PLAN AKTIVNOSTI
POVRŠINSKI KOP KORITNIK II
Breza, mart 2013. godine
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
PLAN AKTIVNOSTI
POVRŠINSKI KOP KORITNIK II
Direktor Društva
_______________________
Suad Čosić, dipl.ing.rud.
1
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
2
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
SADRŽAJ
1.
Ime i adresa operatora – investitora pogona/postrojenja
4
2.
Lokacije pogona i postrojenja prikazane na planovima
5
3.
Opis djelatnosti pravnog lica, vrsta proizvoda i godišnji kapaciteti proizvodnje, broj zaposlenika
13
4.
Opis pogona i postrojenja (tehnološko-tehničke cjeline sa šemama, pomoćni objekti i oprema za
smanjenje štetnih uticaja)
15
5.
Datum početka rada pogona, odnosno postrojenja
28
6.
Studija o zagađenosti u nultom stanju, popis mjesta nastanka, kvantitativne i kvalitativne
karakteristike svih otpadnih tokova (otpad, buka, emisije u zrak, otpadne vode), te prikaz emisionih
mjesta na mapi lokacije
29
7.
Lista sirovina i pomoćnih materijala uključujući hemijske supstance i gorivo
36
8.
Izvori energije, ukupna potrošnja i potrošnja po jedinici proizvoda, izvor vodosnabdijevanja, ukupna
potrošnja vode i potrošnja po jedinici proizvodna
44
9.
Mjere za održavanje i čišćenje opreme
45
10.
Opis postojećeg monitoringa
46
11.
12.
13.
Opis postojećih mjera prevencije nastanka emisija, postojećih mjera sa svođenjem upotrebe
sirovina na minimum, opis konačnog tretmana otpadnih voda (prečišćavanje i konačno
zbrinjavanje) i njihova usporedba sa onim datim u najboljoj raspoloživoj tehnologiji – BAT (best
available technology)
Analiza podataka o potrošnji sirovina i emisijama u skladu sa propisima o graničnim vrijednostima
emisija i preporukama datim u dokumentu najbolja raspoloživa tehnologija
Spisak aktivnosti i mjera za smanjenje emisija iz pogona i postrojenja, racionalizaciju potrošnje
sirovina i prirodnih resursa (vode i energije) u skladu sa najboljom raspoloživom tehnologijom i
rokovi za preduzimanje predviđenih aktivnosti i mjera
47
50
53
14.
Prijedlog monitoring plana u skladu sa propisima i rokovi za preduzimanje predviđenih aktivnosti i
mjera
55
15.
Mjere planirane za monitoring proizvodnje, nastanka otpada i emisija
57
16.
Plan za sprečavanje nesreća velikih razmjera i rokovi za preduzimanje predviđenih aktivnosti i
mjera
59
17.
Način izvještavanja o rezultatima izvršenja mjera
63
18.
Finansijska procjena za izvršenje plana na godišnjem nivou
64
19.
Plan za prestanak rada ukoliko pogon, odnosno postrojenje prestaje sa radom
65
20.
Popis priloga za Plan aktivnosti
66
3
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
1.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Ime i adresa operatora – investitora pogona / postrojenja
Naziv društva i adresa
sjedišta:
JP Elektroprivreda Bosne i Hercegovine d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. – Breza
Ulica Branilaca grada b.b.
71 370 Breza, Bosna i Hercegovina
Naziv pogona:
Površinski kop Koritnik II
Telefon/Fax:
+387 32 78 35 81
Web:
www.rmubreza.ba
E-mail:
[email protected]
Direktor Društva
Suad Čosić, dipl.ing.rud.
Kontakt osoba:
Dejan Kovačević, dipl.ing.rud.
4
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
2.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Lokacije pogona i postrojenja prikazane na planovima
2.1. Širi opis lokacije
JP Elektroprivreda BiH d.d. Sarajevo Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „ Breza“ d.o.o. Breza smješteno je u općini
Breza.
Općina Breza prostire se na teritoriji od 83 km², nalazi se u sastavu Zeničko-dobojskog kantona i graniči sa četiri općine:
Ilijaš, Kakanj, Vareš i Visoko. Prema podacima iz 1991.godine prostor općine Breza naseljavalo je 17266 stanovnika što je
činilo 0,4% stanovnista BiH, a prema novim statističkim podacima broj stanovnika je oko 15000.
- KLIMA
Klima čitavog brezanskog područja je umjereno kontnentalna.Maksimalne prosječne padavine karakteristične su za
mjesece novembar, decembar i maj, dok su minimalne padavine u oktobru i februaru. Najtopliji mjeseci su juni, juli i avgust, dok
je prosječno najhladniji januar. Broj ledenih dana sa temperaturom ispod 00 C kreće se u prosjeku 30-40 dana.Prosječna
godišnja suma padavina iznosi oko 800-900 mm taloga. Dakle maksimalne količine padavina se javljaju u proljeće i u ranu
jesen, kada se temperature zraka kreću od 8,8 °C do 14,2 °C.
U širem smislu prostor Brezanske kotline, pa samim tim i šire gradsko područje Sarajeva nalaze se na ishodištu utjecaja
suptropskog pojasa koji dopire sa juga i umjereno topliog pojasa sa sjevera.
Najčešći, odnosno preovladavajući vjetrovi na ovom prostoru su vjetrovi koji pušu iz pravca istoka, jugoistoka i zapada,
te oni učestvuju sa 1/3 od ukupne ruže vjetrova. Najveću jačinu imaju vjetrovi koji pušu iz pravca juga i ta jačina iznosi 2,4 m/s,
a i vjetrovi iz pravca istoka sa jačinom od 2 m/s se ubrajaju u jače vjetrove. Za ove vjetrove iz pravca juga značajno je to što im
se prelaskom preko Dinarskog planinskog sistema smanjuje brzina, a povećava vrtležno strujanje ili mehanička turbulencija.
Najmanju jačinu imaju vjetrovi iz pravca sjeverozapada, ta jačina iznosi 1,5 m/s.
Prosječna godišnja relativna vlažnost zraka iznosi 72%. Maksimalna relativna vlažnost se javlja u decembru i januaru
sa 81%, dok je minimalna relativna vlažnost zabilježena u aprilu i iznosi 65%. Dakle vidimo da se maksimum relativne vlažnosti
zraka javlja u mjesecima kada je najniža temperatura.
Prosječna godišnja oblačnost iznosi 6,1%. Maksimum oblačnosti se javlja u decembru i iznosi 7,1%, što znači da je
najveća oblačnost u zimskom periodu, dok se minimum oblačnosti javlja u ljetnim mjesecima jul -4,8 i august -12, što znači u
periodu s najvećim temperaturama i najmanjom količinom padavina.
Za područje Brezanske kotline karakteristične su i magle i to radijacione, a izražene su u periodu decembar – februar.
Broj dana sa maglom iznosi 53,2 dana. Ove magle se obrazuju u periodu anticiklonskih vremenskih stanja i u hladnijem dijelu
godine, kada su izražene temperaturne inverzije. U pitanju su radijacijske inverzije u kombinaciji sa inverzijama spuštanja
zračnih masa.
-
HIDROGRAFSKE ODLIKE
Na prostoru općine Breza hidrografska mreža je relativno razvijena. Pored padavinskih voda, veći vodotoci dobivaju
vodu i iz mnogih izvora i vrela koji se nalaze u brdskim predjelima. Veći vodotoci koji protiču teritorijom općine Breza su Stavnja
i Misoča, koje pripadaju slivu rijeke Bosne, odnosno Save, odnosno Crnomorskom riječnom slivu Bosne i Hrecegovine.
Rijeka Stavnja nastaje od nekoliko bujičarskih potoka na sjeverozapadnim podgorinama planine Zvijezde, gdje
nadmorska visina iznosi oko 1500 m. Kroz područje općine Breza protiče svojim donjim dijelom toka u dužini od 8,6 km, gdje se
u nju ulijevaju rječice i potoci koji su privremenog i sezonskog karaktera, tj. nastaju u vrijeme većih padavina i topljenja snijega,
a to su: Trtorički potok, Guščad, Crema, Koščanski potok, potok Jasike i dr. Stavnja se u rijeku Bosnu, kao njena desna pritoka,
ulijava kod naselja Podlugovi (općina Iljiaš). Od izvora pa do ušća uglavnom teče južnim i jugozapadnim smjerom. Dužina toka
je oko 34 km. Na prostoru brezanske općine Stavnja je pretežno mirna rijeka koja za vrijeme visokih vodostaja plavi i erodira
ravnice uz rijeku.
5
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
U gornjem i srednjem toku do naselja Vrankamen 1 km sjeverno od Breze, rijeka Stavnja teče uskom i dubokom
klisurom kroz krečnjačke terene. Od Vrankamena nizvodno dolina se u mekšim oligomiocenskim laporima i pješnjacima počinje
širiti. Samo donji dio toka rijeke Stavnje protiče kroz fluvisolna tla, dok je ostatak na luvisolnim tlima. Od vegetacije su
najzastupljeniji hrast lužnjak i obični grab, ali je veliki dio antropogeniziran.
Pored površinskih voda na prostoru općine Breza nalaze se i akumulacije, odnosno ležišta podzemnih voda, jer se one
nalaze blizu naselja i obično su čistije od površinskih voda, pa su od ogromnog značaja za snadbjevanje pitkom vodom. S
obzirom da grad Breza i prigradska naselja oskudjevaju u pitkoj vodi bilo bi poželjno izvršiti detaljnija hidrogeološka istraživanja
kao i razraditi moguće hidrotehničke zahvate i ispitati njihovu ekonomičnost za ovo područje. Za brezansko područje značajna
je pojava termomineralne vode u dolini Stavnje, na 3 km uzvodno od grada Breze. Voda iz podzemlja izbija kroz pukotine sedre
i na izvorištima joj je temperatura oko 20°C, a mineralizacija oko 1,5 gr na litar. Na dijelu izvorišta napravljena je kaptaža iz koje
se cjevovodom zahvata oko 27 litara u sekundi i odvodi do bazena u Brezi „ADA“. Sportsko rekreacioni centar "ADA" nudi
neogranicene mogucnosti za takmicenje u sportovima na vodi, organizovanje priredbi i manifestacija, te pripremu sportskih
ekipa zbog blizine nogometnog stadiona.
-
BIOGEOGRAFSKE ODLIKE
Geološka građa, pedološke i klimatske karakteristike uticale su na formiranje vegetacijskog pokrova općine Breza.
Vegetacija navedenog prostora ima odlike srednjoevropske vegetacione zone, dokle pripada Dinarskoj regiji Eurosibirske
oblasti. Šumskom vegetacijom pokriveno je 49% teritorije općine . Po veličini površine rasprostiranja na prvom mjestu su
lišćarsko – listopadne šume, zatim mješovite šume. Na kraju sa najmanjim površinama rasprostiranja su četinarske šume.
U predjelima do 700 m nadmorske visine zastupljene su šume i šikare hrasta kitnjaka i crnog i bijelog graba. Ove
šume razvijaju se na karbonatnim i silikatnim supstratima. Biocenozu ovog prostora karakteriše dominacija šuma običnog graba
i hrasta kitnjaka, koje su zastupljene u istočnom i zapadnom dijelu općine pravcem Vardište, Gornja Breza, Vijesolići i dr. U
ovim šumama se nalaze i brojni elementi mezofilnih bukovih šuma. Uz sam tok rijeke Stavnje hrast kitnjak zamjenjuje hrast
lužnjak, koji zahtjeva glinovita ili pjeskovita, plodna, pretežno vlažna zemljišta, sa visokim nivoom podzemne vode. Zastupljen
je u mješovitim sastojinama sa grabom obrazujući zajednicu koja je označena kao zajednicama šume lužnjaka i običnog graba.
Dok su u dolini Misoče, posebno njenom gornjem toku, zastupljene šume crnog graba.
U rasponu od 700 do 900 m nadmorske visine javljaju se šume bukve, a iznad tih visina znatne površine zahvata
ekosistem mješovitih četinarskih i lišćarsko – listopadnih šuma, kojeg izgrađuju miješane šume jele sa bukvom i smrčom. Dok
su u najvišim predjelima, posebno na platou Hrasna i Čemerske planine, rasprostranjene šume jele i smrče. U poplavnom
području rijeke Stavnje prisutne su vrbe, topole i johe, koje predstavljaju ostatke nekada široko rasprostranjenih šuma ovog
tipa. A samo na platou Hrasna, Orahova i Slivna mogu se naći ostaci nekada široko rasprostranjene breze, po kojoj je grad
dobio ime.
Nešumska vegetacija općine Breza predstavljena je: pašnjacima, obradivim površinama, te površinama kompleksne
kultivacije. A na navedenom teritoriju prisutna je još i urbana zona i površinski kopovi. Dakle, današnji vegetavijski pokrov je
velikim dijelom modifikovan antropogenim djelovanjem: razvojem rudnika, saobraćajnica, gradnjom stambenih objekata, te
ilegalnom sječom šuma. Rezultat toga je da je veliki dio šumskih površina iskrćen samo toponimi pojedinih naselja ukazuju na
nekada široko rasprostranjene šume (Breza, Bukovik, Jasike i dr.).
-
KULTURNO-HISTORIJSKO NASLJEĐE
Breza kao naselje u historijskim dokumentima se pominje od drugog stoljeća naše ere sa imenom Hedum Kastelum
(naseljena tvrđava). Bila je sjedište veoma militartnog plemena Desetijata, a iz ovog perioda postoje mnogi važni spomenici
(najznačajniji su dvije crkve iz petog stoljeća).Dakle, povoljan geografski položaj, konfiguracija i kvalitet tla, klima, te bogatstvo
vodnim i šumskim resursima predstavljaju prirodne uvjete koji su uslovili dugu naseljenost ovog prostora. Iliri su prvi poznati
narodi koji su naselili područje današnje općine Breza, oko 3 600 god. p.n.e. Veliki ustanak Ilira pod vodstvom Batona
Desidijata trajao je od 6 do 9 stoljeća, a nadgrobna ploča porodice Baton nađena je na području općine Breza (u blizini sela
Župča).
6
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
U periodu 476 – 612. godine, koji predstavlja period velikih seoba Breza ostaje neporušena. Do 476. Godine područjem
današnje Breze vlada germansko pleme Istočni Goti, a početkom sedmog stoljeća Sloveni naseljavaju napuštena područja
romanizovanih Ilira.
Jedan od najznačajnijih i najstarijih objekata kulturno – historijskog naslijeđa su ostaci starokršćanske bazilike (basilike
oikia – kraljevska dvorana) iz 5 i 6 stoljeća nove ere, a ovaj spomenik prošlosti svrstan je u drugu kategoriju zaštite kod Zavoda
za zaštitu spomenika BiH.
Slika S2.1. Brezanska bazilika danas
Glavna rimska komunikacija dolinom Bosne išla je trasom: Zenica – Kakanj – Bjelasići – Bjelo Polje – Breza. Na osnovu
pronađenih ostataka puteva i srednjovjekovnih grobalja sa nadgrobnim spomenicima, zaključujemo da je područje brezanske
općine u srednjem vijeku bilo jako naseljeno i da se nalazilo u srcu srednjovjekovne Bosne. U Brezi su pronađena dva
nadgrobna spomenika u obliku stećaka na lokaciji Sutješko polje, zatim srednjovjekovno groblje sa nadgrobnim spomenicima u
Koritniku, u Očevlju tri srednjovjekovna groblja, u Župči i na brdu Križ po jedno groblje, a nekoliko stećaka je pronađeno i na
platou Hrasna i u samom gradu.
Brezansko područje se prvi put spominje u 16. stoljeću, gdje Sarajevski mulema u Sidžilu spominje selo Župča 1565.
godine. Tu se spominje gajenje vinove loze na brezanskom području, a to potvrđuju i toponimi: Vino, Podvinci, Vina i drugi. Iz
turskog perioda nalazimo ostatke puta „kaldrme“, od kojih je važan put prolazio kroz brezansko područje, a vrijedne spomena
su i džamije iz navedenog perioda, koje su locirane u selima Smailbegovići i Podgori .
7
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
2.2. Uži opis lokacije
Lokalitet Površinskog kopa "Koritnik" nalazi se na sjeveroistočnom obodu područja, neposredno ispod istoimenog
sela. Istražno-eksploatacioni prostor ležišta određen je koordinatama kako slijedi što se vidi na prilogu – tabela 1.
Tabela T2.2.1.
KOORDINAT E
y
x
1.
6 511 000
4 874 500
2.
6 518 000
4 883 760
3.
6 520 900
4 883 280
4.
6 527 880
4 872 760
5.
6 528 000
4 863 600
6.
6 525 530
4 863 600
Područje PK “Koritnik” se nalazi u sastavu eksploatacionog polja Kamenice sa koordinatama kako slijedi u tabeli 2.
Tabela T2.2.2.
KOORDINAT E
y
x
13.
6 521 530,00
4 874 550,00
17.
6 522 670,00
4 874 525,00
18.
6 522 900,00
4 874 305,00
19.
6 523 090,00
4 874 120,00
20.
6 522 665,00
4 873 700,00
142.
6 523 399,00
4 872 663,00
141.
6 523 358,36
4 871 518,92
21.
6 522 785,00
4 870 745,00
22.
6 521 355,00
4 870 710,00
14.
6 520 718,00
4 871 150,00
U geološkom smislu PK "Koritnik" ima veoma povoljan položaj, nalazi se između sela Koritnik, Izbod i Kamenice.
Sa istočne strane PK nalazi se naselje Izbod u kome živi oko 450 stanovnika, a najbliže pojedinačne kuće udaljene su
oko 400 m zračne linije. Na sjevernoj strani nalazi se naselje Koritnik u kome živi oko 790 stanovnika i udaljeno je 500–1000 m
zračne linije. Na zapadnoj strani se nalazi naselje Kamenice u kome živi oko 390 stanovnika i udaljeno je oko 1000 m.Grad
Breza se nalazi na jugozapadnoj strani
Sa glavnom komunikacijom Breza – Podlugovi, ovaj lokalitet je povezan seoskim putem dužine 2,1 km. Od separacije
RMU „ Breza“ do PK "Koritnik" dužina je 3,0 km. Pogoni i postrojenja JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo, Zavisno društvo
Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. – Breza udaljeni su 8 km od autoceste Sarajevo – Zenica, Pristup Površinskom kopu Koritnik
II obezbijeđen je sa lokalnog puta za površinski kop i to od naselja Kahve-Potkraj, koji je priključen na regionalni put PodlugoviVareš kod Rudnika mrkog uglja „Breza“. Pristupni put ima širinu oko 6 m i u većoj dužini je asfaltiran, u cilju sprečavanja
razvijanja prašine prilikom transporta kamionima. Pored drumskih komunikacija, Općina Breza nalazi se i na trasi željezničke
industrijske pruge Podlugovi – Vareš, koja se u Podlugovima veže za željezničku prugu Sarajevo – Zenica – Doboj. U ranijem
periodu ovim željezničkim komunikacijama ugalj je transportovan iz pogona Rudnika prema krajnjim potrošačima u mnogo
većem obimu, a danas se to čini u skladu sa kapacitetima proizvodnje i transportnim kapacitetima Željeznica Federacije Bosne
i Hercegovine.
8
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Ukupna površina Površinskog kopa iznosi oko 62 ha.
Ležište ima nepravilan oblik sa dužom osom u pravcu zapad – istok, širine maksimalno 330 metara i dužine maksimalno
250 metara.
U morfološkom pogledu teren pripada blagom brdovitom području sa najnižom kotom 559. m na jugozapadu i najvišom
850. m na sjeveru.
U hidrogeološkom pogledu područje PK “Koritnik” je bezvodno. Jedino sa jugoistočne strane preko ležišta prelazi jedna
jaruga koja se u vrijeme padavina pretovori u bujični potok. Inače teren je nagnut prema jugo-zapadu te postoje dobri uslovi za
gravitaciono odvodnjavanje.
Sjeveroistočno područje Brezanskog ugljenog basena čini izdanačka zona glavnog i podinskog ugljenog sloja. Dio te
ugljene serije, koja je djelomično obrađena jamskom eksploatacijom danas je moguće eksploatisati površinskom
eksploatacijom.
Rezerve uglja na lokalitetu površinskog kopa Koritnik jednim dijelom su eksploatisane jamskim načinom eksploatacije i
to u periodu od 1950. do 1954. godine, a najvećim dijelom površinskom eksploatacijom u periodu od 1981. do 1991. godine u
količini od 1.622283,00 tona rovnog uglja.
Usljed agresije na Bosnu i Hercegovinu radovi na tom lokalitetu su obustavljeni i ponovno su nastavljeni u periodu od
2001. do 2003. godine kada je eksploatisano 176505,00 tona rovnog uglja.
Na slikama ispod prikazana je lokacija postojećeg ležišta površinskog kopa Koritnik II sa njegove sjeverne, istočne i
zapadne strane.
9
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Slika S2.2.1
Slika S2.2.2
10
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Slika S2.2.3.
Na dijelu napuštenog Površinskog kopa, na parceli zvanoj „Hujavice-njiva“, na površini od 3896 m2 nalazi se postrojenje
asfaltne baze sa pratećim sadržajima „BH ASFALT“, koje je potpuno automatizovano, ekološki prihvatljivo i ispunjava sve
standarde ISO 9001: 2008.
Na dijelu odlagališta Površinskog kopa , na sjeverno-istočnoj strani lokacije bilo je formirano odlagalište komunalnog
otpada ( komunalna deponija ) .Nakon blokade puteva koji su vodili do komunalne deponije od strane mještana naseljenih
mjesta Izbod, Koritnik i Kamenice zabranjeno je odlaganje komunalnog otpada na ovaj lokalitet. Izvršena je sanacija gradske
deponije, gdje je prevezeno 5000 m 3 materijala i sanirana je kompletna površina. Izvršeno je i skidanje dvije velike kosine,
kako bi se ublažio pad, radi kvalitetnijeg zasipanja materijalom.
11
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Slika komunalne deponije nakon sanacije
Na slici ispod prikazana je lokacija površinskog kopa Koritnik II sa njegove sjeverne, istočne i zapadne strane, satelitski
snimci Google Earth.
