Profil grada Leskovca
Decembar, 2014
2
Sadržaj
1
Uvod ................................................................................................................................. 6
2. Osnovne karakteristike ....................................................................................................... 7
2.1 Geografski položaj (lokacija) .................................................................................................. 7
2.2 Opšti podaci ......................................................................................................................... 8
2.3 Klima ................................................................................................................................. 16
2.4 Lokalna samouprava ........................................................................................................... 17
2.5 Istorija, tradicija i kulturno nasleđe ...................................................................................... 20
3. Prirodni resursi .............................................................................................................. 22
3.1 Reke .................................................................................................................................. 22
3.2 Biljni i životinjski svet .......................................................................................................... 23
3.2.1. Grdelička klisura ............................................................................................................. 23
3.2.2 Obronci Babičke gore ..................................................................................................... 23
3.2.3 Kanjon reke Vučjanke ..................................................................................................... 23
3.2.4 Kukavica ......................................................................................................................... 23
4. Ljudski resursi................................................................................................................ 24
4.1. Stanovništvo (broj stanovnika i stopa rasta) ......................................................................... 24
4.1 Stanovništvo prema tipu naselja .......................................................................................... 25
4.2 Vitalni događaji................................................................................................................... 25
4.3 Stanovništvo prema bračnom stanju .................................................................................... 26
4.4 Starosna struktura stanovništva ........................................................................................... 27
4.5 Polna struktura stanovništva................................................................................................ 29
4.6 Etnička struktura stanovništva ............................................................................................. 29
4.7 Struktura stanovništva prema veroispovesti .......................................................................... 30
4.8 Struktura stanovništva prema maternjem jeziku ................................................................... 30
4.9 Stanovništvo prema aktivnosti ............................................................................................. 31
4.9.1 Struktura stanovništva prema ekonomskoj aktivnnosti .................................................... 31
4.10 Obrazovna struktura stanovništva ........................................................................................ 32
4.11 Invaliditet ........................................................................................................................... 34
4.12 Domaćinstva i porodice ....................................................................................................... 36
4.12.1 Domaćinstva ................................................................................................................ 36
4.13 Migracije stanovništva ......................................................................................................... 38
4.13.1 Doseljenici ................................................................................................................... 38
4.13.2 Dnevne migracije ......................................................................................................... 38
5
Stambeni resursi ............................................................................................................ 39
5.1 Stambena statistika ............................................................................................................ 39
5.2 Stambena izgradnja ............................................................................................................ 40
6
Privreda.......................................................................................................................... 41
6.1 Privredna struktura po delatnostima..................................................................................... 41
6.1.1 Preduzeća ....................................................................................................................... 41
6.1.1.1 Broj radnika u preduzećima ...................................................................................... 43
6.1.2 Preduzeća u prerađivačkoj industriji ................................................................................. 45
6.1.2.1 Broj radnika u prerađivačkoj industriji ....................................................................... 47
6.1.3 Preduzetnici .................................................................................................................... 50
6.2 Industrija ........................................................................................................................... 53
6.2.1 Prehrambena industrija ................................................................................................... 53
6.2.2 Tekstilna industrija .......................................................................................................... 54
6.2.3 Drvna industrija .............................................................................................................. 55
6.2.4 Metalna i elektro industrija .............................................................................................. 55
6.2.5 Hemijska i farmaceutska industrija ................................................................................... 56
6.3 Poljoprivreda ...................................................................................................................... 56
6.3.1 Poljoprivredna površina ................................................................................................... 58
6.3.2 Zemljište ........................................................................................................................ 58
6.3.3 Stočni fond i pčele ........................................................................................................... 61
6.3.4 Poljoprivredni objekti ....................................................................................................... 62
6.3.5 Navodnjavanje ................................................................................................................ 63
6.3.6 Poljoprivredna mehanizacija i oprema ............................................................................... 66
6.3.7 Radna snaga i aktivnosti na gazdinstvu............................................................................. 67
3
6.4 Šumarstvo .......................................................................................................................... 69
6.5 Makroekonomski pokazatelji ................................................................................................ 70
6.5.1 Učešće regiona u stvaranju Bruto domaćeg proizvoda Republike Srbije i indeksi nivoa ......... 70
6.5.2 Finansijske performance privrede ..................................................................................... 71
6.6 Javne finansije.................................................................................................................... 71
6.6.1 Prihodi opštinskog budžeta .............................................................................................. 71
6.6.2 Rashodi gradskog budžeta .............................................................................................. 72
6.7 Ustanove ............................................................................................................................ 72
6.7.1 Javno komunalna preduzeća ............................................................................................ 72
6.7.2. Javna preduzeća ............................................................................................................ 72
6.7.3 Javne agencije ................................................................................................................ 73
6.7.4 Finasijske institucije ........................................................................................................ 73
6.7.5 Osiguravajuća društva ..................................................................................................... 74
6.8 Investicije .......................................................................................................................... 74
6.8.1 Ostvarene investicije u privatnom sektoru ......................................................................... 74
6.9 Industrijske zone i industrijski parkovi .................................................................................. 77
6.9.1 Planovi Generalne regulacije u primeni: ............................................................................ 78
6.9.2 Planovi Detaljne regulacije u primeni: ............................................................................... 80
6.9.3 Radne zone .................................................................................................................... 82
6.9.3.1. „Severna zona” ....................................................................................................... 82
6.9.3.2 „Nevena radna zona” ............................................................................................... 82
6.9.3.3 „Njegoševa radna zona” ........................................................................................... 83
6.9.3.4 Plan detaljne regulacije za „blok 58” .......................................................................... 84
6.9.3.5 „Zdravlje radna zona” ............................................................................................... 84
6.9.3.6 „Zelena zona” .......................................................................................................... 85
6.10 Brownfield lokacije za investiranje ....................................................................................... 87
6.11 Porezi i olakšice .................................................................................................................. 89
6.11.1 Podsticajne mere na nacionalnom nivou ......................................................................... 89
6.11.1.1 Agencija za strana ulaganja i promociju izvoza - SIEPA ............................................. 89
6.11.1.2 Fond za razvoj Republike Srbije ............................................................................... 90
6.11.1.3. Agencija za osiguranje i finansiranje izvoza - AOFI .................................................. 92
6.11.2 Poreske olakšice – državne ............................................................................................ 93
6.11.2.1 Zakon o porezu na dodatu vrednost (PDV) ............................................................... 93
6.11.2.2 Zakon o porezu na dohodak građana ....................................................................... 95
6.11.2.3 Zakon o porezu na dobit pravnih lica ....................................................................... 96
6.11.2.4 Zakon o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje ............................................. 97
6.11.3 Podsticajne mere grada Leskovca za razvoj privrede ........................................................ 98
6.11.3.1 Povolјnosti za zakup građevinskog zemlјišta u javnoj svojini ..................................... 98
6.11.3.2 Naknade za uređenje građevinskog zemlјišta ........................................................... 98
6.11.3.3 Taksa za isticanje firme tzv. firmarina ...................................................................... 99
6.11.4 Programi subvencija grada Leskovca uz podršku Nacionalne službe za zapošlјavanje ....... 100
6.11.4.1 Program otvaranja novih radnih mesta .................................................................. 100
6.11.4.2 Program samozapošlјavanja .................................................................................. 100
6.11.4.3 Program stručne praksa ........................................................................................ 100
6.12 Proces izdavanja građevinskih dozvola ............................................................................... 101
7
Radna snaga ................................................................................................................ 109
7.1 Broj i struktura zaposlenih ................................................................................................. 109
7.2 Zaposlenost po delatnostima ............................................................................................. 110
7.3 Prosečne zarade ............................................................................................................... 110
7.4 Zarade po delatnostima .................................................................................................... 111
7.5 Nezaposlenost .................................................................................................................. 112
7.6 Stopa nezaposlenosti i stopa zaposlenosti .......................................................................... 113
7.7 Nezaposlenost prema stepenu obrazovanja ........................................................................ 114
7.8 Nezaposlenost prema dužini čekanja .................................................................................. 114
7.9 Nezaposleni po starosnoj strukturi ..................................................................................... 115
8
Javni resursi ................................................................................................................. 116
8.1 Saobraćajna infrastruktura ................................................................................................ 116
8.1.1 Drumski sadržaji ........................................................................................................... 116
8.1.2 Železnički saobraćaj i infrastruktura ................................................................................ 117
8.2 Komunalna infrastruktura .................................................................................................. 117
4
8.2.1 Vodoprivredna infrastruktura ......................................................................................... 117
8.2.1.1 Vodosnadbevanje ................................................................................................... 117
8.2.1.2 Kanalizacija ........................................................................................................... 118
8.2.2 Sistem daljinskog grejanja ............................................................................................. 119
8.2.2.1. Gasifikacija Leskovca ............................................................................................. 119
8.2.3 Elektoenergetska infrastruktura ...................................................................................... 119
8.2.4 Telekomunikacioni sistemi ............................................................................................. 120
8.2.4.1 Fiksna telefonija ..................................................................................................... 120
8.2.4.2 Mobilni i kablovski operateri .................................................................................... 120
8.3 Zdravstvena i socijalna zaštita ........................................................................................... 120
8.3.1 Socijalna i dečija zaštita ................................................................................................. 121
8.4 Obrazovni kapaciteti ......................................................................................................... 122
9
Resursi životne sredine ................................................................................................ 122
9.1 Kvalitet vazduha ............................................................................................................... 122
9.2 Kvalitet zemlјišta .............................................................................................................. 123
9.3 Kvalitet voda .................................................................................................................... 124
9.3.1 Izvorišta za vodosnabdevanje - Akumulacija Barje i podzemne vode................................. 124
9.3.2 Stanje zaštita voda ........................................................................................................ 125
9.3.3 Mere zaštite .................................................................................................................. 125
9.4 Komunalni otpad .............................................................................................................. 125
10 Turistički resursi .......................................................................................................... 126
10.1 Broj posetilaca .................................................................................................................. 129
10.2 Smeštajni kapaciteti .......................................................................................................... 129
11 Kvalitet života .............................................................................................................. 131
11.1 Javni sadržaji i rekreativni programi ................................................................................... 131
11.1.1 Sportski sadržaji .......................................................................................................... 131
11.2 Crkve i manastiri ............................................................................................................... 133
11.3 Lokalni centri za okupljanje ............................................................................................... 134
11.3.1 Biblioteke .................................................................................................................... 134
11.3.2 Kulturni centri ............................................................................................................. 134
11.3.3 Pozorišta ..................................................................................................................... 135
11.3.4 Muzeji ........................................................................................................................ 136
11.4 Aktivnosti u kulturi (kulturne manifestacije, proslave, festivali, parade, svečanosti, koncerti) . 136
11.4.1 Kalendar manifestacija ................................................................................................. 136
11.5 Zabava i usluge ................................................................................................................ 140
11.5.1 Igraonice za decu ........................................................................................................ 140
11.5.2 Šoping zone i maloprodajni centri ................................................................................. 140
11.5.3 Poslastičare ................................................................................................................. 141
11.5.4 Restorani .................................................................................................................... 141
12 Lokalni razvoj u relaciji sa regionalnim i državnim strateškim dokumentima ............ 143
5
1 Uvod
Leskovačka kotlina je deo planinsko-kotlinsko-dolinske makroregije Srbije. Sama Leskovačka
kotlina predstavlјa mikroregiju u okviru Južne Srbije, u užem smislu.
Prostire se u okviru Rodopskog sistema (Srpsko-makedonske mase), u središnjem delu toka
Južne Morave, između Vranjske na jugu i Niške kotline na severu. Leskovačka kotlina se nalazi na oko
430 SGŠ, u centralnom delu Balkanskog poluostrva. Spada u red većih kotlina u Srbiji. Nadmorska visina
dna kotline se kreće od 210 m do 240 m. Dužina u pravcu sever- -jug iznosi oko 50 km, a najveća širina
u pravcu istok - zapad (Vlasotince - Radan) je oko 45 km i obuhvata površinu od 1928, 6 km2.1 Blago je
nagnuta prema severu.
Glavni rečni tok u kotlini je Južna Morava u koji se ulivaju četiri veće reke: Veternica, Pusta
reka, Jablanica i Vlasina, (Leskovačko petorečje) kao i veći broj manjih pritoka. Zbog toga, kotlina nije
jedinstvena celina već je ovim tokovima podelјena na manje celine: Leskovačko polјe (centralni deo
kotline), Porečje (središnji deo sliva Veternice), Jablanica, Pusta reka i dr. 2
Prema jugu Leskovačka kotlina je ograničena ograncima Golјaka, Kukavice i Ostrozuba. Istočna
granica je određena planinama: Kruševica, Babička gora i Seličevica. Na zapadu granicu čine ogranci
Pasjače, Vidojevice, Arbanaške planine i Radan. Granica u jugozapadnom kotlinskom obodu je
neodređena, jer nema većih istaknutih planina.
U pogledu administrativno – teritorijalne pripadnosti Leskovačka kotlina obuhvata veći deo
Jablaničkog okruga i to: Lebane, Leskovac, Vlasotince, Medveđa i Bojnik. Deo kotline pripada i Niškom
okrugu u administrativnom pogledu.3 Najveća opština po površini je grad Leskovac i to ne samo u
okrugu nego i u Srbiji.
1
2
3
Šušić, V. 2000.
Ivanović, R. i dr. 2007.
Šušić, V. 2000
Slika 1. Jablanički okrug
6
Tabela 1. Osnovni podaci o opštini/gradu i okrugu (površina i stanovništvo), 2014.
Udeo u ukupnoj površini
Udeo u ukupnom broju
(%)
stanovnika (%)
Površina
Broj
(km2)
stanovnika*
Grada
Okruga Srbije
Grada
Okruga
Srbije
Urbana
zona
Ruralna
zona
Opština
Okrug
Srbija
Izvor RZZS
Gustina
naseljenosti
(br.
stanov./
km2)1)
449
43,80
16,21
0,51
65.289
45,27
30,18
0,91
153,3
576
56,20
20,79
0,65
78.917
54,73
36,48
1,10
151,8
100
/
/
66,67
100
/
2,01
3,01
100
152,4
87,0
95,3
1.025
100
37,00
1,16
144.206
2.770
/
100
3,13
216.304
88.509
/
/
100
7.186.862
* Popis 2011, Opstine i regioni u Republici Srbiji
1) Procena
2. Osnovne karakteristike
U srcu prostrane i plodne Leskovačke kotline, dugačke 50 i široke 45 kilometara, nalazi se grad
Leskovac prepun najrazličitijih geografskih i turističkih motiva i objekata, koji će privući pažnju i
najprobirljivijih posetilaca.
Grad Leskovac ima 144 naseljena mesta od kojih su tri, Leskovac, Grdelica i Vučje, gradskog
tipa. Kao privredni, društveni, politički, kulturno-prosvetni i administrativni centar poznat je po tome što
je grad sa razvijenom tekstilnom, hemijskom, drvoprerađivačkom i prehrambenom industrijom, grad
roštilja i kulinarskih specijaliteta.
Samo područje grada Leskovca nalazi se na nadmorskoj visini od 210 do 240 metara i smešteno
je u plodnoj kotlini, oivičenoj Babičkom gorom (1098m), Seličevicom (903m) i Suvom planinom na
istoku, Radanom (1409m) i Pasjačom na zapadu i Kukavicom (1442m) i Čemernikom (1638m) na jugu.
Na severu otvorena je prema Niškoj, a na jugu, preko Grdeličke klisure, prema Vranjsko-bujanovačkoj
kotlini.
2.1
Geografski položaj (lokacija)
Severna geografska širina grada je 42°52',
a istočna geografska dužina 21°57'.
Geografsko-saobraćajni položaj Leskovačke
kotline ima tranzitni karakter. Kroz nju
prolaze važne međunarodne saobraćajnice,
ali i saobraćajni pravci nižeg reda. Glavni
saobraćajni pravac povezuje Zapadnu i
Srednju Evropu sa Makedonijom, Grčkom i
Malom Azijom.
Na zapadu, dolinom Jablanice nalazi se
saobraćajni
pravac
koji
povezuje
Leskovačku kotlinu sa Kosovskom kotlinom
(put Leskovac-Lebane-Medveđa-Priština).
Sa Pirotskom kotlinom povezana je dolinom
Vlasine i Lužnice, a dolinom Vlasine sa
Vlasinom i Krajištem odnosno Bugarskom.
Slika 2.Geografski položaj Leskovca
7
2.2
Opšti podaci
Tabela 2. Opšti podaci o naseljima i katastarskim opštinama, 2013.
Opština
Broj naselja
144
Broj gradskih naselja
3
Broj ostalih naselja
141
Broj katastarskih opština
140
Prosečna veličina katastarske opštine (km2)
7,32
Izvor RZZS, Popis 2011., Opstine i regioni u Republici Srbiji, 2013.
Okrug
336
7
329
318
8,71
Slika 3. Panorama Leskovca
Tabela 3. Podaci o naseljima (tip naselja, broj stanovnika i površina), 2014.
Tip naselja
Redni
Udeo u ukupnom broju
Naseljeno mesto
(gradsko/
Broj stanovnika
broj
stanovnika u opštini (%)
ostalo)
1
Leskovac
gradsko
60.288
41,81
2
Babičko
ostalo
357
0,25
3
Badince
ostalo
530
0,37
4
Barje
ostalo
247
0,17
5
Belanovce
ostalo
505
0,35
6
Beli potok
ostalo
568
0,39
7
Bistrica
ostalo
50
0,03
8
Bobište
ostalo
2.635
1,83
9
Bogojevce
ostalo
1.376
0,95
10
Bojišina
ostalo
185
0,13
11
Boćevica
ostalo
118
0,08
12
Bratmilovce
ostalo
3.482
2,41
13
Brejanovce
ostalo
303
0,21
14
Brestovac
ostalo
2.027
1,41
15
Brza
ostalo
1.106
0,77
16
Bričevlje
ostalo
196
0,14
17
Bukova glava
ostalo
277
0,19
18
Bunuški čifluk
ostalo
479
0,33
19
Velika Biljanica
ostalo
472
0,33
20
Velika Grabovnica
ostalo
1.279
0,89
21
Velika Kopašnica
ostalo
653
0,45
22
Velika Sejanica
ostalo
696
0,48
23
Veliko Trnjane
ostalo
916
0,64
24
Vilje Kolo
ostalo
4
0,00
25
Vina
ostalo
193
0,13
26
Vinarce
ostalo
2.730
1,89
8
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
Vlase
Vučje
Gagince
Golema Njiva
Gorina
Gornja Bunuša
Gornja Jajina
Gornja Kupinovica
Gornja Lokošnica
Gornja Slatina
Gornje Krajince
Gornje Sinkovce
Gornje Stopanje
Gornje Trnjane
Gornji Bunibrod
Gradašnica
Grajevce
Graovo
Grdanica
Grdelica
Grdelica selo
Guberevac
Dedina Bara
Dobrotin
Donja Bunuša
Donja Jajina
Donja Kupinovica
Donja Lokošnica
Donja Slatina
Donje Brijanje
Donje Krajince
Donje Sinkovce
Donje Stopanje
Donje Trnjane
Donji Bunibrod
Draškovac
Drvodelja
Drćevac
Dušanovo
Žabljane
Živkovo
Žižavica
Zagužane
Zalužnje
Zlokućane
Zloćudovo
Zoljevo
Igrište
Jarsenovo
Jašunja
Jelašnica
Kaluđerce
Karađorđevac
Kaštavar
Kovačeva Bara
Kozare
Koraćevac
Krpejce
Kukulovce
ostalo
gradsko
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
gradsko
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
503
2.865
87
67
652
541
528
141
105
181
738
445
1.829
215
710
380
374
215
525
2.136
1.058
1.766
794
320
261
1.277
46
879
225
1.283
733
1.556
1.105
255
553
652
216
294
170
572
620
168
310
422
192
252
225
258
338
400
242
167
374
50
131
318
172
17
290
0,35
1,99
0,06
0,05
0,45
0,38
0,37
0,10
0,07
0,13
0,51
0,31
1,27
0,15
0,49
0,26
0,26
0,15
0,36
1,48
0,73
1,22
0,55
0,22
0,18
0,89
0,03
0,61
0,16
0,89
0,51
1,08
0,77
0,18
0,38
0,45
0,15
0,20
0,12
0,40
0,43
0,12
0,21
0,29
0,13
0,17
0,16
0,18
0,23
0,28
0,17
0,12
0,26
0,03
0,09
0,22
0,12
0,01
0,20
9
86
Kumarevo
87
Kutleš
88
Lipovica
89
Ličin Dol
90
Mala Biljanica
91
Mala Grabovnica
92
Mala Kopašnica
93
Manojlovce
94
Međa
95
Melovo
96
Milanovo
97
Miroševce
98
Mrkovica
99
Mrštane
100
Navalin
101
Nakrivanj
102
Nesvrta
103
Novo Selo
104
Nomanica
105
Oraovica (kod Grdelice)
106
Oraovica (kod Crkovnice)
107
Orašac
108
Oruglica
109
Padež
110
Palikuća
111
Palojce
112
Petrovac
113
Pečenjevce
114
Piskupovo
115
Podrimce
116
Predejane (varoš)
117
Predejane (selo)
118
Presečina
119
Priboj
120
Ravni Del
121
Radonjica
122
Razgojna
123
Rajno polje
124
Rudare
125
Svirce
126
Slavujevce
127
Slatina
128
Smrdan
129
Strojkovce
130
Stupnica
131
Suševlje
132
Todorovce
133
Tulovo
134
Tupalovce
135
Turekovac
136
Crveni Breg
137
Crkovnica
138
Crcavac
139
Čekmin
140
Čifluk Razgojnski
141
Čukljenik
142
Šainovac
143
Šarlince
Izvor RZZS Popis 2011
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
ostalo
799
560
1.165
97
187
254
213
775
821
44
516
903
1
1.332
826
1.159
48
38
287
1.944
89
525
111
25
387
453
146
1.500
161
208
1.088
405
364
548
73
803
764
689
510
422
394
479
120
1.233
265
136
477
697
321
1.493
13
78
99
820
312
566
210
774
0,55
0,39
0,81
0,07
0,13
0,18
0,15
0,54
0,57
0,03
0,36
0,63
0,00
0,92
0,57
0,80
0,03
0,03
0,20
1,35
0,06
0,36
0,08
0,02
0,27
0,31
0,10
1,04
0,11
0,14
0,75
0,28
0,25
0,38
0,05
0,56
0,53
0,48
0,35
0,29
0,27
0,33
0,08
0,86
0,18
0,09
0,33
0,48
0,22
1,04
0,01
0,05
0,07
0,57
0,22
0,39
0,15
0,54
10
Tabela
Redni
broj
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
4. Spisak naselja i pripadajućih katastarskih opština, 2014.
Naseljeno mesto
Leskovac
Babičko
Badince
Barje
Belanovce
Beli potok
Bistrica
Bobište
Bogojevce
Bojišina
Boćevica
Bratmilovce
Brejanovce
Brestovac
Brza
Bričevlje
Bukova glava
Bunuški čifluk, G.Bunuša, D.Bunuša
Velika Biljanica
Velika Grabovnica
Velika Kopašnica
Sejanica
Veliko Trnjane
Vilje Kolo
Vina
Vinarce
Vlase
Vučje
Gagince
Gorina
Gornja Jajina
Gornja Kupinovica
Gornja Lokošnica
Gornja Slatina
Gornje Krajince
Gornje Sinkovce
Gornje Stopanje
Gornje Trnjane
Gornji Bunibrod
Gradašnica
Grajevce
Graovo
Grdanica
Grdelica varoš
Grdelica selo
Guberevac
Dedina Bara
Dobrotin
Donja Jajina
Donja Kupinovica
Donja Lokošnica
Donja Slatina
Donje Brijanje
Donje Krajince
Donje Sinkovce
Donje Stopanje
Katastarska opština
Leskovac
Babičko
Badince
Barje
Belanovce
Beli potok
Bistrica
Bobište
Bogojevce
Bojišina
Boćevica
Bratmilovce
Brejanovce
Brestovac
Brza
Bričevlje
Bukova glava
Bunuša
Velika Biljanica
Velika Grabovnica
Velika Kopašnica
Sejanica
Veliko Trnjane
Vilje Kolo
Vina
Vinarce
Vlase
Vučje
Gagince
Gorina
Gornja Jajina
Gornja Kupinovica
Gornja Lokošnica
Gornja Slatina
Gornje Krajince
Gornje Sinkovce
Gornje Stopanje
Gornje Trnjane
Gornji Bunibrod
Gradašnica
Grajevce
Graovo
Grdanica
Grdelica varoš
Grdelica selo
Guberevac
Dedina Bara
Dobrotin
Donja Jajina
Donja Kupinovica
Donja Lokošnica
Donja Slatina
Donje Brijanje
Donje Krajince
Donje Sinkovce
Donje Stopanje
Površina (km2)
229.293,02
188.442,81
25.322,42
160.871,03
77.213,25
29.699,24
76.662,59
43.418,21
73.447,84
48.143,04
27.751,86
35.713,11
20.443,36
96.079,89
11.844,09
53.900,54
101.209,75
89.767,11
42.660,74
106.626,88
66.401,87
82.808,52
94.028,98
10.736,01
70.606,77
132.382,92
40.055,02
378.856,18
120.802,48
113.951,54
38.578,10
69.377,04
41.814,57
17.745,24
45.179,39
25.587,08
68.613,45
19.549,10
50.859,64
92.198,60
55.367,33
106.768,25
68.953,72
6.222,45
56.610,27
123.036,87
66.213,23
34.812,30
68.905,61
20.554,90
80.080,43
14.764,66
157.992,29
45.863,85
25.267,67
92.447,89
11
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
Donje Trnjane
Donji Bunibrod
Draškovac
Drvodelja
Drćevac
Dušanovo
Žabljane
Živkovo
Žižavica
Zagužane
Zalužnje
Zlokućane
Zloćudovo
Zoljevo
Igrište
Jarsenovo
Jašunja
Jelašnica
Kaluđerce
Karađorđevac
Kaštavar
Kovačeva Bara
Kozare
Koraćevac
Krpejce
Kukulovce
Kumarevo
Kutleš
Lipovica
Ličin Dol
Mala Biljanica
Mala Grabovnica
Mala Kopašnica
Manojlovce
Međa
Melovo
Milanovo
Miroševce
Mrkovica
Mrštane
Navalin
Nakrivanj
Nesvrta
Novo Selo
Nomanica
Oraovica (koid Grdelice)
Orašac
Oruglica
Padež
Palikuća
Palojce
Petrovac
Pečenjevce
Piskupovo
Podrimce
Predejane (varoš)
Predejane (selo)
Presečina
Priboj
Donje Trnjane
Donji Bunibrod
Draškovac
Drvodelja
Drćevac
Dušanovo
Žabljane
Živkovo
Žižavica
Zagužane
Zalužnje
Zlokućane
Zloćudovo
Zoljevo
Igrište
Jarsenovo
Jašunja
Jelašnica
Kaluđerce
Karađorđevac
Kaštavar
Kovačeva Bara
Kozare
Koraćevac
Krpejce
Kukulovce
Kumarevo
Kutleš
Lipovica
Ličin Dol
Mala Biljanica
Mala Grabovnica
Mala Kopašnica
Manojlovce
Međa
Melovo
Milanovo
Miroševce
Mrkovica
Mrštane
Navalin
Nakrivanj
Nesvrta
Novo Selo
Nomanica
Oraovica (kod Grdelice)
Orašac
Oruglica
Padež
Palikuća
Palojce
Petrovac
Pečenjevce
Piskupovo
Podrimce
Predejane (varoš)
Predejane (selo)
Presečina
Priboj
18.803,41
38.455,69
62.430,34
40.567,12
67.647,86
41.664,32
45.156,90
63.322,21
10.381,67
33.201,43
63.219,59
20.052,79
14.402,61
47.741,60
62.892,48
140.036,25
123.860,85
45.775,36
59.261,48
78.869,35
49.516,10
51.481,41
50.881,95
43.950,16
33.375,71
33.322.09
30.476,88
50.442,71
77.083,07
42.057,63
12.178,72
27.639,29
17.481,67
43.005,08
74.504,04
66.994,66
55.749,80
105.782,69
49.285,11
69.105,05
51.624,28
292.718,36
28.155,97
217.948,89
10.474,53
208.057,09
86.876,18
295.832,35
94.433,78
38.072,28
75.672,27
28.957,25
136.964,09
35.951,40
57.566,44
5.167,44
92.829,44
36.800,03
66.361,62
12
116
Ravni Del
117
Radonjica
118
Razgojna
119
Rajno polje
120
Rudare
121
Svirce
122
Slavujevce
123
Slatina
124
Smrdan
125
Strojkovce
126
Stupnica
127
Suševlje
128
Todorovce
129
Tulovo
130
Tupalovce
131
Turekovac
132
Crveni Breg
133
Crkovnica
134
Crcavac
135
Čekmin
136
Čifluk Razgojnski
137
Čukljenik
138
Šainovac
139
Šarlince
140
Šišince
Izvor Katastar Leskovac
Ravni Del
Radonjica
Razgojna
Rajno polje
Rudare
Svirce
Slavujevce
Slatina
Smrdan
Strojkovce
Stupnica
Suševlje
Todorovce
Tulovo
Tupalovce
Turekovac
Crveni Breg
Crkovnica
Crcavac
Čekmin
Čifluk Razgojnski
Čukljenik
Šainovac
Šarlince
Šišince
91.241,01
63.593,97
94.492,43
80.634,69
60.555,15
58.020,50
59.650,80
159.664,02
23.752,27
96.171,70
132.159,12
54.656,92
50.110,99
114.821,14
31.455,21
131.885,00
104.568,66
224.740,12
72.098,52
121.276,69
32.492,16
73.232,71
24.448,82
65.532,59
60.336,17
Tabela 5. Spisak mesnih zajednica, 2014.
Redni
broj
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
Mesna zajednica
Naselje kojem pripada MZ
Babicko
Badince
Barje
Belanovce
Beli Potok
Bogojevce
Bojišina
Brejanovce
Brestovac
Brza
Bričevlje
Bukova Glava
Bunuški čifluk
Veliko Trnjane
Velika Biljanica
Velika Grabovnica
Velika Kopašnica
Velika Sejanica
Vina
Vinarce
Vlase
Vučje
Golema Njiva
Gorina
Gornja Bunuša
Gornja Jajina
Gornja Kupinovica
Gornja Lokošnica
Babicko
Badince
Barje, Kaluđerce, Crcavac
Belanovce
Beli Potok
Bogojevce
Bojišina
Brejanovce
Brestovac
Brza
Bričevlje
Bukova Glava
Bunuški Čifluk
Vliko Trnjane
Velika Biljanica
Velika Grabovnica
Velika Kopašnica
Velika Sejanica
Vina
Vinarce
Vlase
Vučje
Golema Njiva
Gorina
Gornja Bunuša
Gornja Jajina
Gornja Kupinovica
Gornja Lokošnica
Broj
stanovnika
357
530
513
505
568
1.376
185
303
2.027
1.106
196
277
479
916
472
1.279
653
696
193
2.730
503
2.865
67
652
541
141
105
Udeo u ukupnom
broju stanovnika
u opštini (%)
0,25
0,37
0,36
0,35
0,39
0,95
0,13
0,21
1,41
0,77
0,14
0,19
0,33
0,64
0,33
0,89
0,45
0,48
0,13
1,89
0,35
1,99
0,05
0,45
0,38
0,00
0,10
0,07
13
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
Gornja Slatina
Gornje Trnjane
Gornje Krajince
Gornje Sinkovce
Gornji Bunibrod
Gradašnica
Grajevce
Graovo
Grdanica
Grdelica
Grdelica selo
Guberevac
Dedina Bara
Dobrotin
Donja Bunuša
Donja Jajina
Donja Kupinovica
Donja Lokošnica
Donja Slatina
Donje Trnjane
Donje Brijanje
Donje Krajince
Donje Stopanje
Donji Bunibrod
Draškovac
Drvodelja
Drćevac
Dušanovo
Žabljane
Živkovo
Zagužane
Zalužnje
Zlokućane
Zloćudovo
Zoljevo
Igrište
Jarsenovo
Jašunja
Jelašnica
Karađorđevac
Kozare
Kutleš
Kukulovce
Kumarevo
Lipovica
Mala Biljanica
Mala Grabovnica
Mala Kopašnica
Manojlovce
Međa
Milanovo
Miroševce
Mrštane
Navalin
Nakrivanj
Novo Selo
Nomanica
Oraovica Grdelička
Oraovica Crkovnička
Gornja Slatina
Gornje Trnjane
Gornje Krajince
Gornje Sinkovce
Gornji Bunibrod
Gradašnica
Grajevce
Graovo
Grdanica
Grdelica varoš
Grdelica selo
Guberevac
Dedina Bara
Dobrotin
Donja Bunuša
Donja Jajina
Donja Kupinovica
Donja Lokošnica
Donja Slatina
Donje Trnjane
Donje Brijanje
Donje Krajince
Donje Stopanje
Donji Bunibrod, Žižavica
Draškovac
Drvodelja
Drćevac
Dušanovo
Žabljane
Živkovo
Zagužane
Zalužnje
Zlokućane
Zloćudovo
Zoljevo
Igrište
Jarsenovo
Jašunja
Jelašnica
Karađorđevac
Kozare
Kutleš
Kukulovce
Kumarevo
Lipovica
Mala Biljanica
Mala Grabovnica
Mala Kopašnica
Manojlovce
Međa
Milanovo
Miroševce
Mrštane
Navalin
Nakrivanj
Novo Selo
Nomanica
Oraovica Grdelička, Nesvrta, Bistrica
Oraovica Crkovnička
181
215
738
445
710
380
374
215
525
2.136
1.058
1.766
794
320
261
1.277
46
879
225
255
1.283
733
1.105
721
652
216
294
170
572
620
310
422
192
252
225
258
338
400
242
374
318
560
290
799
1.165
187
254
213
775
821
516
903
1.332
826
1.159
38
2.042
89
0,13
0,15
0,51
0,31
0,49
0,26
0,26
0,15
0,36
1,48
0,73
1,22
0,55
0,22
0,18
0,89
0,03
0,61
0,16
0,18
0,89
0,51
0,77
0,50
0,45
0,15
0,20
0,12
0,40
0,43
0,21
0,29
0,13
0,17
0,16
0,18
0,23
0,28
0,17
0,26
0,22
0,39
0,20
0,55
0,81
0,13
0,18
0,15
0,54
0,57
0,36
0,63
0,92
0,57
0,80
0,03
0,00
1,42
0,06
14
88
89
90
91
92
93
94
95
Orašac
Oruglica
Palikuća
Palojce
Petrovac
Pečenjevce
Piskupovo
Podrimce
96
Predejane
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
Predejane - selo
Presečina
Priboj
Radonjica
Razgojna
Rajno Polje
Rudare
Strojkovce
Stupnica
Svirce
Slatina
Slavujevce
Smrdan
Suševlje
Todorovce
Tulovo
Tupalovce
Turekovac
Crkovnica
Čekmin
Čufluk razgojnski
Čukljenik
Šainovac
Šarlince
Orašac
Oruglica, Gagince, Melovo, Ravni del
Palikuća
Palojce, Ličin Dol, Krpejce, Boćevica
Petrovac
Pečenjevce, Kaštavar
Piskupovo
Podrimce
Predejane varoš, Koraćevac, Crveni
Breg, Mrkovica
Predejane - selo
Presečina
Priboj
Radonjica
Razgojna
Rajno polje
Rudare
Strojkovce
Stupnica
Svirce
Slatina
Slavujevce
Smrdan
Suševlje
Todorovce
Tulovo
Tupalovce
Turekovac
Crkovnica
Čekmin
Čifluk razgojnski
Čukljenik
Šainovac
Šarlince
525
315
387
685
146
1.550
161
208
0,36
0,22
0,27
0,48
0,10
1,07
0,11
0,14
1.274
0,88
405
364
548
803
764
689
510
1.233
265
422
479
394
120
136
477
697
321
1.493
78
820
312
566
210
774
0,28
0,25
0,38
0,56
0,53
0,48
0,35
0,86
0,18
0,29
0,33
0,27
0,08
0,09
0,33
0,48
0,22
1,04
0,05
0,57
0,22
0,39
0,15
0,54
Na području grada Leskovca obrazuju se mesne zajednice: ''Ančiki'', ''Bobište'', ''Bratmilovce'', ''Veljko
Vlahović'', ''Veternica'', ''Gornje Stopanje'', ''Donje Sinkovce'', ''Dubočica'', ''Rade Žunić'', ''Stojan Ljubić'',
''Morava'', ''Moša Pijade'', ''Milentije Popović'', ''Prva južnomoravska brigada'', ''Kosta Stamenković'',
''Hisar'', ''Centar'' i ''Marko Crni''.4
4
Skupštinska odluka o osnivanju mesnih zajednica 2013
15
2.3
Klima
Blaga umereno-kontinentalna klima sa prosečnom godišnjom temperaturom od 11,10°C,
padavinama 625.40 mm i blagom nadmorskom visinom od 210-240 m, izuzetno pogodna za život i
privredne aktivnosti.
Umereno-kontinentalna klima, određena geografskom širinom (430 s.g.š.), nadmorskom visinom
(210-240 m) i reljefom (povoljan razmeštaj visija i nizija) uticala je da oduvek ovo područje bude
pogodno za život i osnovne privredne aktivnosti.
Maksimalna temperatura: 43.7 oC
Datum maksimalne temperature: 24.07.2007
Minimalna temperatura: -30.3 oC
Datum minimalne temperature: 13.01.1985
Maksimalne padavine: 92.0 mm
Datum maksimalnih padavina: 26.06.1954
Maksimalni sneg: 124 cm
Datum maksimalnog snega: 31.01.1963
Tabela 6. Klimatski pokazatelji.5
Opština
TEMPERATURA
Prosečna temperatura vazduha – januar (ºC)
Prosečna temperatura vazduha – jul (ºC)
Prosečna temperatura vazduha – godišnja (ºC)
Srednji broj mraznih dana – godišnje
Srednji broj tropskih dana – godišnje
VLAŽNOST VAZDUHA
Prosečna vlažnost vazduha – godišnja (%)
TRAJANJE SIJANJA SUNCA
Prosečan broj vedrih dana – godišnje
Prosečan broj oblačnih dana – godišnje
PADAVINE
Prosečna količina padavina – godišnje (mm)
POJAVE
Prosečan broj dana sa snegom – godišnje
Prosečan broj dana sa snežnim pokrivačem – godišnje
Prosečan broj dana sa maglom – godišnje
Prosečan broj dana sa gradom – godišnje
0
21.6
11.10
93
42
73.0
79
112
625.40
35
49
26
1
Slika 4. Zima u Leskovcu
5
RHMZS
16
2.4
Lokalna samouprava
Najviši pravni akt Grada je Statut kojim se bliže uređuju način, uslovi i oblici vršenja prava i dužnosti iz
nadležnosti Grada. Statut donosi Skupština grada većinom glasova od ukupnog broja odbornika. U
vršenju svoje nadležnosti, Grad donosi propise samostalno, u skladu sa svojim pravima i dužnostima
utvrđenim Ustavom, zakonom, drugim propisima i Statutom.
Organi Grada su: Skupština grada, Gradonačelnik, Gradsko veće i Gradske uprave.
Skupština grada je najviši organ Grada koji vrši osnovne funkcije lokalne vlasti, utvrđene
Ustavom, Zakonom i Statutom. Skupštinu grada čini 75 odbornika, koje biraju građani na neposrednim
izborima, tajnim glasanjem, u skladu sa Zakonom i ovim Statutom. Skupština grada ima predsednika
Skupštine grada.
Predsednik skupštine grada organizuje rad Skupštine grada, saziva i predsedava njenim
sednicama. Predsednik Skupštine grada predstavlјa i zastupa Skupštinu grada pred svim međunarodnim
i domaćim subjektima, organizacijama i telima. Predsednik Skupštine grada ima zamenika koji ga
zamenjuje u slučaju njegove odsutnosti i sprečenosti da obavlјa svoju dužnost. Zamenik predsednika
Skupštine grada bira se i razrešava na isti način kao i predsednik Skupštine grada. Skupština grada ima
sekretara koji se stara o obavlјanju stručnih poslova u vezi sa sazivanjem i održavanjem sednica
Skupštine grada.
Izvršni organi Grada su Gradonačelnik i Gradsko veće.
Gradonačelnika bira Skupština grada, iz reda odbornika, na vreme od četiri godine, tajnim
glasanjem, većinom glasova od ukupnog broja odbornika Skupštine grada. Gradonačelnik ima zamenika
koji ga zamenjuje u slučaju njegove odsutnosti i sprečenosti da obavlјa svoju dužnost. Predsednik
Skupštine grada predlaže kandidata za Gradonačelnika. Kandidat za Gradonačelnika predlaže kandidata
za zamenika Gradonačelnika iz reda odbornika, koga bira Skupština grada na isti način kao i
Gradonačelnika.
Pomoćnici Gradonačelnika pokreću inicijative, predlažu projekte i sačinjavaju mišlјenja u vezi
sa pitanjima koja su od značaja za razvoj u oblastima za koje su postavlјeni i vrše druge poslove
utvrđene aktom o organizaciji Gradske uprave. Pomoćnike Gradonačelnika postavlјa i razrešava
Gradonačelnik. U Gradskoj upravi može biti postavlјeno najviše pet pomoćnika Gradonačelnika.
Gradsko veće čine Gradonačelnik, zamenik Gradonačelnika, kao i 11 članova Gradskog veća
koje bira Skupština grada, na period od četiri godine, tajnim glasanjem, većinom od ukupnog broja
odbornika. Gradonačelnik je predsednik Gradskog veća.
Gradska uprava organizuje se u više Gradskih uprava za pojedine. Broj, naziv i oblasti za koje
se obrazuju Gradske uprave utvrđuje se aktom o organizaciji gradskih uprava. Radom Gradske uprave
rukovodi načelnik Gradske uprave. Načelnika Gradske uprave postavlјa Gradsko veće, na osnovu javnog
oglasa, na pet godina.
17
1. Gradska
2. Gradska
3. Gradska
4. Gradska
5. Gradska
6. Gradska
7. Gradska
8. Gradska
9. Gradska
10. Gradska
11. Gradska
uprava
uprava
uprava
uprava
uprava
uprava
uprava
uprava
uprava
uprava
uprava
za
za
za
za
za
za
za
za
za
za
za
urbanizam I stambeno-komunalne poslove
inspekcijske poslove
finansije
imovinu i imovinsko pravne poslove
privredu i poljoprivredu
društvene delatnosti
zaštitu životne sredine
opšte poslove
poslove Gradske skupštine i Gradskog veća
pružanje usluga građanima – Gradski uslužni centar
javne nabavke
Za ekonomski razvoj grada Leskovca zadužena je Agencija za lokalni ekonomski razvoj,
koja je nastala kao izraz potrebe da se formira jedna krovna, razvojna institucija koja bi direktno
radila na izgradnji ekonomske konkurentnosti lokalne zajednice u cilјu pobolјšanja njene ekonomske i
socijalne budućnosti. Agencija je , formalno , nastala objedinjavanjem profesionalnih, finansijskih ,
materijalnih i lјudskih potencijala : Fonda za razvoj grada, Garancijskog fonda za grad Leskovac, Fonda
za unapredjenje razvoja polјoprivrede i Fonda za dodelu stipendija i nagrada na teritoriji grada
Leskovca. Misija Agencije je, promovisanje preduzetništva i dinamične preduzetničke kulture, podrška
razvoju MSP, podsticanje osnivanja i razvijanja zadrugarstva , kooperativa i drugih poslovnih oblika
udruživanja , stvaranje uslova za otvaranje novih radnih mesta, kao i unapredjenje ekonomskog
ambijenta i kvaliteta života za sve lјude u lokalnoj zajednici. Osnovni zadaci Agencije su : Izrada
srednjeročnih i dugoročnih strategija i planova razvoja grada, Izrada konkretnih razvojnih projekata,
Upravlјanje projektima, Umrežavanje privrednih subjekata i uspostavlјanje partnerstva izmedju
privatnog i javnog sektora, Organizovanje različitih oblika savetovanja, Organizovanje stručnih
seminara, Izrada promotivnih materijala, Organizovano nastupanje na prezentacijama ,izložbama i
sajmovima, Stručna podrška start-up preduzetnicima (obuka za samostalno vodjenje biznisa, podrška
u izradi poslovnih planova, i sl.) Podrška osnivanju poslovnih i strukovnih udruženja, Usluge
investitorima preko Info-centra.
 Regionalne institucije:
Regionalna privredna komora, Centar za razvoj Jablaničkog i Pčinjskog okruga, Regionalna agencija za
ekonomski razvoj i preduzetništvo i Regionalni centar za podršku i promociju izvoza, Centar za
prekograničnu saradnju
 Nevladine organizacije: Edukacioni centar, Narodni parlament, Resurs centar, Žene za mir,
Odbor za lјudska prava, Centar za samostalni život osoba sa invaliditetom, Udruženje distrofičara
Jablaničkog okruga, Društvo za pomoć MNRO Leskovac, Udruženje invalida sa amputiranim
ekstremitetima, Udruženje civilnih invalida rata, Savez gluvih, Udruženje bubrežnih invalida, Savez
slepih, Udruženje paraplegičara, Društvo za cerebralnu i dečju paralizu, Društvo obolelih od multiple
skleroze za Jablanički okrug, Romski centar južne Srbije. ...
www.aler.rs
http://www.centarzarazvoj.org/
http://www.nvo.org.rs/
http://www.rpkle.rs/
http://www.parlament.org.rs/
http://womenforpeace.org.rs/
http://www.rcleskovac.rs/
18
Tabela 7. Struktura odbornika u skupštini opštine, 2013.
Opština (broj)
Ukupno
odbornika
DS
SNS
SPS-BS
URS
NS
JS
DSS
PUPS
SDPS
Samostalni
odbornik LDP
Samostalni
odbornik Ref.
Stranka
Samostalni
odbornik
DS
SNS
SPS-BS
URS
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
75
48
27
20
13
7
11
7
4
10
6
4
9
5
4
4
2
2
4
3
1
4
1
3
4
3
1
4
3
1
2
2
0
2
2
0
1
1
0
75
48
27
20
13
7
11
7
4
10
6
4
Udeo u ukupnom broju
stanovnika u opštini (%)
100
64,00
36,00
26,67
17,33
9,33
14,67
9,33
5,33
13,33
8,00
5,33
12,00
6,67
5,33
5,33
2,67
2,67
5,33
4,00
1,33
5,33
1,33
4,00
5,33
4,00
1,33
5,33
4,00
1,33
2,67
2,67
0,00
2,67
2,67
0,00
1,33
1,33
0,00
100
64,00
36,00
26,67
17,33
9,33
14,67
9,33
5,33
13,33
8,00
5,33
19
2.5
Istorija, tradicija i kulturno nasleđe
Grčki istoričar Herodot još u V veku pre nove ere pominje da je na mestu ili u blizini današnjeg
Leskovca postojalo izvesno ilirsko (dardansko) naselje, oko kojeg se gajila konoplja. U II veku nove ere,
pošto su pobedili Ilire, na ove prostore dolaze Rimljani. Na na levoj obali Veternice našli su jedno
naselje starosedelaca, a sami su na brdu Hisar podigli tvrđavu koja je dominirala gradom i okolnim
drumovima.
O životu naših slovenskih predaka na ovim prostorima ne nalazimo pomena sve do XII veka, kada
je predeo oko današnjeg Leskovca pod imenom Glubočica (Dubočica) grčki car Manojlo poklonio
Stefanu Nemanji. U vreme cara Dušana i neposredno posle njegove vladavine pojedina sela u Dubočici,
pa i sam Leskovac, bili su darivani manastirima: car Dušan je 1348. godine dao na poklon manastiru
Hilandar selo Leskovac; 1395. godine monahinja Efimija (kneginja Milica), sa sinovima Vukom i
Stefanom, dala je svetogorskom manastiru Sv. Pantelejmona kuću i dva njena čoveka u Leskovcu. Tada
je Leskovac prvi put pomenut kao grad.
Slika 5. Most na Hisaru,1889.
Krajem XVIII veka Leskovac je već centar velikog
Leskovačkog pašaluka koji je obuhvatao celu teritoriju
bivšeg sandžaka Aladžahisar (Kruševac i Paraćin). Francuski
geograf Ami Bue, 1837. godine piše da Leskovac ima 3000
kuća (2400 hrišćanskih, 500 turskih, 30 ciganskih i 10
jevrejskih) i ukupno 15.000 stanovnika.
Okupacija Srbije od strane Austrougarske, Nemačke
i Bugarske (1915 - 1918) nanela je velike štete
stanovništvu i privredi leskovačkog kraja, zaustavivši njegov
razvitak. Ali je po završetku Prvog svestskog rata, pa sve do
početka Drugog, Leskovac ppostao pravo privredno čudo u ondašnjoj Jugoslaviji. Svoj ekonomski
prosperitet bazirao je najpre na preduzimljivosti i marljivosti svojih ljudi, ali i na prirodnim resursima
kojima je raspolagao. Najviše se razvija tekstilna industrija po kojoj ondašnji Leskovac postaje poznat u
celom svetu. Sve to zaustavljeno je početkom Drugog svetskog rata, kada su na grad, 8. aprila 1941.
godine, pale prve bombe nemačkih bombardera doletelih iz pravca Bugarske. Bombardovana je
železnička stanica i glavna ulica prema Hisaru, a srušeni su livnica „Sava” i autotransportno preduzeće
„Begović i Đokić”. Nemci su 12. aprila 1941. god. ušli u Leskovac i okupirali ga.
U toku Drugog svetskog rata Leskovac je podneo
velike ljudske i materijalne žrtve, a kada je sloboda već
bila na vidiku, doživeo je katastrofu kakvu nijedan drugi
grad u srbiji nije. Angloamerički avioni bombarderi tipa
„libertas” u pratnji „lovaca” izručili su 6. septembra 1944.
godine na grad 69 tona bombi po sistemu tepih
bombardovanja. Stradao je veliki broj stanovnika, neke
procene idu i do 6.000 ljudi (mada je do sada potvrđen
spisak - imenom i prezimenom - od 819 poginula) i
uništeni su čitavi kvartovi, kao i 84 najveća i najlepša
Slika 6. Leskovac posle bombardovanja
gradska objekta, čime je zauvek nestao arhitektonski izgled grada na razmeđi zanatskog i indistrijskog
centra.
Leskovac je u Drugom svetskom ratu oslobođen 11. oktobra 1944. godine, ali tada ne prestaje
rastakanje njegove moćne industrije stvarane u dvadesetim i tridesetim godinama prošlog veka.
Već juna 1945. godine nacionalizovana je fabrika “Gligorije Petrović i komp.”, koja od tada
posluje u društvenoj svojini pod nazivom T. I. “Kosta Stamenković”. U periodu od 1945. do 1952.
godine iz Leskovca je u druge gradove Jugoslavije (Pirot, Titograd, Užice, Prokuplje, Višegrad,
20
Požarevac, Beograd, Tetovo, Zemun…) preseljen veliki broj tekstilnih i drugih fabričkih mašina, što je,
svakako, presudno uticalo na nastavak razvoja Leskovca kao industrijskog centra.
Slika 7. Razglednica Leskovca
Slika 8. Glavna čaršija
Legenda kaže da je Leskovac dobio ime po biljci leske koja je rasla na prostoru nekadašnjeg isušenog
jezera koje se nalazilo ispod ispod brda Hisara u blizini sadašnjeg grada. Po njoj je naselje dobilo ime
Leskovac pre više od 600 godina.
Šop-Đokićeva kuća je stara 120 godina. To je
jednospratna zgrada sa tremom iznad ulaza.
Prizemlje zgrade je skoro bez otvora, a njegovu
polovinu zahvata podrum. Sprat ove kuće bio je
dobro uređen, sa tavanicom u duborezu u najvećoj
sobi. Zgrada je obnovljena i dograđena u istom stilu
1980. godine.
Slika 9. Šop-Đokićeva kuća
Kuća Bore Dimitrijevića Piksle, stara zgrada
Narodnog muzeja, podignuta je u XIX veku.
Jednospratna zgrada, rađena u balkanskom stilu.
Danas se u ovoj zgradi nalazi stalna etnološka
postavka Narodnog muzeja, koja oslikava
enterijer kuća u Leskovcu tokom XIX veka.
Slika 10. Kuća Bore Dimitrijevića Piksle
Crkva odžaklija je sagrađena 1803.godine na temeljima već postojećeg hrama. Svojim izgledom
razlikuje se od ostalih crkava. Široka je, a niska, zbog čega spolja više liči na kuću, nego na crkvu. To je
i bila namera starih neimara. Naime, građena je u vreme turske vlasti, kada osvajači na pravoslavne
hramove i nisu gledali dobronamerno. Leskovčani su, pošto u to vreme nije bilo crkve u gradu, išli u
hramove koji su se nalazili u okolnim selima. Prvih godina 19. veka, uspeli su da dobiju od sultana
ferman, odnosno odobrenje da u gradu sagrade crkvu. Međutim, lokalnom turskom stanovništvu to baš
nije bilo po volji. Leskovčani su se, kako je ostala priča u narodu, koju su zabeležili brojni autori, dosetili
i na objektu predvideli ognjište i dimnjak, govoreći da, zapravo, ne grade crkvu, već kuću za sveštenika.
