Yaygın Ağrının Ayırıcı Tanısı
Dr Ülkü Akarırmak
Akış




Yaygın / Kronik ağrı yakınması sık görülür
Ayırıcı tanıya giren uzun bir liste vardır
Fibromiyalji sendromu
Ayırıcı tanıya yaklaşım
Enflamatuvar Romatizmal Hastalıklar
Konektif doku hastalıkları
SLE
RA
Sjögren sendromu
Polimiyozit/dermatomiyozit vb
 Tanı?
Klinik?
Laboratuvar

Enflamatuvar Romatizmal Hastalıklar 2

Polimiyaljiya romatika

Spondilartritler
Ankilozan spondilit
Enteropatik artritler vb
Tanı?
Klinik?
Laboratuvar?
Diğer Romatizmal Hastalıklar

Jeneralize Osteoartrit

Tanı?
Klinik?
Diğer Nedenler

Gut ve diğer
metabolik artropatiler

Hipermobilite
sendromları

Tanı
Metabolik Kemik Hastalıkları

Osteomalazi

Osteoporoz?

Paget hastalığı

Tanı?
Diğer Sistemik Hastalıklar

Enfeksiyöz artritler
Lyme hastalığı
HİV ile ilişkili sendromlar
Viral hepatit
Akut romatizmal ateş
Enfeksiyöz mononükleoz

Tanı?
Endokrin Sistem Hastalıkları

Tiroid hastalıkları
Hipotiroidi
Primer hiperparatiroidi
Cushing sendromu

Tanı?


Nörolojik Hastalıklar





Polinöropati
DM
Miyopati
Multipl skleroz
Diğer Nörodejeneratif Hastalıklar
Parkinson Hastalığı
Sistemik Hastalıklar

Neoplazmalar
Statin miyopatisi
Psikyatrik hastalıklar
Depresyon
Uyku bozuklukları

Diğer



Kas Romatizmaları
Fibromiyalji
 Kronik ağrı
 Yaygın ağrı
 Hassas nokta
 Semptom Şiddeti
Somatik yakınmalar:
yorgunluk, uyku sorunu, bilişsel
bozukluk, depresyon vb.
Fibromiyalji Sendromu
OA sonra 2. sıklıkta bildirilen romatizmal hastalıktır
 Sıklıkla diğer romatizmal hastalıklarla birlikte
bulunur
 SLE (%25), RA (%25), Sjögren (%50), hepatit C
(%16), AS, OA vb. ile birlikte bulunur ve ağırlaştırır
⇒ Fibromiyalji eksklüzyon tanısı değildir

Fibromiyaljinin Ayırıcı Tanısında
Laboratuvar





Başlangıçta temel kan testleri kıstlı
tutulmalıdır
Tam kan sayımı
Eritrosit sedimentasyon hızı
Biyokimya ve tiroid fonksiyon testleri
Fibromiyalji hastalarında normal
Fibromiyalji Sendromu –
RA, Sjögren Sendromu ve SLE




Generalize artralji, miyalji ve yorgunluk ön plandadır
Fibromiyalji gibi genç-orta yaş kadınları etkiler
RA’da multipl eklem şişliği
SLE’da yüzde kızarma ve multisistem enflamasyon
özel bulgulardır
Ayırıcı Tanıda Anamnez ve Fiziksel Muayene







Fibromiyaljiyi bağ dokusu hastalıklarından ayırmakta
yeterlidir
Rutin olarak serolojik testler önerilmez
ANA and RF sağlıklı kişilerde ve başka hastalıklarda
da (+) olabilir
Fibromiyaljide %10-15 ANA (+)
Sağlıklı kadınlarda %5-10 ANA düşük titrede (+)
ANA’nın tanı değeri SLE bulguları yoksa düşük
Ayırıcı tanıda daha spesifik serolojik testler, anti-DNA
antikor testi gibi bulunmaktadır
Fibromiyalji Benzeri Tablolar – Ayırıcı
Tanı





