Metodologija za pripremu bilansa električne
energije
Priština, oktobar 2012
1
Adresa: Rr. Hamdi Mramori nr. 1, 10000 Prishtinë, Kosovë
Tel: 038 247 615 lok.. 101, Fax: 038 247 620, E-mail: [email protected], web: www.ero-ks.org
SADRŽAJ
1
UVOD
5
2
CILJ
5
3
VREMENSKI RASPORED
6
3.1
Bilans električne energije za prethodnu godinu (istorijski)
6
3.2
Godišnji bilans električne energije
6
3.3
Dugoročni energetski bilans
7
4
UPITNICI
9
5
PREDVIĐANJE POTRAŽNJE
11
6
POTRAŽNJA U TERMOELEKTRANAMA
11
7
GODIŠNJI BILANS ELEKTRIČNE ENERGIJE ZA PRETHODNU GODINU
13
8
GODIŠNJI BILANS ELEKTRIČNE ENERGIJE
14
9
DUGOROČNI (DESETOGODIŠNJI) BILANSI ELEKTRIČNE ENERGIJE
15
9.1
Istorijski podaci
15
9.2
Projekcije ekonomskog razvoja
15
9.3
Podaci o potražnji
15
9.4
Gubici
16
9.5
Pretpostavke proizvodnje
16
9.5.1 Postojeda proizvodnja
16
9.5.2 Novi proizvodni kapacitet
16
9.6
Emisija zagađenja
16
9.7
Sadržaj dokumenta
17
PLAN ADEKVATNOSTI PROIZVODNJE
19
10
ANEKS A VREMENSKI RASPORED
20
ANEKS B UPITNIK ZA MINISTARSTVO EKONOMSKOG RAZVOJA
22
ANEKS C UPITNICI
24
2
Definicije i tumačenja
ODS
Kvalifikovani
potrošač
ENTSO-E
RUE
PAP
JP
Ministarstvo
RPP
OPS
BGP
Operator distributivnog sistema, prema definiciji u članu 2. stav 1.5 Zakona o
energetici (Zakon br. 03/L-184).
Prema definiciji u članu 2. stav 1.13 Zakona o električnoj energiji (Zakon br. 03/L201).
Evropska mreža operatora prenosnog sistema električne energije
Regulatorni ured za energiju, prema definiciji u članu 2. stav 1.12 Zakona o
energetici (Zakon br. 03/L-184)
Plan adekvatnosti proizvodnje, prema definiciji u Kodeksu mreže (Kodeks planiranja,
član 9.2).
Javni snabdevač električnom energijom, prema definiciji u članu 2 stav 1.28 Zakona o
električnoj energiji (Zakon br. 03/L-201), trenutno KEK.
Ministarstvo nadležno za energetiku (trenutno Ministarstvo ekonomskog razvoja –
MER).
Razvojni plan prenosa – dokument koji svake godine objavljuje OPS na osnovu
zahteva iz člana 7. Zakona o energetici (Zakon br. 03/L-184) i prema definicijama u
Kodeksu mreže (član 5. Kodeksa planiranja).
Operator prenosnog sistema, prema definiciji u članu 2. stav 1.32 Zakona o
energetici (Zakon br. 03/L-184).
Bruto godišnji proizvod
3
PREDGOVOR
Na osnovu Zakona o energetici br. 03/L-184, ministarstvo nadležno za energetski sektor (trenutno
Ministarstvo ekonomskog razvoja) dužno je da objavi dokument o “Energetskom bilansu” Republike
Kosovo.
Administrativno uputstvo br. 07/2011 (kojim se stavlja van snage Administrativno uputstvo br. 2005/4),
zasniva se na ovom zakonu i pojašnjava da ministarstvo usvaja godišnji bilans i dugoročni bilans
električne energije, predložen od strane OPS-a, nakon konsultacije sa RUE, ODS i vlasnicima licenci i
ovlašdenja (član 4. stav 1.2).
Administrativno uputstvo br. 07/2011, takođe navodi da su energetska preduzeda dužna da pruže
Operatoru prenosnog sistema ili relevantnom autoritetu sve informacije potrebne za pripremu bilansa
električne energije (član 13. stav 2). Ministarstvo je odgovorno da priloži druge informativne podatke o
centralnom grejanju, naftnim derivatima i dr. na osnovu kojih se izrađuje ukupan energetski bilans.
U članu 5. stav 4 Zakona o energetici se navodi da “Regulatorni ured za energiju donosi usvojenu
metodologiju koju treba da primenjuju Operator prenosnog sistema i Operator distributivnog sistema u
metodologiji predviđanja i procesima prikupljanja podataka za izradu energetskog bilansa”.
4
1
UVOD
U novembru 2010. godine Skupština Kosova je usvojila Zakon o energetici br. 03/L-184. Član 5. ovog
zakona sadrži sledede zahteve:


Ministarstvo usvaja i objavljuje predviđanja dugoročnog i godišnjeg bilansa energije.
Potrebna su tri različita dokumenta. Ti dokumenti su:
o
o
o
Godišnji energetski bilans za prethodnu godinu (istorijski godišnji bilans). Ovaj
dokument treba da se pripremi svake godine.
Godišnji energetski bilans. I ovaj dokument treba da se pripremi svake godine.
Dugoročni energetski bilans, koji predstavlja predviđanje za period od deset (10)
godina. Ovaj dokument treba da se pripremi svake dve godine.
OPS i ODS treba da se konsultuju sa Regulatornim uredom za energiju u pogledu planiranja potrebnih
predviđanja bilansa električne energije i uzede u obzir ove konsultacije prilikom pripreme predloga za
metodologiju1.
Ova metodologija de biti usvojena od strane RUE.
2
CILJ
Cilj pripreme ovog dokumenta je da se utvrdi metodologija za pripremu dokumenata bilansa električne
energije. Ovaj dokument opisuje metodologiju za izradu komponente električne energije sveobuhvatnog
energetskog bilansa i usaglašen je sa zahtevima propisanim u Zakonu o energetici i Administrativnom
uputstvu br. 07/2011 o pravilima za energetske bilanse. Dokument ne sadrži informacije o centralnom
grejanju ili gorivima koja se koriste za druge svrhe (npr. naftnim derivatima), osim o električnoj energiji.
U AU br. 07/2011 o pravilima za energetske bilanse, definišu se zadaci i rokovi za strane koje su
odgovorne za pripremu, dostavljanje, prikupljanje podataka i pripremu dokumenata o godišnjem bilansu
za električnu energiju za prethodnu godinu, godišnjem energetskom bilansu i dugoročnom bilansu
električne energije.
Na osnovu Zakona br. 03/L-184 o energetici (član 5.) ovu metodologiju treba da primenjuju Operator
prenosnog sistema i Operator distributivnog sistema.
Bilansi električne energije mogu da sadrže informacije koje su po svojoj prirodi poverljive ili osetljive.
Primeri takvih informacija su planovi za proširenje, smanjenje (ili zatvaranje) velikih kapaciteta, a i
planovi o novim proizvodnim kapacitetima se takođe mogu smatrati osetljivim. Prilikom pripreme
godišnjih i dugoročnih bilansa električne energije, OPS de naznačiti sa “poverljivo” sve podatke koji su
OPS-u dati kao poverljivi (videti član 20. Administrativnog uputstva br. 07/2011).
1
Zakon o energetici br. 03/L-184, član 5. stav 3
5
3
VREMENSKI RASPORED
U ovom delu Metodologije, utvrđuju se vremenski rasporedi za izradu bilansa električne energije. Oni su
rezimirani u formi grafikona u Aneksu A ove Metodologije.
3.1
Bilans električne energije za prethodnu godinu (istorijski)
Bilans električne energije za prethodnu godinu priprema se svake godine. Objavljuje se u toku prvih šest
meseci svake godine i to najkasnije 30. juna2.
Sve podatke neophodne za kompletiranje ovog dokumenta treba dostaviti OPS-u.
Dana 31. januara tekude godine, OPS dostavlja zahteve energetskim preduzedima (proizvodnim,
snabdevačkim, distributivnim) za dobijanje podataka u skladu sa zahtevima utvrđenim u Aneksu B AU
br. 07/2011, Poglavlje 3 o električnoj energiji.
Do 31. marta svake godine, energetska preduzeda treba da dostave OPS-u zatražene podatke za
prethodnu godinu u skladu sa zahtevima utvrđenim u Aneksu B AU 07/2011 o pravilima za energetske
bilanse.
3.2
Godišnji bilans električne energije
Na osnovu Zakona o energetici od Ministarstva se zahteva da objavi godišnji energetski bilans “najmanje
mesec dana pre početka godine koju pokriva” (pre 1. decembra).
OPS treba da dostavi godišnje bilanse električne energije Ministarstvu “nakon konsultacija sa RUE, ODSom i drugim licenciranim snabdevačima3”.
Vremenski raspored koji sledi je u skladu sa Zakonom o energetici i Administrativnim uputstvom br.
07/2011 o pravilima za energetske bilanse (član 18.) i predstavlja praktične i realne rasporede:

Do 15. juna svake godine, Ministarstvo de zvaničnim dopisom zatražiti uvrštavanje određenih
podataka u godišnje predviđanje. Ukoliko se do 15. juna ne podnese nijedan zahtev, tada de OPS
pretpostaviti da de obrazac biti identičan sa onim od prošle godine.

