Retensio Sekundinarum (Retentio
Scundinarum) ve Puerperal
Enfeksiyonlar
Yrd.Doç.Dr.Hande GÜRLER
Bu derste..
•
•
•
•
•
•
Ret.sec
Büyük hayvanlarda puerperal enf.
Süre 2 saat
İsterseniz ara verebiliriz
UYUYANa bir GÜZELlik düşünülecek
Derste neler öğrendik soruları
cevaplanacak!!!
Retensio Sekundinarum
• Doğumun III. Aşamasının fizyolojik sınırlar
içerisinde gerçekeşememe durumudur.
• III. Aşama: Yavru zarlarını atıdıldığı aşamadır.
İneklerde genellikle 6 saat içerisinde bu aşama
tamamlanır. 12-24 saate kadar olan
gecikmeler fizyolojiktir.
Etiyoloji
Muamma!!!!!!!!!
• Irk
• Yıl
• Mevsim
• Sürü
• Gebelik süresi
• Doğumun uyarılması
• Güç doğumlar
• Hipokalsemi
•
•
•
•
•
•
•
•
•
İkizlikler
Yaş
Abortus
Kalıtım
Karaciğer yağlanması
Selenyum/vitamin E
Vitamin A
İyot
Genel beslennme
• Korunma amaçlı
• Yeterli-dengeli besleme
• Postpartum stresin azaltılması
Yavru zarlarını atılma mekanizması
• Fötomaternal dokuların birbirinden
ayrılması****
• Uterus kontraksiyonları
• Fötal plasental doşaşım sona erer ve maternal
karunkulalara giden kanın azalmasıyla villiler
büzüşür
• Fötomaternal dokudaki birleşmenin gevşemesi
için plasentomların olgunlaşması gerekir
• Olgunlaşma tam olarak doğumdan 3-5 gün
önce tamamlanır
• Plasentomlar olgunlaştıktan sonra uterus
kontraksiyonları fötomaternal dokuları
birbirinden ayırır.
Plasental ayarılmaya etki eden
sebepler
•
•
•
•
•
•
•
•
Uterus atonisi
Plasentomlaarın nekrozu
Villi korialislerin ödemi
Karunkula-kotiledon ilişkisinin aşırı boyutlarda
olması
Hiperemi
Plasentitis ve kotiledonitis
Akut postpartum metritis
Plasentomların olgunlaşmaması
• Uterus atonisi
Prematüre veya normal doğumlardan sonra
şekillenen ret sec olgularınınn büyük oranla
nedenidir
• Plasentomların nekrozu
Nekroz özellikle villi uçlarında belirgin olmaktadır ve
maternal epitelyuma da yayılır. Nekroz
fötomaternal dokuların birbirine gevşek olarak
tutunduğu plasentomlarda saha hızlı, bu
ünitelerin sıkıca yapışık olduğu plasentomlarda
daha yavaştır
• Villi korialislerin ödemi
Torsiyo uteri, sezaryen oerasyonu vediğer bazı güç
doğumlar sonucu villilerde ödem meydana
gelebilir
• Karunkula-kotiledon ilişkisinin aşırı boyutlarda
olması
Gebeliğin uzadığı durumlarda maternal karunkular
epitelde proliferatif değişimler meydana gelerek
avru zarlarının arılımını mekanik olarak engeller
• Hiperemi
Fötomaternal bvağlantının birtarafındaki kan
damarlarının proliferasyonundan olşur
Plasentitis ve kotiledonitis
Brusellozis gibi enfeksiyonların oluşturduğu
yangılar yavru zarlarının mekanik olarak
engellerler
• Akut pospartum metritis
Kapalı oprtamlarda bulunan ineklerde akut
postpartum metritisle ilişkili olarak retensio
olgularında ani artışlar olabilir. Bu tür
metritisler A.pyogenes gibi patojen mo ların
doğum sırasında genital kanala girmesiyle
oluşur. Enf nedeniyle uterus inerşiası, ret sec
ve plasentitis meydana gelebilir
• Plasentomların olgunlaşmaması
Sebebi ne olursa olsun gebelik süresi
kısaldığında plasentomların olgunlaşmaması
nedeniyle ret sec rastlantısı artar
Abortus
İkiz doğumlar
Kortikosteroidlerin uygulanması
• Bu faktörlerin sonucunda
1. Mekanik engel
2. Myometrial disfonksiyon
3. Fötomaternal ünitenin korunması
meydana gelir ve sonucunda ret sec şekillenir
Semptomlar
• Vulvadan sarkan yavru zarları (bazen
görünmez)
• Uterus involüsyonu gecikmiştir
• Bazı olgularda metritis gelişebilir
• Anormal uterus akıntısı
• Kötü koku (süte de geçebilir)
• Vulvada ödem
• Memede ödem olabilir
•
•
•
•
Genel durum bazen bozulabilir
İştahsızlık
Solunum ve vücut ısısı değişimleri
Retsec+metrit= solunum, nabız sayısı, vücut
ısısı
Anoreksi, diyare, depresyon, süt veriminde
düşme, ıkınma, seropurulent vaginal akıntı,
bazen topallık şekillenebilir
• Akut metritis gelişen inekler toksemi ve
septisemi nedeniyle hayvan ölebilir...
