T.C.
BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ
Fen Edebiyat Fakültesi
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü
DERS İÇERİKLERİ
TDE-101-102-201-202 TÜRKİYE TÜRKÇESİ I-II-III-IV ( 3 0) 3
Türkiye Türkçesinin genel Türkçe içindeki yeri ve Batı Türkçesinin dönemleri. Eski Anadolu
Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasında ses değişimleri. Ses bilim-ses bilgisi terimleri. Türkiye
Türkçesindeki vokaller ve sınıflandırılmaları. Türkiye Türkçesinin konsonantları ve sınıflandırılması;
ağızlarda bulunan konsonantlar. Ses olayları. Ses uyumları. Sözcük Türleri: Konu ile ilgili genel
kaynaklar; sözcüklerin sınıflandırılması. Yargısız anlatımlar: İsim tamlaması, sıfat tamlaması, belirteç
öbeği, ilgeç öbeği, ünlem öbeği vb. Söz dizimi: cümlenin öğeleri. Cümle çeşitleri. Yan cümleler ve
yapıları. Yazım ve noktalama.
Dersin Kitaplar/Yardımcı Kitapları
BANGUOĞLU, Tahsin (1990), Türkçenin Grameri, Ankara: TDK Yayınları.
ERGİN, Muharrem (1993), Edebiyat ve Eğitim Fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümleri İçin
Türk Dil Bilgisi, Ankara: Bayrak Basım Yayın Tanıtım.
GÖKSEL, Aslı, Celia Kerslake (2005) Turkish: a comprehensive grammar
, Routledge.
KARAHAN, Leyla (2007), Türkçede Sözdizimi, Ankara: Akçağ.
KARAÖRS, Metin (2005), Türk Lehçelerinde Karşılaştırmalı Şekil ve Cümle Bilgisi, Ankara: Akçağ.
KORKMAZ, Zeynep (2003), Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Ankara: TDK Yayınları.
KORNFILT, Jaklin (1997) Turkish, Routledge.
TDK (2009), Yazım Kılavuzu, Ankara: TDK Yayınları.
TDE 103-104-203-204 OSMANLI TÜRKÇESİ I-II-III-IV (2 0) 2
Arap alfabesinin öğretilmesi, harflerin başta ortada ve sondaki şekilleri, kelime okunması,
Türkçe kelimelerde Arap harflerinin okunma şekli, Osmanlı Türkçesinin gramer yapısı, basit kelimeler
ve sonra cümlelere geçiş Osmanlı Türkçesine Giriş Dersinin içeriğini oluşturmaktadır.
Osmanlı Türkçesine girmiş Arapça masdarların özellikleri ve bunlardan türemiş kelimeler.
Osmanlı Türkçesine girmiş Arapça türemiş kelimelerin yapıları. Mücerred sülasi mastarlar. Mücerred
rubai mastarlar. Yazı çevrimi; özel imlası olan kelimeler; Arap harfleri ile yazım. Mezidünfih
mastarlar.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
DEVELİ, Hayati (2006), Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 1, İstanbul: 3F Yayınevi.
TİMURTAŞ, Faruk Kadri (2006), Osmanlı Türkçesine Giriş I, İstanbul: Alfa Basım dağıtım.
COŞKUN, Menderes, Üniversiteler İçin Uygulamalı Osmanlı Türkçesi Ders Kitabı, Birleşik
Yayıncılık.
KURT, Yılmaz, Osmanlıca Dersleri I, Akçağ.
KURT, Yılmaz, Osmanlıca Dersleri II, Akçağ.
AK, Coşkun, Osmanlıca, Nobel Yayın Dağıtım.
TÖREN, Hatice, Mustafa Özkan, Osmanlı Türkçesi I, Akademik Kitaplar.
TEKIN, Şinasi, Ottoman Manual I, Ottoman Texts in Transcription and Facsimile
The Department of Near Eastern Languages & Civilizations Harvard University.
TDE 105-106 ESKİ TÜRK EDEBİYATINA GİRİŞ I-II (2 0) 2
Eski Türk Edebiyatına ilişkin temel kavramları ve türler. Aruz vezni. Divan şairlerinin dünya
ve hayat görüşü. Tasavvuf hakkında genel bilgiler. Divan edebiyatının sanat ve estetik anlayışı
hakkında genel tespitler. Edebî sanatlar, şiir estetiğindeki yeri, sınıflandırılması. Edebî sanatlar,
tanımları ve uygulamalı çalışmalar. Eski şerh geleneği, mazmun anlayışı. Divan edebiyatının sanat ve
estetik anlayışı hakkında genel tespitler. Divan edebiyatında çok sık geçen tarihî-efsanevî şahsiyetler,
kıssalar, hikâyeler, bitkiler, kuşlar ve mazmunlar. Divan edebiyatında aşk anlayışı.Divan Edebiyatında
tabiat. Divan Edebiyatında eğlence hayatı (bezm, sakî ve mey).
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitaplar
AKÜN, Ö. F. “Divan Edebiyatı”. TDVİA, C. 9, s. 389-427.
AYDEMİR, A. (1992). İslâmî Kaynaklara Göre Peygamberler. Ankara: DİB Yay.
Büyük Türk Klâsikleri, C. 1-6.
DİLÇİN, C. (1983), Örneklerle Türk Şiir Bilgisi. Ankara: TDK
İSEN, Mustafa vd. (2002), Eski Türk Edebiyatı El Kitabı, Ankara: Grafiker Yayınları.