Do 1. jula, OPS de dostaviti upitnike kako bi dobio podatke od drugih strana, kao što su
proizvodne kompanije, ODS, javni snabdevač i drugi licencirani snabdevači. Od potrošača koji se
snabdevaju na nivou od 110kV i više i koji uživaju pravo kvalifikovanog potrošača de se zatražiti
da pruže informacije za predviđanje. OPS de po mogudnosti upitnike dostaviti ranije. Proforme
ovih upitnika su date u Aneksu C1 ove Metodologije.

Popunjeni upitnici se vradaju do 31. jula.

Između 31. jula i 10. septembra, OPS de pripremiti nacrt godišnjeg bilansa električne energije.
Tokom ovog perioda, OPS može imati dodatna pitanja u vezi sa podacima koje su podnele druge
strane. Takva pitanja se mogu postaviti u slučaju dvosmislenosti, nesporazuma, eventualnih
grešaka, itd. Ako OPS identifikuje neko takvo pitanje, prodiskutovade ga sa stranom koja je
dostavila dotične podatke i trudide se da razjasni izneseni stav.
2
Zakon o energetici br. 03/L-184, član 5. stav 2 i Administrativno uputsvo br. 07/2011, član 4.
3
Zakon o energetici br. 03/L-184, član 5. stav 1 i Administrativno uputsvo br. 07/2011, član 1.
6

Do 10. septembra (prema Administrativnom uputstvu najkasnije do 20. septembra) OPS de
doneti godišnji bilans električne energije (početni nacrt) radi konsultacija. Ovaj dokument se
mora dostaviti Ministarstvu i RUE. Druga izmenjena verzija, iz koje su uklonjeni svi poverljivi
podaci, dostavide se ODS-u, javnom snabdevaču i drugim licenciranim snabdevačima,
proizvodnim preduzedima i kvalifikovanim potrošačima koje ne snabdeva javni snabdevač.
Odgovori treba da budu dati do 25. septembra. Komentari koji su primljeni posle ovog datuma
mogu da ne budu uzeti u obzir prilikom izrade konačnog dokumenta.

Komentari RUE de se smatrati preporukama o čijem uvrštavanju odluku donosi Ministarstvo.

Do 20. oktobra (prema Administrativnom uputstvu najkasnije do 31. oktobra), OPS de doneti
konačan nacrt godišnjeg bilansa električne energije i dostavlja ga na razmatranje i usvajanje u
Ministarstvu.

Između 31. oktobra i 10. novembra, Ministarstvo razmatra konačni nacrt godišnjeg bilansa
električne energije i može da zatraži dodatne informacije putem pismenog obaveštenja, u kom
slučaju de OPS podneti izmenjeni izveštaj u roku od 7 dana.

Konačni nacrt godišnjeg energetskog bilansa Ministarstvo treba da pripremi najkasnije do 20.
novembra.
Na osnovu Zakona o energetici, Ministarstvo usvaja i objavljuje godišnji energetski bilans do 1. decembra
svake godine.
3.3
Dugoročni energetski bilans
Na osnovu Zakona o energetici zahteva se da Ministarstvo usvoji i objavi dugoročni energetski bilans
najkasnije do 1. decembra svake druge godine.
OPS treba da predloži Ministarstvu4 energetske bilanse “nakon konsultacije sa RUE, ODS i licenciranim
snabdevačima5”.
Kako bi se obezbedilo ispunjenje ovih zahteva i blagovremena i efikasna izrada dugoročnog energetskog
bilansa, moramo se pridržavati slededih uslova:

Do 15. juna svake druge godine, Ministarstvo de zvaničnim dopisom zatražiti uvrštavanje
određenih podataka u dugoročno predviđanje. Ukoliko mu se do 15. juna ne dostavi nijedan
zahtev, OPS de pretpostaviti da de obrazac biti identičan sa onim prethodnim.

Do 1. jula:
-
OPS de dostaviti Ministarstvu upitnike koji se odnose na ekonomske projekcije i razvoj
energetskih kapaciteta u svrhu da se koriste prilikom izrade dugoročnog energetskog
bilansa. Ovde su obuhvadeni zahtevi za projekcije u vezi sa ekonomskim razvojem i
perspektivama proizvodnje u bududnosti (otvaranje i zatvaranje kapaciteta). Proforma ovog
dokumenta data je u Aneksu B ove metodologije. OPS de zatražiti održavanje sastanaka radi
diskusije o ovom dokumentu. Više informacija u vezi sa ovim mogu se pronadi u tački 9.2
ovog dokumenta.
4
Zakon o električnoj energiji br. 03/L-184, član 5. stav 1 i Administrativno uputstvo br. 07/2011, član 4.
5
Izraz “licencirani snabdevači” obuhvata i javnog snabdevača
7

OPS de takođe poslati zvaničan zahtev (“upitnik”) i drugim stranama (ODS, javnom snabdevaču i
ostalim ovlašdenim snabdevačima, proizvodnim preduzedima, kvalifikovanim potrošačima koje
ne snabdeva javni snabdevač, licenciranim snabdevačima) tražedi od njih da najkasnije do 31.
jula dostave sve podatke, kako bi OPS pripremio dugoročni bilans električne energije. Proforme
ovih upitnika date su u Aneksu C2 ove metodologije.

OPS-u se do 31. jula vradaju popunjeni upitnici.

U periodu od 31. jula – 10. septembra, OPS de pripremiti nacrt dugoročnog bilansa električne
energije. Tokom ovog perioda, OPS može imati dodatna pitanja u vezi sa podacima koje su
dostavile druge strane. Takva pitanja se mogu postaviti u slučaju dvosmislenosti, nesporazuma,
eventualnih grešaka, itd. Ako OPS identifikuje neko takvo pitanje, prodiskutovade ga sa stranom
koja je dostavila dotične podatke.

Nakon 10. septembra (prema Administrativnom uputstvu br. 07/2011 najkasnije do 20.
septembra), OPS de izneti na konsultaciju početni dugoročni bilans električne energije. Ovaj
dokument se mora dostaviti Ministarstvu i RUE. Druga verzija ovog dokumenta iz koje su
uklonjeni svi poverljivi podaci, dostavide se ODS-u, javnom snabdevaču, drugim licenciranim
snabdevačima, proizvodnim preduzedima i kvalifikovanim potrošačima koje ne snabdeva javni
snabdevač priključenim na nivo 110 kV i više. Odgovore treba dati do 25. septembra. Komentari
koji su primljeni posle ovog datuma mogu da ne budu uzeti u obzir prilikom izrade konačnog
dokumenta.

Dana 25. septembra završava se prijem komentara.

Komentari primljeni od RUE smatrade se preporukama, a odluku o njihovom uvrštavanju donosi
Ministarstvo.

Do 20. oktobra (prema Administrativnom uputstvu br. 07/2011 najkasnije do 31. oktobra), OPS
de doneti za Ministarstvo konačni nacrt dugoročnog bilansa električne energije. Između 31.
oktobra i 10. novembra, Ministarstvo razmatra dokument i može zatražiti od OPS-a da se
naprave izmene, u kom slučaju de OPS dostaviti izmenjeni izveštaj u roku u 7 dana.

Konačni nacrt dugoročnog energetskog bilansa, Ministarstvo treba da pripremi najkasnije do 20.
novembra.
OPS de do kraja septembra6 svake godine dostaviti ENTSO-E svoje podatke o Prognozi adekvatnosti
sistema. Podaci koji su dostavljeni ENTSO-E zasnivade se na dugoročnom energetskom bilansu
objavljenom u prethodnoj godini.
6
Ovaj raspored je utvrđen u 2009. godini, i pretpostavlja se da će ovaj raspored ostati nepromenjen i u narednim godinama.
8
4
UPITNICI
Za pripremu godišnjeg bilansa električne energije i dugoročnog bilansa električne energije, podaci se
moraju prikupiti od drugih strana. Te strane su:

ODS,

Kvalifikovani potrošači priključeni na nivo 110 kV i više koje ne snabdeva javni snabdevač,

Proizvodna preduzeda,

Javni snabdevač i drugi licencirani snabdevači.
Neke od takvih podataka prikupljade OPS na redovnoj osnovi putem Kodeksa mreže, a ostale podatke
treba konkretno zatražiti. Odgovarajudi zahtevi se podnose u formi upitnika za različite strane. Proforme
ovih upitnika date su u Aneksu C.
U tabeli 1. koja sledi navedene su neke od vrsta podataka koji de biti zatraženi i strane koje su odgovorne
za pružanje tih podataka.
Tabela 1 – Odgovornost za podatke u energetskom bilansu
Podaci
Raspoloživost i kapaciteti
generatora (faktor opteredenja)
Bruto i neto proizvodnja energije
(prema gorivu)
Gubici u prenosu i distribuciji
Promene u zalihama
Pokazatelji energetske efikasnosti
Karakteristike mreže (dužina
vodova, naponski nivo, novi i
planirani vodovi prenosa i
distribucije)
Energetska potražnja i trendovi
snabdevanja u 3 prethodne godine,
prema izvoru energije
Analiza ključnih energetskih
pokazatelja (BGP, stanovništvo,
potrošnja po glavi stanovnika, itd.)
Analiza sigurnosti i pouzdanosti
snabdevanja električnom energijom
Analiza kvaliteta i kontinuiteta
Napomena/Odgovorna stranka
Informacije treba pribaviti od proizvodnih preduzeda
Informacije treba pribaviti od proizvodnih preduzeda
Podaci o gubicima električne energije u prenosu bide
obezbeđeni od strane OPS-a.
Podaci o gubicima u distribuciji bide obezbeđeni od strane ODSa.
Kompanije za proizvodnju na fosilna goriva moraju da pruže
podatke o zalihama uglja (lignita) na depozitu
Podaci o toplotnoj efikasnosti bide dati od strane proizvodnih
preduzeda
Ovi podaci de biti preuziti iz Razvojnog plana prenosa (RPP) i
Razvojnog plana ODS-a.
Ovi podaci de se preuzeti iz realizacija u odgovarajudim
godinama.
Podaci o BGP-u se pribavljaju od Ministarstva, a o stanovništvu
od Kosovske agencije za statistiku
OPS treba da pruži informacije o sigurnosti i pouzdanosti
snabdevanja električnom energijom
OPS de pružiti informacije o neisporučenoj energji i učinku
9
usluge
Emisija zagađujudih materija (SO2,
NOx, CO2,, prašina, pepeo)
Preporuke o merama koje treba
preduzeti radi obezbeđivanja
snabdevanja i minimiziranja
troškova za krajnje potrošače
Rezerve goriva i rezervni kapaciteti
električne energije za postizanje
zahtevanih nivoa sigurnosti i
pouzdanosti sistema
4.1
napona u sistemu
Preduzeda za proizvodnju na fosilna goriva treba da pruže
konkretna predviđanja emisije (količina emisije po jedinici
proizvedene električne energije) za svaku zagađujudu materiju
pojedinačno. Ovi podaci de biti pruženi zasebno za svaku
proizvodnu jedinicu.
OPS (i ODS u zavisnosti od slučaja) de pružiti informacije o
isplativim pojačanjima u prenosnoj mreži koja su neophodna za
održavanje sigurnog snabdevanja električnom energijom
OPS de pružiti informacije o predviđenim rezervama goriva i
viškovima ili manjkovima električne energije
Kvalifikovani potrošači koje ne snabdeva javni snabdevač priključeni na nivo 110 kV i više
Prenosni sistem trenutno ima nekoliko velikih potrošača koji su direktno priključeni na naponski nivo
110 kV i više7. Pravilo o opštim uslovima za snabdevanje energijom8 definiše ulogu snabdevača i navodi:
“Svaki snabdevač de potpisati ugovor o priključenju sa operatorom sistema u ime potrošača” (član 5.
stav 2.2). Ovo obavezuje javnog snabdevača i druge licencirane snabdevače da se dogovore sa OPS-om.
OPS de zatražiti od javnog snabdevača i drugih licenciranih snabdevača da pruže podatke o ovim velikim
potrošačima.
Zbog važnosti potražnje velikih potrošača priključenih na naponski nivo 110 kV ili više, OPS de se obratiti
licenciranim snabdevačima sa zahtevom za dobijanje podataka za pripremu energetskih bilansa,
dostavljajudi kopije tih zahteva i kvalifikovanim potrošačima (ukoliko se ne snabdevaju samostalno). Za
sve ostale potrošače, zahtev za dobijanje podataka se upuduje ODS-u ili relevantnom licenciranom
snabdevaču.
7
8
Ovo je raspored utvrđen u 2009. godini, i pretpostavlja se da će ovaj raspored ostati nepromenjen u narednim godinama.
Ovo je raspored utvrđen u 2009. godini, i pretpostavlja se da će ovaj raspored ostati nepromenjen u narednim godinama
10
5
PREDVIĐANJE POTRAŽNJE
I godišnji i dugoročni bilans električne energije sadržavade predviđanja potražnje u bududem periodu,
uključujudi i:

Godišnji bilans električne energije: maksimalno i minimalno mesečno opteredenje (MW) i
mesečnu potrošnju električne energije.

Dugoročni bilans električne energije: vrednosti maksimalnog opteredenja (MW) za svaku godinu
i godišnju potrošnju električne energije.
Gubici u prenosu (od strane OPS-a) i gubici u distribuciji (od strane ODS-a) de se predvideti zasebno i
pridodade se predviđanjima potražnje.
Viškovi/manjkovi de se obračunavati kao razlika između predviđene potražnje električne energije, plus
gubici, minus raspoloživa električna energija iz proizvodnje.
Javni snabdevač i drugi licencirani snabdevači i kvalifikovani potrošači koje ne snabdeva javni snabdevač
priključeni na naponski nivo 110 kV ili više, pružide svoja predviđanja potražnje popunjavanjem upitnika.
Sva predviđanja potražnje treba da budu zasnovana na ekstrapolaciji potražnje u prošlosti uz korekciju
temperature i isključenja zbog opteredenja, koristedi vrednosti rasta BGP obezbeđene od strane
Ministarstva. Ona se mogu prilagoditi radi prikazivanja poznatih konkretnih izmena (npr. nagoveštena
velika opteredenja ili predviđanje promena u poslovanju velikih kvalifikovanih potrošača koje ne
snabdeva javni snabdevač priključenih na naponski nivo 110 kV ili više).
Metodologija koju de OPS koristiti za predviđanje potražnje bide opisana u internom dokumentu
(“Metodologija za predviđanje potražnje električne energije”).
Dugoročni bilans električne energije de sadržavati vrednosti utvrđene od strane javnog snabdevača i
drugih licenciranih snabdevača i velikih kvalifikovanih potrošača koje ne snabdeva javni snabdevač
priključenih na naponski nivo 110 kV i više i predviđanja samog OPS-a.
6
POTRAŽNJA U TERMOELEKTRANAMA
Termoelektrane na fosilna goriva zahtevaju da se snabdevaju električnom energijom radi stavljanja u
funkciju pomodnih sistema termoelektrane i potražnje pomodnih postrojenja (npr. odgovarajudi rudnici).
U ovom odeljku se opisuje kako de se obračunavati potražnja u termoelektranama.
Dijagram 1. u nastavku šematski prikazuje termoelektrane Kosovo A i Kosovo B. I potencijalne
termoelektrane za koje se očekuje da de ubudude biti izgrađene imade sličan dizajn.
U dijagramu se takođe prikazuje potražnja u prenosnom sistemu, odnosno: potražnja ODS-a i velikih
kvalifikovanih potrošača priključenih na naponski nivo 110 kV ili više.
11
Dijagram 1. Šema tokova električne energije u termoelektranama na Kosovu
Što se tiče tokova energije u termoelektranu i iz termoelektrane, možemo identifikovati četiri
energetska toka:
1. Bruto energija koja je proizvedena u generatoru (M1, M5, M10, M13 i M16)
2. Energija iskorišdena sopstvenom potrošnjom koja se pruža direktno iz generatora (samopotrošnja).
Ova energija teče kroz transformator jedinice koji ima odnos tipične transformacije od 23/11 kV ili
16/11 kV. (M3, M7 za TE B), dok proizvodna jedinica proizvodi energiju, prenosni sistem uopšte ne
registruje tu energiju; kada proizvodna jedinica ne proizvodi, opteredenje de biti nisko, ali de delovati
kao opteredenje u prenosnom sistemu i videde se kao mali uvoz u termoelektranu. Ovo se ne dešava
u termoelektrani Kosovo A.
3. Primljena ili data energija iz prenosnog sistema preko transformatora generatora. Ova vrednost je
jednaka sa energijom koju su izmerila brojila M2 i M6 (izvoz) ili M4 i M8 (uvoz).
4. Energija koju utroše pomodno snabdevanje i drugi uređaji koji se snabdevaju direktno iz prenosnog
sistema. Ova energija se meri brojilima M9 i M20 – 23.
Za izradu energetskih bilansa koriste se sve četiri vrste energetskih tokova.
12
7
GODIŠNJI BILANS ELEKTRIČNE ENERGIJE ZA PRETHODNU GODINU
Član 16. Administrativnog uputstva br. 07/2011 pruža dodatne informacije u vezi sa uslovima za izradu
godišnjeg energetskog bilansa za prethodnu godinu.
Godišnji bilans električne energije za prethodnu godinu de biti izveden iz podataka koje OPS-u dostave
proizvodne kompanije, ODS, javni snabdevač, drugi licencirani snabdevači i potrošači koje ne snabdeva
javni snabdevač priključeni na naponski nivo 110 kV i više.
Ova definicija ne isključuje kvalifikovane potrošače nivoa ispod 110 kV, osim što ovi potrošači podatke
dostavljaju OPS-u preko svojih snabdevača. OPS de podatke tražiti direktno samo od potrošača
priključenih na prenosni sistem.
Sledi lista sadržaja dokumenta godišnjeg bilansa električne energije za prethodnu godinu:
-
Bruto proizvodnja električne energije
-
Sopstvena potrošnja
-
Neto proizvodnja električne energije
-
Ugovoreni uvoz, izvoz i razmena
-
Korišdenje (potrošnja) električne energije za skladište pumpi (pumped storage) prema zahtevu iz
Aneksa B Administrativnog uputstva 07/2011 (energija utrošenja za ispumpavanje u
hidroelektranama)
-
Korišdenje (potrošnja) grejanja za proizvodnju električne energije (prema zahtevu iz Aneksa B AU
07/2011)
-
Proizvodnja, snabdevanje i potrošnja uglja i goriva u termoelektranama
-
Korišdenje kapaciteta TE i vršno opteredenje
-
Korišdenje kapaciteta PS
-
Snabdevanje električnom energijom
-
Potrošnja električne energije u energetskom sektoru (prema zahtevu iz Aneksa B AU 07/2011)
-
Potrošnja za prethodnu godinu električne energije za sektor domadinstva, usluga, industrije,
transporta i poljoprivrede (prema zahtevu iz Aneksa B AU 07/2011)
-
Predviđeni i realizovani bilans za prethodnu godinu
-
Istorijat gubitaka u prenosu u poslednje tri godine
-
Realizovani bilans u poslednje tri godine
-
Dijagram realizovanog bilansa za prethodnu godinu
13
8
GODIŠNJI BILANS ELEKTRIČNE ENERGIJE
Član 14. Administrativnog uputstva br. 07/2011 pruža dodatne informacije u vezi sa uslovima za izradu
godišnjeg energetskog bilansa.
Sledi lista sadržaja godišnjeg energetskog bilansa u formi uputstva na engleskom i albanskom jeziku.
Komentari za sledede tačke dati su nakošenim slovima (italik).
-
Uvod
-
Godišnji bilans električne energije
-
Kriterijumi za izradu godišnjeg bilansa električne energije
-
Plan proizvodnje električne energije – Treba da se razradi zasebno za svaku elektranu bez obzira
na vrstu primarnog izvora energije, kapacitet ili sistem gde se priključuje na mrežu.
-
Obnovljivi izvori energije (OIE)
-
Instalirani kapaciteti i plan električne energije - Treba da se razradi zasebno za svaku elektranu,
bilo na termalne, vodne ili obnovljive izvore.
-
Plan proizvodnje – Za svaku proizvodnu jedinicu svake elektrane, uključujudi hidroelektrane,
izveštaj de sadržavati predviđenu mesečnu energiju, energiju koja de se iskoristiti za
sopstvenu potrošnju (ako postoji) i energiju koja de se izvoziti u prenosni sistem Kosova.
Energija za sopstvenu potrošnju de biti podeljena na energiju pruženu iz generatora preko
transformatora jedinice (23/11 kV ili 16/11 kV) i energiju isporučenu iz prenosnog sistema
preko transformatora 110/11 kV. Podneseni dokumenti de uzeti u obzir planirana isključenja.
-
Plan ukupne proizvodnje električne energije – Zbirna tabela koja pokriva celu proizvodnju
-
Plan potrošnje električne energije
-
Gubici električne energije – Opis gubitaka
-
Potražnja i gubici u distributivnoj mreži – Uključujudi mesečnu potražnju energije za velike
potrošače i za preostali deo opteredenja u distributivnom sistemu, podeljenih prema
snabdevanju na naponskim nivoima (35kV, 10 kV, 0.4 kV) i gubicima.
-
Plan maksimalnih (vršnih) i minimalnih opteredenja sistema – Prikazuje maksimalnu mesečnu
potražnju (MW) za velike potrošače i preostali deo potražnje i minimalnu potražnju za ceo
sistem.
-
Pomodne usluge – Ovde de se prikazati primarna, sekundarna i tercijarna rezerva za koju se
očekuje da de biti na raspolaganju svakog meseca.
-
Saldo godišnjeg bilansa električne energije za tekudu godinu – Prikazuje mesečni energetski
bilans na osnovu mesečnih razlika između potražnje za energijom i proizvodnih planova sa
dozvoljenim gubicima. Razlika predstavlja manjkove/viškove domade proizvodnje energije.
-
Dinamika proizvodnje i potrošnje sirovog uglja sa stanjem u skladištu – Mesečna predviđanja
proizvodnje uglja, potrošnje i kretanja zaliha.
-
Planiranje remonta i revizija proizvodnih kapaciteta – Eventualne promene u kapacitetima u
bududnosti (povedanje ili smanjenje) usled popravki ili iz drugih razloga, koje moraju biti
pružene za svaku elektranu, bilo da je na fosilna goriva, vodene ili obnovljive resurse.
14
9
-
Emisija zagađivača vazduha iz TE Kosovo B i TE Kosovo A – Za svaju jedinicu koja proizvodi
sagorevanjem fosilnih goriva moraju se obračunati predviđene emisije SO2, NOx i CO2 od
strane same proizvodne kompanije, na osnovu količine energije za koju se predviđa da de se
proizvesti i specifičnog nivoa emisije (tj. količina emisije po jedinici proizvedene energije).
-
Pokazatelji energetske efikasnosti termoelektrana – Prikazade obračun toplotne efikasnosti svih
termoelektrana na fosilna goriva.
-
Remonti, revizije i održavanje prenosnih (vodova) i transformatorskih (transformatora)
kapaciteta i visokonaponske opreme u PS – Ovde se prikazuje tekst koji pruža informacije o
tabelema koje slede.
-
Plan remonta u prenosu – Ovde de se prikazati plan isključenja za svaku prenosni vod OPS-a
(uključujudi interkonektivne vodove sa drugim OPS i tranformatorima 400/220, 400/110 i
220/110 kV). Za svako isključenje treba prikazati datum početka i pretpostavljeno trajanje
isključenja.
-
Predviđeni projekti za narednu godinu – Pregled projekata u prenosu za koje se očekuje da budu
realizovani tokom naredne godine.
DUGOROČNI (DESETOGODIŠNJI) BILANS ELEKTRIČNE ENERGIJE
Član 15. Administrativnog uputstva br. 07/2011 pruža dodatne informacije u vezi sa obavezama za
izradu dugoročnog energetskog bilansa.
9.1
Istorijski podaci
Dugoročni energetski bilans obuhvata analizu istorijskih podataka za 3 prethodne godine i za 10
narednih godina. Ovi istorijski podaci de se preuzeti iz bilansa električne energije za prethodne godine.
9.2
Projekcije ekonomskog razvoja
Projekcije ekonomskog razvoja OPS pribavlja od Ministarstva, tražedi da se uzmu u obzir 2 ili 3 scenarija.
Osnovni pokazatelj koji se zahteva je godišnja stopa rasta BGP-a. Na ovoj osnovi OPS priprema i scenarije
razvoja potražnje za energijom. Svaki scenario de sadržavati procene u vezi sa potražnjom za energijom.
Ovo de uticati na ukupnu ekonomsku aktivnost i bide pod uticajem vladine politike o cenama električne
energije (uključujudi i vrednost subvencija). OPS de u principu pretpostaviti da nema izmena ovih
politika, ali de obuhvatiti uticaj izmena politika, ukoliko se to zahteva od strane Ministarstva.
9.3
Podaci o potražnji
Za najvedi deo potražnje, predviđanja se zasnivaju na:
 Postojedoj potražnji i istorijskim trendovima potražnje
 Faktorima rasta zasnovano na projekcijama ekonomskog razvoja
 Informacijama dobijenim od ODS-a
 Informacijama dobijenim od javnog snabdevača i drugih licenciranih snabdevača
15
Velike pojedinačne potražnje (kvalifikovani potrošači koje ne snabdeva javni snabdevač priključeni na
naponski nivo 110 kV ili više) de se tretirati zasebno. Svaka od ovih potražnji de se tretirati meritorno,
zasnovano na:


Postojedoj potražnji
Projekcijama ekonomskog razvoja
 Informacijama pribavljenim za OPS u skladu sa Kodeksom mreže (videti Kodeks planiranja, tačke
6.1.1.2, 11.1, 11.2)
 Informacijama pruženim kao odgovor u upitnicima.
9.4
Gubici
Gubici u prenosu i distribuciji su znatni. Gubici u distribuciji obračunavaju se od strane ODS-a, a rezultati
se saopštavaju OPS-u. Gubici u prenosu obračunavaju se od strane OPS-a. Dokument sadrži objašnjenje
o tome kako je svaka kompanija obračunala gubitke.
9.5
Pretpostavke proizvodnje
9.5.1 Postojeda proizvodnja
Za postojedu proizvodnju se pretpostavlja da de nastaviti da operiše na istoj osnovi kao i ranijih godina,
osim ako je OPS informisan o tome da de elektrana biti zatvorena ili da de biti privremeno zatvorena iz
tehničkih razloga, npr. zbog popravki ili remonta. Ova informacija je uglavnom poverljiva i može biti
uključena jedino ako je dobijena izričita saglasnost vlasnika ili ako de uticaj izostavljanja informacija imati
negativne efekte na tačnost energetskog bilansa (videti član 10. Kodeksa planiranja).
9.5.2 Novi proizvodni kapacitet
Novi ili predloženi proizvodni kapacitet može imati jedan od slededih statusa:

U izgradnji

Odobren, sa ugovorom o priključenju, ali izgradnja još uvek nije počela

Planiran, sa ili bez ugovora o priključenju
Dugoročni bilans električne energije normalno de obuhvatiti sve elektrane koje su potpisale ugovor o
priključenju: datume komisioniranja (puštanja u rad) za ove nove elektrane uglavnom de biti isti sa
onima koji su navedeni u Ugovoru o priključenju, osim ako OPS ne može da dokaže da ti datumi nisu
realni (ili da nisu mogudi) za postizanje. Informacije o proizvodnim elektranama bez ugovora o
priključenju moraju se smatrati poverljivim (videti 10.1.1.1, Kodeks planiranja). Ukoliko de se proizvodne
elektrane bez ugovora o priključenju uključiti u dugoročni bilans električne energije, one de se uključiti
na eksplicitan način u „dokument o pretpostavkama“ koji de se dostaviti RUE u februaru (videti 9.2
Projekcije ekonomskog razvoja u ovom dokumentu).
9.6
Emisija zagađenja
OPS de zatražiti podatke od proizvodnih kompanija u vezi sa emisijama zagađenja. One de se uglavnom
obračunavati od strane proizvodnih kompanija, množenjem očekivane proizvodnje energije sa
16
specifičnim nivoom emisije (prikazano u zapremini ili težini ili emisiji zagađujude materije po jedinici
proizvedene energije).
Ukoliko proizvodne kompanije očekuju da de se specifični nivo emisije zagađenja promeniti u bududnosti
(na primer zbog zamene goriva ili instalacije postrojenja za kontrolu emisija), onda de one prikazati
vrednosti „pre“ i „posle“, kao i datum kada se očekuje da de se zamena dogoditi.
9.7
Sadržaj dokumenta
Ovo je lista sadržaja za izradu dugoročnog bilansa električne energije. Prikazana je u formi uputstva na
engleskom i albanskom jeziku. Komentari u nekim delovima prikazani su nakošenim slovima (italik).
- Uvod
- Kosovska industrija električne energije
- Struktura tržišta i zakonodavstvo za sektor električne energije
- Pregled prenosne mreže Kosova
- Vizija dugoročnog razvoja prenosne mreže
- Predviđanje potražnje za električnom energijom
- Metodologija za predviđanje potražnje
- Predviđanje potražnje za različite scenarije rasta – Za svaki scenario, izveštaj de sadržavati
informacije o rastu BGP-a i potražnje, odnos između BGP-a i potražnje, vršnu potražnju i
ukupnu potražnju za električnom energijom za svaku godinu. Za svaku godinu se pružaju
vrednosti vršne potražnje i pretpostavke potrošnje električne energije. Potražnje velikih
kvalifikovanih potrošača koje ne snabdeva javni snabdevač priključenih na naponski nivo 110
kV ili više tretirade se zasebno.
- Predviđanje snabdevanja električnom energijom
- Pregled prošle i sadašnje situacije
- Proizvodnja električne energije – Ovo de obuhvatiti pregled postojede proizvodne elektrane –
kapaciteta, vrste goriva, toplotne efikasnosti (za elektrane sa sagorevanjem fosilnih goriva).
- Ugovori o uvozu
- Predviđanje proizvodnje električne energije – Za svaki scenario, ovo de prikazati pregled
proizvodne elektrane – nova otvaranja, zatvaranja, rehabilitacije – i očekivanu energiju koju
de isporučivati svaka elektrana.
- Lignit na Kosovu – Ovo de obuhvatiti predviđanja očekivane proizvodnje lignita – podaci moraju
biti obezbeđeni od strane vlasnika rudnika
- Uvoz električne energije – Za svaki scenario, ovaj odeljak de obuhvatiti kapacitete prenosnih
vodova i uvoz i izvoz električne energije za svaku godinu
- Bilans snabdevanja električnom energijom i potražnje – Za svaki scenario, ovaj odeljak prikazuje
ukupan bilans električne energije za tri prethodne godine i za svaku godinu u narednih deset
17
godina. Prikazuje ukupnu raspoloživu električnu energiju iz proizvodnje i upoređuje je sa
ukupnom očekivanom potražnjom električne energije. Takođe, prikazuje očekivanu vršnu
poziciju.
- Pouzdanost i kvalitet snabdevanja – Ovo obuhvata podatke o neisporučenoj energiji
- Pouzdanost transformatora i prenosnih vodova - Ovo obuhvata podatke o prekidima vodova,
broj i prosečnu dužinu trajanja kvarova na vodovima, kao i broj i prosečnu dužinu trajanja
kvarova u transformatorima
- Pouzdanost distributivnih vodova i transformatora u podstanicama – OPS de zatražiti informacije
od ODS-a.
- Raspoloživost proizvodnje električne energije
- Emisija zagađivača vazduha proizvodnjom električne energije na Kosovu – Za svaki blok na
fosilna goriva, predviđene emisije SO2, NOx i CO2 de se obračunavati na osnovu predviđene
proizvodnje energije i specifičnog nivoa emisije (tj. količina emisije po jedinici proizvedene
energije). Takođe, pružide se poređenje između nivoa emisije i kosovskih standarda.
- Aneks A Model predviđanja potražnje
- Aneks B Osnovni scenario razvoja proizvodnje
- Aneks C Osnovni scenario potražnje za energijom i vršne snage
- Aneks D Potrebe postojedih i novih termoelektrana za gorivima
18
10
PLAN ADEKVATNOSTI PROIZVODNJE
Mrežni kodeks obavezuje OPS da izradi plan „Adekvatnosti proizvodnje“ svake dve godine (član 9.
Kodeksa planiranja). Postoji veliko poklapanje između PAP-a i dugoročnog energetskog bilansa. Oba
dokumenta govore o tome kako de se zadovoljiti bududa potražnja za električnom energijom na Kosovu.
Plan adekvatnosti proizvodnje se priprema korišdenjem istih podataka kao i za dugoročni bilans
električne energije. Takođe, ispunjava zahteve prema ENTSO-E i obaveze OPS-a u okviru Evropskog
sporazuma.
19
ANEKS A
Energetski
bilans za
prethodnu
godinu
(istorijski)
VREMENSKI RASPORED
Januar
Dana 31.
januara
tekude
godine, OPS
upuduje
energetskim
kompanijam
a zahteve za
dobijanje
podataka
Mart
Do 31. marta
svake godine,
energetske
kompanije
moraju da
dostave OPSu zatražene
podatke
April
Priprema
energetskog
bilansa za
prethodnu
godinu i
dostavljanje
početnog
nacrta
Ministarstvu
Maj
Dostavljanj
e konačnog
nacrta
Ministarstv
u
Godišnji
energetski
bilans
Dugoročni
energetski
bilans
Pretpostavke
rasta i dr. za
RUE
Jun
Jul
Avgust
Septembar
Oktobar
Novembar
Ministarstvo šalje
zvanični dopis OPS-u
za uvrštavanje
određenih podataka u
godišnje predviđanje
električne energije.
OPS priprema
upitnike i 1. jula ih
dostavlja ODS-u,
Energ. komp. i dr.
ODS, Energ.
komp. i
drugi
popunjavaju
upitnike
Priprema
bilansa
električne
energije
(početni
nacrt)
Izmena
godišnjeg
bilansa
električne
energije i
dostavljan
je
konačnog
nacrta
Ministarst
vu
Razmatranje
konačnog nacrta
godišnjeg bilansa
električne energije od
strane Ministarstva,
dostavljanje zahteva
sa dodatnim
informacijama putem
pismenog
obaveštenja.
Finalizacija
dokumenta od strane
OPS-a
Ministarstvo upuduje
zvanični dopis OPS-u
o uvrštavanju
određenih podataka u
dugoročno
predviđanje
električne energije.
OPS priprema
upitnike i 1. jula ih
šalje ODS-u, Energ.
komp., i dr.
ODS i Energ.
komp.
popunjavaju
upitnike
Priprema
dugoročnog
bilansa
električne
energije
Dostavljanje
početnog
nacrta
godišnjeg
bilansa
električne
energije,
razmatranje i
davanje
komentara
od strane
RUE, ODS-a,
Ministarstva i
dr.
Dostavljanje
početnog
nacrta
dugoročnog
bilansa
električne
energije,
razmatranje i
komentarisan
je od strane
RUE, ODS,
Ministarstva
Izmene
dugoročn
og
energetsk
og bilansa
i
dostavljan
je
konačnog
nacrta
Ministarst
vu
Razmatranje
končanog bilansa
električne energije od
strane Ministarstva,
dostavljanje zahteva
sa dodatnim
informacijama putem
pismenog
obaveštenja.
Finalizacija
dokumenta od strane
OPS-a
Napomene
1.
2.
Ovaj raspored je u skladu sa članovima 15, 16 i 18. Administrativnog uputstva br. 07/2011s
Mogu postojati i druge runde komentara i izmena nakon konačnog nacrta svakog izveštaja dostavljenog Ministarstvu
21
ANEKS B
PITANJA ZA MINISTARSTVO EKONOMSKOG RAZVOJA
Projekcije ekonomskog razvoja:
MZhE TË DHËNAT NE 10 VITET E ARDHSHME (Data for next 10 years) (MER podaci za narednih 10 godina)
SKENARI (scenario )(Scenario)……………………………..
TC e reja nga Linjiti - Fuqia, Energjia
(New Power Station – Capacity and Energy)
(Nove TE na lignit – snaga, energija)
TC e reja nga Linjiti – Kapaciteti i instaluar (New PP -Installed capacity)
(Nove TE na lignit – Instalirana snaga)
TC e reja nga Linjiti – Bruto prodhimi (New PP - Bruto coal Production)
(Nove TE na lignit – bruto proizvodnja)
9
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
MW
GWh
HC –të mbi 10 MW (over 10MW) (HE - više od 10 MW)
HC – Kapaciteti I Instaluar (Installed Capacity) (HE – Instalirani kapacitet)
MW
HC – Bruto prodhimi, (HE - Bruto proizvodnja)
GWh
HC- nën 10 MW (under 10MW) (HE – manje od 10 MW)
HC- Kapaciteti i instaluar (Installed Capacity) (HE – Instalirani kapacitet)
HC- Bruto prodhimi (Bruto Energy Production) (HE – Bruto proizvodnja)
MW
GWh
Burimet tjera te renovueshme (Nga era, biomasa, solar etj) – Fuqia, Energjia
(Other renewable sources) Power, Energy
(Drugi obnovljivi izvori (vetar, biomasa, solarna energija i dr.) – Snaga,
energija)
Renovueshme - Kapaciteti i instaluar (RES - Installed capacity)
(Obnovljivi – Instalirani kapacitet)
Renovueshme - Bruto Prodhimi (RES - Bruto Energy Production)
(Obnovljivi – Bruto proizvodnja)