Prognoz
Yavru zarlarını 48 saat içerisinde atamayan
ineklerin % 14 ünde pyometra, %15 inde
kronik endometritis
Ret sec gelişen hayvanlarda
1. Süt kaybı
2. Fertilitenin zayıflaması
3. Sağıtıma ilişkin kayıplar
gibi önemli kayıplar şekillenmektedir..
Sağıtım
1.
2.
3.
4.
Yavru zarlarının elle kurtarılması
Sağıtımsız kendi haline bırakma
Ret sec sağıtımında ekbolik ilaçların kullanımı
Endometritisten korunma girişimleri
Elle kurtarma
• Septik metritiste elle kurtarma kontraendike
• İmmun sist baskılanmasıyla lokal enf neden
olabilir
• Kotiledonlar karunkulalara zarar vermeden
ayrılmalıdır(düğme)
• Yapılan ilk girişim başarılı olmazsa 24-48 saat
sonra tekrar denenebilir
• Bu süre içinde uterusa antb tab koyulabilir
• Zarların ayrılması kaudalden kraniale dikatli bir
şekilde yapılır
• Ikınmaları önlemek için epidural anestezi
yapılabilir
• Uterus eksudatı sifonla alınmalı
• 1lt SF+200.000Ukollagenaz+500 mg Caklorit/pp24-36. saatlerde umbilikal artere
enfüze edilebilir
Sağıtımsız kendi haline bırakma
• Komplikasyon görülmeyen olgularda
uygulanabilir
• Fertiliteyi etkilememek amacıyla kendi haline
bırakılabilir
• Metritis şekillenen olgularda antb+uterus
drenajı
Ekbolik ilaçların kullanımı
• PGF2α ve analogları, ergot deriveleri,
oksitosin, beta2-adrenoseptor antagonistleri
• Etkisi kesin kanıtlanmış değil
Kısrakta retensio sekundinarum
• Yavru zarları doğum sonrası 15 dk içerisinde
atılır
• 2 saate kadar olan gecikmeler normal
sayılabilir
• Güç doğumlar
• Gebeliğin uzaması
• Sezaryen operasyonu sonrası görülebilir
semptomlar
• Vulvadan sarkan yavru zarları
• Sancı beklenirken pek olmadığı görülür
etiyoloji
• Plasental ödem?
• Gebe olmayan kornuda daha çok görülür
Neden
Yavru zarları gebe olmayan kornuya daha sıkı
tutunur
Allantokorionun kalınlığı ve kıvrımları daha
fazladır
Villiler daha uzundur
Villi korialisler dallanan yapı oluşturur. Endometrial
kriptlerle güçlü bir interdigitasyon oluşturur. Ret
sec oluşumunda bu etkilidir
• Gebelik sırasında oluşan endometritisler, yangısal
yapışmaları artırabilir
• Tohumlama sırasında enfekte kısrak ya da
çiftleştiği aygırın enfekte olması
• Uterus inerşiası (Ca eksikliği, hidrops, enf. Bağlı
myometrial dejenerasyon, güç doğuma bağlı
myometrial bitkinlik)
• Hormonal dengesizlikler
• Doğumda korioallantoisin kendiliğinden
yırtılmaması ya da elle yırtılması
sağıtım
Elle sağıtım
• tayın doğumundan 24
saat geçen olgularda
denenebilir
• Asepsiye uyulmalıdır
• Uterus innervasyonu ve
prolapsusa dikkat!
