ANORMAL UTERİN
KANAMA
Dr. Namık Kemal Duru
GATA Kadın Hst ve Doğum AD
Ankara/2010
Tanımlar
• Normal menstrüasyon: 22-34 gün arayla ve
< 7 gün ; < 80 mL
• Polimenore: 22 günden sık aralarla
• Oligomenore: 34 günden uzun aralarla
• Hipermenore (Menoraji) : 6 günden uzun ve artmış
• Metroraji: Düzensiz aralarla
• Menometroraji: Aşırı ve düzensiz kanama (Poli+Hiper)
• İntermenstrüel : Düzenli mensesler arası kanama
Etyoloji
Organik nedenler
• Reproduktif organ hst
• Sistemik hst
• İatrojenik nedenler
Nonorganik nedenler
• Disfonksiyonel uterin kanama
• Fiziksel-emosyonel stres
• Kilo değişimleri
Reproduktif Organ Hastalıkları
• Leiomyoma: En sık neoplazmlardır. En sık
hipermenore oluşur.
• Polipler: Postmenopozal olguların % 2 sinde
endomet. polip görülür.
• Karsinomlar: Endometrial kanser genellikle
postmenopozal kanamayla birliktedir.
• İnfeksiyonlar: Endometritler intermenstrüel ve
servisitler postkoital kanama yaratır.
Sistemik Hastalıklar
• Koagulasyon bzk: Myom varlığında kanamayı
daha da artırır. Kadınlarda von Willebrand hst
1/1000.
• Endokrinopatiler: Hipotiroidizm ve
hiperprolaktinemi anovulatuar kanama yapar.
• Morbid obezite: A un estrona dönüşümü
periferal yağ artışıyla artar.
• Karaciğer yetm: Est. metab ve pıhtılaşma
faktörlerinde azalma menometrorajiye neden
olur.
İatrojenik Nedenler
•
Psikotrop kullanımı: Antidep. ve
antipsikotikler anovulasyona neden olur.
• Hormonal kontrasepsiyon:
1. Levonorgestrel implant (% 60-80)
2. Depo MPA (% 30)
3. Kombine OK (% 2-10)
Disfonksiyonel Uterin Kanama
• Organik nedenin bulunamadığı anormal
uterin kanama
• Anovulatuar DUK: Ana neden anovulasyon.
PCOS, anovulasyonun % 75 inden
sorumludur. Karşılanmamış E nedeniyle
DUK oluşur.
• Ovulatuar DUK: Persistan CL nedeniyle
menoraji tarzında kanama oluşur.
Endometrium Değerlendirmesi
• <30 yaş : Gereksiz
• 30-40 : Risk faktörü varlığı ya da
tedaviye direnç durumunda gerekli
• > 40 yaş premenopozal: AUK varlığında
gereklidir.
• PMK ve HRT: Endometrial inceleme
mutlak gerekir.
Endometrium Değerlendirmesi
Görüntüleme
• Ultrason:
1. Reproduktif evre olgularda endometrium > 12 mm ise
SHG ve sonrasında örnekleme gerekir.
2. PMK da endometrium < 5 mm ise biyopsi yapmak
gerekmez.
• SHG: Kristaloid çözeltinin kaviteye verilmesiyle
uygulanır; myom, polip gibi lezyonları tanımayı
kolaylaştırır.
• Histeroskopi: En sensitif yöntemdir.Spesifisite düşüktür.
Endometrium Değerlendirmesi
Endometrium örneklemesi
• D&C: Operasyon odası ve genel anestezi
gereklidir. Uterin perforasyon riski vardır.
• Ofis biyopsi: Novak küret veya Pipelle ile
yapılan işlemlerdir. Sensitiviteleri en az D&C
kadardır.
• Histeroskopik biyopsi: Doğrudan gözlem
altında örneklemeyi sağlar.
Ultrason/HSG
Sonohisterografi/Ultrason
Myoma
Polip
Histeroskopi/Myoma
Histeroskopi/Polip
Tedavi
40 yaştan genç hastalar
Reproduktif sistem hst
• Leiomyoma: OK, MPA (10 mg/gün, 10gün)
GnRH-a+OK, NSAID, cerrahi
kesin tedavidir.
• Polipler: H/S polipektomi en kolay
yöntemdir.
• Endometrit: Doksisiklin+Estrogen kullanımı
Tedavi
40 yaştan genç hastalar
Reproduktif sistem hst
• Hiperplazi:
1. Basit Hiperplazi: 3-6 ay COC veya MPA
2. Kompleks Hiperplazi: 3-6 ay megestrol
asetat, 20-40 mgx2/gün (Megace tb)
3. Atipik Hiperplazi: Fertilite beklentisi yoksa
histerektomi, opere edilemiyorsa megestrol
asetat
Tedavi
40 yaştan genç hastalar
Sistemik hastalıklar:
• Endokrinopatiler; etyolojiye yönelik tedavi
• Morbid obezite ve kc hst: OK ve progest.
• Koagulasyon bzk: OK ve DepoMPA veya
uzun etkili GnRH-a.
İatrojenik nedenler: Ajanın kesilmesi ve OK ler
en uygun yöntemlerdir.
Tedavi
DUK
A. Genel Onlemler
1. Menstrüel takvimin düzenlenmesi
2. Demir eksikliğinin tedavisi
B. Medikal Tedavi
1. Non-Hormonal tedavi
2. Hormonal tedavi
C. Cerrahi Tedeavi
1. H/S endometrial ablasyon
2. Histerektomi
Tedavi
Non-Hormonal Tedavi
Tranexamic acid
• Menorajide endometrial fibrinolitik akt. artar.
• Tranexamic acid > PSI > Etamsylate
• 3-6 g/gün , 3 gün süreyle
• Transamin caps.
Prostaglandin Sentez İnhibitörleri (PSI)
• Menorajide PGE2 ve PGF2α artmıştır.
• Mefenamic acid (Ponstan tb) 500 mgx3 , 3-5 gün
Etamsylate
• Kapiller integriteyi artırır.
• 500 mgx4 (5 gün önce başlanır, 10 gün kullanılır.)
Tedavi
DUK / 40 yaştan genç hastalar
• COC : Birinci seçenek olarak düşünülür. 30
mcg etinil estradiol iceren monofazik
preparatlardan (Ginera) 3-6 ay süreyle
uygulanır. Kanamayı % 50 oranında azaltır.
• MPA : Her siklusta 10 gün, 10 mg/gün
(Farlutal 5 mg. tb)
• Levonorgestrel-IUD (Mirena): 5 yıl süreyle 20
mcg/gün salınım olur.
• Depo GnRH-a
• Danazol
Tedavi
DUK / 40 tan yaşlı hastalar
Premenopozal
• LNG-IUD birinci seçenek olarak düşünülmelidir.
• Sigara kullananlarda OK ler için dikkatli
olunmalıdır.
Postmenopozal
1. Atrofik endometrium: Tedavi gerekmez; HRT
2. Proliferatif endometrium: Tedavi gerekmez.
3. Hiperplazi: Histerektomi ön planda tutulmalıdır.
Endometrial Ablation = Progesterone IUD
Akut vaginal kanama
•
•
1.
2.
3.
Lab: ß-hCG, tam kan, PT ve aPTT
Tedavi:
Sıvı replasmanı
Kan transfüzyonu
Premarin 25 mg, IV, 4-6 saat arayla ve
ardından oral Premarin+Farlutal
4. KOK; 4 gün 4 tb, 4 gün 3 tb, 4 gün 2 tb ve 2
ay süreyle 1 tb.
5. D&C + medikal (OK) tedavi
Download

Organik nedenler