12
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
3.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Opis djelatnosti pravnog lica, vrsta proizvoda i godišnji kapaciteti proizvodnje, broj zaposlenika
Naziv preduzeća:
Sjedište Direkcije:
Jedinstveni identifikacijski broj:
Šifra osnovne djelatnosti:
Opis pretežne djelatnosti preduzeća:
Osnovni proizvod:
Godišnji nivo proizvodnje mrkog uglja:
Vlasnička struktura:
Pravni oblik preduzeća:
Javno preduzeće Elektroprivreda Bosne i Hercegovine d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. – Breza
Ulica Branilaca grada b.b. 71 370 Breza, Bosna i Hercegovina
4218303300007
05.20 Vađenje lignita (Klasifikacija djelatnosti Bosne i Hercegovine 2010)
05.20 Jamska i površinska eksploatacija, pranje i sušenje mrkog ugljena
Mrki ugalj
cca. 450.000 – 500.000 tona mrkog uglja na nivou Rudnika
Vlasnik kapitala – JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo u iznosu od 100%
Društvo sa ograničenom odgovornošću, Zavisno društvo
Tabela T3 – Broj zaposlenika
Stanje zaključno sa 31.01.2012. godina: 1278 zaposlenika raspoređenih u 5 organizacionih cjelina
Pogon
VSS
VŠS
VKV
SSS
KV
PK
NK
Ukupno
Radna
zajednica
44
17
1
61
41
3
13
184
Sretno
8
5
13
52
157
27
144
406
Kamenice
11
1
1
62
195
24
167
461
Prerada uglja
4
3
20
32
90
4
32
185
Autosaobraćaj
2
3
22
11
12
-
2
52
PK Koritnik
-
-
-
4
-
-
-
4
Ukupno
Rudnik
69
29
57
212
495
58
358
1278
Napomena:Broj zaposlenih u posljednje tri godine kreće se od 1250 do 1280 zaposlenika, uz napomenu da softver u upotrebi pruža
mogućnost praćenja trenutnog broja zaposlenih.
TabelaT4 – Kapaciteti proizvodnje na Površinskom kopu Koritnik u periodu od 2010. – 2012. godine (t.r.u.)*
2010. godina
2011. godina
2012. godina
153.437,00 t.r.u.
122.428,00 t.r.u.
147.079,13 t.r.u.
*t.r.u. – tona rovnog uglja
13
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
TabelaT5 – Asortimani osnovnog proizvoda
Naziv
Granulacija
Cijena
Toplotna vrijednost
KM/GJ
KM/tona
Komad
60-200 mm
20.200
6,68 KM
157,95 KM
Kocka
30-60 mm
20.050
6,70 KM
157,95 KM
Orah
15-30 mm
19.020
6,57 KM
146,25 KM
Grah
10-15 mm
15.980
6,88 KM
128,70 KM
14
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
4.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Opis pogona i postrojenja (tehnološko-tehničke cjeline sa šemama, pomoćni objekti i oprema za smanjenje
štetnih uticaja)
Danas član Koncerna JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo, Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. –
Breza pripada grupi srednjobosanskih rudnika sa tradicijom dugom čak 105 godina, obzirom da su prve tone iskopane davne
1907. godine.
Na Površinskom kopu „Koritnik II“ nema radionica, nema napajanja električnom energijom, nema industrijske vode, a
ugalj se direktno transportuje na pogon za preradu uglja u krugu Rudnika Breza. Na lokalitetu PK „Koritnik II“ se nalaze samo dva
pomoćna objekta, (veličine 2x2 m) u kojima su smješteni čuvari i nadzorno-tehničko osoblje.
4.1. Prikaz postojećeg stanja
Preostala zona ležišta Površinskog kopa Koritnik II je ugljonosna zona u kojoj je razvijen «podinski« ugljeni sloj u svojoj
punoj moćnosti. Ova zona ležišta, kao i ostale zone Površinskog kopa Koritnik II su složene geološke građe, prisutno je
nekoliko manjih rasjeda, diskontinuiteta.
Struktura ležišta centralne zone je parketna sa manjim diskontinuitetima, odnosno rasjedima, zbog čega je podijeljena u
blokove K4 i K5 (prostori između rasjeda).
Iz gore navedenih razloga, pristup eksploataciji ovog dijela ležišta, zbog specifičnih i složenih geoloških uslova, treba biti
racionalan u pogledu sigurnosti, ekonomičnosti i rentabilnosti.
Ovazona geološki posmatrano veoma je povoljna za vršenje eksploatacije uglja u blokovima K4 i K5. Obzirom na
ograničenost prostora preostali dio uglja u blokovima K4 i K5 je moguće eksploatisati površinskom eksploatacijom sa
diskontinuiranim tehnološkim sistemom (DTL). Diskontinuiranim tehnološkim sistemom (DTL) krajnje racionalno će se
izvršiti uklanjanje otkrivke iznad ugljenog sloja i pripremiti za eksploataciju preostali dio ugljenog sloja u blokovima K4 i K5.
Rovni ugalj iz ove zone će se transportovati do separacije Rudnika „ Breza“ i poslije prema Termoelektrani „ Kakanj“.
Sve količine jalovine će biti transportovane na ranije formirano unutrašnje odlagalište koje se nalazi neposredno uz
zonu eksploatacije. Odlagalište je formirano u zoni gdje je ranije izvršena eksploatacija. Unutrašnje odlagalište ima
mogućnosti, bez prethodne pripreme prostora, prihvatiti sve količine jalovine koje će trebati ukloniti iznad ugljenog sloja.
Rudnik je marta 1983. godine izradio Dopunski rudarski projekat površinske eksploatacije glavnog i podinskog ugljenog
sloja Koritnik II, koji obrađuje dinamički razvoj površinskog kopa.
Dopunski rudarski projekat se uklapao u dotad urađenu projektnu dokumentaciju, prvenstveno sa Glavnim rudarskim
projektom površinske eksploatacije glavnog i podinskog ugljenog sloja istočnog istražnog područja „Koritnik“ gdje je
definisano otkrivanje i eksploatacija glavnog i podinskog ugljenog sloja za cijeli period eksploatacije.
Kako se radovi nisu u potpunosti izvršili prema Dopunskom rudarskom projektu površinske eksploatacije glavnog i
podinskog ugljenog sloja « Koritnik II« ukazala se potreba za projektovanjem zone površinskog kopa « Koritnik II« preostalih
rezervi koje su označene u blokovima K1 K2 i K3.
U predhodnom periodu izvršena je eksploatacija preostalog dijela podinskog ugljenog sloja u blokovima K1, K2 i K3 u
potpunosti površinskom eksploatacijom, kao na slici ispod.
15
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Slika S4.1.1. – Sjeverni i zapadni dio ležišta sa označenim blokovima K1, K2 i K3
16
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Slika S4.1.2. – Sjeverni i zapadni dio ležišta sa označenim blokovima K1, K2 i K3
U posljednje tri godine izvršeno je otkopavanje rezervi glavnog i podinskog ugljenog sloja u količinama:
Tabela T4.1.1. – Otkopane rezerve uglja na Površinskom kopu Koritnik 2010. – 2012. godina
Tehnološke operacije
Količina
Vađenje jalovine – ukupno 2010. godina
635.688,00 m3
Eksploatacija uglja – ukupno 2010. godina
153.437,13 t.r.u.
Vađenje jalovine – ukupno 2011. godina
530.153,00 m3
Eksploatacija uglja – ukupno 2011. godina
122.428,40 t.r.u.
Vađenje jalovine – ukupno 2012. godina
837.038,60 m3
Eksploatacija uglja – ukupno 2012. godina
147.079,13 t.r.u.
Eksploatacioni koeficijent (Kex)
1 : 4,14
1 : 4,34
1 : 5,69
Iz navedenog se vidi da je ostvaren daleko manji eksploatacioni koeficijent Kex=1:4,14 (ispod projektovanog 1:7), u
2011. godini Kex=1:4,34, dok je u 2012. godiniKex=1:5,69.
Imajući u vidu da odgovarajuća dinamika u razvoju površinskog kopa nije postignuta ni u ranijem periodu, te činjenicu da
je projektovani eksploatacioni koeficijent 1:7, neophodno je pristupiti otvaranju višeležećih etaža kako bi se razvoj površinskog
kopa u nastavku eksploatacije uskladio sa projektovanim.
17
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Godina
Eksploatisani ugalj (t)
1982.
108.186
1983.
161.853
1984.
165.942
1985.
226.669
1986.
290.680
1987.
269.748
1988.
148.829
1989.
101.607
1990.
62.714
1991.
86.055
1992.
56.100
2001.
78.255
2002.
98.250
2008.
68.705
2009.
154.312
2010.
153.437
2011.
122.428
2012 .
147.079
UKUPNO
2.500.849
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Pregledproizvodnje uglja sa lokaliteta površinskog kopa površinskom
eksploatacijom u periodu 1982. – 2012. godina dat je u Tabeli T4.1.2.
4.2. Planirani radovi na
površinskom kopu Koritnik
Konkretna istraživanja područja “Koritnik” započeta su 1980. godine od
strane Geološke službe RMU “Breza”.
Tada su istraživanja bila usmjerena samo na glavni ugljeni sloj, međutim u
toku istraživanja utvrdilo se da je ispod glavnog ugljenog sloja razvijen I. podinski
ugljeni sloj na rastojanja od 10-14 m .
Elaborat o rezervama uglja na području “Koritnik” , koji je urađen marta
1982. godine obrađivao je detaljno glavni ugljeni sloj i dao prve crte i pokazatelje da
treba doistraživati I. podinski sloj i utvrditi rezerve na tom dijelu.
U julu 1982.g. je počela eksploatacija na “Koritniku” i tom prilikom su otvoreni
profili glavnog i I pod. ugljenog sloja, gdje je do 1.04.1983.g. izvađeno 167 328 tona
rovnog uglja. Takođe je vršena prekategorizacija rezervi glavnog i I. podinskog
ugljenog sloja iz nižih u više kategorije, sa stanjem 1.04. 1983.g. Do 1.04.1983.g. na
području “Koritnik” je izbušeno 136 istražnih bušotina na glavni i I. podinski ugljeni
sloj.
U poslijeratnom periodu ponovo se krenulo sa istraživanjem na području
“Koritnik” 2001.godine. U periodu od 2001. godien do 2007. godine izbušeno je 29
Tabela T4.1.2
istražnih bušotina, koje su poslužile za izradu Elaborata o klasifikaciji, kategorizaciji i
proračunu rezervi prvog podinskog ugljenog sloja na području „Koritnika“ ležišta mrkog uglja „Breza“ u Brezi, sa stanjem
30.06.2007. godine.
U periodu od 2007. do 2010. godine na području „Koritnika“ izbušeno je 59 istražnih bušotina, tako da su se stvorili
uslovi za prekategorizaciju rezervi iz nižih u više kategorije. Istražno bušenje se izvodilo po Projektu dodatnih detaljnih
geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na području „Koritnika“ ležišta RMU „Breza“ d.o.o. Breza.
4.3. Geološka građa ležišta, tektonske i hidrološke karakteristike ležišta
Na području površinskog kopa Koritnik razvijen je samo jedan manji ugljenosni dio starijeg miocenskog polifacijalnog
kompleksa i njegova podina koja pripada oligomiocenskom polifacijalnom kompleksu.
Prema tome, na području Koritnika razvijeni su sljedeći sedimentni članovi, prikazano rastućim nizom:
4.3.1. Oligomiocen (OI,M)
Oligomiocenske sedimentne tvorevine na području Koritnika predstavljene su crvenom serijom /3Ol,M/ čiji naziv potiče
od povećanog sadržaja željeza.
U litološkom pogledu crvena serija /3Ol, M/ predstavljena je konglomeratima koji se smjenjuju u profilu sa pješčarima,
podređeno laporima i glinama slično flišu, zbog čega se često naziva i “šarena” serija. Glavna stijena crvene serije /3Ol, M/ je
konglomerat, on je sitnozrn sa krečnjačkim i rožnjačkim zrnima.Petrografska ispitivanja su pokazala da konglomerat ima
klasičnu građu i nazivanu strukturu sa 44,4% CaCO3. Pored konglomerata pješčar je obavezan litološki član u crvenoj seriji
/3Ol, M/.
Ovaj litološki član predstavlja, žućkasto-sivi pješčari i laporoviti pješčari. Slojevitost im je dobro izražena, a debljina
pojedinih slojeva se kreće od 10 do 30 cm.
18
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
4.3.2.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Miocenski sedimenti (M)
Najveći dio područja Koritnik izgrađen je od sedimenata miocenske stabilnosti (oko 80%).Miocenske sedimente dijelimo
na sedimente donjeg i srednjeg miocena a koji se skupa izdvaja kao stariji miocenski polifacijalni kompleks.
Unutar ovog kompleksa a na osnovu litološkog sastava izdvojena su dva horizonta:
Glavni ugljeni horizont /1M2/
Glavni ugljeni horizont izdvojen je na /1M1,2/ - lapori pješčari i gline sa tankim proslojcima krečnjaka . Preko šarene
serije konkordantno su izloženi sedimenti koji čine neposrednu podinu prvom podinskom ugljenom sloju.
Na osnovu petrografskog ispitivanja ovu seriju slojeva izgrađuju laporoviti krečnjaci, pjeskoviti lapori, pjeksovitoorganizacioni – detritični krečnjaci i polimihtni pješčar.
Prvi podinski ugljeni sloj na području Koritnika predstavlja jedan skup spojeva uglja i gline ukupne prosječne debljine
4,47 m, od koje na ugalj dolazi 3,2 m (73%) a 1,27 m otpada na jalove proslojke.Ovaj sloj je razvijen na cijelom području
Koritnika i zbog svog položaja i dubine zalijeganja zauzima veću površinu od glavnog ugljenog sloja.
Drugi horizont /2M1,2/
Drugi horizont čine lapori, krečnjački lapori i gline (naslage između provog podinskog i glavnog ugljenog sloja.
Krovinu podinskog ugljenog sloja pa sve do glavnog ugljenog sloja čine bankovito laporoviti krečnjaci sive do
sivožučkast boje. Na području Koritnika prema podacima iz bušotina njihova prosječna debljina iznosi 13 m. Pjeskovitog su
habitusa pa se često identifikuju kao pješćari, a ustvari to su laporoviti krečnjaci pjeskovitog habitusa. Na slici 6 predstavljen je
litološki stub podinskog ugljenog sloja.
Tehnologija i mehanizacija kopanja i utovara, na sistemu površinske eksploatacije ležišta Koritnik II, prethodno prognozirana pa
izabrana na osnovu obavljenih radnji :
•
analize rezultata inženjersko-geološkog istraživanja ležišta i njegovih dijelova,
•
analize geomehaničkih karakteristika stijena i njihovog kvaliteta pripreme za kopanje i utovar,
•
analize specifičnog otpora kopanju stijene u masivu i miniranom masivu, sa analizom primjene pojedinih mašina,
•
izboru mogućih tipova bagera i drugih mašina sa proračunom njihovih kapaciteta i projektovanjem tehnološke šeme njihovog
rada ( parametri blokova, otkopa),
tehničko-ekonomske ocjene primjene bagera, sa izborom tipa i tehnološke šeme njegovog rada,
•
Ovako studioznim i inženjersko-analitičkim pristupima karakteristikama ležišta Koritnik II, rezultiralo je odabirom tehnološkog procesa
površinske eksploatacije ugljenog sloja, sa dva osnovna proizvodna procesa (podsistema) :
a)
b)
proizvodni proces otkrivanja, i
proizvodni proces eksploatacije uglja.
Svaki od ova dva samostalna proizvodna procesa ima i svoje radno-operativne procese :
1)
2)
3)
4)
bušenje i miniranje ( priprema radne sredine za bagerovanje ),
bagerovanje ( kopanje i utovar ),
transport,
odlaganje,
iz čega slijedi i odgovarajuća struktura kompleksne mehanizacije (uslovne oznake radnih procesa i mašina) :
19
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
a)
b)
c)
d)
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
priprema stijena za kopanje i utovar – bušenje (b) i miniranje – rastresanje (m),
kopanje i utovar (u) – hidraulični bager kašikar – HBk
transport (t) – kamionski transport – K,
odlaganje – deponovanje (o, d) – buldozer – Z
pa šema strukture (diskontinuirane tehnološke linije – DTL) kompleksne mehanizacije za sistem površinske eksploatacije kao i za ovaj
lokalitet ležišta Koritnik II, naslovljenog projekta je :
b - m - HBk - K - O
Ova struktura je usvojena i primjenjena u tehnološkim procesima koji su obrađeni u sistemu površinskog kopa, i sadržaj je tehničke
dokumentacije koja je odobrena za praćenje eksploatacije ležišta Koritnik II. Sva projektna rješenja, do sada izrađena, su povezana
(konektovana) i čine cjelinu u dosadašnjem praćenju rudarskih radova otkrivke i eksploatacije, pa će i ovaj projektni zadatak biti uvezan sa
dosadašnjim rješenjima tehnologije eksploatacije. (Prilog broj 1.- Situaciona karta ležišta Koritnik II, Prilog broj 2. – Faza otvaranja, Prilog broj 3. Faza razvoja, iPrilog broj 4. – Završno stanje).
Znakovna šema strukture kompleksne mehanizacije prema raspoloživoj opremi, popunjena sredstvima po operacijama, izgleda ovako :
b - bušenje (samohodna rotaciona bušaća garnitura– 1 komad sa Ø 78 – 105 mm),
m - miniranje (AN-FO eksplozivi, NON-električni sistem povezivanja i paljenje sa RK-8)
HBk-bagerovanje(hidraulični bager - 2 komada, zapremina kašike V – 1,7 m3 - 3,0 m3),
K - kamionski transport (kamionski transport jalovine 5 – 6 komana nosivosti 25 – 30tona, kamionski transport uglja, 3– 4 komada
nosivosti 25 – 25 tona),
O - planiranje na deponiji (buldozer tipa CAT D8L – 1 komad ili tipa TG 170B – 1 komad)
i ostala prateća oprema koja je na indirektnim operacijama usluge.
Tehnološki procesi površinske eksploatacije na podsistemima otkrivanja i eksploatacije uglja, kao i pojedini proizvodni procesi
organizovani su kao ciklični – diskontinuirani.
4.4. Diskontinuirana tehnologija otkrivanja i eksploatacije uglja
Diskontinuirana tehnologija otkrivanja i eksploatacije podinskog ugljenog sloja u blokovima K4 i K5, sastoji se iz pet radnih procesa.
a)
b)
c)
d)
e)
Bušenje,
Miniranje,
Bagerovanje,
Transport, i
Deponovanje (planiranje, odlaganje)
Diskontinuirani proizvodni proces (ciklični), karakterišu ponavljanja pojedinih radnih procesa, ili operacija (ciklusa), s povremenim
prekidima zbog neodgovarajućeg obima rada i vremena.
U sistemu eksploatacije, ili tehnološkim procesima površinske eksploatacije, podsistem otkrivanje (tehnološki proces), po obimu radova i
količini opreme nekoliko puta prevazilazi eksploataciju uglja.
Po osnovu toga, i osnovni pokazatelji sistema eksploatacije, pravac i tempo napredovanja rudarskih radova u planu i po dubini, kao i
osnovni elementi sistema, radna etaža, zahvati, radne površine, otkopni usjeci odlagališta, prilagođeni su podsistemu otkrivanja.
Ovo je determinisalo strukturu kompleksne mehanizacije, koja je osnovni sadržaj tehnologije površinske eksploatacije.
20
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
4.5. Izbor opreme
Strukturu opreme potrebne za izvođenje radova na površinskom kopu Koritnik II sa diskontinuiranim (cikličnim) tehnološkim procesom
otkrivanja sačinjava:
Tabela T4.5.1 – Oprema za diskontinuirano otkrivanje i eksploataciju uglja
I – Oprema za tehnološki proces otkrivke uglja diskontiuiranim metodom
Naziv
Zapremina kašike,
nosivost
Broj jedinica
Kapacitet - karakteristike
-
1
Ø 78 – 105 mm
Bušaća garnitura
3
3
Hidraulični bager
1,7 m i 2,5 m
2
130 m3/sat
Kamion
25 do 40 tona
2 do 3
70 m3/sat
Grejder
-
1
-
Buldozer
-
1
-
Navedena oprema sa radom u dvije smjene ima efekat od cca. 1600 m3 čvrste mase dnevno kod utovara, transporta i odlaganja
otkrivke.
II – Oprema za tehnološki proces eksploatacije uglja diskontiuiranim metodom
Naziv
Zapremina kašike,
nosivost
Broj jedinica
Kapacitet - karakteristike
Hidraulični bager
1,7 m3 i 2,5 m3
1
150 t/sat
Kamion
18 do 25 tona
3
50 t/sat
Utovarač
-
1
-
Navedena oprema ima kapacitet od 600 tona u smjeni kod utovara, transporta i istresanja rovnog uglja. U drugoj smjeni ova oprema
se koristi za tehnološki proces otkrivke sa kapacitetom od 800 m3 čvrste mase u smjeni.
Radnu sredinu – krovinske naslage glavnog ugljenog sloja (paketa) za tehnološki proces bagerovanja (kopanje i utovar), potrebno je
pripremiti – bušenjem i miniranjem, optimalno granulisati za utovar u transportna sredstva. Po potrebi, a na osnovu geomehaničkih karakteristika
ista operacija pripreme za bagerovanje vrši se i za ugljeni sloj (paket).
Krovinske naslage – jalovina otkopavaće se bagerima u etažama visine 10 m, sa uglom radne kosine od α = 700, otkopom u bloku koji
je uzdužan na pravac pružanja ugljenog sloja.
Utovar jalovinskih masa vršiće se hidrauličnim bagerima ili utovarivačima, direktno u transportna sredstva – kamione, a utovar uglja
direktno u kamione za transport uglja.
Jalovinske mase (iz krovnih naslaga) u iznosu Qotk = 2. 897 423,40 m3 čvrstemase će se transportovati kamionima a odlagaće se u
otkopni prostor unutrašnjeg odlagališta iz predhodnog eksploatacionog zahvata, i vanjskog odlagališta u cilju rekultivacije. Planiranje jalovinskih
masa, održavanje pristupa odlagalištima vršiće se buldozerom ili utovaračem.
Eksploatacija uglja vršiće se diskontinuiranim tehnološkim procesom, bagerovanje hidrauličnim bagerom, transport kamionima nosivosti
N = 20 – 25 t do pogona za preradu u krugu Rudnika Breza, gdje se dalje vrši tretman ugljenih masa do nomenklaturne izlazne forme za prodaju
( tržište ) prema Termoelektrani Kakanj.
21
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
4.5.1.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Opis mehanizacije i pojedinih tehnoloških operacija na Površinskom kopu Koritnik II
Bagerovanje
Bagerovanje je samo jedna operacija u diskontinuiranom tehnološkom
procesu, koja je u direktnoj zavisnosti od operacija bušenja i miniranja –
pripreme stijenskih masa za bagerovanje. Bagerovanje će se vršiti mobilnim
hidrauličnim bagerima tipa CAT 320, CAT 231 ili nekom drugim hidrauličnim
bagerom zapremine kašike 2,0 – 2,5 m3 č.m. i utovarivačem FIAT - HITACHI ili
nekom drugim utovaračem zapremine kašike 3,0 m3 č.m. Bušenjem i
miniranjem pripremljenu jalovinsku masu, hidraulični bageri (utovarivač) će
najracionalnijim trajektorijom za kašiku (inijom punjenja kašike kod dizanja iste
kroz masiv po visini etaže bagerovanja) kod punjenja, utovarati u transportna
sredstva za transport jalovinskih masa (kamion sa najmanje tri osovine nosivosti
25 – 30 tona).
