Petrol Jeolojisi (JFM- 435)
Prof. Dr. Levent Gülen
[email protected]
Ofis: M-1 No:1303
Tel: 0264 295-5711
Ders - 1
JFM-435 PETROL JEOLOJİSİ DERS KİTAPLARI:
Elements of Petroleum Geology
Richard C. Selleys 1998
Academic Press San Diego, California, 470p.
Geology of Petroleum
A. I. Levorsen and F. Berry, 2001
W. H. Freeman and Company, San Francisco 724p
Petroleum Geochemistry and Geology
John M. Hunt 1979
W. H. Freeman and Company, San Francisco, 617p.
SINAVLAR:
4 Kasım 2015
1. Kısa Sınav- Ödev Teslim
2 Aralık
Vize Sınavı
2015
23 Aralık 2015
2. Kısa Sınav- Ödev Teslim
6 Ocak
Final Sınavı
2016
GEÇME NOTU:
2 x %9 Kısa Sınavlar + %15 Vize + %12 Ödevler + %15 Sunum
%40 Final Sınavı
‘Etkili Sunum Teknikleri’
konusunda herkes sunum yapacak.
Dosya Adı:
Ad Soyad-2015-1 (veya 2)-PJ-EST
Dönem Ödevi ve Sunumlar
1- Sismik Yansıma
2- Sismik Kırılma
3- Deniz Jeofiziği
4- Gravite
5- Elektrik-Elektromanyetik Yöntemler
6- Manyetotellürik Yöntemler
7- Sondaj Teknikleri
8- Kuyu Logları
9- Kaya Gazı ve Petrolü (Shale Oil & Shale Gas)
10- Petrol Geri Kazanımının Artırılması (Enhanced Oil
Recovery)
Dosya Adı: Ad Soyad-2014-1 (veya 2)-PJ-PAJFY
PETROL JEOLOJİSİ DERSİNİ NEDEN AÇTIM?
Dünyada jeofizik ögrenimi yapan mezunların %80’ni
petrol endüstrisinde istihdam edilmektedirler.
Yurdumuzdaki jeofizik bölümü mezunlarının da ana
istihdam alanlarından biri yine başta TPAO olmak
üzere petrol şirketleridir.
Mevcut müfredatımızda değişik jeofizik yöntemleri
öğreten derslerin yanısıra petrolü konu alan bir dersin
olmaması büyük bir eksikliktir.
Bu ders petrol aramacılığına yönelik olarak sizlere
temel petrol jeolojisi bilgileri kazandıracaktır.
Ders İçeriği
1- Giriş Dersi
2- Petrolun fiziksel ve kimyasal özellikleri
3- Petrolün oluşumu ve göçü
4- Petrol reservuarı özellikleri
5- Petrol kapanları
6- Petrol Sondajı ve formasyon değerlendirmesi
7- Petrol aramada kullanılan jeofizik yöntemler
8- Sedimanter Basen Analizi
9- Diğer petrol kaynakları
10- Türkiye’nin petrol ve gaz sahaları
11- Dünyadaki petrol ve gaz sahaları
12- Methan Hidratlar
13- CO2 depolanması
14- Alternatif enerji kaynakları
PETROL’ün anlamı:
Latince’den gelen birleşik bir kelimedir.
Latince: PETRA = Kaya, kayaç
demektir.
OLEUM= Yağ
PETROLEUM = Kayaç yağı anlamına gelmektedir.
PETROLÜN TARİHÇESİ
Petrol çok eski zamanlardan beri bilinmektedir. Bunun da nedeni
petrolün bazı bölgelerde yeryüzüne kadar çıkarak petrol sızıntıları ve
gölcükleri oluşturmasıdır.
İncil Nuh Peygamberin gemisinin gövdesini asfalt kullanarak su
geçirmez hale getirdiğinden bahseder.
CONFUCİUS (M.Ö. 600) yazılarında Çin’de birkaç yüz metre derinliklere
ulaşan kuyulardan petrol elde edildiğinden bahsetmiştir.
Tarihçi HERODOTUS (M.Ö. 450) yazılarında Tunus, Iran ve bazı Yunan
adalarında (Zachyntus) petrol sızıntılarının olduğunu belirtmiştir.
Büyük İskender Hindistan’I işgal ettiğinde (M.Ö. 326) Hindistan
ordusunun filli birliklerini yanan, petrole batırılmış çaputlar sallayan
süvari birlikleriyle dağıtmıştır.
Yine askeri amaçlı olarak kullanılan Yunan Ateşi 668 yılında keşfedilmiş
ve eski Yunan donanmasının bir numaralari silahı olmuştur. Yunan ateşi
kireç, sülfür ve naftalin (petrol türevı) içermekte olup, nemli, sulu
ortamlarda bile yanabilmekteydi. Bu sayede yakılabilen düşman gemi ve
donanmaları nedeniyle eski Yunanlılar Karadeniz ve Akdeniz’de önemli
bir askeri ve ekonomik güç oluşturmuşlardı.
Batı dünyasındaki petrol arama amaçlı ilk petrol kuyusu 1745 yılında
Pechelbronn, Fransa’da açılmıştır. XV. Louis’in izniyle Sorboniere açtığı
kuyulardan petrol üretmiş ve bu ham petrolün rafinasyonu sonucu
amonyak, katı parafin mumu, ve gaz yağı elde edilmiştir. Parafin mum
yapımında ve gaz yağı aydınlatma amaçlı olarak kandillerde
kullanılmıştır. Gaz yağı balina yağından daha ucuza üretelilebildiği için
yaygın olarak aydınlatma amaçlı olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Petrol üretim amaçlı ilk petrol kuyusu 1859 yılında Pennsylvania,
ABD’de Colonel Drake tarafından açılmıştır.
1870’lerde benzin ile çalışan ilk motorun yapılması ve bu teknolojinin
dünyaya yayılmasıyla petrol arama ve petrol üretimi de hızlı bir şekilde
gelişmiştir. Önceleri aydınlatma amaçlı olarak kullanılan gaz yağı
talebini, benzinle çalışan motorlar nedeniyle benzin talebi kat ve kat
geçmiştir.
Seven Sisters (Yedi Kız Kardeş)
Avrupa:
British Petroleum
Shell
Amerika:
Exxon
Gulf
Texaco
Mobil
Chevron
Petrol Arama ve Üretim Evreleri
Petrol Jeolojisinin Petrol Arama ve Üretimindeki Yeri
Petrol Jeolojisi ve Bilimlerin İlişkisi
Amerika’nın Enerji Kullanımı
Dünyanın Enerji Kullanımı
Dünya Enerji Üretimi
Dünyada en çok petrol üreten ülke
hangisidir?
ÖDEV-1:
• Türkiye’nin petrol ve doğal gaz sahalarını
gösteren bir harita hazırlayınız. Türkiye’nin
yıllık toplam petrol ve gaz üretim miktarları
nedir ve ülke ihtiyacının yüzde kaçıdır ?
• Türkiye yılda petrol ve doğal gaz ithalatı için
ne kadar para harcamaktadır ve bu miktar
yıllık bütçenin yüzde kaçıdır?
• Yararlandığınız kaynakları belirtiniz.
Ödev Teslim Tarihi : 4 Kasım 2015
Download

Stratigrafi-Ders-1