SLE
RA
Polimiyaljiya romatika
Jeneralize OA
Fibromiyalji
Fibromiyalji Sendromu–
Polimiyaljia Romatika
Fibromiyalji
Polimiyalji
Başlangıç Yaşı
30-55
70-80
Cinsiyet K:E
9:1
2:1
Sedimentasyon
%5
%80-93
Prevalans
%2-4
%0,7
Prednizon yanıtı
≤ 20 mg/gün
%0
Tama yakın
Fonksiyonel Somatik Sendromlar
Santral Aşırı Duyarlık Sendromları






LMS: Fibromiyalji
Gastroenteroloji: İrritabl kolon sendromu
Jinekoloji: Kronik pelvik ağrı
Kardiyoloji: Atipik göğüs ağrısı
Nöroloji: Gerilim başağrısı
Dişhekimliği: Atipik yüz ağrısı
Fonksiyonel Somatik Sendromlar








Kadınlarda daha yaygın
Kronik
Etiyopatogenez?
Tanı testlerinin yararlığı az
Tartışmalı
Anlamlı stres bağlantısı/ Duygusal bozukluk
Konvansiyonel tedavi sıklıkla başarısız
Tedavi memnuniyetsizliğ
Yaygın Ağrıda Klinik Değerlendirme

Ağrı değerlendirmesi
Yaş
Cinsiyet
Semptom süresi ve başlangıç
Lokalizasyon
Artıran/ Azaltan Faktörler
Tedavi yanıtı

Kırmızı Bayraklar






Sorgulamada Kırmızı Bayraklar




Travma
Ateş
Zayıflama
Şişlik vbg.
Kırık
Enfeksiyon
Malinite!
Enflamasyon
Olgu





48 yaşında kadın
6 aydır/ yaygın ağrı
Sabah 1 saati aşan tutukluk ve
yorgunluk
Travma yok
Ateş, zayıflama, eklemlerde şişme yok
Diğer Yakınmalar






Baş ağrısı
Karın ağrısı
Gece sık uyanma
Ellerde uyuşma
Yürürken çabuk yorulma
Depresyon
Fibromiyalji Sendromunda Fizik Muayene





1
2
3
4
5
Fibromiyalji Sendromunda Hassas
Noktaların Muayenesi
FS Tanısı

1.

2.
FS Tanısı





1. Üç ayı aşan süreli
Yaygın ağrı
2. Hassas noktalarda ağrı saptanması:
11/18
Semptom şiddeti skoru
FM Tedavisi Prensipleri?

?

?

?

?
FM Tedavisi: Kombine Tedavi





Bilgilendirme
Egzersiz
Antidepresan
Duloksetin
MT (Analjezikler,
Nöropatik ağrı ajanları)
Fizik Tedavi
Fibromiyalji Sendromunun Tedavisinde
Egzersiz: 1. Germe 2. Yüzme 3. Gevşeme
Yaygın Ağrının Ayırıcı Tanısı




Polimiyaljia Romatika
?
Osteomalasi
?
Hipotiroidi
?
Metastatik kemik hastalığı
?
Temel Tanı Testleri
Laboratuvar
 TKS
 Sedimentasyon hızı ve/veya CRP
 Protein elektroforezi
 Serum kreatinin ve elektrolitler (kalsiyum & fosfor)
 Karaciğer fonksiyon testleri & kreatin kinaz
 TSH
 TİT
Görüntüleme
Göğüs radyografisi
Şüphe Durumunda Yapılacak Testler
Laboratuvar
 25 OH Vitamin D
 Demir
 Kortizsol (serbest/total)
 İmunolojik testler (ANA, romatoid faktör,
kompleman…)
 Ürik asit
 Viral seroloji (HİV, hepatit B/C, Lyme hastalığı,..)
 Diğer
Diğer Diagnostik Testler







Tanısal (KİS) ultrason
Abdominal ultrason
Elektrofizyolojik testler
Radyografi: El, Sİ eklem, omurga…
İskelet sintigrafisi
CT, MRİ, kas biyopsisi
DXA
Sorular-Katkılar
Yorgunluk Nedenleri







Tiroid Hastalıkları
Anemi
D Vitamini eksikliği
B12 Vitamini eksikliği
Magneziyum eksikliği
Sistemik Hastalıklar: Enfeksiyon, kalp yetmezliği
Kronik (postviral) yorgunluk (fatig)sendromu
Download

PDo-Yayginagri