MENGİ, Mine (1997) Eski Türk Edebiyatı Tarihi. Ankara: Akçağ
ONAY, A. T. (1992). Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar. Ankara: DİB Yay.
PAKALIN, M. Z. Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, C. 1-3.
PALA, İ. (1998). Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü. İstanbul: Ötüken Yay.
ŞENTÜRK, A. A.-Kartal, A. (2005) Eski Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul, Dergâh Yay.
TDE 107-108 YENİ TÜRK EDEBİYATINA GİRİŞ I -II (2 0) 2
Modern Türk edebiyatının temelleri, kaynaklar, türler. Nazım ve nesirin ayırıcı özellikleri,
nesir dili. Düzyazının gelişimi, Türk düzyazısının gelişimi. Tanzimat döneminde gazetecilik. Tiyatro
türü, doğuşu, gelişmesi, yapısal özellikleri. Klasik komedyanın özellikleri, Antik Yunan
komedyasından farklılıkları. Tanzimat dönemi Türk tiyatrosunun oluşum koşulları, tarihsel gelişimi,
belli başlı temsilcileri. Tanzimat dönemi Türk tiyatrosunun Geleneksel Türk tiyatrosuyla ve Batı
tiyatrosuyla ilişkisi. Roman ve anlatı kuramı. Bir tür olarak romanın doğuşu, gelişimi
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
ENGİNÜN, İnci, Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, İstanbul: Dergâh.
KAPLAN, Mehmet, (1994) Türk Edebiyatı Üzerine Araştırmalar, C. 2, İstanbul.
TDE 109-110 TÜRK HALK EDEBİYATINA GİRİŞ I-II (2 0) 2
Halk edebiyatının temel kavramları ve araştırma sahası. Halk edebiyatıyla diğer edebiyat
türleri arasındaki ilişkiler. Halk Edebiyatı, Sözlü Edebiyat Kavramları, Sözlü Kültür, Folklor. Halk
Edebiyatı ürünlerinin özellikleri: Yaratım, aktarım, yayılma, anonimleşme, değişme (varyantlaşma),
gelenek içinde yaşama özellikleri. Halk edebiyatı türlerinin genel değerlendirilmesi. Halk şiirinin
icracıları; Halk şiirinin icra edildiği kültür ortamlar
Halk şiirinin genel özellikleri. Halk şiirinde “şekil” ve “tür” kavramları gibi ayırt edici
özellikler. Türk Halk şiirinde türler.
Ders Kitapları/Yardımcı Kitaplar
Boratav, P. Naili (1992), 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı (6. basım) İstanbul: Gerçek Yayınevi.
Boratav, P. Naili (2000), Halk Edebiyatı Dersleri, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
Yıldırım, Dursun (1999) “Sözlü Gelenek Kültürü”, Türk Bitiği. Ankara: Akçağ Yayınları
Dizdaroğlu, H. (1969) Halk şiirinde Türler, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
Elçin, Şükrü (1986), Halk Edebiyatına Giriş, Ankara:Turizm ve Kültür Bakanlığı Yayınları.
AİT 113- 114 ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂPLARI TARİHİ I-II (2 0) 2
Osmanlı Devletine genel bir bakış ve Osmanlı Devletinin çöküş sebepleri. Islahat hareketleri
ve sonuçları, Osmanlı Devletini kurtarmaya dönük fikir hareketleri, Şark Meselesi, Atatürk İlkeleri ve
İnkılap Tarihi, Osmanlı Devletinin çöküşünü tetikleyen savaşlar (93 Harbi, Trablusgarp Savaşı,
Balkan Savaşları) I. Dünya Savaşı öncesinde dünyanın genel durumu ve Osmanlı devleti, I. Dünya
Savaşının çıkışı, Osmanlı Devletinin savaşa girmesi ve savaştığı cepheler, 20. yüzyılda Dünyayı
etkileyen fikir akımları, bu akımların azınlıklar üzerindeki etkisi ve Ermeni Meselesi, Mondros
Mütarekesi, Önemli hükümleri ve Osmanlı’yı paylaşma projeleri, İşgaller, İşgaller karşısında
toplumun, İstanbul hükümetinin ve azınlıkların tutumu, Cemiyetler, Faaliyetleri ve Genel özellikleri,
Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkması, Milli mücadelenin başlaması, Genelgeler ve Kongreler, Temsil
Heyeti- İstanbul hükümeti arasındaki ilişkiler Meclis-i Mebusanın açılması, Misak-ı Milli, İstanbul’un
işgali, TBMM’nin açılması ve Milli Mücadelenin yönetimini ele alması, İsyanlar ve tedbirler, Doğu ve
Güney Cephesinde Milli Mücadele, Batı Cephesi Savaşları, Milli Mücadele Döneminde Siyasi
faaliyetler ve antlaşmalar, Mudanya görüşmeleri ve Saltanatın Kaldırılması, Lozan Müzakereleri’nin
ve Lozan Anlaşması’nın Tahlili ve Sevres ile kıyaslanarak, değerlendirilmesi, Cumhuriyetin İlanına
giden siyasal süreç ve Cumhuriyetin ilanı, İnkılâp Kavramı, Türk İnkılâbının Dünyayı etkileyen diğer
ihtilallerle kıyaslanması. Atatürk İlke ve İnkılâplarının Tarihî ve Fikrî Temelleri, Laiklik,
Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, İnkılâpçılık, Devletçilik, Halkçılık, Atatürk İlkeleri Çerçevesinde
Yapılan Reformlar (Hukuki Reformlar- Siyasi alanda Reformlar) Eğitim ve Kültür Reformları- Sosyal
hayatı etkileyen reformlar, Atatürk Dönemi İç politika alanında gelişmeler bu dersin müfredatını
oluşturmaktadır.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
Atatürk, Mustafa Kemal; Nutuk (Söylev), C.I-II, T.T.K. Ankara, 1986.