9
n
MW
GWh
Prikazuje tekudu godinu (ovo vredi za sve tabele)
22
MZHE - TE DHENAT NE 10 VITET E ARDHSHME (Data for next 10 years)
(MER – podaci za narednih 10 godina)
SKENARI BAZË (Base Scenario) (Osnovni scenario)
GDP
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+
10
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+
10
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+
10
%
SKENARI I ULËT (Low Scenario) (Niži scenario)
GDP
%
SKENARI I LARTË (High Scenario) (Viši scenario)
GDP
%
23
ANEKS C UPITNICI
Ovaj Aneks pruža detalje o upitnicima koji de se raspodeliti.
Tabela C1 koja sledi predstavlja izbornu listu koja pokazuje koje strane treba da pruže podatke i za koje energetske bilanse. Za godišnji energetski
bilans za prethodnu godinu (istorijski) sve relevantne informacije se nalaze u OPS-u, tako da nije potreban bilo kakav upitnik.
Upitnici de uglavnom biti izdati u formatu EXCEL, te de se stoga njihov format malo razlikovati od onog koji je prikazan u ovom dokumentu.
Međutim, sadržaj je isti.
Tabela C1 Izborna lista upitnika koji de biti dostavljeni.
Godišnji energetski bilans
Dugoročni energetski bilans
Proizvodne kompanije
Proizvodnja u TE
Da
Da
Proizvodnja u HE
Da
Da
Operator (i) distributivnog sistema
ODS (Distribucija)
Da
Da
Snabdevači
Javni snabdevač
Da
Da
Licencirani snabdevači
Da
Da
Kvalifikovani potrošači priključeni na naponski nivo 110 kV ili više
Kvalifikovani potrošač
Ako ga ne snabdeva javni
Ako ga ne snabdeva javni
snabdevač
snabdevač
Uvoznici/izvoznici
Snabdevači na veliko
Da
Da
(uvoz/izvoz)
24
ANEKS C1
UPITNICI ZA GODIŠNJI ENERGETSKI BILANS
Ovaj odeljak prikazuje upitnike koje de OPS dostaviti kako bi se mogao popuniti godišnji energetski bilans.
Upitnici za kvalifikovane potrošače koje ne snabdeva javni snabdevač
Kompanija: …………………………….
Muaji
(Month)
(Mesec)
Fuqia
(Power)
(Snaga)
Pmax
MW
Energjia Aktive (Active Energy)
(Aktivna energija)
TL+TU
TL (VT)
TU (NT)
(VT+NT)
MWh
Energjia Reaktive (Reactive Energy)
(Reaktivna energija)
TL+TU
TL (VT)
TU (NT)
(VT+NT)
MVArh
Janar (January)(Januar)
Shkurt (February)(Februar)
Mars (March)(Mart)
Prill (April) (April)
Maj (May) (Maj)
Qershor (June) (Jun)
Korrik (July) (Jul)
Gusht (August) (Avgust)
Shtator (September)(Septembar)
Tetor (October) (Oktobar)
Nëntor (November) (Novembar)
Dhjetor (December)(Decembar)
Total (Ukupno)
Napomena 1: Trenutno (u 2012. g.) sve kvalifikovane potrošače snabdeva javni snabdevač
Napomena 2: VT je viša tarifa (od 07:00 do 22:00 zimi i od 08:00 do 23:00 leti), NT je niža tarifa
(od 22:00 do 07:00 zimi i od 23:00 do 08:00 leti)
25
Upitnik za kompanije za proizvodnju na lignit (ili druga fosilna goriva)
Planifikimi i prodhimit për vitin aktual (Planned Production for Actual year) (Planiranje proizvodnje za tekudu godinu). Termoelektrana................
Muaji
Gjithsej
Janar
Shkurt
Mars
Prill
Maj
Qershor
Korrik
Gusht
Shtator
Tetor
Nëntor
Dhjetor
(Month)
Total
Jan
Feb
March
April
May
June
July
Aug
Sept
Oct
Nov
Dec
(Mesec)
Ukupno
Januar
Februar
Mart
April
Maj
Jun
Jul
Avgust
Prodhimi në gjenerator
(Gross Production)
(Proizvodnja u generatoru)
Shpenzimet vetanake
(Self-consumption)
(Sopstvena potrošnja)
Septem. Oktobar Novemb. Decemb.
MWh
MWh
Prodhimi në prag të
transmisionit
(Net export)
MWh
(Proizvodnja na pragu
prenosa)
Shpenzimet e gjenerimit nga
transmisioni (Energjia e
marrur nga Sistemi i
Transmisionit për Shpenzime
Vehtiake) (Energy from TS)
MWh
(Potrošnja proizvodnje iz
prenosa (energija preuzeta iz
prenosnog sistema za
sopstvenu potrošnju))
Napomene:
1. Molimo vas da pogledate Dijagram 1. ove metodologije o objašnjenju označavanja brojila
2. Bruto proizvodnja se odnosi na očitavanje brojila M1, M5, M10 i dr.
3. Sopstvena potrošnja se odnosi na očitavanje brojila M3, M7. Za Kosovo A de biti nula.
4. Neto uvoz/izvoz se odnosi na očitavanje (brojila 2 – brojila 4) i (brojila 6 – brojila 8). Za Kosovo A to de biti brojila M11, M14 i M18.
5. “Električna energija preuzeta iz termoelektrane“ odnosi se na električnu energiju preuzetu preko brojila M9 i M20 – M23.
26
Kapacitetet e instaluara (Installed Capacity) (Instalirani kapaciteti)
Termoelektrana .................
Viti i lëshimit në
punë
(Date)
(Godina
puštanja u rad)
Proizvodni blok ...............
Kapaciteti i instaluar
MW (Installed
Capacity)
(Instalirani kapacitet)
Fuqia në dispozicion
MW (Power )
(Raspoloživa snaga MW)
Generator
Prag
Minimumi teknik
MW (Tech Min)
(Tehnički minimum
MW)
Generator
Prag
27
Emetimet specifike (Specific Emissions) (Specifične emisije)
Termoelektrana ........... Proizvodni blok ........
Emetimet e parallogaritura për vitin aktual (Calculated emissions in actual year) (Procenjena emisija za tekudu godinu)
Muajt
(Month)
(Mesec)
Janar (January) (Januar)
Shkurt (February) (Februar)
Mars (March)(Mart)
Prill (April) (April)
Maj (May) (Maj)
Qershor (June) (Jun)
Korrik (July) (Jul)
Gusht (August) (Avgust)
Shtator (September) (Septembar)
Tetor (October) (Oktobar)
Nëntor (November) (Novembar)
Dhjetor (December) (Decembar)
Total (Ukupno)
Për njësi (Per unit) (Po jedinici)
Prodhimi në
gjenerator
(Energy
Production)
(Proizvodnja u
generatoru)
MWh
(kg/MW)
Pluhur (dust)
(Prašina)
SO2
NOx
CO2
t
t
t
t
1.80
2.88
3.07
Prodhimi i hirit
(Ash
production)
(Proizvodnja
pepela)
t
1143
236
28
Dinamika e prodhimit dhe konsumit te qymyrit te njomë me gjendje ne depo (production, consumption sales and stock of coal) (Dinamika
proizvodnje i potrošnje sirovog uglja sa stanjem u skladištu)
Termoelektrana ……….
Muajt
(Months) (Mesec)
Prodhimi i qymyrit (Coal
Production) (Proizvodnja
uglja)
Konsumi i qymyrit
(Coal
Consumption)
(Potrošnja uglja)
Tregu
(Sales to thirr
parties)
(Tržište)
DEPO
(Stocks)
(Skladište)
Janar (January) (Januar)
Shkurt (February) (Februar)
Mars (March) (Mart)
Prill (April) (April)
Maj (May) (Maj)
Qershor (June) (Jun)
Korrik (July) (Jul)
Gusht (August) (Avgust)
Shtator (September) (Septembar)
Tetor (October) (Oktobar)
Nëntor (November) (Novembar
Dhjetor (December) (Decembar)
Gjithësejt (Total) (Ukupno)
29
UPITNIK ZA PROIZVODNE KOMPANIJE SA TERMOELEKTRANAMA
Elektrana: ………………………..
Prodhimi i planifikuar i energjisë elektrike për vitin ….... (Planned Energy Production for year …..…) (Planirana proizvodnja električne energije
za ………… godinu)
Muajt
Janar
Shkurt
Mars
Prill
Maj
Qershor
Korrik
Gusht
(Month)
(Mesec)
Generator U1
Jan
Januar
Feb
Februar
March
Mart
April
April
May
Maj
June
Jun
July
Jul
Aug
Avgust
Shtator
Tetor
Nëntor
Dhjetor
Sept
Oct
Nov
Dec
Septemb. Oktobar Novemb. Decemb.
MWh
Total
Total
Ukupno
Generator Un
Total (Ukupno)
Remontet dhe revizionet e planifikuara për vitin …… (Planned outages for Maintenance or refurbishment) (Planirani remonti i revizije za …….. godinu)
Muajt
Janar
Shkurt
Mars
Prill
Maj
Qershor
Korrik
Gusht
(Month)
(Mesec)
Generator U1
Jan
Januar
Feb
Februar
March
Mart
April
April
May
Maj
June
Jun
July
Jul
Aug
Avgust
Shtator
Tetor
Nëntor
Dhjetor
Sept
Oct
Nov
Dec
Septemb. Oktobar Novemb. Decembr.
MWh
Total
Total
Ukupno
Generator Un
Total (Ukupno) R , r
Napomena: R se odnosi na popravke, remonte i veda održavanja, a r se odnosi na remonte i manja održavanja
30
UPITNIK ZA ODS/JS
Potrošnja potrošača u distributivnoj mreži
(MWh)
Gjithsej
Janar
Shkurt
Mars
Prill
Maj
Qershor
Korrik
Gusht
Shtator
Tetor
Nëntor
Dhjetor
Total
Jan
Feb
March
April
May
June
July
Aug
Sept
Oct
Nov
Dec
Ukupno
Januar
Februar
Mart
April
Maj
Jun
Jul
Avgust
Septemb.
Oktobar
Novemb.
Kërkesa e Distribucionit (Distr.
demand)(Potražnja distribucije)
HC Distributive dhe me Erë
(Distr. HP and Wind)
(Distributivne HE i vetroelektr.)
Në disponim (Available) (Raspol.)
Dërgimi (delivered) (isporuka)
35kV
10(20)kV
0,4kV
Amvisni (Household)(Domadins.)
Rrjeti Distributiv neto (Nett
Distr.) (Distributivna mreža neto)
Humbjet teknike (Technical
losses) (Tehnički gubici)
Humbjet komerciale (Comm.
losses) (Komercijalni gubici)
En. E pafaturuar (Veriu i Kosovës)
(Non invoiced energy–North
Kosovo) (Nefakturisana energija –
Sever Kosova)
Gjithsej humbjet në rrjetin
distrib.
Total Losses in distribucion
network (Ukupni gubici u
distributivnoj mreži)
31
Decembar
C2 UPITNICI ZA DUGOROČNI ENERGETSKI BILANS
Upitnici za proizvodne kompanije sa elektranama na sagorevanje uglja (ili drugih fosilnih goriva) (postojede ili budude)
Elektrana: ……………………
(Nga lloji i lend.djegëse)- prodhimi &sasia e lendës djegese
(Fuel Type – Production and amount of fuel) (Od vrste goriva –
proizvodnja i količina goriva)
Bruto prodhimi i energjisë nga thëngjilli (Gross Energy Production lignite) (Bruto proizvodnja energije iz uglja)
Bruto prodhimi i energjisë nga HFO(Bruto production Heavy Fuel Oil)
(Bruto proizvodnja energije iz TLU)
Bruto prodhimi i energjisë nga Nafta (Bruto production from Oil)
(Bruto proizvodnja enerije iz nafte)
Shpenzimi i lignitit ( lignit consumption) (Potrošnja uglja)
Shpenzimi i HFO (HFO consumption) (Potrošnja TLU)
Shpenzimi i Naftës (Oil consumption) (Potrošnja nafte)
Rezervat e lignitit (Reserves) (Rezerve lignita)
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
GWh
GWh
GWh
tona
tona
tona
tona
Napomena: Ako se teška lož ulja (TLU) i nafta koriste samo za pokretanje (start-up) i kao dopunsko gorivo kada je kvalitet lignita loš, tada se prihvata da svako predviđanje
goriva ne može biti precizno.
32
Elektrana:
……………………
Broj proizvodnog bloka: ………………
TC PRODHIMI NE 3 VITET E KALUARA (Production during last 3 years)
(TE proizvodnja u protekle 3 godine)
Prodhimi (Production) (Proizvodnja)
Bruto prodhimi (Gross Production) (Bruto proizvodnja)
Shpenzimi vetanak (Self-consumption) (Sopstvena potrošnja)
Neto prodhimi (Nett production) (Neto proizvodnja)
n-3
n-2
n-1
GWh
GWh
GWh
TC PRODHIMI NE 10 VITET E ARDHSHME (Predicted production for next 10 years) ( TE proizvodnja u narednih 10 godina)
Prodhimi (Production) (Proizvodnja)
Bruto prodhimi (Gross Production) (Bruto proizvodnja)
Shpenzimi vetanak (Self consumption) (Sopstvena potrošnja)
Neto prodhimi (Nett production) (Neto proizvodnja)
Kapaciteti (Capacity) (Kapacitet)
Kapaciteti i instaluar (Installed Capacity) (Instalirani kapacitet)
Kapaciteti neto (nett capacity) (Neto kapacitet)
Kapaciteti neto në dispozicion (net available capacity) (Neto
kapacitet na raspolaganju)
Minimumi teknik (Technical Minimum) (Tehnički minimum)
Parametrat e besueshmërisë (Reliabillity params.) (Parametri
pouzdanosti)
Dalje nga puna (mirëmb.e planifikuar) (Major Planned outages)
(Prekid rada (planirano održavanje))
Dalje nga puna (mirëmb. e paplanifikuar) (Maintenance) (Prekid
rada (neplanirano održavanje))
Mirëmbajtja (0=revizion, 1=remont, 2=riparim) (Maintenance:
)0=revision, refurbishment, repairs) (Održavanje (0=revizija,
1=remont, 2=popravka)
Emetimet i gazrave (Pollutant emissions) (Emisija gasova)
SO2
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
GWh
GWh
GWh
MW
MW
MW
MW
dana
dana
0,1,2
t/god.
33
n+10
NOx
t/god.
CO2
t/god.
Pluhuri (Dust) (Prašina)
t/god.
Hiri (Ash) (Pepeo)
t/god.
Napomena: Sopstvena potrošnja obuhvata i energiju isporučenu iz prenosnog sistema (preko transformatora 110/11 kV), ali ne i energiju koja se direktno
isporučuje iz termoelektrane (preko transformatora bloka sa tipičnim naponom od 23/11 kV).
34
Upitnik za proizvodne kompanije sa hidroelektranama
Elektrana ……………….
Broj bloka ……………………
GJENERIMI NE 10 VITET E ARDHSHME
(Generation for net 10 year)(Proizvodnja u narednih 10 godina)
Prodhimi (Generation) (Proizvodnja)
n
Bruto prodhimi (gross generation) (Bruto
proizvodnja)
Shpenzimi vetanak (Self consumption)
(Sopstvena potrošnja)
Neto prodhimi (nett Generation) (Neto
proizvodnja)
Kapaciteti (Capacity) (Kapacitet)
Kapaciteti i instaluar (Installed capacity)
(Instalirani kapacitet)
Kapaciteti neto (nett capacity) (Neto
kapacitet)
Kapaciteti neto në dispozicion (Available net
capacity) (Neto kapacitet na raspolaganju )
Minimumi teknik (Technical Minimum)
(Tehnički minimum)
Parametrat e besueshmërisë (Reliab Param)
(Parametri pouzdanosti)
Dalje nga puna (mirëmb.e planifikuar)
Outages (planned) (Prekid rada (planirano
održavanje))
Dalje nga puna (mirëmb. e paplanifikuar)
Outages (non planned) (Prekid rada
(neplanirano održavanje))
Mirëmbajtja (0=revizion, 1=remont,
2=riparim) (Meintenance) (Održavanje
0=revizija, 1=remont, 2=popravka
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
GWh
GWh
GWh
MW
MW
MW
MW
Ditë
(day)
(Dana)
Ditë
(day)
(Dana)
0,1,2
35
Upitnici za uvoz/izvoz
KEK FURNIZIMI TE DHENAT PËR 10 VITET E ARDHSHME (KEK Supply for next 10 years)(KEK snabdevanje podaci za narednih 10 godina)
IMPORT-EKSPORT
(MWh)(Uvoz-izvoz (MWh))
Importet e planifikuara
(Planned imports)
(Planirani uvoz
Eksportet e planifikuara
(Planned exports)
(Planirani izvoz)
Tarifa (Tariff) (Tarifa)
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
Tarifa e lartë (TL) -(High Tariff) –
(Viša tarifa)
Tarifa e ulët (TU) -(Low Tariff) (Niža
tarifa)
Tarifa e lartë (TL) -(High Tariff) (Viša
tarifa
Tarifa e ulët (TU) -(Low Tariff)
(Niža tarifa)
36
UPITNICI ZA ODS/JS
TE DHËNA TË DISTRIBUCIONIT PËR 3 VITET E PARAPRAKE
Distribution Data for the previous 3 years
Podaci o distribuciji za prethodne 3 godine
KONSUMI NETO I ENERGJISË NË DISTRIBUCION SIPAS
KATEGORIZIMIT TE KONSUMIT [MWh]
Net consumption of energy in distribution by type
Neto potrošnja energije u distribuciji prema kategorizaciji potrošnje
Konsumatorët e brendshëm (Internal Customers) (Interni potrošači)
Konsumatorët shtëpiak (Household Customers) (Potrošači u
domadinstvima)
Konsumatorët komercial (Commercial Customers) (Komercijalni
potrošači)
Konsumatorët industrial, (Industrial Customers) (Industrijski
potrošači)
Totali-konsumi neto (MWh) (Nett consumption) (Ukupna neto
potrošnja)
Nr i konsumatorëve
(Number of
customers) (Broj
potrošača)
HUMBJET E ENERGJISE EL. NE DISTRIBUCION (Distribution Losses)
(Gubici električne energije u distribuciji)
Humbjet teknike (Technical losses) (Tehnički gubici)
Humbjet komerciale (Commercial losses) (Komercijalni gubici)
Total (MWh) (Ukupno)
MWh
MWh
MWh
BRUTO KONSUMIT NE DISTRIBUCION
Gross consumption in distribution
Bruto potrošnja u distribuciji
Total (Ukupno)
MWh
KONSUMI I MATUR NE DISTRIBUCION SIPAS NIVELIT TE TENSIONIT
(Metered consumption by voltage level)
Izmerena potrošnja u distribuciji prema naponskom nivou
n-3
n-2
n-1
n-3
n-2
n-1
n-3
n-2
n-1
n-3
n-2
n-1
37
Niveli 35Kv (level) (Nivo 35 kV)
Niveli 10(20) kV (level) (Nivo 10 (20) kV)
Niveli 0.4kV Industria/Komercial (Industrial /Commercial) (Nivo 0.4 kV
Industrijski/komercijalni)
Niveli 0.4kV Amvisëria (Household) (Nivo 0.4 kV domadinstva)
Total (Ukupno)
NGARKESA MAKSIMALE NE DISTRIBUCION
(Max. load on distribution system)
(Maksimalno opteredenje u distribuciji)
NETO NGARKESA (Nett load) (Neto opteredenje)
Humbjet teknike ne Distribucion gjate ngarkesës maksimale
(Technical distribution losses at peak demand)
(Tehnički gubici u distribuciji prilikom maksimalnog opteredenja)
BRUTO NGARKESA (GROSS LOAD) (BRUTO OPTEREDENJE)
MWh
MWh
MWh
MWh
MWh
MW
MW
n-3
n-2
n-1
MW
MW
38
TE DHËNA TË DISTRIBUCIONIT PËR 10 VITET E ARDHSHME
(Distribution Data for next 10 years)
(Podaci o distribuciji za narednih 10 godina)
KONSUMI NETO I ENERGJISE NE DISTRIBUCION
Numri i
SIPAS KATEGORIZIMIT TE KONSUMIT (Nett
konsumato
energy consumption by type) (Neto potrošnja
rëve
energije u distribuciji prema kategorizaciji
( Broj
potrošnje) [MWh]
potrošača)
Konsumatorët e brendshëm (Internal Customers)
(Interni potrošači)
Konsumatorët shtëpiak (Household Customers)
(Potrošači u domadinstvima)
Konsumatorët komercial (Commercial Customers)
(Komercijalni potrošači)
Konsumatorët industrial (Industrial Customers)
(Industrijski potrošači)
Totali-konsumi neto (MWh) Nett consumption
(Ukupna neto potrošnja)
HUMBJET E ENERGJISE ELEKTR. NE DISTRIBUCION
(Distribution Losses) (Gubici električne energije u
distribuciji)
Humbjet teknike (Technical Losses) (Tehnički
gubici)
Humbjet komerciale (Commercial Losses)
(Komercijalni gubici)
MWh
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
MWh
MWh
Total (Ukupno) (MWh)
MWh
KONSUMI I MATUR NE DISTRIBUCION SIPAS
NIVELIT TE TENSIONIT (Metered Consumption)
(Izmerena potrošnja u distribuciji prema
naponskom nivou)
MWh
Niveli 35kV (level) (Nivo 35 kV)
MWh
Niveli 10(20) kV (level) (Nivo 10(20)kV)
MWh
39
Niveli 0.4kV Industrial/komercial (Nivo 0.4kV
industrijski/komercijalni)
Niveli 0.4kV Amvisëria (Household) (Nivo 0.4kV
domadinstva)
Total (Ukupno)
NGARKESA MAKSIMALE NE DISTRIBUCION
(Peak load in distribution) (Maksimalno
opteredenje u distribuciji)
NETO NGARKESA (Nett laod) (Neto opteredenje)
Humbjet teknike ne Distribucion gjate ngarkesës
maksimale (Technical Losses during peak demand)
(Tehnički gubici u distribuciji prilikom
maksimalnog opteredenja)
BRUTO NGARKESA (Bruto load) (Bruto
opteredenje)
MWh
MWh
MWh
MW
MW
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
MW
MW
40
n+10
Upitnik za kvalifikovane potrošače koje ne snabdeva javni snabdevač priključene na naponski nivo 110 kV i više
Kompanija ………………..
KONSUMI I ENERGJISË PËR 10 VITET E ARDHSHME CONSUMPTION FOR 10
YEARS IN THE FUTURE (Potrošnja energije za narednih 10 godina)
KËRKESA E ENERGJISË (ENERGY DEMAND) (Potražnja
energije)
Skenari Bazë (Më real) –(Base Scenario) - (Osnovni
scenario)
Skenari i Lartë (Më optimist) –(High Scenario) - (Viši
scenario (optimističniji))
Skenari i Ulët (Pesimist) –(Low Scenario) - (Niži scenario
(pesimističniji))
KËRKESA MAKSIMALE E ENERGJISË
(MAXIMUM POWER DEMAND)
(MAKSIMALNA POTRAŽNJA ENERGIJE)
Skenari Bazë –(Base Scenario) (Osnovni scenario)
Skenari i Lartë –( High Scenario) (Viši scenario)
Skenari i Ulët –( Low Scenario) (Niži scenario)
FAKTORI I FUQISË (POWER FACTOR) (FAKTOR SNAGE)
n
n+1
n+2
n+3
n+4
n+5
n+6
n+7
n+8
n+9
n+10
GWh
GWh
GWh
MW
MW
MW
cos(φ)
Kraj dokumenta
41
Download

Metodologija za pripremu bilanca elektricne energije