I posle završetka izgradnje, i turske vladavine, hram je bio izložen opasnostima. Oštećen je u oba
bombardovanja Leskovca, nemačkom i savezničkom, tokom Drugog svetskog rata. U poplavi koja je
zadesila grad 1948. godine, voda koja je ušla u hram bila je metar. Odžak je postojao sve do 1963.
godine kada se sam urušio, dok je u crkvi ostalo samo ognjište. Iste godine pao je i krov pod jakim
pritiskom snega. pa se 1970. godine krenulo sa obnovom koja je završena 1992.godine. U okviru
crkvene porte nalazi se i raritet u pravoslavnom svetu, jedinstveni primerak građevinskog poduhvata, a
to je stara crkva koja je posvećena rođenju presvete Bogorodice ili Maloj Gospojini.
21
3. Prirodni resursi
Tabela 8. Struktura zemljišnih površina, 2014.
Udeo
Udeo u
opštine
u
Opština
ukupnoj
površini
površini
(km2)
istog tipa u
opštine (%)
okrugu (%)
Ukupna površina
1,025
100
37.02
Poljoprivredna
572
55.85
38.39
površina
Obradive površine
381
37.18
51.63
Obrasla šumska
278
27.09
27.04
površina
Izvor: RZZS, 2013
2,769
Udeo
okruga u
površini
istog tipa u
Srbiji (%)
0.08
3,293,577
1,491
2.93
50,963
738
2.24
32,949
1,027
5.23
19,624
Okrug
(km2)
Srbija
(km2)
Pošto ga karakteriše umereno-kontinentalna klima sa veoma blagim zimama i umereno toplim
letima, leskovački kraj obiluje prirodnim lepotama koje su po svojoj raznolikosti i lepoti veoma retke.
Brojne planine, jezera, reke, banje, kanjoni, klisure... odlika su ovog kraja.
3.1 Reke
Najveća reka leskovačkog kraja je Južna Morava koja teče od
juga prema severu i zajedno sa Zapadnom Moravom čini
Veliku Moravu. U Južnu Moravu se ulivaju: Vlasina, koja
zahvata vodu iz Vlasinskog jezera i protiče kroz Crnu Travu i
Vlasotince; Veternica, koja protiče kroz Leskovac; Jablanica,
koja izvire podno Goljaka i protiče kroz Medveđu i Lebane;
Pusta Reka, koja kreće sa planine Radan, napuni Brestovačko
jezero i protiče kroz Bojnik. Vučjanka, koja kreće sa planine
Kukavice, protiče kroz Vučje i uliva se u Veternicu. U
leskovačkom kraju poznate su i Kozaračka reka, Predejanska,
Kopašnička i Sušica.
Slika 11. Južna Morava
22
3.2 Biljni i životinjski svet
Slika 12. Obronci Babičke
gore
Prirodna bogatstva leskovačkog kraja pogoduju velikoj raznovrsnosti
biljnog i životinjskog sveta. Najrasprostranjenije su od životinja: srndaći,
divlje svinje, zečevi, jarebice i fazani, dok je kod biljaka primetno veoma
raznoliko prisustvo lekovitih i drugih korisnih biljaka. Prva floristička
istraživanja na ovoj teritoriji vršio je osnivač srpske botanike Josif Pančić
krajem 19. veka. Zajedno sa svojim saradnicima on je pronašao na
Ostrozubu izuzetno retku biljku, endemorelikt lovor višnju - zeleniče
(Prunus Laurocerasus). Više od 100 godina ova biljka zaokuplja pažnju
botaničara iz čitavog sveta, jer se na nju dosada naišlo samo u Bugarskoj
i na još 2-3 lokaliteta. Zbog toga je Ostrozub proglašen strogim prirodnim
rezervatom.
Inače,
leskovački
kraj
poseduje
još
preko
50 retkih (uglavnom lekovitih) biljaka, endema i relkata.
3.2.1. Grdelička klisura
Desetak kilometara južno od Leskovca, prostrana leskovačka
kotlina počinje da prelazi u brdovit predeo pod šumom. Tu
nastaje živopisna Grdelička klisura, čiji se najjužniji deo zove
Momina klisura. Kroz klisuru protiče reka Južna Morava. U
nastavku klisure, na 25km od Leskovca, nalazi se Predejane,
lepo planinsko izletište opkoljeno šumom, brdima, zaklonjeno od
vetra i bez magle - idealno za odmor.
Slika 13. Grdelička klisura
3.2.2 Obronci Babičke gore
Ova netaknuta planinska lepotica bogata je raznovrsnom divljači, a njena posebnost ogleda se i u tome
što se sa njenih obronaka pruža izuzetan pogled na Suvu planinu, tako da može predstavljati polaznu
tačku za organizovanje pešačkih planinarskih tura.
3.2.3 Kanjon reke Vučjanke
Protičući kroz useke, stene i litice planine Kukavice, reka
Vučjanka pravi predivne kanale, slapove i „kazane“. U kanjonu
dugom nekoliko kilometara ima više atraktivnih mesta za
kupanje. U samom središtu kanjona reke Vučjanke smeštena
je jedna od najstarijih hidrocentrala na Balkanu. Izgrađena je
1903. godine, a i danas je u funkciji.
Slika 14. Reka Vučjanka
3.2.4 Kukavica
Potencijal za razvoj turizma u gradu Leskovcu je planina Kukavica, koja je smeštena između Vranjske
kotline na jugu, Leskovačke na severu, odnosno Grdeličke klisure na istoku i doline Veternice, sa
najvišim vrhom Vlajnom (1441 m.n.v.). Ovako ograničena zahvata 587 m 2 površine. Posebna je
prednost ove planine u podatku da je od Leskovca udaljena samo 16 km. Sa njime je spojena linijama
prigradskog saobraćaja, velike učestalosti polazaka i putem sa savremenim kolovozom. Planina Kukavica
raspolaže
prirodnim
uslovima
za
razvoj
planinskog i lovnog turizma, obzirom na
bogatstvo lovne divljači, od kojih su najznačajnije
divlje svinje i srneća divljač. Ostale vrste divljači i
ptica, kao i prisustvo predatora, dominiraju ovim
prostranstvima kojima JP "Srbija šume" gazduje
preko ustanovljenog lovišta "Kukavica" koje se
nalazi na 1360 m n.v. Ispred vrha postoji ski
staza u dužini od 600 m, širine 100 m, sa
prosečnim nagibom od 22 %. Kukavica je idealno
mesto za pripreme sportista, planinarenje i šetnje
Slika 15. Planina Kukavica
u prirodi, seoski turizam, branje lekovitog bilja.
23
4. Ljudski resursi
4.1. Stanovništvo (broj stanovnika i stopa rasta)
Promene u broju stanovnika Srbije (bez podataka za AP Kosovo i Metohiju) u prvoj deceniji 21.
veka, pod velikim su uticajem turbulentnih dešavanja tokom 1990-ih. Rat na prostorima bivše SFRJ i
njegove posledice, pre svega u vidu velikog broja izbeglica i interno raselјenih lica (IRL) znatno su
ublažile depopulacione tendencije i zamaglile sliku realnog emigracionog talasa stanovništva iz Srbije u
poslednjih 20 godina. Prilikom poređenja podataka poslednja dva popisa mora se voditi računa da nije
primenjen isti koncept ukupnog stanovništva, ali i da su Albanci s juga Srbije bojkotovali Popis 2011. 6 U
nedostatku zvaničnih popisnih podataka koji bi mogli biti iskorišćeni za metodološki korektno
izračunavanje populacionog rasta, kao i zvaničnih procena broja stanovnika koji je bojkotovao Popis
2011, urađena su preračunavanja autora na osnovu kojih je neto emigracija u međupopisnom periodu
2002- 2011. procenjena na 65 hilјada, a smanjenje ukupnog stanovništva na 363 hilјada (što je za oko
50 hilјada više od zvaničnih podataka). Negativan prirodni priraštaj je iznosio 297 hilјada.
Smanjenje stanovništva je znatno veće na jugu nego na severu zemlje. Između dva popisa u
Leskovcu je došlo do depopulacije koja upozorava. Prema zvaničnim podacima poslednjeg popisa 2011.
godine, na teritoriji našeg grada živi 144.206 stanovnika, što je za 12.046 manje u odnosu na popis
2002. god. Osnovni razlozi velike depopulacije leže u niskom fertilitetu i u izuzetno visokim stopama
smrtnosti. Negativni prirodni priraštaj iznosi -6,7 na 1000 stanovnika. Migracija, odnosno izuzetno
izraženo iseljavanje iz regiona (posebno mladih) je veliki problem grada, iako
se nastavlja
višedecenijski trend prisutan na nivou cele Srbije: migracije iz sela ka gradu.
Starenje ukupne populacije (posmatrano od sredine 20. veka) je proces koji u Leskovcu, a i u
Srbiji traje već više od 40 godina, počev od kraja 1960-ih kada je stanovništvo bilo demografski
najmlađe. Uz prosečnu starost od 41,52 godine, (Srbija 41,57 godina), indeks starenja od 111.71 u
Leskovcu, Srbija 114.32 je 2011. god. među demografski najstarijim zemlјama sveta.
Prema prvim podacima popisa poljoprivrede 14% od ukupnog stanovništva je poljoprivredno
stanovništvo. Stepen obrazovanja stanovništva grada, kao i struktura stručne ponude je nepovoljnija
nego u Republici Srbiji, a daleko zaostaje i za potrebama razvoja Grada.
Tabela 9. Uporedni pregled broja stanovnika, 2014.
1948
1953
1961
1971
1981
1991
Broj
stanovnika
113.158 121.311 134.250 147.487
159.001
161.986
u opštini
Promena
broja
/
8.153
12.939
13.237
11.514
2.985
stanovnika
u opštini
Stopa rasta
broja
stanovnika
/
7,20
10,67
9,86
7,81
1,88
u opštini
(%)
Broj
stanovnika
231.280 244.128 254.855 260.982
262.531
255.011
u okrugu
Stope rasta
broja
stanovnika
/
5,56
4,39
2,40
0,59
-2,86
u okrugu
(%)
Stopa rasta
broja
/
6,90
9,51
10,53
10,26
-16,01
stanovnika
u Srbiji (%)
Izvor RZZS Popis 2011 * Broj stanovnika po prethodnoj metodologiji (ranijih popisa –
godine)
6
2002
2011
156252
144206
-5.734
-12.046
-3,54
-7,71
240.923
216.304
-5,52
-10,22
-4,15
-4,15
pre 1991.
(Penev, Marinković, 2012).
24
Tabela 10. Procenjeni broj stanovnika u periodu 1991-2012.
1991
2006
2007
2008
2009
Broj stanovnika u
158.977 153.084 151.964 150.653 149.279
opštini
Ukupna promena
broja stanovnika u
/
-5.893
-1.120
-1.311
-1.374
opštini
Stopa rasta broja
stanovnika u
/
-3,71
-0,73
-0,86
-0,91
opštini (%)
Stope rasta broja
stanovnika u
/
-6,44
-0,95
-1,02
-1,01
okrugu (%)
Stopa rasta broja
stanovnika u Srbiji
/
-2,04
-0,39
-0,40
-0,42
(%)
Izvor: OIR u RS, 2013
4.1
2011*
2012
147.959
144.370
143.023
-1.320
-3.589
-1.347
-0,88
-2,43
-0,93
-1,03
-3,64
-1,11
-0,40
-0,40
-0,45
Stanovništvo prema tipu naselja
Tabela 11. Struktura stanovništva prema tipu naselja, 2014.
Opština
Okrug
Broj
Učešće (%)
Broj
Učešće (%)
Gradsko stanovništvo
65,289
45.27
93,679
43.31
Ostalo stanovništvo
78,917
54.73
122,625
56.69
Ukupno stanovništvo
144,206
100
216,304
100
Izvor: RZZS
4.2
2010
Srbija
Broj
Učešće (%)
4,271,872
59.44
2,914,990
40.56
7,186,862
100
Vitalni događaji
Tabela 102. Vitalni događaji, 2014.
Živorođeni
Živorođeni na 1000 stanovnika
Umrli
Umrli na 1000 stanovnika
Prirodni priraštaj
Prirodni priraštaj na 1000 stanovnika
Izvor: RZZS
Opština
1.155
8,1
2.147
15
-992
-6,9
Okrug
1.735
8,1
3.467
16,2
-1732
-8,1
Srbija
67.257
9,3
102.400
14,2
-35143
-4,9
25
Tabela 13. Struktura ženskog stanovništva starog 15 godina i više prema broju živorođene
dece, 2014.
Udeo u ukupnom broju žena
Region južne i istočne Srbijea
starih 15 i više god. u opštini (%)
Ukupno
686.072
100
Nije rađala
152.094
22,17
1 dete
135.928
19,81
2
318.377
46,41
Rodila
3
60.426
8,81
4
13.028
1,90
5 i više dece
6.219
0,91
Prosečan broj dece
1.95
/
Izvor RZZS
4.3
Stanovništvo prema bračnom stanju
Tabela 14. Struktura stanovništva starog 15 i više godina prema bračnom stanju i polu,
2014.
Udeo u ukupnom broju
Muško
Žensko
Opština
stanovnika u opštini
(%)
Ukupno
60.809
62.392
123.201
100
Neoženjeni/neudati
17.362
11.602
28.964
23,51
Oženjeni/udati
37.675
38.089
75.764
61,50
Razvedeni
1.672
2.464
4.136
3,36
Udovci/udovice
3.962
10.097
14.059
11,41
Nepoznato
138
140
278
0,23
Izvor RZZS
Tabela 15. Stanovništvo staro 15 i više godine koje živi u vanbračnoj zajednici, prema
starosti i polu, 2014.
Udeo u ukupnom broju
Opština
stanovnika u opštini (%)
Ukupno
3.287
100
muško
1.639
1,14
Ukupno
stanovništvo
žensko
1.648
1,14
Ukupno
215
0,15
15-19
muško
47
0,03
26
20-24
25-29
30-39
40-49
50-59
60 i više
4.4
žensko
Ukupno
muško
žensko
Ukupno
muško
žensko
Ukupno
muško
žensko
Ukupno
muško
žensko
Ukupno
muško
žensko
Ukupno
muško
žensko
168
490
200
290
513
257
256
852
459
393
545
294
251
404
227
177
268
155
113
0,12
0,34
0,14
0,20
0,36
0,18
0,18
0,59
0,32
0,27
0,38
0,20
0,17
0,28
0,16
0,12
0,19
0,11
0,08
Starosna struktura stanovništva
Tabela 16. Struktura stanovništva prema starosti i polu, 2014.
Opština
Ukupno
stanovništvo
0-4
5-9
10-14
15-19
20-24
25-29
30-34
35-39
40-44
45-49
50-54
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
144.206
71.632
72.574
6.124
3.127
2.997
7.387
3.770
3.617
7.494
3.926
3.568
8.690
4.539
4.151
9.064
4.659
4.405
9.043
4.636
4.407
9.169
4.652
4.517
9.993
5.093
4.900
9.500
4.748
4.752
10.171
5.131
5.040
10.104
Udeo u ukupnom broju
stanovnika u opštini (%)
100
49,67
50,33
4,25
2,17
2,08
5,12
2,61
2,51
5,20
2,72
2,47
6,03
3,15
2,88
6,29
3,23
3,05
6,27
3,21
3,06
6,36
3,23
3,13
6,93
3,53
3,40
6,59
3,29
3,30
7,05
3,56
3,50
7,01
27
55-59
60-64
65-69
70-74
75-79
80-84
85 I više
Pinoletno
stanovništvo
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
5.116
4.988
11.559
5.821
5.738
10.513
5.160
5.353
6.861
3.308
3.553
7.572
3.376
4.196
6.377
2.718
3.659
3.312
1.355
1.957
1.273
497
776
118.027
58.130
59.897
3,55
3,46
8,02
4,04
3,98
7,29
3,58
3,71
4,76
2,29
2,46
5,25
2,34
2,91
4,42
1,88
2,54
2,30
0,94
1,36
0,88
0,34
0,54
81,85
40,31
41,54
Izvor RZZS
Tabela 17. Struktura stanovništva po osnovnim kontigentima, 2014.
Opština, 2002
Opština, 2011
Broj
Udeo u ukupnom
Broj
Udeo u ukupnom
stanovnika
stanovništvu (%)
stanovnika
stanovništvu (%)
Predškolski uzrast 0-6
10.892
6,97
9.576
6,64
Školski uzrast 7-14
14.806
9,48
12.913
8,95
Radni kontigent 15-64
104.241
66,71
99.163
68,76
Stanovništvo od 65 godina i više
25.441
16,28
25.395
30,46
Punoletni 18 i više
/
/
118.934
82,48
Žene u fertilnom periodu 15-49
36.790
23,55
32.960
22,86
Ukupno
156.252
100
144.206
100
Izvor RZZS
28
Tabela 18. Starosni indikatori stanovništva, 2014.
Opština
Okrug
Prosečna starost (godine)
42.21
42.47
Očekivano trajanje života - muškarci (godine)
71.96
71.97
Očekivano trajanje života - žene (godine)
76.45
76.26
Indeks starenja*
123.23
126.20
Izvor RZZS * Indeks starenja – predstavlja odnos starog (60 i više godina) prema mladom
stanovništvu
4.5
Polna struktura stanovništva
Tabela 19. Polna struktura stanovništva, 2014.
Struktura
Broj stanovnika u
stanovništva u
opštini
opštini (%)
Muško
71.632
49,67
Žensko
72.574
50,33
Ukupno
144.206
100
Izvor RZZS
4.6
Srbija
42.23
72.22
77.29
125.38
(0-19)
Struktura
stanovništva u
okrugu (%)
49,92
50,08
100
Struktura
stanovništva u Srbiji
(%)
48,69
51,31
100
Etnička struktura stanovništva
Tabela 20. Struktura stanovništva prema etničkoj ili nacionalnoj pripadnosti, 2014.
Opština
Okrug
Srbija
Udeo u
Udeo u
Udeo u
ukupnom
ukupnom
ukupnom
Broj
Broj
Broj
stanovništvu
stanovništvu
stanovništvu
(%)
(%)
(%)
Srbi
133.623
92,66
199.901
92,53
5.988.150
83,32
Crnogorci
192
0,13
386
0,18
38.527
0,54
Jugosloveni
88
0,06
96
0,04
23.303
0,32
Albanci
20
0,01
548
0,25
5.809
0,08
Bošnjaci
5
0,00
6
0,00
145.278
2,02
Bugari
91
0,06
107
0,05
18.543
0,26
Bunjevci
0
0,00
0
0,00
16.706
0,23
Vlasi
2
0,00
4
0,00
35.330
0,49
Goranci
4
0,00
27
0,01
7.767
0,11
Mađari
15
0,01
23
0,01
253.899
3,53
Makedonci
291
0,20
354
0,16
22.755
0,32
Muslimani
19
0,01
28
0,01
22.301
0,31
29
Nemci
Romi
Rumuni
Rusi
Rusini
Slovaci
Slovenci
Ukrajinci
Hrvati
Česi
Ostali
Neopredeljeni
Regionalna
pripadnost
Nepoznato
Ukupno
Izvor RZZS
4.7
19
7.700
4
13
2
9
19
8
55
0
96
965
0,01
5,34
0,00
0,01
0,00
0,01
0,01
0,01
0,04
0,00
0,07
0,67
20
11.436
15
25
3
14
22
10
78
0
124
1.573
0,01
5,29
0,01
0,01
0,00
0,01
0,01
0,00
0,04
0,00
0,06
0,73
4.054
147.604
29.332
3.247
14.246
52.750
4.033
4.903
57.900
0
17.568
160.346
0,06
2,05
0,41
0,05
0,20
0,73
0,06
0,07
0,81
0,00
0,24
2,23
16
0,01
16
0,01
30.771
0,43
950
144.206
0,66
100
1.488
216.034
0,69
100
81.740
7.186.862
1,14
100
Struktura stanovništva prema veroispovesti
Tabela 21. Struktura stanovništva prema veroispovesti, 2014.
Opština
Okrug
Broj
(%)
Broj
(%)
Islamska
189
0,13
815
0,38
Judaistička
0
0,00
0
0,00
Katolička
122
0,08
164
0,08
Pravoslavna
133.893
92,85
201.969
93,37
Protestantska
2.493
1,73
2.575
1,19
Ostale hrišćanske
135
0,09
143
0,07
Istočnjačke
7
0,00
11
0,01
veroispovesti
Ostale veroispovesti
9
0,01
14
0,01
Agnostici
25
0,02
30
0,01
Neizjašenjen
3.264
2,26
4.824
2,23
Nije vernik
508
0,35
575
0,27
Nepoznato
1.471
1,02
2.842
1,31
Izvor RZZS
4.8
Srbija
Broj
222.828
578
356.957
6.079.396
71.284
3.211
(%)
3,10
0,01
4,97
84,59
0,99
0,04
1.237
0,02
1.776
4.010
220.735
80.053
99.714
0,02
0,06
3,07
1,11
1,39
Struktura stanovništva prema maternjem jeziku
Tabela 22. Struktura stanovništva prema maternjem jeziku, 2014.
Opština
Okrug
Broj
(%)
Broj
(%)
Srpski
135.820
94,18
203.703
94,17
Albanski
16
0,01
544
0,25
Bosanski
7
0,00
9
0,00
Bugarski
56
0,04
64
0,03
Vlaški
2
0,00
4
0,00
Mađarski
15
0,01
20
0,01
Makedonski
221
0,15
271
0,13
Romski
6.576
4,56
9.278
4,29
Rumunski
3
0,00
18
0,01
Slovački
4
0,00
7
0,00
Hrvatski
38
0,03
51
0,02
Ostali jezici
207
0,14
319
0,15
Nepoznato
1.241
0,86
2.016
0,93
Ukupno
144.206
100
216.304
100
Izvor RZZS
Srbija
Broj
(%)
6.330.919
88,09
10.040
0,14
138.871
1,93
13.337
0,19
43.095
0,60
243.146
3,38
12.706
0,18
100.668
1,40
29.075
0,40
49.796
0,69
19.223
0,27
67.795
0,94
128.191
1,78
7.186.862
100
30
4.9
Stanovništvo prema aktivnosti
Od ukupnog broja stanovništva na teritoriji grada Leskovca, ekonomski aktivno stanovništvo čini
41,24%, od čega 26,53% obavlja zanimanje, a 14,71% su nezaposleni. Procenat ekonomski
neaktivnog stanovništva u odnosu na ukupan broj stanovništva je dosta veći od ekonomski aktivnog
stanovništvo i iznosi 84.730 stanovnika, odnosno 58,76%. Najveći procenat čine penzioneri sa 21,57%,
dok su a drugom mestu deca mlađa od 15 godina sa 14,57%.
4.9.1
Struktura stanovništva prema ekonomskoj aktivnosti
Tabela 23. Struktura stanovništva prema ekonomskoj aktivnosti i polu, 2014.
Udeo u ukupnom
Udeo u ukupnom
ekonomski
Opština
stanovništvu
aktivnom
opštine (%)
stanovništvu (%)
Ukupno stanovništvo
144.206
100
/
Ukupno
59.476
41.24
100
Ekonomski aktivno
Muško
35.150
24.37
59,10
stanovništvo
Žensko
24.326
16.87
40,90
Ukupno
38.260
26.53
64,33
Ekonomski aktivno
stanovništvo koje
Muško
23.600
16.37
39,68
obavlja zanimanje
Žensko
14.660
10.17
24,65
Ukupno
21.216
14.71
35,67
Nezaposleni
Muško
11.550
8.01
19,42
Žensko
9.666
6.70
16,25
Ukupno
11.955
8.29
20,10
Nekada radili
Muško
6.951
4.82
11,69
Žensko
5.004
3.47
8,41
Ukupno
9.261
6.42
15,57
Traže prvi posao
Muško
4.599
3.19
7,73
Žensko
4.662
3.23
7,84
31
Tabela 24. Struktura stanovništva prema ekonomskoj neaktivnosti i polu, 2014.
Udeo u ukupnom
Udeo u ukupnom
ekonomski
Opština
stanovništvu
neaktivnom
opštine (%)
stanovništvu (%)
Ukupno stanovništvo
144.206
100
/
Ukupno
84.730
58.76
100
Ekonomski
Muško
36.482
25.30
43.06
neaktivni
Žensko
48.248
33.46
56.94
Ukupno
21.005
14.57
24.79
Deca mlađa od 15
Muško
10.823
7.51
12.77
godina
Žensko
10.182
7.06
12.02
Ukupno
31.108
21.57
36.71
Penzioneri
Muško
13.490
3.35
15.92
Žensko
17.618
12.22
20.79
Ukupno
551
0.38
0.65
Lica sa prihodima
Muško
443
0.31
0.52
od imovine
Žensko
108
0.07
0.13
Ukupno
11.205
7.77
13.22
Učenici/studenti
Muško
5.452
3.78
6.43
(15 i više godina)
Žensko
5.753
3.99
6.79
Ukupno
13.522
9.38
15.96
Lica koja obavljaju
Muško
1.832
1.27
2.16
kućne poslove
Žensko
11.690
8.11
13.80
Ukupno
7.339
5.09
8.66
Ostalo
Muško
4.442
3.08
5.24
Žensko
2.897
2.01
3.42
4.10 Obrazovna struktura stanovništva
Tabela 25. Struktura stanovništva starog 15 i više godina prema školskoj spremi i pismenosti,
2014.
Opština (broj)
Opština (%)
Srbija (%)
mušukumušukumušukupno
žene
žene
Žene
karci
pno
karci
pno
karci
Ukupno
123.201
60.809
62.392
100
100
100
100
100
100
stanovništvo (>15)
Bez školske spreme
6.095
955
5.140
4,95
1,57
4,17
2,68
0,50
2,18
Nepotpuno
osnovno
17.320
6.912
10.408
14,06
11,37
8,45
11,00
3,91
7,08
obrazovanje
Osnovno
22.696
11.449
11.247
18,42
18,83
9,13
20,76
9,63
11,1
obrazovanje
Srednje
obrazovanje
49,61
54,35
22,79
48,93
26,18
22,7
49,61
54,3
22,8
ukupno
Gimnazija
4.042
1.677
2.365
3,28
2,76
1,92
5,06
1,92
3,14
Srednje
stručne
škole u
27.201
16.694
10.507
22,08
27,45
8,53
19,26
12,08
7,18
trajanju
manjem od
4 godine
Srednje
stručne
škole u
29.308
14.148
15.160
23,79
23,27
12,3
23,78
11,46
12,3
trajanju od
4 godine
Specijalizacija posle
569
529
40
0,46
0,87
0,03
0,84
0,73
0,11
32
srednjeg
obrazovanja
Više obrazovanje
Visoko obrazovanje
Nepoznato
Izvor: RZZS
6.621
8.616
733
3.559
4.558
328
3.062
4.058
405
5,37
6,99
0,59
5,85
7,50
0,54
2,49
3,29
0,33
5,65
10,59
0,40
2,81
5,01
0,18
2,84
5,57
0,21
Tabela 26. Stanovništvo staro 10 i više godina prema polu, a nepismeni prema starosti,
2014.
Opština
Opština
Opština
Opština (broj)
(%)
(%)
(%)
ukupno
muškarci
žene
ukupno
muškarci
žene
Ukupno
130.695
64.735
65.960
100
100
100
stanovništvo (>10)
Nepismeni - ukupno
5.398
763
4.635
4,13
1,18
7,03
10 - 14 godina
50
23
27
0,04
0,04
0,04
15 - 19 godina
78
40
38
0,06
0,06
0,06
20 - 34 godina
312
114
198
0,24
0,18
0,30
35 - 49 godina
301
88
213
0,23
0,14
0,32
50 - 64 godina
449
113
336
0,34
0,17
0,51
65 i više
4.208
385
3.823
3,22
0,59
5,80
Izvor RZS
Tabela 27. Stanovništvo staro 15 i više godina prema kompjuterskoj pismenosti, 2013 .
Ukupno
Kompjuterski pismena lica
Lica koja delimično poznaju
rad na računaru
muško
žensko
Ukupno
muško
žensko
Ukupno
muško
Opština (broj)
Udeo u ukupnom broju
stanovnika u opštini (%)
123201
60809
62392
31060
16348
14712
17166
9134
100
49,36
50,64
25,21
13,27
11,94
13,93
7,41
33
Kompjuterski nepismena lica
žensko
Ukupno
muško
žensko
8032
74975
35237
39648
6,52
60,86
28,60
32,18
Izvor RZS
4.11 Invaliditet
Tabela 28. Struktura stanovništva prema statusu invaliditeta, starosi, polu i tipu naselja
2013.
Osobe sa
Udeo osoba sa
Opština
invaliditet
invaliditetom u ukupnom
om
broju stanovništva %
12,729
Ukupno stanovništvo
144,206
8.83
4,666
Gradsko stanovništvo
65,289
3.24
1,925
Muško
31,616
1.33
2,741
Žensko
33,673
1.90
50
Ukupno
10,020
0.03
Deca mlađa od
19
Muško
5,133
0.01
15 godina
31
Žensko
4,887
0.02
27
Ukupno
3,882
0.02
22
15-19
Muško
2,047
0.02
5
Žensko
1,835
0.00
101
Ukupno
8,892
0.07
58
20-29
Muško
4,501
0.04
43
Žensko
4,391
0.03
430
Ukupno
18,186
0.30
227
30-49
Muško
8,859
0.16
203
Žensko
9,327
0.14
867
Ukupno
10,009
0.60
397
50-59
Muško
4,744
0.28
470
Žensko
5,265
0.33
620
Ukupno
4,798
0.43
296
60-64
Muško
2,239
0.21
324
Žensko
2,559
0.22
2,571
Ukupno
15,893
1.78
906
65 i više
Muško
7,161
0.63
1,665
Žensko
8,732
1.15
8,063
Ostalo stanovništvo
78,917
5.59
3,518
Muško
40,016
2.44
4,545
Žensko
38,901
3.15
66
Ukupno
10,985
0.05
Deca mlađa od
40
Muško
5,690
0.03
15 godina
26
Žensko
5,295
0.02
48
Ukupno
4,808
0.03
31
15-19
Muško
2,492
0.02
17
Žensko
2,316
0.01
97
Ukupno
9,215
0.07
30
20-29
Muško
4,794
0.02
37
Žensko
4,421
0.03
572
Ukupno
20,647
0.40
30-49
267
Muško
10,765
0.19
34
50-59
60-64
65 i više
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
Ukupno
Muško
Žensko
9,882
11,654
6,193
5,461
5,715
2,921
2,794
15,893
7,161
8,732
305
1,282
637
645
910
446
464
5,088
2,037
3,051
0.21
0.89
0.44
0.45
0.63
0.31
0.32
3.53
1.41
2.12
Izvor RSZ
Tabela 29. Osobe sa invaliditetom prema vrsti problema, starosti i polu, 2014.
Problemi sa:
hodanjem/
penjanjem
pamćenjem/
vidom sluhom
samostalnošću komunikacijom
uz
koncetracijim
stepenice
Ukupno
5602
3554
7525
2527
1995
1366
2330
1775
2902
1036
794
600
Muško
3272
1839
4623
1491
1201
766
Žensko
Deca
16
27
36
42
Ukupno
43
45
mlađa
23
6
19
14
18
22
Muško
od 15
20
10
26
13
18
20
godina Žensko
24
16
29
22
23
23
Ukupno
15-19
16
10
23
16
18
18
Muško
8
6
6
6
5
5
Žensko
73
33
78
57
51
67
Ukupno
20-29
40
20
44
28
25
36
Muško
33
13
34
29
26
31
Žensko
344
166
470
215
157
168
Ukupno
30-49
167
75
230
102
76
84
Muško
177
91
240
113
81
84
Žensko
993
423
1152
320
196
143
Ukupno
50-59
486
246
511
166
100
83
Muško
177
154
96
60
Žensko
507
641
329
194
143
108
Ukupno
664
908
189
98
85
62
60-64
Muško
295
434
140
96
58
46
Žensko
369
474
2571
1692
1389
815
Ukupno 3461
4843
65 i
1169
612
472
295
Muško
1303
1641
više
1402
1080
917
520
Žensko
2158
3202
Izvor: RZZS
35
4.12 Domaćinstva i porodice
4.12.1 Domaćinstva
Tabela 30. Struktura domaćinstava prema broju članova, 2014.
Broj
Domaćinstva u opštini
Ukupno
sa 1 članom
2
3
4
43.603
7.074
10.182
7.791
8.232
Udeo u ukupnom
broju domaćinstava u
opštini (%)
100
16,22
23,35
17,87
18,88
36
5
6 i više
Opština
Okrug
Srbija
Prosečan broj članova
domaćinstva
4.796
5.528
3,30
3,24
2,88
11,00
12,68
/
/
/
Izvor: RZZS
Tabela 31. Uporedni pregled broja domaćinstava 1948-2011. po popisu
1948
1953
1961
1971
1981
1991
Broj domaćinstava u
20.549 23.085
29.220 36.166 41.588 43.979
opštini
Promena broja
domaćinstava u opštini
Stopa rasta broja
domaćinstava u opštini
(%)
Stope rasta broja
domaćinstava u okrugu
(%)
Stopa rasta broja
domaćinstava u Srbiji
(%)
Izvor: RZZS
2002
2011
46583
43603
/
2.536
6.135
6.946
5.422
2.391
2.604
-2.980
/
12,34
26,58
23,77
14,99
5,75
5,92
-6,40
/
9,23
20,54
17,92
10,25
2,96
3,62
-8,98
/
8,80
19,35
16,54
14,26
-5,86
4,26
-1,32
Tabela 32. Uporedni pregled broja stanova 1971-2011. po popisu
1971
20.549
1981
23.085
1991
29.220
2002
36.166
2011
41.588
Ukupan broj
stanova
2002
2011
43.979
46583
/
2.536
6.135
6.946
5.422
2.391
2.604
/
12,34
26,58
23,77
14,99
5,75
5,92
40.152
43.859
52.866
62.337
68.727
70.763
73.328
/
9,23
20,54
17,92
10,25
2,96
3,62
/
8,80
19,35
16,54
14,26
-5,86
4,26
Stanovi za stalno stanovanje
Broj stanova u opštini
Promena broja stanova
u opštini
Stopa rasta broja
stanova u opštini (%)
Broj stanova u okrugu
Stope rasta broja
stanova u okrugu (%)
Stopa rasta broja
stanova u Srbiji (%)
Izvor: RZZS
37
4.13 Migracije stanovništva
4.13.1 Doseljenici
Tabela 33. Broj doseljenika po vremenskim periodima.
Broj doseljenika u
opštinu
Ukupan broj stanovnika
Od rođenja stanuje u istom mestu
Ukupno
1980 i ranije
1981-1985
1986-1990
Doseljenici
1991-1995
1996-2000
2001-2005
2006 i kasnije
Nepoznato
Izvor RZS
144.206
92.612
51594
24.688
3.787
3.590
3.648
4.355
3.105
4.220
4.201
Udeo u
ukupnom broju
doseljenika u
opštini (%)
/
/
100
47.85
7.34
6.96
7.07
8.44
6.02
8.18
8.14
Udeo u ukupnom
broju stanovnika u
opštini (%)
100
64,22
35,78
17,12
2,63
2,49
2,53
3,02
2,15
2,93
2,91
Tabela 34. Struktura doseljenika prema području sa kojeg su doseljeni, 1948-2011.
Doseljenici – ukupno
Doseljenici iz Srbije
Doseljeni iz inostranstva
Iz
Iz
Iz
Iz
Iz
Iz
Srbije - ukupno
drugog mesta iste opštine
druge opštine iste oblasti
druge oblasti
inostranstva - ukupno
bivših republika SFRJ
Iz ostalih zemalja
Nepoznato
Izvor RZS
4.13.2
Opština
Udeo u ukupnom
broju doseljenika u
opštinu (%)
51.594
48.405
24.743
10.677
12.985
3.166
2.390
776
23
100
93,82
47,96
20,69
25,17
6,14
4,63
1,50
0,04
Opština
(broj)
Udeo u ukupnom
broju dnevnih
migranata (%)
19.567
10.961
8.226
645
2.074
16
8.606
6.672
217
1.704
13
100
56.02
42,04
3,30
10,60
0,08
43,98
34,10
1,11
8,71
0,07
Dnevne migracije
Tabela 35. Dnevne migracije prema tipu migranata, 2013.
Dnevni migranti – ukupno
Dnevni migranti koji
obavljaju zanimanje
Dnevni migranti koji se
školuju
ukupno
u drugom naselju iste opštine
u drugoj opštini iste oblasti
u drugoj oblasti
u drugoj državi
ukupno
u drugom naselju iste opštine
u drugoj opštini iste oblasti
u drugoj oblasti
u drugoj državi
38
5 Stambeni resursi
Stambeni fond Leskovca čini preko 50.000 stanova, sa prosečnom površinom od 69.54m2.
Najveći broj stanova je u vlasništvu fizičkih lica, čak 95.21% od čega je najveći broj trosobnih i
četvorosobnih stanova. Dinamična stambena izgradnja bila je 60-ih godina 20-tog veka, dok je posle
2000. godine drastično smanjena.
5.1
Stambena statistika
Tabela 36. Struktura stanova za stalno stanovanje prema broju soba, 2013.
Udeo u
Prosečna površina stana (m2)
ukupnom
Opština
broju stanova
Opština
Okrug
Srbija
u opštini (%)
Stanovi - ukupno
49915
100
69.54
69.13
72.30
1-sobni
1225
2.45
22.72
22.32
25.45
2-sobni
6137
12.29
37.21
37.03
38.03
Vrsta stana
3-sobni
15809
31.67
0.06
56.20
57.78
4-sobni
15030
30.11
72.94
71.86
76.44
5 i više sobni
11714
23.47
104.56
104.69
118.40
Izvor RZS
Tabela 37. Struktura nastanjenih stanova prema svojini stana, 2013.
Udeo u
ukupnom
broju
Ukupno
Vlasništvo
Zakup
Podstanarstvo
stanova u
opštini
(%)
Leskovac
42549
100.00
39,310
304
806
Privatna svojina 1
40511
95.21
37,762
68
704
lica
Privatna svojina 2
1694
3.98
1,548
1
28
više lica
214
0.50
/
176
38
Javna (Državna)
118
0.28
/
59
36
Ostali oblici
Izvor RZS
Srodstvo
Ostalo
2,117
12
1,977
/
117
/
/
23
/
/
Tabela 38 . Struktura nastanjenih stanova prema broju domaćinstava i lica, 2013.
Udeo u ukupnom broju
Opština
stanova u opštini (%)
Nastanjeni stanovi -ukupno
42549
100
1 domaćinstvo
41754
98.13
2 domaćinstva
736
1.73
3 i više domaćinstava
59
0.14
1 lice
6737
15.83
2
9682
22.75
Stanovi u kojima
stanuje
3
7447
17.50
4
7904
18.58
5
4876
11.46
6
3819
8.98
7 i više lica
2084
4.90
Izvor: RZS
39
5.2
Stambena izgradnja
Tabela 39. Stambena izgradnja, 2012
Broj stanova – ukupno
Broj završenih stanova
Broj nezavršenih stanova
Privatna svojina
Broj stanova – ukupno
Broj završenih stanova
Broj nezavršenih stanova
Opština
118
70
48
Okrug
150
90
60
Srbija
32.569
15.223
17.346
98
70
28
130
90
40
19.630
11802
7.828
82,19
0,5
82,83
0,4
49,12
2,1
Prosečna površina završenih stanova (m2)
Broj izgrađenih stanova na 1000 stanovnika
Izvor RZS
Tabela 40. Vrednost izvedenih građevinskih radova, 2013.
Opština
(€)*
Vrednost izvedenih građevinskih radova - ukupno
27.194.692
Stambena izgradnja - ukupno
3.945.965
Stambena izgradnja u privatnoj svojini
2.892.519
Stambena izgradnja u ostalim oblicima svojine
1.053.447
* po prosečnom srednjem kursu NBS za 2013. godinu
Udeo u vrednosti svih
građevinskih radova (%)
100
14,51
10,64
3,87
Tabela 41. Cene stanova novogrdnje, I polugodište 2014
Prosečna površina stanova (m2)
Cena stana (€/m2)
Cena građevinskog zemljišta (€/m2)
Cena građenja (€/m2)
Ostali troškovi (€/m2)
Opština
Beograd
64,00
627
15
449
163
60,00
1.481
1.481
421
879
Srbija
(prosek)
54,00
1.129
279
684
166
40
6 Privreda
6.1 Privredna struktura po delatnostima
6.1.1 Preduzeća
Tabela 42. Broj preduzeća po delatnostima i veličini, 2013.
Udeo u ukupnom broju
preduzeća istog sektora (%)
Broj preduzeća
Naziv sektora
Mala
Srednja
Velika
Ukupno
Mala
Srednja
Velika
Udeo
u
ukupn
om
broju
predu
zeća
(%)
SEKTOR A –Poljoprivreda,
šumarstvo i ribarstva (Oblasti:
01,02,03)
24
1
1
0
26
92.31
3.85
3.85
SEKTOR B - Rudarstvo
(Oblasti: 05,06,07,08,09)
0
0
0
0
0
0
0
0
249
45
8
1
303
82.18
14.85
2.64
6
1
0
0
7
85.71
14.29
0
4
4
1
0
9
44.44
44.44
11.11
68
8
0
0
76
89.47
10.53
0
266
46
3
0
315
84.44
14.60
0.95
69
7
0
0
76
90.79
9.21
0
12
2
0
0
14
85.71
14.29
0
15
1
0
0
16
93.75
6.25
0
5
0
0
0
5
100.00
0
0
SEKTOR L - Poslovanje
nekretninama (Oblast: 68)
3
0
0
0
3
100.00
0
0
SEKTOR M - Stručne, naučne,
inovacione i tehničke delatnosti
(Oblast: 69,70,71,72,73,74,75)
51
1
0
0
52
98.08
1.92
0
SEKTOR N - Administrativne i
pomoćne uslužne delatnosti
(Oblast: 77,78,79,80,81,82)
25
1
0
0
26
96.15
3.85
0
SEKTOR C –Prerađivačka
industrija (Oblasti:
0,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20
,21,22,23,24,25,26,27,28,29,30,
31,32,33)
SEKTOR D - Snabdevanje
električnom energijom, gasom i
parom
(Oblast: 35)
SEKTOR E - Snabdevanje
vodom i upravljanje otpadnim
vodama, kontrolisanje procesa
uklanjanja otpada I slične
aktivnosti
(Oblast: 36,37,38,39)
SEKTOR F - Građevinarstvo
(Oblast:41,42,43)
SEKTOR G - Trgovina na veliko
i malo i popravka motornih
vozila
(Oblast: 45,46,47)
SEKTOR H - Saobraćaj i
skladištenje (Oblast:
49,50,51,52,53)
SEKTOR I –Usluge smeštaja i
ishrane (Oblast: 55,56)
SEKTOR J - Informisanje i
komunikacije (Oblast:
58,59,60,61,62,63)
SEKTOR K - Finansijske
delatnosti i delatnosti osiguranja
(Oblast: 64,65,66)
41
SEKTOR O - Državna uprava i
obavezno socijalno osiguranje
(Oblast: 84) - Nema podataka
0
0
0
0
0
0
0
0
18
0
0
0
18
100.00
0
0
0
1
0
0
1
0
100.00
0
SEKTOR R - Umetnost, zabava i
rekreacija (Oblast: 90,91,92,93)
2
2
0
0
4
50.00
50.00
0
SEKTOR S - Ostale uslužne
delatnosti (Oblast: 94,95,96)
7
0
0
0
7
100.00
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
824
120
13
1
958
86.01
12.53
1.36
SEKTOR P – Obrazovanje
(Oblast: 85)
SEKTOR Q - Zdravstvena i
socijalna zaštita (Oblast:
86,87,88)
SEKTOR T - Delatnnosti
domaćinstva kao poslodavca,
Delatnnosti domaćinstva koja
proizvode robu i usluge za
sopstvene potrebe
(Oblast: 97,98) - Nema podataka
SEKTOR U –Delatnosti
eksteritorijalnih organiizacija i
tela
(Oblast: 99) - Nema podataka
UKUPNO:
Izvor: APR
Ukupan broj preduzeća na teritoriji grada Leskovca je 958. Najdominantniju delatnost čine trgovine na
veliko i malo, opravka motornih vozila i predmeta za ličnu upotrebu sa 315 registrovanih firmi. Zatim
slede preduzeća iz sektora prerađivačke industrije sa 303, slede gradjevinarstvo sa udelom od 76 firmi i
saobraćaj i skladištenje sa 76 firmi.
Ukupan broj zaposlenih u preduzećima iznosi 8715 radnika od kojih je 39% u malim preduzećima,
37,53% u srednjim preduzećima, 18,92% u mikro preduzećima, 4,49% u velikim preduzećima
42
6.1.1.1 Broj radnika u preduzećima
Tabela 43 . Broj radnika u preduzećima po delatnosti i veličini preduzeća, 2013. godine
Udeo u ukupnom broju radnika istog
sektora (%)
Broj radnika u preduzećima
Naziv sektora
SEKTOR A Poljoprivreda,
šumarstvo i
ribarstvo (Oblast:
01,02,03)
SEKTOR B Rudarstvo (Oblast:
05,06,07,08,09) Nema podataka
SEKTOR C –
Prerađivačka
industrija – ukupno
(Oblast:
10,11,12,13,14,15,1
6,17,18,19,20,21,22
,23,24,25,26,27,28,
29,30,31,32,33)
SEKTOR D –
Snabdevanje
električnom
energijom, gasom,
parom i klimatizacija
(Oblast: 35)
SEKTOR E –
Snabdevanje
vodom, upravljanje
otpadnim vodama,
kontrolisanje
procesa uklanjanja
otpada i slične
aktivnosti (Oblast:
36,37,38,39)
SEKTOR F –
Građevinarstvo
(Oblast:41,42,43)
SEKTOR G Trgovina na veliko i
malo i popravka
motornih vozila
SEKTOR H Saobraćaj i
skladištenje (Oblast:
49,50,51,52,53)
SEKTOR I – Usluge
smeštaja i ishrane
(Oblast: 55,56)
SEKTOR J Informisanje i
komunikacije
(Oblast:
58,59,60,61,62,63)
SEKTOR K Finansijske
delatnosti i
delatnosti
osiguranja (Oblast:
64,65,66)
Udeo u
ukupno
m broju
radnika
(%)
Mikro
Mala
Srednja
Velika
Ukupno
Mikro
Mala
Srednja
Velika
25
17
209
0
251
9.96
6.77
83.27
0
2.88
0
0
0
0
0
0.00
0.00
0.00
0
0.00
390
1314
1408
391
3503
11.13
37.51
40.19
11.16
40.20
2
75
0
0
77
2.60
97.40
0
0
0.88
2
510
390
0
902
0.22
56.54
43.24
0
10.35
167
250
0
0
417
40.05
59.95
0.00
0
4.78
441
439
632
0
1512
29.17
29.03
41.80
0
17.35
268
322
0
0
590
45.42
54.58
0
0
6.77
28
150
0
0
178
15.73
84.27
0
0
2.04
68
11
0
0
79
86.08
0.32
0
0
0.91
9
0
0
0
9
100.00
0
0
0
0.10
43
SEKTOR L Poslovanje
nekretninama
(Oblast: 68)
SEKTOR M Stručne, naučne,
inovacione i
tehničke delatnosti
(Oblast:
69,70,71,72,73,74,7
5)
SEKTOR N Administrativne i
pomoćne uslužne
delatnosti (Oblast:
77,78,79,80,81,82)
SEKTOR O Državna uprava i
obavezno socijalno
osiguranje (Oblast:
84)
SEKTOR P –
Obrazovanje
(Oblast: 85)
SEKTOR Q Zdravstvena i
socijalna zaštita
(Oblast: 86,87,88)
SEKTOR R Umetnost, zabava i
rekreacija (Oblast:
90,91,92,93)
SEKTOR S - Ostale
uslužne delatnosti
(Oblast: 94,95,96)
SEKTOR T Delatnnosti
domaćinstva kao
poslodavca,
Delatnnosti
domaćinstva koja
proizvode robu i
usluge za sopstvene
potrebe (Oblast:
97,98) - Nema
podataka
SEKTOR U –
Delatnosti
eksteritorijalnih
organiizacija i tela
(Oblast: 99)
UKUPNO:
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.00
144
12
0
0
156
92.31
7.69
0
0
1.79
45
15
0
0
60
75.00
25.00
0
0
0.69
0
0
0
0
0
0.00
0
0
0
0.00
40
0
0
0
40
100.00
0
0
0
0.46
0
97
0
0
97
0
100.00
0
0
1.11
1
187
0
0
188
0.53
99.47
0
0
2.16
24
0
0
0
24
100.00
0
0
0
0.28
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.00
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.00
1654
3399
3271
391
8715
18.98
39.00
37.53
4.49
100
Izvor: APR
44
Izvor: APR
6.1.2 Preduzeća u prerađivačkoj industriji
Tabela 44. Broj preduzeća u sektoru preradjivačke industrije po delatnosti i veličini , 2013. godine
Udeo u ukupnom broju preduzeća iste
Udeo u
Broj preduzećima
oblasti (%)
ukupnom
Naziv Oblasti
OBLAST 10 –
Proizvodnja
prehrambenih
proizvoda
OBLAST 11 –
Proizvodnja
pića
OBLAST 12 –
Proizvodnja
duvanskih
proizvoda Nema
podataka
OBLAST 13 –
Proizvodnja
tekstila
OBLAST 14 –
Proizvodnja
odevnih
predmeta
OBLAST 15 –
Proizvodnja
kože i
predmeta od
kože
OBLAST 16 –
Prerada drveta
i proizvodnja
od drveta,
plute, slame i
pruća, osim
nameštaja
OBLAST 17 –
Proizvodnja
papira i
Mikro
Mala
Srednja
Velika
Ukupno
Mikro
Mala
Srednja
Velika
broju
preduzeća
(%)
34
13
3
0
50
68.00
26.00
6.00
0
22.73
3
0
0
0
3.00
100.00
0
0
0
1.36
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.00
17
3
0
0
20
85.00
15.00
0.00
0
9.09
12
1
1
0
14
85.71
7.14
7.14
0
6.36
2
0
0
0
2
100.00
0.00
0
0
0.91
27
4
0
0
31
87.10
12.90
0
0
14.09
10
0
0
0
10
100.00
0
0
0
4.55
45
proizvoda od
papira
OBLAST 18 –
Štampanje i
umnožavanje
audio I video
opreme
OBLAST 19 –
Proizvodnja
koksa i
derivate od
nafte - Nema
podataka
OBLAST 20 –
Proizvodnja
hemikalija i
hemijskih
proizvoda
OBLAST 21 Proizvodnja
osnovnih
farmaceutskih
proizvoda i
preparata
OBLAST 22 Proizvodnja
proizvoda od
gume i plastike
OBLAST 23 Proizvodnja
proizvoda od
nemetalnih
minerala
OBLAST 24 Proizvodnja
osnovnih
metala
OBLAST 25 Proizvodnja
metalnih
proizvoda osim
mašina i
uređaja
OBLAST 26 –
Proizvodnja
računara,
elektronskih i
optičkih
proizvoda
OBLAST 27 –
Proizvodnja
električne
opreme
OBLAST 28 –
Proizvodnja
nepomenutih
mašina i
nepomenute
opreme
OBLAST 29 –
Proizvodnja
motornih
voziLA,
prikolica i
poluprikolica
7
0
0
0
7
100.00
0
0
0
3.18
0
0
0
0
0
0.00
0.00
0
0
0.00
11
2
2
0
15
73.33
13.33
13.33
0
6.82
0
0
0
1
1
0
0
0
100.00
0.45
9
1
1
0
11
81.82
9.09
9.09
0
5.00
8
1
1
0
10
80.00
10.00
10.00
0
4.55
2
1
0
0
3
100.00
0
0
0
1.36
9
3
0
0
12
75.00
25.00
0
0
5.45
3
0
0
0
3
100.00
0
0
0
1.36
6
0
0
0
6
100.00
0
0
0
3.18
7
1
0
0
8
87.50
12.50
0
0
3.64
1
0
0
0
1
0
0
0
0
0.45
46
OBLAST 30 –
Proizvodnja
ostalih
saobraćajnih
sredstava
OBLAST 31 –
Proizvodnja
nameštaja
OBLAST 32 –
Ostale
preradjivačke
delatnosti
OBLAST 33 –
Popravka i
montaža
mašina i
opreme
U K U P N O:
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.00
7
2
0
0
9
77.78
22.22
0
0
4.09
3
0
0
0
3
100
0
0
0
1.36
1
0
0
0
1
0
0
0
0
0.00
179
32
8
1
220
81.36
14.55
3.64
0.45
100.00
Izvor: APR
U preradjivačkoj industriji registrovan je 220 preduzeća od kojih je 81,36% mikro preduzeća.
Dominatne oblasti u preradjivačkoj industriji čine proizvodnja prehrambenih proizvoda sa 50 preduzeća
a zatim sledi prerada drveta sa 31 registrovanom firmom.
6.1.2.1 Broj radnika u prerađivačkoj industriji
Tabela 45. Broj radnika u preduzećima u sektoru preradjivačke industrije po delatnosti i veličini, 2013. god
Udeo u
Udeo u ukupnom broju radnika iste
ukupnom
Broj radnika u preduzećima
oblasti (%)
Naziv Oblasti
broju
preduzeća
Mikro Mala Srednja Velika Ukupno
Mikro
Mala Srednja
Velika
(%)
OBLAST 10 –
Proizvodnja
52
463
374
0
889
5.85
52.08
42.07
0
25.38
prehrambenih
proizvoda
OBLAST 11 –
3
0
0
0
3
100.00
0
0
0
0.09
Proizvodnja pića
OBLAST 12 –
Proizvodnja
duvanskih
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.00
proizvoda - Nema
podataka
47
OBLAST 13 –
Proizvodnja
tekstila
OBLAST 14 –
Proizvodnja
odevnih predmeta
OBLAST 15 –
Proizvodnja kože i
predmeta od kože
OBLAST 16 –
Prerada drveta i
proizvodnja od
drveta, plute,
slame i pruća,
osim nameštaja
OBLAST 17 –
Proizvodnja papira
i proizvoda od
papira
OBLAST 18 –
Štampanje i
umnožavanje
audio I video
opreme
OBLAST 19 –
Proizvodnja koksa
i derivate od nafte
- Nema podataka
OBLAST 20 –
Proizvodnja
hemikalija i
hemijskih
proizvoda
OBLAST 21 Proizvodnja
osnovnih
farmaceutskih
proizvoda i
preparata
OBLAST 22 Proizvodnja
proizvoda od
gume i plastike
OBLAST 23 Proizvodnja
proizvoda od
nemetalnih
minerala
OBLAST 24 Proizvodnja
osnovnih metala
OBLAST 25 Proizvodnja
metalnih proizvoda
osim mašina i
uređaja
OBLAST 26 –
Proizvodnja
računara,
elektronskih i
optičkih proizvoda
OBLAST 27 –
Proizvodnja
električne opreme
34
98
0
0
132
25.76
74.24
0.00
0
3.77
11
250
443
0
704
1.56
35.51
62.93
0
20.10
1
0
0
0
1
100.00
0.00
0
0
0.03
85
196
0
0
281
30.25
69.75
0
0
8.02
21
0
0
0
21
100.00
0
0
0
0.60
8
0
0
0
8
100.00
0
0
0
0.23
0
0
0
0
0
0.00
0.00
0
0
0.00
48
120
200
0
368
13.04
32.61
54.35
0
10.51
0
0
0
391
391
0
0
0
100.00
11.16
20
19
200
0
239
8.37
7.95
83.68
0
6.82
10
35
191
0
236
4.24
14.83
80.93
0
6.74
2
0
0
0
2
100.00
0
0
0
0.06
22
71
0
0
93
23.66
76.34
0
0
2.65
11
0
0
0
11
100.00
0
0
0
0.31
17
0
0
0
17
100.00
0
0
0
0.23
48
OBLAST 28 –
Proizvodnja
nepomenutih
mašina i
nepomenute
opreme
OBLAST 29 –
Proizvodnja
motornih voziLA,
prikolica i
poluprikolica
OBLAST 30 –
Proizvodnja ostalih
saobraćajnih
sredstava
OBLAST 31 –
Proizvodnja
nameštaja
OBLAST 32 –
Ostale
preradjivačke
delatnosti
OBLAST 33 –
Popravka i
montaža mašina i
opreme
U K U P N O:
14
17
0
0
31
45.16
54.84
0
0
0.88
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.00
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.00
29
45
0
0
74
39.19
60.81
0
0
2.11
2
0
0
0
2
100
0
0
0
0.06
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.00
390
1314
1408
391
3503
11.13
37.51
40.19
11.16
100.00
Tabela 46. Broj privrednih društava
2011
2012
2013
2014*
Aktivnih
866
857
907
936
Novoosnovanih
66
70
70
44
Brisanih / ugašenih
168
82
22
11
Izvor: APR, * Poslednje ažurno stanje se odnosi na period 01.01 - 30.09.2014. godine
49
6.1.3 Preduzetnici
Tabela 47. Struktura preduzetničkih radnji po delatnostima, 2013.
Naziv sektora
SEKTOR A - Poljoprivreda, šumarstvo i ribarstvo (Oblast: 01,02,03)
SEKTOR B -Rudarstvo (Oblast: 05, 06, 07, 08, 09) - Nema podataka
SEKTOR C – Prerađivačka industrija – ukupno (Oblast: 10, 11, 12,
13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29,
30, 31, 32, 33)
SEKTOR D – Snabdevanje električnom energijom, gasom, parom i
klimatizacija (Oblast: 35)
SEKTOR E – Snabdevanje vodom, upravljanje otpadnim vodama,
kontrolisanje procesa uklanjanja otpada i slične aktivnosti (Oblast:
36, 37, 38, 39)
SEKTOR F – Građevinarstvo (Oblast: 41, 42, 43 )
SEKTOR G - Trgovina na veliko i malo i popravka motornih vozila
(Oblast: 45, 46, 47)
SEKTOR H - Saobraćaj i skladištenje (Oblast: 49, 50, 51, 52, 53)
SEKTOR I – Usluge smeštaja i ishrane (Oblast: 55, 56)
SEKTOR J - Informisanje i komunikacije (Oblast: 58, 59, 60, 61, 62,
63)
SEKTOR K - Finansijske delatnosti i delatnosti osiguranja (Oblast:
64, 65, 66)
SEKTOR L - Poslovanje nekretninama (Oblast: 68)
SEKTOR M - Stručne, naučne, inovacione i tehničke delatnosti
(Oblast: 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75)
SEKTOR N - Administrativne i pomoćne uslužne delatnosti (Oblast:
77, 78, 79, 80, 81, 82)
SEKTOR O - Državna uprava i obavezno socijalno osiguranje
(Oblast: 84)
SEKTOR P – Obrazovanje (Oblast: 85)
SEKTOR Q - Zdravstvena i socijalna zaštita (Oblast: 86, 87, 88)
SEKTOR R - Umetnost, zabava i rekreacija (Oblast: 90, 91, 92, 93)
SEKTOR S - Ostale uslužne delatnosti (Oblast: 94, 95, 96)
SEKTOR T - Delatnnosti domaćinstva kao poslodavca, Delatnnosti
domaćinstva koja proizvode robu i usluge za sopstvene potrebe
(Oblast: 97,98)
SEKTOR U – Delatnosti eksteritorijalnih organiizacija i tela (Oblast:
99)
UKUPNO
Broj
preduzetničkih
radnji po
sektorima
39
3
Udeo u ukupnom
broju
preduzetničkih
radnji (%)
1.19
0.09
631
19.31
1
0.03
9
0.28
293
8.97
1187
36.32
218
271
6.67
8.29
26
0.80
41
1.25
10
0.31
198
6.06
85
1,44
1
0.03
14
37
19
185
0.43
1.13
0.58
5.66
0
0,00
0
0,00
3268
100.00
50
Izvor: APR
Ukupan broj preduzetničkih radnji na teritoriji grada Leskovca je 3268. Najdominantniju
delatnost čine trgovine na veliko i malo, opravka motornih vozila i predmeta za ličnu upotrebu sa
udelom 36,32% u ukupnom broju radnji. Zatim slede preduzetničke radnje iz sektora prerađivačke
industrije sa udelom od 19,31%, zatim slede gradjevinarstvo sa udelom od 8,97% i usluge smeštaja i
ishrane, sa 8,29%.
Tabela 48. Struktura preduzetničkih radnji po oblastima u sektoru prerađivačke
industrije, 2013.
Broj
Udeo u
preduzetničkih
ukupnom broju
Naziv Oblasti
radnji po
preduzetničkih
oblastima
radnji (%)
OBLAST 10 – Proizvodnja prehrambenih proizvoda
139
22.03
OBLAST 11 – Proizvodnja pica
4
0.63
OBLAST 12 – Proizvodnja duvanskih proizvoda - Nema podataka
0
0.00
OBLAST 13 – Proizvodnja tekstila
45
7.13
OBLAST 14 – Proizvodnja odevnih predmeta
54
8.56
OBLAST 15 – Proizvodnja kože i predmeta od kože
4
0.63
OBLAST 16 – Prerada drveta i proizvodnja od drveta, plute,
118
18.70
slame i pruća, osim nameštaja
OBLAST 17 – Proizvodnja papira i proizvoda od papira
10
1.58
OBLAST 18 – Štampanje i umnožavanje audio i video opreme
28
4.44
OBLAST 19 – Proizvodnja koksa i derivate od nafte - Nema
0
0.00
podataka
OBLAST 20 – Proizvodnja hemikalija i hemijskih proizvoda
11
1.74
OBLAST 21 - Proizvodnja osnovnih farmaceutskih proizvoda i
0
0.00
preparata
OBLAST 22 - Proizvodnja proizvoda od gume i plastike
23
3.65
OBLAST 23 - Proizvodnja proizvoda od nemetalnih minerala
31
4.91
OBLAST 24 - Proizvodnja osnovnih metala
4
30.90
OBLAST 25 - Proizvodnja metalnih proizvoda osim mašina i
68
10.78
uređaja
OBLAST 26 – Proizvodnja računara, elektronskih i optičkih
10
1.58
51
proizvoda
OBLAST 27 –
OBLAST 28 –
opreme
OBLAST 29 –
poluprikolica
OBLAST 30 –
podataka
OBLAST 31 –
OBLAST 32 –
OBLAST 33 –
podataka
U K U P N O:
Izvor: APR
Proizvodnja električne opreme
Proizvodnja nepomenutih mašina i nepomenute
5
0.79
3
0.48
0
38.83
0
0.00
26
36
4.12
5.71
12
1.90
631
100,00
Proizvodnja motornih vozila, prikolica i
Proizvodnja ostalih saobraćajnih sredstava - Nema
Proizvodnja nameštaja
Ostale preradjivačke delatnosti
Popravka i montaža mašina i opreme - Nema
Tabela 49. Broj preduzetnika
2011
2012
2013
2014*
3.421
3.291
3.183
3.240
Novoosnovanih
585
471
621
376
Brisanih / ugašenih
649
593
729
327
Aktivnih
* Poslednje ažurno stanje se odnosi na period 01.01 - 30.09.2014. godine
52
6.2 Industrija
Dominantne grane industrije prema broju aktivnih preduzeća i preduzetničkih radnji su:
prehrambena, sa 189 registrovanih proizvodjača, prerada drveta bez proizvodnje nameštaja (ukupno
149 aktivna preduzeća i preduzetnika), proizvodnja tekstila i odevnih predmeta zajedno sa 133
registrovana proizvodjača i proizvodnja metalnih proizvoda sa 68 aktivnih preduzeća i preduzetnika.
6.2.1 Prehrambena industrija
U okviru prehrambene industrije, na teritoriji grada Leskovca najzastupljenija je proizvodnja i
prerada voća, povrća i mesa. Ukupan broj preduzeća i preduzetnika ove proizvodne grane je 189.
Tabela 50. Preduzeća u prehrambenoj industriji po broju radnika, 2013.
Najveća preduzeća u prehrambenoj industriji
Prosečan broj radnika u 2013. godini
MLEKARA DOO LESKOVAC
104
PREDUZEĆE FUNGO-JUG, LESKOVAC
72
JUGPROM DOO LESKOVAC
125
MK DOO LESKOVAC
56
TP MESOKOMBINAT-PROMET DOO LESKOVAC
145
MORAVKA PRO DOO LESKOVAC
85
TOMACO LINE DOO LESKOVAC
45
Mesokombinat-promet d.o.o. Leskovac
je moderna klanična industrija i prerada
registrovana za uvoz i izvoz mesa. Nalazi se u
selu Turekovac, desetak kilometara od Leskovca,
gde se na oko 8ha ogradjenog zemljišta nalazi klanica sa preradom, prateći objekti i upravna zgrada
ukupne površine preko 7.000 m2.
Kapaciteti klanice su 90 grla krupne stoke, 300 svinja i 1000 jagnjadi dnevno, dok su kapaciteti
prerade oko 15t po smeni, zavisno od strukture.
Mesokombinat-promet u svom proizvodnom programu ima sve vrste konfekcioniranog svežeg
mesa, kao i preko 60 vrsta suhomesnatih proizvoda. Posebno mesto zauzima Leskovačko roštilj
meso, proizvod sa najdužom tradicijom, namenjen spremanju specijaliteta sa roštilja.
Pored navedenih delatnosti Mesokombinat-promet se bavi uvozom i izvozom svežeg mesa
(juneće, govedje i svinjsko), kao i konfekcioniranog mesa.
53
Mesokombinat-promet d.o.o. upošljava 145 radnika u okviru 5 radnih jedinica: klanica,
prerada, maloprodaja sa 3 prodajna objekta, administracija i služba održavanja.
Preduzeće Jugprom d.o.o. Leskovac već nekoliko godina
unazad otkupljuje i prerađuje 9.000 tona raznog voća što omogućuje
izvoz od 7.500 tona gotovog smrznutog proizvoda na tržište Evropske
zajednice što obezbeđuje devizni priliv do 7.000.000 Eura.
Preduzeće Jugprom ima 125 stalno zapošljenih radnika. Uvođenje
sistema menadžmenta kvalitetom (ISO 9001:2008) i HACCP sistema garantuje preduzeću uspeh i
sigurnost na tržištima Evropske zajednice i šire.
Pored ovih postoji 12 malih preduzeća i 6 proizvodnih preduzetničkih radnji koje upošljavaju od
10-50 radnika.
6.2.2 Tekstilna industrija
Leskovac, zbog razvijenosti tekstilne industrije poznat kao nekadašnji „Srpski mančester“, danas
u ovoj grani industrije pokušava da povrati svoj stari sjaj. Danas je u Leskovcu zastupljena
proizvodnja,od primarne proizvodnje prediva različitog sastava do gotovih proizvoda (trikotaža, čarape,
metraža, laka i teška konfekcija). Prisustvo stranih kompanija je najveće upravo u ovoj oblasti. U tabeli
je prikazan prosečan broj radnika prema zvaničnim podacima iz Agencije za privredne registre.
Tabela 51. Preduzeća u tekstilnoj industriji po broju radnika, 2013.
Najveća preduzeća u tekstilnoj industriji
Prosečan broj radnika u 2013. godini
FALKE SERBIA
443
JEANCI SERBIA DOO LESKOVAC
250
BIM-TEX DOO LESKOVAC
64
MATEKS DOO LESKOVAC
18
Nemačka kompanija „Falke” bavi se
proizvodnjom čarapa duže od jednog
veka.Nova fabrika u severnoj industrijskoj
zoni u Leskovcu površine 15.000m2 trenutno zapošljava 620 radnika.
„Jeanci Istanbul” je kompanija iz Turske, koja
se
bavi
proizvodnjom visokokvalitetnog džinsa. Ova kompanija je zakupom dve
hale uposlila više od 680 radnika. Kupovinom Brownfield-a Jeanci ima
u planu otvaranje trećeg pogona.
Kompanija “Auto stop interiors” iz Atine na početku je
svoje investicije u Leskovcu. Kompanija se bavi proizvodnjom
presvlaka za sedišta i podnih prostirki za automobilsku
industriju. Njihovi proizvodi predstavljaju komponente prve
ugradnje u automobile Toyota, Ford i Chrysler.
Kompanija koristit proizvodnu halu nekadašnjeg Zevelona, površine 12.000m 2, u severnoj industrijskoj
zoni i trenutno zapošljava 80 radnika. Naredne godine će investicijom od milion evra adaptirati i
opremiti postojeći prostor, u kome će zaposliti još 300 radnika.
Pored ovih postoji 5 malih preduzeća i 4 proizvodne preduzetničke radnje koje upošljavaju od
5-15 radnika. Većina ovih malih preduzeća izvozi svoje proizvode u Albaniju, Nemačku, Bugarsku,
Hrvatsku, Crnu Goru i Sloveniju.
54
6.2.3 Drvna industrija
U oblasti drvne industrije dominira proizvodnja finalnih proizvoda (proizvodi od masivnog
drveta, školski, predškolski i kancelarijski nameštaj, građevinska stolarija, komadni nameštaj, tapacirani
nameštaj, furnir, palete, briket.
Prema podacima iz APR-a za 2013. godinu, ukupan broj preduzeća i preduzetničkih radnji drvne
industrije je 149. Zemlje u koje preduzetnici i preduzeća u Leskovcu ostvaruju najveći izvoz drvne
gradje i nameštaja od drveta su Italija i Nemačka, a zatim slede Grčka, Španija, Švedska, Rusija.
Tabela 52. Preduzeća u drvnoj industriji po broju radnika, 2013.
Prosečan broj radnika u 2013.
Najveća preduzeća drvne industrije
godini
MITA, PROIZVODNA PREDUZETNIČKA RADNJA
134
RANĐELOVIĆ DOO STROJKOVCE
82
BELI BOR , PROIZVODNA PREDUZETNIČKA RADNJA
50
DOO BLAND ZLOĆUDOVO-LESKOVAC
50
6.2.4 Metalna i elektro industrija
U okviru metalne i elektro industrije zastupljena je proizvodnja odlivaka od liva, limova, panelsendvič ploča, priključnih poljoprivrednih mašina, kotlova za centralno grejanje, peći na čvrsto i tečno
gorivo, štednjaka za etažno grejanje i proizvoda rasvete.
Prema podacima iz APR-a za 2013. godinu, ukupan broj preduzeća i preduzetničkih radnji
metalne industrije je 149. Najuspešnija proizvodna preduzeća u ovoj oblasti su АD „INTER LEMIND“
Leskovac, GALPRES AD, LEMIND-KOMERC DOO, GVOŽDJARA-DJURA DOO. U tabeli ispod prikazan je
prosečan broj radnika u 2013. godini prema zvaničnim podacima APR-a.
Tabela 53. Preduzeća u metalnoj industriji prema broju radnika, 2013.
Najveća preduzeća metalne industrije
Prosečan broj radnika u 2013. godini
GVOŽDJARA-DJURA DOO LESKOVAC
22
GALPRES AD LESKOVAC
35
PREDUZEĆE LEMIND-KOMERC DOO LESKOVAC
14
JANKOVIĆ MLADEN preduzetnik
14
RADO MED preduzetnik
12
"YURA KORPORACIJA" (Yura Corporation) započela je svoju
proizvodnju u Leskovcu ali je registrovana u Rači. Bavi se
proizvodnjom elektronskih komponenti za automobilsku
industriju, pre svega kablovskih instalacija i njihovih
komponenti, ali i automobilskih svećica, kalema i njihovih
kablova. Potpisala je ugovor sa gradom o davanju u zakup
zemljišta, u Leskovcu, na kome je korporacija sagradila svoju fabriku. Kompanija "Jura" planira da u
Leskovac investira 13 miliona evra. U ovoj kompaniji do sada zaposlilo se 1500 sugradjana.
55
6.2.5 Hemijska i farmaceutska industrija
U okviru hemijske industrije, na teritoriji grada Leskovca
zastupljena je proizvodnja farmaceutskih sirovina, lekova,
kozmetičkih proizvoda, polipropilenskih i polietilenskih
proizvoda, termoizolacionih i hidroizolacionih materijala.
Najuspešniji u okviru ove grane industrije su:
DCP „HEMIGAL“ „Nevena color“, Nevena AD u restrukuiranju.
Kompanija DCP HEMIGAL je osnovana 22.03.1995. godine i njegova primarna delatnost je