Berkes, Niyazi; Türkiye’de Çağdaşlaşma, İstanbul, 1978.
Karal, Enver Ziya; Atatürk ve Devrim (Konferanslar ve Makaleler), T.T.K., Ankara 1980.
Karal, Enver Ziya; Atatürk’ten Düşünceler, M.E.B. Yayını, , Ankara, 1981.
Lewis, Bernard; Modern Türkiye’nin Doğuşu, Çev. Metin Kıratlı, T.T.K., Ankara, 1970.
Turan, Şerafettin; Türk Devrim Tarihi, Ankara, 1992.
YDİ 117-118 YABANCI DİL (İNGİLİZCE) I-II (2 0) 2
Geniş zaman, şimdiki zaman, geçmiş zaman. Kendini tanıtma, sahiplik, selamlaşma, genel
konularda konuşabilme, adres sorma ve yer tarifi edebilme, yönler, aile ve meslekler hakkında bilgi,
sıklık zarfları ile rutin eylemlerin anlatımı, iyelik sıfatları ve şahıs zamirleri, duyguların anlatımı,
Yakın geçmiş ve gelecek zaman. Bunların diğer zamanlarla benzer ve ayrılan yönleri, kabiliyet
gerektiren eylemlerin anlatımı, sıra ve sayma sayılarının kullanımı. Tarihler hakkında konuşabilme
gelecekle ilgili planlar ve seyahat ve alış veriş bilgileri, kişilerin kariyerleri, ilgi ve alışkanlıkları ile
ilgili konuşabilme, niyet, uyarı, öğüt ve direktif verme yabancı dil dersinin içeriğini oluşturur.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
Walker, E. & Elsworth, S. (2000). New Grammer Practice for Elementary Students- Longman:
England.
Murphy. R., English Grammar in Use. Cambrige, 1998
ENF 119-120 TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİERİ I-II (2 0) 2
Bilgisayar donanımı, Windows işletim sistemi, Mikrosoft Windows ofis programları, Dos
işletim sistemi bu dersin konuları arasındadır.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
Ali Güneş, (Ed.), Temel Bilgi Teknolojisi Kullanımı, Pegema Yayıncılık Ankara 2003
Cengiz Hakan Aydın (Ed.) Temel Bilgi Teknolojileri, 2. Baskı, Eskişehir 2003.
TDE 205 ORHON TÜRKÇESİ (2 0) 2
Göktürk yazıtlarında kullanıaln dilin özellikleri, döneme ait kaynakların tanıtılması. Orhon
Türkçesinin Biçim bilgisel Özellikleri; Orhon Türkçesi ve Türkiye Türkçesinin karşılaştırmalı biçim
bilgisi; Orhon Türkçesinde kelime yapımı; isim çekimi; fiil çekimi. Runik alfabesinin tanıtımı; Runik
alfabesinin kökeni; yazım Özellikleri; Runik harfli yazıtlar (Bilge Kağan, Tunyukuk, Kültigin,
Yenisey).
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
GABAIN, Anne Marie (2007), Eski Türkçenin Grameri, Ankara: TDK.
TEKİN, Talat (2000), Orhon Türkçesi Grameri, Ankara: Simurg Yayınları.
TEKİN, Talat (1988), Orhon Yazıtları, Ankara: TDK Yayınları.
TDE 206 UYGUR TÜRKÇESİ (2 0) 2
Uygur dönemi Türk yazı dilinin özellikleri, eseler ve metin örnekleri. Eski Anadolu
Türkçesinin morfolojisi ve Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile karşılaştırılması (isim ve fiil çekimi).
Karışık dilli eserler, adları, özellikleri; Eski Anadolu Türkçesinin dönemleri ve bu dönemde
oluşturulmuş belli başlı eserler ve bu eserler üzerinde yapılmış çalışmalar.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
GABAIN, Anne Marie (2007), Eski Türkçenin Grameri, Ankara: TDK.
BARUTÇU, F. S. (1998),Üç İtigsizler (Giriş – Metin – Tercüme), Ankara: TDK.
TEKİN, Talat (2000), Orhon Türkçesi Grameri, Ankara: Simurg Yayınları.
TAR 207-208 ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ I-II (2 0) 2
Eski Anadolu Türkçesi dönemi eserleri ve dil özellikleri. Eski Türkçedeki Oğuzca belirtiler;
Oğuzların Anadolu’ya göçleri; Anadolu’da Türk yazı dilinin gelişimi. Karışık dilli eserler, adları,
özellikleri; Eski Anadolu Türkçesinin dönemleri ve bu dönemde oluşturulmuş belli başlı eserler ve bu
eserler üzerinde yapılmış çalışmalar. Eski Anadolu Türkçesinin morfolojisi ve Eski Türkçe ve Türkiye
Türkçesi ile karşılaştırılması (isim ve fiil çekimi).
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
ÖZKAN, Mustafa (1995), Türk Dilinin Gelişme Alanları ve Eski Anadolu Türkçesi, İstanbul: Filiz
Kitabevi.
ERGİN, Muharrem (2008), Dede Korkut Kitabı 1, Ankara: TDK.
DUMAN, Musa, Makaleler Eski Türkiye Türkçesinden Osmanlı Türkçesine, Kesit Yayınları.