Slika S4.5.1. -1 – Rovokopač – gusjeničar HITACHI u radu na otkrivci
Transport otkrivke i uglja
Sistem eksploatacije je određen poredak – redoslijed izvođenja radnih operacija na rudarskim radovima otvaranja, eksploatacije i
pomoćnih radova, koji obezbjeđuje planirani kapacitet površinskog kopa – lokaliteta "Koritnik II," i puno korištenje opreme.
Radni proces – transport otkrivke koji je u direktnoj vezi sa procesima pripreme jalovinskih masa (bušenje i miniranje) bagerovanjem i
odlaganjem po obimu radova i količini opreme daleko prevazilazi druge radne procese.
U strukturi kompleksne mehanizacije, sredstva za transport
jalovinskih masa su tipa kamioni sa najmanje tri osovine i nosivosti u
prosjeku 25 tona pa će se i proračun transporta izvršiti za strukturu
kompleksne mehanizacije, uslovne oznake b – m – HBk– K – O,
gdje je utovar hidrauličnim bagerima kašikarima - HBk, a transport
kamionima – K (nosivosti 25 tona), a planiranje i održavanje deponije
buldozerima – O (CAT D8L).
Prema tome, ovim proračunima će se nastojati stvoriti
racionalan odnos zapremine kamiona (broj kašika), i bagerske
kašike, koji je bitan za ekonomičnost kompleksa bager – kamion.
Slika S4.5.1.- 2 – Utovar materijala u kamion MAN T65 26.360
Usklađenost kompleksa bager – kamion, određen je nizom
važnih faktora:
Tehnološkim: brzim istresanjem kašike bez prosipanja, maksimalnim iskorištenjem nosivosti kamiona, obezbjeđenjem zadanog
kapaciteta kompleksa,
Tehničkim: ograničenjem dinamičkih udara (pojedinim komadima stijena koje nosi kašika) na konstrukciju kamiona,
Ekonomskim: minimalnom cijenom koštanja utovara i transporta stijenskih masa.
U realnim uslovima, kamion uvijek gubi dio svoje transportne funkcije, postajući na neko vrijeme "depo na točkovima". Za uslove "in situ"
koji se svode na nagibe puteva, otpore i stanje njihovog kolovoza, prosječna rastojanja ukupne visine dizanja, fizičko - mehaničke karakteristike
stijenskog materijala, klimatske i druge faktore uticaja, režim korištenja kamionskog transporta imaće (ne)ravnomjernost.
Odlaganje otkrivke
Odlaganje je završni radni proces otkrivke, i u velikoj je zavisnosti od ostalih radnih procesa u tehnološkoj šemi. Mehanizacija odlaganja je
funkcionalno vezana sa mehanizacijom utovara i transporta otkrivke, pa se zajedno s njima i rješava.
22
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Za odlaganje otkrivke iz sistema površinske eksploatacije PK
"Koritnik II", predviđen je odgovarajući ambijent za odlaganje i odgovarajući
(projektom predviđen) razvoj fronta rudarskih radova odlaganja. Odlaganje
otkrivke za diskontinuirani tehnološki proces, sa operacijom transporta
jalovinskih masa, kamionski, vršiće se direktnim istresanjem na ivicu kosine
fronta odlaganja na unutrašnjem odlagalištu. Kamion prilazi ivici kosine
fronta odlaganja navođen uposlenikom koji kontroliše pristup kamiona ka
ivici etaže fronta odlaganja (parkirant), vožnjom unazad i zaustavlja se na
sigurnom odstojanju bmin = 5 m, u odnosu na ivicu kosine odlagališta.
Sigurno odstojanje mjeri se od ivice etaže do središta zadnjeg mosta
kamiona. Ravan odlagališta (etažini planumi, veće etažne površine po
frontu) na oko 10m od ivice etaže moraju se održavati u usponu i = 2 do
3 % , radi slijeganja odloženog materijala.
Slika S4.5.1.-3 – Shema istresanja i odlaganja otkrivke čvrstih stijena
Odlaganje loših materijala (zemlja, glina) obavlja se tako da se sigurnosno odstojanje od ivice kosine etaže poveća i vršiće se na već
formiranim etažama. Povećanje sigurnosnog odstojanja vršiće se za svaki konkretan slučaj posebno, a na bazi opažanja pojava pukotina na tlu
odlagališta (planumu odlaganja). Održavanje etažne ravni (planuma) odlagališta u neposrednoj blizini kosine odlagališta obavljaće se
buldozerom CATERPILLAR D8L ili utovaračem FIAT - HITACHI.
Kod odlaganja otkrivke u normalnim uslovima (uslovi koji dozvoljavaju pristup kamiona da na odstojanje od ivice odlaganja do 5m) samo
povremeno vršimo ravnanje površine etažne ravni, neposredno uz ivicu kosine. U slučaju kada se odlaganje otkrivke vrši na nestabilnoj etažnoj
ravni (planumu), nestabilnoj kosini odlagališta, guranje – planiranje otkrivke vrši se u kontinuitetu buldozerima tokom cijelog vremena odlaganja.
4.6. Obrada blokova K4 i K5 diskontinuiranim tehnološkim procesom
Obrada lokaliteta Površinskog kopa Koritnik II, blokovi K4 , i K5, sistemom površinske eksploatacije, kao otkrivanja i eksploatacije uglja,
biće diskontinuiranim tehnološkim procesom, koji je podjeljen u nekoliko faza:
a)
b)
c)
Faza I – otvaranje,
Faza II – razvoj, i
Faza III – završna.
4.6.1. Faza I – Otvaranje, nastavak radova na Površinskom kopu Koritnik II
Za otvaranje odnosno nastavak radova na površinskom kopu Koritnik II neophodno je izraditi odnosno ostvariti transportnu vezu između
radnih etaža otkrivke na etaži E-490 i unutrašnjeg odlagališta na koti 500. Izrada transportne veze će se vršiti sa sjeveroistočne strane a prva
etaža koja će biti otvorena je radna etaža E-490. Otvaranje etaže E-490 će se izvesti otvaranjem pristupnog puta zasjecanjem širinom 10 – 15
metara u zavisnosti od konfiguracije terena sa napredovanjem u pravcu zapada. Otkopavaće se bagerima u etažama visine 10 m, sa uglom
radne kosine od α = 700, u otkopom bloku koji je uzdužan na pravac pružanja ugljenog sloja. Na sličan način sa pristupnog puta uz maximalni
nagib od 5 % sa napredovanjem po pružanju ugljenog sloja će se otvoriti i etaže E-500, E-510 i E-520. Pravac napredovanje fronta radova
radnih etaža otkrivke i uglja je prema zapadu.
Na situacionoj karti (Prilog broj 2) prikazano je otvaranje etaža E-490, E-500, E-510, E-520 i dati su pravci napredovanja otkopnog fronta.
Kod istovremenog rada u više etaža treba voditi računa da napredovanje donjih etaža treba da prethodi napredovanju gornjih etaža, i širina
radne etaže ne smije biti manja od minimalne širine radne etaže 15 metara.
Otkrivka sa otvaranja i razvoja radnih etaža E-490 i E-500 će se transportovati na već formirano unutrašnje odlagalište sa radnih etaža E510 i E-520 otkrivka će se transportovati na unutrašnje odlagalište a humusni materijali če se odvajati (u cilju korišćenja humusa za rekultivaciju).
Na situacionoj karti (Prilog broj 2) prikazana je šema transporta otkrivke punih i praznih kamiona sa radnih etaža E-490, E-500, E-510 i E-520 na
unutrašnje odlagalište. Napredovanje gornjih etaža (pravac fronta napredovanja je prema zapadu), sa minimalnom širinim radnih etaža od 15
metara, Kada se otvori radni prostor na etaži E-515, širine radne etaže veći od 30 metara može se pristupiti produbljivanju odnosno otvaranju
etaže E-510. Na isti način sa napredovanjem gornjih viših etaža i stvaranjem prostora širine radne etaže veći od 30 metara na etaži E-490 može
se pristupiti produbljivanju odnosno otvaranju etaže E-480 sa produbljavanjem do krovine podinskog ugljenog sloja.
23
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Za geomehaničku sigurnost za radne kosine na otkrivanju izvršen je geomehanički proračun metodom JAMBU na karakterističnom
profilu P–6 za radnu etažu E-525 gdje faktor sigurnosti Fs iznosi Fs = 1,581 što po Pravilniku o tehničkim normativima za površinsku
eksploataciju ležišta mineralnih sirovina prestavlja siguran faktor eksploatacije. (Tabela broj 8.)
Otvaranje odnosno nastavak radova na eksploataciji podinskog ugljenog sloja na površinskom kopu Koritnik II će se vršiti sa sjeverne
strane a prva etaža uglja koja će biti otvorena je etaža uglja otkrivena sa jalovinskom etažom E-490. Transport uglja vršit če se prethodno
urađenom kamionskom trasom a zatim lokalnim asfaltnim putem do separacije u krugu Rudnika mrkog uglja Breza. Na situacionoj karti (Prilog
broj 2) prikazana je šema kamionskog transporta uglja punih i praznih kamiona sa etaža uglja do lokalnog puta.
Količine direktne otkrivke, rovnog uglja kao i koeficijet eksploatacije u I. fazi predstavljen je u Tabeli broj 9.
4.6.2.
Faza II – Razvoj rudarskih radova na Površinskom kopu Koritnik II
Razvoj rudarskih radova kod otvorenih etaža E-470, E-480, E-490, E- 500, E-510 će se vršiti iz blago zakrivljenog pravca napredovanja
otkopnog fronta, iz pravca sjevera u pravcu zapada do krovine podinskog ugljenog sloja. Težište razvoja rudarskih radova u II fazi je usmjereno u
pravcu zapada do završne kosine. Obzirom da u ovoj zoni podinski ugljeni sloj zaliježe nešto više nego u zapadnoj zoni završna kosina će se
formirati sa etažama E-480, E-490 i E-500 etažnim ravnima 4 - 5 metara i uglom od α = 520.
Na situacionoj karti prikazan je razvoj rudarskih radova u II. fazi do završne kosine etažama E-490, E-500 i dati su pravci napredovanja
otkopnog fronta.
Kod istovremenog rada u više etaža stalno treba voditi računa da napredovanje donjih etaža treba da prethodi napredovanju gornjih
etaža, i širina radne etaže ne smije biti manja od minimalne širine radne etaže 15 metara.
Otkrivka sa radnih etaža E-480, E-490, E-500, E-510, će se transportovati na unutrašnje odlagalište. Na situacionoj karti prikazana je
šema transporta otkrivke punih i praznih kamiona sa radnih etaža E-480, E-490, E-500 i E-510 na unutrašnje odlagalište.
Radovi na eksploataciji podinskog ugljenog sloja u II. fazi će se vršiti sa sjeveroistočne strane odnosno u pravcima razvoja rudarskih
radova na otkrivci.Transport uglja vršit će se kamionskom trasom preko unutrašnjeg odlagališta a zatim lokalnim asfaltnim putem do separacije u
krugu Rudnika Breza. Na situacionoj karti prikazana je šema kamionskog transporta uglja punih i praznih kamiona sa etaža uglja do lokalnog
puta.
Količine direktne otkrivke, rovnog uglja kao i koeficijet eksploatacije u II fazi predstavljen je u Tabeli broj 9.
4.6.3.
Faza III – Završni rudarski radovi na Površinskom kopu Koritnik II
Razvoj rudarskih radova kod otvorenih etaža E-470, E-480, E-490, E-500, E-510 i E-520 će se vršiti u dva zakrivljena pravca
napredovanja otkopnog fronta, u pravcu sjeveroistoka i sjeverozapada do krovine podinskog ugljenog sloja. Težište razvoja rudarskih radova u III.
fazi je usmjereno u pravcu sjeverozapada do završne kosine. U ovoj zoni podinski ugljeni sloj zaliježe nešto niže nego u istočnoj zoni, završna
kosina će se prema zapadu formirati sa etažama E-470, E-480, E-490, E-500, E-510 etažnim ravnima širine 3 metra i uglom od α = 500, prema
sjeveru formirati sa etažama E-490, E-500, E-510 i E-520, etažnim ravnima 3 metra i uglom od α = 500.
Na situacionoj karti prikazan je razvoj rudarskih radova u III fazi do završne kosine etažama E-470, E-480, E-490, E-500, E-510, E-520
i E-530 i dati su pravci napredovanja otkopnog fronta.
Za geomehaničku sigurnost za završne kosine na otkrivanju izvršen je geomehanički proračun metodom JAMBU na karakterističnom
profilu P-8 za završne etaže gdje faktor sigurnosti iznosi Fs = 1,355, što po Pravilniku o tehničkim normativima za površinsku eksploataciju ležišta
mineralnih sirovina prestavlja siguran faktor eksploatacije završnih radova. (Tabela broj 9)
Kod istovremenog rada u više etaža stalno treba voditi računa da napredovanje donjih etaža treba da prethodi napredovanju gornjih
etaža, i širina radne etaže ne smije biti manja od minimalne širine radne etaže 15 metara.
Otkrivka sa radnih etaža E-470, E-480, E-490, E-500, E-510 i E-520 će se transportovati na unutrašnje odlagalište.
24
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Radovi na eksploataciji podinskog ugljenog sloja u III. fazi će se vršiti sa sjeveroistočne strane odnosno u pravcima razvoja rudarskih
radova na otkrivci. Transport uglja vršit će se kamionskom trasom preko unutrašnjeg odlagališta a zatim lokalnim asfaltnim putem do separacije
u krugu Rudnika mrkog uglja Breza.
Količine direktne otkrivke, rovnog uglja kao i koeficijet eksploatacije u III. fazi predstavljen je u Tabeli broj 9.
DISKONTINUIRANI TEHNOLOŠKI PROCES (DTL)
Faza rada
Direktna otkrivka
(m3čm)
Rovni ugalj
(tona)
Kex
(m3čm/ tona)
Unutrašnje
odlagalište
(otkopni prostor)
(m3čm)
Ukupno
I
500.000
113.198
4,41
500.000
500.000
II
1.197.000
168.591
7,10
1.197.000
1.197.000
III
1.200.423,4
150.052
8,00
1.200.423,4
1.200.423,4
UKUPNO
2.897.423,4
431.842
6,7
2.897.423,4
2.897.423,4
25
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Pregled osnovne i pomoćne opreme na Površinskom kopu Koritnik II sa tehničkim specifikacijama
Zemlja porijekla: ŠVEDSKA
Tip: ROC 860 HC
Bušača garnitura Atlas Copco ROC 860 HC
Dužina pri transportu
(m)
8,50
Visina pri transportu
(m)
3,50
Visina
(m)
3,20
Dužina
(m)
5,63
Širina
(m)
2,83
Visina pri radu
(m)
8,5
Visina kabine
(m)
3,2
Dužina gusjenica
(m)
3,23
Prečnik bušenja
(mm)
76-152
Dužina bušaće šipke
(m)
5,5
Sila izvlačenja šipke
(kN)
90
(o)
(-17)-121
(km/h)
3,00
Nagib tornja pri bušenju
Brzina kretanja
Dubina bušenja maximalno
Masa
Motor-tip, model
Snaga motora
(m)
45
t
16,8
-
OM 442A
(kW)
Kompresor tip, model
Snaga motora kompresora
Kapacitet kompresora
Pritisak kompresora
Visina od tla
Tehnički kapacitet
Zemlja porijekla: SAD
245
ACXPH 8
(kW)
245
(m3/min)
17,7
(bar)
20
(m)
0,37
(m/h)
24-40
Hidraulični bager CAT 215 C
Tip: CAT 215 C
Zapremina kašike (m3)
2,0
Dužina katarke (m)
10,5
Radijus zadnjeg kraja platforme (m)
4,5
Max. visina utovara (m)
3,8
Visina kabine bageriste (m)
1,83
Visina najnižeg dijela (m)
0,73
Snaga motora (kW)
182
Masa bagera (t)
44,6
Brzina transporta (km/h)
4,5
Brzina okretanja (o/min)
6,2
Zemlja porijekla: ITALIJA
Tip: FH - FR 220.2
Visina kabine
(m)
3,25
Visina najnižeg dijela
(m)
0,46
Razmak osovina točkova
(m)
3,45
Dužina
(m)
8,47
Visina za utovar
(m)
4,31
Zapremina kašike
(m)
3,0
Ugao zakretanja kašike
(o)
45
Visina istresanja
(m)
3,15
Visina kopanja
(m)
5,16
Dubina kopanja
(m)
0,47
Brzine - naprijed i/ii/iii/iv
(km/h)
6,7/11,1/21,2/3
Brzine - nazad i/ii/iii/iv
(km/h)
6,7/11,1/21,2/2
Tip motora
Snaga motora
Masa utovarivača
Gume
Utovarivač FIAT - HITACHI
FIAT 8465T
(kW)
142
(t)
20,5
26,5x25
26
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Zemlja porijekla: SAD
Tip: CAT D 8L
Buldozer CAT D8L
Visina
(m)
4,00
Visina pluga
(m)
1,934
4,314
Dužina pluga
(m)
Dužina gusjenica
(m)
4,919
Dužina
(m)
8,138
Visina gusjenica
(m)
Visina dizanja pluga
(m)
Dubina spuštanjapluga
(m)
Širina buldozera
(m)
4,314
Širina gusjeničnog traga
(m)
2,860
0,610
Širina gusjenice
(m)
Zakretanje pluga - vertikalno
(o)
Zakretanje pluga - horizontalno
(o)
Dozvoljeni uspon (uzbrdo-nizbrdo)
(o)
Brzine naprijed I – II - III
(km/h)
3,9/6,8/11,8
Brzine nazad I – II - III
(km/h)
4,8/8,4/14,7
Snaga motora
(kW)
302
Zapremina rezervoara motora za gorivo
(lit)
Tip motora
Masa buldozera
(t)
81,8
Specifični pritisak na tlo
(N/cm2)
35,5
Zemlja porijekla: SAD
Tip: CAT 14 E
Visina kabine
(m)
3,73
Visina iznad pluga ( m )
3,07
Visina najnižeg dijela ( m )
0,14
Razmak osovine točkova ( m )
1,84
Razmak osovine točka i pluga ( m )
3,10
Razmak do kučišta mašine ( m )
9,96
Razmak od ose ripera ( m )
9,99
Ukupna dužina ( m )
11,62
Razmak prednjih točkova ( m )
2,47
Širina traga točkova ( m )
2,988
Širina profila točkova ( m )
3,078
Dužina pluga ( m )
4,88
Visina pluga ( m )
0,79
Dubina razrivanja riperom ( m )
Tip motora
Snaga motora ( kW )
Masa grejdera ( t )
Gume
Grejder CAT 14 E
0,41
CAT 3406 B disel
215
27,28
18 x 25
Damper HM 400-2
Rovokopač KOMATSU 210 NLC 8
27
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
5.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Datum početka rada pogona, odnosno postrojenja
Jamska eksploatacija uglja na prostoru eksploatacionih polja na lokalitetu Općine Breza počela je već davne 1907.
godine, otkad i postoji Rudnik Breza.
Istražni radovi na Površinskom kopu Koritnik započeti su 1982. godine, da bi 1990. godine bilo izdato Rješenje kojim se
odobrava izvođenje rudarskih radova na površinskoj eksploataciji uglja na lokalitetu Koritnik.
Trenutno se rudarski radovi na površinskoj eksploataciji uglja na lokalitetu Površinskog kopa Koritnik II izvode na osnovu
Rješenja izdatog od strane Federalnog ministarstva enerije, rudarstva i industrije broj Up/I 06-18-290/12 od 06.08.2012. godine.
Pomenuta rješenja nalaze se u prilozima ovoga Plana.
28
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
6.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Studija o zagađenosti u nultom stanju, popis mjesta nastanka, kvantitativne i kvalitativne karakteristike svih
otpadnih tokova (otpad, buka, emisije u zrak, otpadne vode), te prikaz emisionih mjesta na mapi lokacije
U ovom poglavlju ocjenjuje se trenutno stanje okoliša na lokaciji Površinski kop „Koritnik II“ u vezi sa uticajem posmatrane
djelatnosti na okoliš, te se upoređivanjem sa stanjem u prošlosti i nekim najavljenim aktivnostima nastoje identificirati, odnosno
realno preslikati budući odnosi i donijeti ispravni zaključci u pogledu negativnih posljedica i potrebnih mjera zaštite i u
narednom periodu eksploatacije.
Površinskom eksploatacijom dolazi do narušavanja ravnoteže u prirodi što dovodi do
narušavanja čovjekove okoline. Najvažniji zagađivači odnosno oblici opasnosti za životnu sredinu koje izazivaju eksploatacioni
radovi su:
- deformacija masiva,
- pojava klizišta i slijeganje terena
- potpuno ili djelimično isključenje bioprodukcije,
- zagađenje pitke i industrijske vode,
- zagađenje zraka,
- nepropisne dispozicije komunalnog otpada,
- nepostojanje mokrog čvora i višekomornog septika za prihvat fekalnih otpadnih
voda,
- nepostojanje „separatora masnoće“ za prihvat otpadnih voda
- nekontrolisano i nepropisno rukovanje štetnim i zapaljivim materijama (tečna
goriva, sredstva za podmazivanje, eksplozivna sredstva)
- tehnička neispravnost postrojenja i transportnih sredstava i građevinskih mašina
koje emituju buku, prašinu i otpadne gasove preko dozvoljenog nivoa
- nepropisno zbrinjavanje i skladištenje materija koje ujedno predstavljaju
potencijalnu opasnost po okolinu (akumulatorski otpad, tečna goriva, rabljena
sintetička ulja, eksplozivna sredstva i sl.)
U daljem tekstu su opisane tipične emisije koje se javljaju u toku eksploatacije i efektivnog rada na površinskom kopu.
6.1. Emisije u zrak.
Emisije iz tečnog energenta
Sva rudarska oprema i mehanizacija,koja je angažovana na površinskom kopu koristiti će za pogon tečni energent-dizel gorivo.
Sagorijevanjem dizel goriva D – 2 stvaraju se sljedeći gasovi: ugljenmonoksid (CO), ugljikovodici (CH),oksid sumpora, oksid
azota i čađ od kojih su neki gasovi staklene bašte i dospijevaju u atmosferu i vjetrovima bivaju raznešeni iznad površinskog
kopa i šire.