• Uterusa zarar verme ve
enf. riski var
Elle olmayan sağıtım
• Mümkün olduğunca
kaçınılmalıdır.
• Tay doğumunu izlryrn 24
saat içinde herşey
normalse jinekolojik
muayene yapılmamalıdır
• 12. saatte oksitosin
başlanır2-3 saatte bir
devam edilir (40-100IU)
• Önce hareket kısıtlanmalı
• Kuyruk bandaja alınmalı
• Perineum bölgesi ve vulva
dudakları yıkanır dezenfekte edilir
• Dışarı çıkan ya da vaginada
bulunan zar kitlesi burulur
• Dezenfekte edilen ve
kayganlaştırılan diğer elle zarlar
takip edilerek yapışma kısımları
bulunur korion ve endometrium
arasındaki villilerin ayrılması
sağlanır (ayrılmıyorsa 4-6 saat
sonra tekrar)
• 80-100 IU 500 ml SF içine
verilip 1 saatten fazla
sürede inf. (sancıya dikkat)
• Oksitosin enj takiben 30 dk
içinde genellikle yavru
zarları atılır.
• i.m oksitosin
uygulamasından sonra 24
saat geçtiği halde zarlar
atlamadıysa doz yükseltilir
(80-100 i.m)
• 12-24 saat içinde atılmışsa
ilave başkasağıtıma gerek
yok
• Uterusta kalan eksudat sifonla
alınır
• Sulfanamid veya
penisilin+polimiksin komb. uygula
• Tetanoz antitoksini
• Antihistaminikler
• 12-24 saat arayla oksitosin
uygulanır
• Pp dönemde miks bir enf
bulunduğu için (gram+,-) geniş
spekturumlu antb yararlı
• Hem sistemik hem intrauterin
• Metritis-furbür-tosemi önlemek
için fenilbutason, fluniksin
meglumin (antiprogestin),
analjezik
Puerperal akut (septik ) metritis
• Tüm türlerde genelde doğumdan sonra 1-10
gün içerisinde meyd. gelir
• Yavru zarları + veya –
• Ety ret sec e benzerlik gösterir
• Uterus inerşiasından meyd gelebilir
• Patojenitesi yüksek mikroorganizmalar neden
olursa sirkülasyona karışıp endotoksemi veya
piyemi meyd. gelebilir
• En çok bulunan etkenler
A.pyogenes, hemolitik streptokoklar,
klostiridyalar
• Kokulu, kırmızımtrak ve sulu kıvamda içerik
İneklerde akut metritis
• Etiyoloji
1. Uterusun yoğun kontaminasyonu
• Güç doğum, ret sec, kontamine ortamlar
• E. Coli, A. Pyogenes, stafilokklar,
streptokoklar, p.auroginesa, proteuslr,
clostridialar bulunabilir
2. Doğal savunma mekanizmalarının zayıflığı
• Güç doğum veb dışında IBR virus gibi
immunspresant org.
• Buzağılama öncesi beslenme durumu
• Yağlı karaciğer send. Neden olan aşırı enerji
alımı
• Ptotein ve mineral yetersizliği
semptomlar
• Doğumdan 2-5 gün sonra anoreksi, toksemi,
vücut ısısı 41 dereceye kadar yükselebilir
• Kalp atımı 96-120, solunum sayısı, 60-72/dk ya
çıkar
• Dehidratasyon
• Kötü kokulu, koyukahverengi-kırmızı akıntı
Serviks açık
• Yavru zarları sarkmış olarak
görülebilir
• El uterusa rahatlıkla girer
bazen yavru zarları kolaylıkla
çekilebilir
Serviks kapalı
• Zarların varlığına dair bulgu
olmayabilir
• Vagina irritasyonu
sökonusudur
• Tenesmus vardır
• Zarlar atılana kadar iştah tamamen düzelmez
• Sağıtımın başlangıcından 10-14 gün sonraya
kadar vaginadan nekrotik yavru zarı parçaları
gelebilir
tanı
•
•
•
•
•
Anamnez bilgileri önemli
Çevre hijyeni
Doğuma yardım girişimi
Sürü genelinde mi?
Rektal muayene min tutulmalı(myometriumda
eksudasyona ve yapışmalara neden olduğundan)
• Uterus içi girişimler min da tutulmalı (uterus
savunma mekanizmasını olumsuz etkiler)
sağıtım
• Toksemi durumlarında parenteral penisilin,
oksitetrasiklin, sulfametazin iyileşme sağlanıncaya
kadar verilir
• Sıvı-elektrolit, glikoz i.v
• İntrauterin sağıtım tartışmalı uterusta bulunan
bazımolar penisilinaz gibi antbleri inaktive eden
enzimler salgılayabilir. Anaerobik veya kısmen
aerobik olan uterus ortamına gentamisin,
kanamisin, streptomisin ve neomisin etkili olmaz
• Oksitosin, ergonovin maleat, prostaglandinler
• 30-40 gün sonra olası pyometra yönünden
kontrol edilmelidir.
Kısrakta akut metritis
•
•
•
•
•
•
•
Güç doğum
Ret sec
24-36 saat sonra depresif ve anorektik hale gelir
Rektal ısı 39,5-41 derece
Nabız hızlı ve zayıf
4-8 lt koyu çikolata renginde sıvı
Zarlar kolay ayrılıyorsa alınabilir, çekince
gelmiyorsa kendi haline bırakılır
• Uterus içi sık sık boşaltılmalı
• Burun özefagus sondası ile içeri povidon iodin
sol verilir (günde 2 kez)
• Uterus lumenine antb bol(irritan olmayan,
suda eriyebilen)
• Sistemik antb. Na penisilin (10 milyon ünite)
• Kanamisin( 10 mg/kgx2)
• Gentamisin (2 mg/kgx4)
Neler öğrendik?
• İneklerde doğumun 3. aşaması
geneliikle......satte tamamlanır. .........sürede
tamamlanmazsa Retsec söz edilir.
• Korunma amaçlı..........dikkat edilmelidir
• Yavru zarlarının atılma
mekanizması......şeklindedir?
• Plasental ayrılmaya etki eden faktörler?
• Ret sec semptomları?
• Sağıtım girişimleri?
• Kısraklarda yavru atılmasında ....saate kadar
olan gecikmeler normaldir.
• Kısraklarda ret sec etiyolojisi?
• Sağıtım seçenekleri?
Bu derste...
•
•
•
•
•
Koyun ve keçilerde akut metritis
Subakut metritis
Puerperal furbür
Puereral tetanoz
Kedi ve köpeklerde postpartum dönem
sorunları
Koyun ve keçide akut metritis
• Sebepleri: ret sec., güç doğum, fötal maserasyon, elle fötal
zarların ayrılmaya çalışılması
• Semptomlar: vaginal akıntı (kanlı, kötü kokulu), tenesmus,
genel durum kötü (septik bir tablo), rektal ısı artmış, koyunda
özellikle şişlikle kendini gösteren artritik semptomlar
• Prognoz: endokarditis, myokarditis, ensefalitis gelişebilir.
• Sağıtım: vulva temizlenip steril eldivenle muayene edilmeli,
yavru zarları varsa zorla çıkartılmamalı, intrauterin bol veya
kateterle (serviks açık ise) sıvı antibiyotikler lokal olarak
uygulanmalı, zarlar atılıncaya ve iştah düzelinceye kadar
penisilin, oksitetrasiklin, streptomisin i.m veya s.c
uygulanmalıdır
Subakut metritis
• Akut metritise göre daha geç dönemde
gerçekleşir (8-14. günlerde ortaya çıkar)
• Süt veriminde düşme, hafif beden ısısı artışı,
anoreksi
• Kronik hale geçerek aylarca devam edebilir,
inekte bazen pyometraya dönüşür
• Septik veya genel hastalık belirtileri izlenmez
• Vulvada şişlik
• Mukopurulent akıntı (kötü kokulu, mat,
kıvamlı, gri sarı veya beyaz renkte, 250 ml-10 lt
miktarda)
• Pek çok bakteri sebep olabilmekte özellikle A.
pyogenes
• Ret. Sec, uterusta kalan nekrotik, zarlar ve
karunkulalar veya fötustan kalan parçalar
• Kısraklarda doğum sırasında vulva
yırtılmalarına bağlı pnömovagina
• Servisitis, vaginitis şekillenebilir
• Rektal muayenede involüsyonun gecikmesine
bağlı olarak uterus normalden büyük, tonusu
kötü, duvarı kalındır
• Sağıtıma erken başlanmalı sorun giderilene
kadar 1-3 hafta aralarla devam edilmelidir
Vaginadaki purulent eksudatı gidermek ve
uterus kontraksiyonlarını uyarmak amacıyla
50-55 C derecede 4 lt klorlu su, sabunlu
antiseptikler,sulandırılmış lysol ile lavaj
yapılmalı
Uterusa yumuşak sondayla hafif antiseptikli
solüsyonlarla ya da streptodornaz, pankreatik
tripsin ile içerik inceltilip sifonla alınabilir.
Antibiyotik 2-3 gün arayla uterus içi uygulanır
(250-500 ml). Verilen sol hacmi uterus hacmini
geçmemelidir
• Lokal sağaltım için diğer bir seçenek de 100 ml SF
veya steril su+1-5 ml lügol sol veya 10-20 ml batticon
sol.
• 48 h den sonra oksitosin uygulamaları işe yaramaz
• Uterus tonusunu artırmak için Ergonovin (1-5 mg)
• Fonksiyonel bir CL bulunan pyometrada CL u lize
etmek ve CL şekillenmeden önceki dönemde ekbolik
etkisinden yararlanmak üzere PGF 2α kullanılabilir
• Subakut metritis tedavisi gören hayvanlar uterus ve
serviks normal hale gelip 2-3 siklus eçinceye kadar
tohumlanmamalıdır
• Kısraklarda uterus içi irritan ilaçlar
verilmemelidir
• Koyunlarda kuzulama-tohumlama aralığı uzun
olduğu için tedavi yapılmaksızın iyileşme
sağlanabilir.
Puerperal furbür
• Septik uterus içeriği ve salınan histaminler
tarafından oluşturulur. Hormon ve toksinlerin
etkisiyle dijital damarlar ve bunların kollarında
kan dolaşımı değişmektedir. Pıhtılaşma
sistemindeki ve trombosit sayısındaki
değişimler ve fibrinojen indirgenme ürünleri
de sebep olmaktadır
• Heparin kullanımı ile ile sıklığı azaltılmaktadır
• Kısraklarda metritis-furbür-toksemi sendromu
olarak görülür
• Kısraklarda ötenaziye neden olan tırnak
düşmelerine kadar kötü sonuçlar doğurabilir
• Prognoz kötüdür
• Ciddi ret sec veya septik metrit olan
hayvanlarda furbür gelişme olasılığına karşı bir
an önce sağıtılmalıdır.
• Sağıtım amacıyla tekrarlanan dozlarda
antihistaminikler verilir
• Tırnak ve ayaklara buz paketleri uygulanır
• Sıcak soğuk uygulamalar yapılabilir
• Uterus içi antb
• antianflamatuarlar, tranklizanlar (fenilbutazon,
deksametazon vb.), sağlanan rahatlamayla
egzersiz yapılması desteklenebilir. Egzersizler
tırnaklardaki sirkülasyonu uyararak iyileşmeyi
hızlandırır.
• Lokal sağıtıma sistemik sağıtımdan sonra
iyileşme başladığı 24-48 h içinde geçilmelidir
Puerperal tetanoz
• Daha çok kısrak ve ineklerde görülür.
• Retsec., güç doğum, prolapsus uteri, metritis gibi
olgularda tetanoz antitoksini zaman geçirmeden
uygulanmalıdır
• Doğum sonrası 1-4 hafta içnde ortaya çıkar genellikle
metrit tablosuyla birlikte bulunur
• Uterus içeriğini uzaklaştır
• Tetanoz antitoksini
• Tranklizanlar
• Penisilin veya penisilin+streptomisin verilmeli
Kedi ve köpeklerde postpartum
dönem sorunları
•
•
•
•
•
•
•
Doğum sonrası kanamalar
Plasental bölgelerin subinvolüsyonu (SIPS)
Retetsio sekundinarum
Postpartum (akut) metritis
Prolapsus uteri
Puerperal tetani (eklampsia)
Agalaksia
Doğum sonrası kanamalar
• Uterus veya vagina
• Fazla miktarda kanama normal değil (uterus
rupturu, damar kopmaları, kan pıhtılaşma
problemleri, venereal tümör, vaginadaki
anomalilere bağlı çiftleşmede)
• Vazoppressin, methergin, oksitosin (5-20 IU
i.m), OHE
• Kedide pp akut kanamalarda ergonovin maleat
(20 dk arayla iki kez 0.1 mg), oksitosin (5-10 IU
SIPS
• Doğumdan sonra 2-6 hafta süreyle az miktarda
vaginal akıntı normal
• kanlı-seröz akıntı devamlı ise plasental bölgelerin
involüsyonundaki gecikmedenolabilir
• Genel hastalık belirtisi yok
• Vulva hafif büyümüş, sarkık, vagina mukozası normal
• Kanama, marginal hematom bölgesinde,
endometriumdan gelir
• Anemi yönünden kontrol gerekir
tanı
• Abdominal palp
• Vaginoskopi
• Vaginal sitoloji (polinükleer decidua benzeri
dev hücreler, lökosit, epitel hücreler)
• USG
• Radyografi
• Metritis, vaginitis, koagulopati, proöstrus
kanaması, travmatik kanamalar, neoplazmlar,
sistitis
tedavi
• Az miktardaki kanamalar tedavi gerektirmez
• OHE
• Prostaglandin (0.1-0.25 mg/kg tek doz ya da
25 µg/kg x12 saat ile 6 uygulama)
• MPA (25-50 mg/s.c)
• Köpeklerde doğumu takiben oksitosin
hormonu korunmada etkili olabilmekte
Retensio Sekundinarum
• Nadiren görülür
• Daha çok kornu uterilerin en kranialindeki
yavru zarları atılamaz
• Büyük yavru, uzun süren doğumlarda görülür
genelde
• Son fötusun doğumundan sonra yeşil akıntının
gelme süresi 12 saati geçerse ret. sec. den
şüphe edilir
• Zarlar 12-24 saat atılmazsa akut metrit
şekillenebilir (OHE yapılmazsa 4-5 günde
ölüm)
• Oksitosin endike (10-20 IU)
• Operasyondan
önce
denenebilecek
yöntemlerden biri de tampon tutturulmuş inca
pensin uterus içine yerleştirilip kendi ekseni
etrafında 1-2 tur döndürülmesi ile zarların
ayrılmaya çalışılmasıdır (abdominal masajla
desteklenir)
• Antb. Uygulaması
• Destekleyici sıvı tedavisi
• Septik metrit başlamışsa OHE
Metritis
Köpeklerde Akut Metritis,
•Doğumdan sonraki ilk hafta içinde çoğunlukla 48 saat
içinde oluşan enfeksiyöz prognozu kötü olan bir hastalıtır
•Güç doğum, obstetrik girişimler, yavru zarlarının veya
fötusun retensiyonu hastalığa predispozisyon oluşturur.
E.coli, Proteus gibi gram (+) bakt eriler çoğunlukla, bazen
stafilakoklar ve streptokoklar da görülür
•Genellikle servikal bazen de hemotejen yollarla uterusa
gelirler
Klinik olarak;
•Kötü kokulu, fazla miktarda , purulentten sanguinoprulente kadar
değişen niteliklerde anormal bir vaginal akıntı dikkati çeker. Akıntı
pyometradakinden daha akışkandır.
•Depresyon, anoreksi, vücut ısısı artışı, dehidratasyon, taşikardi, ileri
dönemlerde hipotermi şekillenmektedir.
•Abdomainal palpasyonda büyümüş ve hamur kıvamındaki uterus
hssedilir.
•Palpasyon hayvanı rahatsız eder
•Yavruların karşı ilgisizdir
•Süt verimi azdır, bu yüzden yavrular sürekli bağırır.
Radyografi, USG;
•Uterus büyümesi ya da uterustaki yavrular görülebilir
Sitoloji;
Vaginal akıntının sitolojik incelenmesinde dejenere olmuş
nötrofiller, intra ve ekstraselüler bakteriler, şekilsiz hücre yıkıntıları
ve mukus görülür
Köpeklerde Akut Metritis Sağıtımı
•Sıvı ve elektrolitler (laktatlı ringer i.v), endotoksemi
halinde dekstroz da önerilir.
•Geniş spekrurumlu antibiyotikler (kloramfenilkol,
sefalosporin, trimetoprim sülfat, ampisilin)
•Eğer serviks açıksa; sistemik antibiyotkilere ek olarak
uterus infizyonları da yapılabilir. Kateterizasyon mümkün
ise serum fizyolojik ya da % 2 lik betadin sol. İle kateter
yerleştirilir
•Uterus involüsyonu ve boşalmasını sağlamak amacıyla
ekbolik ajanlardan oksitosin (0.5-1 IU/kg, 1-2 saat
aralıklarla uygulanır), ergonovin (0.2 mg/15kg, çok tercih
edilmez)
•PGF 2 alfa servikal açıklığı devam ettirmesi veuterus
kontraksiyonlarını uyararak uterusun boşalmasını
sağlaması nedeniyle kullanılabilir (0.1-0.25 mg/kg 3-5 gün
süreyle)
•Uterusta fötus veya yavru zarlarının kalması, ciddi
enfeksiyon, uterus erezyonu veya yırtığı durumlarında
ovariohisterektomi yapılabilir
Ayırıcı tanı;
Eklampsia, plasental bölgelerin subinvolüsyonu, mastitis
Vaginal akıntıların muayenesi, sütün sitolojik olarak
değerlendirilmesi, kan hücre sayımları, serumda kimyasal
içeriğin incelenmesiyle kolayca ayrım yapılabilir
Kedilerde Akut Metritis,
•Doğumu takiben 12-48 saatte gerçekleşir
•Fötus ya da yavru zarlarının retensiyonu , obstetrik
girişimlerden meydana gelebilir.
•Depresif, yavrularıyla ilgilenmez
•Vücut ısısı, solununm sayısı artmıştır
•Dehidratasyon, kusma, ishal şekillenebilir
•Abdominal radyografi, USG ile kalan fötus kolayca
farkedilir. Ancak yavru zarları herzaman farkedilmeyebilir,
uterusta lokal genişlemeler halinde hissedilebilir
•Bu durumda pp 24 saat içinde yeşil loşiya dikkat çeker
•Fötus retensiyonu sözkonusu ise cerrahi yolla
uzaklaştırılabilir
•Sıvı elektrolit
•Ovariohisterektomi tercih edilebilir
•Vaginal akıntılar tamamen kesilinceye kadar(ort 3-8 gün)
0.1 mg/0.4 kg C.A a PGF 2 alfa uygulanabilir
•10-12 gün süre ile antb uygulaması
Prolapsus uteri
•Çok kez doğum yapmış kedi ve köpeklede görülür
•Genellikle kısmi şekillenir ve doğum sonrası 48
saat içinde görülür
•Sebebi kesin olarak bilinmemekte, genellikle güç
doğum sonrası şekillenmekte
•Uterus sağlam ve 1 saat içinde şekillenmiş
olgularda parmakla reddedilmeye çalışılabilir. Bu
işlem için hayvan önce genel anestezi altına alınır.
Uterus hafif ılık antiseptikli sol. İle yıkanır ve
kayganlaştırıcılar yardımıyla uterus reddedilir ve
steril svapla invaginasyon düzeltilir. Eğer uterus
ödemli ise %50 lik dekstroz steril gazlı bezle hafif
manuplasynlarla uterus küçültülmeye çalışılır.
•Arka bacaklardan havaya kaldırılarak uterusa
antibiyotikli sol. enfüze edilir
•Sistemik antb. uygulanır
•Vulvaya dikiş koymaya gerek yoktur
•Prolabe olan uterus uzun süre farkedilmez ve
üzerinde ciddi kezyonlar şekillenir ise cerrahi
müdehale gerekir (OHE).
Eklampsia
•Akut seyirli, hayati tehlikesi olan bir hastalık
•Her yaş her ırktan köpekte daha çok küçük ırk
köpeklerde görülür
•Doğumdan önce, doğum sırasında, doğumdan
sonraki 3-4 günde, en çok da doğum sonraki 3 hafta
içerisinde görülür
•Gelişme dönemindeki hayvanlarda kemiklerdeki Ca
kayıpları
•diyetteki yetersizlikler veya fazlalıklara bağlı olarak
•paratiroid bezinin atrofisi
•emzirme sırasında fazla kalsiyum kullanılması
•emziren hayvanlardaki gerilimler sebebiyle iştahın
azalması
•rasyonda bulunan fitatların Ca ile birleşip Cafitat
halinde kullanılmaz bileşikler oluşturması
•iyonize Ca miktarının azalması
•Sağlam hayvanlarda Ca nın yarısı proteinlere
bağlı, yarısı da iyonize halde bulunmaktadır.
Proteine bağlanmayı artıran her sebep, tetanilerin
ortaya çıkmasına neden olur. Doğum sırasındaki
hiperventilasyon sonucunda oluşan sistemik alkaloz
da bunlardan biridir.
•Hipoglisemi de genelikle eşlik eder (endotoksemi,
kaslardaki tetani)
•Normal köpekte serum Ca oranı 9-11 mg/100 ml
dir. Bu oran 7 mg/100 ml ye düştüğü zaman
semptomlar ortaya çıkmaya başlar
•Huzursuzluk, ataksi, viyaklama, sinirlilik, pupilla
genişlemesi, hızlı solunum, kaslarda titreme ve
spazm
•Ekstremite kasları ve eklemler sertleşmiştir.
Hayvan ayağa kalkamaz yan tarafına yatar.
Mukozalarda siyanoz, bol salivasyon ve felç
•Ölüm şiddetli serebral ödem, solunum depresyonu,
yüksek ateşe bağlı kalp sorunları sonucu şekillenir
•Ca tuzları ı.v 10 kg canlı ağırlığa % 10 luk Ca
glukonattan 5-15 ml( solunum ve nabız)
•Ca tedavisi 6-8 saat aralıklara bölünmüş olarak
yapılmalıdır
•Oral ve s.c tedaviye devam edilebilir
•Yavruların emzirilip emzirilmemesine yaşlarına göre
karar verilir
•% 5 lik dekstroz
•D vit enj
•Diette Ca:fosfor dengeli
•Daha önce hipokalsemi geçirenlere doğumdan 1
hafta önce başlanıp laktasyon süresinde Ca takviyesi
Agalaksia
•Süt üretim ve sekresyonunun bulunmaması durumu
•Primer olarak anatomik veya fizyolojik bir
anormallik, sekonder ise beslenme yetersizliği, stres,
prematüre doğum, prosgestagen tedavisi, mastitis,
metritis, fizyolojik problemlelr, endotoksemi, sistemik
hastalıklar etkili olur
•Primer agalaksia da kongenital malformasyon
durumunda ya da bezin hormonal stimülayona
yetersiz yanıt verdiği durumlarda meme bezi
tedaviye cevap vermez
•Sekonder agalaksia da ise sebep ortadan
kaldırıldığında tedavi gerçekleştirilmiş olur
Neler öğrendik?
• Normal köpekte serum Ca oranı.............dır.
• Eklampsia genelde doğumdan
sonra...............lık zamanda görülür.
• Köpeklerde pp.............süre kanama normaldir.
Bu süre uzadığında................ düşünülür.
• Prolapsus uteri pp...................içerisinde
görülür.
• Köpeklere
oksitosin..............amacıyla..........dozda verilir.
• Köpeklerde akut metritiste
akıntı................karakterlidir.
• SIPS tedavi protokolü nasıldır?
• Kedi ve köpeklerde pp
dönemde..........sorunlar görülür
• Puerperal tetanoz daha çok.......görülür
• Koyun ve keçilerdeakut metrit
olgularında.........etken maddeli antibiyotik
preparatlar kullanılır.
• Akut metritis ve subakut metritis farkları?
Download

Retensio Sekundinarum (Retentio Scundinarum