TDE 209- 210-305-306-403-404 ESKİ TÜRK EDEBİYATI I-VI (2 0) 2
XIII. Asra gelinceye kadar Türk Edebiyatına genel bir bakış. Divan Edebiyatının kuruluşu,
sınırları, kaynakları ve Arap ve Fars Edebiyatının etkileri. XIII-XIX. Asırlarda Anadoluda siyasî,
sosyal ve edebî durum. Mevlânâ, hayatı, eserleri ve Türk kültür ve edebiyat hayatındaki önemi.
Şeyyad Hamza, Hayatı, eserleri ve sanatı. Na’t, kaside ve gazel şerhi. Hoca Mes’ud: Hayatı, eserleri ve
sanatı. Kadı Burhâneddin: Hayatı, eserleri ve sanatı. Nesîmî: Hayatı, eserleri ve sanatı. Ahmedî:
Hayatı, eserleri ve sanatı.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
ÇAVUŞOĞLU, Mehmed, Necâtî Bey Dîvânı'nın Tahlili, İstanbul 1971.
İPEKTEN, Halûk, Bâkî, Hayatı, Edebî Kişiliği ve Bazı Şiirlerinin Açıklamaları, Erzurum 1963, 2.bs.,
Ankara 1991.
İSEN, Mustafa vd. (2002), Eski Türk Edebiyatı El Kitabı, Ankara: Grafiker Yayınları.
İZ, F. (1995) Eski Türk Edebiyatında Nazım 1-2. Ankara: Akçağ
İZ, F. (1995) Eski Türk Edebiyatında Nesir. Ankara: Akçağ
LEVENT, A. S. (1980). Divan Edebiyatı, Kelimeler ve Remizler, Mazmunlar ve Mefhumlar. İstanbul:
Enderun Kitabevi.
ONAY, A.Talat (1992), Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar, Ankara
PALA, İskender (1989), Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü, Ankara. Onay, A.Talat (1992), Eski Türk
Edebiyatında Mazmunlar, Ankara.
SEFERCİOĞLU, M. Nejad, Nev'î Dîvânı'nın Tahlili, Ankara 1990.
TARLAN, Ali Nihad, Şeyhî Dîvânını Tedkîk, I-II, İstanbul 1934-36, 2.bs., İstanbul 1937.
TOLASA, Hârun, Ahmed Paşa'nın Şiir Dünyası, Ankara 1973.
TDE 211- 212-307-308-407-408 YENİ TÜRK EDEBİYATI I- VI (2 0) 2
Milli Edebiyat Dönemi şiir anlayışı, Bu dönemde Yahya Kemal’in yeri. (Yahya Kemal-Ahmet
Haşim.) Millî Edebiyat Dönemi siyasi, sosyal ve kültürel şartları Fikir Hareketleri (Osmanlıcılık,
Batıcılık, Türkçülük) ve bu doğrultuda kurulan dernekler, dergiler. Milli Edebiyat Dönemi’ndeki şiir
eğilimleri ve bu eğilimler arasında Yahya Kemal’in yeri. Milli Edebiyat Dönemi Roman ve Hikâyesi.
Milli Edebiyat Dönemi’nin siyasi, sosyal ve kültürel şartlarının roman ve hikâyeyi şekillendirmesi.
Geleneksel tiyatrodan modern tiyatroya geçiş. Tiyatronun Batılılaşma hareketleri üzerindeki rolü.
Tanzimat ve I. Meşrutiyet Dönemi’nin tiyatroya etkisi. Halide Edip Adıvar’ın roman ve hikâye
anlayışı. Meşrutiyet ve Cumhuriyet Tiyatrosu. Cumhuriyet Dönemi. 1923-40 arası siyasi ve sosyal
olaylar, konular, türler, yazarlar. 1940-50 arası siyasi ve sosyal olaylar, konular, türler, yazarlar. 195060 arası siyasi ve sosyal olaylar, konular, türler, yazarlar. 1960-70 arası siyasi ve sosyal olaylar,
konular, türler, yazarlar. 1970-günümüze siyasi ve sosyal olaylar, konular, türler, yazarlar.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitaplar
AKI, Niyazi (1989), Türk Tiyatro Edebiyatı Tarihi I. Başlangıçtan Cumhuriyet Devrine Kadar,
İstanbul: Dergah Yayınları.
AYTAŞ, Gıyasettin (2002), Tanzimatta Tiyatro Edebiyatı Tarihi, Ankara: Akçağ Yayınları.
KAPLAN, Mehmet (2003), Hikaye Tahlilleri, İstanbul: Dergah.
TANPINAR, A. Hamdi (2006), XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul: Yapı Kredi.
YALÇIN, Alemdar (2002), II. Meşrutiyette Tiyatro Edebiyatı Tarihi, Ankara: Akçağ Yayınları.
TTK, (1987), Doğumunun Yüzüncü Yılında Ahmet Haşim, Ankara: TTK Basımevi.
AKM, (1994), Doğumunun Yüzüncü Yılında Yahya Kemal Beyatlı, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi
Yayınları.
TDE 213-214-309-310-407-408 TÜRK HALK EDEBİYATI I- VI (2 0) 2
Âşık Tarzı Kültür Geleneği: 17-19. Yüzyıl temsilciler ve Mevcut Edebi Ürünlerin
Değerlendirilmesi (17. Yüzyıl: Karacaoğlan, : Âşık Ömer ve Gevheri).