Uzimajući u obzir da je sva potrošnja dizel goriva vezana za mobilnu opremu, koja se u toku rada često nalazi na različitim
visinskim i prostornim dispozicijama, kvalitet opreme koja će biti korištena,intenzitet upotrebe opreme,može se sa sigurnošdu
konstatirati da emisija zagađujućih materija neće prekoračiti granične vrijednosti.
Emisije prašine
Izvori mineralne prašine na površinskom kopu bi predstavljale sljedeće tehnološke operacije:
‐ bušenje minskih bušotina,
-drobljenje otkrivke,
‐ miniranje,
‐ utovar odminiranih masa,
‐ transport otkrivke na površinskom kopu,
- čišćenje površina radnih etaža i saobraćajnica ...
Buka.
Na površinskom kopu može se očekivati i emisija buke kao posljedica rada rudarske
mehanizacije i procesa miniranja.Izvori i emisija buke će biti raspoređeni i prostorno i vremenski, kako u toku dana (dnevna
smjena), tako i u toku godine. U okviru zaštite na radu, buka rudarske mehanizacije je uvijek bila predmet pažnje i propisima je
definisane dozvoljene vrijednosti buke kao i mjere zaštite od buke. Obzirom na planiranu mehanizaciju i tehnologiju rada, ne
očekuje se da vrijednost buke pređe dozvoljene vrijednosti (Buka do 90 dB, odnosno do N85 su dozvoljene vrijednosti, jer ne
predstavljaju opasnost po sluh i nervni sistem.
6.2. Emisije u tlo
Negativni utjecaj na tlo uključuje onečišćenje tla otpadnim vodama, otpadom mineralne sirovine, jalovinom, energentima,
mazivima, te sabijanjem tla teškom mehanizacijom a sve je moguće izbjeći ili smanjiti na najmanju moguću mjeru pravilnim
planiranjem i izvođenjem tehnoloških procesa
Za vrijeme radova na površinskom kopu ne koriste se nikakve tehnološke vode,te se tim i ne stvara pritisak na okoliš u vidu
otpadnih tehnoloških voda.Na području površinskog kopa nema javne kanalizacione mreže,ne postoje toaleti na površinskom
29
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
kopu niti je napravljen neki sistem za regulisanje kanalizacije.Takođe ne postoje nikakva ispuštanja u formiranu vodenu
akumulaciju na najnižem dijelu kopa, kao i niz padine po obodu kopa.
Količine maziva koje će se u toku redovnog rada oslobađati kapanjem su veoma male,a do eventualnog curenja može doći
samo u uslovima nepotpune funkcionalnosti mehanizacije, koja u ovom slučaju biva brzo otklonjena, tako da ne treba očekivati
značajan uticaj ni na tlo ni na podzemne vode.Obzirom da se remont mehanizacije i veće popravke ne vrše na lokaciji
površinskog kopa, pojava veće količine maziva,koja bi u tom slučaju mogla biti oslobođena,nije vjerovatna.
6.3. Emisije čvrstog otpada
Komunalni otpad kojeg ima vrlo malo ( otpaci od ambalaže ), sakupljen na površinskom kopu, odlaže se u za to predviđen
kontejner ( metalno bure ), čiji se sadržaj odvozi u krug privrednog društva.
Odvoz i pražnjenje kontejnera s komunalnim otpadom sa lokacije sjedišta društva
obavlja lokalna komunalna služba.
Otpad koji se tretira kao neopasni ( stare autogume, prirodni i vještački materijali-guma, platno, metali ) se odvozi se u krug
privrednog društva i privremeno se odlaže na mjesto koje je namjenski određeno za ovu vrstu otpada.
Jalovina koja nastaje pri eksploataciji na površinskom kopu se odlaže na za to predviđenu lokaciju.
6.4.ELABORAT NULTOG STANJA
6.4.1. Emisije u tlo
U mjesecu februaru su izvršena ispitivanja uzoraka tla na sadržaj teških metala, koja su sastavni dio elaborata nultog stanja.
Ova ispitivanja je izvršio RGGF Tuzla, laboratorija za prirodne opasnosti, sigurnost i ventilaciju.
Uzimanje uzoraka tla se vrši prema Pravilniku o utvrđivanju dozvoljenih količina štetnih i opasnih materija u zemljištu i metode
njihovog ispitivanja (Službene novine Federacije BiH broj 72/2009).
Pravilnik određuje materije koje se smatraju onečišćivačima poljoprivrednog zemljišta, njihove dozvoljene granične vrijednosti u
tlu, u mulju i svim proizvodima iz gradskih otpadnih voda, u tekućem stajnjaku, organskim gnojivima, poboljšivačima tla,
sredstvima za zaštitu bilja, te propisuje mjere za sprečavanje onečišćenja tla i metode utvrđivanja dozvoljenih količina štetnih i
opasnih materija, monitoring, te prevencija, zaštita i sanacija onečišćenja tla.
U onečišćujuće materije spadaju teški metali i potencijalno opasni elementi (Cd, Cr, Cu, Hg, Ni, Pb i Zn) te policiklični
ugljikovodonici (PAH).
Prema članu 6. ovog pravilnika granične vrijednosti sadržaja teških metala i drugih anorganskih spojeva izraženo u mg/kg
zrakosuhog tla dati su u tabeli 1.
Tabela 1
Teški metali
(ukupni oblik)
Kadmij (Cd)
Bakar (Cu)
Nikal (Ni)
Olovo (Pb)
Cink (Zn)
Krom (Cr)
Živa (Hg)
Kobalt (Co)
Molibden (Mo)
Arsen (As)
Barij (Ba)
Vanadij (V)
Granične vrijednosti u zavisnosti od teksture tla
Pjeskovito tlo
Praškasto-ilovasto
Glinovito tlo
tlo
0,5
1
1,5
50
65
80
30
40
50
50
80
100
100
150
200
50
80
100
0,5
1
1,5
30
45
60
10
15
20
10
15
20
60
80
100
30
40
50
Uzimanje uzoraka tla je izvršeno na pet mjernih mjesta. Rezultati ispitivanja i šema sa mjestima uzimanja uzoraka na PK
„Koritnik II“ dati su prilozima, tačka 20 ovog Plana aktivnosti.
30
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Uzorkovanje i ispitivanje tla na lokalitetu Površinskog kopa Koritnik II vršeno je na 5 lokacija, kako je prikazano na slici
S 6.1-1.
Slika S6.1-1 Shema mjernih mjesta uzorkovanja tla
REZULTATI ISPITIVANJA TLA
Lokacija 1 – Prevrnuti materijal u centru Kopa
Sadržaj elemenata u mg/kg (ppm)
As
Ba
Cd
Co
Cr
Cu
Hg
Mo
Ni
Pb
V
Zn
MDK
20
100
1,5
60
100
80
1,5
20
50
100
50
200
L1
0,00
46,36
0,00
9,13
20,76
27,50
0,00
0,00
74,36
16,43
10,30
27,53
Komentar: Prema Pravilniku o utvrđivanju dozvoljenih količina štetnih i opasnih materija u zemljištu i metodama njihovog ispitivanja
(Službene novine Federacije BiH broj 72/09), na ovom mjernom mjestu utvrđena je povišena koncentracija nikla od 74,36 mg/kg, dok su ostale
dobivene vrijednosti u dozvoljenim granicama.
31
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Lokacija 2 – Periferija Kopa
Sadržaj elemenata u mg/kg (ppm)
As
Ba
Cd
Co
Cr
Cu
Hg
Mo
Ni
Pb
V
Zn
MDK
20
100
1,5
60
100
80
1,5
20
50
100
50
200
L2
0,00
88,43
0,00
13,03
13,76
15,70
0,00
0,00
29,13
26,40
13,03
0,00
Komentar: Prema Pravilniku o utvrđivanju dozvoljenih količina štetnih i opasnih materija u zemljištu i metodama njihovog ispitivanja
(Službene novine Federacije BiH broj 72/09), na ovom mjernom mjestu sve dobivene vrijednosti su u dozvoljenim granicama.
Lokacija 3 – Livada u vlasništvu Hamdije Hasanspahića
Sadržaj elemenata u mg/kg (ppm)
As
Ba
Cd
Co
Cr
Cu
Hg
Mo
Ni
Pb
V
Zn
MDK
20
100
1,5
60
100
80
1,5
20
50
100
50
200
L3
18,76
73,96
0,00
14,66
22,33
22,40
0,00
0,00
34,30
35,26
17,63
7,73
Komentar: Prema Pravilniku o utvrđivanju dozvoljenih količina štetnih i opasnih materija u zemljištu i metodama njihovog ispitivanja
(Službene novine Federacije BiH broj 72/09), na ovom mjernom mjestu sve dobivene vrijednosti su u dozvoljenim granicama.
Lokacija 4 – Livada u vlasništvu Sejde Beširević
Sadržaj elemenata u mg/kg (ppm)
As
Ba
Cd
Co
Cr
Cu
Hg
Mo
Ni
Pb
V
Zn
MDK
20
100
1,5
60
100
80
1,5
20
50
100
50
200
L4
0,00
100,86
0,00
11,90
11,03
24,10
0,00
0,00
41,90
28,23
6,53
2,73
Komentar: Prema Pravilniku o utvrđivanju dozvoljenih količina štetnih i opasnih materija u zemljištu i metodama njihovog ispitivanja
(Službene novine Federacije BiH broj 72/09), na ovom mjernom mjestu utvrđena je povišena koncentracija barija od 100,86 mg/kg, dok su
ostale dobivene vrijednosti u dozvoljenim granicama
Lokacija 5 – Livada u vlasništvu Hanče Hasanspahić
Sadržaj elemenata u mg/kg (ppm)
As
Ba
Cd
Co
Cr
Cu
Hg
Mo
Ni
Pb
V
Zn
MDK
20
100
1,5
60
100
80
1,5
20
50
100
50
200
L5
12,10
151,40
0,00
15,46
28,76
37,16
0,00
0,00
74,43
40,90
18,23
29,06
Komentar: Prema Pravilniku o utvrđivanju dozvoljenih količina štetnih i opasnih materija u zemljištu i metodama njihovog ispitivanja
(Službene novine Federacije BiH broj 72/09), na ovom mjernom mjestu utvrđena je povišena koncentracija barija od 151,40 mg/kg i nikla od
74,46 mg/kg, dok su ostale dobivene vrijednosti u dozvoljenim granicama
32
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Mišljenja i tumačenja
Prema Članu 6. „Pravilnika o utvrđivanju dozvoljenih količina štetnih i opasnih materija u zemljištu i metode njihovog
ispitivanja (Službene novine Federacije BiH broj 72/2009) date su granične vrijednosti sadržaja teških metala u mg/kg
zrakosuhog tla na osnovu teksture tla, tako da je tlo sa površinskog kopa „Koritnik II“ kategorisano kao glinovito. Na osnovu
rezultata analize uzoraka tla na sadržaj zagađujućih materija u ovom slučaju teških metala može se konstatovati da uzorci tla
sa površinskog kopa, od potencijalno toksičnih i štetnih teških metala sadrže povišene koncentracije nikla na lokaciji 1 i 5.
Prema ovom pravilniku u potencijalno toksične elemente ne spada barij.
6.4.2. Emisije u zrak
Mjerenje depozicije prašine
U svrhu određivanja nultog stanja, odnosno za trenutno stanje okoliša na datoj lokaciji, potrebno je definirati kakve,
odnosno koje efekte na okoliš može imati površinski kop „Koritnik“ na lokaciji. U obzir su uzeti rezultati mjerenja koja se
redovno obavljaju na lokaciji, a za neke parametre mjerenja su izvršena u svrhu ocjene trenutnog stanja okoliša na lokaciji.
2
1
0
2
8
3
1
7
6
4
5
3
4
Slika 6.1: raspored mjernih mjesta za emisiju u zrak i buku na lokaciji PK „Koritnik“
Legenda:
_________
- Mjerno mjesto kvaliteta zraka (depozicije prašine)
_________
- Mjerna mjesta buke na granici kopa
33
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Kvaliteta zraka
Predmetni objekt zauzima veliku površinu sa svojim otvorenim i zatvorenim tehnološkim cjelinama. Takva vrsta objekata
smatra se i prostornim izvorom emisije. Stoga je vrlo važno i potrebno utvrditi karakter i obim emisije iz raznih vidova koja se
odvijaju na danom prostoru. Naime mjerenjem kvalitete zraka dobivamo pokazatelje emisije generirane iz velikog broja izvora
u prostoru kao što su:
•
bušenje minskih bušotina,
•
miniranje
•
iskopavanje i utovar,
•
transport otkrivke na PK,
•
prevoz uglja do pogona za preradu,
•
čišćenje saobraćajnica
•
Ovom vrstom mjerenja sagledavan je prije svega kvantitativni i kvalitativni pokazatelj za prašinu koja je najznačajni
emisioni polutant ovog prostornog izvora.
Mjerenje je izvršeno na četiri mjerna mjesta u periodu od 07.02.2013. do 07.03.2013. godine od strane Instituta Kemal
Kapetanović – Zenica, kompletan izvještaj će biti u prilozima tačke 20.ovog Plana aktivnosti.
Parametri mjerenja
Imisijska (ambijentalna mjerenja) obuhvatila su parametre depozicije prašine (ukupnog taložnog praha) u tranju od 30
dana na 4 lokacije na granici površinskog kopa
Dobiveni rezultati mjerenja
Mjerno mjesto
1. Ulaz u površinski
kop
2. Na udaljenosti
100 m od miniranja
3. Na udaljenosti
100 m od istresanja
otkrivke
4. Kod objekata za
nadzor
Uzorak
Izmjerena
koncentracija
Ukupni taložni
prah (mg/m2/dan)
1B
88
2B
342
3B
97
4B
261
Prosječna
godišnja
vrijednost
(mg/m2/dan)
Visoka
vrijednost
(mg/m2/dan)
200
350
Tabela 6.1. Tabelarni prikaz rezultata mjerenja kvaliteta zraka
Analiza rezultata mjerenja biće data u tački 13. Plana aktivnosti.
Zaključak
Sagledavanjem rezultata mjerenja i prikupljanja podataka dobiven je dostatan i relativno pouzdan izvor podataka za
ocjenu stanja kvalitete zraka na predmetnoj lokaciji sa aspekta prašine kao dominantnog polutanta na lokaciji.
Iz gore prikazanih rezultata kvaliteta zraka na prostoru koje zauzima površinski kop „Koritnik II“ može se općenito
zaključiti da koncentracije prašine prelaze maksimalno dozvoljene prema važećim zakonskim propisima. Tokom mjerenja su
uočene koncentracije depozicije prašine iznad graničnih vrijednosti na mjernim mjestima 2 i 4 propisanih „Pravilnikom o
načinu vršenja monitoringa kvaliteta zraka i definiranju vrsta zagađujućih materija, graničnih vrijednosti i drugih standarda
kvaliteta zraka (Sl. Novne FBIH 1/12).“
Mjerenje buke
Mjerenje buke izvršeno je u skladu sa zakonskim zahtjevima dana 25.02. i 26.02.2013. godine od strane laboratorije
"Inspekt RGH" d.o.o. Sarajevo.
Mjerenje buke izvršeno je na 8 mjernih mjesta. Sva mjerna mjesta naznačena su na situaciji PK „Koritnik II“ u uvodu.
34
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
U Prilogu tačke 20. će biti dat kompletan izvještaj, dok su ovdje navedeni samo rezultati mjerenja i konačni zaključak.
Rezultati mjerenja nivoa buke na PK „Koritnik II“
Mjerno
mjesto
Izvor buke
0.
Pogoni i postrojenja na
površinskom kopu
1.
Pogoni i postrojenja na
površinskom kopu
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Pogoni i postrojenja na
površinskom kopu
Pogoni i postrojenja na
površinskom kopu
Pogoni i postrojenja na
površinskom kopu
Leq
(dBA)
37.1
34.0
L1
(dBA)
46.2
38.8
LAFmin
(dBA)
31.1
30.2
komentar
Mjerenje je vršeno kod najbližih
stambenih objekata
Mjerenje je vršeno kod najbližih
stambenih objekata
Mjerenje je vršeno kod najbližih
stambenih objekata
Mjerenje prilikom ulaska i izlaska
49.5
52.9
44.7
kamiona u krug površinskog kopa
Mjerenje prilikom eksploatacije i rada
mehanizacije površinskom kopu, uz
51.8
61.5
45.9
granicu pogona
Pogoni i postrojenja na
Mjerenje prilikom eksploatacije i rada
površinskom kopu
mehanizacije površinskom kopu, uz
51.6
59.2
48.2
granicu pogona
Pogoni i postrojenja na
Mjerenje prilikom eksploatacije i rada
površinskom kopu
mehanizacije površinskom kopu, uz
62.9
69.0
59.3
granicu pogona
Pogoni i postrojenja na
Mjerenje prilikom eksploatacije i rada
površinskom kopu
mehanizacije površinskom kopu, uz
61.5
67.2
58.2
granicu pogona
Pogoni i postrojenja na
Mjerenje prilikom eksploatacije i rada
površinskom kopu
mehanizacije površinskom kopu, uz
60.8
66.7
58.6
granicu pogona
Tabela 6.5. Tabelarni prikaz rezultata mjerenja nivoa buke
34.0
46.9
31.1
Analiza rezultata mjerenja biće data u tački 13. Plana aktivnosti.
Zaključak
Na osnovu provedene procedure mjerenja, a u skladu sa važećim zakonskim propisima o ambijentalnoj buci, odnosno
prema Zakonu o zaštiti od buke (Sl. novine Federacije BiH broj 110/12), može zaključiti da proizvodni pogoni RMU Breza –
površinski kop ne prekoračuju granične vrijednosti za industrijska postrojenja, mjereno na granici kruga.
Kako postrojenje PK „Koritnik II“ spadaju u zonu VI, odnosno Industrijsko, skladišno, servisno i prometno područje bez
stanovanja, granične vrijednosti za ovu zonu su propisane za Leq (dan i noć) 70 dBA i za L1 85 dBA.
Kako je rad na površinskom kopu RMU Breza odvija samo po danu, mjerenja buke su rađena samo za dan, uz
pretpostavku da je noćni nivo buke niži zbog odsustva izvora buke, a granične vrijednsti su iste za period dana, kao i noći.
U tačkama 0, 1 i 2 je vršeno mjerenje pored najbližih stambenih objekata, u cilju usporedbe uticaja površinskog kopa na
naseljeno mjesto.
Emisije u vode
Na PK „Koritnik II“ nema otpadnih voda pošto se svo održavanje i pranje mehanizacije obavlja u krugu privrednog
društva izvođača radova.
Najveći dio oborinskih voda na površinskom kopu "Koritnik II" se akumulira u najnižim dijelovima površinskog kopa E –
490 m, gdje je u ovom trenutku formiran glavni vodosabirnik, odakle se pomoću stabilne pumpe i agregata ispumpava u sistem
kanala, kojim se dalje odvodnjava i ispušta u vodeni tok rijeke Stavnje.
35
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
7.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Lista sirovina i pomoćnih materijala uključujući hemijske supstance i gorivo
7.1 Osnovna sirovina i njene karakteristike – ugalj
Ispitivanje kvalitativnih karakteristika I podinskog ugljenog sloja izvršena su za korisnu masu uglja u ležištu, koja
predstavlja mješavinu čistog uglja, ugljevite gline i jalovine do 0.5 m debljine.
Utvrđivanje srednje vrijednosti donjeg toplotnog efekta izvršeno je na način što su unutar produktivnih granica I
podinskog ugljenog izdvojene površine sa očekivanim intervalima kvaliteta uglja u ležištu. Oko 75% masa uglja u ležištu ima
kvalitet u intervalu od 10 000 do 13 500 kJ/kg.
Srednja vrijednost DTE, odnosi se na kvalitet mase “in situ” tj. kvalitet uglja u ležištu sa primarnim onečiščenjem. Kada
se u obzir uzmu sekundarna onečiščenja nastala uslijed nečistog otkopavanja onda bi prosječna vrijednost rovne mase uglja
cjelokupnog ležišta PK “Koritnik” iznosila oko 10 400 kJ/kg.
Prosječno očekivana toplotna vrijednost uglja koji je okonturen za I. etapu eksploatacije iznosi 13 429 kJ/kg.
U tabelarnim pregledima u nastavku prikazani su rezultati tehničkih analiza geološkog sloja, vršene iz bušotina i etaža.
36
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Pregled oprobavanja I.podinskog ugljenog slojaiz bušotina u periodu od 2007. do 2012. godine – Tabela T7.1.1.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
6/07
9/07
37/07
38/07
40/07
42/08
43/08
45/08
47/08
50/08
61/08
73/09
sloj
3,80
ugalj
2,65
sloj
4,60
ugalj
2,70
sloj
4,20
ugalj
3,15
sloj
3,10
ugalj
1,90
sloj
5,70
ugalj
3,60
sloj
5,40
ugalj
4,50
sloj
5,40
ugalj
3,30
sloj
4,10
ugalj
2,90
sloj
4,40
ugalj
3,30
sloj
5,30
ugalj
3,65
sloj
5,80
ugalj
3,90
sloj
4,60
ugalj
3,50
70 %
58 %
75 %
61 %
63 %
83 %
61 %
71 %
75 %
8,30
2,90
6,78
31,44
%
%
%
%
%
%
Su
pep
S
gor
S
ukup
C-fix
koks
sago
mate
ispa
mate
pepeo
ukupna
vlaga
%
%
KJ/kg
KJ/kg
30,95
7118
9,72
45,08
44,38
10206
6,31
28,27
24,10
5464
10,75
48,17
41,07
9309
7,87
33,30
33,82
7866
10,49
44,40
45,09
10489
7,22
23,71
30,36
6992
11,77
38,68
49,54
11409
7,20
28,35
27,60
6025
11,41
44,88
43,70
9540
9,64
35,49
38,19
8776
11,57
42,50
45,83
10531
6,66
28,61
25,82
5910
10,91
46,82
11,27
35,88
42,26
24,04
35,76
9671
47,60
11,72
2,19
1,20
0,99
9472
8514
11,73
4,20
15,94
50,74
33,99
50,56
67,31
16,57
3,10
1,70
1,40
13392
12037
7,72
2,29
10,02
28,23
22,41
36,73
42,55
8,02
2,19
1,07
1,12
10877
10027
10,30
3,05
13,36
37,65
29,89
48,98
56,74
10,70
2,92
1,43
1,49
14503
13370
8,80
30,31
68 %
67 %
76 %
%
DTV
%
GTV
%
higro
vlaga
gruba
vlaga
p
Procena
uglja u sl. slojus
I podinski sloj
Br bušotine
Red .broj
TEHNIČKA ANALIZA GEOLOŠKOG SLOJA (Ponderisane vrijednosti)
29,80
7330
12,80
44,01
43,27
10643
9,78
9,65
35,37
7709
14,55
14,35
4,78
3,45
8,23
29,46
23,91
52,61
38,38
43,94
14,47
2,20
1,12
1,08
11239
10381
11465
6,28
4,53
10,81
38,71
31,42
50,44
57,74
19,01
2,89
1,47
1,41
14771
13643
37
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
13.
