìöðàúèÿòèí 3-íöí òÿìèí îëóíìàñûíà, äèýÿð ìöðàúèÿòèí
èñÿ òÿìèí îëóíìàìàñûíà ãÿðàð âåðèëèá.
ÌÑÊ-íûí ãÿðàðû èëÿ áÿçè ñå÷êè äàèðÿëÿðè äàèðÿ ñå÷êè êîìèññèéàëàðûíûí òÿðêèáèíäÿ äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá.
Èúëàñäà úàðè ìÿñÿëÿëÿðÿ äÿ áàõûëûá.
Õàðèúè ãóðóìëàðûí âÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè èúëàñäà èøòèðàê åäèáëÿð.
ÀÄÀ Óíèâåðñèòåòèíäÿ “Ìÿðêÿçè
Àâðàñèéàäà íÿãëèééàòûí ýÿëÿúÿéè”
ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèëÿúÿê
Íîéàáðûí 28-äÿ ÀÄÀ Óíèâåðñèòåòèíäÿ “Ìÿðêÿçè Àâðàñèéàäà íÿãëèééàòûí ýÿëÿúÿéè” ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèëÿúÿê.
Óíèâåðñèòåòäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèëèá êè, êîíôðàíñûí à÷ûëûøûíäà ÀÄÀ-íûí ðåêòîðó, ñÿôèð Ùàôèç Ïàøàéåâ, Áàø íàçèðèí ìöàâèíè Àáèä Øÿðèôîâ, íÿãëèééàò íàçèðè Çèéà Ìÿììÿäîâ âÿ Áàêû
Áåéíÿëõàëã Äÿíèç Òèúàðÿò Ëèìàíûíûí áàø äèðåêòîðó Òàëåù Çèéàäîâ, ùÿì÷èíèí Îðòà âÿ Úÿíóáè Àñèéà þëêÿëÿðèíäÿí íÿãëèééàò
ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ ìöòÿõÿññèñëÿð âÿ àëèìëÿð èøòèðàê åäÿúÿêëÿð.
Ìèëëÿò÷èëèê âÿ ÕÕÛ ÿñð:
éàïîí ìîäåëèíèí þçÿëëèêëÿðè
Ñîí çàìàíëàð Òîêèîíóí ùÿðáè ãöäðÿòèíè
àðòûðìàã èñòèãàìÿòèíäÿ êîíêðåò ïðîãðàìëàð
ùÿéàòà êå÷èðìÿéÿ áàøëàäûüû ùàããûíäà èíôîðìàñèéàëàð éàéûëûð. Åêñïåðòëÿð áóíóí ðåýèîíàë
âÿ ãëîáàë ýåîñèéàñÿòÿ úèääè òÿñèð åäÿ áèëÿúÿéèíè ïðîãíîçëàøäûðûðëàð. Ìÿñÿëÿ äöíéà ëèäåðëèéè óüðóíäà Àìåðèêà èëÿ ×èíèí àïàðäûüû
ìöáàðèçÿ êîíòåêñòèíäÿ ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Éàïîíèéàíûí ôàêòèêè îëàðàã ×èíÿ ãàðøû ãîéóëäóüó èääèàñû èðÿëè ñöðöëöð, áóíóí ùÿì äàõèëè ñèéàñè, ùÿì äÿ õàðèúè ýåîñèéàñè ïðîñåñëÿðëÿ
ÿëàãÿëè îëäóüó ãåéä åäèëèð. Ùÿìèí áàüëûëûãäà
Ðóñèéà-Éàïîíèéà âÿ ×èí-Éàïîíèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíèí äèíàìèêàñû ìàðàã äîüóðóð. Ìöòÿõÿññèñëÿð áó èñòèãàìÿòäÿ ùÿëÿëèê ãåéðè-ìöÿééÿí ìÿãàìëàðûí îëäóüó ãÿíàÿòèíäÿäèðëÿð.
Ïåðñïåêòèâ íåúÿ ýþðöíöð?
Ùÿðáè ãöäðÿò: Éàïîíèéà
êå÷ìèøè “ãàéòàðûð”ìû?
Éàïîíèéàíûí ñèëàùëû ãöââÿëÿðè ýöúëÿíäèðìÿê ùàããûíäà ýÿëäèéè ãÿðàð ðåýèîí äþâëÿòëÿðèíäÿ íàðàùàòëûã éàðàäûá. Þëêÿ êîíñòèòóñèéàñûíûí 9-úó ìàääÿñèíÿ ýþðÿ, äþâëÿò
áåéíÿëõàëã ìöáàùèñÿëÿðèí ùÿëëèíäÿ ìöùàðèáÿäÿí èñòèôàäÿ åòìÿéÿúÿê. Áó èñÿ þçöíöí
ãóðó ãîøóíëàðû, äîíàíìà âÿ ùÿðáè-ùàâà
ãöââÿëÿðèíè éàðàòìàãäàí èìòèíà åòìÿê äåìÿêäèð. Òîêèî éàëíûç ìöäàôèÿ ìÿãñÿäëè ñèëàùëû ãöââÿëÿð ñàõëàéà áèëÿð (áàõ: Андрей
Иванов. Опять за старое. Япония переписывает историю и возрождает армию
/ МГИМО Университет, 7 íîéàáð 2014).
Áó ìÿñÿëÿ Éàïîíèéàíûí Èêèíúè äöíéà
ìöùàðèáÿñèíäÿ ìÿüëóáèééÿòèíäÿí ñîíðà àêòóàëëàøäû. Îíäà éàïîíëàð áþéöê îðäó éàðàòìûøäûëàð. Áóíäàí áàøãà, Éàïîíèéà ùÿìèí
äþâðäÿ àãðåññèâ ùÿðáè ìþâãå òóòóðäó. Éàïîí ìèëëÿò÷èëèéèíèí âöñÿò àëìàìàñû ö÷öí
Ãÿðá âÿ Ðóñèéà îíóí ùÿðáè ïîòåíñèàëûíû íÿçàðÿòÿ ýþòöðìÿê ãÿðàðûíà ýÿëìèøäèëÿð.
Àíúàã èíäè âÿçèééÿò äÿéèøèð. Áàøäà ÀÁØ
îëìàãëà Ãÿðáèí Àñèéà-Ñàêèò îêåàí ùþâçÿñè-
“Áàòóìèäÿ ãåéäÿ àëûíàí
ãàëìàãàëëàðûí ìÿíáÿéè ìÿëóì èäè”
“Áàòóìèäÿ ãåéäÿ àëûíàí ãàëìàãàëëàðûí
ìÿíáÿéè ìÿëóì èäè. Áó, Àçÿðáàéúàíà âÿ
Àçÿðáàéúàí ÃÙÒ-ëÿðèíÿ ãàðøû áèð òÿõðèáàò
èäè. Âàõòûíäà ìöäàõèëÿ åòìÿñÿéäèê, îíëàð þç
èñòÿêëÿðèíÿ íàèë îëàúàãäûëàð”. Áóíó Áåéíÿëõàëã Àâðàñèéà Ìÿòáóàò Ôîíäóíóí (ÁÀÌÔ) ñÿäðè Óìóä Ðÿùèìîüëó äåéèá.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Ôîðóìäà èëê úèääè ãàëìàãàë ìÿùç ×åõèéàíûí “Ïåîïëå èí Íååä” òÿøêèëàòûíûí ôîéåéÿ ñòåíäëÿð ãóðàøäûðàðàã, Àçÿðáàéúàíà äàèð òÿíãèäè ïëàêàòëàð àñìàñû èëÿ áàøëàéûá:
“Ñòåíäëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíäà èíñàí ùöãóãëàðû
èëÿ áàüëû âÿçèééÿò ÿñàññûç ôîðìàäà òÿíãèä
îëóíóð âÿ áÿçÿí òÿùãèðëÿðÿ äÿ éåð âåðèëèðäè.
Àçÿðáàéúàíäàí ýåäÿí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
áóíà åòèðàç åäÿðÿê, Ôîðóìà ãàòûëìàãäàí èìòèíà åòäè. Áèç áèëäèðäèê êè, èíñàí ùàãëàðûíûí
ïîçóëìàñûíà äàèð ùàëëàð áàøãà þëêÿëÿðäÿ,
ìÿñÿëÿí, Áåëàðóñäà, Åðìÿíèñòàíäà, Ýöðúöñòàíäà, ùÿòòà ×åõèéàäà âàð. Íÿéÿ ýþðÿ ìÿùç
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû àéðû-ñå÷êèëèê åäèëìÿëèäèð?
Òÿÿññöô êè, áèçèì íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíäÿí áèð
íå÷ÿ íÿôÿð áöòöí úÿùäëÿðèìèçÿ ðÿüìÿí èúëàñ
çàëûíà äàõèë îëäóëàð. Áóíóíëà áåëÿ, áèç åòèðàçûìûçû áèëäèðäèê, ÷öíêè áåëÿ áèð ïëàêàòûí éåðëÿøäèðèëìÿñè Ôîðóìóí ïðîãðàìûíà äàõèë äåéèëäè âÿ ìÿñÿëÿ ñàäÿúÿ áèçÿ ãàðøû ãÿðÿçëè
ìöíàñèáÿòèí èíèêàñû èäè”.