Mitlerin Yapısı ve İşlevleri. Mitoloji, Varlıkbilim, Tarih. Büyük Hun Devleti ve Türk
Mitolojisi. Türk Mitolojisinde Totemizmin İzleri. Yaratılış Destanları. Türkler ve Mogol Mitolojisi
(Karşılaştırmalı) Türk Mitolojisinde “Geyik” ve “Kartal” Dede Korkut Hikâyeleri. Dede Korkut
Hikâyeleri Üzerine Yapılan Araştırmalar
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
KÖPRÜLÜ, Fuat (1965), Türk Saz şairleri I-II-III, IV,V, İstanbul: Ayyıldız Mabaası.
GÜNAY, Umay (1998), Türkiyede Aşık Tarzı şiiir Geleneği ve Rüya Motifi, Ankara: Akçağ Yayınları.
ARAT, Reşit R. (1972), Oğuz Kağan Destanı. Ord. Prof. Dr. Zeki Velidi Togan.. Oğuz Destanı.
İstanbul.
ÖGEL, Bahaeddin (1989), Türk Mitolojisi, Ankara: TTK Basımevi. İçinde s. 209-378.
SAKAOĞLU, Saim (1999), Masal Araştırmaları, Ankara: Akçağ Yayınları, s. 1-33.
SAKAOĞLU, Saim (1999), Efsane Araştırmaları, Konya: S. Ü. Yayınları, s. 7-29.
TDE 301 KARAHANLI TÜRKÇESİ
Karahanlı Türkçesi dönemi eserleri ve dil özellikleri. Karahanlı Devleti ve Tarihi. Karahanlı
dönemine ait eserler (Divanu Lugati’t- Türk, Kutadgu Bilig, Atabetü’l -Hakayık, Divan-ı Hikmet),
Karahanlı dönemine ait eserler üzerine yapılmış çalışmalar. Karahanlı Türkçesinde Kullanılan alfabe
(Arap Alfabesi) ve transkripsiyon özellikleri. İslam Dini ve Karahanlı Kültürüne etkileri. Orta
Türkçenin diğer dönemleri. Karahanlı Türkçesinin fonetik özellikleri. Karahanlı Türkçesinin fonetik
özelliklerinin kendinden önceki dönemlerle karşılaştırılması. Karahanlı Türkçesi ve Türkiye
Türkçesinin fonetik özelliklerinin karşılaştırılması. Karahanlı Türkçesinin morfolojik özellikleri
Karahanlı Türkçesinin morfolojik özellikleri’nin kendinden önceki dönemlerle karşılaştırlması
Karahanlı Türkçesi ve Türkiye Türkçesinin morfolojik özelliklerinin karşılaştırılması Karahanlı
Türkçesinde Kelime yapısı Karahanlı Türkçesinde isim çekimi Karahanlı Türkçesinde fiil çekimi.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
ARAT, R. R. (2007), Kutadgu Bilig I (Metin), Ankara: TDK.
HACIEMİNOĞLU, Necmettin (1996) Karahanlı Türkçesi Grameri, TDK.
ÜŞENMEZ, Emek (2010) Karahanlı Türkçesinin Sözlüğü, Doğu.
ARGUNŞAH, Mustafa, Gülden Sağol Yüksekkaya, Özcan Tabaklar (2010) Tarihi Türk Lehçeleri,
Karahanlıca, Harezmce, Kıpçakça Dersleri, Kesit.
TDE 302 HAREZM KIPÇAK TÜRKÇESİ (2 0) 2
Derslerle ilgili temel kaynaklar; Kuman, Kıpçakların tarihi, Deşt-i Kıpçak, Doğu Avrupa’da
konuşulmuş olan Kıpçak kökenli diller. Kuman Kıpçakçası ve “Codex Cumanicus”, Memluk
Kıpçakçası ve ilgili eserler; Ermeni Kıpçakçası ve ilgili eserler. Harezm-Kıpçak Türkçesiyle yazılmış
eserlerin oluşturduğu çoğrafya, ve bu Türkçenin konuşulduğu dönem; Harezm- Kıpçak Türkçesi
eserlerinde kullanılmış olan Arap alfabesinin Özellikleri ve yazı çevrimi sorunları; Bu döneme ilişkin
eserler ve bu eserler üzerinde yapılmış çalışmalar. Harezm-Kıpçak Türkçesinin ses özellikleri; Eski
Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile karşılaştırmalı ses bilgisi. Harezm- Kıpçak Türkçesinin biçim bilgisel
özellikleri; Harezm- Kıpçak Türkçesinin Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile karşılaştırmalı biçim
bilgisi; Harezm- Kıpçak Türkçesinde kelime yapımı; Harezm- Kıpçak Türkçesinde isim ve fiil çekimi.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
ECKMANN, J. (2003), Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, Ankara: TDK.
ARGUNŞAH, Mustafa, Gülden Sağol Yüksekkaya, Özcan Tabaklar (2010) Tarihi Türk Lehçeleri,
Karahanlıca, Harezmce, Kıpçakça Dersleri, Kesit.
TDE 303-304 YENİ TÜRK YAZI DİLLERİ I-II (2 0) 2
Seçilen Yeni Türk yazı dilinin alfabesinin tanıtılması. Ses bilgisinin Türkiye Türkçesiyle
karşılaştırmalı olarak örneklendirilmesi; örnek metin seçilmesi; yazı çevirimi; Türkiye Türkçesine
çevirimi; kelimelerin yapı incelemesi; cümle yapısı. Ek fiilin görünümü ve kullanımının örnek metin
üzerinde uygulamalı olarak tespit edilmesi. Fiil zaman eklerinin bir grubunun örnek metin üzerinde
uygulamalı olarak tespit edilmesi.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
ÖNER, Mustafa (1998), Bugünkü Kıpçak Türkçesi (Tatar, Kazak ve Kırgız Lehçeleri Karşılaştırmalı
Grameri), Ankara: TDK.