86/09
14.
87/10
15.
90/10
109/
12
16.
sloj
3,60
ugalj
2,50
sloj
5,90
ugalj
3,20
sloj
5,30
ugalj
3,45
sloj
5,00
ugalj
3,90
69%
54,2%
65 %
78%
%
%
%
%
%
Su
pep
S
gor
S
ukup
C-fix
koks
sago
mate
ispa
mate
%
%
DTV
%
GTV
%
pepeo
ukupna
vlaga
higro
vlaga
gruba
vlaga
p
Procena
uglja u sl. slojus
I podinski sloj
Br bušotine
Red .broj
TEHNIČKA ANALIZA GEOLOŠKOG SLOJA (Ponderisane vrijednosti)
KJ/kg
KJ/kg
%
%
13,39
42,63
30,12
7288
19,28
61,38
43,38
10494
7,94
22,64
23,64
6524
14,64
41,75
39,08
12028
8,41
27,14
29,53
7868
12,92
41,70
45,37
12087
8,95
24,27
44,75
11265
11,47
31,12
57,38
14443
Pregled oprobavanja I.podinskog ugljenog sloja iz etaže u periodu od 2007. do 2012. godine – TabelaT7.1.2.
1.
13.07
2009.
sloj
5,20
ugalj
3,50
2.
05.08
2008.
sloj
5,52
ugalj
3,98
3.
26.01
2010.
sloj
5,29
ugalj
3,49
67%
72%
66%
6,63
2,92
9,20
4,05
%
7,34
21,57
%
%
%
%
%
%
Su
pep
S
gor
S
ukup
C-fix
koks
sago
mate
ispa
mate
pepe
ukup.
vlaga
%
%
DTV
%
GTV
%
higro
vlaga
p
gruba
vlaga
Procena
uglja u sl. slojus
I podinski sloj
Datum
uzorkovanja
Red .broj
TEHNIČKA ANALIZA GEOLOŠKOG SLOJA (Ponderisane vrijednosti)
KJ/kg
KJ/kg
38,38
10,91
32,05
9,56
27,6
8,43
11,70
10431
57,03
15497
34,9
41,3
13,75
2,42
1,27
1,14
10516
9682
48,4
57,3
19,07
3,36
1,77
1,59
14585
13429
13,25
38,3
6,30
21,49
34,85
9837
9,54
32,58
52,79
14910
38
ugalj
1,70
6.
12.05
2010.
sloj
4,23
ugalj
3,80
7.
23.09
2010
sloj
2,69
ugalj
1,98
8.
22.10
2010
sloj
3,60
ugalj
3,31
9.
23.11
2010.
sloj
6,01
3,95
5,15
10.
02.4.
2012.
ugalj
sloj
ugalj
4,03
67%
89%
73%
91%
64%
22,02
D
T
V
5.
2,53
10,36
u
p
e
G
T
V
3,66
sloj
69%
o
k
C
s
f
i
S
u
k
u
p
S
g
o
r
ugalj
22.02
2010.
5,27
TEHNIČKA ANALIZA GEOLOŠKOG SLOJA (Ponderisane vrijednosti)
o
m
a
k
sloj
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
b
a
v
lg
r
o
v
lu
p
.
v
l
p
e
p
e
p
a
m
a
g
12.02
2010.
na
uglja
u sl.
slojus
uzork
ovanj
a
4.
sloja
Red
.broj
m
podin
ski
sloj
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
37,07
10393
14,92
31,71
53,37
14965
10,02
20,70
36,46
9765
14,92
30,81
54,26
14533
11,35
19,05
59,42
16394
12,64
21,20
66,15
18249
10,61
26,47
36,51
9785
14,42
35,96
49,61
13294
15,08
21,84
14538
16,40
23,75
15812
9,11
20,95
9011
14,07
11,45
32,36
24,33
13916
14,63
31,9
42,45
39
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
7.2 Pomoćni materijali – gorivo, maziva, eksploziv
Tipične sirovine, odnosno pomoćni materijali koje se koriste na površinskim kopovima su nafta, ulja i maziva, koja se
koriste za mehanizaciju, kao i eksploziv koji se koristi za miniranje. Potrebne godišnje količine ovih sirovina za otkrivku i
eksploataciju uglja, date su u narednoj tabeli.
Nafta pripada grupi prirodnih tečnih goriva, čijom destilacijom se dobijaju prirodni plin, propan, petroleum i razna ulja, a
sastoji se od različitih ugljovodika, alkana, cikloalkana, aromata, kao i razne nečistoće (sumpor, azot, kiseonik i metali).
Toplota sagorijevanja nafte je 43.534-46.046 KJ/kg, čiji plamen pri sagorijevanju dostiže temperaturu od 1.100 0C.
Dizel gorivo je zapaljiva tečnost karakterističnog mirisa, s tim da su njegove pare u dodiru sa zrakom eksplozivne.
U tabeli 7.2.1. date su osnovne fizičko-hemijske karakteristike dizel goriva po JUS B.H2.410.
Tabela T7.2.1. – Fizičko-hemijske karakteristike dizel goriva – JUS B.H2.410
Parametri
Vrijednosti
0,82-0,88 gr/cm3
Zapreminska masa
Tačka ključanja
> 0,80° C
Tačka paljenja
> 500 C
Granica eksplozivnosti
1-4 vol.
Toplota sagorjevanja
43.200 MJ/t
Stepen utvrđene opasnosti po zdravlje
po zapaljivosti
po reaktivnosti
Klasa opasnosti
0
2
0
Fx III Bfu
Potrošnja goriva i maziva po mašinama, radnim procesima i godinama bit će prikazana u ovom Planu aktivnosti.
Tabela T7.2.2. - Količine sirovina koje su potrebne za godišnju otkrivku i eksploataciju uglja
Materijal
Tip
Količina
Način nabavke
Skladištenje
Za potrebe Društva:
900.000 (L)
420.000 (L) -bez uračunate
putarine
480.000 (L) – sa uračunatom
putarinom
Konzorcij: „Eko
Panda“ d.o.o. Visoko
i „Almy“ d.o.o. Zenica
Benzinska pumpa –
ZD RMU „Breza“
d.o.o. Breza
Gorivo
Diesel D5
Maziva
Motorno ulje
Hipenol
Hidrol
UK2
ATF
Antifriz
1055,5 (L)
Eksploziv
-
-
Nabavka roba sa
odabranim
ponuđačem na jedan
od zakonom
predviđenih načina
nabavke
Izvođač radova –
firma koja izvodi
miniranje Rudex
d.o.o. Sarajevo
Centralni magacin
ZD RMU „Breza“
d.o.o. Breza
Magacin eksploziva
„Bare“ Breza
40
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
U narednoj tabeli dat je specifični utrošak sirovina.
Tabela T7.2.3. - Specifični utrošak sirovina po m3 čvrste mase
Naziv
Jedinični utrošak
IZVOĐAČ RADOVA
Gorivo
0,78 l/m3 č.m.
„BBM“ d.o.o. Sarajevo
Maziva
0,02 l/m3 č.m.
„BBM“ d.o.o. Sarajevo
Eksploziv
0,35 kg/m3 č.m.
„RUDEX“ d.o.o Sarajevo
U narednoj tabeli prikazan je utrošak goriva, maziva i hemijskih supstanci – pomoćnih materijala, na godišnjem nivou za 2012. godinu, razdvojeno po mjesecima.
Redni broj
Tabela T7.2.4. - Utrošak goriva za period I – XII 2012. godine
POTROŠNJA GORIVA PO VOZNIM JEDINICAMA U 2012.GODINI PRIKAZANA U L/100 km
MARKA VOZILA
REGISTARSKA
OZNAKA VOZILA
JANUAR
FEBRUAR
MART
APRIL
MAJ
JUNI
JULI
AVGUST
SEPTEMBAR
OKTOBAR
NOVEMBAR
DECEMBAR
PROSJEČNA
POTROŠNJA
1.
MAN
O45-A-487
43,04
46,37
39,98
41,2
38,76
40,17
43,2
46,5
45,79
46,4
43,9
53,78
44,09
2.
MAN
O45-A-488
45,05
50,56
42,46
45,2
41,5
41,27
46,3
49,3
47,88
50,2
49
55,18
46,99
T74-J-133
64,99
67,37
60,39
57,5
55,25
54,62
58,4
51,7
50,5
56,3
54
68,29
58,28
T45-A-516
KVAR
74,3
49
53
46,93
62,56
49
46,3
50,5
40,95
40,1
51,42
47,01
A08-M-662
56,04
62,88
52,91
52,6
42,63
44,92
50,2
48,5
49,3
53
50,6
54,16
51,48
3.
4.
5.
MERCEDES
BENZ
MERCEDES
BENZ
MERCEDES
BENZ
41
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Redni broj
Tabela T7.2.5. - Utrošak maziva za period I – XII 2012. godine
POTROŠNJA MAZIVA PO VOZNIM JEDINICAMA U 2012.GODINI IZRAŽENI U L
MARKA
VOZILA
REGISTRACIJA
VOZILA
MOTORNO ULJE
HIPENOL
HIDROL
UK2
ATF
ANTIFRIZ
1.
MAN
O45-A-487
126
29
65
1
0
26,5
247,5
2.
MAN
O45-A-488
168
87
46
8,5
2,5
6
318,0
T74-J-133
106
6
68
1,5
0
41
222,5
T45-A-516
108
33
0
0
0
3
144,0
A08-M-662
87
33
0
0
1,5
2
123,5
3.
4.
5.
MERCEDES
BENZ
MERCEDES
BENZ
MERCEDES
BENZ
UKUPNO
595
188
179
11
4
UKUPNO
78,5
1055,5
42
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
7.3 Nabavka sirovina, pomoćnih materijala, hemijskih supstanci, goriva i maziva
Na osnovu člana IV.4. a) Ustava BiH, Parlamentarna skupština BiH, na sjednici Doma naroda, održanoj 27. septembra
2004. godine, i na sjednici predstavničkog doma, održanoj 23. septembra 2004. godine, usvojila je Zakon o javnim nabavkama
BiH.
Na osnovu člana 3 stav (5) i člana 54 stav (1) Zakona o javnim nabavkama BiH ("Službeni glasnik BiH" br. 49/04, 19/05,
52/05, 8/06, 24/06, 70/06, 12/09, 60/10), Ministarstvo finansija i trezora donijelo je LISTU ugovornih organa, po kategorijama,
koji su obavezni primjenjivati Zakon o javnim nabavkama BiH (objavljeno u Službenom glasniku br 03/05 od 24.01.2005). Ova
lista ugovornih organa po kategorijama je pomoćno sredstvo za ugovorne organe koji su obavezni primjenjivati Zakon.
Na osnovu člana 20. stav (2), a u vezi sa članom 13. stav (3), 12. stav (2) i člana 40, te na osnovu člana 54. stav (1)
Zakona o javnim nabavkama BiH ("Službeni glasnik BiH" br. 49/04, 19/05, 52/05, 8/06, 24/06, 70/06, 12/09, 60/10), ministar
finansija i trezora donio je UPUTSTVO o načinu pripreme obavještenja o nabavci i o dodjeli ugovora i poništenja postupka
nabavke (objavljeno u Službenom glasniku BiH br. 17/05, od 28. marta 2005 godine).
Ugovorni organ (ZD RMU "Breza" d.o.o. Breza) donio je PRAVILNIK o javnim nabavkama ZD RMU "Breza" d.o.o.
Breza, u kome se navodi obaveza donošenja Plana javnih nabavki. Ugovorni organ (ZD RMU „Breza“ d.o.o. Breza) donio je:
Plan javnih nabavki za 2010. godinu, broj: 01-1007/09 od 02.12.2009. godine
Plan javnih nabavki za 2011. godinu, broj: 01-802/11 od 31.12.2010. godine
Plan javnih nabavki za 2012. godinu, broj: 01-OPK-525/12 od 17.01.2012. godine,
Anex 1 na Plan nabavki za 2012. godinu, broj: 01-OPK-1452/12 od 15.02.2012. godine
Plan nabavki za 2013. godinu, broj: 01-U-10/13 od 22.01.2013. godinu,
Anex plana nabavki za 2013. godinu, broj: 01-U-16/13 od 11.02.2013. godine.
U ZD RMU "Breza" d.o.o. Breza Plan javnih nabavki se dobija iz međuodnosa funkcionalnih planova.
Nabavke se planiraju trogodišnje i godišnje.
Roba nabavljena prema zakonu o javnim nabavkama doprema se u centralno skladište.
Skladištar, materijalno zadužen, robu prima zajedno sa Komisijom imenovanom od strane Uprave drušzva, uz
otpremnicu dobavljača – fakturu uz ateste - odgovarajuće certifikate, ispitne protokole, garantne listove, uputstva, idr.
Roba neodgovarajućeg kvaliteta koja odstupa od ugovora i izdatih narudžbi se stavlja na raspolaganje dobavljaču. U
slučaju nepodudaranja količina sa otpremnicom – fakturom i stvarnog stanja pravi se dodatni komisijski zapisnik.
Primljena roba se raspoređuje i po rasporedu otprema – šalje na pogone uz doznaku u priručna skladišta pogona.
Centralno skladište je napravljeno od čvrstog materijala u kojem u kojem se nalaze rafe i boksovi gdje je roba sortirana
prema uobičajenim pravilima.
U skladištu je razvedena hidrantska i elektro mreža i u njemu je postavljen propisom određen broj aparata za početno
gašenje požara.
U centralnom skladištu je posebno izdvojeno skladište prilagođeno zakonskim uvjetima za skladištenje goriva i maziva.
Prijem i izdavanje goriva vrši se prema uputstvu koje se nalazi u prilogu.
Pošto Društvo koristi eksplozivna sredstva u jamskoj I površinskoj eksploataciji, u naselju Krčevine pored Breze nalazi
se centralno skladište eksploziva, koje ima upotrebnu dozvolu, projektnu dokumentaciju i redovno se obilazi i popravljaju
nedostaci na građevinskim objektima u krugu skladišta.
43
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
8.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Izvori energije, ukupna potrošnja i potrošnja po jedinici proizvoda, izvor vodosnabdijevanja, ukupna potrošnja
vode i potrošnja po jedinici proizvodna
U ovom dijelu općine Breza, na lokalitetu PK Koritnik II nije postavljena i izgrađena vodovodna mreža. Voda za piće se
doprema u kanisterima, a za potrebe bušenja i za sapiranje puteva doprema se tehnološka voda u cisternama.
Lokalitet Površinskog kopa Koritnik II ne napaja se električnom energijom.
Obzirom na navedeno, ukupna potrošnja vode za Površinski kop Koritnik II ne može se iskazati.
Umjesto toga, u prethodnom poglavlju, u Tabeli 7.2.3.prikazan je specifični utrošak sirovina po m3 čvrste mase.
44
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
9.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Mjere za održavanje i čišćenje opreme
Pošto je na Površinskom kopu Koritnik II angažovano treće lice kao izvođač radova, propisivanje i provođenje mjera
predviđenih za održavanje i čišćenje opreme je u njegovoj nadležnosti.
Svakodnevno snabdijevanje gorivom angažovane mehanizacije na Površinskom kopu Koritnik II se izvodi putem autocisterne na propisan način, tako da je spriječena mogućnost rasipanja nafte, a samim tim ne postoji mogućnost negativnog
uticaja na okoliš.
S obzirom da na kopu nisu obezbijeđeni adekvatni uslovi za pranje mehanizacije, a da pri tome ne bi došlo do
zagađenja tla i voda, izvođač radova je odlučio da pranje angažovane mehanizacije vrši u krugu svog privrednog društva, Kota
bb Vareš gdje postoji uredno i u skladu sa propisima urađen prostor za pranje mehanizacije.
Privredno društvo „BBM VAREŠ“ d.o.o. Vareš posjeduje okolinsku dozvolu broj: UP-I/05-115-4/07-DĐ
20.01.2011.godine, kao i vodnu dozvolu broj UP-I/25-3-40-026-4/11 od 14.02.2011.godine.
od
Prostor je betoniran sa slivnicima za vodu, koja se odvodi do betonskog taložnika radi odvajanja suspendiranih materija,
iz taložnika se prelivom voda ulijeva u uljni separator gdje se vrši odvajanje ulja i masti, nakon čega se vrši ispuštanje vode u
prirodni recipijent. Ukoliko dođe do zaprljanja hladnjaka kod mehanizacije (što je evidentno u ljetnom periodu) izvođač radova
vrši skidanje hladnjaka sa te mašine i odnosi na pranje u krug svog privrednog društva.
Opravka i održavanje u tehnološkim procesima na PK „Koritnik II“ obavlja se kroz tekuće i plansko održavanje.
Tekuće održavanje se obavlja svskodnevno na početku i na kraju svake smjene, a sastoji se u vizuelnom pregledu
vitalnih dijelova stroja, podmazivanju, a obavlja ga rukovaoc stroja. S obzirom da se radi o novijoj angažovanoj mehanizaciji
koja većinom ima automatsko podmazivanje isključena je mogućnost rasipanja sredstva za podmazivanje.
Plansko održavanje se obavlja nakon utvrđenog vremena u tvorničkoj dokumentaciji za te strojeve, a sastoji se u izmjeni
ulja, čišćenju ili zamjeni filtera, pregledu vitalnih dijelova stroja, te njihovoj zamjeni ili opravci. Ovu vrstu održavanja obavlja
grupa za održavanje uz prisustvo rukovaoca stroja. Zamjena ulja, kao i rashladne tekućine se vrši u skladu sa normama ISO
14001:2004 koju posjeduje društvo. Stara ulja, kao i rashladne tekućine, koje se ispuštaju iz angažovane mehanizacije na PK
„Koritnik II“ se „hvataju „ u posude i pretaču u metalnu burad koja se po završetku servisiranja odvoze u krug privrednog
društva. Takođe sve rabljene filtere, zauljene krpe koje se koriste na PK „Koritnik II“, prilikom servisiranja mehanizacije
prikupljaju se na propisan način kako ne bi došlo do curenja rabljenog ulja u tlo i odvoze se u krug izvođača gdje se vrši njihovo
skladištenje na mjestu koje je namjenski urađeno za skladištenje otpadnih ulja, starih filtera i zauljenih krpa i na propisan način
obilježano, do preuzimanja ovlaštene firme za zbrinjavanje.
Zadaci rukovaoca stroja:
Rukovaoc pregleda mašinu sa svih aspekata. Nivoi maziva, hlađenje i gorivo također trebaju biti kontrolirani i u slučaju
mašina na točkovima, što podrazumijeva i provjeru pritiska u gumama. Kontrolu funkcije svjetala i upozoravajućih sredstava i
drugih instrumenata se nikako ne smije propustiti. Prije svakog startanja mora uvijek biti ispunjena sveobuhvatna provjera.
Svaki rad na održavanju mora biti izvršen na sniženim pozicijama, regulator vožnje mora biti na neutralnoj poziciji, mora biti
podignuta kočnica, mašina zaustavljena i električni ključ kočenja izvučen vani.
45
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
10. Opis postojećeg monitoringa
Osnovna namjena monitoringa stanja okoliša jeste sagledavanje efekata preventivnih i zaštitnih mjera i uvođenje
neophodnih poboljšanja i korekcija. Monitoring kao takav omogućava adekvatno sprovođenje predloženih mjera prevencije i
zaštite.
U toku dosadašnjeg rada, na lokalitetu Površinskog kopa Koritnik II nije vršeno kontinuirano praćenje stanja okoliša, a
isto bi trebalo podrazumijevati provođenje monitoringa kvaliteta zraka, analizu zemljišta i mjerenje buke.
46
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
11. Opis postojećih mjera prevencije nastanka emisija, postojećih mjera sa svođenjem upotrebe sirovina na
minimum, opis konačnog tretmana otpadnih voda (prečišćavanje i konačno zbrinjavanje) i njihova usporedba
sa onim datim u najboljoj raspoloživoj tehnologiji – BAT (best available technology)
Smanjenje emisija se omogućava pravilnim održavanjem mehanizacije i sredstava rada, tehnološkom disciplinom i
urednim manipuliranjem sa čvrstim, tekućim i plinovitim otpadom.
Mjere za sprečavanje i minimiziranje negativnog uticaja pri radu mehanizacije na zrak, vodu, biljni i životinjski svijet,
odnosno mjere za preventivno smanjenje emisija na površinskom kopu Koritnik II, date su u nastavku teksta.
11.1
Opis postojećih mjera prevencije
11.1.1
Prevencija emisija otpadnih ulja, goriva i maziva
Maziva, ulja, goriva i eventualni drugi tečni pomoćni materijali se neće skladištiti na lokaciji Površinskog kopa „Koritnik
II“, čime je minimizirana mogućnost otjecanja takvih tečnosti i zagađenje okoliša.
11.1.2
Prevencija emisija gasova nastalih u procesu
Prevencija emisije gasova nastalih u procesu sagorijevanja goriva pri radu angažovane mehanizacije vršit će se na
način da se:
Ograničava brzina kretanja kamiona na etažnim putevima na 10 km/h,
Redovno održava mehanizacija i oprema,
Koristi gorivo najboljeg kvaliteta (minimalan sadržaj sumpora), koja po kvalitetu zadovoljavaju standarde BiH.
11.1.3
Prevencija emisija komunalnog otpada
Prevencija nastanka komunalnog otpada realizirat će se kroz sljedeće mjere i aktivnosti:
Postavljanjem odgovarajućih kontejnera za komunalni otpad u krugu površinskog kopa,
Redovnim odvoženjem i trajnim zbrinjavanjem ove vrste otpada od strane ovlaštene firme,
Odvajanjem dijelova komunalnog otpada koji je podložan recikliranju (papir, staklo, ambalaža, plastika, guma i
drugo).
11.1.4
Prevencija emisija prašine
Na Površinskom kopu Koritnik do nastanka prašine dolazi na slijedeće načine:
Bušenjem minskih bušotina,
Drobljenjem otkrivke,
Miniranjem,
Utovarom odminiranih masa,
Transportovanjem otkrivke na lokaciji Površinskog kopa Koritnik,
Čišćenjem radnih etaža i saobraćajnica.
Na koncentraciju emisija prašine utiče:
Vlažnost materijala,
Granulometrijski sastav otkrivke dobivene miniranjem,
Visina presipa,
Dužina rada mašina.
Rezultat konačnog tretmana prašine u direktnoj je vezi sa načinom obrade materijala (mokri ili suhi postupak), a samim
tim i primjenom određenih mjera zaštite (kvašenje prilaznih puteva, kvašenje materijala i drugo).
47
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Posebnim načinom tretmana prašine smatra se i sprovođenje zaštitnih mjera pri radu rudarske opreme, i to kako slijedi:
Sistemi za otprašivanje na bušilicama moraju stalno biti u ispravnom stanju,
Rukovaoc rudarske opreme mora biti osposobljen za rukovanje sistemom, te mora biti detaljno upoznat sa
općim i posebnim mjerama zaštite na radu,
Rukovaoc rudarske opreme mora biti snabdijeven kompletnom zaštitnom opremom koja je predviđena
posebnim tehničkim propisima.
U konačnom tretmanu prašine, redovno i tokom ljetnog perioda, mora se vrštiti kvašenje saobraćajnica i pristupnih
puteva kako bi se izbjeglo stvaranje prašine, odnosno kako bi se zaprašenost svela na najmanju moguću mjeru.
11.1.5
Prevencija emisija buke
Zaštita od buke i vibracije u okolišu obuhvata sve vrste vještački proizvedenih emisija energije koje izazivaju opterećenje
nepoželjnom i neprijatnom bukom, odnosno vibracijama koje mogu ugroziti zdravlje ili štetno uticati na isto.
Među mjere prevencije kojima se može smanjiti visok nivo buke spada prvenstveno:
osiguranje dovoljnog razmaka od sadržaja u kojima je visok nivo buke neprihvatljiv (stambeni objekti, škole,
bolnice i drugo),
postavljanje zaštitnih barijera oko osjetljivih sadržaja koji su preblizu mjestu zahvata,
redovno održavanje opreme (što spriječava dodatne vibracije koje su izvor buke),
postavljanje prirodnih barijera koje smanjuju buku (izgradnja nasipa i/ili sadnja zaštitnog pojasa vegetacije),
ograničavanje radnog vremena na eksploatacionom polju.
Povećanom nivou buke najviše će biti izloženi radnici zaposleni u pojedinim fazama rada, te se stoga posebna pažnja
mora obratiti na aspekt zaštite na radu zaposlenika.
Za ublažavanje uticaja buke od rada mehanizacije primjenjivati i sljedeće mjere:
11.2
mehanizovanu opremu održavati na nivou koji isključuje pojavu nepotrebnih izvorabuke (vibrirajući limovi,
oštećenja uzglobljenja, ležajevi i drugo),
uređaji tj.postrojenja koja emituju buku moraju biti atestirana odnosno takokonstruisani i izolovani da u spoljnu
sredinu neće emitovati buku prekodozvoljenog nivoa (Pravilnik o dozvoljenim granicama intenziteta zvuka i
šuma –Službeni glasnik SR BiH).
Opis konačnog tretmana otpadnih tokova
Upravljanje otpadom se vrši na način poduzimanja svih neophodnih mjera koje osiguravaju tretman odlaganja otpada
bez ugrožavanja zdravlja ljudi i bez stvaranja štete ili značajnog rizika po prirodu, a osobito:
Bez rizika po vode, zrak, tlo, biljke i životinje,
Bez stvaranja smetnji putem buke ili mirisa, i
Bez štetnog uticaja po prirodu mjesta ili mjesta koja su od posebnog interesa.
11.2.1
Konačan tretman opasnog otpada
Opasni otpad (stara ulja, rabljeni filteri, zauljene krpe) koji je skupljen na lokalitetu Površinskog kopa „Koritnik II“ prilikom
servisiranja i održavanja mehanizacije se odvozi do kruga privredog društva, gdje se odlaže u prostor za privremeno odlaganje
opasnog otpada, na čijem ulazu piše „SKLADIŠTE OPASNOG OTPADA“, do odvoza specijalizovane firme s kojom je sklopljen
ugovor o preuzimanju otpadnih ulja „Delta Petrol“ d.o.o. Kakanj.
48
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Ostali opasni otpad, kao olovne baterije, nastao pri tekućem održavanju opreme, odvozi se u krug privrednog društva i
privremeno se odlažu na mjesto koje je namjenski određeno za ovu vrstu otpada. Zbrinjavanje vrši specijalizovano preduzeće
prema ugovoru koji potpisuje Uprava društva.
11.2.2
Konačan tretman komunalnog otpada
Komunalni otpad kojeg ima vrlo malo (otpaci od ambalaže), sakupljen na površinskom kopu, odlaže se u za to
predviđen kontejner (metalno bure), čiji se sadržaj odvozi u krug privrednog društva.
Odvoz i pražnjenje kontejnera s komunalnim otpadom sa lokacije sjedišta društva „BBM VAREŠ“ d.o.o. obavlja lokalna
komunalna služba.
11.2.3
Konačan tretman neopasnog otpada
Otpad koji se tretira kao neopasni (stare autogume, prirodni i vještački materijali-guma, platno, metali) se odvozi se u
krug privrednog društva i privremeno se odlaže na mjesto koje je namjenski određeno za ovu vrstu otpada.
Jalovina koja nastaje pri eksploataciji na površinskom kopu se odlaže na za to predviđenu lokaciju.
11.2.4
Konačan tretman otpadnih otpada
Najveći dio oborinskih voda na Površinskom kopu „Koritnik II“ akumulira se u najnižim dijelovima kopa (E-490 m), gdje je
trenutno formiran glavni vodosabirnik, odakle se akumulirana voda pomoću stabilne pumpe i agregata ispumpava u sistem
kanala i ispušta u vodeni tok rijeke Stavnje.
Biološki mulj se skuplja u rezervoar na izlaznom platou površinskog kopa odakle ga izvođač radova kupi i odvozi na
unutrašnje odlagalište, gdje se odlaže u sklopu aktivnosti vezanih za provođenje mjera tehničke rekultivacije.
49
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
12. Analiza podataka o potrošnji sirovina i emisijama u skladu sa propisima o graničnim vrijednostima emisija i
preporukama datim u dokumentu najbolja raspoloživa tehnologija
Iskustva zemalja koje su netom pristupile Europskoj Uniji, ukazuju na značaj koji je primjena čistije proizvodnje imala na
njihovom putu dostizanja europskih Direktiva i standarda u pogledu zaštite okoliša i upravljanja prirodnim resursima.Iskustva
ovih zemalja pokazuju također da direktiva IPPC (integrirano sprečavanje i kontrola onečišćenja) predstavlja dobar primjer
čistije proizvodnje u praksi.
Cilj IPPC direktive jeste da spriječi, ili ako to nije moguće, da smanji na najmanjumoguću mjeru:
emisije zagađujućih materija u zrak, vodu ili tlo, i
odlaganje otpada i ostale negativne uticaje na okoliš uzrokovane industrijskimpostrojenjima, kako bi njihove
aktivnosti bile u skladu sa visokim nivoom zaštite okoliša u cjelini.
Za rad industrijskih postrojenja potrebno je dobiti dozvolu koja uključuje cjelokupno istraživanje stanja okoliša za svako
od njih, a mora se zasnivati na “najboljim raspoloživim tehnologijama”(BAT-ovima) u različitim industrijskim sektorima. Najbolje
raspoložive tehnologije uključuju pribavljanje, primjenu, stavljanje u pogon, održavanje i nadzor tehnologija koje su
najpogodnije za datu svrhu.
Najbolje raspoložive tehnologije se razlikuju u zavisnosti od grane industrije, lokalnihokolnosti, te da li se radi o novom ili
postojećem kapacitetu postrojenja. U tom kontekstu najbolje raspoložive tehnike imaju sljedeća značenja:
“tehnike” uključuju kako tehnologije koje se koriste, tako i način na koji je postrojenje oblikovano, građeno,
održavano, korišteno ili stavljeno izvan pogona,
“raspoložive” tehnike znači one tehnike koje su razvijene do takvih razmjera koji dopuštaju njihovu primjenu u
određenim industrijskim granama, u ekonomskim i tehnički održivim uvjetima, uzimajući u obzir troškove i
prednosti, koriste li se te tehnike ili proizvodi u državi, sve dok su razmjerno dostupne korisniku,
“najbolji” znači najdjelotvorniji u postizanju visoke opšte razine zaštite okoliša, odnosno životne sredine kao
cjeline.
Popis prihvatljivih tehnika za različite vrste industrijskih grana ili aktivnosti sadržani su u tzv. BREF dokumentima što je
skraćenica engleskog naziva “BestAvailable Techniques Reference Document” odnosno u prijevodu Referentni dokumenti o
najboljim raspoloživim tehnikama. Ovi dokumenti sadrže iscrpno, do detalja, opisane svaki od dijelova procesa, kao i cijeli
proces, vrste emisija,potrošnju sirovina, vode i energije za čitav niz industrijskih sektora i aktivnosti.
Nova postrojenja od samog početka/izgradnje moraju zadovoljavati tamo navedene uslove, a postojeća postrojenja se
moraju prilagoditi tim standardima ili prestati s radom. Unatoč preciznim mjerama koje se propisuju za pojedine pogone,
odnosno postrojenja i zahvate, ovi dokumenti predviđaju i mogućnost prilagođavanja “tehnike” lokalnim uslovima. Na taj način
je omogućeno odstupanje od jedinstvenih mjera, ali samo ako su argumenti na liniji ukupnog smanjenja opterećenja okoliša i
smanjenja utrošaka energije, vode i sirovina. Referentni centar za BAT – referentne dokumente (BREF-ove) nalazi se u Sevilji
u Španiji.
Iako Direktiva ima široko područje primjene, ipak je ograničena na štetu po okoliš koja je posljedica određenih
proizvodnih procesa i aktivnosti. Direktiva nalaže upotrebu čistijih tehnologija i podrazumijeva racionalno korištenje sirovina,
energije i vode, odlaganje ili reciklažu neizbježnog otpada, prevenciju akcidentnih situacija, upravljanje rizikom za sprečavanje
velikih zagađenja i rehabilitaciju i rekultivaciju lokacija na kojima se proizvodno postrojenje nalazilo, nakon njegovog prestanka
s radom. Direktiva definiše minimalne potrebne uslove za dobivanje dozvole za rad. Davanje dozvole spada u nadležnost
zemalja članica ili lokalnih organa vlasti, u zavisnosti od slučaja do slučaja. Oni su također odgovorni za definisanje specifičnih
uslova dozvole, na osnovu BAT-a,a uzimajući u obzir tehničke karakteristike postrojenja, njegovu starost, lokaciju i lokalne
okolinske uslove. Ovaj decentralizirani pristup, iako sa sobom nosi rizik od neujednačene primjene ove direktive, uzima u obzir
široki spektar situacija, te dovodi do “blage harmonizacije” okolinskih standarda u europskoj industriji.
Međutim, tamo gdje je to potrebno, Komisija ima mogućnost da Vijeću predloži“granične vrijednosti emisija za
Zajednicu” (minimalni kriteriji primjenjivi u Uniji).S jedne strane, ove vrijednosti su određene za emisije iz postrojenja koja
suobuhvaćena IPPC direktivom, a s druge strane zasnovane su na listi zagađujućihsupstanci iz Aneksa III. Ovome se moraju
50
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
dodati granične vrijednosti emisijadefinisane od strane petnaest drugih direktiva koje se odnose na okoliš, a kojesu navedene u
Aneksu II Direktive.
U EU proces implementacije i ispunjavanja zahtijeva IPPC direktive trajao je značajan vremenski period, odnosno 10-12
godina. Unatoč mnogim poteškoćamai problemima, sistemskim pristupom i postepenim ispunjavanjem zahtijeva Direktive,
dostignuti su značajni rezultati i smanjenja negativnog učinka industrija na okoliš. Prema poslednjim informacijama, IPPC
direktiva pokriva više od 52.000 postrojenja u EU.
Primjena IPPC direktive u FBiH je počela usvajanjem Zakona o zaštiti okoliša(Službene novine Federacije BiH broj
33/03). Zakon o zaštiti okoliša sadrži odredbe o integralnomokviru za izdavanje okolinske dozvole, zasnovanom na konceptu
integralneprevencije i kontrole zagađivanja. Doneseni su i pravilnici, odnosno provedbenipropisi prema kojima se utvrđuje način
na koji su pogoni i postrojenja obaveznida ispune sve zahtjeve u pogledu sticanja okolinske dozvole. U skladu sa
okolinskomregulativom u FBiH brojni industrijski pogoni i postrojenja i planirane aktivnosti u prostoru moraju pribaviti integralnu
okolinsku dozvolu. Jedan od uslova za dobivanje ovakve dozvole je da operatori pogona i postrojenja koriste najbolje
raspoložive tehnike kako bi spriječili ili smanjili negativne uticaje na okoliš. Operatori moraju dokazati da njihovi pogoni i
postrojenja funkcioniraju na način da se sprječava nastanak emisija u okoliš gdje god je to praktično moguće, ili smanjuju
emisije do dopuštenog nivoa korištenjem BAT-ova.
U Zakonu o zaštiti okoliša FBiH, BAT-ovi podrazumijevaju najefektniji i najnaprednijistepen razvoja djelatnosti i njihovog
načina rada koji ukazuje na praktičnu pogodnost primjena određenih tehnika (za obezbjeđenje graničnih vrijednosti emisija) u
cilju sprečavanja i tamo gdje to nije izvodljivo, smanjenja emisija u okoliš. Urađeni su i provedbeni propisi, odnosno Pravilnici o
donošenju BAT-ova kojima se postižu standardi kvaliteta okoliša. Provedbeni propisi nalažu izradu tehničkih uputa o BAT-ima
za ključne industrijske grane i aktivnosti.
Uzevši u obzir trenutni ekonomski razvoj i potencijal zemlje, prehrambena industrija je bila prioritet za izradu tehničkih
uputa o BAT-ima u BiH. Tokom 2007. i 2008. godine urađeni su i prvi referentni dokumenti tj. Tehničke upute o najboljim
raspoloživim tehnikama za 6 sektora prehrambene industrije i poljoprivrede i to: prerada voća i povrća, prerada mlijeka i
proizvodnja mliječnih proizvoda, klaonice-krupna stoka, prerada mesa, uzgoj i prerada ribe i proizvodnja piva. Tehničke upute
za pojedine industrijske grane su prilagođene stanju i uslovima u BiH maksimalno koliko se moglo u trenutku kada su rađeni
dokumenti, te imajući u vidu i raspoloživost podataka do kojih se moglo doći tokom njihove pripreme. Dana 17 novembra 2009.
godine Federalno ministarstvo okoliša i turizma je na temelju člana 87. Zakona o zaštiti okoliša (Službene novine Federacije
BiH broj 33/03) i Pravilnika o donošenju najboljih raspoloživih tehnika kojima se postižu standardi kvaliteta okoliša (Službene
novine Federacije BiH broj 92/07) donijelo je rješenje kojim se usvajaju šest prethodno navedenih Tehničkih uputa.
Preostaje da se uradi još dosta tehničkih uputa tj. za slijedeće industrijskegrane i aktivnosti, sa njima pripadajućim
sektorima: poljoprivreda, šumarstvo i vodoprivreda, tekstilna, kožarska, drvna i papirna, metalna, hemijska, mineralna,
ekstraktivna i energetika.
BAT predstavlja važan element u implementaciji integriranog sprečavanja zagađenja od strane industrijskih pogona i
postrojenja koji proizvode znatne količine zagađenja. Obzirom da je poznato da ne postoji jedinsveni BAT, svaka zemlja, pa
tako i BiH, odlučuje što je najbolje. Promocija BAT-a se ne odnosi samo na zakonske propise nego ima za cilj razmjenu
iskustava između različitih aktera (industrija,organi vlasti, javnost). Potrebno je naglasiti da BAT ne propisuje granične
vrijednosti za pojedine emisije. Umjesto toga, za razliku od dosadašnje prakse regulatorno tijelo pregovara sa rukovodstvom
industrijskog pogona i postrojenja kako bi dogovorilo neophodne okolišne zahtjeve i odredilo rokove za njihovo postizanje (plan
programa okolišnog upravljanja, planovi za poboljšanje, strategije investicija u okoliš, itd).
51
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
12.1
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Analiza dostupnih podataka
Prema našim saznanjima, legislativa Europske unije
ne navodi najbolje raspoložive tehnike (BAT) za površinske
Godišnja
Godišnja potrošnja po
Sirovina/materijal
potrošnja
jedinici proizvoda
kopove zbog čega su za izradu Plana aktivnosti korišteni
podaci iz literature kao i neke međunarodne smjernice.
Gorivo
714839,73 l
0,78 l/m3 č.m.
Racionalno upravljanje procesom površinske eksploatacije
Maziva
18329,23 l
0,02 l/m3 č.m.
uglja osigurava optimalnu (racionalnu) potrošnju sirovina i
Eksploziv
47688 kg
0,05 kg/ m3 č.m.
pomoćnih materijala. Time se osigurava ekonomična
Tabela T12.1-1 – Godišnja potrošnja sirovina i pomoćnih materijala
proizvodnja i minimiziranje emisija u okoliš i negativnih
utjecaja na okoliš, odnosno zaštitu okoliša, što je prvenstveni cilj BAT tehnika i domaćih okolišnih propisa.
Obzirom da su analizirani tehnički i ekonomski parametri prihvatljivi i da su adekvatno odabrane uobičajene tehnologije,
dolazi se do zaključka da su emisije koje nastaju tokom godišnje proizvodnje u skladu sa graničnim vrijednostima Pravilnika o
graničnim vrijednostima emisije zagađujućih materija u zrak (Službene novine Federacije BiH broj 12/05).
Na kraju možemo konstatovati sljedeće :
potpuna analiza o potrošnji sirovina i nastalim emisijama nije primjenjiva jer je režimrada diskontinuiran i
promjenjivog obima.
nema neadekvatnog sagorijevanja, nema vidljivog curenja goriva ili maziva.
vrši se adekvatno održavanje mehanizacije.
pregledom utroška goriva i ulja danih u Tablici T12.1.1. može se utvrditi da je potrošnja u granicama
dopuštenog za ovu proizvodnju
52
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
13. Spisak aktivnosti i mjera za smanjenje emisija iz pogona i postrojenja, racionalizaciju potrošnje sirovina i
prirodnih resursa (vode i energije) u skladu sa najboljom raspoloživom tehnologijom i rokovi za preduzimanje
predviđenih aktivnosti i mjera
U cilju smanjenja postojećih emisija na površinskom kopu treba sprovesti sljedeće aktivnosti:
Jednom godišnje, u toku ljetneg perioda, obavljaće se mjerenje depozicije prašine u krugu površinskog kopa, kako
bi se utvrdile eventualne dodatne mjere obaranja prašine.
Vršiti polijevanje transportnih puteva, naročito etažnih puteva u ljetnom periodu.
Sav komunalni otpad obavezno odlagati u kontejnere koji su predviđeni za to i redovno vršiti odvoz ovog otpada,
kako ova vrsta otpada ne bi predstavljala opasnost po okoliš. Odvoz i odlaganje otpada će se vršiti jednom
mjesečno i regulisati ugovorom sa komunalnom firmom za odvoz i deponovanje istog.
Za prihvat otpadnih fekalnih voda, izgraditi vodonepropusnu septičku jamu, čiji će se sadržaj po potrebi prazniti
crpljenjem i odvoženjem na deponiju,što će se regulisati ugovorom sa komunalnom firmom za odvoz i deponovanje
istog.
Izvođač radova će objezbjediti dovoljne količine inertnog sorbentnog materijala (npr. piljevine) za zadržavanje
eventualno prosutih štetnih tečnosti, npr. maziva, na mjestima koja su naročito osjetljiva i na kojima je vjerovatnoća
prosipanja veća.
U cilju minimiziranja emisija polutanata nastalih sagorijevanjem diesel goriva u mehanizaciji,nabavljaće se gorivo
najboljeg dostupnog kvaliteta (minimalnog sadržaja sumpora). Trenutne dobre prakse održavanja opreme dodatno
smanjuju emisiju polutanata.
U Tabeli T13.1. data je klasifikacija osnovnih zagađenja na PK „Koritnik II“ koji se mogu pojaviti kao rezultat nepropisne
dispozicije produkovanog otpadnog materijala i jalovine, tehničke neispravnosti mehanizacije, nepridržavanja preventivnih
mjera pri rukovanju opasnim materijama i drugo. Pomenuta zagađenja, po svom intenzitetu i količini ne predstavljaju značajne
faktore, ali u određenim uslovima mogu uticati na opću i nepovoljnu sliku o površinskom kopu.
Tabela T13.1
Oblici zagađenja
Porijeklo
Mjere smanjenja emisija
Zagađenje tla
Nepropisno odbacivanje produkovanog organskog i
neorganskog otpadnog materijala, prolijevanje
naftnih derivata, erozija zemljišta.
Odlaganje otpada u namjenske kontejnere,
propisno rukovanje naftnim derivatima, uljima i
mazivima, pravilna dispozicija jalovine
Tehnička neispravnost mehanizacije, prekomjerno
isušivanje materijala koji se koristi u procesu proizvodnje ili
erozija tla pri kretanju mehanizacije, buka i štetni
izduvni plinovi iz motora transportnih vozila.
Periodični pregledi i servisiranje mehanizacije,
obaranje prašine prskanjem vodom manipulativnih
površina I transportnih puteva, kao I prekrivanje istih
betonskim slojem, te formiranje zelenih pojaseva
unutar
eksploatacionog polja
Otpadne vode sa manipulativnih površina,
nekontrolisano odbacivanje raznih otpadaka.
Obavezno servisiranje I pranje mehanizacije u
radionicama izvođača radova, a ne na lokaciji PK
Nepropisno odbacivanje organskog i neorganskog
otpadnog materijala (ostaci zauljene ambalaže i krpe,
papir, staklo, gume, plastika i dr.)
Sakupljanje u namjenske
kontejnere zatvorenog tipa I odvoz na predviđena
skladišta do preuzimanja ovlaštenih operatera
Nekontrolosano odlaganje jalovinskog materijala
Propisno odlaganje na mjesta predviđena za
odlaganje jalovine u cilju krajnje rekultivacije
Zagadenje zraka
(prašina i buka)
Zagadenje
površinskih i
podzemnih voda
Otpad
53
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Od emisija u životnu sredinu na PK „Koritnik II“, utvrđeno je da se radi o emisiji prašine, buke i emisijama u tlo. Rezultati
mjerenja buke pokazali su da se radi o emisijama koje se nalaze u granicama maksimalno dozvoljenih vrijednosti prema
važećim propisima za ovu oblast, ukoliko se primjenjuju sve nabrojane preventivne mjere.Rezultati mjerenja koncentracije
prašine prelaze maksimalno dozvoljene prema važećim zakonskim propisima. Tokom mjerenja su uočene koncentracije
depozicije prašine iznad graničnih vrijednosti na mjernim mjestima 2 i 4 propisanih „Pravilnikom o načinu vršenja monitoringa
kvaliteta zraka i definiranju vrsta zagađujućih materija, graničnih vrijednosti i drugih standarda kvaliteta zraka (Sl. Novne FBIH
1/12).“ U narednom periodu treba primijeniti sve preventivne mjere kako bi depozicija prašine bila svedena na što manje
koncentracije.
Na osnovu rezultata analize uzoraka tla na sadržaj zagađujućih materija u ovom slučaju teških metala može se
konstatovati da uzorci tla sa površinskog kopa, od potencijalno toksičnih i štetnih teških metala sadrže povišene koncentracije
nikla na lokaciji 1 i 5. Prema ovom pravilniku u potencijalno toksične elemente ne spada barij.
54
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
14. Prijedlog monitoring plana u skladu sa propisima i rokovi za preduzimanje predviđenih aktivnosti i mjera
U cilju uspostavljanja kontinuiranog praćenja stanja okoliša na lokalitetu površinskog kopa „Koritnik II“, te negativnih
uticaja na okoliš koji se pojavljuju kao posljedica eksploatacije uglja, a u skladu sa važećim propisima iz oblasti zaštite okoliša,
neophodno je vršiti kontinuirani monitoring osnovnih elemenata životne sredine okoliša.
Osnovu za sva mjerenja i ocjenu utjecaja okoliš, te mjere monitoringa obavit će se u skladu sa slijedećim Zakonima i
Pravilnicima :
Zakon o zaštiti okoliša (Službene novine Federacije BIH, broj 33/03, dopuna broj 38/09),
Zakon o zaštiti prirode (Službene novine Federacije BiH broj 33/03),
Zakon o zaštiti zraka (Službene novine Federacije BIH, broj 33/03 i 4/10),
Zakon o zaštiti voda (Službene novine Federacije BiHbroj 70/06),
Zakon o upravljanju otpadom (Službene novine Federacije BiHbroj 33/03 i 72/09),
Pravilnik o monitoringu kvaliteta zraka (Službene novine Federacije BiHbroj 12/05),
Pravilnik o monitoringu emisija zagaćujućih materija u zrak (Službene novine Federacije BiHbroj 12/05),
Pravilnik o emisiji isparljivih organskih jedinjenja (Službene novine Federacije BiH broj 12/05),
Pravilnik o graničnim vrijednostima kvalitete zraka (Službene novine Federacije BiH broj 12/05),
Pravilnik o graničnim vrijednostima emisije zagaćujućih materija u zrak (Službene novine Federacije BiH broj
12/05),
Pravilnik o načinu vršenja monitoringa kvaliteta zraka i definiranju vrsta zagađujućih vrsta, zagađujućih materija,
graničnih vrijednosti i drugih standarda kvaliteta zraka (Službene novine Federacije BiH broj 1/2012),
Uredba o uvjetima ispuštanja otpadnih voda u prirodne recipijente i sustav javnekanalizacije (Službene novine
Federacije BiH broj 4/2012),
Zakon o prikupljanju i prometu sekundarnih sirovina i otpadnih materijala (Službene novine Federacije BiH broj
35/98),
Pravilnik o pogonima za koje je potrebna procjena utjecaja na okoliš i pogonima ipostrojenjima koji mogu biti
izrađeni i pušteni u rad samo ako imaju okolišno dopuštenje (Službene novine Federacije BIH broj 19/04),
Pravilnik o dozvoljenim granicama intenziteta zvuka i šuma (Službeni list SR BiHbroj 46/1989), i
Pravilnik o općim mjerama i normativima zaštite na radu od buke u radnim prostorijama (Službeni list SR BiH broj
29/81).
Monitoring okolinskih uticaja je esencijalni korak u uspostavljanju upravljanja ekološkim rizicima. Plan monitoringa mora
dati odgovor na značajna pitanja, odnosno obezbjediti informacije o ugrožavanju okoliša. Uvođenjem permanentnog
monitoringa, sistema izvještavanja, evidentiranja i analize prikupljenih podataka, identifikacijom okolinskih uticaja i
sprovođenjem mjera na održavanju kvaliteta, doći će se do sistematskog upravljanja okolinskim rizicima.
U Monitoring planu moraju biti definisani:
Predmet monitoringa,
Parametar koji se posmatra,
Mjesto vršenja monitoringa,
Način vršenja monitoringa odabranog faktora,
Vrsta opreme za monitoring,
Vrijeme vršenja monitoringa (stalan ili privremen monitoring), i
Razlog zbog kojeg se vrši monitoring.
55
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Tabela T14.1
Predmet
monitoringa
Parametri koji se
posmatraju
Mjesto vršenja
monitoringa
Vrijeme i način vršenja
monitoringa
Razlog zbog čega se vrši
monitoring određenog
parametra
Rokovi
Kvalitet zraka
Ukupna koncentracija
prašine i štetnih
polutanata, ukupni
nivo buke
U okviru i van
granica
eksploatacionog
polja
Jednom godišnje, po
definisanoj metodologiji
mjerenja
Utvrditi stvarni uticaj
površinske eksploatacije
uglja na okoliš
U toku
kalendarske
godine
Kvalitet tla
Fizičkohemijski parametri
(teški metali,
mineralna ulja)
U okviru
eksploatacionog
polja
U slučaju akcidentnih
situacijaizlijevanja naftnih
derivata ili opasnih
štetnih materija
Utvrđivanje stepena i vrste
eventualne
kontaminiranosti
zemljišta, poduzimanje
adekvatnih zaštitnih mjera
U toku
kalendarske
godine
56
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
15. Mjere planirane za monitoring proizvodnje, nastanka otpada i emisija
Monitoring – sistem praćenja uticaja na okolinu kao nezaobilazni element zaštite okoline ima za cilj utvrditi:
područja prekomjerne zagađenosti;
asimilacione sposobnosti prirode.
Sistemom monitoringa prate se:
15.1
proizvodnja i kvalitet proizvoda od značaja za izračunavanje emisije;
emisije zagađujućih materija i njihova fizička i hemijska transformacija u vodotocima i atmosferi i depozicija iz
zraka na tlo i vode;
kvalitet voda, zraka i tla;
uticaj na ljude, biljke i životinje;
uticaj na prirodu i izgrađenu baštinu.
Monitoring proizvodnje
Na površinskom kopu „Koritnik II“ se eksploatiše podinski ugalj koji se dovozi u krug Rudnika Breza na pogon Prerada
uglja, gdje se vaga svaki kamion i taj ugalj ide na dalju preradu. U hemijskoj laboratoriji se redovno prati kvalitet ovog uglja i to
sljedeći parametri – ukupna vlaga, pepeo, sagorive materije, nesagorive materije i donja toplotna vrijednost odnosno kalorična
moć uglja.
U cilju osiguranja optimalnog izvođenja rudarskih radova,zaštite radnika i životne sredine neophodno je poduzimati
sljedeće mjere i radnje:
Obavezno je u zakonskim rokovima, obaviti redovni periodični pregled sredstava sa aspekta primjena mjera
zaštite na radu odnosno Zakona o zaštiti na radu,
Radove na otkopavanju i eksploataciji uglja na površinskom kopu raditi i usmjeravati na osnovu Dopunskog
rudarskog projekta Eksploatacije preostalih rezervi uglja podinskog ugljenog sloja DTL metodom u blokovima
K4 i K5 na površinskom kopu „Koritnik II“ RMU „Breza“ d.o.o. Breza, vodeći pri tome posebno računa o sigurnosti
zaposlenika, strojeva i opreme,
Svi zaposlenici moraju uz potpis biti zaduženi sa odgovarajućim uputstvima za rad,
Svi novoprimljeni radnici prije stupanja na posao moraju biti zaduženi sa odgovarajućim uputstvima za rad i biti
upoznati sa mjerama zaštite na radu i zaštite od požara,
Sisteme za otprašivanje na i bušilici držati u ispravnom stanju ,
Kod radova na miniranju primjenjivati sve propisane mjere zaštite,
Obavezno vršiti redovne periodične preglede uslova radne sredine kao i primjerene mjere zaštite životne
sredine,
U slučajevima kada je moguć kontakt sa opasnim ili štetnim materijama ili da se prilikom redovnih pregleda
uslova radne sredine konstatuje povećan nivo buke, prašine, vlage ili bioloških i hemijskih štetnosti, treba
odrediti mjere kojima će se određene štetnosti svesti na određenu prihvatljivu mjeru, ako se ne mogu u
potpunosti eliminisati,
Svaki eventualni akcident kao što su nekontrolisana curenja i rasipanja tekućina, eksplozivnih materija i slične
havarije, te požar itd.moraju biti odmah prijavljeni najbližim vatrogasnim jedinicama, centru civilne zaštite,
policijskoj upravi, nadležnom inspektoru i rukovodno nadzornom osoblju Društva.
57
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
15.2
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Monitoring nastanka otpada
Odvoz otpada (opasnog i inertnog komunalnog) vrše ovlaštene organizacije s kojim Izvođač radova ima potpisan
ugovor.
Skupljanje opasnog otpada iz procesa održavanja mašina i postrojenja na lokaciji površinskog kopa: uljni i zračni filteri,
stara ulja i masti, zauljene krpe spadaju prema Pravilniku o kategorijama otpada sa listama (Službene novine Federacije BiH
broj 9/05) u klasu opasnih otpada. Zbrinjavanje ovih otpada treba da vrši ovlašteno preduzeće, sa kojim će privredno društvo
zaključiti poseban ugovor. Ovo preduzeće mora vršiti konačno zbrinjavanje ovih otpada shodno Zakonu o upravljanju otpadima
(Službene novine FBiH broj 33/03).
Otpad koji se produkuje na površinskom kopu,i koji je po sastavu i osobinama sličan komunalnom otpadu treba skupljati
razdvojeno (npr. ostaci jela, otpad plastičnih masa, papir i karton i drugo)
Kao mjera monitoringa nastanka otpada predlaže se da se za sve vrste otpadnih materijala koji se produkuju
površinskom kopu sastavi odgovarajuća evidencija, u kojoj će se voditi:
15.3
Vrsta i količina otpada,
Mjesto produkcije, i
Način zbrinjavanja i slično.
Monitoring emisija
Proces
Vremenski period
Praćenje kvalitete zraka
godišnje
Mjerenje buke
godišnje
Kontinuirano osposobljavanje zaposlenika sa aspekta zaštite
okoliša, te prevencije stvaranja nepotrebnih otpadnih tokova
godišnje
Vođenje evidencije utroška sirovina I pomoćnih materijala
mjesečno
Izrada zbirnog Izvještaja o mjerama vezanim za monitoring
emisija
Tabela T15.3.-1 - Monitoring
godišnje
Odgovorno lice u privrednom društvu
pokreće aktivnosti na angažovanju ovlaštenog
subjekta koji će izvršiti provjeru svih emisija u
zrak, vodu i tlo. Nakon dobivanja Izvještaja, o
rezultatima mjerenja, u slučaju odstupanja od
dozvoljenih graničnih vrijednosti izvještava se
generalni direktor i poduzimaju se mjere za
poboljšanje.
Monitoring u cilju praćenja i smanjenja
nastanka emisija treba provoditi prema planu
datom u narednoj Tabeli T15.3.-1
58
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
16. Plan za sprečavanje nesreća velikih razmjera i rokovi za preduzimanje predviđenih aktivnosti i mjera
Prema Zakonu o zaštiti okoliša (Službene novine Federacije BiH broj 33/03) operator je dužan da izradi Plan
sprječavanja nesreća većih razmjera kojim se postiže visoki nivo zaštite ljudi i okoline putem odgovarajućih sredstava i sistema
upravljanja, organizacije i kadrova, identifikacija i procjene opasnosti, kontrole rada i planiranja interventnih mjera i provođenje
monitoringa.
Za sprječavanje nesreća velikih razmjera na Površinskom kopu „Koritnik“ potrebno je pridržavati se odredaba Zakona o
Zaštiti na radu, a koja se organizuju shodno važećem Zakonu o rudarstvu Federacije Bosne i Hercegovine.
Poslovi zaštite na radu odvijaju se po dva osnova:
1.
2.
Izrada odgovarajućih standarda Zaštite na radu i analiziranje uslova rada,
Provođenje mjera zaštite na radu.
Analizom uslova rada i proizvodnog procesa, specijalisti medicine rada, zajedno sa interdisciplinarnim timom
specijalista, vrše izradu standardne zaštite na radu, za svako radno mjesto pojedinačno.
Već doneseni odgovarajući standardi za svako radno mjesto, moraju se obezbjediti preko organizacione jedinice
zaštite na radu.
Provođenje mjera zaštite na radu sastoji se od:
Prevencije,
Kontrole provođenje zaštitnih mjera,
Službe spasavanja i vatrogasne službe.
Preventivna zaštite će zavisiti od provođenja mjera, normativa i standarda zaštite na radu, te primjene savremenih
metodologija, uređenja, kolektivnih i ličnih zaštitnih sredstava.
Preventivna zaštita ima trajan karakter, a počinje od projektovanja, programiranja i planiranje, pa sve do nadzora
organizacione jedinice zaštite na radu.
Kroz neposredni nadzor vrši se kontrola provođenja zaštitnih mjera, kontrola izvođenja rudarskih radova prema
odobrenoj projektnoj dokumentaciji, kao i kontrola primjene datih propisa i uputstava.
Zaštita pri eksploataciji rudarskim mašinama
Služba za spasavanje
Službu spasavanja čine zaposlenici Društva koji su za te poslove posebno obučeni uz posjedovanje odgovarajuće
opreme. Zaposlenici koji rukovode zaštitom na radu moraju ispunjavati posebne uslove predviđene Zakonom o rudarstvu
Federacije Bosne i Hercegovine.
Radi zaštite života i zdravlja radnika, moraju se provesti i druge propisane mjere zaštite na radu, za što su odgovorni
poslovodni organi, upravni organi, direktor, inžinjeri i rukovodioci površinskog kopa, te svaki pojedinac zaposlen na PK
„Koritnik“.
Poslovodni organi su odgovorni za obezbjeđenje tehničkih i ličnih zaštitnih sredstava.
Informacije o nesreći
Svaka akcidentna situacija će biti oglašena standardnom zvučnom sirenom koja se koristi u redovnoj proceduri
dežurnog Rudnika i civilne zaštite, sa signalnim znakovima koje označavaju opću opasnost, ako se sa strane Dežurnog
59
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Rudnika, CZ i MUP-a ne utvrde drugi znaci.
Sredstvima javnog informisanja, odnosno javnih medija gravitirajućih općina stanovništvo u gravitirajućim urbanim
sredinama biće upozoreno na postojanje potencijalne opasnosti i upoznato sa značenjem zvučnih signala, kojim se oglašavaju
pojave incidenata.
Informacije o aktivnostima ugroženog stanovništva
Unutrašnjim i spoljnim planovima intervencija decidno će se definisati sve planirane aktivnosti kako lica koja se nalaze
u krugu PK „Koriznik“, kao i lica koja se nalaze u gravitirajućoj životnoj sredini. Ove aktivno će biti detaljno razrađene u
unutrašnjem i spoljnom planu intervencija, a posebno u planu odbrane i spašavanja u slučaju akcidentne situacije.
Dokaz o izvršenju planiranih aktivnosti u krugu pogona
Sve aktivnosti koje budu vođene prema planovima unutrašnje i spoljne aktivnosti, planu odbrane i spašavanja u
slučaju akcidentnih situacija, te izdatim uputstvima, naredbama itd., nakon okončanja akcija će biti detaljno analizirane prvo
kroz rasprave u Rudniku, a potom i kroz javne rasprave organizovane zajedno sa centrom CZ i MUP-a na koje će biti pozvani
svi poznati i priznati stručnjaci iz ovih naučnih oblasti.
Rasprave se bilježe elektronskim putem i pisanim dokumentima, a sa njima su upoznaju svi radnici preduzeća, kao i
stanovnici gravitirajućih urbanih sredina.
Dokaz o validnosti spoljnog plana intervencije
Planom unutrašnjih intervencija, planom odbrane i spašavanja, kao i odobrenom projektnom dokumentacijom PK
„Koritnik“, računato i sa svim donesenim uputstvima, kao i drugim aktivnostima koje su usmjerena na profilaktiku akcidentnih
situacija, stvoreni su uslovi da ne dođe do pojave akcidentih situacija ili da se bilo kakva akcidentna situacija eliminiše u
njenom samom početku.
Sva navedena dokumentacija i aktivnosti su usmjerene na zaštitu unutrašnjosti kruga PK „Koritnik“ i ni u kojem slučaju
se ne može, niti smije, dozvoliti da se opasno djelovanje bilo koje akcidentne situacije većih razmjera proširi izvan industrijskog
kruga PK „Koritnik“. Međutim, bez obzira na navedene činjenica u planu odbrane i spašavanja, intervencija i drugih
dokumenata, se detaljno definišu sve aktivnosti koje će biti usmjerene institucijama koje se nalaze izvan ovog kruga.
Obavijest o izvorima dodatnih informacija
Dodatne informacije o potencijalnim opasnostima od mogućih pojava akcidentne situacije, mogu se dobiti u spoljnom
planu intervencija, a posebno na naučnim skupovima, koje bi trebalo organizovati preduzeće u zajednici sa naučnim i stručnim
radnicima univerziteta i instituta BiH i šire.
Ime i pozicija osobe zadužene za provedbu planirane procedure
Ispred pogona će sve planirane intervencije, bilo da se radi o izvođenju vježbi ili akcijama u slučaju stvarnog događaja
- akcidenta, vodit će Izvršni direktor za tehničke poslove, Upravnik kopa, a u njihovoj odsutnosti Direktor Društva.
Ime i pozicija osobe zadužene za kontakte sa nadležnim organom CZ-a
Obzirom na fizičko - hemijske osobine eksplozivnih materija, nafte, kao i na njihove količine, te svojstva tehnološkog
procesa, a s tim u vezi i na značajan broj radnih mjesta - uposlenika sa posebnim uslovima rada, preduzeće je shodno
odredbama člana 37. Zakona o zaštiti na radu (Službeni list SR BiH broj 22/90) dužno organizovati poslove zaštite na radu i
zaštite od požara kojim će rukovoditi lice tehničke struke sa završenim odgovarajućim tehničkim fakultetom.
Ovo lice će, prema planu odbrane i spašavanja u slučaju akcidentne situacije, biti jedan od članova užeg stručnog
60
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
tijela, zaduženo za, pored ostalog, povezivanje sa poslovima civilne zaštite i koordinaciju na izradi spoljneg plana intervencija u
slučaju incidentnih situacija.
Opis potrebnih aktivnosti u cilju držanja akcidenta pod kontrolom
Sve aktivnosti koje će se poduzimati u cilju sprječavanja i/ili ograničavanja intenziteta opasnog djelovanja bilo kakvog
akcidenta moraju biti potpuno osmišljene bez stvaranja pretpostavki da se djeluje po inerciji ili nejasnom shvaćanju situacije.
Kompletna sigurnosna oprema, uređaji, aparati, njihove instalacije i dijelovi instalacije, kao i sva oruđa za rad uređaji i
oprema, njihove instalacije i dijelovi instalacije, koje čine tehnološke cjeline, moraju biti uvijek pod stalnom kontrolom u cilju
eliminisanja svake pogreške ili aktivnosti koja bi umanjila djelotvornost akcije na eliminaciji akcidentne pojave.
Uputstvo za poduzimanje aktivnosti za edukaciju zaposlenika u pogonu
Svi zaposlenici uključujući i lica koja po ugovoru o izvođenju radova, ugovoru o radu ili nekom drugom osnovu borave
u opasnom krugu PK „Koritnik“ moraju biti potpuno i detaljno upoznati sa svim planiranim aktivnostima na suzbijanju,
smanjenju efikasnosti i eliminaciji bilo kakvog akcidentnog događaja.
Stanovništvo u bližem okruženju će također biti detaljno upoznato sa postojanjem potencijalne opasnosti od
akcidentnih događaja i osnovama intervencija, a sve u obimu i na način koji će biti definisani spoljnim planovima intervencije.
Uputstvo za izvještavanje organa CZ i MUP-a aktiviranje spoljnjeg plana intervencije
Izvještavanje organa CZ i MUP-a koji je nadležan za poslove CZ i MUP-a na aktiviranju spoljnog plana intervencija
mora biti sadržano u planovima unutrašnjih i spoljnih intervencija kao i u planu odbrane i spašavanja u slučaju akcidentne
situacije.
Osnove dojave čini objavljivanje pomoću zvučne sirene, te prijava akcidenta putem uobičajenih sredstava javnog
komuniciranja (telefon, mobitel, radio stanica i dr.)
Uputstvo za obuku osoblja za vođenje aktivnosti na mjestima koordinacije sa spoljašnim faktorima
Sve edukacije zaposlenika vršit će se po detaljno razrađenim i usvojenim programima, kroz seminare koji će
sadržavati teoretski i praktični dio, a koje će izvoditi visoko stručni i naučni kadrovi. Teorijska edukacija će se vršiti savremenim
metodama i sredstvima.
Praktična edukacija će se vršiti, prije svega obukom svih zaposlenika za pravilno postupanje u slučaju akcidentnih
situacija, kroz praktičnu upotrebu sredstava i opreme za eliminaciju ili umanjenje djelovanja akcidentnog događaja, kao i kroz
probno izvođenje vježbi aktivnosti u uslovima simulacije nekog potencijalno opasnog akcidentnog događaja, kako je već
opisano. Koordinacija sa spoljnim hitnim službama će se vršiti navedenim sredstvima dojave i komunikacija usporedo i u
kontinuitetu izvođenja planiranih aktivnosti na eliminacijama akcidenta.
Uputstvo za pružanje pomoći pri evakuaciji iz kruga pogona
U planovima unutrašnjih i spoljnih intervencija, planu odbrane i spašavanja u slučaju akcidentne situacije, kao i planu
zaštite od požara i eksplozija, pored ostalog bit će detaljno razrađene aktivnosti na povlačenju, evakuaciji i spašavanju ljudi i
drugih živih bića iz ugroženog ili potencijalno ugroženog prostora.
U cilju obezbjeđenja potpune efikasnosti evakuacije unutar PK „Koritnik“, kao i pojedinih objekata moraju se jasno
definisati vatrogasni putovi, smjerovi normalne evakuacije, smjerovi spašavanja kao i mjesta na kojima će se okupljati sva
evakuirana lica, koja se bez posebnog odobrenja rukovodioca akcije spašavanja ne smiju udaljavati, odnosno odlaziti sa
mjesta događaja.
Industrijski krug PK „Koritnik“, svi objekti, tehnološka oprema i sigurnosni uređaji i naprave moraju jasno označiti po
61
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
pripadnosti i namjeni, na način kako je to utvrđeno odredbama propisa, normativa i standarda.
Da bi se izbjegle akcidentna situacije treba sprovesti opće mjere zaštite:
Preventivne mjere za zaštitu od požara podrazumjevaju pridržavanjem mjera u Planu zaštite od požara Društva,
obezbjeđivanju potrebnih sredstava za početno gašenje odnosno lokakalizaciju požara, te obučavanje radnika za
stručno i bezbjedno rukovanje uređajima za gašenje požara.
Svi radnici koji vrše manipulacije sa zapaljivim tekućinama i eksplozivnim materijama moraju biti stručno
osposobljeni za te poslove i imati položen stručni ispit.
Sva oprema i sredstva za gašenje požara moraju biti stalno pod kontrolom radnika i kontrolisana od stane
ovlaštenih sesrvisa u periodima propisanih zakonom od zaštite od požara.
Svaki eventualni akcident kao što su nekontrolisanja, curenja i rasipanja tekućina, eksplozivnih materija i slične
havarije, te požar itd. moraju biti odmah prijavljeni dežurnom Rudnika, najbližim vatrogasnim jedinicama, centru
civilne zaštite, policijskoj upravi, nadležnom inspektoru i rukovodno-nadzornom osoblju Društva. Potpuna i
detaljna profilaktika požara treba biti propisana Planom zaštite od požara Društva. U okviru Plana zaštite od
požara pored ostalog obrađuje se i plan za sprečavanje nastajalih požara i drugih nesreća velikih razmjera ako se
na bazi iskustava u eksploatraciji tehnoloških procesa dođe do zaključaka da postaje bilo kakve potencijalne
opasnosti od tih i takvih nesreće što u našim istraživanjima nismo mogli utvrditi, a što smo istakli u ovom Planu.
Obavezno vršiti redovne periodične preglede uslova radne sredine kao i primjerene mjere za zaštitu životne
sredine. U slučajevima kada je moguć kontakt sa opasnim ili štetnim materijama ili da se u prilikom redovnih
pregleda uslova radne sredine konstatuje povećan nivo buke, prašine, vlage ili bioloških i hemijskih štetnosti,
treba odrediti mjere kojima će se određene štetnosti svesti na određenu prihvatljivu mjeru, ako se ne mogu u
potpunosti eliminisati, a radnicima obezbjediti adekvatna sredstva za zaštitu disajnih organa, ruku, lica, kože
(zaštitne rukavice, zaštitna obuća i slično).
Obavezni su, u zakonskim rokovima, redovni periodični pregledi sredstava, sa aspekta primjene mjera zaštite na
radu, odnosno Zakona o zaštiti na radu.
Radove na proizvodnji uglja površinskim kopovima raditi i usmjeravati na osnovu rudarskog projekta vodeći pri
tome posebno računa o sigurnosti zaposlenika, strojeva i oprema.
Svi zaposlenici moraju uz potpis biti zaduženi sa odgovarajućim upustvima za radno mjesto na kome rade.
Svi novoprimljeni radnici prije stupanja na posao moraju biti zaduženi sa odgovarajućim upustvima za rad kao i
upoznati sa mjerama zaštite na radu i zaštite od požara.
Sistem za obaranje prašine na postrojenjima držati u ispravnom stanju i upotrebljavati prema potrebi, a na
mjestima gdje se stvara povećana zaprašenost upotrebljavati zaštitne maske.
Obavezno obezbjediti da se u krugu radilišta nalazi najmanje jedno uredno popunjeno sanduče prve pomoći u
slučaju povrede zaposlemika.
Odgovorna osoba, u skladu sa Pravilnikom o sadržaju informacija o sigurnosnim mjerama i sadržaju unutrašnjih i
spoljnih planova intervencije u djelatnosti Društva, je Direktor Društva. Sve planirane intervencije, bilo da se radi o izvođenju
vježbi ili akcijama u slučaju stvarnog događaja - akcidenta, ispred Društva će voditi Izvršni direktor za tehničke poslove, a u
njegovoj odsutnosti Direktor preduzeća ili lice koje ispunjava uslove za efikasno vođenje aktivnosti, koje odredi i imenuje
Direktor Društva.
62
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
17. Način izvještavanja o rezultatima izvršenja mjera
Izvještavanje o provedenim aktivnostima će se vršiti po zahtjevu nadležnih organa uprave, a u skladu sa zakonskim
zahtjevima i procedurama integriranih sistema upravljanja.
Izvještavanje o provedenim aktivnostim se vrši na dva načina:
Eksterno izvještavanje i
Interno izvještavanje
Eksterno izvještavanje o provedenim mjerama će se obavljati putem izvještaja prema nadležnim organima uprave na
način propisan zakonskim zahtjevima, aktima nadležnih državnih organa i internim aktima, zatim putem internet stranice
www.rmubreza.ba, kao i putem elektronskih i štampanih medija.
Interno izvještavanje se vrši pomoću interneta, biltena Društva, izvještaja i oglasnih ploča.
Informisanje posredstvom lokalnih elektronskih i štampanih medija.
Objavljivanjem tekstova o realizaciji ekoloških projekata u stručnim časopisima (časopis "Eko").
Godišnjim i kvartalnim izvještavanjem o poslovanju koji se podnose Upravnom odboru rudnika Breza i skupštini
Društva.
Dvi izvještaji se periodično šalju Federalnom ministarstvu za energetiku i rudarstvo.
Općini se godišnje šalje Plan i program mjera zaštite životne okoline u ZD RMU "Breza" d.o.o. – Breza za narednu
godinu i informacije o realizaciji programa za zaštitu životne okoline za prethodnu godinu.
Izvještaji o rezultatima mjerenja emisija dostavljat će se nadležnom ministarstvu koje je izdalo okolišnu dozvolu –
Federalnom ministarstvu okoliša i turizma, i to jednom godišnje, odnosno u roku od mjesec dana po izvršenju mjerenja.
Naziv izvješća
Rok dostave
Izvještaj o mjerenjima emisija u zrak i vodu
Mjesec dana nakon mjerenja
Izvještaj o mjerenju nivoa buke
Mjesec dana nakon mjerenja
Izvještaj o količinama nastalog otpada
31. januara naredne godine
Zbirni izvještaj o svim monitorinzima proizvodnje,nastanka emisija i otpada
31. januara naredne godine
Tabela T17.-1
63
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
18. Finansijska procjena za izvršenje plana na godišnjem nivou
U skladu sa predloženim mjerama za provođenje monitoringa, ovim Planom aktivnosti utvrđuje se i finansijski plan za
realizaciju plana na godišnjem nivou, i to kako slijedi u tabelama ispod.
Predmet
Namjena
Lokacija/mjesto
Rok za izvođenje
Mjerenje koncentracije
prašine
Smanjenje uticaja
prašine na širu okolinu
Područje
eksploatacionog polja
1 x godišnje
Mjerenje
buke
Smanjenje uticaja buke
na širu okolinu
Na granicama
eksploatacionog polja
1 x godišnje
Obaranje prašine
polijevanjem puteva
Smanjenje uticaja
prašine na širu okolinu
Svi transportni putevi
Tokom ljetnih mjeseci
Izgradnja vodonepropusne
septičke jame
Zaštita zemljišta i voda,
prihvat otpadnih voda
Na najpovoljnijoj
lokaciji u krugu PK
2013. godina
Uređenje slobodnih
površina- rekultivacija
završnih ravni
Smanjenje uticaja buke
i prašine na širu okolinu
Područje
eksploatacionog polja
2013. godina
UKUPNO
Iznos u KM
2.000,00
1.000,00
6.000,00
3.000,00
10.000,00
22.000,00
64
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
19. Plan za prestanak rada ukoliko pogon, odnosno postrojenje prestaje sa radom
Ova tačka neće se obrađivati Planom aktivnosti, obzirom da Površinski pogon „Koritnik II“ ne prestaje sa radom.
65
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
20. Popis priloga za Plan aktivnosti
20.1 Popis izvoda iz prostorno-planske dokumentacije
1.
2.
3.
4.
5.
Izvod iz prostornog plana općine Breza
Izvod iz posjedovnog lista 145-04, broj 03-1-1-30-2-281/12
Izvod iz posjedovnog lista 212-02
Izvod iz posjedovnog lista 340-05
Situaciona karta PK „Koritnik II“
20.2 Popis rješenja
1.
Rješenje o izmjenama podataka upisa u sudski registar Općinskog suda u Zenici broj: 043-0-Reg-12001015 od 22.10.2012 godine,
2. Obavještenje Federalnog zavoda za statistiku – Sarajevo, Službe za statistiku za područje Zeničkodobojskog kantona broj: 04-32-5-1/11 od 07.07.2011. godine o razvrstavanju pravnog lica JP
Elektroprivreda BiH d.d. Sarajevo, ZD RMU „Breza“ d.o.o. Breza prema klasifikaciji djelatnosti,
3. Rješenje Federalnog ministarstva energije, rudarstva i industrije – Mostar Up/I broj: 09-18-524/99 od
19.04.2000. godine, kojim se RMU „Breza“ u Brezi odobrava obavljanje registriranih djelatnosti u oblasti
rudarstva, geologije, energetike i industrije,
4. Rješenje o vodnoj dozvoli, broj UP-I/25-3-40-100-5/11
5. Rješenje Federalnog ministarstva energije, rudarstava i industrije – Mostar Up/l broj: 06-18-290/12 od
06.08.2012.godine.
6. Rješenje Federalnog ministarstva energije, rudarstva i industrije – Mostar Up/I broj: 06-18-226/11 od
19.01.2012. godine, kojim se potvrđuju geološke rezerve i kvalitet prvog podinskog ugljenog sloja na
području „Koritnika“ (sa stanjem na dan 31.12.2010. godine),
7. Rješenje Federalnog ministarstva energije, rudarstva i industrije – Mostar Up/I broj: 06-18-286/07 od
26.02.2008. godine, kojim se potvrđuju geološke rezerve i kvalitet prvog podinskog ugljenog sloja na
području „Koritnika“ (sa stanjem na dan 30.06.2007. godine),
8. Rješenje Republičkog komiteta za energetiku i industriju – Sarajevo Up/I broj: 06-310-482/84 od
18.07.1984 godine, kojim se RO Rudniku mrkog uglja „Breza“ iz Breze odobrava eksploatacija
industrijske mineralne sirovine – mrkog uglja u granicama površinskog eksploatacionog polja „Kamenice“
kod Breze,
9. Akt NR BiH, Sekretarijata za industriju i građevinarstvo, Rudarsko metalurškog inspektorata – Sarajevo
broj: 17-3334-1/58 od 27.10.1958.godine, kojim se Rudniku mrkog uglja „Breza“ izdaje eksploataciono
pravo na ugalj na području opština Breza, Visoko i Ilijaš,
10. Rješenje NR BiH, Sekretarijata za industriju i građevinarstvo, Izvršnog vijeća NR BiH – Sarajevo broj: 162296-1/62 od 08.12.1962.godine, kojim se odobrava eksploatacija mrkog uglja na eksploatacionom polju
„Breza“ koji se nalazi na području opština Breza, Visoko i Ilijaš, srez Sarajevo,
11. Rješenje SR BiH, Republičkog komiteta za energetiku i industriju – Sarajevo Up/I broj: 06-310-234/86 od
02.06.1986 godine, kojim se potvrđuju geološke rezerve i kvalitet mrkog uglja u ležištu Breza (obodni
dio) sa stanjem 31.12.1984 godine,
20.3 Popis projektno-tehničke dokumentacije
1.
2.
3.
4.
Projekat detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na području „Koritnika“ ležišta
mrkog uglja „Breza“ u Brezi („Rudex“ d.o.o. Sarajevo, decembar 2012), odobren Rješenjem Izvršnog
direktora za tehničke poslove broj: 01 OPK-1083/13,
Elaborat seizmičkih uticaja miniranja na površinskom kopu „Koritnik“ RMU „Breza“ d.o.o. Breza („Rudex“
d.o.o. Sarajevo, decembar 2012),
Projekat dodatnih detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na području „Koritnika“
ležišta mrkog uglja „Breza“ u Brezi („Geoprojekt“ d.o.o. Tuzla, februar 2009. godine)
DRP eksploatacije preostalih rezervi uglja podinskog ugljenog sloja DTL metodom u blokovima K4 i K5
na P.K. „Koritnik“ RMU „Breza“ d.o.o. Breza („Rudex“ d.o.o. Sarajevo, februar 2012. godine) odobren
Rješenjem FMERI Up/I broj: 06-18-290/12 od 06.08.2012. godine,
66
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
GRP površinske eksploatacije glavnog i podinskog ugljenog sloja istočnog istražnog područja „Koritnik“
(Rudarsko-geološki institut i fakultet Tuzla, februar 1982.godine),
Elaborat rentabilnosti i ekonomičnost eksploatacije podinskog ugljenog sloja
površinskom
eksploatacijom na P.K. „Koritnik II“ –nastavak eksploatacije podinskog ugljenog sloja na P.K. „Koritnik“ u
bloku K3 do granice ugljenog sloja prema sjeveru (Rudarsko-geološki institut Tuzla, mart 2010.godine),
Projekat detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na području „Koritnika“ ležišta
mrkog uglja „Breza“ u Brezi – Nužna odstupanja (ZD RMU „Breza“ d.o.o. Breza, maj 2010),
Projekat detaljnih geoloških istraživanja podinskog ugljenog sloja na području „Koritnika“ ležišta mrkog
uglja „Breza“ u Brezi („Geoprojekt“ d.o.o. Tuzla, januar 2009),
DRP rekultivacije odlagališta RMU „Breza“ u Brezi – Projektna rješenja i tehnički projekat rekultivacije
odlagališta „Koritnik“ I dio (RI Tuzla, oktobar 1986.godine),
DRP rekultivacije deformisanih rudarskih terena na području RMU „Breza“ u Brezi – Rekultivacija P.K.
„Koritnik“ (RGGF Tuzla, februar 2002.godine),
Aneks Elaborata o kategorizaciji i proračunu rezervi uglja na području P.K. „Koritnik“ sa stanjem
01.03.1982.godine (Geoinžinjering Sarajevo. 1982.godine),
Elaborat o rekultivaciji rudarskih terena na P.K. „Koritnik“ RMU „Breza“ u Brezi (RGGF Tuzla, februar
2001.godine),
Program rekultivacije površinskog kopa (2001.godine),
Stručna ekspertiza o uzrocima oštećenja stambenih objekata izgrađenih u selu Vlahinje – Breza
(1991.godine),
Ekspertiza u vezi izvještaja od 03.03.1991 godine o uzrocima oštećenja stambenih objekata u selu
„Koritnik“ (1991.godine),
Aneks na PRP radova na istraživanju mineralnih sirovina – doistraživanje područja Popovići i Koritnik za
potrebe površinske eksploatacije (1989.godine)
DRP odlaganja otpadnog materijala (smeća) na unutrašnje odlagalište P.K.“Koritnik“ RMU „Breza“
(1992.godine),
DRP površinske eksploatacije glavnog i podinskog ugljenog sloja „Koritnik II“ (1983.godine),
DRP površinske eksploatacije glavnog i podinskog ugljenog sloja istočnog istražnog područja „Koritnik“
(1982.godine),
DRP eksploatacije glavnog i prvog podinskog ugljenog sloja na „Koritnik IV“ - Breza (1988.godine),
Izvještaj o inženjersko-geološkim i geomehaničkim istraživanjima na lokaciji površinskog kopa Koritnik –
Breza („Geoinženjering“ Sarajevo, 1982.godine),
DRP eksploatacije podinskog ugljenog sloja na lokalitetu „Koritnik II“ /elektro dio/(1991.godine),
DRP površinske eksploatacije podinskog ugljenog sloja istražnog područja „Koritnik III“ /elektro dio/
(1985.godine),
DRP površinske eksploatacije podinskog ugljenog sloja istražnog područja Koritnik III /elektro dio/(1985.
odina)
Mogućnost eksploatacije uglja na P.K. „Koritnik“ sa ekonomskom analizom (juli 2001. godine)
20.4 Popis tehničkih uputstava po kojima se izvode radovi
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Tehničko uputstvo za rad, rukovanje i održavanje bušaće garniture GKR-150, broj: 01 OPK-9717/12 od
09.10.2012 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove,
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-6887/12 od
25.07.2012 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za rad, rukovanje i održavanje bušaće garniture GKR-150, broj: 01 OPK-3734/12 od
25.04.2012 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove,
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-2263/12 od
12.03.2012 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-410/12 od
10.01.2012 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-12275/11 od
12.12.2011 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za rad sa bušaćom garniturom GRR-300 L, broj: 01 OPK-10903/11 od 02.11.2011
godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke poslove,
67
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-10904/11 od
02.11.2011 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ (Nužna odtupanja) od maja 2010.godine),
Tehničko uputstvo za rad, rukovanje i održavanje bušaće garniture GKR-150, broj: 01 OPK-9446/11 od
23.09.2011 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove,
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-6059/11 od
16.06.2011 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ (Nužna odtupanja) od maja 2010.godine),
Tehničko uputstvo za rad sa bušaćom garniturom GRR-300 L, broj: 01 OPK-4449/11 od 18.04.2011
godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke poslove,
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-4450/11 od
18.04.2011 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ (Nužna odstupanja) od maja 2010.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-6547/10 od
27.05.2010 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ (Nužna odstupanja) od maja 2010.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-2862/10 od
19.03.2010 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-3267/10 od
31.03.2010 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-1823/10 od
18.02.2010 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-1734/10 od
16.02.2010 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-12494/09 od
28.12.2009 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-11217/09 od
16.11.2009 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-8809/09 od
08.09.2009 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine),
Tehničko uputstvo za izvođenje istražnog bušenja na području „Koritnika“, broj: 01 OPK-6483/09 od
22.06.2009 godine, odobreno uz saglasnost Službe zaštite na radu i Izvršnog direktora za tehničke
poslove (na osnovu Projekta detaljnih geoloških istraživanja prvog podinskog ugljenog sloja na P.K.
„Koritnik“ od februara 2009.godine).
Uputstvo za rad na etažama P.K. „Koritnik II“ (JP elektroprivreda BiH d.d. Sarajevo, ZD RMU „Breza“
d.o.o. Breza, avgust 2012.godine),
Uputstvo o odlaganju jalovinskih masa na odlagalištima P.K. „Koritnik II“ (JP elektroprivreda BiH d.d.
Sarajevo, ZD RMU „Breza“ d.o.o. Breza, avgust 2012.godine),
Uputstvo o kretnju zaposlenika i ostalih lica koja posjećuju površinski kop „Koritnik II“ Breza (JP
elektroprivreda BiH d.d. Sarajevo, ZD RMU „Breza“ d.o.o. Breza, avgust 2012.godine),
Uputstvo o zaštiti radnika na površinskom kopu „Koritnik II“ i ostalih lica koja posjećuju površinski kop
kod gravitacionog transport (obaranja) minirane mase niz kosinu (JP elektroprivreda BiH d.d. Sarajevo,
ZD RMU „Breza“ d.o.o. Breza, avgust 2012.godine),
Uputstvo za rukovanje i praktičnu upotrebu ručnih vatrogasnih aparata za gašenje početnih požara i to:
grupa „B, C, D“ (JP elektroprivreda BiH d.d. Sarajevo, ZD RMU „Breza“ d.o.o. Breza, avgust
2012.godine).
68
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
20.5 Popis upotrebnih dozvola
1.
2.
3.
Upotrebna dozvola broj: RMUB-RZ 02/11 za upotrebu bušače garniture GRR-150 – Izvod iz knjige
pregleda – Zapisnik o stručnom nalazu pregleda i ispitivanja oruđa za rad i uređaja u RMU „Breza“ u
Brezi (Sektor za razvoj, investicije i projektovanje, mart 2011.godine),
Upotrebna dozvola broj: RMUB-RZ 03/11 za upotrebu bušače garniture GRR-300 U-057 – Izvod iz
knjige pregleda – Zapisnik o stručnom nalazu pregleda i ispitivanja oruđa za rad i uređaja u RMU „Breza“
u Brezi (Sektor za razvoj, investicije i projektovanje, mart 2011.godine),
Zapisnik o stručnom nalazu pregleda i ispitivanja oruđa za rad i uređaja u RMU „Breza“ u Brezi (RMU
„Breza“ , oktobar 2004.godine).
20.6 Popis postojećih elaborata i pravilnika
1.
2.
3.
4.
Ugovor o izvođenju radova na lokalitetu Površinskog kopa Koritnik II broj 01-872/11 od 23.12.2011.
godine,
Ugovor o odvozu otpada broj 407/04/10 od 21.04.2010. godine
Ugovor o prodaji otpadnog materijala broj 01-OPK-2565/12 od 21.03.2012. godina
Ugovor o skupljanju, skladištenju i zbrinjavanju opasnog otpada broj 291-01/12
20.7 Popis postojećih elaborata i pravilnika
1.
2.
3.
4.
5.
Pravilnik zaštite od požara ZD RMU „Breza“, april 2007. godina
Pravilnik zaštite na radu ZD RMU „Breza“, 2000. godina
Izvještaj o ispitivanju, laboratorij RGGF Tuzla, februar 2013.godina
Izvještaj o ispitivanju kvalitete zraka na lokaciji PK Koritnik II RMU „Breza“ - izvršilac „T H E I S S“
d.o.o Sarajevo
Izvještaj o ispitivanju nivoa buke na lokaciji PK Koritnik II RMU „Breza“ - izvršilac „INSPEKT“ RGH
d.o.o Sarajevo
Napomene:
Sva navedena dokumentacija koja je navedena u popisima iznad a koja zbog obimnosti nije priložena uz ovaj
Plan aktivnosti, nalazi se u Društvu i u istu se može izvršiti uvid.
69
JP Elektroprivreda BiH d.d. – Sarajevo,
Zavisno društvo Rudnik mrkog uglja „Breza“ d.o.o. - Breza
Plan aktivnosti – Površinski kop Koritnik II
Stručni tim
Dejan Kovačević, dipl.ing.rud.
Project manager
Nehrudin Džambić, dipl.ing.el.
Član tima
Vesna Jevrić, dipl.ing.zašt. na radu i životne okoline
Član tima
Mirza Džambić, ba. prava
Član tima
Begajet Beširević, dipl.ing.rud.
Član tima
Mirsada Čorbo, geometar
Član tima
Hajrudin Ahmedspahić, geometar
Član tima
Amina Cigura, mr. regionalnog i prostornog planiranja
Član tima
70
Download

Plan aktivnosti - Federalno ministarstvo okoliša i turizma