Ñòåíäëÿðè éåðëÿøäèðÿí ×åõèéàéà ìÿõñóñ òÿøêèëàòûí Àâðîïàäà åðìÿíèïÿðÿñò áèð òÿøêèëàò êèìè
òàíûíäûüûíû áèëäèðÿí Ó.Ðÿùèìîüëó ùÿòòà áó òÿøêèëàòûí Äàüëûã Ãàðàáàü åðìÿíèëÿðèíè ÿñàñ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè êèìè Ôîðóìà ñàëìàüà ÷àëûøäûüûíû
õöñóñè ãåéä åäèá: “Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè Ôîðóìäà áó úÿùäèí ãàðøûñûíû àëäû”.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, åðìÿíè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí öçâëÿðè úÿáùÿ õÿòòèíäÿ âóðóëìóø Åðìÿíèñòàíà ìÿõñóñ ùåëèêîïòåðëÿ áàüëû ìÿñÿëÿíè
äÿ Ôîðóìóí ýöíäÿìèíÿ äàõèë åòìÿéÿ úÿùä
åäèáëÿð: “Áèçèì úèääè òÿïêèìèçäÿí ñîíðà îíëàðûí áó èñòÿéè äÿ áàø òóòìàäû. ßí âàúèá íöàíñëàðäàí áèðè äÿ “Ïåîïëå èí Íååä”èí ðÿùáÿð
øÿõñëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíûí èøüàë îëóíìóø òîðïàãëàðûíà, Äàüëûã Ãàðàáàüà áóíà ãÿäÿð áèð
íå÷ÿ äÿôÿ ãàíóíñóç ñÿôÿðëÿð åòìÿñèäèð. Ýþðöíäöéö êèìè, áó òÿøêèëàòûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû íèéÿ áåëÿ àääûì àòìàñûíûí ñÿáÿáè ìÿëóìäóð. Áó òÿøêèëàòà áèð ñûðà åðìÿíè ÃÙÒ-ëÿðè ëîááè÷èëèê åäèð, õöñóñèëÿ, Áàòóìè ãàëìàãàëûíûí
ÿñàñ äèðèæîðëàðûíäàí áèðè Åðìÿíèñòàíûí âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè òÿìñèë÷èñè Áîðèñ Íîâîñàðäèéàíûí áó òÿøêèëàòà òÿëèìàòëàð âåðäèéè îðòàéà ÷ûõäû. Ùÿòòà Ôîðóìóí ðÿñìè ôîòî âÿ âèäåî ÷ÿêèëèøèíè àïàðàíëàð ÿñëÿí åðìÿíè îëàí èø÷èëÿð èäè”.
Ö.Ðÿùèìîüëó äåéèá êè, òÿäáèðèí ÿí âàúèá ìÿãàìëàðûíäàí áèðè èñÿ Ôîðóìäà Àçÿðáàéúàíäà èíñàí ùöãóãëàðû èëÿ áàüëû ìÿðóçÿíèí ìöçàêèðÿéÿ
÷ûõàðûëìàñû èäè: “Òÿñÿââöð åäèí, ìÿðóçÿ áàøäàí-àéàüà ãÿðÿçëè âÿ îíó äà òÿðòèá åäÿí ìÿðóçÿ÷èëÿðäÿí áèðè Àðòóð Ñàãóíòñ àäëû åðìÿíè
èäè. Ïðîñåñèí Àçÿðáàéúàíûí ÿëåéùèíÿ úÿðÿéàí
åòäèéèíè ýþðöá éåíèäÿí ÷ûõûø åòìÿê ãÿðàðûíà
ýÿëäèì âÿ ñþç ùàããû èñòÿäèì. Áåëÿ áèð ìÿðóçÿíèí, þçö äÿ åðìÿíè ÿñèëëè áèðèñèíèí ùàçûðëàäûüû ñÿíÿäèí Ôîðóì èøòèðàê÷ûëàðû òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë îëóíìàñûíûí ÷îõ úèääè ñÿùâ îëàúàüûíû âÿ
Àçÿðáàéúàíûí âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè òÿìñèë÷èëÿðèíèí áó Ôîðóìëà ýÿëÿúÿê ÿìÿêäàøëûüûíû ñóàë
àëòûíà àëàúàüûíû èøòèðàê÷ûëàðûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðäûì. Ñÿñâåðìÿ áèçèì õåéðèìèçÿ áàøà ÷àòäû
âÿ áèç àóäèòîðèéàäàí äÿñòÿê àëäûã. Ìöøàùèäÿ
åòäèéèìèç ÿí âàúèá äåòàëëàðäàí áèðè äÿ Ôîðóìà ìîäåðàòîðëóã âÿ ùÿìñÿäðëèê åäÿí øÿõñëÿðèí àéäûí øÿêèëäÿ áèçÿ ãÿðÿçëè ìþâãå ñÿðýèëÿìÿñè âÿ èøòèðàê÷ûëàðû áó ìÿðóçÿíè ãÿáóë åòìÿéÿ éþíëÿíäèðìÿñè èäè”.
ÁÀÌÔ ñÿäðè òÿÿññöô åòäèéèíè áèëäèðèá êè, Ôîðóìóí áÿçè èøòèðàê÷ûëàðû áó ñÿñâåðìÿ ïðîñåñè èëÿ
áàüëû ìÿòáóàòà ñÿùâ èíôîðìàñèéà âåðèð, ýóéà åðìÿíèëÿðèí äÿ ñÿíÿäèí ÿëåéùèíÿ îëäóüóíó äåìÿêëÿ úÿìèééÿòè àëäàòìàüà úÿùä åäèðëÿð. Åðìÿíèëÿðÿ áÿðàÿò ãàçàíäûðìàã ùå÷ äÿ îíëàðûí àäûíû
óúà åòìèð. ßêñèíÿ, áóíóí ìÿéóñåäèúè áèð ùàë îëäóüóíó áèëäèðÿí Ó.Ðÿùèìîüëó ùÿìèí øÿõñëÿðè
áåëÿ ñòðàòåæè ìÿñÿëÿëÿðäÿ þç ñèéàñè ìàðàãëàðûíäàí ÷ûõûø åäÿðÿê èúòèìàè ìàðàüû ìàíèïóëéàñèéà
åòìÿêäÿíñÿ, þç âèúäàíëàðûíûí ñÿñèíÿ ãóëàã
àñûá ìèëëè ìàðàãëàðûìûçû ãîðóìàüà ÷àüûðûá.
íÿ éàíàøìàñû èëÿ Ðóñèéà âÿ ×èíèí ìþâãåéè
àðàñûíäà úèääè ôÿðãëÿð þçöíö ýþñòÿðìÿéÿ
áàøëàéûá. Áèð ñþçëÿ, ÕÕ ÿñðäÿ Éàïîíèéà èëÿ
áàüëû åéíè ìþâãåäÿ îëìóø ýåîñèéàñè ýöúëÿð
àðàñûíäà èíäè áèð ó÷óðóì éàðàíûá. Áó ñÿáÿáäÿí Éàïîíèéàíûí ùÿðáè ïîòåíñèàëûíà
ìöíàñèáÿò äÿ äÿéèøèá.
Ùàçûðäà ÀÁØ ðåýèîíäà ×èíèí ñöðÿòëè èíêèøàôûíà ãàðøû àääûìëàð àòìàãäàäûð. Îíëàðûí
ñûðàñûíäà Éàïîíèéàíû ùÿðáè úÿùÿòäÿí äàùà
äà èíêèøàô åòäèðÿðÿê Ïåêèíÿ ãàðøû ãîéìàã
ïëàíëàðû àéðûúà éåð òóòóð. Åêñïåðòëÿð ùåñàá
åäèðëÿð êè, áóðàäà Ðóñèéà àìèëè äÿ ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàéûð. Àíäðåé Èâàíîâ áó êîíòåêñòäÿ éàçûð: “...Ãÿðáèí éàïîíëàðûí àðòìàãäà
îëàí ùÿðáè ïîòåíñèàëûíäàí Ðóñèéà âÿ ×èíè
äàéàíäûðìàã ö÷öí èñòèôàäÿ åäÿ áèëìÿñè
èñòèñíà åäèëìèð” (áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ).
Áó úöð âÿçèééÿò ùÿìèí ðåýèîíäà êèôàéÿò
ãÿäÿð òÿùëöêÿëè ýåîñèéàñè ãàðøûäóðìàíûí
éàðàíìàãäà îëäóüóíó ýþñòÿðèð. Áèð òÿðÿôäÿ
Àìåðèêà âÿ Àâðîïà äþâëÿòëÿðè, äèýÿð òÿðÿôäÿ
èñÿ Ðóñèéà âÿ ×èí äóðóð. Äöíéà ö÷öí úèääè
òÿùäèäëÿð ìåéäàíà ýÿëÿ áèëÿð. Íÿçÿðÿ àëìàã ëàçûìäûð êè, Âàøèíãòîí Ñàêèò îêåàí
ùþâçÿñèíäÿ éåðëÿøÿí þëêÿëÿðäÿí äÿ ìöòòÿôèã
êèìè èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ÷àëûøûð. Éàïîíèéà ìÿñÿëÿñè ìÿùç áó àñïåêòäÿ àêòóàëëûã êÿñá åäèð
(áàõ: Стивен Босвот. Визит Барака Обамы в Азию / ИноСМИ.ðó, 24 àïðåë 2014).
Ìÿñÿëÿ Òîêèîéà âåðèëÿí äÿñòÿêëÿ éåêóíëàøìûð. Àìåðèêà Âéåòíàì, Òàéâàí, Úÿíóáè
Êîðåéà, Ñèíãàïóð, Ìàëàéçèéà, Àâñòðàëèéà âÿ
áàøãà ðåýèîí äþâëÿòëÿðèíè äÿ ïðîñåñÿ úÿëá
åòìÿéÿ ÷àëûøûð. Áó ýöí, ñþçöí ùÿãèãè ìÿíàñûíäà, àíòè-×èí êîàëèñèéàñû éàðàíìàãäàäûð.
Þçö äÿ Âàøèíãòîí ïðîáëåìè ÿðàçè ìöáàùèñÿëÿðè öçÿðèíäÿ äÿðèíëÿøäèðìÿéÿ úÿùä åäèð.
Áó áàüëûëûãäà ÀÁØ Êîðåéà-Éàïîíèéà, Éàïîíèéà-×èí, ×èí-Âéåòíàì èõòèëàôëàðûíäàí éàðàðëàíìàüà ÷àëûøûð. Áóðàäà éàõøû áèëèðëÿð êè,
“ÕÕÛ ÿñðèí ×èíè ÕÕ ÿñðèí ÑÑÐÈ-ñè äåéèë”
(áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ).
ßñëèíäÿ, Âàøèíãòîí ìÿñÿëÿíè äàùà ýå-
Ðÿñìè Òîêèîíóí ùöúóì ãàáèëèééÿòëè ýöúëö îðäó éàðàòìàã ïëàíëàðûíà ðóù âåðÿí áàøãà àìèë éåíè ùàêèìèééÿòèí ñå÷äèéè õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíóí ìÿçìóíó èëÿ èçàù îëóíà áèëÿð. Äöíéà áàø íàçèð Øèíçî Àáåíèí ìèëëÿò÷èëèê èäåîëîýèéàñûíäàí õÿáÿðäàðäûð (áàõ:
Дмитрий Косырев. Трехликий Синдзо
Абэ и призрак японского милитаризма /
РИА Новости, 22 èéóë 2013). Îíóí ÿñàñ
ìÿãñÿäè Éàïîíèéàíûí ÿââÿëêè ãöäðÿòèíè áÿðïà åòìÿêäèð. Áó äà àâòîìàòèê îëàðàã ùÿðáè
ïîòåíñèàëûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè äåìÿêäèð.
Ø.Àáåíèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè õàðèúè ñèéàñÿò
áó ãÿíàÿòëÿðè òÿñäèã åäèð. Òîêèî äÿôÿëÿðëÿ
×èí âÿ Ðóñèéà èëÿ çèääèééÿòëÿðÿ ýèðèá. Ìîñêâà âÿ Ïåêèí îíóíëà ÿìÿêäàøëûüà úàí àòûð.
Ïðåçèäåíò Âëàäèìèð Ïóòèí ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿðäÿ éàïîí áàø íàçèðëÿ ÿìÿêäàøëûüû ìöçàêèðÿ
åäèá. Ùÿòòà Ìèëàíäà “Àñèéà-Àâðîïà” Ñàììèòèíèí (ÀÑÅÌ) òîïëàíòûñûíäà Ðóñèéà äþâëÿò
áàø÷ûñûíûí Éàïîíèéàéà ñÿôÿðè èëÿ áàüëû ðàçûëûã ÿëäÿ åäèëìèøäè. Ëàêèí Óêðàéíà ùàäèñÿëÿðèíÿ ýþðÿ Òîêèî áóíó ãåéðè-ìöÿééÿí ìöääÿòÿ òÿõèðÿ ñàëûá. Åêñïåðòëÿð ùåñàá åäèðëÿð
êè, áóðàäà Âàøèíãòîíóí ÿëè âàðäûð (áàõ: Путин и Синдзо Абэ обсудят вопросы российско-японского сотрудничества /
ИТАР-ТАСС, 9 íîéàáð 2014).
Èíäè Ïåêèíäÿ Àñèéà âÿ Ñàêèò îêåàí Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûüûíûí (ÀÏÅÚ) òîïëàíòûñû êå÷èðèëèð. Áóðàäà Ðóñèéà, ×èí âÿ Éàïîíèéà ðÿùáÿðëÿðèíèí ÿìÿêäàøëûãëà áàüëû ìöçàêèðÿëÿð
àïàðìàã èìêàíëàðû âàðäûð. Ëàêèí ÊÈÂ äàùà
÷îõ Ðóñèéà-×èí ÿëàãÿëÿðèíäÿ úèääè èðÿëèëÿéèøëÿðèí îëàúàüûíû âóðüóëàéûð. Èêè äþâëÿò àðàñûíäà 17 ñÿíÿäèí èìçàëàíàúàüû ãåéä åäèëèð. Òèúàðÿò äþâðèééÿñèíèí ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ
àðòûðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Åéíè øåéëÿðè Ðóñèéà-Éàïîíèéà âÿ ×èí-Éàïîíèéà ÿìÿêäàøëûüû ùàããûíäà äåìÿê ìöìêöí äåéèëäèð (áàõ:
Путин обсудит с Си Цзиньпином развитие сотрудничества РФ и КНР / ИТАРТАСС, 9 íîéàáð 2014).
Áóíëàðûí ôîíóíäà Ø.Àáå ùþêóìÿòèíèí þëêÿíèí ùÿðáè ýöúöíö àðòûðìàã èñòèãàìÿòèíäÿ
àòäûüû àääûìëàð ìàðàã äîüóðóð. Ðóñèéàëû
åêñïåðò áóíóíëà áàüëû âóðüóëàéûð: “Éàïîíëàð áó ýöíëÿðäÿ êîëëåêòèâ þçöíöìöäàôèÿ
ùöãóãó âåðÿí ãàíóí ãÿáóë åäèáëÿð. Áàøãà ñþçëÿ, ÿââÿëëÿð éàïîí þçöíöìöäàôèÿ
ãöââÿëÿðè âàðäûñà, èíäè áóíëàð ñèëàùëû þçöíöìöäàôèÿ ãöââÿëÿðè àäëàíäûðûëûð” (áàõ:
Андрей Иванов. Опять за старое. Япония
переписывает историю и возрождает армию / МГИМО Университет, 7 íîéàáð
2014). Áóðàäàí òàì òÿðêèáëè ùÿðáè ãöââÿëÿðèí éàðàäûëìàñûíà áèð àääûì ãàëûð.
Åùòèéàò åäèëèð êè, ðÿñìè Òîêèîíóí íþâáÿòè ïðîãðàìû ùöúóì õàðàêòåðëè îðäó éàðàòìàã
îëñóí. Ãÿðá áóíà ýþç éóìàúàã, àììà Ðóñèéà âÿ ×èí åòèðàç åäÿúÿê. Áåëÿ âÿçèééÿò
Âàøèíãòîíà ñÿðô åäèð, ÷öíêè áóíóíëà î, áèð
òÿðÿôäÿí, ðåýèîíäàêû ÿí éàõûí ìöòòÿôèãëÿðèíäÿí áèðèíè ùÿðáè úÿùÿòäÿí ýöúëÿíäèðìèø îëóð,
äèýÿð òÿðÿôäÿí èñÿ, îíó ÿñàñ ðÿãèáëÿðè îëàí
Ìîñêâà âÿ Ïåêèíÿ ãàðøû ãîéóð. Éàïîí úÿìèééÿòèíäÿ ýåäÿí èäåîëîæè ïðîñåñëÿð áó àñïåêòäÿ ùÿéÿúàí éàðàäûð.
Áåëÿ êè, éàïîí àëèìëÿðè äÿðñëèêëÿðäÿ òàðèõè äÿéèøèêëèêëÿð ùÿéàòà êå÷èðèðëÿð. Ýÿíúëÿðÿ
Èêèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñèíäÿ éàïîíëàðûí ùå÷
áèð ýöíàù èøëÿòìÿäèêëÿðè, ÿêñèíÿ, ãÿùðÿìàíúàñûíà äþéöøäöêëÿðè àøûëàíìàãäàäûð. Î
úöìëÿäÿí, ùÿìèí äþâðäÿ êîðåéàëû ãàäûíëàðà
ãàðøû òþðÿäèëÿí çîðàêûëûãëàð èíêàð åäèëèð (áàõ:
ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ).
Áóíëàð îíó òÿñäèãëÿéèð êè, éàïîí ìèëèòàðèçìè òÿñàäöôäÿí áàø ãàëäûðìûð âÿ îðòàäà
úèääè ýåîñèéàñè àìèëëÿð âàðäûð. Ãÿðá ×èíèí
ñöðÿòëè èíêèøàôûíû äàéàíäûðìàã âÿ éà ëÿíýèòìÿê ö÷öí áöòöí âàñèòÿëÿðÿ ÿë àòûð. Ùÿëÿëèê
ýþðöíÿí îäóð êè, Óçàã Øÿðãäÿ áþéöê äþâëÿòëÿð àðàñûíäà ýÿðýèíëèê éöêñÿëÿí õÿòëÿ ýåäèð. Áó ïðîñåñèí ðåýèîí þëêÿëÿðèíÿ ôàéäà ýÿòèðìÿéÿúÿéè äÿ áÿëëèäèð. Ëàêèí ìàðàãëûäûð êè,
áó áàðÿäÿ äöøöíÿí éîõäóð - ùÿð êÿñ þç ìàðàüûíû òÿìèí åòìÿéÿ ÷àëûøûð.
Éàïîíèéàíûí ðåýèîíäà èääèàëàðû ýåòäèêúÿ
äàùà äà àðòûð. Òàðèõè òÿúðöáÿ ýþñòÿðèð êè, Òîêèî ýöúëÿíÿðêÿí áóíà ïàðàëåë îëàðàã èìïåðèéàéà ÷åâðèëìÿê èñòÿéè äÿ áàø ãàëäûðûð. Ìöàñèð ìÿðùÿëÿäÿ èñÿ î, ãîíøóñó âÿ ÿçÿëè ðÿãèáè îëàí ×èíèí äöíéà ëèäåðè îëìàñûíû ùÿçì
åäÿ áèëìÿç. Áó ñÿáÿáäÿí Éàïîíèéàíûí þç
ùÿðáè ãöäðÿòèíè éåíè ñÿâèééÿéÿ éöêñÿëòìÿñè
àäè ùàäèñÿ äåéèë. Îíóí Ðóñèéà âÿ ×èí ö÷öí
úèääè ýåîñèéàñè ðÿãèáÿ ÷åâðèëìÿêäÿ îëäóüóíó âÿ ðåýèîíäà ìöáàðèçÿíèí ýÿðýèíëèéèíèí
àðòàúàüûíû ïðîãíîçëàøäûðìàã îëàð.
Àìåðèêàíûí áó ïðîñåñëÿðäÿ ùàíñû ìþâãå òóòàúàüûíû äåìÿê ÷ÿòèíäèð. Òÿáèè êè, î,
Ìîñêâà âÿ Ïåêèíÿ ãàðøû äóðàí ãöââÿëÿðÿ
äÿñòÿê âåðÿúÿêäèð. Áóðàäà ñþùáÿò áèðáàøà
ùÿðáè ìöäàõèëÿäÿí ýåäèð. Á.Îáàìà áóíó
èíêàð åòñÿ äÿ, îíóí ïðåçèäåíòëèê äþâðöíöí
áàøà ÷àòìàñûíà àç ãàëûá. Îíäàí ñîíðà éàïîí ìèëèòàðèçìè ðåýèîíóí ÿñàñ ïðîáëåìèíÿ
÷åâðèëìÿéÿúÿê êè? Èíäè ìöøàùèäÿ åäèëÿí
ïðîñåñëÿð áó ñóàëûí ùå÷ äÿ ÿùÿìèééÿòñèç îëìàäûüûíû ýþñòÿðèð.
Íåwòèìåñ.àç
×åõèéàíûí åðìÿíèïÿðÿñò “Ïåîïëå èí Íååä” òÿøêèëàòûíûí
ñåïàðàòèçìè äÿñòÿêëÿìÿñè ôàêòëàðëà ñöáóò åäèëäè
Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö òàíûìàéàí âÿ åðìÿíè ñåïàðàòèçìèíè äÿñòÿêëÿéÿí áó òÿøêèëàò
1988-úè èëäÿ Åðìÿíèñòàíà, 1992-úè èëäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ñåïàðàò÷ûëàðûíà éàðäûì åäèá
Ñîí èëëÿðäÿ èñòÿð èãòèñàäè, èñòÿðñÿ äÿ ñèéàñè úÿùÿòäÿí íÿèíêè éåðëÿøäèéè áþëýÿíèí, åëÿúÿ äÿ, áþéöê áèð úîüðàôèéàíûí àïàðûúû àêòîðóíà ÷åâðèëÿí
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè Åðìÿíèñòàíûí þëêÿìèçÿ ãàðøû
àïàðäûüû èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè èëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿðèí
äöíéàéà ÷àòäûðûëìàñû éþíöìöíäÿ ìöùöì ôÿàëèééÿò íöìàéèø åòäèðèð. Ìÿùç áó ôÿàëèééÿòèí íÿòèúÿñèäèð êè, àðòûã äöíéà èúòèìàèééÿòè èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíûí òåððîðèçìÿ äÿñòÿê âåðìÿñè, þëêÿìèçèí ÿðàçè
áöòþâëöéöíö ïîçìàñû ôàêòëàðû èëÿ éàõûíäàí òàíûø
îëóð. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè Åðìÿíèñòàíûí èëëÿðëÿ
àïàðäûüû éàëàí òÿáëèüàòû äàðìàäàüûí åäÿðÿê, ÿñë
ùÿãèãÿòëÿðèí éàéûëìàñûíà íàèë îëóá.
Áóíóíëà éàíàøû, ñîí äþâðëÿðäÿ åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëàí, åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðèí ìàëèééÿ
äÿñòÿéè èëÿ Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ìàðàãëàðûíà çèää
ìþâãå òóòàí áÿçè “ñàïû þçöìöçäÿí îëàí áàëòàëàð”ûí èôøà åäèëìÿñè, îíëàðûí ôÿàëèééÿòëÿðè èëÿ áàüëû
ùÿãèãÿòëÿðèí öçÿ ÷ûõìàñû åðìÿíèëÿðè ÿñë ìÿíàäà
òÿðê-ñèëàù åäèá. Áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, äöíéà åðìÿíèëèéè Àçÿðáàéúàíà ãàðøû àïàðäûüû ôÿàëèééÿòèíÿ
áèð ñûðà ôÿðãëè ÷àëàðëàð ãàòìàüà ìÿúáóð îëóá. Áåëÿ êè, àðòûã äöíéàíûí áèð ñûðà þëêÿëÿðèíäÿêè åðìÿíèïÿðÿñò òÿøêèëàòëàð, “òÿõðèáàò îúàãëàðû” ôÿàëëàøäûðûëûá. Ìÿñÿëÿí, áèð íå÷ÿ ýöí þíúÿ Ýöðúöñòàíûí Áàòóìè øÿùÿðèíäÿ Àâðîïà Èòòèôàãû “Øÿðã Òÿðÿôäàøëûüû” Ïðîãðàìûíûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ êå÷èðèëÿí Âÿòÿíäàø Úÿìèééÿòè Ôîðóìóíóí 6-úû èëëèê òîïëàíòûñûíäà
ìÿùç åðìÿíèëÿðÿ éàõûí îëàí ×åõèéàíûí “Ïåîïëå
èí Íååä” òÿøêèëàòû þëêÿìèçÿ ãàðøû òÿõðèáàò òþðÿòìÿéÿ úÿùä ýþñòÿðèá. Ëàêèí áó òÿøêèëàòûí òÿõðèáàòû
óüóðñóçëóãëà íÿòèúÿëÿíèá. Áåëÿ êè, ùÿìèí òÿøêèëàò
Äàüëûã Ãàðàáàü åðìÿíèëÿðèíè ÿñàñ íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè êèìè ôîðóìà ñàëìàüà ÷àëûøûá.
Ìàðàãëûäûð êè, áàø âåðÿí áó ùàäèñÿ Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè òÿðÿôèíäÿí áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ åòèðàçëà ãàðøûëàíñà äà, ùÿìèí åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðèí ìàëèééÿëÿøäèðäèéè þëêÿìèçäÿêè áèð ñûðà øÿõñëÿð
âÿ ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè ñþçöýåäÿí åðìÿíèïÿðÿñò òÿøêèëàòà äÿñòÿê âåðäèëÿð. Ùÿòòà áó òÿøêèëàòûí åðìÿíèïÿðÿñò àäëàíäûðûëìàñû ùÿìèí øÿõñëÿðèí õîøóíà ýÿëìÿäè. Îíëàð
úèääè-úÿùäëÿ ùÿìèí òÿøêèëàòûí åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëìàìàñûíû ñöáóò âÿ àäû÷ÿêèëÿí òÿäáèðäÿ
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû åäèëÿí òÿõðèáàòûí öñòöíö þðòáàñäûð åòìÿê ö÷öí áöòöí ýöúëÿðèíè ñÿôÿðáÿð åòäè.
Áó ìÿãàìäà âóðüóëàéàã êè, “Éåíè Ìöñàâàò”
ãÿçåòèíäÿ ñþçöýåäÿí òÿøêèëàòûí ÿñë ñèìàñûíû èôøà
åäÿí áèð ñûðà ôàêòëàð äÿðú îëóíóá. Ãåéä åäèëèð êè,
Áàòóìèäÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü åðìÿíèëÿðèíè ìöñòÿãèë äþâëÿòèí íöìàéÿíäÿñè êèìè
òàíûòìàüà úÿùä ýþñòÿðÿí ×åõèéàíûí “Ïåîïëå èí
Íååä” òÿøêèëàòûíûí åðìÿíè ñåïàðàò÷ûëàðûíà áó ñÿâèééÿäÿ äÿñòÿéèíèí òàðèõè êþêëÿðè âàð. Ùÿìèí òÿøêèëàò Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö òàíûìûð,
åðìÿíè ñåïàðàòèçìèíè äÿñòÿêëÿéèð. 1988-úè èëäÿ
Åðìÿíèñòàíà, 1992-úè èëäÿ Äàüëûã Ãàðàáàüäàêû
åðìÿíè ñåïàðàò÷ûëàðûíà éàðäûì åäèá. Ãóðóìóí
ðÿùáÿðè îëàí Ñèìîí Ïàíåê âÿ Éàðîìèð Øòåòèíà
Åðìÿíèñòàíà âÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ñåïàðàò÷ûëàðûíà
ñåâýèëÿðèíè ùÿëÿ î âàõòû à÷ûã øÿêèëäÿ èôàäÿ åäèáëÿð. 2003-úö èëäÿí èñÿ áó òÿøêèëàò Åðìÿíèñòàíäà
ðÿñìÿí ôÿàëèééÿòäÿäèð, ùàçûðäà îðàäà îíëàðëà øþáÿñè âàð.
Ãÿçåòäÿ ùÿìèí òÿøêèëàòëà áàüëû ýåäÿí éàçûäà
áèëäèðèëèð êè, ñþçöýåäÿí òÿøêèëàòûí äÿñòÿéè èëÿ ôèëì
÷ÿêÿí ãðóïëàðäàí áèðèíèí ñàéòûíäà Ñèìîí Ïàíåêèí þçÿë ãåéäëÿðè éåð àëûá. Î, éàçûð êè, êþùíÿ äîñòó Éàðîìèð Øòåòèíà îíà çÿíý âóðàðàã Äàüëûã Ãàðàáàüäàí ýÿëäèéèíè äåéèá âÿ áèëäèðèá êè, îðàäà âÿçèééÿò àüûðäûð, éàðäûì òÿøêèë åòìÿê ëàçûìäûð.
2002-úè èëäÿ íÿøð åäèëÿí “Ïåîïëå èí Íååä” 10 éåàðñ îô ùåëïèíý” àäëû êèòàáäà èñÿ âóðüóëàíûð êè, Ñèìîí Ïàíåêèí 1988-úè èëäÿ 21 éàøû âàðäû. “Òÿëÿáÿ èäè. Î, î âàõò Åðìÿíèñòàíäà çÿëçÿëÿ ãóðáàíëàðûíà éàðäûì êàìïàíèéàñû òÿøêèë åòäè.
1992-úè èëäÿ èñÿ õåéëè òÿúðöáÿñè îëàí Ñèìîí
Ïàíåê ÿí ìöàñèð öñóëëàðäàí èñòèôàäÿ åäÿðÿê
Ïðàãà òåëåâèçèéà âÿ ðàäèîñóíäà “ÑÎÑ Ãàðàáàü” êàìïàíèéàñû áàøëàòäû. Äàüëûã Ãàðàáàüäà ìöùàðèáÿ ãóðáàíëàðûíà éàðäûì ö÷öí 80
ìèí äîëëàð òîïëàäû, Ñèìîí Ïàíåê âÿ òàíûøëàðû
ÿðçàã àëäûëàð, ×åõèéàíûí òèáá ìöÿññèñÿëÿðè äàâà-äÿðìàí àéûðäûëàð. Òÿééàðÿ êèðàéÿ ýþòöðäöëÿð âÿ éöêö Èðÿâàíà ÷àòäûðäûëàð. Îðàäàí èñÿ
ìàøûí êàðâàíû éöêö ïèñ âÿçèééÿòäÿ îëàí ÿðàçèéÿ ýþíäÿðäè”.
Ñèìîí Ïàíåê áó ÿìÿëèééàòäàí ñîíðà éàçûá
êè, îíëàð Äàüëûã Ãàðàáàüäàí ýåðè äþíäöêäÿí
ñîíðà áó èøèí äàâàì åòäèðèëìÿñèíÿ åùòèéàú îëäóüóíó äöøöíöáëÿð. Ùàçûðäà èñÿ Àçÿðáàéúàíûí
ÿðàçèñè îëàí âÿ åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí èøüàë åäèë-
ìèø Äàüëûã Ãàðàáàüû ìöñòÿãèë äþâëÿò êèìè òàíûòìàüà ÷àëûøûðëàð.
Ýþðöíäöéö êèìè, áó òÿøêèëàò áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ
ñåïàðàò÷ûëûüû äÿñòÿêëÿìÿê ö÷öí äöíéà åðìÿíèëèéè
òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëìûø áèð òÿøêèëàòäûð. Áó áàõûìäàí ùÿìèí òÿøêèëàòà ùàãã ãàçàíäûðìàüà ÷àëûøàíëàðûí äà àíàëîæè ìèññèéà èëÿ ìÿøüóë îëìàñû àðòûã
ùå÷ áèð øöáùÿ äîüóðìóð.
Áó òÿøêèëàòà ùàãã ãàçàíäûðàíëàðûí ñûðàñûíäà
ÿí ÷îõ úàíôÿøàíëûüû èëÿ ñå÷èëÿíëÿðäÿí áèðè èñÿ åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëàí, Àçÿðáàéúàíûí ìÿíàôåëÿðèíè ñàòìàüû þçëÿðèíÿ ïåøÿ ñå÷ÿí áèð àèëÿíèíÉóíóñîâ-Áàðñåãéàí àèëÿñèíèí äàùà áèð öçâöäöð.
Ùàçûðäà ÀÁØ-äà éàøàéàí Ðàìèç Éóíóñîâ-Áàðñåãéàí ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ áó òÿõðèáàò÷û òÿøêèëàòûí ôÿàëèééÿòèíÿ ùàãã ãàçàíäûðûá âÿ “Ïåîïëå èí
Íååä”èí ôÿàëèééÿòèíè ïèñëÿéÿíëÿðè “ãûíàéûá”. Òÿáèè
êè, Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè Ðàìèç Éóíóñîâ-Áàðñåãéàíûí êèì îëäóüóíó áèëèð âÿ îíóí êå÷ìèøè èëÿ
áàüëû òÿôÿððöàòà âàðìàüà äà åùòèéàú éîõäóð.
Îíóí ãàðäàøû Àðèô Éóíóñîâ-Áàðñåãéàí âÿ ýÿëèíëÿðè Ëåéëà Éóíóñîâà-Áàðñåãéàíëà áÿðàáÿð åðìÿíèëÿðÿ èøëÿìÿñè ýöí êèìè àéäûíäûð.
Áóíäàí áàøãà, ùÿìèí òÿøêèëàòû åðìÿíèïÿðÿñò
àäëàíäûðàíëàðû ñó÷ëàéàíëàðûí è÷èíäÿ “ñå÷èëÿíëÿðäÿí” áèðè äÿ ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíèí òÿìñèë÷èñè, ßëè Êÿðèìëèíèí éàõûí àäàìëàðûíäàí ñàéûëàí Çþùðàá Èñìàéûëäûð êè, áèð ìöääÿò þíúÿ îíóí
äà åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðäÿí àëäûüû ãðàíòëàðëà
áàüëû Àçÿðáàéúàí ìÿòáóàòûíäà êèôàéÿò ãÿäÿð
ôàêòëàð äÿðú îëóíóá. Ýþðöíäöéö êèìè, åðìÿíèëÿðèí ïóëóíà øèðíèêëÿíèá þëêÿñèíè, õàëãûíû ñàòàíëàð
éåíÿ äÿ éàüûøäàí ñîíðàêû ýþáÿëÿêëÿð êèìè áèòìÿéÿ áàøëàéûð. Àììà áó èíñàíëàð óíóòìàìàëûäûð êè, õàëãûíà, ìèëëÿòèíÿ, äþâëÿòèíÿ õîð áàõàíëàðûí ñîíó ôàúèÿâè îëóð. ×öíêè áåëÿëÿðèíèí áèð àäû
âàð-ÕßÉÀÍßÒÊÀÐ...
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãàðàäàü Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè âÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà
Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíóí áèðýÿ
òÿøêèë åòäèéè ôÿðäè æóðíàëèñò éàçûëàðû ìöñàáèãÿñèíèí
ÅËÀÍÛ
Ìöñàáèãÿíèí ìÿãñÿäè
Ìöñàáèãÿíèí ìÿãñÿäè Ãàðàäàü
ðàéîíóíóí ñîñèàë-èãòèñàäè âÿ èúòèìàè
ùÿéàòûíäàêû ïðîñåñëÿðèí èúòèìàèééÿòÿ
äàùà éàõûíäàí ÷àòäûðûëìàñûíäà ïåøÿêàð æóðíàëèñò éàðàäûúûëûüûíû ñòèìóëëàøäûðìàãäûð.
Ìöñàáèãÿíèí ìþâçóñó
“Ãàðàäàü ðàéîíóíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû: ðåàë âÿçèééÿò âÿ
ïåðñïåêòèâëÿð”
Ãàðàäàü Ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòè
Ìöñàáèãÿäÿ èøòèðàê
òÿðèëìÿìÿëèäèð) 3 íöñõÿ
4. Éàçûëàðûí ùÿúìè : 1 ñÿùèôÿ (À3)
îëìàëûäûð (9-11 ìèí èøàðÿ),
Ìöñàáèãÿ åëàí îëóíàí ýöíÿäÿê
ÿí àçû áèð èë ìöääÿòèíäÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíäÿ (ãÿçåò, æóðíàë
âÿ èíôîðìàñèéà àýåíòëèêëÿðèíäÿ) ôàñèëÿñèç ÷àëûøàí øÿõñëÿð ìöñàáèãÿäÿ
èøòèðàê åäÿ áèëÿðëÿð.
Ìöñàáèãÿéÿ òÿãäèì
îëóíàí éàçûëàðà
àèä òÿëÿáëÿð
1. Äÿðú îëóíìóø éàçûëàðûí ñÿðëþâùÿëÿðè òÿêëèô îëóíìóø ìþâçó èëÿ åéíè
îëìàëûäûð.
2. Ìöñàáèãÿéÿ ùÿð æóðíàëèñò éàëíûç
áèð éàçû òÿãäèì åäÿ áèëÿð.
3. Ãÿçåò âÿ æóðíàëëàðäà ÷àëûøàí
æóðíàëèñòëÿðèí éàçûëàðû ÷àëûøäûãëàðû
ìÿòáóàò îðãàíëàðûíäà äÿðú îëóíìàëûäûð.
4. Éàçû ñîí áèð èëäÿ, ùÿôòÿäÿ áèð äÿôÿäÿí àç îëìàéàðàã íÿøð åäèëÿí, Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí òÿðòèá åòäèéè
“ãàðà ñèéàùû”éà äöøìÿéÿí ìÿòáóàò îðãàíëàðûíäà äÿðú åäèëìÿëèäèð.
5. Àøàüûäàêû ðåäàêñèéàëàðûí éàçûëàðû ìöñàáèãÿéÿ ãÿáóë åäèëìèð:
5.1. Àçÿðáàéúàí æóðíàëèñòëÿðèíèí ë ãóðóëòàéûíäà ãÿáóë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí
æóðíàëèñòëÿðèíèí ïåøÿ (åòèê) äàâðàíûø ãàéäàëàðûíû ïîçìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð ùàããûíäà
Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí
ìöâàôèã ãÿðàð ÷ûõàðûëàí;
à) Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí
òÿðòèá åòäèéè “ãàðà ñèéàùû”éà äöøÿí ãÿçåòëÿð.
á) Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí
òÿðòèá åòäèéè “ãàðà ñèéàùû”äàí ÷ûõàðûëàí
ãÿçåòëÿð (1 èë ìöääÿòèíäÿ).
ú) Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí õÿáÿðäàðëûã àëìûø ãÿçåòëÿð (6 àé
ìöääÿòèíäÿ).
6. Ãÿçåòäÿ äÿðú îëóíìóø éàçûäà
“Ãàðàäàü Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè
âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà
Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíóí áèðýÿ
êå÷èðäèéè ìöñàáèãÿéÿ òÿãäèì åòìÿê ö÷öí” ãåéäè ýþñòÿðèëìÿëèäèð.
Éàçûëàðûí ãÿáóë
ãàéäàëàðû
1. Éàçûíûí äÿðú îëóíäóüó ìÿòáóàò îðãàíû (ãÿçåò) 1 íöñõÿ
2. Éàçûíûí Åëåêòðîí âàðèàíòû (Àðèàë
(12) øðèôòèíäÿ -ÚÄ äèñêäÿ) 1 íöñõÿ
3. Éàçûíûí À4 ôîðìàòäà ÷àï îëóíìóø âàðèàíòû (ìöÿëëèôèí èìçàñû ýþñ-
Òÿëÿá îëóíàí
ñÿíÿäëÿð
1. ßìÿê êèòàá÷àñûíûí èøëÿäèéè ÊÈÂ
òÿðÿôèíäÿí òÿñäèã åäèëìèø ñóðÿòè
(ìþùöð âÿ áàø ðåäàêòîðóí èìçàñû)
2. Èøòèðàê÷û ùàããûíäà ìÿëóìàò
úÿäâÿëè (ìþùöð, ìöÿëëèô âÿ áàø ðåäàêòîðóí èìçàñû èëÿ)
3. Øÿõñèééÿò âÿñèãÿñèíèí ñóðÿòè,
4. Øÿõñè ÂÞÅÍ-íèí ñóðÿòè ,
5. Øÿõñè áàíê ðåêâèçèòëÿðè (øÿõñè
ÂÞÅÍ ÿñàñûíäà à÷ûëìûø áàíê ùåñàáû).
Ãåéä: Èøòèðàê÷û ùàããûíäà ìÿëóìàò
úÿäâÿëèíè ÿëäÿ åòìÿê ö÷öí Ôîíäà
ìöðàúèÿò åäÿ áèëÿðñèíèç.
Òÿëÿá îëóíàí ñÿíÿäëÿð òàì îëìàäûüû âÿ éà ùÿãèãÿòè ÿêñ åòäèðìÿäèéè ùàëëàðäà éàçû ìöñàáèãÿéÿ áóðàõûëìûð.
Ôîíäà òÿãäèì åäèëìèø éàçûëàð âÿ
ñÿíÿäëÿð ýåðè ãàéòàðûëìûð.
Éàçûëàðûí ãÿáóëó 25 íîéàáð 2014úö èë òàðèõäÿ áàøëàéûð, 25 äåêàáð 2014úö èë òàðèõäÿ áàøà ÷àòûð.
Éàçûëàð ðÿñìè èø ýöíëÿðè ñààò 10:00äàí 16:00-äÿê, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíà øÿõñÿí òÿãäèì
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè
Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí
Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäó
îëóíìàëûäûð.
Ãèéìÿòëÿíäèðìÿ
ìåéàðëàðû:
- ìþâçóíóí ÿùàòÿ îëóíìàñû, æóðíàëèñò àðàøäûðìàñû, ÿñàñëàíäûðìà;
- ìàòåðèàëûí îõóúó ö÷öí èíôîðìàñèéàëûëûã ñÿâèééÿñè;
- éàçûíûí äèë âÿ öñëóá õöñóñèééÿòëÿðè,
áÿäèè-åñòåòèê èôàäÿñè;
- æóðíàëèñò îáéåêòèâëèéè, ãÿðÿçñèçëèéè,
òÿðÿôñèçëèéè âÿ ìÿñóëèééÿòè;
- èúòèìàè ìàðàãëàðûí ìöäàôèÿñè.
Ìöñàáèãÿéÿ òÿãäèì
îëóíìóø éàçûëàðûí
ìöêàôàòëàíäûðûëìàñû
Ìöñàáèãÿäÿ Û éåð ö÷öí áèð íÿôÿð (1 000 ÀÇÍ)
ÛÛ éåð ö÷öí èêè íÿôÿð (800 ÀÇÍ)
ÛÛÛ éåð ö÷öí ö÷ íÿôÿð (600 ÀÇÍ)
éàçû ãàëèáëÿðèíèí ìöêàôàòëàíäûðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëìóøäóð.
Áóíäàí ÿëàâÿ, 10 éàçû ìöÿëëèôèíÿ (200 ÀÇÍ) ùÿâÿñëÿíäèðèúè ìöêàôàòëàð âåðèëÿúÿêäèð.
Ãàëèáëÿð, ùÿì÷èíèí Ãàðàäàü Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè âÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà
Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíóí
õöñóñè äèïëîìó èëÿ òÿëòèô îëóíàúàãëàð.
Èøòèðàê÷û ùàããûíäà ìÿëóìàò úÿäâÿëè (ìöÿëëèô òÿðÿôèíäÿí äîëäóðóëóð):
Éàçûíûí àäû
Ìöÿëëèôèí àäû, ñîéàäû, àòàñûíûí àäû
Ìÿòáóàòäà òÿõÿëëöñö (ÿýÿð âàðñà)
Èøëÿäèéè ÊÈÂ
Âÿçèôÿñè
Éàçûíûí äÿðú îëóíäóüó ìÿòáóàò îðãàíû
Öíâàíû âÿ ïî÷ò èíäåêñè
- èø òåëåôîíó
- åâ òåëåôîíó
- ìîáèë òåëåôîíó
- åëåêòðîí ïî÷ò öíâàíû
Øÿõñèí èìçàñû __________ Áàø ðåäàêòîðóí èìçàñû ____________
Ì.É.
Ñÿíÿäëÿðèí òÿãäèì îëóíìà òàðèõè: “____”__________ 2014-úö èë
Öíâàí: Áàêû øÿùÿðè, Ìÿòáóàò ïðîñïåêòè, 529-úó ìÿùÿëëÿ.
ßëàãÿ òåëåôîíëàðû: (012) 537 19 41; (012) 537 19 45;
Åëåêòðîí öíâàí: èíôî@êèâäô.ýîâ.àç, êèâäô.èíôî@ýìàèë.úîì,
Ñàéò: www.êèâäô.ýîâ.àç
Àçÿðáàéúàí-Ñëàâéàí Ýÿíúëÿðè Àññîñèàñèéàñû Èúòèìàè
Áèðëèéèíèí Ïîëøà íöìàéÿíäÿëèéè òÿñèñ åäèëèá
Àçÿðáàéúàí-Ñëàâéàí Ýÿíúëÿðè
Àññîñèàñèéàñû (ÀÑÝÀ) Èúòèìàè Áèðëèéèíèí Ïîëøà Íöìàéÿíäÿëèéè òÿñèñ åäèëèá. Áó áàðÿäÿ òÿøêèëàòûí ñÿäðè Ñÿáóùè Àááàñîâ ìÿëóìàò âåðèá. Òÿøêèëàò
ñÿäðè îíó äà äåéèá êè, 30 èéóí 2006úû èëäÿ òÿñèñ åäèëÿí ÀÑÝÀ áèð ÷îõ ëàéèùÿëÿðÿ èìçà àòûá: “ÀÑÝÀ 2006-úû
èëäÿ òÿñèñ åäèëèá, åëÿ ùÿìèí èë äÿ
ßäëèééÿ Íàçèðëèéèíäÿ äþâëÿò ãåéäèééàòûíäàí êå÷èá. Òÿøêèëàòûí ìÿãñÿäè Àçÿðáàéúàí âÿ ñëàâéàí þëêÿëÿðè ýÿíúëÿðè àðàñûíäà äîñòëóã,
ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðè éàðàòìàã âÿ
èíêèøàô åòäèðìÿê, Àçÿðáàéúàí âÿ
ñëàâéàí þëêÿëÿðè ýÿíúëÿðèíèí ïðîáëåìëÿðèíèí öìóìè úÿùÿòëÿðèíè àðàøäûðìàã, áÿøÿðè äÿéÿðëÿðè þéðÿíìÿê
âÿ ñ. ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäèð. Áó èëëÿð
ÿðçèíäÿ áèð ÷îõ éåðëè âÿ áåéíÿëõàëã
ëàéèùÿëÿð ðåàëëàøäûðìûøûã”.