KARAAĞAÇ, Günay, Halil Açıkgöz (1998), Azerbaycan Bayatıları, Ankara: TDK.
İLKER, Ayşe (1997), Batı Grubu Türk Yazı Dillerinde Fiil, Ankara: TDK.
BİRAY, Himmet (1999), Batı Grubu Türk Yazı Dillerinde İsim, Ankara: TDK.
TDE 311-312 ANADOLU VE RUMELİ AĞIZLARI I-II (2 0) 2
Anadolu ve Rumeli ağızlarında kullanılacak olan standart transkripsiyon sistemi. Anadolu
Ağızlarının Sınıflandırılması; bu konuda daha önce yapılmış çalışmalar; bu çalışmalarda kullanılmış
olan yöntemler. Anadolu ağızlarının sınıflandırılmasında kullanılmış olan ölçütler; ağız gruplarını
belirleyen fonetik ve morfolojik ölçütler. Doğu grubu ağızları; yazı diline göre fonetik ve morfolojik
farkları; alt grupları. Kuzeydoğu grubu ağızlar; yazı diline göre fonetik ve morfolojik farkları; alt
gruplar. Batı grubu ağızları; yazı diline göre fonetik ve morfolojik farkları; alt grupları. Anadolu
ağızlarında görülen, yazı dili dışındaki ünlü fonemlerin değerlendirilmesi; bu fonemlerin Eski Türkçe
fonemlerle karşılaştırılması. Anadolu ağızlarında görülen, yazı dili dışındaki morfolojik öğelerin
değerlendirilmesi; bu morfolojik öğelerin Eski Türkçe ile karşılaştırılması. Anadolu ağızlarının söz
dizimi açısından yazı dili ve Eski Türkçe ile karşılaştırılması. Anadolu ağızlarının söz varlığı açısından
yazı dili ve Eski Türkçe ile karşılaştırılması. Anadolu ağızlarındaki ödünç kelimelerin fonetik
özellikleri.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
GEMALMAZ, Efrasiyap (1995), Erzurum İli Ağızları, Ankara.
KORKMAZ, Zeynep (1994), Güney – Batı Anadolu Ağızları, Ankara.
TDE 313-314 BATI EDEBİYATI I-II (2 0) 2
Dersin temel hedefi, Türk Dili ve Edebiyatı öğrencilerine Batıda yüzyıllar boyu gelişen edebi
akımları, siyasal, sosyal ve kültürel etkinlikler bağlamında edebi metinler yardımıyla ele alıp
incelemek ve Türk Dili ve Edebiyatı öğrencilerine Batıda yüzyıllar boyu gelişen edebi akımları,
siyasal, sosyal ve kültürel etkinlikler bağlamında edebi metinler yardımıyla ele alıp
incelemektir.Dersin içeriğini, 14. yüzyıldan başlayarak günümüze değin süren edebi akımlar, yazarlar
ve şairler ile onların edebi yapıtları ve 14. yüzyıldan başlayarak günümüze değin süren edebi akımlar,
yazarlar ve şairler ile onların edebi yapıtları oluşturmaktadır.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
AYTAÇ. G. (2001).Yeni Alman Edebiyat Tarihi. Ankara: Multilingual
AYTAÇ. G. (2001).Çağdaş Alman Edebiyat Tarihi. Ankara: Multilingual
BATUR, Enis, Modern Dünya Edebiyatı Antolojisi, İstanbul: Gergedan Yayınları,1988
KUDRET, Cevdet, Batı Edebiyatından Seçme Parçalar, İstanbul, İnkılâp ve Aka Kitabevleri, 1972
NUTKU, Özdemir, Dünya Tiyatro Tarihi, İstanbul: Remzi Kitabevi, 1985
TDE 401-402 ÇAĞATAY TÜRKÇESİ I -II (2 0) 2
Çağatay Türkçesi dönemi dil özellikleri. Çağatay dönemi tarihi Çağataycanın yazı dili olarak
kullanıldığı coğrafya, Çağatay yazı dilini oluşturan sebepler. Çağatay yazı dili ile oluşturulan eserler;
Çağatay yazı dili ile oluşturulan eserler üzerine yapılan çalışmalar; Çağatay yazı dilinin yazımda
kullanılan alfabe ve bu alfabenin yazım özellikleri. Çağatay Türkçesinin fonetik özellikleri; fonetik
özelliklerinin kendinden önceki dönemlerle karşılaştırılması; Özbekçe, Yeni Uygurca ve Türkiye
Türkçesiyle karşılaştırılması. Çağatay Türkçesinin morfolojik özellikleri; morfolojik özelliklerinin
kendinden önceki dönemlerle karşılaştırılması; Özbekçe, Yeni Uygurca ve Türkiye Türkçesiyle
karşılaştırılması. Çağatay Türkçesinde kelime yapımı; isim çekimi; fiil çekimi.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
ECKMANN, Janos (1988), Çağatayca El Kitabı (Çeviren: Günay KARAAĞAÇ), İstanbul: İstanbul
Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
ECKMANN, Janos (1996), Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, Ankara: TDK
Yayınları.
TDE 409-410 TENKİT TARİHİ I -II (2 0) 2
Tanzimat dönemi ve Serveti Fünun dönemi Türk Edebiyatında edebiyat tenkidi ve temsilcileri.