razvoj i proizvodnja kozmetičkih preparata. Primenom znanja kroz nove tehnologije, efektivnim i
efikasnim procesima upravljanja kvalitetom i zaštitom životne sredine, DCP HEMIGAL kvalitetom svojih
proizvoda i konkurentskom prednošću teži vodećoj poziciji na tržištu Srbije, Crne Gore, Bosne i
Hercegovine i osvajanju tržišta Hrvatske, kao i plasmanu proizvoda prepoznatljivog kvaliteta i imena na
tržište zemalja Evropske unije.
Kompanija Zdravlje Actavis je jedan od lidera u farmaceutskoj
industriji u Srbiji.Kompanija Zdravlje Actavis je jedan od prvih domaćih
proizvodjača farmaceutskih proizvoda koji primenjuju najviše standarde
kako domaće (GMP sertifikat Ministarstva zdravlja Republike Srbije) tako i
evropske (Dobra proizvodjačka praksa, zvanični EU GMP sertifikat danske
Agencije za lekove).Actavis plc (NYSE: ACT) je globalna integrisana
farmaceutska kompanija za specijalne proizvode fokusirana na razvoj, proizvodnju i distribuciju
generičkih, brend i biosimilarnih proizvoda. Kompanija ima svetsko sedište u Dablinu, Irska, a
administrativno sedište u Parsippany-u, Nju Džersi, (SAD).
Tabela 54. Preduzeća u hemijskoj i farmeceutskoj industriji po broju radnika, 2013
Najveća preduzeća hemijske industrije
Prosečan broj radnika u 2013. godini
NEVENA AD LESKOVAC - U RESTRUKTURIRANJU
112
DELTA DOO LESKOVAC
13
NEVENA COLOR DOO LESKOVAC
88
DCP-HEMIGAL DOO LESKOVAC
99
JUGO HEM DOO LESKOVAC
21
MABO DOO LESKOVAC
14
ZDRAVLJE AKTAVIS
391
6.3 Poljoprivreda
Grad Leskovac ima 144.206 stanovnika, od toga 78.917 (54,3%) živi u seoskim sredinama,
ostatak stanovništva živi u gradu i naseljima gradskog tipa kao što su Grdelica, Vučje i Predejane.
U geomorfološkom pogledu ovo područje ima planinsko-kontinentalni karakter, što znači da je
ovo područje brdsko-planinsko i zauzima 2/3 od ukupne površine područja grada. Ovaj teren presecaju
reke Južna Morava, Jablanica, Veternica i Vlasina.
Leskovačka kotlina ima veliki značaj za razvoj poljoprivrede, s obzirom da se odlikuje veoma
povoljnom klimom i velikom potencijalnom plodnošću zemljišta. Imajući u vidu pomenute uslove, kao i
mogućnost navodnjavanja, naročito izgradnjom akumulacionih jezera na Vlasini kod mesta Boljare, na
Jablanici kod mesta Šilovo, može se konstatovati da postoje objektivni uslovi za razvoj intezivne
poljoprivredne proizvodnje na ovom području.
Tradicija ovog kraja je uzgajanje povrtarskih proizvoda za ranu upotrebu u plastenicima
(plastenička proizvodnja), kao i uzgajanje povrtarskih proizvoda za kasniju upotrebu i plasma na
domaćem i i nostranom tržištu. Poslednjih godina dolazi do povećanja površina pod plastenicima i
povrtarskim zasadima, i kao takva povrtarska proizvodnja predstavlja osnovni dopunski izvor prihoda
većine lokalnog poljoprivrednog stanovništva. Najviše se gaje paprika, paradajiz, krompir i kupus.
56
Važana segment poljoprivrede ovog kraja predstavlja i voćarstvo u okviru koga dominiraju
višnja, jagoda, sljiva i malina. Voćarska proizvodnja je poluintezivnog do intezivnog tipa, odnosno ima
zadovoljavajući nivo primene agrotehničkih mera i zaštite od bolesti štetočina.
Postojanje brdsko planinskih predela sa pašnjacima predstavljaju odlične uslove za baveljenje
stoćarstvom. Problem demografskog pražnjenja sela sa teritorije grada Leskovca i odlazak mladih u
gradska naselja, smanjuje mogućnost koje pruža bavljenje intezivnom stočarskom proizvodnjom (tovna
junad, mlečne rase goveda), pa samim tim i bavljenje stočarstvom svelo se na čuvanje manjeg broja
gla stoke, najčešće u ravničarskim selima.
Poljoprivredno okruženje leskovačkog kraja broji 141 seoska naselje koja nisu u dovoljnoj meri
iskorišćena u oblikovanju savremene poljoprivrede, a i ukupne lokalne ekonomije. Poljoprivredne
površine se u velikom procentu nalaze u privatnom vlasništvu, karakteriše ih razuđenost i velika
usitnjenost, što dodatno otežava savremene primenu agrotehničkih mera.
Poljoprivredna proizvodnja je na ovom područji važan izvor prihoda za opstanak lokalnog
stanovništva, zato poljoprivredni proizvođači moraju biti organizovaniji, informisaniji, i pripremljeniji za
tržišnu ekonomiju ulaskom Srbije u Evropsku Uniju.
Prema rezultatima Popisa poljoprivrede iz 2011./2012.godine u Republici Srbiji postoje 631.552
registrovana poljoprivredna gazdinstva a od toga 27920 RPG u Jablaničkom okrugu, a u gradu Leskovcu
15507 registrovanih poljoprivrednih gaydinstava.
Poljoprivredna gazdinstva u Republici Srbiji u poljoprivrednij 2011./2012.godini, prema
rezultatima Popisa poljoprivrede, koristila su 3.437.423 hektara poljoprivrednog zemljišta.
Struktura korišćenog poljoprivrednog zemljišta u Republici Srbiji je sledeća: 73,1% oranice i
bašte, 20,7% livade i pašnjaci, 4,8% pašnjaci, 4,8% voćnjaci, 0,6% vinogradi, 0,7% okućnica i 0,1%
ostalih stalnih zasada.
Od ukupnog broja poljoprivrednog gazdinsta, 47% koristi do 2 hektara poljoprivrednog
zemljišta.
57
6.3.1 Poljoprivredna površina
Tabela 55. Struktura ukupne poljoprivredne površine u opštini prema načinu korišćenja,
2011.
Udeo u ukupnoj polj.
Opština (ha)
površini (%)
Površina – ukupno
102500
/
Poljoprivredna površina – ukupno
57248
100
ukupno
38105
66,56
žito
24206
42,28
Oranice i bašte
ind. bilje
864
1,51
povrtno bilje
5741
10,03
krmno bilje
4954
8,65
voćnjaci
3269
5,71
vinogradi
3308
5,78
livade
4327
7,56
pašnjaci
8235
14,38
Ribnjaci, trstici i bare
0
0,00
Tabela 56. Struktura poljoprivredne površine privatnih gazdinstava u opštini prema načinu
korišćenja, 2012.
Udeo u ukupnoj polj. površini
Opština (ha)
privatnih gazdinstava (%)
Površina – ukupno
102500
/
Poljopriv. površina privatnih gazdinstava
30659
100
Oranice i bašte
22448
73,22
voćnjaci
3365
10,98
vinogradi
673
2,20
Livade i pasnjaci
3814
12,44
Izvor Opštine i regioni, 2013
6.3.2 Zemljište
Tabela 57. Gazdinstva prema veličini korišćenog poljoprivrednog zemljišta,
Udeo u ukupnom broju u
Opština
Okrug
okrugu (%)
PG
15.507
27.920
55,54
Ukupno
ha
30.659
65.750
46,63
Bez zemljišta
≤ 1ha
> 1 - ≤ 2ha
PG
ha
PG
ha
60
107
56,07
5.526
3.573
4.905
7.181
9.164
5.916
8.403
12.293
60,30
60,40
58,37
58,42
58
PG
ha
PG
> 5 - ≤ 10ha
ha
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
4.340
12.951
557
3.554
> 2 - ≤ 5ha
8.414
25.613
1.497
9.726
51,58
50,56
37,21
36,54
Tabela 58. Proizvodnja pojedinih ratarskih kultura, industrijskog, povrtnog i krmnog bilja,
2012.
Prosečan
Udeo u ukuProsečan
Prosečan
Ukupan prinos
prinos u
pnom prinosu
prinos u
prinos u Srbiji
u opštini (t)
okrugu
Srbije (%)
opštini (kg/ha)
(kg/ha)
(kg/ha)
Pšenica
30604
1,60
3.462
3096
4511
Kukuruz
23811
0,67
987
915
6014
Šećerna repa
0
0,00
0
0
35949
Suncokret
3
0,00
417
1218
2193
Pasulj
1114
4,15
737
768
808
Krompir
144
0,02
6331
5297
7660
Detelina
1768
0,47
2090
2395
3163
Lucerka
3543
0,48
2595
3072
4032
Livade (seno)
2166
0,25
561
822
1333
Pašnjaci (seno)
1234
0,36
353
410
487
Izvor: Opštine i regioni, 2013
Tabela 59. Proizvodnja voća i grožđa, 2012.
Broj rodnih
stabala/rod
nih čokota
u opštini
Jabuka
Šljiva
Grožđe
Izvor Opštine
Ukupan
prinos u
opštini (t)
Udeo opštine
u ukupnom
prinosu
Srbije (%)
135.140
1.888
457.700
6.307
14.233
16.187
i regioni, 2013
1,06
1,61
6,14
Prosečan
prinos u
opštini
(kg/stablo ili
kg/čokot)
14,0
13,8
1,1
Prosečan
prinos u
okrugu
(kg/stablo ili
kg/čokot)
12,9
17,2
1,1
Prosečan prinos u
Srbiji (kg/stablo
ili kg/čokot)
11
10
1
Tabela 60. Površine pod voćnim vrstama, ha
PG
Ukupno
Opština
Okrug
Srbija
8.265
3.435
245
362
69
11
1.353
1.002
63
30
77
173
46
16.669
6.819
530
532
86
26
1.739
3.099
197
71
180
267
63
295.203
163.310
23.737
7.343
8.012
5.290
13.990
77.949
4.787
2.239
5.531
11041
2977
Udeo u ukupnoj
površini u okrugu
(%)
49,58
50,37
46,23
68,05
80,23
42,31
77,80
32,33
31,98
42,25
42,78
64,79
73,02
27
414
18,52
Jabuka
Kruška
Breskva
Kajsija
Višnja
Šljiva
Orasi
Lešnici
Ostalo
Malina
Kupina
Ostalo bobičasto
voće
5
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Udeo u ukupnoj
površimi u Srbiji (%)
2,80
2,10
1,03
4,93
0,86
0,21
9,67
1,29
1,32
1,34
1,39
1,57
1,55
1,21
59
Tabela 61. Površine pod povrćem, bostanom i jagodama, ha
Udeo u ukupnoj
Opština
Okrug
površini u okrugu
(%)
Ukupno PG
6.892
10.314
66,82
Ukupno
1.476
2.045
72,18
Paradajz
167
343
48,69
Kupus i kelj
169
253
66,80
Paprika
583
750
77,73
Crni luk
163
194
84,02
Beli luk
24
38
63,16
Karfiol
33
39
84,62
Šargarepa
49
53
92,45
Grašak
7
10
70,00
Ostalo sveže povrće
128
159
80,50
Bostan
30
34
88,24
Jagoda
122
172
70,93
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Udeo u ukupnoj
površimi u Srbiji
(%)
6,71
4,44
6,39
4,62
7,61
5,70
3,95
7,82
4,15
0,20
2,68
0,72
6,77
60
6.3.3 Stočni fond i pčele
Tabela 62. Gazdinstva prema broju uslovnih grla
PG
Gazdinstva prema broju uslovnih grla
≤ 4 Uslovnih grla
5-9
10-14
15-19
20-49
50-99
100-499
≥500
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Opština
Okrug
Srbija
12.142
23.987
14.658
687
80
36
50
10
0
0
21.650
46.005
26.081
1.466
197
74
85
14
2
1
489.364
2.019.889
533.656
67.067
16.169
5.987
6.094
1.200
522
141
Udeo u
ukupnom
broju u
okrugu (%)
56,08
52,14
56,20
46,86
40,61
48,65
58,82
71,43
0,00
0,00
Udeo u
ukupnom
broju u Srbiji
(%)
2,48
1,19
2,75
1,02
0,49
0,60
0,82
0,83
0,00
0,00
Tabela 63. Broj goveda, svinja, ovaca, koza i stoke na ispaši
Goveda
Svinje
Ovce
ukupno
od toga
krave
ukupno
od toga
krmače
ukupno
od toga
ovce za
priplod
Koze
goveda
Stoka na ispaši
ovce
koze
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Opština
Okrug
Srbija
13.792
26.124
908.102
Udeo u
ukupnom
broju u
okrugu (%)
52,79
7.764
15.254
445.365
50,90
1,74
35.841
62.251
3.407.318
57,57
1,05
3.105
4.637
344.978
66,96
0,90
3.900
15.789
1.736.440
24,70
0,22
2.992
12.540
1.270.895
23,86
0,24
2.467
1.085
2.276
865
5.895
3.347
8.941
2.339
213.837
86.590
421.688
57.536
41,85
32,41
25,46
36,98
1,15
1,25
0,53
1,50
Tabela 64. Broj konja i živine po vrstama i broj košnica pčela
Udeo u ukupnoj
Opština
Okrug
Srbija
površini u okrugu
(%)
Konji
452
615
16.910
73,50
Kokoši
196.299
441.464
25.794.348
44,47
Ćurke
1.790
5.738
349.506
31,20
Patke
1.393
2.990
245.979
46,59
Guske
529
1.265
77.372
41,82
Ostala živina
1.904
3.549
244.015
53,65
Košnice pčela
11.206
26.520
665.022
42,25
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Udeo u
ukupnom
broju u
Srbiji (%)
1,52
Udeo u ukupnoj
površimi u Srbiji
(%)
2,67
0,76
0,51
0,57
0,68
0,78
1,69
61
6.3.4 Poljoprivredni objekti
Tabela 65. Objekti za smeštaj poljoprivrednih proizvoda na gazdinstvu
Opština
Okrug
Srbija
Udeo u
ukupnom
broju u
okrugu (%)
vlastiti
korišćeni
10.076
10.239
126.697
70.912
16.637
17.051
269.806
127.637
330.904
362.135
12.470.943
6.932.622
60,56
60,05
46,96
55,56
3,04
2,83
1,02
1,02
vlastiti
korišćeni
5.967
7.621
51.931
32.085
10.381
13.223
132.745
67.722
147.678
161.002
4.165.647
2.404.893
57,48
57,63
39,12
47,38
4,04
4,73
1,25
1,33
69
112
106.638
880
88
146
113.991
1.272
2.566
5.677
4.322.781
4.427.411
78,41
76,71
93,55
69,18
2,69
1,97
2,47
0,02
Koševi za kukuruz
PG
Broj
kapacitet m3
Ambari
PG
Broj
kapacitet m3
Silosi
PG
Broj
vlastiti
korišćeni
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Tabela 66. Sušare i objekti za silažu na gazdinstvu
kapacitet, t
Sušare
PG
Broj
kapacitet m3
Objekti za
silažu
PG
Broj
vlastiti
korišćeni
Udeo u
ukupnom broju
u Srbiji (%)
Opština
Okrug
Srbija
Udeo u
ukupnom broju
u okrugu (%)
Udeo u
ukupnom broju
u Srbiji (%)
104
108
1.675
1.252
165
174
2.749
1.818
9.510
10.539
459.070
387.907
63,03
62,07
60,93
68,87
1,09
1,02
0,36
0,32
168
231
9.675
7.641
260
333
15.683
11.926
10.762
12.849
9.548.968
3.352.684
64,62
69,37
61,69
64,07
1,56
1,80
0,10
0,23
vlastiti
korišćeni
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Tabela 67. Objekti za smeštaj poljoprivrednih mašina, opreme i hladnjača na gazdinstvu
Udeo u
Udeo u
ukupnom ukupnom
Opština
Okrug
Srbija
broju u
broju u
okrugu
Srbiji
(%)
(%)
Objekti za smeštaj poljoprivrednih
mašina i opreme
PG
8.381
13.877
211.958
60,39
3,95
Broj
9.044
15.374
251.893
58,83
3,59
347.599
598.067
13.682.916
58,12
2,54
vlastiti
kapacitet m2
300.742
508.811
12.411.552
59,11
2,42
korišćeni
Hladnjače
PG
26
36
1.804
72,22
1,44
Broj
35
47
2.162
74,47
1,62
19.775
31.144
970.463
63,50
2,04
vlastiti
kapacitet m3
18.755
20.635
674.897
90,89
2,78
korišćeni
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
kapacitet m3
62
Tabela 68. Staklenici i plastenici na gazdinstvu
Staklenici
PG
Broj
kapacitet m2
vlastiti
korišćeni
Plastenici
PG
Broj
vlastiti
korišćeni
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
kapacitet m2
Opština
Okrug
Srbija
Udeo u
ukupnom
broju u
okrugu
(%)
6
9
7.266
5.605
15
30
16.666
14.605
542
898
1.293.437
409.823
40,00
30,00
43,60
38,38
1,11
1,00
0,56
1,37
1.844
10.668
3.099.591
3.096.847
2.904
23.094
5.902.837
5.906.737
41.706
101.492
24.436.326
23.809.039
63,50
46,19
52,51
52,43
4,42
10,51
12,68
13,01
Udeo u
ukupnom
broju u Srbiji
(%)
6.3.5 Navodnjavanje
Tabela 69. Navodnjavano zemljište prema kategorijama korišćenja
PG
Ukupno,
ha
PG
Oranice i bašte
ha
PG
Voćnjaci
ha
PG
Vinogradi
ha
PG
Livade i pašnjaci
ha
PG
Ostali stalni
zasadi
ha
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Navodnjavano
zemljište
Opština
Okrug
Srbija
Udeo u
ukupnom broju
u okrugu (%)
5.528
7.124
71.947
77,60
Udeo u
ukupnom
broju u
Srbiji (%)
7,68
2.939
3.553
99.773
82,72
2,95
5.110
2.562
718
358
15
3
16
3
9
13
6.595
3.106
883
424
25
7
17
3
11
13
57.999
84.858
17.940
13.344
780
215
856
602
658
754
77,48
82,49
81,31
84,43
60,00
42,86
94,12
100,00
81,82
100,00
8,81
3,02
4,00
2,68
1,92
1,40
1,87
0,50
1,37
1,72
63
Tabela 70. Navodnjavana površina oranica i bašta prema vrstama useva
Opština
Okrug
ha
674
967
Žita i kukuruz za silažu
% od ukupne površine pod
4,1
3,3
usevom
ha
0
0
Šećerna repa
% od ukupne površine pod
0,0
0,0
usevom
ha
0
3
Suncokret
% od ukupne površine pod
0,0
1,5
usevom
Povrće, bostan i jagode (na
otvorenom)
Ostali usevi na oranicama i
baštama
ha
% od ukupne površine pod
usevom
ha
% od ukupne površine pod
usevom
Srbija
36.154
2,1
9.191
13,3
672
0,4
891
1.062
19.865
75,7
72,3
63,8
996
1.074
18.976
22,9
14,3
4,1
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Tabela 71. Načini navodnjavanja i glavni izvori vode za navodnjavanje, %
Opština
Okrug
površinski
56,2
56,0
Navodnjavano
orošavanjem
14,2
11,7
zemljište
kap po kap
29,6
32,3
Glavni izvor vode za
navodnjavanje
Srbija
60,6
12,2
27,2
podzemne vode na
gazdinstvu
površinske vode na
gazdinstvu
90,3
80,9
37,5
1,0
2,1
2,8
površinske vode
van gazdinstva
6,3
10,3
52,3
1,0
1,3
4,9
1,7
5,2
2,2
voda iz vodovoda
ostali izvori
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
64
Elektrifikacija polja
Grad Leskovac je realizacijom ovog projekta trajno rešio problem navodnjavanja i sa
ekonomskog aspekta uštedom energenata se povećala ekonomska efikasnost sistema u procesu
poljoprivredne proizvodnje. Elektrifikacija polja odrađena je na 200ha i sistem navodnjavanja pomoću
električne energije pokazuje svoju vrednost i isplatljivost već u prvoj godini eksploatacije.
Gubici su se sveli na minimum, a ušteda u gorivu je velika, jer efikasnost celog sistema
navodnjavanja omogućava racionalno iskorišćenje energenata – električna energija. Vrednost radova na
elektrifikaciji polja iznosi 65.690.369,00 din. i sa učešćem vlasnika parcela od 10% vrednosti u
potpunosti je ispunilo očekivanje učesnika u projektu, tako da je Grad Leskovac nastavio sa pripremom
nove projektne dokumentacije za četiri nova vodokorisnička udruženja na površini oko 200ha.
Projekat je realizovan u saradnji sa Ministarstvom poljoprivrede i vodoprivrede i Svetske banke
za ekonomski razvoj na projektovanoj lokaciji koju pokrivaju tri udruženja.
1. Udruženje korisnika voda i poljoprivrednih proizvođača „EKOHRANA“ , Zloćudovo
2. Udruženje korisnika voda i poljoprivrednih proizvođača „JUŽNA MORAVA“, Donje
Krajince
3. Udruženje korisnika voda i poljoprivrednih proizvođača „JABLANICA“, Turekovac
65
6.3.6 Poljoprivredna mehanizacija i oprema
Tabela 72. Traktori i kombajni
Opština
Udeo u
ukupnom broju
u okrugu (%)
Udeo u ukupnom
broju u Srbiji (%)
ukupno
8.381
8.580
60,51
60,18
4,65
4,59
stariji od 10 godina
8.521
60,34
4,67
8.173
10.453
59,91
60,73
4,56
3,14
ukupno
11.418
60,87
2,78
stariji od 10 godina
11.192
60,64
2,87
11.363
60,87
2,81
540,00
656
644
612
64,75
65,27
65,25
64,56
2,07
2,10
2,17
2,07
Jednoosovinski traktori
PG
Vlastiti
Korišćeni u 2011/2012
PG
Vlastiti
Korišćeni u 2011/2012
Kombajni
PG
ukupno
stariji od 10 godina
Korišćeni u 2011/2012
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Tabela 73. Priključne mašine
Vlastiti
Opština
Udeo u ukupnoj
površini u okrugu
(%)
48,95
6,26
60,56
60,53
84,51
66,32
61,63
54,80
47,37
63,05
52,97
51,82
Udeo u ukupnoj
površimi u Srbiji
(%)
0,30
0,31
4,59
1,77
1,23
2,81
1,24
0,73
1,00
2,82
1,19
1,67
Berači kukuruza
93
Plugovi
1.028
Tanjirače
6.735
Drljače
3.867
Setvospremači
742
Rotofreze
1.032
Rasturači mineralnig đubriva
1.182
Rasturači stajnjaka
97
Sejalice
1.146
Prskalice
3.893
Prikolice
3.551
Kosilice
2478
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Tabela 74. Upotreba mineralnog đubriva, stajnjaka i sredstva za zaštitu bilja
Udeo u ukupnom
Udeo u ukupnom
Opština
broju u okrugu (%)
broju u Srbiji (%)
PG
14.478
57,34
2,95
Mineralni đubrivo
Upotrebljeno po
23.161
57,06
1,01
površini, ha
PG
7.034
52,36
2,30
Čvrsti stajnjak
Upotrebljeno po
3.557
45,16
0,95
površini, h
PG
147
74,24
1,84
Tečni stajnjak i
Upotrebljeno po
osoka
304
73,25
1,15
površini, ha
PG
14.753
58,62
3,24
Sredstva za
Upotrebljeno po
zaštitu bilja
22.626
58,58
1,07
površini, ha
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
66
6.3.7 Radna snaga i aktivnosti na gazdinstvu
Tabela 75. Gazdinstva prema broju članova i stalno zaposlenih na gazdinstvu
Opština
Okrug
Srbija
Udeo u ukupnom
broju u okrugu
(%)
Udeo u
ukupnom broju
u Srbiji (%)
Ukupno
15.507
1-2 lica
8.688
3-4
5.862
5-6
907
7 i više lica
50
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
27.920
16.383
9.859
1.582
96
631.552
433.399
170.883
25.050
2.220
55,54
53,03
59,46
57,33
52,08
2,46
2,00
3,43
3,62
2,25
Tabela 76. Članovi gazdinstva i stalno zaposleni na gazdinstvu, prema polu i pravnom
statusu gazdinstva
Udeo u
Udeo u
ukupnom
ukupnom
Opština
Okrug
Srbija
broju u
broju u Srbiji
okrugu %
%
56,75
2,78
ukupno
40.138
70.731
1.442.628
Članovi gazdinstva i
stalno zaposleni na
56,31
2,85
žene
17.556
31.176
615.382
gazdinstvu
57,09
2,73
muškarci
22.582
39.558
827.246
56,72
2,82
ukupno
39.998
70.522
1.416.349
Na porodičnom
56,31
2,88
žene
17.531
31.131
608.697
gazdinstvu
57,04
2,78
mužkarci
22.467
39.391
807.652
66,99
0,53
ukupno
140
209
26.279
Na gazdinstvu pravnog
59,52
0,37
žene
25
42
6.685
lica
68,86
0,59
muškarci
115
167
19.594
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
67
Tabela 77. Članovi gazdinstva i stalno zaposleni na porodičnom gazdinstvu prema polu
Udeo u
Udeo u
ukupnom
ukupnom
Opština
Okrug
Srbija
broju u
broju u Srbiji
okrugu %
%
ukupno
55,09
2,42
14.912
27.069
617.365
Nosilac gazdinstva
žene
50,97
2,25
2.411
4.730
106.946
muškarci
55,96
2,45
12.501
22.339
510.419
Članovi porodice i rođaci
ukupno
57,74
3,15
25.082
43.439
797.199
koji su obavljali
žene
57,27
3,01
15.117
26.396
501.487
poljoprivrednu aktivnost
na gazdinstvu
mužkarci
9.965
17.043
295.712
58,47
3,37
Stalno zaposleni na
gazdinstvu
ukupno
žene
muškarci
4
3
1
14
5
9
1.785
264
1.521
28,57
60,00
11,11
0,22
1,14
0,07
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
Tabela 78. Članovi gazdinstva i stalno zaposleni na porodičnom gazdinstvu prema polu
Udeo u
Udeo u
ukupnom
ukupnom
Opština
Okrug
Srbija
broju u
broju u Srbiji
okrugu %
%
Godišnja radna jedinica
6858
12408
293997
55,54
2,46
ukupno
15.507
27.920
631.552
51,31
2,17
žene
2.172
4.233
100.168
56,30
2,51
muškarci
13.335
23.687
531.384
nivo obučenosti
samo poljoprivredno
iskustvo stečeno praksom
9.542
17.307
378.940
55,13
2,52
91
150
4.270
60,67
2,13
482
749
16.120
64,35
2,99
4.388
7.871
191.591
poljoprivredna viša škola
ili fakultet
210
345
8.992
55,75
60,87
2,29
2,34
druga viša škola ili
fakultet
pohađali kurseve o
poljoprivredi u 2012
godini
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
794
1.498
31.639
53,00
2,51
419
714
20.211
58,68
2,07
Upravnici
kursevi iz oblasti
poljoprivrede
poljoprivredna srednja
škola
druga srednja škola
Tabela 79. Gazdinstva prema drugim profitabilnim aktivnostima u vezi sa gazdinstvom
Udeo u
Udeo u
ukupnom
ukupnom
Opština
Okrug
Srbija
broju u
broju u Srbiji
okrugu %
%
Poljoprivredna
ukupno
1.511
3.982
78.301
37,95
1,93
gazdinstva
prerada mesa
16
88
4.709
18,18
0,34
prerada mleka
972
2.403
44.679
40,45
2,18
druge profitabilne
aktivnosti u vezi
sa gazdinstvom
prerada voća i
povrća
prerada drugih
poljoprivrednih
proizvoda
obrada drveta
428
1.414
23.664
30,27
1,81
24
116
3.375
20,69
0,71
85
351
6.380
24,22
1,33
68
aktivnosti u
šumarstvi
turizam
narodna
radinost
prpizvodnja
energije iz
obnovljivih
izvora
energije
uzgoj ribe
rad na
osnovu
ugovora u
oblasti
poljoprivrede
rad na
osnovu
ugovora u
drigoj oblasti
Izvor: Popis poljoprivrede 2012
130
199
3.870
65,33
3,36
1
27
514
3,70
0,19
5
27
1.246
18,52
0,40
0
0
22
0,00
0,00
0
6
217
0,00
0,00
37
37
3.920
100,00
0,94
7
38
1.451
18,42
0,48
Tabela 80. Prodaja i otkup poljoprivrednih proizvoda, 2012.
Udeo u ukupnom
Opština
prometu u okrugu
(%)
Pšenica (t)
52
100,00
Kukuruz (t)
48
100,00
Pasulj (t)
0
0,00
Krompir (t)
6
100,00
Jabuke (t)
9
100,00
Šljive (t)
2.020
100,00
Grožđe (t)
0
0,00
Goveda (t)
1.439
98,16
Svinje (t)
2.127
100,00
Jaja (hiljadama komada)
69
100,00
Mleko (hiljadama t)
4.386
27,29
Izvor: OIR 2013
Udeo u ukupnom
prometu u Srbiji
(%)
0,01
0,00
0,00
0,03
0,02
16,44
0,00
4,63
2,51
0,05
0,62
6.4 Šumarstvo
Tabela 81. Pošumljene površine i posečena drvna masa, 2011.
Opština
102.50
Ukupna površina opštine (ha)
Obrasla šumska površina (ha)
27.76
lišćarima
0
Pošumljeno u šumi (ha)
četinarima
5,22
lišćarima
49,32
Pošumljeno van šume (ha)
četinarima
41,75
lišćara
50.82
Posečena drvna masa –
ukupno (m3)
četinara
1.79
lišćara
23
Posečan drvna masa –
tehničko drvo (%)
četinara
61
Izvor: Opštine u Srbiji,2013
Udeo u Srbiji (%)
1,16
1,41
0,00
1,23
17,81
9,38
2,17
0,61
74,19
81,33
69
6.5 Makroekonomski pokazatelji
6.5.1 Učešće regiona u stvaranju Bruto domaćeg proizvoda Republike Srbije i
indeksi nivoa
Tabela 82. BDP po regionima, 2011-2012. godine
NSTJ 2
REPUBLIKA
SRBIJA
Beogradski
region
Region
Vojvodine
Region
Šumadije i
Zapadne Srbije
Region
Južne i
Istočne Srbije
Izvor: RSZ
BDP
(mil. RSD)
Indeks
Učešće
(%)
BDP po glavi
stanovnika
(hilj. RSD)
Indeks nivoa
(RS=100)
2011
2012
2012/
2011
2012
2011
2012
2011
2012
2011
3386169
3208620
105,5
100,0
100,0
470
442
100,0
100,0
1341394
1271691
105,5
39,6
39,6
806
772
171,40
174,6
927907
859808
107,9
27,4
26,8
483
442
102,60
100,0
642145
610143
105,2
19
19,0
318
301
67,60
68,2
474723
466979
101,7
14
14,6
298
285
63,30
64,4
U skladu sa obračunskim principom mesta rada, učešće pojedinih regiona u BDP-u
Republike Srbije je sledeće: Beogradski region zauzima vodeće mesto sa 39,6%; iza njega je Region
Vojvodine sa 27,4%, a za njima slede Region Šumadije i Zapadne Srbije sa 19% i Region Južne i
Istočne Srbije sa 14%.
Učešće regiona Južne i Istočne Srbije u BDP-u pokazuje pad za 0,6%. u 2012. godini. Region
Vojvodine beleži porast za 0,6%, dok je Beogradski region i region Šumadije i Zapadne Srbije zadržao
isti procenat učešća u BDP-u Srbije.
Zvanični podaci za 2013. godinu još uvek nisu dostupni.
70
6.5.2 Finansijske performance privrede
Tabela 83. Finansijske performanse privrednih društava
Broj privrednih društava
Broj zaposlenih
Poslovni prihodi (u hiljadama RSD)
Neto dobitak (u hiljadama RSD)
Broj privrednih društava sa neto dobitkom
Neto gubitak (u hiljadama RSD)
Broj privrednih društava sa neto gubitkom
Ukupna sredstva (u hiljadama RSD)
Kapital (u hiljadama RSD)
Kumulativni gubitak (u hiljadama RSD)
Broj privrednih društava sa gubitkom do visine
kapitala
Broj privrednih društava sa gubitkom iznad visine
kapitala
Izvor: APR
2011
812
8152
37.495.934
1.774.739
501
2.025.671
229
53.301.920
16.317.910
15.914.621
2012
827
8.187
41.290.673
1.616.107
476
1.693.049
267
58.828.959
16.962.262
17.806.589
2013
842
8.087
42.304.102
1.783.964
471
1.130.814
267
57.625.244
17.439.694
17.120.647
276
289
298
185
204
223
2011
883
1764
6.812.077
134.508
737
34.938
111
3.341.714
1.034.975
125.904
90
2012
834
1614
7.366.718
134.696
691
58.976
110
3.567.749
1.064.769
135.908
99
2013
762
1.663
7.111.298
135.734
657
32.107
79
3.543.812
1.087.471
111.887
75
122
110
88
Tabela 84. Finansijske performanse preduzetnika
Broj preduzetnika
Broj zaposlenih
Poslovni prihodi (u hiljadama RSD)
Neto dobitak (u hiljadama RSD)
Broj preduzetnika sa neto dobitkom
Neto gubitak (u hiljadama RSD)
Broj preduzetnika sa neto gubitkom
Ukupna sredstva (u hiljadama RSD)
Kapital (u hiljadama RSD)
Kumulativni gubitak (u hiljadama RSD)
Broj preduzetnika sa gubitkom do visine kapitala
Broj preduzetnika sa gubitkom iznad visine
kapitala
Izvor: APR
6.6 Javne finansije
6.6.1 Prihodi opštinskog budžeta
Tabela 85. Struktura prihoda opštinskog budžeta, 2013.
Opština (€)*
Ukupni prihodi
Ukupni prihodi po stanovniku
Tekući prihodi
Primanja od prodaje nefinansijske imovine
Primanja od zaduženja i prodaje finansijske imovine
* po kursu (114,64) NBS na dan 31.12. 2013. Godine
25.816.225
/
25.790.885
8.810
16.530
Struktura prihoda u
opštini (%)
100
/
99,9
0,03
0,006
71
6.6.2 Rashodi gradskog budžeta
Tabela 86. Struktura rashoda opštinskog budžeta, 2013.
Opština (€)*
Ukupni rashodi
Ukupni rashodi po stanovniku
Tekući rashodi
Izdaci za nabavku nefinansijske imovine
Izdaci za otplatu kredita i nabavku finansijske
imovine
Ostvareni suficit
* po kursu (114,64) NBS na dan 31.12. 2013 godine
26.273.308
/
23.336.907
1.778.350
1.158.051
Struktura rashoda u
opštini (%)
100
/
88,8
6,8
4,4
684.438
6.7 Ustanove
6.7.1 Javno komunalna preduzeća
Tabela 87. Spisak javno-komunalnih preduzeća.
Br.
Naziv preduzeća
Delatnost
Proizvodnja i distribucija vode, održavanje vodovodnih
sistema, prečišćavanje
i odvođenje otpadnih i
1.
JKP „Vodovod”
atmosferskih voda, kontrola kvaliteta pitke vode i otpadnih
voda, priklјučivanje na mrežu i održavanje mreža
Uređenje i održavanje parkova, zelenih i rekreativnih
2.
JKP „Komunalac”
površina, uređenje i održavanje groblјa, dimničarske
usluge, zimsko održavanje ulica i trotoara
Proizvodnja i distribucija toplotne energije, održavanje i
rekonstrukcija postrojenja, opreme, mreže toplovada,
3.
JKP „Toplana”
paravoda i gasovoda, kao i uređaja za merenje toplote,
obračun i naplata usluge grejanja
Uređenje , tekuće i investiciono održavanje stočne, zelenih
i buvlјe pijace, pijace automobila i pijace za promet
4.
JKP „Pijaca”
tehničke građe, ćumura i ogrevnog drveta u Leskovcu i
Vučju. Obračun i naplata pijačnih usluga
Uređenje i održavanje parkova, zelenih i rekreativnih
površina, uređenje i održavanje groblјa, dimničarske
5.
JKP „Grdelica”
usluge,zimsko održavanje ulica i trotoara. Održavanje
vodovodne i kanalizacione mreže
Izvor: ALER, Sektor za LER
6.7.2. Javna preduzeća
Tabela 88. Spisak javnih preduzeća.
Br.
Naziv preduzeća
1.
JP „Direkcija za urbanizam i
izgradnju”
2.
JP „Dom”
3.
JP „Gradska autobuska
stanica”
Delatnost
Prostorno planiranje, projektovanje gradjevinskih i drugih
objekata, inžinjering, organizacija i koordinacija građenja i
stručni nadzor
Planiranje i programiranje investicionog i tekućeg
održavanja stambenih, stambeno-poslovnih zgrada,
održavanje stambenog i poslovnog prostora i upravljanje
poslovnim prostorom, zaključivanje ugovora o korišćenju
stanova i zakupu poslovnog prostora
Organizacija javnog gradskog i medjugradskog prevoza
putnika i stvari, održavanje autobuskih stajališta i sve
druge aktivnosti vezane za autobuski prevoz putnika
Izvor: ALER, Sektor za LER
72
6.7.3 Javne agencije
Tabela 89. Spisak javnih agenija.
Br.
Naziv preduzeća
1.
Agencija za lokalni
ekonomski razvoj
2.
Stambena agencija Leskovac
Delatnost
Agencija za lokalni ekonomski razvoj zadužena je za
sprovodjenje aktivnosti lokalnog ekonomskog razvoja.
Formirana je kao pravni sledbenik Fonda za razvoj grada
Leskovca, Garancijskog Fonda za grad Leskovac, Fonda za
podsticanje razvoja poljoprivrede i Fonda za dodelu
stipendija i nagrada na teritoriji grada Leskovca.
Delatnosti Agencije za lokalni ekonomski razvoj koje se
sprovode u ime grada Leskovca, na osnovu poverenih
delatnosti, su izmedju ostalih i sveobuhvatni rad na
strateškim
razvojnim
dokumentima,
održavanje
postojećih, privlačenje novih i širenje novih poslovnih
aktivnosti, formiranje baza podataka i vođenje
jedinstvenog informacionog sistema za grad Leskovac,
kontakti i direktna podrška lokalnoj poslovnoj zajednici,
sveobuhvatne aktivnosti na promociji grada i ostale
aktivnosti od značaja za lokalni ekonomski razvoj.
Njenim osnivanjem stvaraju se uslovi za socijalno
stanovanje, kao i korišćenje sredstava za socijalno
stanovanje shodno Zakonu o socijalnom stanovanju,
korišćenje sredstava solidarne stambene izgradnje,
sredstava donacija u skladu sa zakonom, sredstava
obezbeđenih na osnovu privatno-javnog partnerstva,
sredstava nastalih izdvajanjem iz budžeta osnivača, kao i
korišćenja drugih sredstava.
Izvor: ALER, Sektor za LER
6.7.4 Finasijske institucije
Tabela 90. Spisak banaka
Naziv banke
Adresa
Kontakt
telefon
KOMERCIJALNA
BANKA
Bulevar
Oslobodjenja 103
016/215-054
AIK BANKA
Bulevar
Oslobodjenja bb
016/232-000
SOCIETE
GENERALE BANKA
Bulevar
Oslobodjenja 170
016/237-630
BANKA INTESA
Trg Revolucije 7
016/215-741
Bulevar
oslobođenja bb
016/ 232-500
[email protected]
016 /877-113
[email protected]
CREDIT AGRICOLE
(MERIDIJAN)
BANKA
PROKREDIT
BANKA
SBERBANK
ALPHA BANKA
ČAČANSKA BANKA
HYPO ALPHE
ADRIA BANK
REIFFAISEN
BANKA
Bulevar
Oslobođenja bb
Bulevar
oslobođenja 162
Vojvode Mišića 2
Bulevar
oslobođenja 175
Bulevar
oslobođenja 53
Bulevar
oslobođenja 154
016/265-785
016/200-600
016/266-080
016/266- 060
016/265-725
E-mail
[email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]
73
UNICREDIT BANKA
VOJVOĐANSKA
BANKA
EFG (EUROBANKA)
POŠTANSKA
ŠTEDIONICA
OTP BANKA
OPPORTUNITY
BANKA
FINDOMESTIC
BANKA
Bulevar
oslobođenja BB
Bulevar
Oslobodjenja 83-85
Cara Lazara 2
[email protected]
016/233-040
016/241-655
[email protected]
016/234-034
[email protected]
pslee01posted.co.rs
Trg Revolucije 33
016/237-777
Bulevar
Oslobodjenja bb
016/215-304
Masarikov Trg 21
016/234-551
Trg Revolucije 13
016/241-954
[email protected]
[email protected]
[email protected]
Izvor: ALER, Sektor za LER
6.7.5 Osiguravajuća društva
Tabela 91. Spisak osiguravajućih društava.
Br. Naziv institucije
1.
Generali osiguranje
2.
Uniqua osiguranje
3.
Takovo osiguranje
4.
Kompanija Dunav osiguranje AD
5.
Kopaonik osiguranje
6.
Winner stadtische osiguranje
7.
Grawe osiguranje
8.
Sava osiguranje
9.
Triglav osiguranje
Izvor: ALER, Sektor za LER
Broj filijala u opštini
1
1
1
1
1
1
1
1
1
6.8 Investicije
6.8.1 Ostvarene investicije u privatnom sektoru
Tabela 92. Ostvarene investicije u privatnom sektoru
Početak
investicije
Broj novih
radnih
mesta
ostvarenih
investicijom
Naziv kompanije
Zemlja
porekla
Tip investicije
Početna
vrednost
investicije
(€)
1.
Zlatan trag
Srbija
Brownfild
-
2009
327
2.
Sonder Dux
Holandija
Greendfild
3,000,000
2009
31
3.
Falke
Nemačka
Brownfild
8,000,000
2010
620
4.
MK Mesara d.o.o
Srbija
2,600,000
2010
61
5.
SZTR Mlekara Biomlek
Srbija
3,000,000
2010
19
6.
Metla komerc d.o.o.
Srbija
1,500,000
2010
71
R.b
Proširenje
kapaciteta
Proširenje
asortimana
Proširenje
delatnosti i
uvođenje novih
proizvodnih
74
usluga
7.
Termomont d.o.o.
Srbija
8.
Nevena color d.o.o.
Srbija
9.
Fungo jug d.o.o.
Srbija
10.
DCP Hemigal d.o.o.
Srbija
11.
Braća Đokić d.o.o.
Srbija
12.
Tranzit komerc doo
Srbija
14.
STR Dit ‘S Slaviša
Cvetković
Srbija
15.
Mermo lux d.o.o.
Srbija
16.
Ninex d.o.o.
Srbija
18.
Mlekara Leskovac
Bonefarm
Madjarska
19.
Jura
20.
Jeanci Srbija
Proširenje
kapaciteta
Proširenje
proizvodnje
Proširenje
proizvodnje
Proširenje i
inoviranje
proizvodnje
Proširenje
proizvodne
500,000
2010
20
300,000
2010
112
350,000
2010
44
150,000
2010
91
120,000
2010
70
60,000
2010
12
30,000
2010
14
40,000
2010
5
15,000
2010
10
Kupovina biznisa
2,500,000
2012
62
Koreja
Izgradnja fabrike
13,000,000
2011
1500
Turska
Brownfield
2,280,215
2011
480
2011
14
Nove tehnologije
13.
17.
Proširenje
proizvodne
Proširenje
proizvodnje
Proširenje
kapaciteta
21.
Lemeks Gamakom
SrbijaNemačka
Izgradnja objekta
650.000 –
proširenje
se očekuje
u Zelenoj
zoni
22.
Bane komerc d.o.o
Srbija
Proširenje
proizvodne
352.353
2012
202
24.
Strela d.o.o
Srbija
Proširenje
proizvodnje
1,000,000
2012
61
25.
Mladost
Srbija
Brownfield
652,000
2012
198
26.
Auto stop interiors
Grčka
1,000,000
2012
80
27.
Bim-tex
Srbija
Brownfield
Adaptacija
prostora i
kupovina opreme
1,774,646
2013
90
28.
Bland d.o.o
Srbija
kupovina opreme
56,896
2013
62
29.
PUR Bella
Srbija
Adaptacija
prostora i
kupovina opreme
8,275
2013
3
30.
Bavaka Turs
Srbija
Kupovina opreme
2,155
2013
4
31.
Mima Plus
Srbija
Nabavka sirovine
17,241
2013
15
32.
4M d.o.o
Srbija
Nabavka sirovine
59,736
2013
9
23.
75
33.
SZTR Mita
Srbija
34.
Olivera Todorovic
Srbija
35.
SZR Boban
Srbija
36.
Bravo turs d.o.o
Srbija
37.
Sirius travel
38.
Adaptacija
prostora i
kupovina opreme
Adaptacija
prostora i
kupovina opreme
Adaptacija
prostora i
kupovina opreme
106,034
2013
126
22,413
2013
7
33,706
2013
5
Nabavka opreme
17,241
2013
5
Srbija
Adaptacija
prostora i
kupovina opreme
4,482
2013
1
SPO Osmeh dva
Srbija
Kupovina opreme
2,241
2013
1
39.
SZTR Plast Vesna
Srbija
Nabavka opreme
4,310
2013
1
40.
Bebisnovi
Srbija
47,413
2013
19
41.
sztr ITL
Srbija
Nabavka opreme
Adaptacija
prostora i
kupovina opreme
13,637
2013
2
42.
Daniel company
d.o.o
Srbija
Nabavka opreme
19,655
2013
10
43.
ZR Treska
Srbija
Nabavka opreme
10,618
2013
1
44.
Zdravlje Actavis
Island
Proširenje
kapaciteta
3.000.000
2014
99
Izvor: ALER, Sektor za LER
Tabela 93. Struktura ostvarenih investicija prema karakteru izgradnje i tehničkoj
strukturi, 2012.
Udeo u ukupnim
Opština (u hilj.RSD)
investicijama u opštini (%)
Ukupne investicije
2.399.630
100
Novi kapaciteti
424.384
17,68
Karekter
Rekonstrukcija, modernizacija,
1.680.650
70,3
izgradnje
dogradnja i proširenje
Održavanje
294.596
12,02
Građevinski radovi
1.194.225
49,76
Domaća oprema
589.036
24,55
Tehnička
struktura
Uvozna oprema
470.702
19,62
Ostalo
145.667
6,07
76
6.9 Industrijske zone i industrijski parkovi
Generalnim urbanističkim planom grada Leskovca 2010-2020.godine, predviđeno je ukupno 9
radnih zona: Severna zona (1), Nevena (2), Njegoševa (3), Radna zona 58 (4), Zdravlje (5),
Bunibrodske livade (6), Zona M1 (7), Lebanski put (8) i Zelena zona (9).
U Generalnom urbanističkom planuizdvojene su sledeće prostorne celine sa dominantnom
namenom – privređivanje:
Tabela 94. Spisak industrijskih zona
Radna zona/kompleks površina (ha)
Postojeće radne zone:
Severna zona
Nevena
Njegoševa
Zona 58
Zdravlje
Planirane radne zone:
Južna zona bunibrodske livade
Zona duž puta M1
Zona duž Lebanskog puta
Zelena agrobiznis zona
Ukupna površina (663.67ha)
64.09
65.36
61.02
82.58
20.40
161.76
90.60
17.92
99.94
77
6.9.1 Planovi Generalne regulacije u primeni:
PLAN GENERALNE REGULACIJE 11 (Službeni glasnik grada Leskovca 23/14)
Područje Plana generalne regulacije 11 na građevinskom području GUP-a Leskovca obuhvata
građevinske blokove 45, 69, 70 i 71 u Leskovcu i obuhvata površinu od 113,15 ha.
PLAN GENERALNE REGULACIJE 1 - „UŽI GRADSKI CENTAR“ (Službeni glasnik grada Leskovca
11/14)
Plan generalne regulacije 1 za građevinsko područje GUP-a Leskovca -„Uži gradski centar“, za blokove
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 i južni deo bloka 34.
PLAN GENERALNE REGULACIJE 4 , „CENTAR JUG“ (Službeni glasnik grada Leskovca 11/14)
Teritorija obuhvaćena Planom generalne regulacije 4 , „CENTAR JUG“ na građevinskom području GUP-a
Leskovca obuhvata prostor površine oko 133,89 ha i to osam građevinska bloka i to: 25, 26, 27, 28, 35,
36, 37 i 38.
PLAN GENERALNE REGULACIJE 3 -„CENTAR - SEVER“ (Službeni glasnik grada Leskovca 07/14)
Granicom plana obuhvaćeno je područje građevinskih blokova 22, 23, 24, 32, 33 i severnog dela bloka
34 u Leskovcu. U okvirima granice je građevinsko i vodno zemljište. Plan obuhvata katastarske parcele
u KO Leskovac. Pretežna namena prostora je individualno stanovanje, u određenoj meri je planski
usmeravan, a većim delom realizovan i izgrađen. Površina plana je 61,03 ha.
PLAN GENERALNE REGULACIJE ZA NASELJENO MESTO BRESTOVAC (Službeni glasnik grada
Leskovca 07/14)
Najveći deo prostornog obuhvata plana je izgrađen tako što se naselje formiralo prvo linijski duž trasa
državnih puteva /Leskovac-Niš i Leskovac-Bojnik/ koji ga presecaju, a zatim i duž saobraćajnica
formiranih u okviru tkiva samog naselja dajući formu naselju tako da su pojedini prostori u dubini
blokova ostajali zarobljeni –bez prilaza, pa su ostali neizgrađeni. Bežeći od koridora železničke pruge
Beograd-Skoplje naselje se prostorno razvlačilao na istok prema koridoru autoputa E-75, tako da je
njegova forma nepravilnog oblika. Jasno je definisan centar naselja u okviru koga su zastupljene sve
namene od javnog značaja. Imajući u vidu da se stanovništvo uglavnom bavi poljoprivredom,
dominantan oblik gradnje su porodični, slobodostojeći objekti pretežne spratnosti P+1 (prizemlje+jedan
sprat) na spstvenim parcelama nepravilnog, izduženog oblika. Kompleksi u radnoj zoni koja je
zapuštena i devastirana su formirani u paviljonskom tipu, sem kompleksa „Tami-trejd“ koji je u funkciji.
Radna zona je formirana u neposrednoj blizini petlje „Brestovac“ preko koje je omogućen direkni pristup
naselju sa autoputa E-75 kao i na izlazu iz Brestovca prema Nišu, duž državnog puta. Saobraćajna
mreža je u velikoj meri realizovana dok je infrastrukturna opremljenost delimična jer naselje nije
povezano sa centralnim sistemom vodosnadbevanja grada Leskovca –vodosistem Barje, niti je izgrađen
kanalizacioni sistem. Predviđeno je unapređivanje postojećih i realizacija planiranih namena u planskom
području radi postizanja prostornog sklada implementacijom planskog rešenja kojim su definisani ciljevi:
Unapređenja već definisanih fizičkih struktura njihovom rekonstrukcijom i nadgradnjom; Stvaranje
kvalitetnijih uslova života izgradnjom nedostajuć komunalnih sadržaja; Podizanja nivoa infrastrukturne
opremljenosti;Transformacija urbanističkih celina i kompleksa prema savremenim potrebama; Podizanja
ekonomske moći razvojem rade zone; Unapređenja ukupne strukture funkcija, sadržaja i javnih prostora
i površina, u skladu sa realnim razvojnim trendovima, potrebama ali i mogućnostima grada i okruženja.
Obezbeđenja atraktivnog rešenja oblikovanjem, uređenjem i multifunkcionalnim korišćenjem
funkcionalne i prostorne celine planskog područja opremanjem poslovnim, komercijalnim i drugim
sadržajima.
PLAN GENERALNE REGULACIJE 5 ZA GRAĐEVINSKO PODRUČJE GUP - A LESKOVCA -"HISAR"
(Službeni glasnik grada Leskovca 21/13)
Granicom plana obuhvaćeno je područje građevinskih blokova 39, 40, 41, 42, 43, 44 i 68 u Leskovcu. U
okvirima granice je građevinsko, poljoprivredno –na čijem su delu prisutne grupacije vikend objekata,
šumsko i vodno zemljište. Plan obuhvata delove 3 katastarske opštine i to: Leskovac, Donje Sinkovce i
Donja Jajina. Celokupni obuhvat specifičan je po raznovrsnoj nameni, sastavu tla, konfiguraciji terena,
nasleđenim problemima kao i po svom položaju -predstavlja širu zonu centra. Površina plana je 363,78
ha.
78
IZMENA I DOPUNA PLANA GENERALNE REGULACIJE 16 NA GRAĐEVINSKOM PODRUČJU GUP –
A LESKOVCA –"Nevena – Zelena zona" u delu kružne raskrsnice "na državnom putu I reda М-1, NišLeskovac-Vranje od km 848+737,65 do km 849+296,94" (Službeni glasnik grada Leskovca 13/13)
Granicom plana obuhvaćene su katastarske parcele KO Leskovac i KO Vinarce. Planskim rešenjem vrši
se izmena trase saobraćajnice, data Planom generalne regulacije 16 i definiše nova geometrija
saobraćajnice u zoni kružne raskrsnice – koja predstavlja prilaz planiranoj industrijskoj -"zelenoj zoni".
Površina obuhvata plana iznosi oko 3,45 ha.
PLAN GENERALNE REGULACIJE 13 - „Naselje preko puta veterinarske stanice“ (Službeni glasnik
grada Leskovca 13/13)
Granicom plana obuhvaćen je deo područja prostorno funkcionalne celine ŠIRA GRADSKA ZONA –
građevinski blokovi 48, 49, 74, 75, 76 i 80 i delovi građevinskih blokova 47, 30 i 31. Obuhvaćene
katastarske parcele pripadaju KO Leskovac i KO Donje Stopanje. U okviru granice plana je građevinsko,
poljoprivredno i vodno zemljište (deo "Hisarskog jarka" i deo rečnog korita reke Veternice). Planskim
rešenjem: definišu se uslovi za izgradnju novih objekata I formiranje planiranih namena, kao i za
obnovu i unapređenje postojećih (već formiranih namena); saniraju se spontano nastale celine i
zaokružuje ivično područje naselja. Ukupna površina obuhvata plana iznosi oko 127,97 ha.
PLAN GENERALNE REGULACIJE 7 - „Moravska“ (Službeni glasnik grada Leskovca 13/13)
Granicom plana obuhvaćen je deo područja prostorno funkcionalne celine RADNA ZONA– građevinski
blokovi 55, 56, 57 i 58. Sve katastarske parcele pripadaju KO Leskovac i građevinskom području GUP-a
Leskovca. Planskim rešenjem unapređuju se, recikliraju i dograđuju prisutne javne funkcije, saobraćajna
i ostala infrastruktura, kao i objekti i površine u okviru ostalih namena. Ukupna površina obuhvata
plana iznosi oko 87,03 ha.
PLAN GENERALNE REGULACIJE 14 - „Čifluk Mira“ (Službeni glasnik grada Leskovca 10/13)
Granicom plana obuhvaćeno je područje građevinskih blokova 81, 82 i 83. U okvirima granice plana je
građevinsko, poljoprivredno i vodno zemljište. Obuhvaćene katastarske parcele i njihovi delovi pripadaju
KO Leskovac, KO Vinarce i KO Donje Stopanje. Prostor karakteriše prisustvo železničkog koridora,
državnog puta II reda br.132, bunara u rezervi severnog izvorišta vodosnabdevanja, kompleksa
poljoprivredne škole, neperspektivnih kompleksa posebne namene i dr. Površina obuhvata je 454,18 ha.
PLAN GENERALNE REGULACIJE 15 - „Leteks“ (Službeni glasnik grada Leskovca 10/13)
Granicom plana obuhvaćeno je područje građevinskih blokova 50, 51, 52 i 84 u Leskovcu. U okvirima
granice je građevinsko i vodno zemljište (reka Veternica). Na području plana dominantne funkcije su
stanovanje i privređivanje/ severna radna (industrijska) zona. Granicom Plana obuhvaćene su
katastarske parcele odnosno njihovi delovi u K.O.Leskovac. Površina obuhvata je 106,28ha.
PLAN GENERALNE REGULACIJE 10 – „Slavko Zlatanović - Ohridsko - Zdravlje“ (Službeni glasnik
grada Leskovca 9/12)
Granicom plana obuhvaćeno je područje šire gradske zone – građevinski blokovi 60, 61, 62, 63, 64, 65,
66 i 67, poljoprivredno zemljište (van građevinskog područja) i vodno (bilansirano najvećim delom u
okviru građevinskog područja). Na delu obuhvata je zona sanitarne zaštite izvorišta vodosnabdevanja –
bunara u rezervi. Južno (staro) izvorište je pre puštanja u rad vodosistema "Barje", bilo jedno od dva
izvora vodosnabdevanja Leskovca vodom za piće. Ukupna površina obuhvata iznosi oko 542,15 ha
PLAN GENERALNE REGULACIJE 16 – „Nevena - Zelena zona“ (Službeni glasnik grada Leskovca
9/12)
Granicom plana obuhvaćeno je područje radne zone – građevinski blokovi 54, 85 i 86, poljoprivredno
zemljište (van građevinskog područja) i vodno zemljište. Deo prostornog obuhvata plana zahvata širu
zonu sanitarne zaštite severnog podzemnog izvorišta voda, koje se koriste u sistemu vodosnadbevanja
Leskovca. Ukupna površina obuhvata iznosi oko 429,15 ha. Granicom Plana obuhvaćene su katastarske
parcele odnosno njihovi delovi u K.O.Leskovac i K.O.Vinarce.
79
6.9.2 Planovi Detaljne regulacije u primeni:
PLAN DETALJNE REGULACIJE ZA KANAL BARA I KANAL BUČAN (Službeni glasnik grada
Leskovca 17/14)
Granicom plana obuhvaćene su katastarske parcele i njihovi delovi u: KO Bobište, KO Navalin, KO
Grajevce, KO Bogojevce, KO Leskovac, KO Badince, KO Mrštane, KO Bratmilovce i KO Donji Bunibrod.
Parcele u obuhvatu plana pripadaju: vodnom zemljištu, građevinskom zemljištu u okviru građevinskog
područja GUP –a Leskovca, poljoprivrednom zemljištu GUP-a Leskovca, poljoprivrednom zemljištu u
obuhvatu Prostornog plana grada Leskovca i krajnjem severnom delu građevinskog područja naseljenog
mesta Navalin.Planom se definišu potrebni profili kanala, propisuju se pravila građenja za kanal,
saobraćajnice i ostalu infrastrukturu, kao i pravila uređenja i građenja za parcele u kontaktnoj zoni
kanala. Površina prostora u okviru granice plana iznosi 147 ha 40a 84m2
PLAN DETALJNE REGULACIJE OPŠTINSKOG PUTA 55 BARJE – DONJA ORUGLICA RAVNI DEL
(Službeni glasnik grada Leskovca 21/13)
Granicom plana obuhvaćene su katastarske parcele i njihovi delovi: KO Barje, KO Vina, KO Gagince, KO
Melovo, KO Oruglica i KO Ravni Del. OP 55 Barje-Beštica-Gagince-Melovo-D.Oruglica-G.Oruglica-Ravni
Del je orjentacione dužine oko 24km. Površina prostora u okviru granice plana iznosi približno 79ha 61a
86m2. Kritična deonica puta je Donja Oruglica, Gornja Oruglica, Ravni Del, gde je put upotrebljiv samo
za ternska vozila. Planskim rešenjem definisaće se geometrija puta, pravila grđenja za put i parcele u
kontakt zoni.
PLAN DETALJNE REGULACIJE ZA DEO NASELJENOG MESTA ORAOVICA
(Službeni glasnik
grada Leskovca 13/13)
Granicom plana obuhvaćene su katastarske parcele KO Oraovica, koje predstavljaju deo građevinskog
područja naseljenog mesta. Planskim rešenjem vrši se izmena trase dela saobraćajnice u odnosu na
njeno katastarsko stanje, prilagođavajući se novonastaloj situaciji i načinu korišćenja predmetnog
prostora. Površina obuhvata plana iznosi oko 2,55 ha.
IZMENE I DOPUNE PLANA DETALJNE REGULACIJE RAZVODNOG GASOVODA RG 11 – 02
KUMAREVO – PREDEJANE SA PRATEĆIM OBJEKTIMA NA TERITORIJI GRADA LESKOVCA /NA
DEONICAMA OBUHVATA – IZMEĐU TEMENA: T2 - T3, T4 - T5, T9 – T10 i T13 – T14/ (Službeni glasnik
grada Leskovca 1/13)
U toku sprovođenja Plana detaljne regulacije razvodnog gasovoda RG 11-02 Kumarevo-Predejane
(Sl.gl.grada Leskovca br.2/2011) na pojedinim deonicama u zašitnim zonama gasovoda, usled
nepovoljne konfiguracije terena, objekata na trasi ili neadekvatnom rastojanju od trase, rešenje je
zahtevalo povećani obim radova. Pristupilo se analizi i nalaženju optimalnog i ekonomski isplatljivijeg
rešenja, pa je predložena izmena i dopuna trase na deonicama. Cilj izrade Izmene i dopune plana je
stvaranje uslova za pokretanje postupka utvrđivanja javnog interesa i obezbeđenje zemljišta za
izgradnju izmenjene trase razvodnog gasovoda.
IZMENE I DOPUNE PLANA DETALJNE REGULACIJE ZA KOMPLEKS ''ZELENE PIJACE'' U
GRDELICI (Službeni glasnik grada Leskovca 16/11)
U obuhvat Plana ulaze katastarske parcele KO Grdelica. Rešenjem se reguliše postojeća i planira nova
saobraćajna mreža i unapređuju postojeće formirane namene: pijaca, stanovanje i poslovanje. Površina
obuhvata Plana je 1,68 ha.
PLAN DETALJNE REGULACIJE ZA FORMIRANJE DRUŠTVENOG CENTRA NASELJA U DONJOJ
JAJINI (Službeni glasnik grada Leskovca 12/11)
Prostor u granicama obuhvata Plana, nalazi se između puta Šišince – Donja Jajina, seoskih
domaćinstava i seoskog puta, neuređenog korita reke Veternice i puta Leskovac - Miroševce. Rešenjem
se formira centar prigradskog naselja – sa poslovnim i uslužnim sadržajima, čime se upotpunjuju
potrebe stanovništva, a istovremeno valorizuje neizgrađen, kvalitetan prostor. Ukupna površina
obuhvata iznosi oko iznosi 1,16 ha.
PLAN DETALJNE REGULACIJE ZA REGIONALNI GASOVOD 11 – 02 LESKOVAC GRČ KUMAREVO –
GRANICA GRADA LESKOVCA SA PRATEĆIM SADRŽAJIMA (Službeni glasnik grada Leskovca 2/11)
Granica Plana obuhvata katastarske parcele KO Bobište, KO Kumarevo, KO Bratmilovce, KO Manojlovce,
KO Mrštane, KO Žižavica, KO Donje Krajince, KO Gornje Krajince, KO Zloćudovo, KO Badince, KO
Nomanica, KO Donji Bunibrod, KO Gornji Bunibrod, KO Guberevac, KO Velika Grabovnica, KO Dobrotin,
KO Mala Kopašnica, KO Velika Kopašnica, KO Oraovica, KO Graovo i KO Koraćevac, KO Suševlje, KO
Palojce, KO Lični Dol. Dužina trase obuhvaćene planom je 30.287 m. Rešenjem se definiše položaj
trase i uslovi za izgradnju razvodnog gasovoda sa pratećim sadržajima na teritoriji grada Leskovca.
80
PLAN DETALJNE REGULACIJE ZA GRADSKO IZLETIŠTE PAŠINA ČESMA (Službeni glasnik grada
Leskovca 13/10)
Plan obuhvata katastarske parcele KO Milanovo. Izletište se nalazi 11 km, severozapadno od Leskovca,
na nadmorskoj visini od 350 m. Rešenjem se unapređuju postojeći i razvijaju novi sportsko-rekreativni,
turistički i ugostiteljski sadržaji.
PLAN DETALJNE REGULACIJE NA KORIDORU AUTOPUTA E75 BEOGRAD – SKOPLJE RAZRADA
PRATEĆIH SADRŽAJA AUTOPUTA (Službeni glasnik grada Leskovca 10/10)
Planom je razrađen prostor u cilju definisanja uslova za izgradnju uslužnih i smeštajnih objekata –
benzinskih stanica, motela i pratećih turističko-rekreativnih sadržaja. Realizacijom ovog prostora stvorile
bi se mogućnosti za: pružanje usluga korisnicima puta, kao i privlačenje posetioca u tranzitu duž puta;
što će imati bitnu ulogu u razvoju turizma.
Uokviru obuhvata plana nalaze se delovi KO Nomanica i KO Zloćudovo (teritorija grada Leskovca) i KO
Stajkovce (teritorija opštine Vlasotince). Površina kompleksa sa zapadne strane autoputa je 8,53 ha.
Površina kompleksa sa istočne strane autoputa 16,50 ha.
PLAN DETLJNE REGULACIJE ZA IZGRADNJU ODMORIŠTA SA BENZINSKOM STANICOM
"BRESTOVAC" – SA ZAPADNE STRANE AUTOPUTA (Službeni glasnik grada Leskovca 8/09)
Granicom Plana obuhvaćen je prostor planiranog odmorišta "Brestovac", (sa zapadne strane autoputa),
i deo deonice autoputa u KO Brestovac. Rešenjem se formiraju prateći sadržaji autoputa (benzinska
stanica, usluge i prostor za odmor i relaksaciju), koji predstavljaju značajnu komponentu ukupnog
kvaliteta ponude korisnicima puta, iz pravca kretanja Niš- Leskovac. Površina obuhvata iznosi 2,31ha.
PLAN DETLJNE REGULACIJE ZA IZGRADNJU ODMORIŠTA SA BENZINSKOM STANICOM
"BRESTOVAC" – ISTOK (Službeni glasnik grada Leskovca 8/09)
Granicom Plana su obuhvaćene katastarske parcele neophodne za prostor planiranog odmorišta
"Brestovac", (sa istočne strane autoputa), i deo deonice autoputa u KO Brestovac. Pružanje usluga je
namenjeno korisnicima autoputa iz pravca kretanja Leskovac-Niš. Površina obuhvata iznosi 2,47ha.
PLAN DETALJNE REGULACIJE ZA MAGISTRALNI CEVOVOD PITKE VODE DEONICA RUDARSKA
KOSA – LESKOVAC (Službeni glasnik opštine Leskovac 2/08)
Prostor u granicama Plana obuhvata katastarske parcele KO Leskovac, KO Mrštane i KO Rudare, duž
trase magistralnog cevovoda pitke vode – na deonici Rudarska kosa – Leskovac. Cevovod je u funkciji
vodosistema Barje i povezuje rezervoar "Rudarsku kosu", sa severnim delom Leskovca.
PLAN DETALJNE REGULACIJE ZA TRASU INDUSTRIJSKOG I GRADSKOG KOLEKTORA OD
LESKOVCA DO POSTROJENJA ZA PREČIŠĆAVANJE OTPADNIH VODA (Službeni glasnik opštine Leskovac
15/06)
Prostor u granicama Plana obuhvata katastarske parcele u KO Leskovac, KO Bobište, KO Navalin i KO
Bogojevce. Rešenjem se obezbeđuje bezbedna evakuacija otpadnih voda naseljenog mesta Leskovac,
do postrojenja i definiše trasa industrijskog i gradskog kolektora.
PLAN DETALJNE REGULACIJE ZA TULOVSKU REKU – RASTERETNI KANAL (Službeni glasnik opštine
Leskovac 6/06)
Prostor u granicama Plana obuhvata katastarske parcele KO Velika Grabovnica i KO Guberevac, u
ukupnoj dužini planiranog korita reke od 2225 m. Rešenjem se definiše optimalan način zaštite od
poplava.
IZMENA I DOPUNA GUP – A SA ELEMENTIMA DUP – A ZA VAROŠ GRDELICU-PLAN DETALJNE
REGULACIJE ZA DEO REGIONALNOG PUTA ORAOVICA – GRDELICA – VLASOTINCE U GRDELICI
(Službeni glasnik opštine Leskovac 19/05)
Granicom Plana obuhvaćene su katastarske parcele KO Oraovica. Rešenjem se definiše gabarit
saobraćajnice, uklapanjem postojećeg drvoreda, reguliše i razdvaja saobrćaj. Površina obuhvata iznosi
5,62 ha.
IZMENA I DOPUNA GUP – A SA ELEMENTIMA DUP – A ZA VAROŠ GRDELICU – PLAN DETALJNE
REGULACIJE ZA KOMPLEKS DOMA ZDRAVLJA U GRDELICI (Službeni glasnik opštine Leskovac 9/05)
Granicom Plana obuhvaćene su katastarske parcele KO Grdelica (varoš). Rešenjem se uspostavlja
saobraćajna mreža – koja prati trasu realizovane infrastrukture, a istovremeno radvaja funkcije.
81
6.9.3 Radne zone
6.9.3.1. „Severna zona”

regulisana je planskim dokumentom PGR 15 kojim je definisana sledeća infrasrukturna
opremljenost:

Vodovod: 1300 metara sa novim PVC
cevima Ø 250 mm u prečniku,
 Kanalizacija: atmosferska kanalizaciona
mreža i slivnici duž u dužini oko 1300
metara cevi prečnika Ø 250 mm,
 Struja i jačina dostupne električne
energije: dve trafo-stanice 10/0.4 kV i
izgradnja 10 kV kabla za elektro
snabdevanje u dužini od ukupno 1850 m.
 Gas: gasna stanica na samoj granici zone
 Telefonske linije: da
 Pristup internetu (optički kablovi, KDS
operateri, i sl.) da
 Pristupne saobraćajnice i njihova
udaljenost od regionalne/nacionalne putne
infrastrukture: da, uklanjanje postojećeg zastora od granitne kocke na celoj dužini saobraćajne i
logističke oblasti i asfaltiranje, izgradnju biciklističke staze i trotoara za pešake što će obezbediti
lakši pristup za zaposlene u kompleksu TFP-a sa predviđenim zonama slobodne komunikacije, 8
km od autoputa Beograd-Skoplje
Severna zona prikazana je brojem 1 u grafičkom prikazu Generalnog urbanističkog plana
2010-2020.
6.9.3.2 „Nevena radna zona”

regulisana je PGR 16 sa infrastukturnim kapacitetima:
Vodovod:, Novo postrojenje vodovodasa CS kapaciteta 380l/s.
 Cevovod profila LØ300mm odnosno
SØ350mm od CS ka Neveni.
 Cevovod profila LGØ500mm odnosno
KMØ400mm od CS ka gradu.
 Kanalizacija: Kolektor B 220/195cm koji se
nastavlja kolektorom PEØ1200mm koji ide
do CPPOV u Bogojevcu. Kolektor
KCTØ500mm koji odvodi otpadne vode iz
naselja Obrad Lučić i Tzv. industrijski
kolektor profila PEØ700mm.
 Struja i jačina dostupne električne
energije:TS 400/220/110kV „Leskovac 2”
predstavlja osnovno razvodno postrojenje
za napajanje Leskovca i okoline, putem
110kV DV. KapacitetTS 400/220/110kV
„Leskovac 2” je 300+150 MVA.d.
 Gas: gasna stanica na samoj granici zone
 Telefonske linije: da
 Pristup internetu (optički kablovi, KDS operateri, i sl.) da
 Pristupne saobraćajnice i njihova udaljenost od regionalne/nacionalne putne infrastrukture:
Buduća obilaznica oko grada poklapa se sa trasom državnog I reda broj 1, u istočnom delu
plana, a u severnom delu to je trasa planirane saobraćajnice, koja će se nakon izgradnje
poklopiti sa pravcem pružanja državnog puta II reda broj 9. Na ukrštaju ova dva pravca
planirana je rasksnica sa kružnim tokom saobraćaja. Plan tangira magistralna pruga sa zapadne
strane, sa severne strane grada Leskovca, 8 km od autoputa Beograd-Skoplje.
Nevena radna zona prikazana je brojem 2 u grafičkom prikazu Generalnog urbanističkog
plana 2010-2020.
82
6.9.3.3 „Njegoševa radna zona”

definisana PGR7 sa infrastukturnim
kapacitetima:
Vodovod: Cevovod profila
KMØ225mm odnosno SØ150mm, sa
prelazom ispod pruge, u Ul.Bulevar Nikole
Pašića, južni trotoar, do raskrsnice sa Ul.
Industrijska II;
Cevovod profila SØ200mm i
KMØ225mm u Ul. Bulevar Nikole Pašića,
južni trotoar, od Ul. Industrijska II prema
naselju Bobište;
Cevovod profila SØ200mm u Ul.
Industrijska II, istočni trotoar;
Cevovod profila SØ200mm, sa
prelazom ispod pruge, u Ul. Moravskoj,
istočni trotoar;
Cevovod profila KMØ300mm, sa prelazom ispod pruge, kod podvožnjaka
Cevovod profila SØ300mm u Ul. Njegoševoj, severni trotoar;

Kanalizacija: Industrijski" kolektor profilaØ600mm u Ul. Industrijska II i profila Ø700mm u Ul.
Bulevar Nikole Pašića;
-"Nevenin" kolektor profila B 300/450mm u Ul. Bulevar Nikole Pašića;
-Kolektor profila PEØ500mm u Ul. Pešačkoj;
-FCS u Ul. Moravskoj;
-FCS u Ul. Jadranskoj;
-FCS u podvožnjaku, za prepunpavanje atmosferskih voda iz podvožnjaka i
-FCS u Ul. Motel "Atina"

Struja i jačina dostupne električne energije:Izgrađene su sledeće trafo stanice sa priključnim 10
kV vodovima i NN raspletom:TS 10/0.4 kV „Tekstikol“,TS 10/0.4 kV „ Rul“,TS 10/0.4 kV „ Bim
Komerc“,TS 10/0.4 kV „Moravska 1,TS 10/0.4 kV „Moravska 2,TS 10/0.4 kV „,Tekstilna škola,TS
10/0.4 kV „,Srbijanka,TS 10/0.4 kV „Autobuska stanica“.,TS 10/0.4 kV „Njegoševa“,TS 10/0.4
kV „Mašinoteks“,TS 10/0.4 kV „Zvezda ogledala“,TS 10/0.4 kV „Univerzal“,TS 10/0.4 kV
„Kooperativa“,TS 10/0.4 kV „Motel“

Telefonske linije: u prostoru obuhvata plana postoji izgrađena javna elektronska komunikaciona
mreža koja je dostupna sa fiksne lokacije i omogućava korisnicima uslugu univerzalnog i
širokopojasnog servisa sa direknim telefonskim priključkom.

Pristup internetu (optički kablovi, KDS operateri, i sl.) da

Pristupne saobraćajnice i njihova udaljenost od regionalne/nacionalne putne infrastrukture
Zapadnom granicom plana prolazi jednokolosečna magistralna prugaE 70/E 85: BeogradMladenovac-Lapovo-Niš-Preševo-državna granica(Tabanovci)
Njegoševa radna zona prikazana je brojem 3 u grafičkom prikazu Generalnog
urbanističkog plana 2010-2020.
83
6.9.3.4 Plan detaljne regulacije za „blok 58”

Vodovod:
na
području
Bloka
58
snabdevanje korisnika vodom ostvareno je
preko neplanski građene vodovodne mreže
koja je povezana na centralni gradski
sistem vodosnabdevanja. Duž postojećih
ulica izgrađena je vodovodna mreža koja
svojim profilima ne zadovoljava po
kapacitetu. Postojeća vodovodna mreža
rađena je uglavnom od salonitnih, azbestcementnih, cevi koje ne zadovoljavaju
sanitarne standard.
 Kanalizacija:Na području Bloka 58, duž
postojećih ulica, izgrađena je kanalizaciona
mreža opšteg tipa. Postojeća kanalizaciona
mreža povezana je na primarni, tzv.
industrijski, kolektor profila Ø600 mm
 Struja i jačina dostupne električne
energije: Na području Bloka 58, postoji izgrađeno deset TS 10/0.4 kV, različitih tipova i snaga,
sa priključnim 10 kV kablovskim vodovima i NN raspletom. Veći broj postojećih trafo stanica je
u funkciji obezbeđenja kvalitetnog i sigurnog elektroenergetskog napajanja proizvodnih pogona,
koje se u ovom periodu ne koriste sa maksimalnim stepenom iskorišćenja, dok su trafo stanice
koje služe za napajanje električnom energijom stambenih zona ovog bloka, maksimalno
iskorišćene.
 Gas:Na prostoru Bloka 58 ne postoji izgrađena ni gasovodna mreža ni mreža toplifikacije.
 Telefonske linije: da
 Pristup internetu (optički kablovi, KDS operateri, i sl.) da
 Pristupne
saobraćajnice
i
njihova
udaljenost
od
regionalne/nacionalne
putne
infrastrukture:Pored državnog puta prvog reda M1 – Beograd – granica Makedonije na
posmatranom područjuod postojećih saobraćajnica prisutan je državni put prvog reda M9 koji
povezuje grad Leskovac sa auto putem na koridoru 10.
Zona 58 prikazana je brojem 4 u grafičkom prikazu Generalnog urbanističkog plana 20102020.
6.9.3.5 „Zdravlje radna zona”






Vodovod: Cevovod čiste vode do rezervoara
“Rudarska kosa“.
Cevovod profila PEØ1000mm od rezervoara
“Rudarska kosa“ do Ul. Solunskih ratnika, kod
Polimermera, koji je glavni dovod vode iz
vodosistema “Barje“ ka gradu.
Cevovod profila DLØ500mm u Ul. Solunskih
ratnika i Ul. Radničkoj, od Polimermera do Ul.
Vlajkove. Ovaj cevovod spaja primarni
cevovod PEØ1000mm sa cevovodom profila
LGØ400mm u Ul. Vlajkovoj.
Cevovod profila LGØ400mm, od Ul. Radničke
Kanalizacija: Kolektor profila PEØ1000mm i
KC
TØ800mm
u
Ul.Zejnila
Ajdinija
koji
senastavlja na kolektor profila B 160/120 cm u Ul.Nikole Skobaljića.
84

Kolektor profila KC-TØ600mm kojije priključen na kojektor u Ul.Zejnila Ajdinija I koji prolazi kroz
kompleks Vodovoda i kompleks Zdravlja i izbija na Ul.Vlajkovu te dolazi do raskrsnice sa
Ul.Ohridskom južno od zatvora. Ovaj kolektor prihvata i odvodi otpadne vode iz Ohridskog
naselja a dimenzionisan je da prihvati i otpadne vode iz naselja Rudare i Donja Jajina.
 Kolektor profila KC-TØ300mm koji ide istočno od naselja Slavko Zlatanović i prihvata i odvodi
otpadne vode ovog naselja do kolektora u Ul.Solunskih ratnika.
 Kolektor B 60/90 cm u Ul.Borisa Kidriča
 Struja i jačina dostupne električne energije:Na prostoru obuhvata plana izgrađen je
sistemelektroenergetske mreže i to nadzemnih, podzemnih vodovai trafo stanaci
različitihnaponskih nivoa, a sve u cilju što stabilnijeg i kvalitetnijeg napajanja električnom
energijom ovog područja
 Gas: ne postoji
 Telefonske linije: Na prostoru obuhvata plana postoji izgrađena telekomunikaciona
infrastruktura koja se sastoji od TK kanalizacije, podzemnih i vazdušnih bakarnih kablova
pristupne mreže, lokalnih i magistralnih optičkih kablova, baznih radio stanica i ostale
telekomunikacione opreme.
 Pristup internetu (optički kablovi, KDS operateri, i sl.) da
 Pristupne saobraćajnice i njihova udaljenost od regionalne/nacionalne putne infrastrukture: Za
uličnu i putnu mrežu na području plana je karakteritično da je nedovoljno izgrađena,
funkcionalno neprilagođena i da seprimarni saobraćajni pravci međusobno povezuju u rubnom
području zone.
Zdravlje radna zona prikazana je brojem 5 u grafičkom prikazu Generalnog
urbanističkog plana 2010-2020.
6.9.3.6 „Zelena zona”
 nakon usvajanja PGR 16 definisana kao realizovana
zona.
 analizacija: kanalizaciona mreža u dužini od 1200 Ø250 -400,
 Struja i jačina dostupne električne energije:U toku je
opremanje trafo stanice, povezivanje na električni
mrežu i izgradnja kružnog toka za povezivanje
industrijske zone sa putem prvog reda prioriteta broj
1.
 Gas: gasna stanica na samoj granici zone
 Telefonske linije: ne
 Pristup internetu (optički kablovi, KDS operateri, i sl.)
ne
 Pristupne saobraćajnice i njihova udaljenost od
regionalne/nacionalne putne infrastrukture: glavni
putevi sa rasvetom u dužini od 1240m u samoj zoni.
Zelena zona nalazi se na putu prvog reda prioriteta
broj 1, sa severne strane grada Leskovca, 8 km od
autoputa Beograd-Skoplje.
Zelena zona obuhvata površinu od 98 ha, u vlasništvu
grada Leskovca. Kroz samu Zonu prolazi magistralni put M1 i deli Zonu na dva dela. Zapadni deo Zone
je povrsine 42 ha, potpuno je infrastrukturno opremljen i predstavlja deo Zone predviđen za razvoj
prehrambene industrije.
Informacije o izgrađenoj infrastukturi:
I faza – primarna infrastuktura (dovodjenje infrastukture do zone)
Ugovorena vrednost: 41.999.000,00 bez PDVa
Predmet ugovora: Polaganje 10KV kabla do zelene zone, Fekalna kanalizacija, Vodovodna
mreža
II faza – sekundarna infrastruktura (infrastruktura u zoni)
Ugovorena vrednost: 46.742.808,23 bez PDVa
85




Predmet ugovora:
Izgradnja saobraćajnica (1240 м)
Ulično osvetljenje
Vodovodna mreža (Ø160)
Kanalizacija (Ø250-400)
Svi ugovoreni radovi su završeni.
Izgrađena unutrašnja infrastruktura u Zelenoj Zoni je priključena na spoljnu infrastrukturu.
Urađen Projekat parcelizacije i preparcelizacije zemljišta.
Zelena zona prikazana je brojem 10 u grafičkom prikazu Generalnog urbanističkog plana
2010-2020.
Tabela 95. Spisak najznačajnijih kompanija smeštenih u industrijskim zonama/parkovima,
2013
Br.
Naziv radne zone
Kompanije
Umi-Pek, Mlekara (86 zaposlenih), Prima Nova (62 zaposlena), Jugprom
(125 zaposlenih), Tomako(47 zaposlenih) Moravka PRO(15 zaposlenih)
hladnjača Ulpin-Leneks; zamrle tekstilne industrije: Leteks, Leskoteks (2
zaposlena) Sintetika i Zele Veljković (u likvidaciji) i Zevelon u stečaju; zatim
1.
„Severna zona” DCP Hemigal (97 zaposlenih) AIK Leskovac, Cvećar
Nove investicije na ovom prostoru su: Falke (79 zaposlenih) (reaktiviranje
braunfild lokacije-Inkol) i Bonta Italijane (8 zaposlenih) (grinfild lokacija).
Zona je komunalno opremljena, i delom je u funkciji. Karakteriše je veliki
broj braunfild lokacija;
2.
3.
4.
5.
„Nevena”
„Njegoševa”
„Zona 58”
„Zdravlje”
"Nevena" i "Nevena-Kolor" (80 zaposlenih); skladišta i stovarišta:
"Nevprom" (14 zaposlenih), "Morava Komerc" ( i dr.; izložbeni salon za
prodaju motornih vozila "Auto Motors", proizvodnja stolarije "Bor stil",
kompleks benzinske stanice "Eko" i dr. Kao najveća braunfild lokacija na
ovom prostoru izdvaja se kompleks transportnog preduzeća "Jugekspres".
Zona je komunalno opremljena.
Kompleksi trgovinske delatnosti, skladišta i stovarišta: "Idea",
"Tehnomarket" (2 zaposlena) "Nelvas" (11 zaposlenih) "4M" (9 zaposlenih) i
"Gali" - salon nameštaja; kompleksi drvo-prerađivačke industrije i
proizvodnja
nameštaja:"Utenzilija",
"Leskodrvo",
"Univerzal"(103
zaposlenih) elektroinidustrija "Rul", "Jugohem"(30 Zaposlenih) "Srbolek"
(kupio Jeanci i planira početak rada do kraja godine) "Dugmekomerc" (1
zaposleni) "Bimteks"(47 zapolsenih) "Martes" ugostiteljski objekti: "Park" i
"Vidikovac" (2 zaposlena) motel "Atina" – koji nije u funkciji; uslužni
sadržaji: auto servis "Ognjanović" ( 5 zaposlenih) i benzinska stanica "NIS
Petrola" ; Najveće braunfild lokacije su: "Drvni kombinat" i stovarište
"Jugopetrola"; revitalizovane ili u fazi revitalizacije su kompleksi:
"Graditelja", "Mašinoteksa", "Budućnosti". Zona je velikim delom komunalno
opremljena.
Interlemind, Lemind-Proleter, "PWW", Livnica, Galpres, Mladost, Jona i dr.
Najveće braunfild lokacije su: Resort, Montaža, Pobeda, Pobeda Morava i
Fabrika betona. Kompleksi male privrede i usluga formirani su: uz Ul.
Njegoševu - izložbeno-prodajni saloni Espert i Gali, proizvodnja hleba Zlatni
pek, dve benzinske stanice i dr.; ali i unutar bloka 58 – Grafika, Mala vaga,
Braća Đokić i dr.
Kompleks farmaceutske industrije "Zdravlje Aktavis", nalazi se u južnom
delu grada; kompleks je skoro u potpunosti planski realizovan i egzistira na
ovoj lokaciji iz perioda 1961-1965.god.;
Izvor: ALER, Sektor za LER
86
6.10 Brownfield lokacije za investiranje
Tabela 96. Izvod iz baze brownfield lokacija
Br.
1.
2.
3.
Naziv
lokacije
DP
Jugekspres
DP Zele
Veljković
DP Sintetika
Vlasništvo
Površina (m2)
Državno
vlasništvo
81.367m2
Ukupna površina objekata
6422.00 m2 i to:
Hala dnevne nege 2.589,00 m2
Hala remonta - 2.197,00
m2
Perionica sa toplanom 884,00 m2
Upravna zgrada i blagajna 459,00 m2
Trafo stanica - 41,00 m2
Zgrada dispečera - 121,00
m2
Benzinska pumpa - 12,00
m2
Blagajna i menza - 221,00
m2
Državno
vlasništvo
Površina parcele: 47.738
m2
Površina objekata je
12,145.00 m2 i to:
Upravna zgrada –
427.00m2
Proizvodna hala - 5,141.00
m2
Kantina - 999.00 m2
Stovarište boja i hemikalija
- 284.00 m2
Ambulanta - 420.00 m2
Zgrade - 216.00 m2
Trafo stanica i
kompresorska podstanica 278.00m2
Stara kantina i stovarište 975.00 m2
Mašinska radionica i
ambulanta - 438.00 m2
Državno
vlasništvo
Površina parcele: 21.186
m2
Površina objekata: 8.624
m2
Proizvodna hala : 774 m2
Proizvodna hala: 2.055 m2
Proizvodna hala: 1.040 m2
Proizvodna hala: 2.595 m2
Stovarište: 2.160 m2
Namena
površine
Gradjevinsko
zemljište
Ostale informacije
Potpuno komunalno
opremljeno
zemljište;
Objekti od
armiranog betona;
Objekti u
kompleksu su
različitih gabarita.
Spratnost objekata
preovladjuje
prizemna i
prizemljei i jedna
etaza.Visina krova
je od 5,00 do
9,00m.
Gradjevinsko
zemljište
Kroz projekat
"Formiranje
tehnološkoprehrambenog
parka", koji
finansira Delegacija
Evropske komisije
kroz program
"Regionalni socioekonomski razvoj",
u ovoj zoni
izvršena je potpuna
zamena vodovodne
i kanalizacione
infrastrukture,
ulične rasvete,
proširenje i
asfaltiranje
saobraćajnice i
izgradnja novih
trotoara i
biciklističkih staza.
Gradjevinsko
zemljište
Kompleks je
komunalno
opremljen i povezan
na gradsku
infrastrukturnu
mrežu.
87
4.
5.
6.
7.
DOO Leteks
AD Graditelj
DP
Trgopromet
AD Danilo
Bošković
Državno
vlasništvo
U okviru nekadašnjeg
preduzeća "Leteks", deo
objekata i zemljišta je
prodat stranim
investitorima. Na
raspolaganju su 2 objekta:
Hala tkačnice - 9,377 m2 i
Predionica - 5,918 m2
Akcionarsko
društvo
Površina parcele:
39,716,00m2
Površina
objekata:4,376,00m2
Sala livenih nosača,
2097m2
Fabrika stanova 1939m2
Upravna zgrada 314m2
Državno
vlasništvo
Akcionarsko
društvo
Magacin (5.175m2);
uprava (406m2);
zanatska radionica
(160m2);
Proizvodna hala 782 m2
Gradjevinsko
zemljište
Gradjevinsko
zemljište
Gradjevinsko
zemljište
Gradjevinsko
zemljište
Na istoj parceli se
nalaze jos neki
objekti koji su u
lošem stanju i ne
mogu se koristiti
bez adekvatne
rekonstrukcije.
Zgrade od
armiranog betona,
potrebna
adaptacija
Visina krova je
pretežno, oko
6,00m. Objekti u
kompleksu su
gradjeni u razlicitim
periodima.
Lokcija je u ul.
Moravskoj, I u
potpunosti
infrastrukturno
opremljen i povezan
na gradsku
infrastrukturnu
mrezu.
Na jedinstvenoj
parceli AD "Danilo
Bošković" nalazi se
13 objekata, objekti
su preko Direkcije
za imovinu vraćeni
gradu Leskovcu na
korišćenje. Jedan
objekat je u
vlasništvu DOO
"Red Cat". Objekat
veličine 782 m2,
potpuno je
rekonstruisan, sa
sopstvenom
toplanom,
ugadjenim
kaloriferima i novim
instalacijama.
Objekat je u
odličnom stanju,
nema dodatnih
ulaganja. Ovaj
objekat grad
trenutno nudi
investitorima.
88
8.
DP Montaža
Državno
vlasništvo
Hala za proizvodnju i
montažu (2.924m2);
upravna zgrada(1.159m2);
trafo stanica (21m2);
Gradjevinsko
zemljište
Objekat je
jedinstvenog
gabarita, dimenzije
(100x45)m. Visina
krova je oko 6,00m.
Izvor: ALER, Sektor za LER
6.11 Porezi i olakšice
6.11.1 Podsticajne mere na nacionalnom nivou
6.11.1.1 Agencija za strana ulaganja i promociju izvoza - SIEPA
Program privlačenja direktnih investicija prema Uredbi o uslovima i načinu privlačenja direktnih
investicija („Službeni glasnik RS”, br. 55/05, 71/05 – ispravka, 101/07, 65/08, 16/11, 68/12 – US,
72/12, 7/14 – US i 44/14)
Bespovratna finansijska sredstva se mogu dodeliti domaćim ili međunarodnim kompanijama za
finansiranje investicionih projekata u proizvodnom sektoru, sektoru usluga koje mogu biti predmet
međunarodne trgovine i za strateške projekte iz oblasti turizma.
Visina sredstava koja mogu biti dodelјena određuje se prema kriterijumima određenim ovom
uredbom, u odnosu na opravdane troškove ulaganja ili na opravdane troškove bruto zarada za nova
radna mesta u dvogodišnjem periodu nakon realizacije investicionog projekta. Visina sredstava koja
mogu biti dodelјena velikim privrednim subjektima utvrđuje se do 50% opravdanih troškova za
realizaciju investicionog projekta. Visina sredstava može da se poveća za male privredne subjekte za
najviše 20 procentnih poena, a za srednje privredne subjekte za najviše 10 procentnih poena.
Iznos dodelјenih sredstava za ulaganja preko 50 miliona evra ne može biti veći od 25%
opravdanih troškova ulaganja, a za ulaganja preko 100 miliona evra taj procenat ne može biti veći od
17%, opravdanih troškova ulaganja i utvrđuje se na sledeći način:
- za opravdane troškove do 50 miliona evra - do 50% tih troškova,
- za deo opravdanih troškova od 50-100 miliona evra - do 25% tih troškova,
- za deo opravdanih troškova veći od 100 miliona evra - do 17% tih troškova.
Tabela 97. Uslovi za dodelu sredstava
Stepen razvijenosti
Proizvodnja
Broj radnih mesta (evro)
Vrednost investicije (evro)
I grupa
100
1.000.000
II grupa
100
1.000.000
III grupa-Leskovac
100
1.000.000
IV grupa i devast.
50
500.000
Tabela 98. Uslovi za
Usluge koje mogu
biti predmet
međunarodne
trgovine
Br.
Vrednost
radnih investicije
mesta
(evro)
20
300.000
dodelu sredstava
Investicije u strateške
projekte iz oblasti turizma
*
Veliki investicioni
projekti **
Srednji investicioni
projekti ***
Br.
radnih
mesta
Vrednost
investicije
(evro)
Br.
radnih
mesta
Vrednost
investicije
(evro)
Br.
radnih
mesta
Vrednost
investicije
(evro)
50
5.000.000
300
50.000.000
150
30.000.000
* Strateški projekat iz oblasti turizma - jeste projekat iz oblasti turizma kojim se sprovodi
Strategijski master plan
** Veliki investicioni projekat - najmanje 50 miliona evra i najmanje 300 novih radnih mesta
u roku ne dužem od 10 godina, da se investicija održi na istom području najmanje pet godina nakon
realizacije projekta, da se broj zaposlenih kod korisnika sredstava nakon realizacije investicionog
projekta ne smanjuje u periodu od pet godina, da redovno isplaćuje zarade zaposlenima u iznosu koji je
najmanje za 20% (dvadeset procenata) veći od minimalne zarade u RS.
89
Najmanje 20% od vrednosti investicionog projekta da bude realizovano najkasnije do isteka
roka od jedne godine od dana potpisivanja ugovora.
*** Srednji investicioni projekat - najmanje 30 miliona evra i najmanje 150 novih radnih
mesta u roku ne dužem od 10 godina, da se investicija održi na istom području najmanje tri godine
nakon realizacije projekta,da se broj zaposlenih kod korisnika sredstava nakon realizacije investicionog
projekta ne smanjuje u periodu od tri godine , da redovno isplaćuje zarade zaposlenima u iznosu koji je
najmanje za 20% (dvadeset procenata) veći od minimalne zarade u RS.
Najmanje 10% od vrednosti investicionog projekta da bude realizovano najkasnije do isteka roka od
jedne godine od dana potpisivanja ugovora.
Sredstva mogu biti dodelјena samo pod sledećim uslovima:
- da se investicija održi na istom području najmanje pet godina nakon realizacije projekta,
odnosno najmanje tri godine za mala i srednja privredna društva,
- da se dostignuti broj zaposlenih kod korisnika sredstava nakon realizacije investicionog projekta
ne smanjuje u periodu od tri godine u slučaju malih i srednjih privrednih društava, odnosno pet
godina u slučaju velikih privrednih društava.
Korisnik sredstava, nakon postizanja pune zaposlenosti saglasno odredbama ugovora o dodeli
sredstava, dužan je da svakom zaposlenom redovno isplaćuje zaradu u skladu sa propisima kojima se
uređuje radni odnos, u iznosu koji je najmanje za 20% veći od minimalne zarade u Republici Srbiji
propisane za mesec koji prethodi mesecu za koji se isplaćuje zarada.
Javni oglas priprema i objavlјuje Agencija za strana ulaganja i promociju izvoza. Javni oglas će
biti objavlјen na internet stranici Vlade, Ministarstva i Agencije, o čemu ćemo Vas blagovremeno
obavestiti.
6.11.1.2 Fond za razvoj Republike Srbije
Fond za razvoj Republike Srbije objavio je Program kreditiranja koji se primenjuje od avgusta
2014.godine. Sve potrebne informacije možete preuzeti sa sajta Fonda za razvoj
( http://www.fondzarazvoj.gov.rs ) u delu - krediti i garancije.
U nastavku se nalaze osnovne informacije o najtraženijim kreditima.
6.11.1.2.1 Krediti za početnike po programu Fonda za 2014.godinu
Za preduzetnike početnike
Uslovi za korišćenje sredstava:
Pravo na korišćenje ovih sredstava imaju privredni subjekti na području Republike Srbije,
registrovana u Agenciji za privredne registre od 01.01.2013.godine i kasnije. Krediti se odobravaju za
izgradnju / dogradnju / rekonstrukciju / adaptaciju / sanaciju / kupovinu poslovnog prostora /
proizvodnih i industrijskih objekata ili za kupovinu nove opreme od ovlašćenog distributera ili
proizvođača opreme.
Krediti se odobravaju pod sledećim uslovima:
- u iznosu od 300.000,00 do 1.500.000,00 dinara
- rok otplate do 5 godina, u okviru kojeg je grejs period do 1 godine
- kamatna stopa je 2 % na godišnjem nivou, ukoliko je sredstvo obezbeđenja kredita
garancija/avalirana menica poslovne banke, a u ostalim slučajevima 3 % na godišnjem nivou,
uz primenu valutne klauzule
- mesečna / tromesečna otplata kredita
Za pravna lica početnike
Uslovi za korišćenje sredstava:
Pravo na korišćenje ovih sredstava imaju privredni subjekti na području Republike Srbije, registrovana u
Agenciji za privredne registre od 01.01.2013.godine i kasnije.
Krediti se odobravaju za izgradnju / dogradnju / rekonstrukciju / adaptaciju / sanaciju /
kupovinu poslovnog prostora / proizvodnih i industrijskih objekata ili za kupovinu nove opreme od
ovlašćenog distributera ili proizvođača opreme.
90
Krediti se odobravaju pod sledećim uslovima:
- u iznosu od 500.000,00 do 3.000.000,00 dinara
- rok otplate do 5 godina, u okviru kojeg je grejs period do 1 godine
- kamatna stopa je 2 % na godišnjem nivou, ukoliko je sredstvo obezbeđenja kredita garancija
/avalirana menica poslovne banke, a u ostalim slučajevima 3 % na godišnjem nivou, uz primenu
valutne klauzule
- mesečna / tromesečna otplata kredita
6.11.1.2.2 Krediti za preduzetnike
Uslovi za korišćenje sredstava:
Pravo na korišćenje ovih sredstava imaju preduzetnici registrovani u relevantnom registru na
području Republike Srbije, koji u prethodne dve godine nisu poslovali sa gubitkom.
Maksimalni iznos kredita iznosi 7.000.000,00 dinara, a minimalni 300.000,00 dinara.
Kreditna sredstva će se odobravati pod sledećim uslovima:
- kamatna stopa je 2% na godišnjem nivou, ukoliko je sredstvo obezbeđenja kredita garancija /
avalirana menica poslovne banke, a u ostalim slučajevima 3% na godišnjem nivou, uz primenu
valutne klauzule,
- rok otplate je do 7 godine u okviru kojeg je grejs perod do 2 godine, za investicione projekte
- rok otplate je do 5 godina u okviru kojeg je grejs period do 1 godine, za trajna obrtna sredstava
- mesečna / tromesečna otplata kredita.
Ukoliko je korisnik kredit privredni subjekt iz nedovolјno razvijene jedinice lokalne samouprave (gde
spada i Leskovac), tržišna vrednost navedenih instrumenata obezbeđenja u odnosu na vrednost kredita
mora da bude 1:1.
6.11.1.2.3 Investicioni krediti za pravna lica
Uslovi za korišćenje sredstava:
Pravo na korišćenje sredstava Fonda imaju privredni subjekti na području Republike Srbije, koji u
prethodne dve godine nisu poslovali sa gubitkom, i to:
- privredni subjekti koji su u većinskom privatnom ili državnom vlasništvu, osim javnih preduzeća;
- privredni subjekti koji imaju učešće društvenog kapitala manje od 40%
Kreditna sredstva će se odobravati pod sledećim uslovima:
- kamatna stopa je 2 % na godišnjem nivou, ukoliko je sredstvo obezbeđenja kredita garancija
/avalirana menica poslovne banke, a u ostalim slučajevima 3 % na godišnjem nivou, uz primenu
valutne klauzule,
- rok otplate je do 10 godina u okviru koga je grejs period do 2 godine
- mesečna/tromesečna otplata kredita
Minimalni iznos kredita/garancije ne može biti manji od 2.000.000,00 dinara; maksimalni iznos
ukupno odobrenih kredita/garancija jednom pravnom licu sa povezanim licima ne može biti veći od
100.000.000,00 dinara, osim za pravna lica - pretežne izvoznike, kod kojih maksimalan iznos ukupno
odobrenih kredita/garancija jednom pravnom licu sa povezanim licima ne može biti veći od
200.000.000,00 dinara.
Ukoliko je korisnik kredita privredni subjekt iz nedovolјno razvijene jedinice lokalne samouprave
(gde spada i Leskovac), tržišna vrednost navedenih instrumenata obezbeđenja u odnosu na vrednost
kredita mora da bude 1:1.
6.11.1.2.4 Krediti za trajna i obrtna sredstva – pravna lica
Uslovi za korišćenje sredstava:
Pravo na korišćenje sredstava Fonda imaju privredni subjekti na području Republike Srbije,
koji u prethodne dve godine nisu poslovali sa gubitkom, i to:
privredni subjekti koji su u većinskom privatnom ili državnom vlasništvu, osim javnih preduzeća;
privredni subjekti koji imaju učešće društvenog kapitala manje od 40%
91
Kreditna sredstva će se odobravati pod sledećim uslovima:
- kamatna stopa je 2% na godišnjem nivou, ukoliko je sredstvo obezbeđenja kredita
- garancija/avalirana menica poslovne banke, a u ostalim slučajevima 3% na godišnjem nivou,
- uz primenu valutne klauzule,
- rok otplate je do 5 godina u okviru koga je grejs period do 1 godine
- mesečna/tromesečna otplata kredita
Minimalni iznos kredita/garancije ne može biti manji od 2.000.000,00 dinara; maksimalni
iznos ukupno odobrenih kredita/garancija jednom pravnom licu sa povezanim licima ne može
biti veći od 100.000.000,00 dinara, osim za pravna lica - pretežne izvoznike, kod kojih
maksimalan iznos ukupno odobrenih kredita/garancija jednom pravnom licu sa povezanim
licima ne može biti veći od 200.000.000,00 dinara.
6.11.1.3. Agencija za osiguranje i finansiranje izvoza - AOFI
Agencija za osiguranje i finansiranje izvoza obavlјa poslove osiguranja i finansiranja izvoza za
srpska izvozno orijentisana preduzeća.
Usluge koje AOFI nudi klijentima su sledeće:
6.11.1.3.1 Finansiranje izvoznih poslova pružanjem usluga kratkoročnog kreditiranja
Kratkoročno kreditiranje podrazumeva obezbeđivanje finansijskih sredstava na period od šest
meseci do godinu dana, radi finansiranja obrtnih sredstava.
Programi finansiranja izvoznika su:
- Direktno kratkoročno finansiranje izvoznika AOFI obezbeđuje kratkoročne kredite izvoznim
preduzećima koja su ostvarila izvoz veći od EUR 300.000,00, na godišnjem nivou, po sledećim uslovima:
- Iznos od EUR 30.000,00 do EUR 2.000.000,00, u dinarskoj protivvrednosti;
- Rok otplate od šest meseci do godinu dana;
- Kamatna stopa od 3% do 5%, u zavisnosti od vrednosti izvoza, boniteta izvoznika, kao i
ponuđenih sredstava obezbeđenja;
- Jednokratna provizija za obradu zahteva 0,7% od ukupnog iznosa kredita.
- Sufinansiranje sa poslovnom bankom klijenta
- Refinansiranje preko poslovne banke klijenta
6.11.1.3.2 Finansiranje izvoznih poslova pružanjem usluga faktoringa
Faktoring je finansijski instrument kojim faktor (AOFI) finansira izvozna preduzeća na osnovu budućih
(nedospelih) potraživanja proisteklih iz prodaje roba ili usluga na inostranom i domaćem tržištu.
Korisnici faktoringa:
-
Izvozno orijentisana preduzeća koja ostvaruju godišnji promet od EUR 300.000,00, bez obzira
na veličinu preduzeća, a imaju dobre višegodišnje programe i kvalitetne kupce ali nemaju
dovolјno obrtnog kapitala da finansiraju duže rokove naplate;
Mala i srednja preduzeća koja posluju sa velikim međunarodnim sistemima, a nemaju dovolјno
lјudskih resursa, kao ni finansijsku snagu da se dodatno zadužuju na finansijskom tržištu;
Preduzeća koja vode računa o sopstvenoj likvidnosti, povećavajući brzinu i kvalitet naplate, kao
i obrtni kapital za dalјa ulaganja, uz istovremeno smanjenje troškova naplate i mogućih
gubitaka;
Preduzeća koja nude robu na odloženo plaćanje ili koja započinju posao sa novim kupcima.
6.11.1.3.3 Osiguranje izvoznih potraživanja od komercijalnih i nekomercijalnih rizika
Osiguranje izvoznih potraživanja obezbeđuje izvozniku sigurnost i izvesnost u naplati jer čini naplatu
osiguranog procenta izvesnom. Naime, u uslovima savremenog spolјnotrgovinskog poslovanja domaća
pravna lica i preduzetnici su u obavlјanju svojih izvoznih poslova izloženi mnogobrojnim rizicima.
Izvesnost da će se potraživanja po izvoznim poslovima realizovati, preduslov je za normalno poslovanje
i planiranje, odnosno za uspešno proširenje broja kupaca.
92
Procedura osiguranja:
 Izvoznik upućuje zahtev za osiguranje izvoznih potraživanja i dostavlјa neophodnu
dokumentaciju;
 Stručna služba AOFI dostavlјa izvozniku indikativnu ponudu;
 Ukoliko se izvoznik složi sa indikativnom ponudom, stručna služba AOFI naručuje bonitete za
sve kupce kojima klijent daje odložene rokove plaćanja;
 Stručna služba AOFI, analizira bonitete kupaca i određuje visine kreditnih limita;
 Izvozniku se dostavlјa konačna ponuda nakon koje, ukoliko je izvoznik prihvati, sledi
potpisivanje polise osiguranja.
AOFI pruža usluge osiguranja izvoznim preduzećima, po sledećim uslovima:
Premijska stopa od 0,3% do 1,5% na iznos fakture;
Visina premijske stope zavisi od rizika zemlјe kupca, ugovorenog načina i roka plaćanja roba i
usluga, boniteta kupca, privredne grane i obima izvoza;
Polisa osiguranja je sveobuhvatnog karaktera i svi kupci kojima osiguranik daje odložene rokove
plaćanja moraju biti obuhvaćeni polisom osiguranja.
6.11.1.3.4 Izdavanje garancija
Podrška kroz garancije podrazumeva izdavanje svih tipova garancija u kojima kupac traži neku vrstu
osiguranja koja će pokrivati izvoznikovo izvršenje posla. AOFI izdaje garancije na zahtev i po nalogu
domaćih pravnih lica i preduzetnika koji su u prethodnoj godini ostvarili izvoz veći od EUR 300.000,00
po sledećim uslovima:
 Iznos do 5% garantno-osiguravajućeg potencijala;
 Provizija od 0,25% do 0,50% koja se naplaćuje kvartalno unapred, na iznos koji se garantuje ili
jemči;
 Jednokratna provizija za obradu zahteva od 0,1% do 1,5% od iznosa za koji se garantuje ili
jemči.
Opšti obavezujući uslovi:


Ostvaren izvoz u vrednosti od minimum EUR 300.000,00 u prethodnoj godini ili drugi
odgovarajući proporcionalni iznos ostvaren u tekućoj godini do trenutka podnošenja zahteva, uz
posedovanje ugovora čiji je predmet izvozni posao u vrednosti od minimum EUR 300.000,00 u
tekućoj godini;
Ostvaren pozitivan neto rezultat poslovanja u prethodnoj godini.
Posebni obavezujući uslovi:




Pozitivna
Pozitivna
Pozitivna
Pozitivna
ocena boniteta podnosioca zahteva;
procena referenci i iskustva izvoznika u realizaciji sličnih projekata;
procena profitabilnosti izvoznog projekta za koji se traži izdavanje garancije;
ocena kvaliteta – sigurnosti sredstava obezbeđenja.
6.11.2 Poreske olakšice – državne
U delu poreskih olakšica prikazali smo delove zakona sa članovima koji definišu stope, kao i
moguće podsticaje i olakšice prilikom zapošlјavanja radnika. Za tačno definisanje mogućnosti Vašeg
preduzeća potrebno je obratiti se nadležnom organu.
6.11.2.1 Zakon o porezu na dodatu vrednost (PDV)
("Sl. glasnik RS", br. 84/2004, 86/2004 - ispr., 61/2005, 61/2007, 93/2012, 108/2013, 6/2014 usklađeni din. izn. i 68/2014 - dr. zakon)
Poreska stopa
Član 23
Opšta stopa PDV za oporezivi promet dobara i usluga ili uvoz dobara iznosi 20%.
Po posebnoj stopi PDV od 10% oporezuje se promet dobara i usluga ili uvoz dobara i to između ostalog
sledeće delatnosti:
93
1) hleba i drugih pekarskih proizvoda, mleka i mlečnih proizvoda, brašna, šećera, jestivog ulјa od
suncokreta, kukuruza, ulјane repice, soje i masline, jestive masnoće životinjskog i bilјnog porekla i
meda;
2) svežeg, rashlađenog i smrznutog voća, povrća, mesa, uklјučujući i iznutrice i druge klanične
proizvode, ribe i jaja;
2a) žitarica, suncokreta, soje, šećerne repe i ulјane repice;
6) đubriva, sredstava za zaštitu bilјa, semena za reprodukciju, sadnog materijala, komposta sa
micelijumom, kompletne krmne smeše za ishranu stoke i žive stoke;
10) ogrevnog drveta;
11) usluga smeštaja u hotelima, motelima, odmaralištima, domovima i kampovima;
Ministar bliže uređuje šta se, u smislu ovog zakona, smatra dobrima i uslugama iz stava 2. tač. 1),
2), 2a), 4) - 11) i 15) - 21) ovog člana.
Poseban postupak oporezivanja
Mali poreski obveznici
Član 33*
Malim obveznikom, u smislu ovog zakona, smatra se lice koje vrši promet dobara i usluga na
teritoriji Republike i/ili u inostranstvu, a čiji ukupan promet dobara i usluga u prethodnih 12 meseci nije
veći od 8.000.000 dinara, odnosno koje pri otpočinjanju obavlјanja delatnosti procenjuje da u narednih
12 meseci neće ostvariti ukupan promet veći od 8.000.000 dinara.
Mali obveznik ne obračunava PDV za izvršen promet dobara i usluga, nema pravo iskazivanja
PDV u računima, nema pravo na odbitak prethodnog poreza i nije dužan da vodi evidenciju propisanu
ovim zakonom. Mali obveznik može da se opredeli za obavezu plaćanja PDV podnošenjem evidencione
prijave propisane u skladu sa ovim zakonom nadležnom poreskom organu i u tom slučaju stiče prava i
obavezu iz stava 2. ovog člana, kao i druga prava i obaveze koje obveznik PDV ima po ovom zakonu.
Poreska obaveza po naplaćenom potraživanju
Član 36a
Obveznik PDV čiji ukupan promet dobara i usluga u prethodnih 12 meseci nije veći od 50.000.000
dinara i koji je u tom periodu neprekidno bio evidentiran za obavezu plaćanja PDV može da podnese
zahtev nadležnom poreskom organu za odobravanje plaćanja poreske obaveze po naplaćenom
potraživanju za izvršeni promet dobara i usluga (u dalјem tekstu: sistem naplate), pod uslovima da:
1) je u prethodnih 12 meseci podnosio poreske prijave za PDV u propisanom roku;
2) u prethodnih 12 meseci nisu prestali uslovi za obračunavanje PDV po sistemu naplate, odnosno
da obveznik PDV nije prestao da koristi sistem naplate na sopstveni zahtev.
Zahtev iz stava 1. ovog člana podnosi se nadležnom poreskom organu koji proverava spunjenost uslova
za sistem naplate i izdaje potvrdu o odobravanju sistema naplate.
Obveznik PDV primenjuje sistem naplate od prvog dana poreskog perioda koji sledi poreskom periodu u
kojem je primio potvrdu iz stava 2. ovog člana.
Povraćaj PDV-a
Član 52
Ako je iznos prethodnog poreza veći od iznosa poreske obaveze, obveznik ima pravo na povraćaj
razlike.
Ako se obveznik ne opredeli za povraćaj iz stava 1. ovog člana, razlika se priznaje kao poreski kredit.
Poreski obveznik može da traži povraćaj neiskorišćenog iznosa poreskog kredita iz stava 2. ovog
člana podnošenjem zahteva, najranije istekom roka za podnošenje poreske prijave za tekući poreski
period.
Povraćaj iz st. 1. i 3. ovog člana vrši se najkasnije u roku od 45 dana, odnosno u roku od 15 dana za
obveznike koji pretežno vrše promet dobara u inostranstvo, po isteku roka za predaju poreske prijave,
odnosno od dana podnošenja zahteva iz stava 3. ovog člana.
Pretežni izvoznik:
Pretežnim prometom dobara u inostranstvo smatra se izvoz dobara obveznika PDV, čija je vrednost u
odnosu na vrednost ukupnog prometa dobara i usluga veća od 70%, odnosno najmanje 10.000.000
94
evra, iskazanih u finansijskom izveštaju za prethodnu kalendarsku godinu koji je sastavlјen u skladu sa
propisima o računovodstvu.
Obveznik PDV koji ispuni jedan od ovih kriterijuma, u narednih 12 kalendarskih meseci, odnosno
do isteka roka za podnošenje narednog finansijskog izveštaja za prethodnu kalendarsku godinu
sastavlјenog u skladu sa propisima o računovodstvu, smatra se obveznikom PDV koji pretežno vrši
promet dobara u inostranstvo.
6.11.2.2 Zakon o porezu na dohodak građana
("Sl. glasnik RS", br. 24/2001, 80/2002, 80/2002 - dr. zakon, 135/2004, 62/2006, 65/2006 ispr., 31/2009, 44/2009, 18/2010, 50/2011, 91/2011 - odluka US, 7/2012 - usklađeni din. izn., 93/2012,
114/2012 - odluka US, 8/2013 - usklađeni din. izn., 47/2013, 48/2013 - ispr., 108/2013, 6/2014 usklađeni din. izn., 57/2014 i 68/2014 - dr. zakon)
Porez na dohodak građana plaća se:
1) po odbitku od svakog pojedinačnog prihoda;
2) na osnovu rešenja nadležnog poreskog organa;
3) samooporezivanjem.
Oporezivanje pojedinih vrsta prihoda
Porez na zarade
Pod zaradom smatra zarada koja se ostvaruje po osnovu radnog odnosa, definisana zakonom kojim se
uređuju radni odnosi i druga primanja zaposlenog. Takođe se smatraju i ugovorena naknada i druga
primanja koja se ostvaruju obavlјanjem privremenih i povremenih poslova na osnovu ugovora
zaklјučenog neposredno sa poslodavcem, kao i na osnovu ugovora zaklјučenog preko omladinske ili
studentske zadruge, osim sa licem do navršenih 26 godina života, ako je na školovanju u ustanovama
srednjeg, višeg i visokog obrazovanja.
Poreska osnovica
Član 15a
Osnovicu poreza na zarade iz čl. 13. do 14b ovog zakona čini isplaćena, odnosno ostvarena zarada.
Osnovicu poreza na zarade čini zarada iz člana 13. st. 1. i 3. i čl. 14. do 14b ovog zakona, umanjena za
iznos od 11242 dinara mesečno za lice koje radi sa punim radnim vremenom.
Član 16
Zarada iz čl. 13. do 14b ovog zakona oporezuje se po stopi od 10%.
Poreska oslobađanja
Članom 18 definisani su osnovi za ne plaćanje poreza na zarade.
Član 21v
Poslodavac - pravno lice, odnosno preduzetnik koji zaposli novo lice ima pravo na povraćaj dela
plaćenog poreza na zaradu za novozaposleno lice, isplaćenu zaklјučno sa 30. junom 2016. godine.
Poresku olakšicu može ostvariti poslodavac ako se zasnivanjem radnog odnosa sa
novozaposlenim licem poveća broj zaposlenih kod poslodavca u odnosu na broj zaposlenih na dan 31.
marta 2014. godine.
Ovu poresku olakšicu može da koristi i poslodavac koji započne obavlјanje delatnosti posle 31. marta
2014. godine.
Poslodavac ima pravo na povraćaj plaćenog poreza iz stava 1. ovog člana, i to:
1) 65% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje jednim, a najviše sa devet novozaposlenih lica;
2) 70% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje 10, a najviše sa 99 novozaposlenih lica;
3) 75% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje 100 novozaposlenih lica.
Povraćaj plaćenog poreza iz stava 6. ovog člana vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuju
poreski postupak i poreska administracija, u roku od 15 dana od dana podnošenja zahteva za povraćaj
nadležnom poreskom organu.
Poslodavac koji za određeno lice koristi bilo koju vrstu podsticaja u skladu sa odgovarajućim propisom,
osim u skladu sa zakonom kojim se uređuju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje, po osnovu
zasnivanja radnog odnosa tog lica nema pravo da za to lice ostvari poresku olakšicu iz ovog člana.
95
Porez na prihode od samostalne delatnosti
Član 31
Prihodom od samostalne delatnosti smatra se prihod ostvaren od privrednih delatnosti, uklјučujući i
delatnosti polјoprivrede i šumarstva, pružanjem profesionalnih i drugih intelektualnih usluga, kao i
prihod od drugih delatnosti, ukoliko se na taj prihod po ovom zakonu porez ne plaća po drugom
osnovu.
Prihodom od samostalne delatnosti smatra se i prihod ostvaren trajnim ili sezonskim iskorišćavanjem
zemlјišta u nepolјoprivredne svrhe (vađenje peska, šlјunka i kamenja, proizvodnja kreča, cigle, crepa,
ćumura i sl.), inkubatorskom proizvodnjom živine i drugim sličnim delatnostima, nezavisno od toga da li
su kao samostalne delatnosti registrovane kod nadležnog organa.
Član 38
Stopa poreza na prihode od samostalne delatnosti iznosi 10%.
Paušalno oporezivanje
Član 40
Preduzetnik koji s obzirom na okolnosti nije u stanju da vodi poslovne knjige, osim poslovne knjige o
ostvarenom prometu, ili kome njihovo vođenje otežava obavlјanje delatnosti, ima pravo da podnese
zahtev da porez na prihode od samostalne delatnosti plaća na paušalno utvrđen prihod (u dalјem
tekstu: paušalno oporezivanje
Pravo na paušalno oporezivanje ne može se priznati preduzetniku:
1) koji obavlјa delatnost iz oblasti: računovodstvenih, knjigovodstvenih i revizorskih poslova,
poslova poreskog savetovanja, reklamiranja i istraživanja tržišta;
2) koji obavlјa delatnost iz oblasti: trgovine na veliko i trgovine na malo, hotela i restorana,
finansijskog posredovanja i aktivnosti u vezi s nekretninama;
3) u čiju delatnost ulažu i druga lica;
4) čiji je ukupan promet u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez, odnosno čiji je
planirani promet kada počinje obavlјanje delatnosti - veći od 6.000.000 dinara;
5) koji je evidentiran kao obveznik poreza na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se
uređuje porez na dodatu vrednost.
Izuzetno od odredbe stava 2. tačka 2) ovog člana, preduzetniku koji trgovinsku ili
ugostitelјsku delatnost obavlјa u kiosku, prikolici ili sličnom montažnom ili pokretnom
objektu može se, na njegov zahtev, odobriti da porez plaća na paušalno utvrđen
prihod.
Porez na prihode od autorskih prava, prava srodnih autorskom pravu i prava
industrijske svojine
Član 58
Stopa poreza na prihode od autorskih i srodnih prava i prava industrijske svojine iznosi 20%.
Porez na prihode od kapitala
Član 64
Stopa poreza na prihode od kapitala iznosi 15%
6.11.2.3 Zakon o porezu na dobit pravnih lica
("Sl. glasnik RS", br. 25/2001, 80/2002, 80/2002 - dr. zakon, 43/2003, 84/2004, 18/2010,
101/2011, 119/2012, 47/2013, 108/2013 i 68/2014 - dr. zakon)
Stopa poreza na dobit pravnih lica iznosi 15%.
Član 50a
Poreski obveznik koji uloži u svoja osnovna sredstva, odnosno u čija osnovna sredstva drugo
lice uloži više od jedne milijarde dinara, koji ta sredstva koristi za obavlјanje pretežne delatnosti i
delatnosti upisanih u osnivačkom aktu obveznika, odnosno navedenih u drugom aktu obveznika, kojim
se određuju delatnosti koje obveznik obavlјa i u periodu ulaganja dodatno zaposli na neodređeno vreme
najmanje 100 lica, oslobađa se plaćanja poreza na dobit pravnih lica u periodu od deset godina
srazmerno tom ulaganju.
Poresko oslobođenje primenjuje se po ispunjenju uslova iz stava 1. ovog člana, od prve godine
u kojoj je ostvarena oporeziva dobit.
96
6.11.2.4 Zakon o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje
("Sl. glasnik RS", br. 84/2004, 61/2005, 62/2006, 5/2009, 52/2011, 101/2011, 7/2012 usklađeni din. izn., 8/2013 - usklađeni din. izn., 47/2013, 108/2013, 6/2014 - usklađeni
din. izn., 57/2014 i 68/2014 - dr. zakon)
Doprinosima se obezbeđuju sredstva za finansiranje obaveznog socijalnog osiguranja, i to
penzijskog i invalidskog osiguranja, zdravstvenog osiguranja i osiguranja za slučaj nezaposlenosti.
Osnovica doprinosa za zaposlene i za poslodavce je zarada, odnosno plata i naknada zarade,
odnosno plate u skladu sa zakonom koji uređuje radne odnose, opštim aktom i ugovorom o radu,
odnosno rešenjem nadležnog organa (u dalјem tekstu: zarada).
Osnovica doprinosa za zaposlene i za poslodavce iz stava 1. ovog člana ne umanjuje se za iznos od
11.242 dinara iz člana 15a stav 2. Zakona o porezu na dohodak građana.
Član 44
Stope po kojima se obračunavaju i plaćaju doprinosi jesu:
1) za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje - 26%;
2) za obavezno zdravstveno osiguranje - 10,3%;
3) za osiguranje za slučaj nezaposlenosti - 1,5%.
Kada se doprinosi plaćaju istovremeno iz osnovice i na osnovicu, obračun doprinosa vrši se po sledećim
stopama:
1) za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje - 14% za lice, a 12% za poslodavca, odnosno
drugog isplatioca prihoda
2) za obavezno zdravstveno osiguranje - 5,15%;
3) za osiguranje za slučaj nezaposlenosti - 0,75%.
Član 45
Poslodavac - pravno lice, odnosno preduzetnik koji zaposli novo lice ima pravo na povraćaj dela
plaćenih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje, na teret zaposlenog i na teret poslodavca, po
osnovu zarade za novozaposleno lice, isplaćene zaklјučno sa 30. junom 2016. godine.
Olakšicu iz stava 1. ovog člana može ostvariti poslodavac ako se zasnivanjem radnog odnosa sa
novozaposlenim licem poveća broj zaposlenih kod poslodavca u odnosu na broj zaposlenih na dan 31.
marta 2014. godine.
Olakšicu iz stava 1. ovog člana može da koristi i poslodavac koji započne obavlјanje delatnosti
posle 31. marta 2014. godine.
Poslodavac ima pravo na povraćaj plaćenih doprinosa iz stava 1. ovog člana, i to:
1) 65% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje jednim, a najviše sa devet novozaposlenih lica;
2) 70% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje 10, a najviše sa 99 novozaposlenih lica;
3) 75% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje 100 novozaposlenih lica.
Poslodavac koji za određeno lice koristi bilo koju vrstu podsticaja u skladu sa odgovarajućim
propisom, osim u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dohodak građana, po osnovu
zasnivanja radnog odnosa tog lica nema pravo da za to lice ostvari olakšicu iz ovog člana.
Član 45b
Poslodavac koji na neodređeno vreme zaposli lice sa invaliditetom, oslobađa se obaveze plaćanja
doprinosa za obavezno socijalno osiguranje koji se plaćaju na osnovicu, odnosno na teret sredstava
poslodavca, za period od tri godine od dana zasnivanja radnog odnosa tog lica.
Poslodavac može koristiti samo jednu od navedenih olakšica za umanjenje ili neplaćanje doprinosa za
jedno novozaposleno lice.
97
6.11.3 Podsticajne mere grada Leskovca za razvoj privrede
6.11.3.1 Povolјnosti za zakup građevinskog zemlјišta u javnoj svojini
Član 59 Odluke o građevinskom zemlјištu grada Leskovca, ("Sl. glasnik grada
Leskovca", br. 18/2009, 4/2010, 23/2010, 2/2011, 23/2011, 27/2011 i 1/2012) definiše
da se zemlјište može dati u zakup ili otuđiti radi izgradnje, javnim nadmetanjem ili
prikuplјanjem ponuda javnim oglasom a u skladu sa Zakonom.
Međutim, Član 62 definiše mogućnost da se građevinsko zemlјište u javnoj svojini može otuđiti
ili dati u zakup neposrednom pogodbom, a u slučajevima predviđenim članom 96. stav 9. Zakona o
planiranju i izgradnji.
Članom 70 definisana je mogućnost da jedinica lokalne samouprave može otuđiti ili dati u zakup
građevinsko zemlјište po ceni koja je manja od tržišne cene ili dati u zakup građevinsko zemlјište bez
naknade, uz prethodno pribavlјenu saglasnost Vlade.
Ovo pravo lokalne samouprave definisano je i Uredbom Vlade Republike Srbije o uslovima i
načinu pod kojima lokalna samouprava može da otuđi ili a u zakup građevinsko zemlјište po ceni manjoj
od tržišne, odnosno bez naknade (Objavlјena u "Sl. glasniku RS", br. 13 od 12. marta 2010, 54/11,
21/12, 121/12)
Član 2. Ove Uredbe definiše mogućnost da jedinica lokalne samouprave može otuđiti ili dati u
zakup građevinsko zemlјište u javnoj svojini po ceni koja je manja od tržišne cene ili bez
naknade, po prethodno pribavlјenoj saglasnosti Vlade u skladu sa Zakonom o planiranju i izgradnji.
Jedan od uslova za dobijanje saglasnosti je i procena da je građevinsko zemlјište namenjeno za
izgradnju objekta u funkciji realizacije projekata ekonomskog razvoja.
Uslov je da lice kome se zemlјište otuđuje ili daje u zakup nema u vlasništvu, odnosno zakupu
ostvarenom u skladu sa Zakonom, drugo građevinsko zemlјište na kome je predviđena izgradnja
objekta koji može biti u funkciji realizacije projekata ekonomskog razvoja, na teritoriji jedinice lokalne
samouprave na kojoj se nalazi građevinsko zemlјište koje je predmet otuđenja, odnosno davanja u
zakup.
Projekti ekonomskog razvoja iz člana 2. tačka 1) ove uredbe su definisani Članom 3. (projekti
čijom realizacijom se povećava broj zaposlenih u privredi za najmanje 1% kao i projekti u kojima se broj
zaposlenih u privredi povećava za najmanje 0,5%).
Posebnu pogodnost za grad Leskovac definiše Član 3g:
Jedinica lokalne samouprave koja na svojoj teritoriji ima više od 100.000 stanovnika može da otuđi ili da
u zakup građevinsko zemlјište čija je površina veća od 25 ari, po ceni manjoj od tržišne ili bez naknade,
po prethodno pribavlјenoj saglasnosti Vlade u skladu sa Zakonom o planiranju i izgradnji, pod uslovom
da je to građevinsko zemlјište namenjeno za izgradnju objekata:
1) iz proizvodne delatnosti koji su u funkciji realizacije projekata lokalnog ekonomskog razvoja;
2) za obavlјanje usluga u oblasti informaciono komunikacionih tehnologija koje mogu biti predmet
međunarodne trgovine.
Sticalac prava svojine, odnosno prava zakupa na građevinskom zemlјištu iz stava 1. ovog člana,
dužan je da u roku od tri godine od dana sudske overe ugovora o otuđenju, odnosno ugovora o zakupu,
zaposli na svaka dva ara otuđenog, odnosno zakuplјenog građevinskog zemlјišta, najmanje jedno lice
na neodređeno vreme.
U slučaju da zakupac, ne ispuni navedenu obavezu jedinica lokalne samouprave ima pravo da
jednostarno raskine ugovor ili zakupcu naplati cenu, odnosno zakupninu građevinskog zemlјišta po
tržišnoj ceni građevinskog zemlјišta.
6.11.3.2 Naknade za uređenje građevinskog zemlјišta
Grad Leskovac Odlukom o građevinskom zemlјištu ("Sl. glasnik grada Leskovca", br. 18/2009,
4/2010, 23/2010, 27/2011 i 2/2012) predviđa značajna umanjenja za plaćanje naknade za uređenje
građevinskog zemlјišta. Umanjenje zavisi od delatnosti kojom će se investitor baviti
(proizvodnja,trgovina....) i broja radnika koji će se zaposliti (čl.31 Odluke):
Visina naknade za uređivanje građevinskog zemlјišta utvrđuje na osnovu sledećih kriterijuma:
stepena komunalne opremlјenosti, godišnjih programa za uređivanje građevinskog zemlјišta,
urbanističke zone, namene i površine objekta (Član 10 Odluke).
Član 31
98
Naknada za uređenje građevinskog zemlјišta za izgradnju privredno-proizvodnih objekata i
poslovnih objekata osim za izgradnju objekata u kojima će se obavlјati uslužna delatnost kockanje i
klađenje, zabavne igre, igre na sreću i barovi umanjuje se za:
- 20% od obračunate naknade u punom iznosu za konkretnu lokaciju u trećoj zoni;
- 30% od obračunate naknade u punom iznosu za konkretnu lokaciju u četvrtoj zoni;
- 50% od obračunate naknade u punom iznosu za konkretnu lokaciju u petoj zoni;
U šestoj zoni naknada za uređenje građevinskog zemlјišta za izgradnju objekata iz člana 18.
Odluke, naplaćuje se 100 din/m2 (osim za izgradnju objekata u kojima će se obavlјati uslužna delatnost
kockanje i klađenje, zabavne igre, igre na sreću i barovi).
Pravo na umanjenje naknade ima investitor objekta koji će se obavezati da zaposli određeni broj
radnika, a vrednost investicije za izgradnju objekta nije manja 500.000 eura. Umanjenje se vrši u
zavisnosti od broja zaposlenih radnika, i to:
1. od 10 do 20 zaposlenih - 10% od obračunate naknade u punom iznosu za konkretnu lokaciju;
2. od 20 do 50 zaposlenih - 20% od obračunate naknade u punom iznosu za konkretnu lokaciju;
3. od 50 do 100 zaposlenih - 30% od obračunate naknade u punom iznosu za konkretnu lokaciju;
4. od 100 do 200 zaposlenih - 40% od obračunate naknade u punom iznosu za konkretnu lokaciju;
5. preko 200 zaposlenih - 50% od obračunate naknade u punom iznosu za konkretnu lokaciju.
Pravo na umanjenje iz stava 6. ovog člana, ostvaruje investitor ukoliko u periodu od 2 godine od
dana pribavlјanja upotrebne dozvole za objekat izvrši ugovornu obavezu o broju i dinamici
zapošlјavanja.
Ukoliko se radi o investicijama od šireg značaja za lokalnu zajednicu ili ako investitor učestvuje svojim
sredstvima za izgradnju komunalne infrastrukture moguće je da Skupština grada donese odluku o
dodatnim oslobađanjima.
Još jednu mogućnost umanjenja daje i Član 53, po kome se visina naknade umanjuje za 30%
kada se uplata izvrši u celokupnom iznosu danom potpisivanja ugovora. Investitor koji otpočne plaćanje
naknade u ratama, a zatim uplatu preostalog duga izvrši odjednom, ima pravo na umanjenje naknade
za 30% na preostali revalorizovani iznos, pod uslovom da je broj nedospelih rata najmanje 6 (šest).
6.11.3.3 Taksa za isticanje firme tzv. firmarina
Na osnovu Odluke o lokalnim komunalnim taksama ("Sl glasnik Grada Leskovca.", Br. 2/2010,
10/2010, 2/2011, 12/2011, 3/2012, 40/2012 i 1/2013) za isticanje firme na poslovnom prostoru i van
njega, tzv. firmarina, taksa se utvrđuje godišnje i definisana je u tarifnom broju 4.
Od oktobra 2012. godine ukinuta je obaveza plaćanja firmarine malim pravnim licima i
preduzetnicima sa prihodom manjim od 50 miliona dinara godišnje. Odlukom za 2013.godinu ova
odredba ostaje na snazi.
- Broj donetih rešenja za komunalnu taksu za isticanje firme na poslovnom prostoru za 2012.
godinu bio je 3918, dok je nakon ove izmene broj izdatih rešenja za 2013. godinu 294.
99
6.11.4 Programi subvencija grada Leskovca uz podršku Nacionalne službe
za zapošlјavanje
Programi subvencionisanja zapošlјavanja grad Leskovac je uz podršku Nacionalne službe za
zapošlјavanje sproveo u 2014. godini pod dole navedenim uslovima. U planu je raspisivanje Javnog
poziva i u narednim godinama.
6.11.4.1 Program otvaranja novih radnih mesta
Na osnovu člana 43. stav 1. tačka 3. Zakona o zapošlјavanju i osiguranju za slučaj
nezaposlenosti („Sl. glasnik RS“, br. 36/09 i 88/10), člana 11. stav 1. tačka 3. Zakona o profesionalnoj
rehabilitaciji i zapošlјavanju osoba sa invaliditetom („Sl. glasnik RS“, br. 36/09) i člana 41. Pravilnika o
načinu i kriterijumima za sprovođenje mera aktivne politike zapošlјavanja („Sl. glasnik RS“, br. 12/12 i
20/13) grad Leskovac i Nacionalna služba za zapošlјavanje, raspisali su 16.06.2014. godine, Javni poziv
poslodavcima za dodelu subvencija za otvaranje novih radnih mesta.
Subvencija se odobrava u jednokratnom iznosu, poslodavcima koji zapošlјavaju do 50
nezaposlenih lica, odnosno do 19 nezaposlenih lica, kada poslodavac zapošlјava osobe sa invaliditetom.
Visina subvencije iznosi 120.000,00 dinara po licu.
Ukoliko se na novootvorenim radnim mestima zapošlјavaju osobe sa invaliditetom, visina subvencije
iznosi 150.000,00 po osobi.
6.11.4.2 Program samozapošlјavanja
Na osnovu člana 43. stav 1. tačka 4. Zakona o zapošlјavanju i osiguranju za slučaj
nezaposlenosti („Sl. glasnik RS“, br. 36/09 i 88/10), člana 11. stav 1. tačka 3. Zakona o profesionalnoj
rehabilitaciji i zapošlјavanju osoba sa invaliditetom („Sl. glasnik RS“, br. 36/09) i člana 53. Pravilnika o
načinu i kriterijumima za sprovođenje mera aktivne politike zapošlјavanja („Sl. glasnik RS“, br. 12/12 i
20/13) grad Leskovac i Nacionalna služba za zapošlјavanje raspisali su 16.06.2014. godine, Javni poziv
nezaposlenim licima za dodelu subvencija za samozapošlјavanje u 2014. godini.
Subvencija za samozapošlјavanje dodelјuje se nezaposlenom licu u jednokratnom iznosu od
160.000,00 dinara, odnosno 200.000,00 dinara za osobe sa invaliditetom, radi osnivanja radnje,
zadruge ili drugog oblika preduzetništva ili osnivanja privrednog društva, ukoliko osnivač zasniva u
njemu radni odnos. Nezaposleno lice koje ostvari pravo na subvenciju za samozapošlјavanje u obavezi
je da obavlјa registrovanu delatnost najmanje 12 meseci.
6.11.4.3 Program stručne praksa
Na osnovu člana 43. stav 1. tačka 5. Zakona o zapošlјavanju i osiguranju za slučaj
nezaposlenosti („Sl. glasnik RS“, br. 36/09 i 88/10), član 11. stav 1. tačka 3. Zakona o profesionalnoj
rehabilitaciji i zapošlјavanju osoba sa invaliditetom („Sl. glasnik RS“, br. 36/09 ) i člana 70. Pravilnika o
načinu i kriterijumima za sprovođenje mera aktivne politike zapošlјavanja („Sl. glasnik RS“, br.12/12 i
20/13), grad Leskovac i Nacionalna služba za zapošlјavanje raspisali su 16.06.2014. godine, Javni
poziv za realizaciju Programa stručne prakse u 2014. godini.
Tokom trajanja programa stručne prakse Grad Leskovac i Nacionalna služba za zapošlјavanje:
1. angažovanim licima isplaćuju novčanu pomoć u mesečnom iznosu od:
- 20.000,00 dinara, a najduže 12 meseci;
2. vrši obračun i uplatu doprinosa za slučaj povrede na radu i profesionalne
bolesti, u skladu sa zakonom, a najduže 12 meseci.
100
6.12
Proces izdavanja građevinskih dozvola
VODIČ ZA GRAĐEVINSKE DOZVOLE
Ukoliko ste pronašli odgovarajuću parcelu i na njoj odlučili da gradite, poželjno je da budete
upoznati sa procedurom izdavanja građevinske dozvole.Praksa je pokazala da neupućenost u proces
gradnje u najvećem broju slučajeva dovodi do nastanka komplikacija koje dovode do kašnjenja u
izvođenju radova na vašem objektu i sigurnog povećanja troškova.
Po trenutno aktuelnom Zakonu o planiranju i izgradnji, gradnja objekta sastoji od sledećih faza:
1. INFORMACIJA O LOKACIJI
2. LOKACIJSKA DOZVOLA
3. GRAĐEVINSKA DOZVOLA
4. PRIJAVA RADOVA
5. UPOTREBNA DOZVOLA
1. INFORMACIJA O LOKACIJI
Pre početka izgradnje, možete dobiti informaciju o lokaciji na kojoj planirate da
gradite.Informacija o lokaciji sadrži mogućnosti i ograničenja gradnje na katastarskoj parceli.
Informaciju o lokaciji izdaje Uprava za urbanizam,građevinske i komunalno-stambene poslove grada
Leskovca, u roku od 8 dana od dana podnošenja zahteva.
POTREBNA DOKUMENTACIJA:
1. ZAHTEV ZA IZDAVANJE INFORMACIJE O LOKACIJI
Nadležni organ: Jedinstveni šаlter zа podršku biznisu i izdаvаnje grаđevinskih dozvolа, Trg Revolucije
45, Telefon: +381 (0) 16 215-631
Cena: 290din. Račun 840-242221843-57
Cena: 60din. Račun 840-742341843-24
2. KOPIJA PLANA PARCELE SA LISTOM NEPOKRETNOSTI
Nadležni organ: Služba za katastar nepokretnosti,Babički odred br.1;tel :016/242-856
ZAHTEV:
Cena: 290 din.
Račun:840-242221843-57
Cena: 1.550 din. Račun:840-742323843-92
CILJ
INFORMACIJA O LOKACIJI
Nadležni organ: Uprava za urbanizam,građevinske i komunalno-stambene poslove,Trg revolucije
45/6, tel: 016/212-774,251-964.
101
Cena:
-za jednu građevinsku pracelu......................................................
-za svaku sledeću........................................................................
-za izgradnju pomoćnih objekata,garaža,TS 10/0,4 kV ili 20/0,4kV..
500,00 dinara
150,00 dinara
700,00 dinara
Račun: 840-742341843-24
Sa informacijom o lokaciji dobijate sve podatke o tome šta možete da gradite sa planiranom
dispozicijom na vašoj parceli.
Zahtev za izdavanje informacije o lokaciji
http://www.erle.optimus.org.rs/fpdf/napravi.php?id=183
Zahtev za izdavanje kopija plana
http://www.rgz.gov.rs/web_preuzimanje_datotetka.asp?LanguageID=1&FileID=153
NAPOMENA: Sve potrebne informacije i zahtevi dobijaju se na Jedinstvenom šаlteru zа podršku biznisu
i izdаvаnje grаđevinskih dozvolа, Trg Revolucije 45,16000 Leskovаc, Telefon: +381 (0) 16 215-631
2. LOKACIJSKA DOZVOLA
Lokacijsku dozvolu izdaje Uprava za urbanizam,građevinske i komunalno-stambene poslove
grada Leskovca.Podnošenje zahteva i preuzimanje dozvole vrši se na šalteru Uslužnog centra grada
Leskovca.
Lokacijska dozvola sadrži sve uslove i podatke potrebne za izradu tehničke dokumentacije za
objekat koji želite da gradite.Rok za izdavanje rešenja o lokacijskoj dozvoli je 15 dana od dana
podnošenja urednog zahteva, odnosno pribavljanja uslova i podataka koje nadležna Uprava pribavlja po
službenoj dužnosti.
POTREBNA DOKUMENTACIJA:
1. ZAHTEV ZA IZDAVANJE LOKACIJSKE DOZVOLE
Nadležni organ: Jedinstveni šаlter zа podršku biznisu i izdаvаnje grаđevinskih dozvolа,
Trg Revolucije 45, Telefon: +381 (0) 16 215-631
Cena: 290din.
Cena: 60din.
Račun 840-242221843-57
Račun 840-742341843-24
2.SITUACIONI PLAN (sa podacima o planiranoj dispoziciji,vrsti i nameni objekta,tehničke
karakteristike i sl.)
Nadležni organ:Privredno društvo ili drugo pravno lice,koje je registrovano za izradu tehničke
dokumentacije.
Cena : 12.000,00 din. Račun:840-742323843-92
3. KOPIJA PLANA PARCELE SA LISTOM NEPOKRETNOSTI
Nadležni organ: Služba za katastar nepokretnosti, Babički odred br.1; tel :016/242-856.
Web: http://www.rgz.gov.rs/web_preuzimanje_datotetka.asp?LanguageID=1&FileID=153
Cena: 1.550,00 din
Cena: 290 din.
Račun: 840-742323843-92
Račun: 840-742221843-57
4. PRETHODNI USLOVI INFRASTRUKTURE ( NAČELNE SAGLASNOSTI )
U skladu sa članom 54. stav 10. Zakona, Uprava za urbanizam,građevinske i komunalno-stambene
poslove grada Leskovca,pribavlja po službenoj dužnosti prethodne uslove infrastrukture,o trošku
investitora.
102
SAGLASNOSTI
INSTITUCIJA
JKP“Vodovod“
JKP“Toplana“
ED Leskovac
CENA
960,00 din.
160-7292-25
3.037,00 din.
275-10222099409-03
2.580,00 din.
355-1009442-45
http://www.yugorosgaz.rs/pdf/odluka%20cene%202013%20Yugoros.pdf
Yugorosgaz
Telekom Srbija
JP Putevi
Srbija
JVP
„Srbijavode“"VPC Morava"
JP „Železnice
Srbija“
RAČUN
1.400-3.500,00 din.
OSTALE SAGLASNOSTI
Ukoliko se objekat gradi u zaštitnom pojasu (magistralni put 20 m, regionalni
put 10 m i lokalni 5m udaljenosti objekta od KP na kojoj se nalazi put) grad
Leskovac po službenoj dužnosti traži saglasnost na lokaciju od JP Putevi
Srbija.
Ukoliko se objekat gradi u blizini rečnog korita ili se izvode radovi preko
rečnog korita, potrebna je vodoprivredna saglasnost na lokaciju, koju grad
Leskovac po službenoj dužnosti traži od "VPC Morava" sa sedištem u Nišu
Ukoliko se objekat gradi u zaštitnom pružnom pojasu (pojas sa obe strane
pruge, širine 200 m, računajući od ose krajnjih koloseka) investitor o svom
trošku traži saglasnost na lokaciju od JP Železnice Srbija.
Na udaljenosti manjoj od 25 metara od koloseka ne mogu se graditi zgrade,
postavljati postrojenja i uređaji i graditi drugi objekti.
http://www.zeleznicesrbije.com/
5. DOKAZ O PRAVU SVOJINE ,ODNOSNO PRAVU ZAKUPA NA GRAĐEVINSKOM
ZEMLJIŠTU
KORAK 1
REŠENJE O LOKACIJSKOJ DOZVOLI
Nadležni organ: Uprava za urbanizam,građevinske i komunalno-stambene poslove grada Leskovca,
Trg revolucije 45/6, tel: 016/212-774,251-964.
Račun: 840-742341843-24
STAMBENI OBJEKTI
do 100m²
100-300 m²
preko 300 m²
CENA
800,00
1.000,00
5 din./m²
POSLOVNI OBJEKTI
do 100m²
100-300 m²
preko 300 m²
CENA
2.500,00
3.500,00
10 din./m²
Zahtev za izdavanje lokacijske dozvole
http://www.erle.optimus.org.rs/fpdf/napravi.php?id=350
NAPOMENA: Sve potrebne informacije i zahtevi dobijaju se na Jedinstvenom šаlteru zа podršku biznisu
i izdаvаnje grаđevinskih dozvolа, Trg Revolucije 45,16000 Leskovаc, Telefon: +381 (0) 16 215-631
103
3. GRAĐEVINSKA DOZVOLA
Građevinska dozvola je konačni dokument sa kojim počinjete izgradnju objekta.
Rok za izdavanje građevinske dozvole je 8 dana od dana podnošenja urednog zahteva.
POTREBNA DOKUMENTACIJA:
1. ZAHTEV ZA IZDAVANJE GRAĐEVINSKE DOZVOLE
Nadležni organ: Jedinstveni šаlter zа podršku biznisu i izdаvаnje grаđevinskih dozvolа, Trg Revolucije
45, Telefon: +381 (0) 16 215-631
Cena: 290din. Račun 840-742221843-57
Cena: 60din. Račun 840-742341843-24
2. LOKACIJSKA DOZVOLA
3. GLAVNI PROJEKAT U TRI PRIMERKA ( SA IZVEŠTAJEM O IZVRŠENOJ TEHNIČKOJ
KONTROLI )
Nadležni organ: Privredno društvo odnosno drugo pravno lice, koji su upisani u odgovarajući registar za
izradu tehničke dokumentacije.
Glavni projekat-prosečna cena u Leskovcu
Tehnička kontrola
CENA
≈500-700dinara/m²
≥10% od vrednosti projekta
4. POTVRDA O USKLAĐENOSTI GLAVNOG PROJEKTA SA LOKACIJSKOM DOZVOLOM
(Urbanistička saglasnost)
Nadležni organ: Uprava za urbanizam,građevinske i komunalno-stambene poslove grada Leskovca, Trg
revolucije 45/6, tel: 016/212-774,251-964.
STAMBENI OBJEKTI
do 100m²
100-300 m²
preko 300 m²
CENA
500,00
600,00
1.200,00
POSLOVNI OBJEKTI
do 100m²
100-300 m²
preko 300 m²
CENA
2.000,00
3.000,00
10 din./m²
5. ELABORAT ENERGETSKE EFIKASNOSTI (Elaborat EE)
Elaborat Energetske Efikasnosti čini sastavni deo obavezne tehničke dokumentacije koja se
prilaže uz zahtev za izdavanje građevinske dozvole. Elaborat EE čini osnovu za pravljenje
Energetskog pasoša neophodnog za izdavanje upotrebne dozvole.
Nadležni organ: Odgovorni Inžinjer za Energetsku Efikasnost zgrada koji poseduje licencu koju
izdaje Inženjerska Komora Srbije.
POVRŠINA OBJEKTA
≥100m²
≤300m²
300m² - 1000m²
CENA
Paušalno
≈1.20 € /m²
≈1.00 € /m²
6. STUDIJA O PROCENI UTICAJA NA ŽIVOTNU SREDINU
6a. Rešenje o potrebi izrаde studije o proceni uticaja na životnu sredinu
Nadležni organ: Uprava za zaštitu životne sredine, Trg revolucije 45/2, tel: 016/237170
Cena: 1.890,00 din. Račun 840-742221843-57
104
Potrebna dokumentacija:
- Kopija plana
- Lokacijska dozvola
- Glavni projekat
- Uslovi i sаglаsnosti drugih nаdležnih orgаnа i orgаnizаcijа
6b.Studija o proceni uticaja na životnu sredinu
Studiju o proceni uticaja može da izrađuje pravno lice i preduzetnik ako je upisano u odgovarajući
registar za obavljanje delatnosti projektovanja, inženjeringa i izrade studija i analiza.
6c. Sаglаsnost nа Studiju o proceni uticаjа nа životnu sredinu
Potrebna dokumentacija:
- Studijа o proceni uticаjа nа životnu sredinu
- Rešenje o potrebi izrаde studije (6a)
- Glavni projekat
- Uslovi i sаglаsnosti drugih nаdležnih orgаnа i orgаnizаcijа
- Dokаz o uplаti republičke аdministrаtivne tаkse
Republička administrativna taksa
Cena
Račun
Do 100m²
38.000,00
840-742221843-57
100=1000m²
74.070,00
˃1000m²
121.560,00
- Dokаz o uplаti nаknаde zа rаd tehničke komisije
Nаknаda zа rаd tehničke komisije
Cena
Račun
80.247,00
840-742341843-24
NAPOMENA:
Ova studija nije potrebna ukoliko predmet izgradnje nije na listi projekata za koje se može zahtevati
procena uticaja na životnu sredinu.
7. GLAVNI PROJEKAT ZAŠTITE OD POŽARA
Glavni projekat zaštite od požara je sastavni deo tehničke dokumentacije za izgradnju objekata.
Nadležni organ: Privredno društvo odnosno drugo pravno lice koje je upisano u odgovarajući registar
za obavljanje delatnosti izrade tehničke dokumentacije, koje ima ovlašćenje Ministarstva za izradu
Glavnog projekta zaštite od požara i ima zaposlena lica sa licencom za izradu projekta zaštite od
požara.
INSTITUCIJA
PU Leskovac
- sektor za vanredne situacije
- odsek za preventivnu zaštitu
SAGLASNOST NA PROJEKAT - CENA
0-150m² = 10.770 din.
1000-5000m² = 45.450 din.
150-1000m² = 22.730 din.
preko 5000m² = 86.130 din.
8. SAGLASNOSTI INSTITUCIJA NA PROJEKTNU DOKUMENTACIJU
Saglasnost dole navedenih institucija na glavni projekat pribavlja investitor o svom trošku.
INSTITUCIJA
JKP“Vodovod“
CENA
Ostali prostor
Stambeni prostor
960,00 din.
160-7292-25
205-5025-48
205-5025-48
355-1009442-45
JKP“Toplana“
7.448,00 din.
ED Leskovac
„Telekom Srbija“ a.d.
2.400,00 din.
≈1.400-3000,00din.
http://www.yugorosgaz.rs/pdf/odluka%20cene%202013%20Yugoros.pdf
Yugorosgaz
11.172,00 din.
RAČUN
105
JP Putevi Srbija
JVP „Srbijavode“"VPC Morava"
JP „Železnice Srbija“
OSTALE SAGLASNOSTI
Ukoliko se objekat gradi u zaštitnom pojasu (magistralni put 20 m,
regionalni put 10 m i lokalni 5m udaljenosti objekta od KP na kojoj se nalazi
put) investitor traži saglasnost na glavni projekat od JP Putevi Srbija.
Ukoliko se objekat gradi u blizini rečnog korita ili se izvode radovi preko
rečnog korita, potrebna je vodoprivredna saglasnost na glavni projekat,koju
investitor traži od "VPC Morava" sa sedištem u Nišu
Ukoliko se objekat gradi u zaštitnom pružnom pojasu (pojas sa obe strane
pruge, širine 200 m, računajući od ose krajnjih koloseka) investitor o svom
trošku traži saglasnost na glavni projekat od JP Železnice Srbija.
Na udaljenosti manjoj od 25 metara od koloseka ne mogu se graditi
zgrade, postavljati postrojenja i uređaji i graditi drugi objekti.
http://www.zeleznicesrbije.com/
9. DOKAZ O PRAVU SVOJINE ODNOSNO PRAVU ZAKUPA NA GRAĐEVINSKOM
ZEMLJIŠTU
10. NAKNADA ZA UREĐENJE GRAĐEVINSKOG ZEMLJIŠTA
Nadležni organ: JP „Direkcija za urbanizam i izgradnju“ Trg revolucije 45,tel: 016/ 245-819.
Cena : Račun: 840-742253843-87
stambeni
objekti
P+1+Pk
stambeni
objekti do
P+3
stambeni
objekti
>P+3
Proizvodni
objekti
Poslovni
objekti
extra
1.975,37
din/m²
3.222,99
din/m²
5.094,45
din/m²
6.466,79
din/m²
8.816,47
din/m²
I
1.536,40
din/m²
2.506,77
din/m²
3.962,35
din/m²
5.029,72
din/m²
II
1.426,66
din/m²
2.327,72
din/m²
3.679,33
din/m²
4.670,46
din/m²
6.367,45
din/m²
III
1.316,92
din/m²
2.148,66
din/m²
3.396,30
din/m²
4.311,19
din/m²
5.877,65
din/m²
IV
1.207,17
din/m²
1.969,61
din/m²
3.113,28
din/m²
3.951,93
din/m²
5.387,84
din/m²
V
1.152,30
din/m²
1.880,08
din/m²
2.971,76
din/m²
3.772,29
din/m²
5.142,94
din/m²
VI
115,52
din/m²
115,52
din/m²
115,52
din/m²
115,52
din/m²
115,52
din/m²
Zona
6.857,26
din/m²
NAPOMENA: Za izgradnju privredno-proizvodnih i poslovnih objekata, naknada za uređenje
građevinskog zemljišta se umanjuje i do 50% u zavisnosti od visine ulaganja i broja zapolesnih (Odluka
o građevinskom zemljištu „Sl.glasnik grada Leskovca“,br.18/09,4/10,23/10,27/11 i 2/2012).
KORAK 2
REŠENJE O GRAĐEVINSKOJ DOZVOLI
Nadležni organ: Uprava za urbanizam,građevinske i komunalno-stambene poslove grada Leskovca,
Trg revolucije 45/6, tel: 016/212-774,251-964.
106
SVRHA
Naknada
Admin. taksa
CENA
25 din. / m²
760,00 dinara
Račun
840-742341843-24
840-742221843-57
Zahtev za izdavanje građevinske dozvole: http://www.erle.optimus.org.rs/fpdf/napravi.php?id=143
NAPOMENA: Sve potrebne informacije i zahtevi dobijaju se na Jedinstvenom šаlteru zа podršku biznisu
i izdаvаnje grаđevinskih dozvolа, Trg Revolucije 45,16000 Leskovаc, Telefon: +381 (0) 16 215-631
4. PRIJAVA RADOVA
1. PRIJAVA POČETKA GRAĐENJA OBJEKTA
Pre nego što se krene sa izvođenjem radova na novom objektu a nakon dobijanja građevinske
dozvole, potrebno je predati PRIJAVU RADOVA. Prijava se predaje minimum osam (8) dana pre
otpočinjanja građenja, nadležnom organu za izdavanje građevinske dozvole i nedležnim inspekcijskim
organima.
Obrazac prijave radova: http://www.erle.optimus.org.rs/fpdf/napravi.php?id=354
2. POTVRDA O USAGLAŠENOSTI IZGRAĐENIH TEMELJA
Izvođač radova podnosi nadležnom organu izjavu o završetku izrade temelja.
Rok za izdavanje gore navedene potvrde je tri (3) dana od dana podnošenja urednog zahteva.
Nadležni organ: Uprava za urbanizam,građevinske,komunalno-stambene poslove grada Leskovca,
Trg revolucije 45/6, tel: 016/212-774,251-964.
Cena: 1500.din. Račun: 840-742221843-57
POTREBNA DOKUMENTACIJA:
2a) Zahtev za izdavanje potvrde o usaglašenosti izgrađenih temelja,
Nadležni organ:
Jedinstveni šаlter zа podršku biznisu i izdаvаnje grаđevinskih dozvolа, Trg
Revolucije 45, Telefon: +381 (0) 16 215-631
Cena: 290din. Račun 840-742221843-57
Cena: 60din.
Račun 840-742341843-24
2b) Izjava Izvođača radova o završetku izrade temelja,
2c) Geodetski snimak izrađenih temelja, Nadležni organ: Ovlašćeni geometar
Cena:
Do 150m²
10.500din.
150-500m²
12.000din.
˃500m²
15.000din.
2d) Rešenje o odobrenju za izgradnju
2e) Potvrda prijave početka izvođenja radova
Obrazac o završetku izrade temelja: http://www.erle.optimus.org.rs/fpdf/napravi.php?id=355
NAPOMENA: Sve potrebne informacije i zahtevi dobijaju se na Jedinstvenom šаlteru zа podršku biznisu
i izdаvаnje grаđevinskih dozvolа, Trg Revolucije 45,16000 Leskovаc, Telefon: +381 (0) 16 215-631
Organ nadležan za izdavanje građevinske dozvole izdaje rešenjem upotrebnu dozvolu, u roku od sedam
dana (7) od dana prijema nalaza komisije za tehnički pregled kojim je utvrđeno da je objekat podoban
za upotrebu.
107
5. UPOTREBNA DOZVOLA
POTREBNA DOKUMENTACIJA:
1. ZAHTEV ZA IZDAVANJE UPOTREBNE DOZVOLE
Nadležni organ: Uprava za urbanizam,građevinske i komunalno-stambene poslove grada Leskovca,
Trg revolucije 45/6, tel: 016/212-774,251-964.
Cena: 290din. Račun 840-742221843-57
Cena: 60din. Račun 840-742341843-24
2. ZAHTEV ZA IZVRŠENJE TEHNIČKOG PREGLEDA OBJEKTA
Nadležni organ: Uprava za urbanizam,građevinske i komunalno-stambene poslove grada Leskovca,
Trg revolucije 45/6, tel: 016/212-774,251-964.
Cena: Troškove tehničkog pregleda snosi investitor.
1a) Zahtev za tehnički pregled objekta iz oblasti zaštite od požara
NADLEŽNI ORGAN
m²
PU Leskovac
- Sektor za vanredne situacije
- odsek za preventivnu zaštitu
0-150m²
150-1000m²
1000-5000m²
preko 5000m²
CENA
= 10.770 din.
= 22.730 din.
= 45.450 din
= 86.130 din.
3. GLAVNI PROJEKAT ODNOSNO PROJEKAT IZVEDENOG OBJEKTA
U slučaju da u toku građenja objekta nije odstupljeno od glavnog projekta, investitor, lice koje vrši
stručni nadzor i izvođač radova potvrđuju i overavaju na glavnom projektu da je izvedeno stanje
jednako projektovanom stanju.
4. SERTIFIKAT O ENERGETSKIM SVOJSTVIMA OBJEKTA (Energetski pasoš)
Energetski pasoš je dokument koji precizno opisuje energetsko stanje i energetski razred datog
građevinskog objekta. Energetski pasoš čini sastavni deo tehničke dokumentacije koja se prilaže uz
zahtev za izdavanje upotrebne dozvole.
Nadležni organ: Odgovorna organizacija koja poseduje licencu koju izdaje nadležno Ministarstvo ili
odgovorni Inžinjer za energetsku efikasnost zgrada koji poseduje licencu koju izdaje Inženjerska
Komora Srbije.
5. GEODETSKI SNIMAK OBJEKTA
Ovaj snimak radi se po završetku izgradnje i potreban je kako bi se utvrdilo da li je izgrađeni objekat
u skladu
sa tehničkom dokumentacijom odnosno građevinskom dozvolom.
Ovlašćeni geometar
Provođenje u katastar nepokretnosti
Cena
10.500
10.500
Račun
840-742323843-92
Zahtev za izdavanje upotrebne dozvole: http://www.erle.optimus.org.rs/fpdf/napravi.php?id=358
6. PRIKLJUČENJE OBJEKTA NA KOMUNALNU INFRASTRUKTURU
Da bi dobili upotrebnu dozvolu potrebne su saglasnosti za priključenje objekta na komunalnu
infrastrukturu.
Nadležni organ
JKP“Vodovod“Zahtev
Vodovodna mreža:
Cena po mernoj jedinici
Fizička lica
Pravna lica
840,00
prosečna cena
prosečna cena
33.887,00 din.
369.968,00 din.
RACUN
160-7292-25
160-7292-25
108
Kanalizacija:
priključak na šahtu
priključak u cev
JKP“Toplana“
ED Leskovac
Yugorosgaz
„Telekom Srbija“ a.d.
160-7292-25
160-7292-25
160-7292-25
205-5025-48
205-5025-48
355-1009442-45
94.813,20 din.
87.829,20 din.
3.119,00 DIN/KW
4.678,50 DIN/KW
1.909,38 din/kW
http://www.yugorosgaz.rs/pdf/odluka%20cene%202013
%20Yugoros.pdf
1 din./m1
za objekte
do 250m udaljenosti
203,39din /m1 za objekte preko 250m udaljenosti
KORAK 3
REŠENJE O UPOTREBNOJ DOZVOLI
Nadležni organ: Uprava za urbanizam,građevinske i komunalno-stambene poslove grada Leskovca,Trg
revolucije 45/6, tel: 016/212-774,251-964
Račun: 840-742241843-24
Cena:
Administrativna taksa
Stambeni objekti cena
Poslovni objekti
cena
0,2% predračunske vrednosti objekta
5 din. / m²
7 din. / m²
840-742221843-57
840-742241843-03
NAPOMENA: Sve potrebne obrasce za dobijanje građevinske dozvole možete dobiti i na sledećem sajtu:
http://www.erle.optimus.org.rs/org/apos/ap.php?id
7 Radna snaga
7.1 Broj i struktura zaposlenih
Tabela 99. Broj i struktura zaposlenih
Opština
Okrug
Srbija
Zaposleni - ukupno
25.400
36.850 1.727.048
Žene (%)
46,0
45,20
46,10
Žene
11.684
16.656
796.169
Muškarci
13.716
20.194
930.879
U preduzećima,
ustanovama,
17.018
23.643 1.341.114
zadrugama i
organizacijama
Privatni preduzetnici,
samostalni delatnici i
8.382
13.207
385.934
zaposleni kod njih
Broj zaposlenih na 1000
178
172
240
stanovnika
Broj zaposlenih u
preduzećima,
ustanovama,
119
110
186
zadrugama i
organizacijama na 1000
stanovnika
Izvor: RZS, Opštine i Regioni u Srbiji 2013. godine
Struktura
zaposlenih u
opštini (%)
100
/
46,00
54,00
Struktura
Struktura
zaposlenih u zaposlenih u
okrugu (%)
Srbiji (%)
100
100
/
/
45,20
46,10
54,80
53,90
67,00
64,16
77,65
33,00
35,84
22,35
/
/
/
/
/
/
109
7.2 Zaposlenost po delatnostima
Tabela100. Struktura zaposlenih u preduzećima, ustanovama, zadrugama i
organizacijama, po sektorima delatnosti, 2013.
Opština
Struktura
Struktura
Struktura
zaposlenih
Okrug
Srbija
zaposlenih u zaposlenih u
u Srbiji
opštini (%) okrugu (%)
(%)
23.643 1.341.114
100
100
100
16.656 796.169
68,66
70,45
59,37
6.987
544.945
31,34
29,55
40,63
17.018
Zaposleni - ukupno
11.684
Žene
5.334
Muškarci
Poljoprivreda, lov,
207
340
33.002
šumarstvo i vodoprivreda
314
22.245
Rudarstvo
3.920
5.367
289.286
Prerađivačka industrija
Snabdevanje energijom,
356
445
28.248
gasom i parom
Snabdevanje vodom i
upravljanje otpadnim
1.008
698
32.849
vodama
639
1.007
71.198
Građevinarstvo
Trgovina na veliko i malo i
1.997
2.468
183.973
opravka motornih vozila
126
276
20.306
Usluge smeštaja i ishrane
206
255
39.936
Informisanje i komunikacija
Saobraćaj, skladištenje i
839
982
84.641
veze
Finansijsko delatnosti i
220
250
39.245
delatnosti osiguranja
3.030
Poslovanje nekretninama
Stručne, naučne, inovacione
175
266
54.219
i tehničke delatnosti
Administrativne i pomoćne
139
166
29.805
uslužne delatnosti
Državna uprava i socijalno
1.287
1.833
72.662
osiguranje
2.820
4.297
138.959
Obrazovanje
2.893
3.780
160.884
Zdravtsveni i socijalni rad
Umetnost, zabava i
279
351
22.339
rekreacija
219
239
14.386
Ostale uslužne delatnosti
Izvor: Republički zavod za statistiku, Opštinski godišnjak
1,22
1,44
2,46
0,00
23,03
1,33
22,70
1,66
21,57
2,09
1,88
2,11
5,92
2,95
2,45
3,75
4,26
5,31
11,73
10,44
13,72
0,74
1,21
1,17
1,08
1,51
2,98
4,93
4,15
6,31
1,29
1,06
2,93
0,00
0,00
0,23
1,03
1,13
4,04
0,82
0,70
2,22
7,56
7,75
5,42
16,57
17,00
18,17
15,99
10,36
12,00
1,64
1,48
1,67
1,29
1,01
1,07
7.3 Prosečne zarade
Tabela broj 101. Prosečna mesečna bruto i neto zarada po zaposlenom na području
Leskovca i Republike Srbije u 2013. godini
Grad Leskovac
Republika Srbija
Mesec
Bruto zarada
Neto zarada
Bruto zarada
Neto zarada
Januar
40.507
29.065
54.447
39.197
Februar
44.689
32.161
60.199
43.371
Mart
45.210
32.671
57.628
41.689
April
48.194
34.658
64.249
46.530
Maj
47.102
34.798
57.921
41.821
Jun
48.443
33.968
61.399
44.394
110
Jul
46.041
35.161
Avgust
47.465
33.418
Septembar
48.031
34.475
Oktobar
47.340
34.490
Novembar
53.474
34.372
Decembar
47.055
38.827
Prosečna godišnja vrednost
47.055
34.005
Izvor: Statistički bilten grada Leskovca za 2013. Godinu
60.896
61.797
59.162
60.102
60.893
70.071
60.730
44.182
44.770
42.866
43.615
44.120
50.820
43.948
Tabela 102. Uporedni pregled prosečnih zarada po zaposlenom po godinama
Zarade po zaposlenom u dinarima
Zarade po zaposlenom u dinarima
Godina
Grad Leskovac
Republika Srbija
2013
34.005
43.948
2012
31.929
41.386
2011
29.120
38.000
2010
25.928
34.159
2009
24.804
31.758
2008
25.838
32.758
Izvor: Republički zavod za statistiku
7.4 Zarade po delatnostima
Tabela 103. Uporedni prikaz prosečnih zarada, po sektorima
Neto zarade 2013. godine
Sektor
Neto zarade novembar 2014.
godine
Region Južne i
Republika
Istočne Srbije
Srbija
Region Južne i
Istočne Srbije
Republika
Srbija
Ukupno
A - Poljoprivreda, šumarstvo i
ribarstvo
B - Rudarstvo
37.786
43.932
38.836
44.206
32.591
37.404
32.180
37.667
58.713
68.338
59.422
71.286
C - Prerađivačka industrija
32.705
37.706
33.160
38.490
111
D - Snabdevanje električnom
energijom, gasom, parom i
klimatizacija
E - Snabdevanje vodom;
upravljanje otpadnim vodama,
kontrolisanje procesa uklanjanja
otpada i slične aktivnosti
F - Građevinarstvo
G - Trgovina na veliko i trgovina
na malo; popravka motornih
vozila i motocikala
H - Saobraćaj i skladištenje
73.888
73.787
78.087
76.813
32.701
39.494
34.449
40.354
26.238
35.747
32.454
37.545
23.721
33.614
24.470
33.455
33.513
45.917
35.613
46.701
I - Usluge smeštaja i ishrane
19.801
24.362
17.950
24.220
J - Informisanje i komunikacije
K - Finansijske delatnosti i
delatnost osiguranja
L - Poslovanje nekretninama
M - Stručne, naučne i tehničke
delatnosti
N - Administrativne i pomoćne
uslužne delatnosti
O - Državna uprava i odbrana;
obavezno socijalno osiguranje
P – Obrazovanje
Q - Zdravstvena i socijalna
zaštita
R - Umetnost; zabava i
rekreacija
S - Ostale uslužne delatnosti
Izvor: Republički zavod za statistiku
51.344
67.431
54.698
77.744
52.301
79.168
66.205
75.952
35.748
48.557
32.118
38.939
31.291
63.056
38.336
63.822
30.794
31.413
30.328
35.934
48.446
53.413
46.763
52.445
38.721
42.757
39.460
43.145
43.240
43.620
42.162
41.653
36.295
41.520
32.663
39.003
26.254
32.121
25.930
32.532
7.5 Nezaposlenost
Tabela 104. Struktura nezaposlenih, septembar 2014.
Jablanički
Leskovac
okrug
Nezaposleni – ukupno
20.744
35.300
Broj
9.552
16.455
Nezaposleni
žene
%
46.05
46.62
Broj
11.192
18.845
Nezaposleni
muškarci
%
53.95
53.38
Izvor: Nacionalna služba za zapošljavanje
Srbija
748.549
383.361
51.22
365.188
48.78
Udeo u
okrugu (%)
58.76
58.04
/
59.38
/
Udeo u
Srbiji (%)
2.77
2.49
/
3.06
/
Tabela 105. Broj i polna struktura nezaposlenih, pregled po godinama.
2005
2006
2007
2008
2009
Nezaposleni
20623
20466
20727
20042
20922
ukupno
Nezaposleni
10804
10694
10812
10270
10435
žene
Nezaposleni
9819
9772
9915
9772
10487
muškarci
Izvor: Republički zavod za statistiku, Opštinski godišnjak
2010
2011
2012
2013
20991
22658
22812
22426
10435
11019
10698
10364
10556
11639
12114
12062
112
7.6 Stopa nezaposlenosti i stopa zaposlenosti
Tabela 106 . Stopa nezaposlenosti, decembar 2013.
Radno
Ekonomski
sposobni
aktivno
15-65
stanovništvo
Republika Srbija 7186862
4911268
2971220
Jablanički okrug
216304
144703
92737
Leskovac
144206
97806
59476
Vlasotince
29893
20133
14821
Bojnik
11104
6686
5134
Lebane
22000
14454
9318
Medveđa
7438
4665
3297
Crna Trava
1663
959
691
Izvor: Opštine i regioni u Republici Srbiji, 2013
Stanovništvo
Ukupno
Metodolog.
EU
Metodolog.
NSZ
Broj
nezaposl.
Stopa
nezaposl.
Stopa
nezaposl.
754603
38279
22812
6128
2432
5172
1518
217
15,36%
26,45%
23,32%
30,43%
36,37%
35,80%
32,54%
22,63%
25,40%
41,27%
38,35%
41,35%
47,37%
55,50%
44,04%
31,40%
Stopa nezaposlenosti
Prema podacima o nezaposlenosti u Republici Srbiji, stopa nezaposlenosti u u decembru 2013.
godine u Republici iznosila je 25.40% u Jablaničkom okrugu 41% dok je u Leskovcu bila
38,35%.Najveća stopa nezaposlenosti u okrugu i dalјe je opštinama Bojnik i Lebane.
Uporedna hronološka analiza pokazuje da broj nezaposlenih ne varira bitno, ali da je, posmatrano
od 2005. godine, 2012. broj nezaposlenih bio najveći. Broj nezaposlenih u gradu Leskovcu se u
poslednjih 10 godina okvirno kreće između 20.000-23.000. U decembru 2013. godine u gradu Leskovcu
bilo je ukupno 22.229 nezaposlenih. Broj nezaposlenih muškaraca je ove godine prvi put bio veći od
broja nezaposlenih žena.
Stopa zaposlenosti
Stopa zaposlenosti, predstavlјa procenat zaposlenih u ukupnom stanovništvu starom 15 i više
godina, a u decembru 2013. godine u republici Srbiji je iznosila 35,16 % odsto, što u odnosu na april
predstavlјa rast od 2,8 procentnih poena.
I pored blagog smanjenja broja nezaposlenih u Leskovcu u 2013. godini, to se nije značajno
odrazilo na skok stope zaposlenosti.
Jablanički okrug i grad Leskovac i dalјe su pri dnu lestvice po stopi zaposlenosti u republici Srbiji,
tako da je za Leskovac neophodno zadržati sve moguće podsticaje (lokalne i republičke ) a pre svega
mere aktivne politike zapošlјavanja.
113
Tabela 107. Stopa zaposlenosti, decembar 2013.
Radno
sposobni
15-65
Republika Srbija
7186862
4911268
Jablanički okrug
216304
144703
Leskovac
144206
97806
Izvor: Opštine i regioni u Republici Srbiji, 2013
Stanovništvo
Ukupno
stanovika
RSZ,
Decembar 2013
RSZ,
Decembar 2013
Metodologija
RSZ
Ekonomski aktivno
stanovništvo
Broj zaposlenih
Stopa
Zaposlenosti
2971220
92737
59476
1727048
36850
25400
35.16%
25.46%
25.97%
7.7 Nezaposlenost prema stepenu obrazovanja
Tabela 108. Nezaposleni prema stepenu obrazovanja i polnoj strukturi, septembar 2014.
Udeo u ukupnom broju nezaposlenih
Leskovac
(%)
UKUPNO
20744
100
Ukupno žena
9552
46.04
ukupno
4895
23.59
I stepen stručne spreme
žena
229
1.10
ukupno
371
1.78
II stepen stručne spreme
žena
181
0.87
ukupno
6949
33.49
III stepen stručne spreme
žena
2520
12.15
ukupno
6227
30.01
IV stepen stručne spreme
žena
3288
15.85
ukupno
142
0.68
V stepen stručne spreme
žena
44
0.21
ukupno
685
3.01
VI-1 stepen stručne spreme
žena
391
1.88
ukupno
316
1.52
VI-2 stepen stručne spreme
žena
194
0.93
ukupno
1146
5.52
VII-1 stepen stručne spreme
žena
632
3.04
ukupno
11
0.05
VII-2 stepen stručne spreme
žena
3
0.014
ukupno
2
0.009
VIII stepen stručne spreme
žena
0
0,00
Izvor: NSZ, filijala Leskovac
7.8 Nezaposlenost prema dužini čekanja
Tabela 108. Nezaposleni prema dužini čekanja na posao, septembar 2014.
Udeo u ukupnom broju Leskovac
Udeo u ukupnom broju
Leskovac
nezaposlenih (%)
Žene
nezaposlenih žena (%)
UKUPNO
20744
100
9552
100
do 6 meseci
2931
14.12
1292
13.52
od 6 meseci do 1 godine
2412
11.62
1011
10.58
1 - 2 godine
2929
14.11
1226
12.84
2 - 3 godine
2442
11.77
1019
10.67
3 - 5 godina
3465
16.7
1500
15.71
5 - 8 godina
3701
17.84
1811
18.96
8 - 10 godina
848
4.12
475
4.97
Preko 10 godina
2016
9.72
1218
12.75
Izvor: NSZ, filijala Leskovac
114
7.9 Nezaposleni po starosnoj strukturi
Tabela 109. Nezaposleni prema starosnoj strukturi, septembar 2014.
Broj godina
Opština
Udeo u ukupnom
UKUPNO
20744
Ukupno žena
9552
ukupno
637
Do 19 godina
žena
234
ukupno
2068
20-24
žena
863
ukupno
2518
25 - 29
žena
1247
ukupno
4961
30 - 39
žena
2534
ukupno
5043
40 - 49
žena
2598
ukupno
4621
50 - 59
žena
2000
ukupno
896
Preko 60
žena
76
Izvor: NSZ Filijala Leskovac
broju nezaposlenih (%)
100
46.04
3.07
1.13
9.97
4.16
12.14
6.01
23.92
12.21
24.31
12.52
22.27
9.64
4.31
0.36
115
8 Javni resursi
8.1 Saobraćajna infrastruktura
Grad Leskovac se nalazi na glavnoj trasi železničkog i drumskog panevropskog koridora 10. Pored
Leskovca prolazi evropski put E 75 ,deonica koridora 10, koji povezuje Salzburg i Solun i ukupne je
dužine 2360 km. od čega 835 km prolazi kroz Srbiju. Iz Leskovca se tim putem stiže direktno do svih
bitnih destinacija na jugu (Solun 364 km.) i severu Evrope (Salzburg 1082 km.).
Kroz Leskovac u pravcu istok-zapad prolazi i državni put IB reda, koji spaja Leskovac sa
Prištinom na zapadu (100 km.) i Pirotom na istoku (79 km.).
Teritorijom Grada Leskovca prolazi glavni krak železničkog koridora 10 Salzburg-BeogradLeskovac-Skoplje-Solun. Imajući u vidu loše stanje železničke mreže i pruga Leskovac je ušla program
“Železničke mreže visokih performansi”, koji će omogućiti stvaranje železničkih mreža visokog kvaliteta,
sa znatno smanjenim vremenom putovanja između glavnih urbanih centara.
Leskovačka železnička stanica je na spisku nadzornih stanica otvorenih za prijem i otpremu
robe, što gradu omogućava jeftiniji robni transport do svih destinacija širom regiona i Evrope.
Što se tiče aerodromskog prevoza najbliži aerodrom za robni promet u Srbiji je aerodrom Nikola
Tesla u Beogradu (304 km.) dok aerodrom u Nišu (47 km.) obavlja samo putnički saobraćaj na manjem
broju destinacija. Za potrebe robnog i putničkog saobraćaja alternativa je i aerodrom Aleksandar Veliki
u Skoplju (153 km.) u Makedoniji.
Tabela 110. Dužina puteva, 2012.
Grad (km)
Dužina puteva - ukupno
Savremeni kolovoz
ukupno
Magistralni
I reda
savremeni kolovoz
ukupno
Regionalni
II reda
savremeni kolovoz
ukupno
Lokalni
savremeni kolovoz
Izvor: Opštine i regioni u RS, 2013
725,7
495,18
56
56
153
111
516,7
328,18
Udeo u dužini
puteva iste
kategorije u okrugu
(%)
38,06
45,37
38,37
38,37
36,60
34,78
38,49
52,40
Okrug (km)
1906,349
1091,43
145,95
145,95
418
319,2
1342,399
626,28
8.1.1 Drumski sadržaji
Putna mreža grada Leskovca sastoji se od 725,7 km kategorisanih puteva. U odnosu na period
pre nekoliko godina to je značajno povećanje, ali mahom u kategoriji lokalnih puteva. Kroz teritoriju
grada Leskovca prolaze deonice dva magistralna puta I B reda ukupne dužine 56 km. Od ukupne dužine
regionalne mreže pod savremenim kolovozom je 34,78% , a od lokalne mreže pod savremenim
kolovozom je 52,40%.
Međugradski drumski saobraćaj odvija se preko gradske autobuske stanice (GAS) koja ima 276
polazaka dnevno za veliki broj destinacija a unutrašnji gradski saobraćaj, poveren je preduzećima koja
obavljaju prevoz putnika do svih 145 naseljenih mesta grada Leskovca.
Što se tiče individualne motorizacije prosek u Leskovcu u 2012. godini bio je 191 putnički
automobil na 1000 stanovnika, što je još uvek niže od proseka za centralnu Srbiju.
Tabela 111. Stepen individualne motorizacije, 2012.
Putnički automobili / 1000 stanovnika
Područje
2008.
2012.
Centralna Srbija
210.39
240.21
Jablanički okrug
160.35
186.17
Grad Leskovac
170.31
191.17
Izvor: Opštine i regioni u RS, 2013.
116
Tabela 112. Registrovana motorna vozila, 2012.
Grad
Motocikli
604
Putnički automobili
27567
Autobusi
162
Teretna vozila
3052
Priključna vozila
3031
Izvor: Opštine i regioni u RS, 2013.
Okrug
763
40270
220
4398
4842
8.1.2 Železnički saobraćaj i infrastruktura
Teritorijom Grada Leskovca prolazi glavni krak železničkog koridora 10, Salzburg-BeogradLeskovac-Skoplje-Solun. Železnička pruga jedvokolosečna od Beograda do Niša, a dalje prema jugu
samo u jednoj traci. Stanje železničke mreže na teritoriji cele Srbije je u vrlo lošem stanju, pa samim
tim i u ovom regionu.
Deonica pruge koja prolazi kroz Leskovac ušla je u program „Železničke mreže visokih
performansi” koji će omogućiti stvaranje železničkih mreža visokog kvaliteta, sa znatno smanjenim
vremenom putovanja između glavnih urbanih centara.
Leskovačka železnička stanica je nadzorna stanica otvorena za prijem i otpremu robe, što gradu
omogućava jeftiniji robni transport do svih destinacija širom regiona i Evrope (vidi tabelu ispod).
Broj istovarene i utovarene robe pokazuje da Leskovac još uvek ne koristi u dovoljnoj meri
prednosti svog uključenja u železnički sistem zemlje, naročito u pogledu robnog saobraćaja, a
industrijska zona Leskovac nije direktno uključena u železničku mrežu preko odgovarajućih industrijskih
koloseka.
Proširenje kapaciteta postojećih industrijskih koloseka, biće jedan od važnijih zadataka u
narednom periodu na ublažavanju uočenih nedostataka i problema u ovoj oblasti.
Tabela 113. Promet robe i putnika Leskovačke železničke stanice, 2013.
2011.
2012.
Broj železničkih stanica
Broj prevezenih putnika
28.055
33.431
Utovar (u tonama)
Unutrašnji
Međunarodni
Istovar (u tonama)
Unutrašnji
Međunarodni
Izvor: Izveštaj Železničke stanice u Leskovcu br.4663 od 05.11.2014.godine
8.2
2013.
6
49.551
3443
10330
11942
2607
Komunalna infrastruktura
Grad Leskovac se nalazi u grupi od 25 urbanizovanih gradova/opština i izdvaja se po svom
specifičnom položaju, jer se centri Niš, Leskovac i Vranje nalaze u južnom delu međunarodnog
saobraćajnog koridora 10. U pogledu funkcionalno urbanog značaja, Leskovac predstavlja jedno od 16
funkcionalnih urbanih područja od državnog značaja, gde na 2,4% republičkog prostora živi 3%
stanovništva Republike.
8.2.1 Vodoprivredna infrastruktura
8.2.1.1 Vodosnadbevanje
Osnovni izvor za snabdevanje vodom grada Leskovca predstavlja akumulacija "Barje" nastala
pregrađivanjem reke Veternice, trideset kilometara uzvodno od Leskovca, kod istoimenog sela. Iz
akumulacije "Barje" voda dolazi do postrojenja za prečišćavanje vode za piće sa akumulacije "Barje",
koje se nalazi se na 5,5km nizvodno od brane u selu Gorina. Ukupan kapacitet postrojenja iznosi 840
l/s, a njegova realizacija je sa dve tehnološke linije od 420 l/s. Visinski položaj postrojenja je određen
117
tako da se voda gravitaciono doprema do rezervoara 25.000 m³ na Rudarskoj kosi u blizini Leskovca, a
usput se vodom snabdeva područje dvadesetak naselja.
Pre puštanja u sistem postrojenja za prečišćavanje vode za piće, grad Leskovac se snadbevao
preko centralnog sistema za vodosnabdevanje Leskovca iz kaptiranih podzemnih izvorišta sa dva
lokaliteta:
- Severno, tzv. novo izvorište,
- Južno, tzv. staro izvorište.
Na severnom izvorištu nalazi se centralna
crpna
stanica, kapaciteta Q=600 l/s, odakle se voda potiskuje
u gradsku mrežu i rezervoar na Hisaru ukupne
zapremine 4200 м3.
Ovakav način snadbevanja grada vodom iz kaptiranih
podzemnih izvorišta postao je rezervno izvorište koje se
aktivira u slučaju da dodje do težih akcidenata na
izvorištu vodosistema Barje. Gradska vodovodna mreža
izgrađena je u dužini od oko 365 km na koju
je
priključeno preko 30.000 domaćinstava.
8.2.1.2 Kanalizacija
Industrijski i demografski razvoj Leskovca nametnuo je potrebu izgradnje savremene
kanalizacione mreže. Zbog konfiguracije terena na kom se nalazi grad, odvod otpadnih voda u Leskovcu
predstavlja specifičan problem.
Zajedno sa sekundarnom mrežom kanalizacioni sistem izgrađen je u dužini od 166 kilometara i
trenutno se sve otpadne vode izlivaju direktno u reku Veternicu bez prethodnog tretmana ili kasnije
prerade. Kanalizacioni sistem funkcioniše po mešovitom sistemu, tj.relativno mali broj ulica izdvaja
atmosfersku vodu od fekalne kanalizacije.
U delovima grada u kojima ne postoji kanalizaciona mreža, otpadne vode se odvode u
uglavnom nepropisno izgrađene individualne septičke jame, koje predstavljaju potencijalnu opasnost sa
sanitarnog aspekta u uslovima visokih podzemnih voda kada može doći do njihovog izlivanja. Obzirom
da individualne septičke jame uglavnom nisu građene kao vodonepropusne, predstavljaju kontinualnu
opasnost sa aspekta ugroženosti podzemnih voda.
U cilju unapredjenja životne sredine i zaštite zdravlja
naših građana, grad Leskovac započeo je sa izgradnjom
postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u vrednosti od preko
24 miliona evra, čija III faza uključuje proširenje kanalizacione
mreže u preko 20 naselja na teritoriji grada koji gravitiraju
budućem postrojenju. Postrojenje se nalazi kod sela Bogojevce,
na prostoru uliva Veternice u Južnu Moravu. Postrojenje će moći
da preradi 800 litara otpadnih voda u sekundi a krajnji rok za
izgradnju sve tri faze je 2016. godina.
Projekat se finansira iz evropskih fondova i uz podršku
Vlade Republike Srbije i grada Leskovca i predstavlja
poštovanje preporuka iz Okvirne direktive o vodama Evropske
unije i mnogim direktivama koje iz nje proističu.
Slika 17. Budući izgled postrojenja za
prečišćavanje otpadnih voda
Tabela 114. Vodosnabdevanje i ispuštanje otpadnih voda, 2012.
Isporučene vode
Broj domaćinstava
Broj domaćinstava
za piće,
priključenih na
Region-Grad
priključenih na
hilj. m³
kanalizacionu
vodovodnu mrežu
mrežu
Jablanički okrug
47751
7637
31144
Leskovac
34091
5727
19664
Izvor: Opštine i regioni u RS, 2013
Ukupno ispuštene
otpadne vode,
hilj. m³
7378
5561
118
8.2.2 Sistem daljinskog grejanja
JP „Toplana” - Leskovac obavlja proizvodnju i distribuciju toplotne energije za potrebe
grejanja krajnjih korisnika u gradu Leskovcui nosioc je razvojnog programa toplifikacije i gasifikacije
grada.
Sistem daljinskog grejanja u Leskovcu obavlja se preko tri kotlarnice:
Kotlarnica „Crvena Zvezda”, ložena ugljem, ukupne instalisane snage 22 MW. Ukupna
dužina trase vrelovoda sistema daljinskog grejanja C. Zvezda je 6140m. Kotlovi u ovoj kotlarnici se
moraju zameniti sa 3 nove kotlovske jedinice snage 35KW koji će kao energent koristiti mazut sa
mogućnošću konverzije gorionika na gas.
Kotlarnica „Dubočica”, koja kao gorivo koristi mazut ukupne instalisane snage 19,5 MW i
koja takođe mora pretrpeti izmene u smislu povećanja kapaciteta sa 19,5 MW na 25МW sa
mogućnošću konverzije gorionika na gas. Ukupna dužina trase vrelovoda je 3850 m.
Kotlarnica „S 17”, koja kao gorivo koristi mazut, ukupne instalisane snage 9 MW, nalazi se u
centru grada i ima 4650 direktnih korisnika odnosno 6500 indirektnih dnevno. Zbog nemogućnosti
povećanja kapaciteta u građevinskom smislu i nemogućnosti konverzije na gas kao energent predviđa
se izmeštanje iz podrumskih prostorija zgrade „S-17”.
Na mrežu vrelovoda od preko 12 km priključeno je ukupno 111862 m² površine poslovnih
prostorija i 3.758 stanova što iznosi manje od 10% od ukupnog broja domaćinstava u Leskovcu.
8.2.2.1. Gasifikacija Leskovca
Kroz Leskovac prolazi glavni krak magistralnog
gasovoda MG 11 od Niša do Leskovca (GRČ Leskovac) i krak
razvodog gasovoda RG 11-02 do Donjeg Bunibroda (GMRS
„Vlasotince”). Prema gradu Leskovcu je izvedena instalacija
kraka MG 11 do Bobišta (GMRS „Leskovac”).
Od GMRS „Leskovac”“ je urađena gradska mreža i
sledeće merne stanice :
- „Nevena-Jugekspres”,
- „Leteks”,
- „Proleter” ,
iz kojih su već priključeni korisnici Jura, Bimteks, Zlatni pek,
Zlatan trag, Morava (ciglana) i sa kojih mernih stanica
postoje kapaciteti za priključenje svih zainteresovanih pravnih i fizičkih lica.
Slika 18. GMRS “Leskovac”
8.2.3 Elektoenergetska infrastruktura
Osnovno razvodno postrojenje za napajanje Leskovca i okoline predstavlja TS 400/220/110kV
„Leskovac 2”, putem 110kV DV.
Sa elektroenergetskim sistemom Srbije Leskovac je povezan preko sledećih dalekovoda i to:
1. 400 kV DV (TS „Niš 2” – TS „Leskovac 2”)
2. 220kV DV (TS „Niš 2” – TS „Leskovac 2”) i
3. 110kV DV (TS „Niš 2” – TS „Leskovac 4”), (TS „Leskovac 4” – TS „Leskovac 2”), (TS
„Leskovac 2 – TS „Vrla 3“) i (TS „Leskovac 2” – EVP Grdelica – TS „Vrla 3”).
U obuhvatu GUP-a nalazi se jedna TS 110/35 kV „Leskovac 1” (postojeći kapacitet 2 x 20 MVA)
i dve TS 110/10 kV, i to: „Leskovac 4” (postojeći kapacitet 2 x 31.5 MVA ) i „Leskovac 6” (postojeći
kapacitet 2 x 31.5 MVA).
Zadržavaju se postojeći sistemi transformacije 110/35/10/0,4 kV i 110/10 kV uz napomenu da
je konačno mišljenje definisano kroz urađenu Studiju perspektivnog dugoročnog razvoja električnih
mreža naponskih nivoa 110 kV i 35 kV na području Ogranaka Niš, Leskovac, Prokuplje, Pirot i Vranje
u PD „Jugoistok” d.o.o. Niš.
Uz osnovno energetsko uporište na trafo-stanici TS 220/110 KV „Leskovac” sa dve trafo stanice
TS 110/10KV i jedne TS 110/35KV, konzum u Leskovcu je kvalitetno i pouzdano obezbedjen električnom
energijom tako da grad Leskovac zadovoljava potrebe privrede i stanovništva.
119
8.2.4 Telekomunikacioni sistemi
8.2.4.1 Fiksna telefonija
Broj telefonskih priključaka u gradu Leskovcu od 37003 daje 25,66 aparata na 100 stanovnika
(ili, inverzno: jedan priključak na 3,90 stanovnika) što je za 65% niži nivo nego u Republici Srbiji gde je
40,2 aparata na 100 stanovnika (ili jedan priključak na 2,49 stanovnika). Telefonsku mrežu grada
upotpunjuju 14 telefonskih centrala, od čega 7 modernih automatskih i oko 1.500 km ukupne telefonske
mreže od čega 20% sa podzemnim kablom.
Procenat digitalizacije uključenih pretplatnika fiksne telefonije na područiju MG Leskovac iznosi
89,58%, dok broj uključenih dvojnika čini 1,8%. U Republici Srbiji procenat digitalizacije uključenih
pretplatnika fiksne telefonije iznosi 97,88%, a od ukupno uključenih procenat dvojnika iznosi 3,47%.
Ukupna dužina magistralnih optičkih kablova (glavni kabl) koji su izgrađeni na teritoriji Leskovaca je
oko 98,191km.
Stanje u fiksnoj telekomunikacionoj mreži se po kvalitetu u pretplatničkoj mreži može oceniti
kao relativno zadovoljavajuće kada je u pitanju prenos govornog signala.
Uslugu fiksne telefonije u Leskovcu pružaju sledeće firme: Telekom Srbija, SBB i Orion telekom.
8.2.4.2 Mobilni i kablovski operateri
Usluge mobilne telefonije, interneta i kablovske televizije u Leskovcu pružaju mnoge firme tako
da je zastupljena jaka konkurencija koja garantuje visok kvalitet navedenih usluga.
Mobilni operateri u Leskovcu su: Vip mobile d.o.o., Telekom Srbija a.d. i Telenor Srbija .
Operateri kablovske televizije su: SBB, Telekom Srbija, Kopernikus i Orion telekom.
Internet usluge u Leskovcu pružaju sve gore navedene firme sa odličnim internet paketima koji se
trenutno nude u celoj Srbiji.
Tabela 115. PTT saobraćaj, 2012.
Broj pošta
Broj telefonskih pretplatnika
pismonosne pošiljke(u hilj.)
PTT promet
(otpremljeno) paketi (u hilj.)
Izvor: Opštine i regioni u RS, 2013
8.3
Grad
16
37003
1366
9
Udeo u okrugu (%)
57,14
68,53
80,83
90
Okrug
28
53994
1690
10
Zdravstvena i socijalna zaštita
Mrežu zdravstvenih organizacija u gradu i prigradskim naseljima obuhvaćenih GUP-om
sačinjavaju: objekti primarne zdravstvene, sekundarne i higijensko-epidemiološke zaštite. Objekti
zdravstva su u državnoj i privatnoj svojini.
Za pružanje primarne zdravstvene zaštite nadležan je Dom zdravlja u Leskovcu sa svojim
ograncima u Grdelici i Vučju. U okviru Doma zdravlja funkcioniše preko 10 službi među kojima je i
Služba za zdravstvenu zaštitu dece i školske dece. Dom zdravlja raspolaže razgranatom mrežom
zdravstvenih stanica i ambulanti u naseljenim mestima grada Leskovca te većim brojem zubnih
ambulanti po osnovnim i srednjim školama u Leskovcu.
Dom zdravlja u Leskovcu pruži godišnje oko 2.300.000 različitih zdravstvenih usluga (19 usluga
na jednog osiguranika). S obzirom na dobru distribuciju zdravstvenih kapaciteta i kadrova, korišćenje
zdravstvene zaštite u potpunosti odgovara zahtevima i potrebama radnih ljudi i gradjana na području
koje Dom zdravlja - Leskovac obezbedjuje zdravstvenom zaštitom.
Zdravstvena ustanova „Apoteka Leskovac” je još jedna zdravstvena ustanova koja obezbeđujući
primarnu zdravstvenu zaštitu ali za teritoriju čitavog Jablaničkog okruga. Osnovna delatnost je
snabdevanje stanovništva, zdravstvenih ustanova i drugih pravnih lica lekovima i medicinskim
sredstvima. Apoteku Leskovac čine 13 ogranaka i 21 jedinica za izdavanje gotovih lekova.
Sekundarnu zdravstvenu zaštitu svim stanovnicima Jablaničkog okruga pruža Opšta bolnica
Leskovac. U bolnici radi preko 1200 upošljenika podeljenih na 19 službi odnosno sektora koji opslužuju
216.304 stanovnika okruga . U 2008. godini Opšta bolnica Leskovac je dobila priznanje u vidu 2. mesta
na rang listi bolnica u zemlji po kvalitetu rada koje ocenjuje Ministarstvo zdravlja RS, a na osnovu
podataka koji se dostavljaju ZZZJ.
120
Tabela 116. Bolnički kapaciteti, 2013.
Broj
kreveta
Udeo u ukupnom
broju kreveta (%)
Broj kreveta na 1000
stanovnika
Posteljni fond prema Uredbi o planu
mreže zdravstvenih ustanova (bez
727
78,68
5,04
psihijatrije)
Psihijatrijske postelje
68
7,36
0,47
Dnevne bolnice
69
7,47
0,48
Postelje na neonatologiji
60
6,50
0,42
UKUPNO
924
100,00
6,40
Izvor: Opšta bolnica Leskovac, 2014
Tabela 117. Lekari, stomatolozi i farmaceuti u zdravstvenim službama, 2012.
Udeo grada u ukupnom
Grad
broju lekara u okrugu
(%)
Lekari – ukupno
466
78.72
Lekari opšte medicine
111
69.81
Lekari na specijalizaciji
18
78.26
Lekari specijalisti
337
82.19
Stomatolozi
59
71.08
Farmaceuti
54
100
Broj stanovnika na jednog lekara u gradu
307
Broj stanovnika na jednog lekara u okrugu
362
Broj stanovnika na jednog lekara u Srbiji
343
Izvor: Opštine i regioni u RS, 2013
Tabela 118. Bolnička statistika ,2009.
Opšta bolnica Leskovac
Broj
Ukupan broj hospitalizovanih lica
30.194
Prosečna dužina lečenja
6 dana
Specijalistički pregledi - ukupno
235.438
Broj operacija
6.457
Broj dijaliza
13.910
Izvor: Opšta bolnica Leskovac, 2014
8.3.1 Socijalna i dečija zaštita
Socijalna zaštita – Ustanove na području GUP-a Leskovca čija je delatost socijalna zaštita
stanovništva su: Centar za socijalni rad, Ustanova za odrasle i starije Leskovac i dom za čuvanje starih
lica „Sunčana jesen”, u privatnoj svojini.
Od januara 2004. god. u okviru Centra a kao posebna organizaciona celina funkcioniše i
Prihvatilište za žene i decu žrtve nasilja u porodici.
Dečija zaštita – Poslove dečije zaštite na teritoriji grada Leskovca obavlja gradska uprava za
društvene delatnosti i Predškolska ustanova „Vukica Mitrović” .
U gradu postoje:
- 6 objekata sa 33 vaspitne grupe u celodnevnom boravku u 14 grupa u jaslenom delu ;
- 4 objekta u prigradskim sredinama sa 5 grupa u celodnevnom boravku.
Ukupno je obuhvaćeno 1257-oro dece. 56 grupa poludnevnog boravka dece pri vrtiću, školama i
vangradskim sredinama pohađa 1350-oro dece.
Tabela 119. Korisnici socijalne zaštite, 2011.
Ukupno
Deca
Mladi
Odrasli
Ostareli
Izvor: Opštine i regioni u RS, 2013
Grad
Okrug
13.410
3.379
939
7.003
2.089
24.972
7.210
2.245
12.108
3.409
Udeo grada u
ukupnom broju
korisnika (%)
54
47
42
58
61
121
Tabela 120. Rashodi grada po pojedinim oblastima, 2012.
Udeo grada u
Grad
odnosu na
(u hillj.dinara)
okrug
Ulaganje u obrazovanje
2396273
67.80
Ulaganje u zdravstvenu i socijalnu zaštitu
3398289
75.54
Ulaganje u umetnost,zabavu i rekreaciju
133952
64.67
Izvor: Opštine i regioni u RS, 2013
8.4
Okrug
(u hillj.dinara)
3535275
4498414
207139
Obrazovni kapaciteti
U Školskoj upravi obavljaju se poslovi koji se odnose na: stručno-pedagoški nadzor u ustanovama;
Tabela 121. Kapaciteti obrazovnih institucija i smeštajni kapaciteti, 2011/2012.
Broj
Broj ustanova
Završili školu-diplomirali
dece/učenika/studenata
Predškolske ustanove
54
2394
/
Osnovne škole
87
12216
1552
Srednje škole
11
6271
1617
Više škole
2
1366
319
Fakulteti
1
417
93
Specijalne škole
Osnovne škole
4
105
16
Srednje škole
1
41
7
Učenički domovi
1
218
/
Studentski centri
/
/
/
Izvor: Opštine i regioni u RS, 2013
Tabela 122. Sredstva za obrazovanje predviđena budžetom grada Leskovca
2014.godinu
Opis
Sredstvа iz
Sopstvenа
funkcionаlne klаsifikаcije
budžetа
sredstvа
OBRAZOVANJE
416.016.000
72.960.000
Predškolsko obrаzovаnje
191.666.000
64.180.000
Osnovno obrаzovаnje
142.200.000
Srednje obrаzovаnje
67.700.000
Obrаzovаnje koje nije definisаno nivoom
14.450.000
8.780.000
Izvor: Budžet grada Leskovca za 2014
za
Ukupnа
sredstvа
488.976.000
255.846.000
142.200.000
67.700.000
23.230.000
9 Resursi životne sredine
9.1 Kvalitet vazduha
Pod zagađivanjem vazduha podrazumeva se unošenje u vazduh čestica, para, gasova, dimova iz
pojedinih izvora koje mogu štetno uticati na zdravlјe stanovništva, životnu sredinu i materijalna dobra.
Glavni izvori zagađujućih materija Grada Leskovca su:
- ložišta na fosilna goriva i
- motorna vozila.
Većina većih ložišta na čvrsta i tečna goriva (toplane i kotlarnice) smešteno je u gradu
Leskovcu, oko 83%. Lokacija ovih ložišta u odnosu na pravac dominantnih vetrova je nepovolјna –
vetrovi duvaju od emitera ka stambenim zonama grada.
122
Saobraćaj je jedan od glavnih uzroka zagađivanja vazduha većih naselјa.
Od zagađujućih materija koje su karakteristične za sagledavanje uticaja saobraćaja na kvalitet vazduha
(uglјenmonoksid, azotdioksid, formaldehid, olovo i ukupni uglјovodonici) u Leskovcu se prate
koncentracije azotdioksida i olova.
Pod imisijom se podrazumeva sadržaj gasova, para, aerosola i drugih zagađujućih materija u
vazduhu na određenom mestu i u određeno vreme i ona pokazuje kvalitet vazduha određenog
područja.
Ispitivanja zagađenosti vazduha u Leskovcu prvi put su vršena u periodu od 01.02.1975.godine
do 31.01.1976. godine. Nakon ovih jednogodišnjih ispitivanja nastao je prekid sve do 1994.godine kada
se ponovo otpočelo sa kontinualnim praćenjem kvaliteta vazduha u Leskovcu.
Kontinualnim merenjima obuhvaćena je samo teritorija grada Leskovca, na kojoj je lociran
najveći broj zagađivača vazduha. Zavod za javno zdravlјe u Leskovcu vrši kontinuirano i sistematsko
praćenje kvaliteta vazduha grada, međutim zbog nedostatka finansijskih sredstava u 2009 godini
merenja nisu vršena.
Od 01.01.2011. god. Ministarstvo životne sredine, rudarstva i prostornog planiranja finansira
ispitivanje kvaliteta vazduha u Leskovcu samo na jednom mernom mestu.
Ministarstvo energetike, razvoja i zaštite životne sredine nastavilo je u 2013.god. sa finansiranjem
ispitivanja kvaliteta vazduha na onim mernim mestima koja su uklјučena u državnu mrežu.
Za grad Leskovac predviđeno je jedno merno mesto, koje je od 01.01.2013. god. premešteno na novu
lokaciju i nalazi se u stambeno-poslovnoj zoni, u ulici Bulevar Oslobođenja.
Leskovac ima sve predispozicije, zbog svog kotlinskog položaja i klimatskih karakteristika, da i kod
malih pojedinačnih emisija dođe do pojave visokih koncentracija zagadjenja, te se problemu
aerozagađenja u Leskovcu mora posvetiti mnogo veća pažnja nego do sada, ne samo u praćenju raznih
zagadjivača već i u preduzimanju odredjenih mera da se zagadjenje smanji.
Gradska Uprava za zaštitu životne sredine u svom programu je predvidela izradu lokalnog registra
izvora zagađivača vazduha na teritoriji grada Leskovca kao i povećani broj mernih mesta i parametara
za praćenje kvaliteta vazduha.
9.2 Kvalitet zemlјišta
Područje grada Leskovca odavno je poznato kao pravi mozaik tipova zemlјišta, formiranih pod
uticajem specifičnih pedogenetskih činilaca, koji su stavili svoj pečat na izgled, proizvodne osobine i
potencijalne vrednosti zemlјišta.
Višegodišnjim ispitivanjem zemlјišta u laboratoriji „Zavoda za polјoprivredu Leskovac” u Leskovcu
ustanovlјeno je da je u odnosu na pre dvadestak godina došlo do smanjenja pH vrednosti zemlјišta za
0,2 – 0,3 jedinice, s jedne strane, a s druge strane došlo je do smanjenja % humusa u zemlјištu, kao i
do smanjenja sadržaja fosfora i kalijuma – što ukazuje da je došlo do pogoršanja kvaliteta zemlјišta
odnosno da je većina tih uzoraka jako kisela.
Na zagađenje zemlјišta najviše utiče industrija, saobraćaj (teški metali) i intenzivno korišćenje pesticida
u polјoprivrednoj proizvodnji čija je upotreba u velikoj meri nepravilna i nekontrolisana.
U opštini Leskovac zagađenje zemlјišta započelo je kada i izgradnja prvih fabrika. U početku je
to bilo neznatno zagađenje vazduha i vode, a kasnije, s porastom industrijalizacije zagađenje postaje
značajno, pa i vrlo opasno po okolni bilјni i životinjski svet.
U našoj zemlјi je veći problem, kod pojedinih proizvođača nepravilna i nekontrolisana primena
pesticida,
Savremena zaštita bilјa zasniva se na integralnim merama zaštite.
Na osnovu napred rečenog, a sa cilјem unapređenja kvaliteta zemlјišta, grad Leskovac je odredio
opšte i posebne cilјeve, kao kratkoročni (2006-2007) i dugoročni (2006-2010, 3-25- 2019) akcioni
planovi.
123
9.3 Kvalitet voda
Podzemne površinske vode pripadaju grupi osnovnih prirodnih resursa koji su neophodni za
razvoj i nastavak života na Zemlјi.
Prirodni resursi su značajni sa dva aspekta, i to aspekta opstanka čoveka i lјudskog društva i aspekta
ekonomskog razvoja i prosperiteta čoveka i lјudskog društva.
Čovek svojom aktivnošću i odnosom prema životnoj sredini utiče na kvalitet i upotrebnu vrednost vode.
Voda svojom pojavnošću, rasprostiranjem i pokretlјivošću zahteva lokalnu, regionalnu i širu politiku
zaštite.
Osnovni smer u strategiji zaštite podzemnih i površinskih voda je da ona treba da bude sastavni
deo opšteg programa zaštite prirodne sredine u celini i da se rešava kompleksno.
9.3.1 Izvorišta za vodosnabdevanje - Akumulacija Barje i podzemne vode
Koncepcija dugoročnog snabdevanja vodom teritorije grada Leskovca ogleda se u
zadovolјavanju potreba za vodom korišćenjem kapaciteta podzemne izdani - sadašnje izvorište, i
akumulisanjem površinskih voda reke Veternice (brana i akumulacija „Barje”).
Dugoročna i trajna orjentacija za snabdevanje vodom Grada Leskovca , prigradskih naselјa i
okolnih sela, rešena je završetkom i puštanjem u rad 21.04.2011. godine vodosistema “Barje”.
Nјegova izgradnja obezbediće zdravu, higijenski ispravnu vodu mnogim budućim generacijama.
Do puštanja vodosistema Barje 2011. godine
u rad , Grad Leskovac se snabdevao
podzemnom vodom sa tri izvorišta : kod fabrike Zdravlјe tzv. '' Staro izvorište '' Novo izvorište'' –
Donje polјe u severnom delu, nizvodno od grada i
'' Zapadni sistem'' – u Vinarcu.
Ova tri izvorišta podzemnih voda ostaju kao rezervna izvorišta vodosnabdevanja grada
Leskovca sa ukupnim kapacitetom oko 450 l/sec od kojih će se koristiti 16 bunara sa ukupnim
kapacitetom od 220 l/sec. Rezervno izvorište za snabdevanje grada Leskovca aktivira u slučaju da dođe
do težih akcidenata na izvorištu vodosistema Barje.
Sistem snabdevanja vodom „Barje” obuhvata teritoriju grada Leskovca sa 144 naselјa i ukupno
oko 150.000 stanovnika. Vodosnabdevanje se ostvaruje preko regionalnog vodosistema “Barje”, sa
akumulacijom od 4.067.000 m3 vode i postrojenja “Gorina” sa ukupnim kapacitetom od 840 l/s.
Postrojenje predstavlјa siguran i pouzdan sistem proizvodnje vode.
Ukupna količina vode koja se može obezbediti iz akumulacije „Barje” (Q=820 lit/sek) i iz
podzemne izdani (Q=220 lit/sek) je Q=1.040 lit/sek.
Snabdevanje stanovništva vodom za piće iz podzemnog izvorišta, vrši se na više načina i to:
- centralnim vodovodima,
- grupnim vodovodima i
- iz sopstvenih izvora i javnih česmi - (seoski vodovodi).
Sistem snabdevanja vodom iz akumulacije Barje podelјen je u dva međusobno zavisna i povezana dela:
- od akumulacije do Leskovca, i
- od Leskovca prema ostalim naselјenim mestima opštine. Ovaj podsistem obuhvata i
distributivnu mrežu grada Leskovca.
Na stalnom praćenju kvaliteta vode za piće, u cilјu utvrđivanja zdravstvene i higijenske
ispravnosti, uklјučeno je više organizacija.
Nosioci ovih ispitivanja su Zavod za javno zdravlјe u Leskovcu, JKP „Vodovod” - Leskovac koji vrši i
distribuciju vode za piće, kao i Zavod za javno zdravlјe „Dr Milan Jovanović - Batut” iz Beograda.
124
9.3.2 Stanje zaštita voda
Poslovni objekti i velika većina domaćinstava u opštini imaju obezbeđeno snabdevanje tekućom
vodom za piće, a centralne kolektorske sisteme za sakuplјanje i odvođenje otpadnih voda imaju samo
Leskovac, Vučje, Grdelica i Predejane (od ukupno 144 naselјa u opštini).
Centralnim sistemima za prikuplјanje i odvođenje otpadnih voda obuhvaćeno je oko 40% grada
(računato na broj stanovnika). Otpadne vode iz ostalih zagađivača odvode se u: septičke jame,
vodotokove, kanale za prikuplјanje atmosferskih voda. Veći deo gradske kanalizacije je opšteg tipa
kanalisanja gde se mešaju atmosferske i otpadne vode. S toga, sve neprečišćene, otpadne vode,
izlivaju se u reku Veternicu. Nakon prijema kolektorskih voda, a pre uliva u Južnu Moravu, Veternica
protiče kroz naselјe Bogojevce.
Međutim, izgradnjom Centralnog postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda (CPPOV) ovaj
problem biće saniran tako što će se prečišćene, otpadne vode izlivati u Veliku Moravu tj. promeniće se
recipient.
9.3.3 Mere zaštite
Postojeći kanalizacioni sistem u Leskovcu obuhvata gradsko područje i nekoliko prigradskih
naselјa koja se praktično naslanjaju na gradski deo.
Kanalizacioni sistem je takozvanog opšteg tipa sa zajedničkim prikuplјanjem komunalnih otpadnih voda
i atmosferskih voda.
Na postojeći sistem za prikuplјanje i odvođenje komunalnih otpadnih voda u Leskovcu trenutno
je priklјučeno oko 60.000 stanovnika, uglavnom u gradskom području.
Postoje planovi i tehnička dokumentacija za izgradnju sistema i u prigradskim naselјima, čime će se
značajno pobolјšati ekološka, sanitarna i zdravstvena zaštita, i povećati stepen priklјučenosti na
centralni sistem za prikuplјanje i odvođenje otpadnih voda.
Gradu Leskovcu odobren je projekat izgradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u
vrednosti od preko 24 miliona evra III faza uklјučuje proširenje kanalizacione mreže u preko 20 naselјa
na teritoriji grada koji gravitiraju budućem postrojenju. Postrojenje se nalazi kod sela Bogojevce na
prostoru uliva Veternice u Južnu Moravu.
Tokom januara 2012. potpisan je ugovor za realizaciju dela PPOV Leskovac – I faza linije vode
sa izvođačem kompanijom STRABAG iz Austrije, a nakon toga i za realizaciju druge dve faze
Naručilac radova je Delegacija Evropske Unije (EUD) u Srbiji, izvođač radova je kompanija STRABAG sa
svojim podizvođačima a krajnji korisnik je grad Leskovac sa JKP „Vodovod“ kao budućim korisnikom i
operaterom planiranih objekata. Ugovor je sačinjen na osnovu principa „projektuj i izgradi“ gde je
Izvođač dužan da izradi odgovarajuću tehničku dokumentaciju, kao i da izvede radove.
Postrojenje će moći da preradi 800 litara otpadnih voda u sekundi a krajnji rok za izgradnju sve
tri faze je 2016. godina.
U cilјu zaštite otpadnih i površinskih voda utvrđna su 3 stepena prioriteta zaštite i to: visoki, srednji i
niski.
Gradska Uprava za zaštitu životne sredine u svom programu je predvidela izradu lokalnog registra
potencijalnih zagađivača podzemnih i površinskih voda kao i program monitoringa kvaliteta podzemnih
voda, kao i obeležavanje zona sanitarne zaštite rezervnog izvorišta podzemnih voda
za
vodosnabdevanje grada Leskovca.
9.4 Komunalni otpad
Komunalni otpad se organizovano prikuplja i iznosi iz grada Leskovca i pojedinih naselja na
teritoriji Grada.
125
Za sakupljanje i odlaganje čvrstog komunalnog otpada na teritoriji grada Laskovca, kao i
Jablaničkog okruga, zaduženo je “PWW” D.O.O. Leskovac, formirano od strane austrijske kompanije
“PWW” i grada Leskovca kao javno-privatno partnerstvo.
Formiranjem ovog preduzeća, organizovano sakupljanje i odvoženje komunalnog čvrstog otpada u
mnogome je poboljšano.
Komunalni otpad se odvozi posebnim vozilima i odlaže na Regionalnu sanitarnu deponiju Željkovac.
Sanitarna deponija "Željkovac" kojom upravlja “PWW” D.O.O. Leskovac, je deo Nacionalne
strategiji upravljanja otpadom, kojom je predviđeno, da se u Republici sagradi 29 regionalnih deponija,
44 sabirne stanice, 17 reciklažnih centara.
komunalnog otpada nalazi se u Bunibrodskoj dolini, udaljenoj oko 7,5 km od centra grada Leskovca.
Sanitarna deponija je izgrađena po najvišim ekološkim standardima, a prostire se na površini
do 80 hektara, sa zaštitnim pojasom površine od 30 do 40 hektara.
U drugoj fazi planira se izgradnja reciklažnog centra, komposište i moderan azil za pse.
Ministarstvo životne sredine i prostornog planiranja prepoznalo je, kao jedan od najvećih problema
životne sredine u Srbiji, nizak nivo upravljanja otpadom. Problemi nastaju kao posledica nedovoljno
razvijene infrastrukture, ali i loših navika i nedovoljne brige za okolinu.
U skladu sa Nacionalnom strategijom o upravljanju otpadom i zakonom o upravljanju
otpadom, grad Leskovac je izradio Lokalni plan upravljanja otpadom, u saradnji sa ostalim opštinama
Jablaničkog okruga i Regionalni plan upravljanja otpadom.
Planovi bi vodili ka progresivnom napretku u oblasti usluga i opreme za upravljanje čvrstim
otpadom, institucionalnom jačanju opština u Jablaničkom okrugu za uspostavljanje sistema i upravljanje
otpadom, podizanju svesti javnosti o regionalnom upravljanju otpadom, promovisanju regionalnog
pristupa upravljanju otpadom u Srbiji i konačno do približavanja nacionalne prakse i procedura ka
međunarodnim standardima i praksama.
Grad Leskovac je 27.01.2011.godine usvojio Lokalni plan upravljanja otpadom. Plan definiše
preduslove za održivi integralni sistem upravljanja otpadom za dugoročni period od 10 godina.
Upravljanje otpadom predstavlja skup aktivnosti, odluka i mera za sprečavanje nastanka otpada,
smanjenje količina otpada i štetnog delovanja na životnu sredinu. Pomenute aktivnosti su: organizacija
sakupljanja, prevoza, upotrebe, zbrinjavanje, nadzor nad kretanjem otpada, kao i briga za deponije koje
se ne koriste.Očekuje se početak izrade Regionalnog plana upravljanja otpadom za opštine koje
gravitiraju ka Regionalnoj deponiji Željkovac (čekaju se odluke svih opština o izradi plana).
10 Turistički resursi
Leskovac sa svojom okolinom, okružen planinama, manastirima starim više od pet vekova,
kanjonom reke Vučjanke, Sijarinskom banjom, arheološkim lokalitetima Caričin grad kraj Lebana,
Skobaljić grad kraj Vučja, Brnjička kulturna grupa u basenu Južne Morave, Etno-arheološki park na
Hisaru, Gradac kod Zlokućana i Nekropola u Maloj Kopašnici i Vlasinskim jezerom, mogao bi da bude
veoma primamljiva turistička destinacija na jugu Srbije.
Radan planina se nalazi zapadno od Lebana i pripada Rodopskim planinama sa najvišim
vrhom Šopotom od 1409 m nadmorske visine. Njenu geološku osnovu čine silikatne stene iz paleozoika
sa kristalastim škriljcima. Okružena je vencem planina koji čine Pasjača, Vidojevica, Rgajska planina i
Sokolovića, koje je štite od hladnih i vlažnih struja sa severne i zapadne strane. Na istoku i jugu se
otvara u Pustorečku kotlinu i sa te strane je izložena jakom sunčevom zagrevanju, što za posledicu ima
topliju i blažu klimu. To je proizvelo svojevrstan fenomen, jer se tzv. hrastov vegetacioni pojas sa
klasičnih 700 m podigao na 800 m - 900 m nadmorske visine. Zahvaljujući toplijoj klimi na Radan
planini je opstalo nekoliko endemskih i reliktnih biljnih vrsta, među kojima su najznačajniji ostaci
prašume iz doba tercijara. Ubraja se u red pitomih planina i pogodna je za skijaške staze.
126
Kukavica spada u rodopske planine i nalazi se južno od Leskovca. Najviši vrh je Vlaina na 1442
m nadmorske visine. Venac svih vrhova, sa dolinom Goleme reke, deli planinu na dva dela - severni na
kome nema naselja i južni u čijim se delovima javljaju sela. Kukavica je dugo vremena pogranična zona
i veoma važno vojno uporište. Danas se na vrhu Vlaine nalazi meteorološka stanica i vojni objekti, a od
nekadašnjih rimskih i turskih naseobina je malo šta ostalo.
Hidroelektrana Vučje spada u derivacioni tip elektrana
sa vodozahvatom, vodovodnom komorom, derivacionim kanalom i
cevovodom. Gradnja elektrane je počela konstruisanjem kanala
1902-1903. godine, koji vodu dovodi iznad elektrane. On sam po
sebi predstavlja kuriozitet. Dužine je oko 1000 metara, sa
prosečnom širinom i dubinom 1 metar. Sa jedne strane je uklesan
u stenu, a sa druge je sazidan potporni zid. Prirodna lepota
izgradnjom kanala nije narušena, šta više sa njegovih oboda pruža
se prelep pogled na vodopade, kamene litice i na kanjon reke
Vučjanke. Većina ostalih delova kompleksa elektrane je sagrađena
tokom 1903. godine. Najstariji dalekovod u Srbiji dužine 17
kilometara je povezivao hidroelektranu i grad Leskovac, sa kojim
su
vlasnici
elektrane
imali
ugovor
o
osvetljavanju.
Slika 21. Kanjon reke Vučjanke
U godini u kojoj je Henri Ford osnovao svoju fabriku
automobila, braća Rajt ostvarila prvi uspešan let u istoriji čovečanstva i kada se električna energija
smatrala relativno novim fenomenom, kroz bakarne provodnike dalekovoda Vučje-Leskovac 24.
decembra 1903. godine potekla je prva električna struja.
Slika 22. Planina Kukavica
Slika 23. Hidroelektrana Vučje
Na 30 km od Leskovca, na uzvišici prema Radan planini
nalazi se uređeni arheološki lokalitet Caričin grad
(Justinijana Prima), iz šestog veka nove ere, za koji
se smatra da je rodni grad rimskog imperatora
Justinijana I. Grad se sastoji od tri arhitektonske celine
koje su opasane bedemima. Na najuzvišenijem delu je
akropolj koji je bio u službi arhiepiskopije. Na njemu se
nalazi
Slika 24. Justinijana prima
Slika 25. Justinijana prima
najveća crkva Caričinog grada - episkopska bazilika i
palata u kojoj je stolovao arhiepiskop, krstionica i kako
se pretpostavlja, škola za obučavanje vernika. Gornji
grad se prostire oko akropolja. On je dvema ulicama
podeljen na četiri kvarta. Na mestu gde se ulice seku
nalazi se kružni trg. U kvartovima su centralne tačke
bile crkve. Duž uliradnje, javne građevine, stambeni
127
objekti. Donji Grad se prostire južno od Gornjeg Grada na najnižoj terasi. U Donjem Gradu su do sada
otkriveni sakralni objekti, objekti javnog karaktera i stambena četvrt.
Arheološki lokalitet Skobaljić grad se
kilometara jugozapadno od Vučja.
nalazi na vrhu grebena planine Kukavice, desetak
Lokalitet je višeslojan, jer ima tragova iz različitih
epoha. Najstariji tragovi potiču iz bakarnog i bronzanog
doba. Najstarije kameno utvrđenje podignuto je u
predrimsko doba, a utvrđenje od kamena, opeke i
maltera iz ranovizantijskog doba. Najmlađe utvrđenje, čiji
se ostaci – bedemi i kule, sada vide na terenu, potiču iz
15. veka i vezuju se za ličnost Nikole Skobaljića, vlastelina
despota Đurđa Brankovića. Nikola Skobaljić je istorijska
ličnost koja se pominje u vezi sa dvema bitkama koje je
vodio u septembru i novembru 1454. godine. Prva bitka
se zbila „u Banje“ i tada je Skobaljić porazio tursku
Slika
26. Arheološki
Skobaljić
grad
vojsku i pobio mnoge, pa i „znamenitu tursku gospodu“. Druga
bitka,
u kojojlokalitet
je sam
car predvodio
tursku vojsku, vodila se, kod vode (ili planine) Trepanja. Tada je Nikola Skobaljić poražen i živ nabijen
na kolac.
Tradicija vezuje ovaj lokalitet za vojvodu Nikolu Skobaljića, velikog junaka koji je ratovao sa
Turcima i nikada nije bio poražen. Ovaj čovek, veliki u očima naroda, nije rođen, a nije ni stradao kao
drugi, obični ljudi. Rodila ga je devojka iz sela Vine, koja ga je začela jedući živu ribu skobalja.
Nastradao je zbog izdaje svoje kume, ali ga Turci nisu živog uhvatili već je on na svom konju odleteo.
Podigao je grad na visu iznad Vučja i taj grad nosi njegovo ime. U dolini reke Vučjanke sazidao je
crkvu na čijim je ruševinama 30-tih godina XX veka podignta nova crkva posvećena Sv. Jovanu,
zadužbina Teokarevića. Grad se sastoji od Gornjeg, Donjeg grada i Podrađa i prostire se na površini od
oko dva hektara. Arheološka iskopavanja su vršena u periodu od 1984. do 1990. godine
Spomen Park predstavlja memorijalni kompleks na
istočnoj padini Hisara izgrađen 1971.godine.
Slika 27. Spomen park
Arheološki lokalitet Hisar u Leskovcu nalazi se
na kraju izdužene kose, na međi plodnih dolina
reka Jablanice i Veternice, na nadmorskoj visini od
310m. Zahvaljujući povoljnom strategijskom
položaju, s jedne strane i blagim padinama usred
plodne leskovačke kotline, s druge strane,
naseljavan je od praistorije pa do danas. Otkriven
je veliki broj arhitektonskih i drugih objekata,
mnoštvo keramičkog materijala, novca i veliki broj
arheoloških predmeta od metala, stakla, kosti i
kamena koji dokumentuju život dug sedam
milenijuma na Hisaru – odnosno u Leskovcu. Ostaci
najstarijih naselja potiču iz srednjeg i mlađeg
Slika 28. Iskopavanja na arheloškom lokalitetu Hisar
neolita. Hisar je naseljavan i tokom svih perioda
Spomen park
metalnog doba: bakarnog srednjeg bronzanog doba i gvozdenog doba. Otkrivani su ostaci utvrđenja iz
kasnog antičkog doba – IV vek n.e. i rano vizantijskog doba – VI vek n.e, kao i srpskog srednjeg veka i
turskog perioda. Pored naselja i utvrđenja otkriveni su i delovi nekropola iz ranovizantijskog doba i
srpskog srednjeg veka – XII-XIII vek.
Lokalitet Gradac nalazi se blizu sela Zlokućana kraj Leskovca. Nalazi se iznad ušća Jašunjske
reke uz Južnu Moravu. Svojim prirodnim položajem brežuljak je poslužio kao baza za podizanje naselja
128
na najširem zaravnjenom platou koji ima blagi pad prema severozapadu. Materijal nađen ovde pripada
vinčansko-pločničkoj fazi (mlađi neolit) sa obiljem elemenata ranog bronzanog doba juga.
Na pola puta od Leskovca prema Grdelici, u selu Mala Kopašnica otkrivena je rimska
nekropola sa grobovima spaljenih pokojnika. Nekropola je pripadala naselju koje je živelo u II i u
prvim godinama III veka n.e. Luksuzni grobni nalazi govore o velikom bogatstvu naselja. U svim
grobovima su pronađeni bronzani novčići, keramičko posuđe, nakit od staklene paste i zlata, oružje, alat
itd. Zlatan nakit ukazuje na veoma razvijenu zanatsku radinost ovoga kraja u vreme Rimskog carstva.
Pretpostavlja se da je ovo naselje opustošeno u šestom veku nove ere.
U selu Strojkovce blizu Leskovca se nalazi prvi
muzej tekstila koji je smešten u jednoj staroj vodenici.
posebnu vrednost predsavlja gajtanara, fabrika za izradu
ukrasnih gajtana na starim srpskim nošnjama, čije je
mašine pokretala vodenica pre pronalaska električne
energije.
U samom centru grada nalazi se nekoliko kuća koje
su pod zaštitom države i čiji je životni vek duži od 120
godina. To su Šop-Đokićeva kuća, kuća Bore DimitrijevićaPiksle, Tonkićeva palata...
Slika 29. Tekstilni muzej u Strojkovcu
Šop-Đokićeva kuća je stara 120 godina. To je jednospratna zgrada sa tremom iznad ulaza.
Prizemlje zgrade je skoro bez otvora, a njegovu polovinu zahvata podrum. Sprat ove kuće bio je dobro
uređen, sa tavanicom u duborezu u najvećoj sobi. Zgrada je obnovljena i dograđena u istom stilu 1980.
godine.
Kuća Bore Dimitrijevića Piksle, stara zgrada Narodnog muzeja, podignuta je u XIX veku.
Jednospratna zgrada, rađena u balkanskom stilu. Danas se u ovoj zgradi nalazi stalna etnološka
postavka Narodnog muzeja, koja oslikava enterijer kuća u Leskovcu tokom XIX veka.
10.1 Broj posetilaca
Tabela 102. Broj i struktura turista i ostvarenih turističkih noćenja, 2011.
Grad
Okrug
ukupno
14.176
20.539
Broj turista
domaći
6.024
11.692
strani
8.152
8.847
ukupno
19.614
73.036
Broj noćenja
domaći
10.187
57.966
strani
9.427
15.070
ukupno
1,38
3,56
Prosečan broj
domaći
1,70
5,00
noćenja
strani
1,20
1,70
Izvor: Opštine i regioni u RS, 2013
Srbija
2.079.643
1.269.676
809.967
6.484.702
4.688.485
1.796.217
3,12
3,70
2,20
10.2 Smeštajni kapaciteti
Tabela 103. Smeštajni kapaciteti, 2013
Broj smeštajnih
Destinacija
objekata
Vila „Mitić”
1
Hotel „Hajat S”
1
Garni hotel „Đermanović”
1
Hotel „ABC”
1
Pansion restoran „Groš”
1
Pansion „Perla”
1
Motel „Pobeda”- Predejane
1
Hotel „Pašina česma”
1
UKUPNO
8
Izvor: ALER, sektor za lokalni ekonomski razvoj, 2013
Broj kreveta
40
129
25
42
130
16
88
94
564
Iskorišćenost
kapaciteta (%)
51
67
70
80
30
85
80
50
-
129
Slika 30. Hotel „ ABC ”
Slika 31. Hotel „Hajat S ”
Slika 32. Vila „Mitić ”
Slika 34. Garni hotel „Đermanović ”
Slika 37. Pansion restoran „Groš ”
Slika 33. Hotel „Pašina češma ”
Slika 35. Motel „Pobeda ” Predejane
Slika 38. Pansion restoran „Park ”
Slika 36. Pansion „Perla ”
Slika 39. Pansion „Mimi ”
130
11 Kvalitet života
11.1 Javni sadržaji i rekreativni programi
11.1.1 Sportski sadržaji
Leskovac ima dugu i bogatu sportsku tradiciju. Pre Prvog svetskog rata sportska aktivnost
odvijala se u streljaštvu i kroz rad gimnastičkog društva „Dušan Silni” i a uoči Prvog svetskog rata,
tačnije 1914. godine u Leskovcu je doneta prva fudbalska lopta.
Na formiranje fudbalskih klubova čekalo se do oktobra 1919. godine a u periodu između dva
svetska rata najveće ekipe bile su Momčilo, Josif, Gajret i Dubočica koja je za razliku od pomenutih
klubova opstala i posle 1945. godine i sa ponosom i danas nosi to ime.
Osim fudbala od 1918. do 1941. godine egzistirao je konjički sport, a formiran je i Aero klub.
Ostali sportovi počeli su da se razvijaju posle drugog svetskog rata, tako da je 1954. godine formiran RK
,,Dubočica,,, a 1958 formiran je Sportski savez, a onda i klubovi i savezi iz ostalih sportova.
Od 1970 – 1990. godine vodeći sportovi bili su fudbal i rukomet, pratile su ih mnogobrojne
streljačke družine, dizački sportovi, mačevanje i ženska i muška košarka, gimnastika, stoni tenis, boks.
Organizaciona struktura leskovačkog sporta polazi od: Sportskog saveza grada koji kao sportska
institucija objedinjava sve sportske organizacije i klubove. Sportski savez objedinjuje 80 sportskih
klubova i organizacija i predstavlja vodilju leskovačkog sporta.
Gradski fudbalski savez objedinjava sve fudbalske klubove i u svom članstvu ima 42 muške i
jednu žensku ekipu. Najpoznatiji su FK „Dubočica 1923”, FK „Moravac”, Mrštane, SFK „Moravac”,
Predejane, koji se takmiče u sportskoj ligi III stepena po rangu takmičenja. Tu je i FK „Sloga, koja se
takmiči u Niškoj fudbalskoj zoni, ostali klubovi takmiče se u Jablaničkoj fudbalskoj ligi i opštinskoj ligi.
Postoji i ženski fudbalski klub ŽFK „Lemind Lavice” koji se takmiči u 1. ligi Srbije. Leskovački
fudbal raspolaže sa Gradskim stadionom, stadionom u Vučju, Grdelici i Mrštanu i oko 40 travnatih
terena.
Planinarski dom na Kukavici je tradicionalno aktivan, a Leskovac je dobio pič terene i balon sale.
Slika 40. Odbojka
Slika 41. Košarka
Odbojkaški savez je započeo sa radom devedesetih godina prošlog veka. U tom periodu
formirani su muški i ženski klubovi koji se sa promenljivim rezultatima takmiče i danas.
Posebne zasluge za razvoj leskovačke košarke ima Ivan Tometić – Špile, zatim igrači, a
kasnije sportski radnici Miljković Dragutin – Gute, Džoni Malović, Mitić Slobodan, Vukadinović Goran,
kao i mnogi drugi. Ženska košarka se u dva navrata takmičila u saveznoj ligi. Materijalnu podršku
razvoju košarke davala je kompanija Zdravlje.
Rukometni sport u vreme SFRJ bio je vodeći sport u gradu. Perjanica leskovačkog ali i
srpskog rukometa. Dubočica je bila standarni član Prve lige, a mnogi njeni igrači bili su poznati širom
Jugoslavije. Legenda leskovačkog rukometa Zoran – Zoka Cvetanović, bio je i reprezentativac.
Šahovski sport egzistirao je kroz ŠK „Dubočica” i „Električar”. Poznati šahisti iz tog perioda su
velemajstor Miroslav Marković omladinski prvak sveta i Oliver Prokopović.
Borilački sport – Isticanje ovog sporta odvijalo se od 1970-1990. godine kroz BK ,,Dubočica”
koja je bila član prve lige.
U poslednjoj deceniji prošlog veka razvio se kik boks kao sportska disciplina, koji je okupio
veliki broj ljubitelja ovog sporta. Iz tog perioda Leskovac je dobio amaterskog prvaka Evrope Božidara
Đermanovića, koji je danas predsednik Sportskog saveza grada Leskovca i potpredsednik Kik boks
saveza Srbije. Njegov naslednik je mlad i perspektivan takmičar Kecojević Mihajlo.
Karate sport ima veliki broj zaljubljenika okupljenih u veliki broj klubova koji su organizovani
kroz razne federacije.
Džudo klubovi veoma uspešno rade sa mladim kategorijama.
Dizački sport svoje prve korake napravio je u DTV ,,Partizan,, a zatim kroz KDT ,,Dubočica”.
Poznatija imena ovog sporta su Ljubiša Kocić, Aleksandar Djurović , Miloš Disić.
131
Atletika je u liku maratonca Dobrivoja Stojanovića dugo
imala svog najboljeg predstavnika, a zatim se pojavio talentovani
Vladimir Savanović. Danas atletika egzistira kroz dva kluba.
U prvoj deceniji 21-og veka pojavili su se i plivački i
vaterpolo klubovi koji veoma uspešno rade sa mlađim
kategorijama.
Slika 42. Savanović, prvi levo
Plivački klub „Leskovac” Leskovac je osnovan 2005
godine. PK „Leskovac” je u 2012. godini učestvovao na 25 takmičenja u zemlji i inostranstvu. Rezultati
takmičenja na državnom nivou su sledeći: Osvojeno je ukupno 241 medalja, od toga: 81 –
zlatna, 79 – srebrnih i 81 – bronzana.
Plivački klub „Leskovac” je drugu godinu za redom organizovao međunarodni plivački miting, na
kome je uzelo učešće preko 520 plivača iz Srbije, Bugarske, Makedonije i BIH. Na takmičenju je
podeljeno oko 600 medalja u 12 takmičarskih kategorija, a
organizacija je ocenjena najvišom ocenom od strane službenih lica
Plivačkog saveza Srbije. PK „Leskovac”, je aktivni učesnik i
suorganizator takmičenja na nivou grada, tipa revijalnog karaktera
(Svetosavski kup) ili školskih takmičenja u organizaciji Saveza za
školski sport Srbije.
Stoni tenis uspešno egzistira više od pola veka kroz
jedan klub STK ,,Dubočica,, Najbolje rezultate postiže u zadnjoj
Slika 43. Plivački klub Leskovac
deceniji 20-og veka i to u ženskoj katagoriji. Članice ovog kluba su
se 1995. godine borile za titulu prvaka države i bile su druge. Najuspešnija takmičarka Tanja Mančić
omladinska prvakinja Evrope i reprezentativka Srbije, koja je i danas aktivni sportsksi radnik.
Ragbi klub ,,Morava Gepardi” postiže zapažene rezultate u mlađim kategorijama.
Posebno i značajno mesto leskovačkog sporta zauzima školski sport kroz takmičenja koja se odvijaju
u 10 sportova. Godišnje prođe oko 5000 dece. Nosilac ovih aktivnosti je Gradski savez za školski sport.
U Leskovcu postoji i Klub za konjičke sportove sa izvanrednom kasačkom stazom kao i Aero
klub ,,Saša Mitrović”, poznato ime sportskog padobranstva i nautike u bivšoj SFRJ.
SRC ,,Dubočica,, korisnicima nudi veliku dvoranu kapaciteta preko 3600 mesta i malu dvoranu, kuglanu,
streljanu, veliki olimpijski bazen sa dva manja bazena, u kojima se vrši obuka neplivača, zatim 6
teniskih terena kao i sala Sajmišta (Plavi paviljon).
Sportsko - rekreacioni centar Dubočica svojim korisnicima nudi veliku (kapaciteta preko
3600 mesta) i malu dvoranu, kuglanu i bazen olimpijskih razmera.
U Leskovcu postoji više šahovskih klubova, zatim konjički klub sa jednom od najboljih kasačkih staza u
Srbiji, dva kluba za dizanje tegova, plivački, vaterpolo i teniski klub.
Klubovi borilačkih sportova (BK „Dubočica”, Kik boks klub „Dubočica”, Džudo klub
„Leskovac”, KK „Leskovac”, KK „Bushido”, Mačevalački klub „Dubočica”, Karate klub „Ippon”, Karate
klub „Sensei”). Od borilačkih sportova boks je do devedesetih godina bio najpopularniji. Potom je primat
preuzeo kik-boks sa sjajnim Božidarom Đermanovićem koji je izgradio i sjajnu profesionalnu karijeru.
Pored ovih borilačkih sportova, u Leskovcu egzistiraju i džudo i karate.
Za najbolje sportiste u 2014 godini u seoniorskoj kategoriji proglašeni su karatistkinja Bojana
Cakić, član KK „Dubočica Kaze Ha“ i Mihajlo Kecojević, član Kik boks kluba „Leskovac“.
Slika 44. Bojana Cakić
Za najboljeg sportistu u muškoj seniorskoj konkurenciji izabran je Mihajlo
Kecojević, član Kik boks kluba Leskovac. Kecojević je sa juniorskom
reprezentacijom Srbije osvojio srebrnu medalju na prvenstvu Evrope.
Sportsku nagradu Leskovca u ženskoj seniorskoj konkurenciji dobila je
Bojana Cakić iz Karate kluba Dubočica Kaze Ha. Bojana Cakić je u 2014.
godoni
ušla
u
sastav
reprezentacije Srbije, a na
Svetskom prvenstvu u Poljskoj
je u konkrenciji 32 takmičarke
zauzela
12.
mesto.
Na
regionalnom prvenstvu južne i
istočne Srbije osvojila je zlatnu
medalju
Slika 45. Mihajlo Kecojević, Evropsko juniorsko prvenstvo
132
11.2
Crkve i manastiri
Saborna crkva - Katedralni hram ili Saborna crkva
posvećena je Svetoj Тrojici. Ona je građena od 1921-1931
godine, kada je i osveštena na Malu Gospojinu 21.
septembra, uz prisustvo najviših crkvenih i državnih
velikodostojnika (prisustvo kralja i patrijarha srpske
pravoslavne crkve). Građena je po ugledu na Gračanicu.
Slika 46. Saborna crkva
Crkva odžaklija je sagrađena 1803. godine na temeljima
već postojećeg hrama. Zato što turske vlasti nisu
dozvoljavale obnovu hrama Srbi su rekli Тurcima da će
sagraditi kuću za sveštenika. Kao dokaz da grade kuću
stavili su na kuću odžak. Zbog toga je crkva dobila ime
Odžaklija. Odžak je postojao do 1963. godine kada se sam
urušio, dok je u crkvi ostalo samo ognjište. Iste godine pao
je i krov pod jakim pritiskom snega. Obnova je potpuno
Slika 47. Unutrašnjost crkve odžaklije
dovršena 22.09.1992 godine, kada je vladika niški Irinej uz
sasluženje sveštenstva osveštao hram. U okviru crkvene porte nalazi se i raritet u pravoslavnom svetu
jedinstveni primerak građevinskog poduhvata, a to je stara
crkva koja je posvećena rođenju presvete Bogorodice ili
Maloj Gospojini.
Crkva Svetog Ilije se nalazi na istočnoj strani
Hisara. Podignuta je i osvećena povodom obeležavanja
petstote godišnjice Kosovskog boja, 1889 godine na
mestu, kako predanje govori, srednjevekovne bogomolje.
Crkvu je projektovao Svetozar Ivačković, a ikonostas je
izradio S. Nikolić iz Bitolja.
Slika 48. Crkva Svetog Ilije
Crkva Svete Petke u Rudaru
Crkva Sveta Petke je najstariji hram u leskovačkom kraju,
inače Vizantijska bazilika iz V veka. Stradala je u naletu
Osmanlija, te je ponovo obnovljena. U tom periodu oko
nje je zasnovan i manastir. U Austrijsko-Тurskom ratu,
početkom XVIII veka ponovo je stradala. Obnovljena je
1799 godine. Odlikuje se raskošnim freskama. Postoje dva
sloja. Prvi sloj je iz srednjeg veka, a drugi je oslikan nakon
obnove hrama 1815 godine. Stradala je i u naletu Slovena
sredinom VII veka. U vreme Nemanjića, a možda i pre ona
Slika 49. Crkva Svete petke u Rudaru
je obnovljena. Pored hrama postoji i konak sa
dvospratnom građevinom izgrađene početkom XIX veka. Тo je pravo arhitektonsko remek delo svoga
doba.
Jašunjski manastiri
Dvadesetak kilometara od Leskovca, u ataru sela Jašunja,
smeštena su dva jedina manastira u Jablaničkom okrugu - ženski
manastir Presveta Bogorodica, koga su podigle monahinje
plemenitog grčkog roda i muški manastir Svetog Jovana, delo
ruku Andronika Katakuzena sa braćom. Manastiri, koji su okruženi
gustim nepreglednim šumama, stari su preko 500 godina, a niko
ne može da ostane ravnodušan pred freskama, kojima je oslikana
i spoljašnost muškog manastira.
Slika 50. Jašunjski manastiri
133
11.3 Lokalni centri za okupljanje
11.3.1 Biblioteke
Narodna biblioteka „Radoje Domanović”
Gradska čitaonica osnovana 1869 prerasla je u
veliku Gradsku narodnu biblioteku 1935. godine. Početkom
60-tih godina 20. veka ona dobija ime po našem
najpoznatijem satiričaru Radoju Domanoviću koji je u
periodu od 1896 do 1898 bio naš sugrađanin. Paralelno sa
razvojem grada razvijala se i ona. Od 1960 godine nalazi
se u ulici Bulevar oslobođenja 61. Odlukom Ministarstva
kulture poverena joj je funkcija matične biblioteke za
Jablanički okrug. U otežanim uslovima i prostirijama koje
nisu adekvatne bibliotečkim normama, sa 11 isturenih
odeljenja, ona je u nekim bibliotečkim delatnostima
Slika 51. Gradska biblioteka
dostigla sam vrh.
Biblioteka nakon izvrsene revizije 2013. godine ima ukupno 101400 monografskih publikacija,
ukupno 2774 godista časopisa i 63 godišta (626 svezaka) novine.
Biblioteka je održala drugu po redu „Kulturološku radionicu na engleskom jeziku za decu”
(Cultural Worksshop for Children), a u planu su još dve radionice. Moderator radionice je dipl.
bibliotekar Sunčica Zdravković. U okviru programa „Slike medju knjigama” otvorena je izložba slika
Bojane Micić i Milice Milovanović. Otvoren je akreditovan seminar za školske bibliotekare, nastavnike i
vaspitače 13.02.2013. god. ZUOV/a sa temom „Kooperativnost školskog bibliotekara i nastavnika u cilju
postizanja efikasnosti i efektivnosti znanja kod učenika”. Takođe se u biblioteci održava tradicionalno
knjizevno veče sa Predškolskom ustanovom „Vukica Mitrović” iz Leskovca. Biblioteka Radoje Domanović
je dobitnik je više priznanja zbog postignutih rezultata od kojih su najznačajnija:
• Surepova nagrada, najveća nagrada u biblotekarstvu
• Oktobarska nagrada grada Leskovca
11.3.2 Kulturni centri
Slika 52. Kulturni centar
Leskovački kulturni centar započeo je svoje
delovanje 1981. godine prvobitno kao Dom kulture
mladih „Žika Ilić Žuti” , potom kao Dom kulture
Leskovac, a od 2002. godine nosi naziv Leskovački
kulturni centar.
Zgrada Leskovačkog kulturnog centra je
jedinstvena građevina zaštićena zakonom. Nalazi se u
strogom centru grada. Sastoji se od kompleksa
višenamenskih prostorija, ukupne površine 1180 m2:
Veliki hol u prizemlju (pogodan za koncerte, izložbe,
mini sajmove, kreativne radionice, revije...); Kamerna
sala (bioskopska i pozorišna dvorana kapaciteta 160 mesta); Galerija sa oko 300 m2 izlagačkog
prostora; Hol na spratu
kapaciteta oko 60 mesta (prostor za književne promocije, tribine,
komercijalne promocije i sl.); slikarski ateljei i radionica škole slikanja i škole stripa u tavanskom
prostoru; Salon knjiga u aneksu zgrade; podrumska prostorija, površine 100m2, pogodna za školu
baleta, plesne radionice, probe i pripreme horova i ansambla folklora...
Leskovački kulturni centar realizuje sledeće programe i to: Likovni program, Književnotribinski program, Program izdavanja časopisa i knjiga, Filmski program, Muzički program, Dramski
program, Program za decu i mlade i Program za razvoj kulturnog amaterizma. Pored brojnih gostujućih
umetničkih programa iz svih oblasti kulture, Leskovački kulturni centar je realizator nekoliko
tradicionalnih manifestacija i programa koji svojim značenjem i dužinom
trajanja prevazilaze lokalne okvire: izdavanje časopisa “Naše stvaranje” (od
1953. god); likovna kolonija „Vlasina” (održavana skoro 40 godina, od pre 2
godine transformisana u Gradsku likovnu koloniju); Majski likovni salon (od
1992. god predstavlja presek najkvalitetnijih likovnih radova akademskih
slikara Leskovca).
Prodajni salon knjiga ( od 2003. god, prodaja knjiga na štandovima
u Velikom holu, sa pratećim književno- promotivnim programima).
134
Leskovački internacionalni filmski festival – LIFFE je osnovan 2008. godine i održava se
svake godine u terminu oktobar-novembar, u organizaciji Leskovačkog kulturnog centra. Idejni tvorci i
osnivači su književnik Saša Stojanović Čarli, urednik filmskog programa Dragan Jović, i grafički dizajner
Jurica Dikić, a od 2011.godine umetnički direktor je poznati reditelj iz Beograda Darko Bajić.
Festival 2012.godine dobija karakter smotre filmova reditelja sa ex-yu prostora.
Na proteklih šest festivala gosti su bili eminentni filmski stvaraoci sa prostora bivše Jugoslavije:
Darko Bajić, Goran Marković, Ljubiša Samardžić, Danica Maksimović, Radoslav Vladić, Miša Radivojević,
Miha Hočevar, Vladimir Blaževski, Laza Ristovski, Tanja Bošković, Slobodan Šijan, Ana Sofrenović,
Sergej Trifunović, Lordan Zafranović, Rade Šerbedžija i mnogi drugi.
THINK TANK TOWN – festival književnosti osnovan je 2007. Godine i
održava se prve nedelje oktobra meseca u organizaciji časopisa za Balkan
THINK TANK. Idejni tvorac je književnik Saša Stojanović a saradnici su
jurica Dikić, Predrag Stanković, Marko Stojanović, Saša Nikolić i dr.
Na dosadašnjih sedam festivala gostovali su: Ljubomir Živkov, Teofil
Pančić, Miljurko Vukadinović, Milan Vlajčić (Beograd), Zoran Ćirić, Dejan
Stojiljković (Niš), Vladimir Kopicl (Novi Sad), Igor Mandić (Zagreb), Stevan
Tontić (Sarajevo), Goran Karanović (Mostar), Nermin Sarajlić, Venita
Popović, Željko Grahovac (Zenica), Miloš Petković (Zaječar), Predrag Ž.
Vajagić (Bačka Palanka), Marketa Hejkalova (Prag) i mnogi
drugi.
Leskovački kulturni centar realizuje Naučni skup „Dijalekat i dijalekatska književnost”
(bijenalna manifestacija započeta 2006. god. Od radova predstavljanih na skupu naredne godine
štampa se Zbornik radova „Dijalekat i dijalekatska književnost”); Dramski studio ( redovno učešće
predstava na smotrama pozorišnih amatera u Srbiji i osvojene brojne nagrade za glumu, režiju i
predstavu u celini). Kao suorganizator ili tehnička podrška Leskovački kulturni centar godinama
učestvuje u realizaciji Balkanske smotre mladih strip autora, Dana Nikolaja Timčenka, Leskovačkih dana
muzike – LEDAMUS, Maskenbala i karnevala u okviru Leskovačkog leta, Noći muzeja i Dana grada.
Leskovački kulturni centar sarađuje sa velikim brojem institucija kulture u gradu, regionu i šire.
Cеntаr zа еkonomiku domаćinstvа Dаnicа Vuksаnović
Оsnovnа dеlаtnost Cеntrа zа еkonomiku је: unаprеđеnjе kulturе ishrаnе, odеvаnjа, stаnovаnjа
i sаvеtovаlištа zа higiјеnu, nеgu i zаštitu kožе licа i tеlа sа еstеtskim obrаzovаnjеm zа kozmеtiku i
dеmonstrаciono potrošаčki cеntаr, rаd nа unаprеđivаnju individuаlnе i društvеnе ishrаnе putеm
prеdаvаnjа, sеminаrа zа prаvilnu ishrаnu, sеminаrа zа ishrаnu trudnicа, doјiljа, odoјčаdi i dеcе,
sеminаrа zа konzеrvirаnjе voćа i povrćа, diјеtаlnе ishrаnе i izložbе prаvilnе ishrаnе, stručno
osposobljаnjе grаđаnа zа rаd i potrеbе u obјеktimа društvеnе ishrаnе, izdаvаnjе uvеrеnjа o završenom
kursu pravilne ishrane.
11.3.3 Pozorišta
Nаrodno pozorištе Lеskovаc - Osnovnа
dеlаtnost Nаrodnog pozorištа u Lеskovcu je
umеtničko knjižеvno stvаrаlаštvo i scеnskа
umеtnost. Počеci pozorišnog životа u Lеskovcu
dаtirајu iz dаlеkе 1896. godinе, kаdа је Rаdoје
Domаnović, ondаšnji profеsor Gimnаziје formirаo
dilеtаntsku družinu nаzvаvši је „Grаđаnsko
Pozorištе Јug Bogdаn”. Istе godinе izvеdеn је
komаd „Boј kosovski” аutorа Mаtiје Bаnа.
Pozorišnа družinа је prеstаlа dа rаdi 1898. godinе
odlаskom Domаnovićа iz Lеskovcа.
Pozorište sa tradicijom dugom 112. godina
od izvođenja prve pozorišne predstave poznato je
po manifestaciji „Pozorišni maraton”. Maraton se
održava od 2002 godine. Pozorišni maraton prvi je uveo tadašnji direktor Nenad Todorović. 2013.
godine Narodno pozorište u Leskovcu je domaćin susreta „Joakim Vujić”.
135
11.3.4 Muzeji
Slika 54. Narodni muzej
Slika 55. Galerija slika
Narodni muzej u Leskovcu osnovan je 2. maja 1948. godine sa ciljem da prikuplja, obradjuje,
čuva i izlaže muzejsku građu vezanu za prošlost leskovačkog kraja. Muzej je bio smešten u adaptiranoj
kući Bore Dimitrijevića Piksle sve do 10. maja 1974, kada je otvorena nova zgrada, čijim su se
puštanjem u rad stekli pravi uslovi za dalji razvoj muzejske delatnosti. Muzej je ustanova kompleksnog
tipa koja u svom sastavu ima više odeljenja: za arheologiju, istoriju, istoriju umetnosti, etnologiju,
konzervaciju. U sklopu muzejske zgrade nalaze se stalna postavka, galerija, sala za naučne skupove i
stručna biblioteka sa preko 14.000 naslova.
U sastav muzeja ulaze i izdvojeni objekti:


Gradska kuća
Muzej tekstilne industrije u selu Strojkovcu Spomenkuća Koste Stamenkovića
Arheološki lokalitet Caričin grad

Slika 56. Narodni muzej u Leskovcu
Narodni muzej je ustanova koja se bavi muzeološkom delatnošću, odnosno prikupljanjem,
zaštitom i prezentacijom kulturno-istorijskih dobara u cilju potpunog svestranog i naučnog izučavanja
kulturno-istorijskog nasleđa leskovačkog kraja.
U Narodnom muzeju se povremeno organizuju stručni i naučni skupovi, razna predavanja i
tribine. Od 1988. godine u bijenalnom kontinuitetu se održava naučni skup „Kulturno-istorijska baština
jugoistočne Srbije”. U muzeju se godišnje održi više izložbi različitog karaktera, kao i promocija knjiga,
književnih večeri i koncerata klasične muzike. Stručna biblioteka otvorena je za sve istraživače prošlosti
leskovačkog kraja, a nije zanemarena ni obrazovna funkcija, koja je izražena kroz saradnju sa školama
u gradu i okolini.
11.4 Aktivnosti u kulturi (kulturne manifestacije, proslave, festivali,
parade, svečanosti, koncerti)
11.4.1 Kalendar manifestacija
Mart


Prodajni salon knjiga (sajamska manifestacija, poslednja nedelja meseca marta, Leskovac,
Leskovački kulturni centar)
Internacionalni festival gitare u organizaciji muzičke škole Stanislav Binički u Leskovcu.
Maj
 Noć muzeja u Leskovcu
Unazad nekoliko godina pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture u leskovačkom Narodnom muzeju i
kulturnom centru, kao i u više od 60 gradova Srbije, održava se „Noć muzeja”. Samo tokom jedne noći
kulturne ustanove u gradu posetilo preko 5.000 radoznalih leskovčana. Pored Narodnog muzeja u ovoj
svojevrsnoj kulturnoj manifestaciji učestvuju i ostale kulturne ustanove u gradu. Sam naziv „Noć
muzeja” povlači nekako to da muzej bude taj koji okuplja sve kulturne institucije u gradu Leskovcu.
136
Noć dobre fotografije predstavlja više virtuelnih izložba fotografija eminentnih fotografa,
majstora fotografije iz Srbije i inostranstva kao i izložbi fotografija iz depoa Foto kluba „Leskovac”. Cilj
ovog programa je da se posetioci upoznaju sa domaćom i inostranom fotografskom scenom.
Noć muzeja u Gradskoj kući: razgledanje stalne etnološke postavke sa stručnim vodičem uz
izvodjenje programa klasične muzike kamernog orkestra Amorozo, orkestra Muzičke škole Stanislav
Binički, dirigent Valentina Petrović, etnomuzikološki smer muzičke škole „Stanislav Binički’’ nastupa sa
odabranim - tradicionalnim pesmama iz Srbije, etnološki film – otvaranje i prikazivanje etnološkog filma
u večernjim časovima.
Noći muzeja u Kulturnom centru: otvaranje izložbe fotografija „Bez maske”, Muzeja
pozorišne umetnosti Srbije, autor Vukica Mikač. Postavku je obuhvatalo 30 fotografija vrhunskih
domaćih glumaca, među kojima su Mira Stupica, Ljuba Tadić, Rade Marković, Petar Kralj, Ružica Sokicć,
Seka Sablić i drugi.
Hladno oružje kroz vekove Na izložbi je prezentovano oružje od praistorije do sredine XX
veka prikazani su originalni artefakti kojima su se koristili ljudi koji su obitavali na ovim prostorima od
vremena kada su prvi put napravili oružje da njime ulove životinju kojom će se prehraniti do vremena
kada se oružje koristilo da povredi čoveka, razori grad, porobi narod. Ono je svedok i učesnik
smenjivanja civilizacija, rušenja naselja, ubijanja ljudi, ali i odbrane zemlje, zaštite grada i doma.
Majski likovni salon u drugoj polovina meseca maja u Leskovačkom kulturnom centru. Majski
likovni salon od 1992. god predstavlja presek najkvalitetnijih likovnih radova akademskih slikara
Leskovca
Jun

Leskovačko leto
To je tradicionalni, multimedijalni festival na
otvorenoj sceni, jedna od najdužih manifestacija u zemlji
koja po sadržaju i koncepciji iz godine u godinu pobuđuje
sve veću pažnju.
Slika 57. Učesnici Leskovačkog leta
Leskovačko leto se održava u etno kompleksu Šop Đokić u samom centru grada, počinje sa
kalendarskim početkom leta i traje do sredine jula. Program je podeljen u tri segmenta.
Prvi segment čine sportske aktivnosti, a to su: revijalni nastupi džudista, karatista, rolera,
biciklista, motociklista i turniri u odbojci na pesku, fudbalu na pesku, uličnom basketu... Drugi segment
je dečiji program u kome deca predstavljaju svoja najuspešnija dostignuća iz oblasti dramskog,
muzičkog, literarnog i likovnog stvaralaštva, a organizuju se i razne igre i zabave. Za decu različitih
uzrasta organizuju se gostovanja popularnih baletskih i pozorišnih predstava iz drugih gradova, potom
nastupi plesnih grupa, modne revije, revije pasa i kućnih ljubimaca, takmičenja u pevanju i plesu. Treći
deo Leskovačkog leta čine zabavno umetnički sadržaji namenjeni odraslima u okviru koga se
predstavljaju umetnička udruženja, kulturno umetnička društva, horovi, orkestri zabavne, narodne i
ozbiljne muzike, pozorišne predstave, književne nečeri, izložbe knjiga, slika i cveća, filmske projekcije...

Balkanska smotra mladih strip autora
2013.godine održana je 15-ta smotra tokom juna meseca u organizaciji
udruženja ljubitelja stripova i pisane reči Nikola Mitrović Kokan, poznate škole
stripa.
Leskovački kulturni centar daje punu podršku organizaciji a rukovodioci
škole i smotre Marko Stojanović i Srdjan Nikolić Peka godinama uspešno
promovišu naš grad osvajajući prestižne nagrade u zemlji i inostranstvu.

Leskovačkih dana muzike – LEDAMUS
Ove godine na Leskovačkim danima muzike predstavilo se oko
300 muzičara iz Bugarske, Makedonije, Crne Gore, Bosne i Hercegovine i
Srbije i izvedeno je više koncerata klasične, etno, duhovne muzike i
džeza.
137
Jul
Slika 58. Karneval Leskovac
Slika 59. Karneval Leskovac
Karneval Leskovac je spoj tradicije i savremenih Karnevalskih trendova. Karneval Leskovac, uz
glavnu međunarodnu karnevalsku povorku, čine i dečji karneval, veliki maskenbal, karnevalski bal sa
izborom princeze Karnevala, karnevalske izložbe, brojni prateći programi i koncerti. Organizator
Karnevala je Turistička organizacija Leskovac, a pokrovitelj Grad Leskovac. U 2011 godini na Karnevalu
je učestvovalo 37 karnevalskih grupa iz Bugarske, Makedonije, Hrvatske, Slovenije, Rumunije i Crne
Gore sa oko 2000 učesnika.
Slika 60. Karneval Leskovac
Slika 61. Karneval Leskovac
Slika 62. Karneval Leskovac
Avgust - septembar

Grdelička regata
U Grdelici, poznatoj po čuvenoj Grdeličkoj klisuri vec 8 godina
za redom, održava se Grdelička regata na Južnoj Moravi.
Regata je 2013. godine okupila oko 500 učesnika iz same
Grdelice, Niša, Leskovca, Vlasotinca, Predejana i drugih mesta
sa južne Srbije. Start regate je u Predejanu, a cilj u Grdelici.
Put koji učesnici regate prelaze dug je deset kilometara.
Slika 63. Grdelička regata

Roštiljijada – sajam roštilja
Slika 64. Zaštitni znak roštiljijade
Slika 65. Leskovačka roštiljijada
Slika 66. Leskovačka roštiljijada
Roštiljijada se održava svake godine u drugoj nedelji septembra, već 20 godina. Za sedam
dana, koliko traje, manifestaciju poseti više od 500.000 posetilaca iz Srbije i inostranstva i tako je
svrstava u sam vrh turističkih priredbi u Srbiji. Ovu manifestaciju prati veliki niz dešavanja kao što su
vatromet, pravljenje najveće pljeskavice za Ginisovu knjigu rekorda, takmičenje u brzom jedenju ljutih
138
papričica, mnogobrojni koncerti poznatih estradnih umetnika, priredbe kulturno-umetničkih društava iz
zemlje i inostranstva.
Slika 67. Leskovačka roštiljijada
Slika 68. Leskovačka roštiljijada
Slika 69. Najveća pljeskavica
Likovna kolonija Vlasina, održava se poslednje nedelje meseca avgusta na Vlasinskom jezeru.
Održavana skoro 40 godina, od pre 4 godine transformisana u Gradsku likovnu koloniju.
Septembar
Slika 70. Vodenica u Vučju
Slika 71. Vodenica u Vučju
 Dani Vodenica u Vučje je prateća manifestacija u toku trajanja Leskovačke
roštiljijade. Prvi put organizovana 2010 godine ima potencijala da sa ostalim turističkim
ponudama Vučjanskog kraja preraste u sastavni i neizbežni deo Leskovačke roštiljijade.
Vodenice u Vučju predstavljaju jednu od zaostavština starih vremena, prirodne lepote i Bogom
dano blago. Ovo mesto je specificno zato što je na malom prostoru skoncentrisano puno
vodenica , od kojih trenutno rade 5 dok je u ranijem periodu radilo oko 15. Cilj ove
manifestacije je da se prvenstveno skrene pažnja na neprolazne vrednosti koje su odolele
zubu vremena. Za vreme manifestacije ispred svake vodenice bila su izložena domaća
tradicionalna jela kao što su ajvar, pogača na plotni, kačamak, domaći sir, proja.
Oktobar

LIFFE, Leskovački internacionalni filmski festival (sredina meseca oktobra, Leskovac LKC). LIFFE
od 2009.god predstavlja takmičarsko-revijalnu smotru filmova sa ex-yu prostora.
Decembar
 Manifestacija „Dani Nikolaja Timčenka” održava se poslednje nedelje decembra u znak
sećanja na velikog književnog kritičara, filozofa i novinara iz Leskovca.
Timčenko je, inače, najveći deo radne biografije ispisivao kao lektor leskovačkog nedeljnika
„Naša reč”, jer mu je u jednom periodu bilo zabranjeno da objavljuje knjige i priloge u novinama. Zato
je u njegovoj bogatoj zaostavštini ostalo mnogo vrednih rukopisa, a jedan od zadataka Zadužbine
„Nikolaj Timčenko” biće njihovo očuvanje i objavljivanje.
139
Kalendar manifestacija ruralne sredine
Od postojećih manifestacija na teritoriji grada koje se vezuju isključivo za ruralnu sredinu i selo i
poslednjih godina su po posećenosti prevazišle lokalne okvire, treba pomenuti:
-
11.5
PIHTIJADA u selu Grabovnica koja se održava u januaru
DANI PAPRIKE u selu Lokošnica, koja se održava u septembru
DANI POVRTARA u selu Nomanica, koja se održava u septembru
REGIONALNA IZLOŽBA KRAVA I JUNICA, u Leskovcu, koja se održava u septembru
DANI MEDA u Leskovcu, koja se održava u oktobru
KROMPIRIJADA u selu Pečenjevac, koja se održava u oktobru.
Zabava i usluge
Leskovac predstavlja veoma prijatno mesto za druženje i zabavu za sve generacije svojih
sugrađana, ali i poslovnog i turističkog sveta koji u njega svrate prepoznajući ga kao gostoljubivog
domaćina. Na raspolaganju je veći broj dečjih zatvorenih i otvorenih igraonica i rođendaonica sa
mobilijarima i zabavnim parkom, zatim trgovine i hipermarketi za šoping, poslastičare i restorani,
hotelski smeštaj, pansioni i hosteli, diskoteke, noćni klubovi, kazina i kockarnice.
Pravo mesto za druženje u Leskovcu su bašte račličitih kafića koje su tokom celog dana
popunjene do poslednjeg mesta.
11.5.1 Igraonice za decu
Slika 72. Dečja igraonica
Slika 73. Dečja igraonica
11.5.2 Šoping zone i maloprodajni centri
Trgovina je najzastupljenija grana privrede u svakom gradu. Leskovac raspolaže sa nekoliko
tržnih centara: TC Most, TC Južni blok , TC Severni Blok, TC ELU centar, Kineski Tržni Centar i nekoliko
supermarketa: Zlatan trag, Orion, ABC trgovine, Spin, Roda, Idea…
Hipermarketi
140
11.5.3 Poslastičare
Leskovac obiluje i bogatom ponudom kafe poslastičara prikladnih za porodični predah i
prijateljska ćaskanja uz bogatu ponudu kolača, torti, osvežavajućih napitaka.. Među njima treba istaći
„Sanjeli” (u centralnom gradskom parku), zatim „Milagro” (kod leskovačkog katastra), „Vardar” (kod
glavne pošte), „Minjon” (pored reke u centru), „Jadran” (u ul. Svetozara Markovića), „Medijana” (na
glavnoj ulici).
Slika 74. Poslastičara-restoran „Sanjeli”
Slika 75. Poslastičara „Sanjeli”
Slika 76. Poslastičara „Minjon”
11.5.4 Restorani
Za one koji vole da okuse specijalitete domaće kuhinje i nadaleko poznat Leskovački roštilj,
mogu to učiniti u predivnim restoranima: u restoranu „ABC”, zatim u restoranima „Cap-Cap”, „Princ”,
„Zlatno bure”, „Nane”, „Zajac”, „Dale 11”, Etno brvnari „Groš”, „Bebinac”, „Koliba”, Gurman i dr.
Slika 77. Restoran „Cap-Cap ”
Slika 78. Restoran „ABC ”
Slika 79. Etno brvnara „Groš”
Slika 80. Restoran „Princ ”
Slika 81. Restoran „Koliba ”
Slika 82. Restoran „Zlatno bure ”
Slika 83. Restoran „Dale 11 ”
Slika 84. Restoran „Zajac ”
Slika 85. Restoran „Gurman ”
Slika 86. Restoran „Bebinac ”
Slika 87. Restoran „Bavka ”
Slika 88. Restoran „Mladost ”
141
Noćni život grada nudi veliki izbor mesta za izlazak mladih ljudi. Тu su diskoteke, noćni klubovi i
kafići, zatim restorani sa velikim brojem specijaliteta, po čemu je grad nadaleko poznat, takođe,
bioskopi, letnje bašte i ostalo. Sve ovo čini da žitelji i posetioci Grada Leskovca uvek budu zadovoljni i
lepo se provode.
Slika 89. Café „Safari ”
Slika 90. Diskoteka - „Safir ”
Slika 91. Klub - „Aleksandar ”
Slika 92. Klub - „Aleksandar ”
Grad svojim žiteljima i posetiocima nudi za izlazak dve diskoteke „Safir” i „Aleksandar”.
Diskoteka „ABC” prima preko 5 000. posetioca i zatvorenog je tipa, dok je „Aleksandar” na otvorenom.
U ovim objektima preko vikenda, petkom i subotom gostiju poznata imena srpske estrade, poznati DJevi i izvođači, organizuju se promocije pića i događaja. Od ostalih mesta koje vredi pomenuti su klubovi,
kafić „Rupa” sa svojom baštom i atmosferom za popodnevno opuštanje.
Ljubitelji rok muzike najčešće su u klubovima: „Vinus”, „Apollo”, „Gruv” i Murphy’s pub.
Vikendima u ovim klubovima gostuju rok sastavi iz Leskovca ali i iz drugih gradova. Ovi klubovi nude
dobru rok zabavu i provod. U kafe baru „Pikaso” se utorkom organizuju karaoke žurke. Uz takmičarski
duh i karaoke žurku mogu se osvojiti i vredne nagrade.
Slika 93. Klub - „Apollo”
Slika 94. Murphy’s Pub
Slika 95. Klub - „Gruv”
142
12 Lokalni razvoj u relaciji sa regionalnim i državnim strateškim
dokumentima
Grad Leskovac je učestvovao u realizaciji sledećih međunarodnih programa:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
Program:
SSMIRP 1, donator: UNDP, WB
SSMIRP 2, donator: UNDP, WB
MIR 1, donatori: EAR, UNDP
MIR 2, donatori: EAR, UNDP
CRDA, donator: USAID
SLGRP, donator: USAID
SCOPES, donator: USAID
MEGA, donator: USAID
Agrobiznis, donator: USAID
Compete, donator: USAID
RSEDP, donator EAR
Exchange, donator EAR
Exchange 2, donator EAR
Neighbourhood programme, donator EAR
HELP, donator SIDA
Grad Leskovac ima direktnog iskustva u participativnom procesu koji je uključivao
zainteresovane strane i građane tokom izrade sledećih strateških dokumenata:
Projekat: Strategija održivog razvoja Jablaničkog i Pčinjskog okruga, donator: UNDP
Projekat: Strategija održivog razvoja opštine Leskovac, donator: UNDP
Projekat: Program razvoja opštine Leskovac 2004-2008, donator: UNDP
Projekat: Izmene i dopune programa razvoja opštine Leskovac 2004-2008, donator: UNDP
Projekat: Program razvoja grada Leskovca 2009-2013, donator MEGA program, USAID
Projekat: Strategija ostvarivanja rodne ravnopravnosti na području grada Leskovca sa akcionim planom
2013-2018, donator PBILD
Grad Leskovac je do sada završio i/ili realizovao sledeće planove:
-
Generalni urbanistički plan opštine Leskovac do 2010 godine, izrađen i usvojen 1992.godine
Izmene i dopune generalnog plana grada Leskovca do 2010. godine, izrađen marta 2008.
godine
Lokalni ekološki akcioni plan, usvojen juna 2005.godine
Program razvoja opštine Leskovac 2004-2008, izrađen marta 2004 godine.
Izmene i dopune Programa razvoja opštine Leskovac, usvojen je 09.05.2007.godine.
Lokalni plan upravljanja otpadom 2011- 2020
Strategija održivog razvoja 2010-2019
Prostorni plan
143
Download

City of Leskovac - ALER - Agencija za lokalni ekonomski razvoj