Ñ.Àááàñîâ ìöâàôèã ñëàâéàí þëêÿëÿðèíäÿ íöìàéÿíäÿëèêëÿðèíèí à÷ûëìàñûíûí çÿðóðè îëäóüóíó ãåéä åäèá:
“Áèç òÿøêèëàò îëàðàã ÿñàñ ìÿãñÿä
âÿ ùÿäÿôèìèçÿ ÷àòìàã ö÷öí ôèëèàëëàðûí, íöìàéÿíäÿëèêëÿðèí à÷ûëìàñûíû çÿðóðè ùåñàá åäèðèê. Áó áàõûìäàí áó èë Ðóñèéàäà âÿ Óêðàéíàäà
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
íöìàéÿíäÿëèéèí à÷ûëìàñû âÿ áèðýÿ
ëàéèùÿëÿðèí ðåàëëàøäûðûëìàñû ÷îõ
ìöùöì àääûì îëäó. Áóíäàí áàøãà, Àâðîïà Øóðàñû Ýÿíúëÿð Äåïàðòàìåíòè èëÿ áèðýÿ ëàéèùÿëÿðèí ðåàëëàøäûðûëìàñû èëÿ áàüëû ìåìîðàíäóìóí èìçàëàíìàñû ÀÑÝÀ-íûí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíäÿ ãàçàíäûüû
úèääè óüóðëàðäàí áèðèäèð”.
Éåíè òÿñèñ åäèëÿí ÀçÿðáàéúàíÑëàâéàí Ýÿíúëÿðè Àññîñèàñèéàñûíûí
Ïîëøà íöìàéÿíäÿëèéè àðòûã ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá. Áó, ÀÑÝÀ-íûí Ðóñèéà
âÿ Óêðàéíàäàí ñîíðà 3-úö íöìàéÿíäÿëèéèäèð. Íöìàéÿíäÿëèéèí ðÿùáÿðè Àíàð Ìÿììÿäîâäóð. À.Ìÿììÿäîâ Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí
Ïîëéàê äèëè öçðÿ Òÿðúöìÿ ôàêöëòÿñèíèí ìÿçóíóäóð âÿ ùàçûðäà Âàðøàâàäà éàøàéûð.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí
þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà
ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí-Èîðäàíèéà ìöíàñèáÿòëÿðè
áþéöê èíêèøàô ïîòåíñèàëûíà ìàëèêäèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 19-äà Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüûíûí
þëêÿìèçäÿ éåíè òÿéèí îëóíìóø ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Íàññàð Àë-Ùàáàøíåùèí åòèìàäíàìÿñèíè
ãÿáóë åäèá. Åòèìàäíàìÿíèí òÿãäèìàòûíäàí ñîíðà
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ ñÿôèðëÿ ñþùáÿò
åäèá. Ñþùáÿò çàìàíû Íàññàð Àë-Ùàáàøíåù Èîðäàíèéà Êðàëû ÛÛ Àáäóëëàùûí ñàëàìëàðûíû äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ÷àòäûðûá. Î, èêèòÿðÿôëè
ÿëàãÿëÿðèìèçèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâëÿ Èîðäàíèéà Êðàëû ÛÛ
Àáäóëëàù àðàñûíäà ìþâúóä îëàí äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí þíÿìèíè âóðüóëàéûá. Èîðäàíèéàëû äèïëîìàò þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ñÿéëÿðèíè ÿñèðýÿìÿéÿúÿéèíè áèëäèðèá.
Èîðäàíèéà Êðàëû èëÿ éàõøû äîñòëóã
ìöíàñèáÿòëÿðèíèí îëäóüóíó âóðüóëàéàí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ
ÛÛ Àáäóëëàù èëÿ Àçÿðáàéúàíäà, Èîðäàíèéàäà âÿ ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã ñàììèòëÿðäÿ, êîíôðàíñëàðäà ýþðöøëÿðèíè ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàéûá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüû àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí
éàõøû ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó äåéÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÿëàãÿëÿðèìèçèí äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè
âóðüóëàéûá. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû þëêÿëÿðèìèçèí Áèðëÿøìèø Ìèëëÿòëÿð Òÿøêèëàòûíäà âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðäà
áèð-áèðèíè äÿñòÿêëÿìÿñèíèí þíÿìèíè
ãåéä åäèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÛÛ Àáäóëëàùûí ñàëàìëàðûíà ýþðÿ ìèííÿòäàðëûüûíû
áèëäèðèá, Îíóí äà ñàëàìëàðûíû Èîðäàíèéàíûí Êðàëûíà ÷àòäûðìàüû õàùèø åäèá.
Áó ìÿãàìäà ãåéä åòìÿê éåðèíÿ
äöøÿð êè, Èîðäàíèéà Àçÿðáàéúàíûí ñûõ
äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðè ãóðäóüó þëêÿëÿðäÿí áèðèäèð. Éóõàðûäà äà âóðüóëàíäûüû êèìè, èêè þëêÿíèí äþâëÿò áàø÷ûëàðû Êðàë ÛÛ Àáäóëëàù âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí õàðàêòåðèíè ìöÿééÿí åäÿí ãàðäàøëûã âÿ äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðè éàðàíûá.
Áó äà þç íþâáÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí
áöòöí èñòèãàìÿòëÿðè öçðÿ ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿðè ôÿàëëàøäûðìàüà ñòèìóë éàðàäûð.
Èíäèéÿäÿê èêè þëêÿ àðàñûíäà ÷îõñàéëû
ðàçûëàøìàëàð ÿëäÿ åäèëèá, ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà ìöâàôèã
ñàçèøëÿð èìçàëàíûá.
Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüû Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöñòÿãèëëèéèíè 1991-úè èëèí äåêàáðûíäà òàíûéûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüû àðàñûíäà äèïëîìàòèê ÿëàãÿëÿð 13 ôåâðàë 1993-úö èë òàðèõèíäÿ éàðàäûëûá. 2006-úû èë ìàðòûí 28äÿ Àçÿðáàéúàíûí Èîðäàíèéàäàêû,
2007-úè èë ìàéûí 5-äÿ Èîðäàíèéàíûí
Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðëèéè ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàéûá. 1993-úö èëèí ôåâðàë àéûíäà
Èîðäàíèéàíûí Áàø Ñåðåìîíåéñòåðè
ßìèð Ðààä áèí Çàéåäèí áàø÷ûëûã åòäèéè éöêñÿê ñÿâèééÿëè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ðÿñìè
ñÿôÿðäÿ îëóá. Ñÿôÿð çàìàíû “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüû àðàñûíäà äèïëîìàòèê ÿëàãÿëÿðèí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà Ïðîòîêîë” èìçàëàíûá.
Àçÿðáàéúàí âÿ Èîðäàíèéà ðÿùáÿðëÿðè àðàñûíäà èëê ýþðöø 1994-úö èëäÿ ÈÊÒ-íèí Êàñàáëàíêà Çèðâÿ òîïëàíòûñûíäà îëóá. Ýþðöø çàìàíû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ èëÿ Èîðäàíèéà Êðàëû Ùöñåéí
áèí Òàëàë èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôû ìÿñÿëÿëÿðèíè ýåíèø ìöçàêèðÿ åäèáëÿð. Äàùà ñîíðà 2000-úè èëèí éàíâàðûíäà Äàâîñ Öìóìäöíéà Èãòèñàäè Ôîðóìóíäà íþâáÿòè ýþðöø îëóá âÿ ùÿð èêè
òÿðÿôè ìàðàãëàíäûðàí ìÿñÿëÿëÿð áàðÿñèíäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí-Èîðäàíèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàôûíäà òàìà-
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
ìèëÿ éåíè ìÿðùÿëÿíèí áàøëàíäûüûíû ÿìèíëèêëÿ ãåéä åòìÿê
îëàð. Áóíóí ýþñòÿðèúèñè êèìè
2006-úû èë àâãóñòóí 22-23äÿ Èîðäàíèéà Êðàëû ÛÛ Àáäóëëàùûí Àçÿðáàéúàíà èëê ðÿñìè
ñÿôÿðèíè ìèñàë ýþñòÿðìÿê
îëàð. Ñÿôÿð çàìàíû èìçàëàíìûø
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû âÿ Èîðäàíèéà Êðàëëûüû ùþêóìÿòëÿðè àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûüà äàèð ×ÿð÷èâÿ Ñàçèøè”
ìþâúóä ÿëàãÿëÿðÿ ÿëàâÿ èìïóëñ âåðèá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ 2007-úè èë èéóëóí 29-äà Èîðäàíèéà
Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüûíà ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýåäèá. Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Èîðäàíèéà Êðàëû ÛÛ Àáäóëëàùëà ýþðöøäÿ èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ óüóðëà èíêèøàô
åòäèéè áèëäèðèëèá. Ùÿì÷èíèí, ãàðøûëûãëû
ñÿôÿðëÿðèí ÿùÿìèééÿòè ãåéä îëóíóá.
Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí âÿ Èîðäàíèéà ùþêóìÿòëÿðè àðàñûíäà ìöäàôèÿ
ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã, áåéíÿëõàëã àâòîìîáèë ÿëàãÿëÿðè, ôþâãÿëàäÿ ùàëëàðûí
èäàðÿ åäèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã
ùàããûíäà Ñàçèø, òÿùñèë, åëì, ìÿäÿíèééÿò âÿ èíúÿñÿíÿò, ýÿíúëÿð âÿ èäìàí,
ñÿùèééÿ âÿ ìåäèà ñàùÿëÿðèíäÿ ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Èúðàåäèúè Ïðîãðàì, òèúàðÿò,
èãòèñàäè âÿ òåõíèêè ÿìÿêäàøëûã öçðÿ
Ùþêóìÿòëÿðàðàñû Êîìèññèéà ùàããûíäà
Ïðîòîêîë, ñÿùèééÿ âÿ òèáá åëìè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà ñàçèøëÿð
èìçàëàíûá.
Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ, ùÿì÷èíèí, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ Èîðäàíèéà Óíèâåðñèòåòèíèí ñèéàñè åëìëÿð öçðÿ Ôÿõðè
äîêòîðó àäû âåðèëèá. Áóíäàí áàøãà,
ßììàí øÿùÿðèíèí ìÿðêÿçè êö÷ÿëÿðèíäÿí áèðèíÿ Àçÿðáàéúàíûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäûíûí âåðèëìÿñè
ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá.
2008-úè èë ìàéûí 5-äÿ ÛÛ Àáäóëëàù
íþâáÿòè ñÿôÿðëÿ Àçÿðáàéúàíà ýÿëèá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
âÿ Èîðäàíèéà Êðàëû ÛÛ Àáäóëëàùûí ýþðöøöíäÿ èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðÿ, ðåýèîíàë âÿ áåéíÿëõàëã ìÿñÿëÿëÿðÿ äàèð ôèêèð
ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá. Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè âÿ Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüû
Ùþêóìÿòè àðàñûíäà ýÿëèðëÿðÿ âÿ ÿìëàêà ýþðÿ âåðýèëÿðÿ ìöíàñèáÿòäÿ èêèãàò
âåðýèòóòìàíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû âÿ
âåðýèäÿí éàéûíìàíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû ùàããûíäà Êîíâåíñèéà” âÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû âÿ Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüû àðàñûíäà èíâåñòèñèéàëàðûí òÿøâèãè âÿ ãàðøûëûãëû ãîðóíìàñû ùàããûíäà Ñàçèø” èìçàëàíûá. ÛÛ Àáäóëëàù
ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áàêûäà Èîðäàíèéà
ñÿðýèñèíäÿ âÿ Àçÿðáàéúàí-Èîðäàíèéà
áèçíåñ ôîðóìóíäà èøòèðàê åäèá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ 12-13 îêòéàáð 2009-úó èë òàðèõèíäÿ
èêèíúè äÿôÿ Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüûíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëóá. Îêòéàáðûí
12-äÿ Àë Ùóììàð ñàðàéûíäà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí Èîðäàíèéà
Êðàëû ÛÛ Àáäóëëàù âÿ õàíûìû Ðàíèéÿ èëÿ
áèðýÿ ýþðöøö îëóá. Ýþðöøäÿ þëêÿëÿð
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ
óüóðëà èíêèøàô åòäèéè âóðüóëàíûá.
Àë Ùóììàð ñàðàéûíäà íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ ýåíèø òÿðêèáäÿ
êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ Êðàë ÛÛ Àáäóëëàù
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èîðäàíèéà àðàñûíäà
ÿëàãÿëÿðèí óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè âóðüóëàéûá âÿ þëêÿñèíèí Àçÿðáàéúàí èëÿ
ÿëàãÿëÿðÿ ìöùöì ÿùÿìèééÿò âåðäèéèíè
ãåéä åäèá. Êðàë ÛÛ Àáäóëëàù Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí Èîðäàíèéàéà ðÿñìè ñÿôÿðèíèí þëêÿëÿð àðàñûíäà
Èêè þëêÿ
àðàñûíäà ìþùêÿì
äîñòëóã ÿëàãÿëÿðè
ìþâúóääóð
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
ÿëàãÿëÿðèí ñèéàñè, èãòèñàäè
âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ äàùà
äà ýåíèøëÿíìÿñèíÿ òÿêàí
âåðÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè èôàäÿ åäèá, þëêÿëÿð àðàñûíäà
ýöúëö ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèí èêèòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûüû ýåíèøëÿíäèðìÿéÿ ùÿðòÿðÿôëè çÿìèí éàðàòäûüûíû âóðüóëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Èîðäàíèéàíûí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà Àçÿðáàéúàíà
âåðäèéè äÿñòÿéè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðäèéèíè âÿ ñÿôÿð
çàìàíû èìçàëàíàúàã ñÿíÿäëÿðèí ÿëàãÿëÿðèí ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ ÿëàâÿ èìêàíëàð à÷àúàüûíû ñþéëÿéèá.
Ýåíèø òÿðêèáäÿ äàíûøûãëàð áàøà
÷àòäûãäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüûíûí Áàø íàçèðè Íàäåð Äÿùÿáè èëÿ ýþðöøöá. Ýþðöøäÿ
þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí, èãòèñàäè ñàùÿäÿ ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè
ö÷öí ïîòåíñèàë èìêàíëàð áàðÿäÿ ôèêèð
ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Èêè þëêÿ àðàñûíäà éöêñÿê ñÿâèééÿëè
ñèéàñè ìöíàñèáÿòëÿð ýåòäèêúÿ èíêèøàô
åäÿí èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðëÿ äÿñòÿêëÿíèð. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí âÿ Èîðäàíèéà
àðàñûíäà 40-à éàõûí ùþêóìÿòëÿðàðàñû
âÿ èäàðÿëÿðàðàñû ñàçèøè íÿçÿðäÿ òóòàí
ìöãàâèëÿ-ùöãóã áàçàñû éàðàäûëûá. Èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Àçÿðáàéúàí-Èîðäàíèéà ùþêóìÿòëÿðàðàñû êîìèññèéàñû
óüóðëà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Êîìèññèéàíûí ôÿàëèééÿòè ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôûíà
ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿ âåðèð.
Âóðüóëàéàã êè, áó èëèí ìàé àéûíäà
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüû Ñåíàòûíûí ñÿäðè ÀáäóðÐàóô Ðàâàáäåùèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá. Ýþðöøäÿ ñïèêåð Îãòàé ßñÿäîâ Áàêûäà èêèíúè
äÿôÿ ýþðöøäöêëÿðèíè ãåéä åäÿðÿê, ãîíàüû éöêñÿê âÿçèôÿéÿ ñå÷èëìÿñè ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèá. Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàíëà Èîðäàíèéà àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Äþâëÿò
áàø÷ûëàðûíûí êå÷èðäèêëÿðè ýþðöøëÿð, àïàðûëàí äàíûøûãëàð ÿëàãÿëÿðèìèçèí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôû ö÷öí éàõøû çÿìèí éàðàäûá. Àçÿðáàéúàí Èîðäàíèéà èëÿ ùÿéàòûí
áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ ÿëàãÿëÿðè äàùà äà
äÿðèíëÿøäèðìÿê íèééÿòèíäÿäèð.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè äþâëÿòëÿðàðàñû
ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ ïàðëàìåíòëÿðèí ðîëóíà äèããÿò ÷ÿêÿðÿê, äåïóòàòëàðûí
ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèíè éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðäèéèíè âóðüóëàéûá. Î, Èîðäàíèéà Ñåíàòûíäà Àçÿðáàéúàíëà ãàðäàøëûã êîìèòÿñèíèí âÿ Íöìàéÿíäÿëÿð Ïàëàòàñûíäà
äîñòëóã ãðóïóíóí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñèíè òÿãäèðÿëàéèã ùåñàá åòäèéèíè áèëäèðèá. Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Àçÿðáàéúàí
ïàðëàìåíòèíäÿ äÿ áåëÿ áèð ãðóïóí îëäóüóíó ñþéëÿéÿðÿê, áóíó ùÿð èêè òÿðÿôèí õîø íèééÿòèíèí èôàäÿñè êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèá.
Ýþðöøäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìèíäÿí äàíûøàí Îãòàé ßñÿäîâ þëêÿìèçäÿ áèð ìèëéîíäàí ÷îõ ãà÷ãûí âÿ
ìÿúáóðè êþ÷êöíöí îëäóüóíó äåéèá âÿ
ÿðàçè áöòþâëöéö ìÿñÿëÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíû äÿñòÿêëÿäèéèíÿ ýþðÿ Èîðäàíèéà òÿðÿôèíÿ òÿøÿêêöð åäèá. Ìèëëè Ìÿúëèñèí
ñÿäðè ãà÷ãûíëàð ïðîáëåìè èëÿ öçëÿøìèø
Èîðäàíèéàíûí áó ìÿñÿëÿäÿ Àçÿðáàéúàíû éàõøû áàøà äöøäöéöíö âóðüóëàéûá.
Ñÿìèìè ãÿáóë ö÷öí ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðÿí Èîðäàíèéà Ùàøèìèëÿð Êðàëëûüû
Ñåíàòûíûí ñÿäðè Àáäóð-Ðàóô Ðàâàáäåù
þëêÿìèçÿ ñÿôÿðèíäÿí âÿ áóðàäà êå÷èðäèêëÿðè ýþðöøëÿðäÿí ìÿìíóí ãàëäûüûíû
ñþéëÿéèá. Ãÿáóëäà Äàüëûã Ãàðàáàü
ìÿñÿëÿñèíäÿí ñþç à÷àí ãîíàã ïðîáëåìèí òåçëèêëÿ àðàäàí ãàëõàúàüûíà èíàìûíû èôàäÿ åäèá âÿ þëêÿñèíèí ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàíûí éàíûíäà îëäóüóíó
âóðüóëàéûá. Ñþùáÿòäÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðè,
ðåýèîíàë ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè éîëëàðû,
ãà÷ãûíëàðûí âÿçèééÿòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

26-11-2014