Türk Edebiyatında tenkitin tarihi gelişimi, kaynakları ve gelişim. Meşrutiyet ve Cumhuriyet Devri
Türk Edebiyatı'nda edebiyat tenkidi ve temsilcileri. Türk Edebiyatında 1923'ten günümüze kadar
oluşan edebî muhit ve edebî akımların metinler yoluyla incelenmesi; edebî grupların, poetikaların ve
yayınların değerlendirilmesi. Doğu ve Batı akımlarının genel bir çerçevede karşılaştırılması.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
TANPINAR, Ahmet Hamdi, (2006), XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul: YKY.
ERCİLASUN, Bilge, (2004) Servet-i Fünun'da Edebi Tenkit, Ankara: Akçağ.
TDE 411-412 DİL VE EDEBİYAT ÖĞRETİMİ I-II (2 0) 2
Ana dili ve edebiyatı öğretimi. Ana dili ve edebiyatı öğretimi hakkında bilgi verme. Verilen
bilgilerin öğrenciye kazandırılması sırasında, kişide, okuma, düşünme, tartışma, sorgulama tarzını
geliştirme. Ders plânı ve konuların işlenişi hakkında bilgi verme, Kompozisyon, dilbilgisi ve edebiyat
eğitimini birbiri içine yedirerek güçlü geçiş noktaları sağlama konusunda bilgi verme. Ders içi bilgiyi,
yaşamsal bilgiye dönüştürme yetisi kazandırma. Ana dili ve edebiyatı öğretimi hakkında bilgi verme.
Verilen bilgilerin öğrenciye kazandırılması sırasında, kişide, okuma, düşünme, tartışma, sorgulama
tarzını geliştirme
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
ÖZYÜREK, Rasim(2001), Türk Dili ve Edebiyatı Öğretimi, Ankara: Özgün Matbaa.
KARAKUŞ, İdris(2002), Türk Dili ve Edebiyatı Öğretimi, Ankara: Anıttepe Yayınları.
SEÇMELİ DERSLER
TDE 315-316 YARATICI YAZARLIK I-II (2 0) 2
Kurguyu oluşturan öğeler üzerine uygulamalar. Karakter ve tip yaratma. Bakış açısı yansıtma.
Öyküleme teknikleri. Olay-zaman-mekân-kişi ilişkisini kullanma. Merak öğesi. Bir öyküyü yeniden
yazma, farklı sonla tamamlama çalışmaları. Diyalog tekniği. Monolog tekniği. Kurgu yaratma.
Dramatik gerilim. Çatışma öğesi. Gazete yazısı, haber ifadeleri. Simgesel anlatım (Öykü-tiyatro-şiir).
Şiir üzerine çalışmalar. İmge, metafor, alegori, ritm, biçim, sözcük, ses...
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
ÖZAKMAN, Turgut (1998) Oyun ve Senaryo Yazma Tekniği. Ankara: Bilgi Yayınevi.
CHION, Michel (1964) Bir Senaryo Yazmak. (Çeviren: Nedret Tanyolaç) İstanbul: Afa Yayınları.
ÖZDEMİR, Emin (1986) Anlatım Sanatı-Kompozisyon. İstanbul: Remzi Kitabevi.
ÖZDEMİR, Emin, Adnan BİNYAZAR (1979) Yazma Sanatı-Kompozisyon. İstabul: Varlık Yayınları.
TDE 317-318-413-414 RUSÇA I-IV (2 0) 2
Rusça dilbilgisine giriş: ses bilgisi ve yapı bilgisi. Alfabe, Seslerin özellikleri, Günlük basit
cümleler, Cins, Olumlu ve olumsuz cümle, Sayılar, günler, aylar, mevsimler, Basit diyaloglar, Vurgu,
Çoğul kelimeler, İsmin halleri.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
STOLETNAYA, Galina, İlyas Yetimakman (2006), Rusça Dilbilgisi, İstanbul: Fono.
BESLİ, Ertan (1998), Pratik Rus Dili Grameri, İstanbul: Türkmen.
BESLİ, Ertan (2011), Türk ve Rus Dillerinde Niteleme, Titiz Yayınları, İstanbul.
TDE 415-416 FARSÇA I-II (2 0) 2
Farsça yazım ve gramer. Alfabe, Fiil, Ortaçlar, Fiil Çekimi, Fiil Zamanları, -di’li geçmiş
zaman, Şimdiki zamanın ve geniş zamanın hikayeleri, Şimdiki zaman, Geniş zaman, İstek kipi – geniş
zaman, istek kipi- geçmiş zaman, Emir, -miş’li geçmiş zaman.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
KANAR, Mehmet (1997), Farsça Dilbilgisi, İstanbul: Enderun.
DKÖ 321-322-323-324 ARAPÇA I-IV 2 (0) 2
Arap alfabesi, Temel Arapça kuralları, Arapça Dilbilgisine giriş mahiyetinde Arapça’daki
basit kelime ve cümle yapıları, Arapça Dilbilgisi orta düzeyde Arapça kelime ve cümle yapıları,
Arapça Dilbilgisi ve metinlere giriş, Arapça metinler ve tercümeler, Kaynak metinleri ve tercümeler
bu dersin konuları arasındadır.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
Hüseyin Günday, Arapça Dilbilgisi: Nahiv Bilgisi, İstanbul .
Hüseyin Günday, Arapça Dilbilgisi Sarf Bilgisi İstanbul.
Mehmet Kanar, Arapça Türkçe Sözlük, Ankara 2000.
TAR 215-216 ÇAĞDAŞ TÜRK DÜNYASI TARİHİ I-II 2 (0) 2
20. yüzyıl Türk Dünyası ile ilgili eserler ve Türk Dünyasının kapsadığı coğrafya, 20. Yüzyılın
başında Türk Dünyasının içinde bulunduğu siyasi ve kültürel durum, Çarlık Rusyasının son
döneminde Türkler, SSCB’nin kuruluş aşamasında Türkler, Kafkasya’da Türklerin bağımsızlık
hareketleri, Türk dünyasında bağımsızlık hareketleri ve Türk Milli Mücadelesi arasında İlişkiler,
Basmacılık Hareketi, 20. Yüzyılda Türk dünyasında Sürgünler, Ortadoğu’da Türkmenler, Türk
dünyasında ekonomik gelişmeler, Türk Dünyasında kültürel gelişmeler, Soğuk Savaş döneminde Türk
dünyasının “bloklar” arasındaki yeri, 1991 yılında Sovyetler Birliğinin, dağılmasının Türk Dünyası
açısından değerlendirilmesi, Türkiye ve Türk Dünyası arasında ilişkilerin genel karakteri bu dersin
konularıdır.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
Ahad Andican, Cedidizmden Bağımsızlığa Hariçte Türkistan Mücadelesi, Emre Yayını, , İstanbul
2005.
Alaattin Yalçınkaya, Türkistan, Lalezar Kitabevi, 2006.
Hakan Kırımlı, Kırım Tatarlarında Milli Kimlik ve Milli Hareketler 1905-1916, TTK Yayını, ,
Ankara 1996.
Mehmet Saray, Yeni Türk Cumhuriyetleri, TTK, Ankara 1996.
Olivier Roy, Yeni Orta Asya, Çev. Mehmet Moralı, Metis Yayını, , 2000.
Zeynep Dağı, Rusya’nın Dönüşümü, Boyut Yayını, , 2002
TAR 217-218 20. YÜZYIL SİYASÎ TARİHİ I 2 (0) 2
20. Yüzyıl başlarında Dünya ve Büyük Güçler, I. Dünya Savaşı arifesinde Büyük Güçler, Üçlü
İtilaf ve Üçlü İttifak’ın tarihi temelleri, I. Dünya Savaşı, Rus Devrimi, ABD’nin savaşa katılması,
Savaşın Sonucunda etkili olan üstünlükler ve zaaflar, Savaş sonrası düzeninin oluşturulması ve
doğurduğu sorunlar, İki savaş arası dönemde Revizyonistler ve anti revizyonistler, Nazizm ve faşizm,
temelleri ve hedefleri, II. Dünya Savaşı koşullarının oluşması, II. Dünya Savaşının başlangıcı,
gelişmeler ve nedenleri bu derste işlenecektir.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
Eric Hobsbawm Kısa 20. Yüzyıl 1914- 1991 Aşırılıklar Çağı, İstanbul 2000.
Henry Kissenger, Diplomasi, İşbankası yayınları, İstanbul 1999.
Cemal Acar, Soğuk Savaş: Süper Güçlerin Hâkimiyet Kavgası, İstanbul: Ötüken, 2007.
Armaoğlu Fahir, 20.Yüzyıl Siyasi Tarihi (Cilt 1–2: 1914–1995), Ankara 1997.
TAR 219 ÇAĞDAŞ FİKİR AKIMLARI 2 (0) 2
19. ve 20. yüzyıllardaki fikir akımlarına genel giriş, Milliyetçilik akımı ve dünyada
uygulanışları, Liberalizm akımı ve dünyada uygulanışları, Sosyalizm akımı ve dünyada uygulanışı,
Faşizm akımın ve dünyada uygulanışının anlatılması bu dersin konuları arasındadır.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
Server Tanilli, Uygarlıklar Tarihi
Mete Tunçay, Batı’da Siyasi Düşünceler Tarihi
Ayferi Göze, Siyasal Düşünceler ve Yönetimler
Ali Bulaç, Çağdaş Kavramlar ve Düzenler
Hilmi Ziya Ülken, Türkiye’de Modern Düşünce Tarihi
TAR 220 TÜRK BASIN TARİHİ 2 (0) 2
Dünyada basının ortaya çıkışı ve gelişmesi, Osmanlı Devleti’nde basın-yayın hayatı, Lale
devri öncesi Osmanlı’da matbaa, İbrahim Müteferrika ve matbaası, basılan ilk Türkçe eserler, İlk
Türkçe gazetenin yayınlanmasına kadar, Osmanlıda basın-yayın hayatı, Takvim-i Vekayi’nin çıkışı ve
yayın politikası, Ceride-i Havadis, Tercüman-ı Ahval, Tasvir-i Efkâr, Şinasi ve Agâh Efendi,
Tanzimat Dönemi basınının değerlendirilmesi, II. Abdülhamit devri basını ve sansür, II. Meşrutiyet
devri basını, Milli Mücadele’de basın bu dersin konuları arasındadır.
Dersin Kitapları/Yardımcı Kitapları
Fuat Süreyya Oral, Türk Basın Tarihi, İstanbul, 1982.
Hıfzı Topuz, 100 Soruda Türk Basın Tarihi, İstanbul, 1973.
İzzet, Öztoprak, Kurtuluş Savaşında Türk Basını, Ankara, 1988.
Nuri İnuğur, Türk Basın Tarihi, İstanbul, 1970.
Orhan Koloğlu, Osmanlıdan Günümüze Basın, İstanbul, 1992.
Yücel Özkaya, Milli Mücadele Dönemi Türk Basını, Ankara, 1996.
Download

TC BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve