27.6.2014
HAZİRAN 2014 KPSS COĞRAFYA
SEMİNER ÇALIŞMASI
BALIKESİR KARESİ YEDİİKLİM KPSS AKADEMİ
BİROL OZAN
SEMİNER ZAMAN PLANLAMASI
A) TÜRKİYE’NİN COĞRAFİ KONUM ÖZELLİKLERİ
B) YERŞEKİLLERİ
C) YERŞEKİLLERİNİN ETKİLERİ
D) DOĞAL AFETLER VE ETKİLERİ
E) İKLİM ÖZELLİKLERİ
F) GÜNCEL ULAŞIM VE ENERJİ PROJELERİ
1
27.6.2014
DİKKAT EDİLECEK KONULAR
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
8)
9)
10)
Ülkemizin komşuları ile olan ilişkileri, stratejik, jeopolitik önemi.
Dağların uzanışlarının olumlu ve olumsuz sonuçları.
Volkanik araziler ile karstik arazilerin özellikleri.
Akarsu ve göllerden yararlanma şekilleri ve su seviyelerinin
düşmesi.
İç ve kıyı ovaların farklılıkları.
Doğal afetler.. Özellikle depremlerin etkileri ve deprem riski
yüksek olan yerler..
Önemli ulaşım ve enerji projeleri.
Önemli kara ve demiryolu geçitleri.
Yağış rejiminin düzensiz olmasının olumsuz sonuçları.
İklim ile, ekonomik ve beşeri faaliyetler arasındaki etkileşim..
COĞRAFİ KONUM
MATEMATİK
VE
ÖZEL KONUM
2
27.6.2014
SORULARIN DEĞERLENDİRMESİ
Türkiye’nin jeopolitik önemi üzerinde aşağıdakilerden
hangisinin etkisi daha azdır? (2012)
A) Eski dünya karaları arasında merkezî bir konuma
sahip olmasının
B) Ekonomik ve siyasal bir güç merkezi olan Avrupa
Birliği ülkelerine komşu olmasının
C) Dört mevsimin belirgin olarak yaşanmasının ve aynı
anda farklı iklim özelliklerinin görülmesinin
D) Önemli petrol ve doğal gaz yataklarına sahip ülkelere
komşu olmasının
E)Uluslararası deniz ulaşımı açısından önemli bir bölgede
bulunmasının
COĞRAFİ KONUM
COĞRAFİ KONUM
MATEMATİK KONUM
ENLEM
DÜNYANIN ŞEKLİ
* Kuzey
Yarımkürede
olması
* Orta Kuşakta
Bulunması.
* Yengeç
Dönencesinin
Kuzeyinde olması
BOYLAM
DÜNYANIN DÖNÜŞÜ
• Doğu boylamlarında
olması.
• 2-3 nolu saat
dilimlerinde olması.
• Doğuya doğru yerel
saatlerin artması.
ÖZEL KONUM
YERŞEKİLLERİ
NÜFUS VE YERLEŞME
EKONOMİK FAALİYETLER
YER ALTI KAYNAKLARI
KOMŞU ÜLKELER
STRATEJİK-JEOPOLİTİK ÖZELLİKLER
KITALAR-BOĞAZLAR
3
27.6.2014
COĞRAFİ KONUM
• Özellikle :
a) Önemi artan ve azalan sınır kapıları.
b) Şu anda yaşanan sorunların Musul-Kerkük petrol boru hattı ve
Habur gümrük kapısı üzerindeki etkileri.
c) Ülkemizin güneyinde zaten var olan güvenlik riskinin artması,
yaşanan mülteci göçleri üzerindeki etkisi.
d) Ülkemizin kuzeyinde Kırım Yarımadası üzerinde yaşanan siyasi
olaylar ve bunların yansımaları.
e) Nato Genel Sekreteri Rasmussen, AB genişlemeden sorumlu
komiseri Stefan FÜLE ve İran Cumhurbaşkanı Ruhani’nin
ülkemize ziyaretleri, NATO ve ABD’deki askeri hareketlenmeler.
COĞRAFİ KONUM
4
27.6.2014
COĞRAFYA FİZİKİ ÖZELLİKLER
YERŞEKİLLERİNİN OLUŞUMU
YERŞEKİLLERİNİN ÖZELLİKLERİ
YERŞEKİLLERİNİN ETKİLERİ
YERŞEKİLLERİ
5
27.6.2014
YERŞEKİLLERİ
Ülkemizin genç oluşumlu olmasının sonuçları
a) Yükselti ve engebe fazladır.
b) Kırıklı bir yapıya sahip olduğundan deprem riski yüksektir.
c) Sıcak su kaynakları ve maden suları bakımından zengindir.
d) Dağların ortalama yükseltileri fazladır.
e) Akarsuların enerji potansiyelleri fazladır.
NOT: Türkiye bugünkü görüntüsünü ise, 4. zamanda yaşanan ve
bugünde devam eden epirojenez sonucunda toptan yükselmeyle
kazanmıştır.
1)
İÇ KUVVETLER :
•
•
•
•
Depremler
Volkanizma
Epirojenik hareketler
Orojenik hareketler
YERŞEKİLLERİ
2)
DIŞ KUVVETLER
•
Akarsular
•
Rüzgarlar
•
Buzullar
•
Yer altı suları
•
Dalgalar ve akıntılar
• NOT:En etkilisi akarsulardır. Ülkemizde matematik konumu
nedeniyle buzulların etkisi en azdır. Diğer dış kuvvetlerinde etkisi
pek fazla değildir.
• NOT : Geçmişten günümüze en etkili olanı, dağ oluşumu
hareketleri olan orojenik hareketlerdir. Bugün orojenez ülkemizde
bitmiştir. Günümüzde ise en etkilisi depremler ve epirojenezdir.
6
27.6.2014
YERŞEKİLLERİ
• Epirojenez sonucunda 4. zamanda ülkemizde meydana
gelen yerşekilleri
• a) Ülkemizin ortalama yükseltisinin fazla olması
• b) Ova ve platoların düz olmalarına karşın yükseltilerinin
fazla olması
• c) Ege Denizi ile Marmara Denizinin oluşması.
• d) Çanakkale ve İstanbul boğazlarının oluşması
• e) Karadenizin tatlı sulu göl durumundan deniz haline
dönüşmesi
• f) İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında Ria tipi kıyıların
oluşması
YERŞEKİLLERİ
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Ülkemizin ortalama yükseltisinin fazla olmasının sonuçları :
a) Karasal iklimin etki alanının geniş olması.
b) Tarım alanlarının yetersiz olması.
c) Ulaşım maliyetlerinin fazla olması.
d) Heyelan ve erozyon gibi doğal afetlere uygun ortamların
oluşması
e) Ekonomik faaliyetlerin bazı bölgelerde daha kısıtlı hale
gelmesi
f) Akarsular bakımından zengin olmamız
g) Akarsuların enerji potansiyellerinin fazla olması
h) Yağışın fazla olması.
7
27.6.2014
YERŞEKİLLERİ
NOT :Ortalama yükseltinin fazla olmasının nedenleri :
•
3.zamanda oluşmuş genç bir kütle olması
•
Geçmişte volkanik faaliyetlerin yaşanmış olması.
Ülkemizde yerşekili çeşitliliğinin fazla olmasının sonuçları:
a)
Kısa mesafelerde yükseltinin değişmesiyle sıcaklığın da
değişmesi
b)
İklim çeşitliliğinin fazla olması
c)
Aynı anda farklı mevsimlerin yaşanabilir olması
d)
Ekonomik farklılıkların daha fazla yaşanması
e)
Bölgeler arasındaki farklılıkların iç ticareti olumlu olarak
etkilemesi.
f)
Bitki örtüsü çeşitliliğinin ortaya çıkması.
DAĞLAR
8
27.6.2014
YERŞEKİLLERİ
• Dağlarımızın batı-doğu yönünde uzanmasının nedeni :
• Ülkemizin kuzey-güney yönündeki sıkıştırmalar sonucunda oluşmuş
olması
• Dağlarımızın batı-doğu yönünde uzanmasının sonuçları :
1.
Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerinde kıyı ile iç kesimler arasında
iklim, yağış, bitki örtüsü, orman varlığı, tarım ürünü çeşitliliği, toprak
verimliliği, nüfus bakımından büyük farklılıklar yaratmıştır.
2.
Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerimizde ulaşımı zorlaştırarak
gelişimi engellemiştir.
3.
Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerimizde bölge içindeki farklılıkları
arttırmıştır.
4.
Ege Bölgemizde ise, bu farklılıkların yaşanmasını engellemiş ve
bölgenin gelişimini sağlamıştır.
5.
Ege Bölgesinde, bölge içindeki farklılıkları olabildiğince
azaltmıştır.
YERŞEKİLLERİ
• 6. Karadeniz ve Akdeniz’de boyuna, Ege’de ise enine kıyıların
ortaya çıkmasını sağlamıştır.
• 7. Karadeniz ve Akdeniz’de falez oluşumunu sağlamış, Ege’de ise
daha çok delta oluşumunu kolaylaştırmıştır.
• 8. Ege’de kıta sahanlığının geniş olmasını, Karadeniz ve
Akdeniz’de dar olmasını sağlamıştır.
• 9. Ege kıyılarında girinti, çıkıntı, koy, körfez, doğal liman sayısını
arttırmış, Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerimizde bunları azaltmıştır.
• 10. Karadeniz ve Akdeniz’de karayolu geçitleri önem kazanırken,
Ege’de böyle bir durumun oluşmasını önlemiştir.
• 11. Ülkemizde batı-doğu yönünde ulaşım maliyetlerini azaltmış,
kuzey-güney yönünde ise arttırmıştır.
• 12. Kara ve demiryollarının genel olarak batı-doğu yönünde
uzanan akarsu vadilerini izlemesini sağlamıştır.
9
27.6.2014
YERŞEKİLLERİ
• 13. İç Anadolu Bölgemizin büyük bir kapalı havza haline gelmesini
sağlamıştır.
• 14. Deniz etkisinin iç kısımlara girmesini engelleyerek karasal
iklimin etki alanının genişlemesine neden olmuştur.
• 15. Ülkemizin kıyı kesimleri ile iç kesimler arasında büyük
farklılıkların ortaya çıkmasını sağlamıştır.
•
Ülkemizde yükselti batıdan doğuya doğru gidildikçe artar :
• Nedeni : Kuzey ve güneydeki sıradağlar doğuda birleşirler. Ayrıca,
doğuda volkanizma faaliyetlerinin fazla olması yükseltinin artmasına
neden olmuştur.
• Sonuçları :
•
Karasallık artar
•
Sıcaklık azalır
•
Nem azalır.
YERŞEKİLLERİ
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Günlük ve yıllık sıcaklık farkı artar.
Fiziksel çözülme artar.
Tarım ürünü çeşitliliği azalır.
Tarım ürünlerinin yetişme süresi uzar.
Kar yağışı ve don olayı artar.
Nüfus azalır.
Ulaşım maliyetleri azalır.
Tarım alanları azalır.
Ekonomik faaliyetler zorlaşır
10
27.6.2014
YERŞEKİLLERİ
YERŞEKİLLERİ
11
27.6.2014
YERŞEKİLLERİ
AKARSULAR
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Düzenli rejime yakın akarsular : Doğu karadeniz : ÇORUH
En hızlı akan
: ÇORUH
En çok su taşıyan
: FIRAT
Kaynağını dışardan alan
: ASİ
Dışarıda denize dökülen
: ARAS-KURA-FIRAT-DİCLE-ÇORUHMERİÇ
Kaynaklarla beslenen
: MANAVGAT-KÖPRÜÇAY-AKSU
Gölden çıkan akarsular
: Çarşamba- Beyşehir, ArpaçayÇıldır, Kovada-Eğirdir, Dicle- Hazar
Çevresel sorunlar yaşayan
: Sakarya – Gediz
En uzun akarsu
: Kızılırmak
Rejim düzensizliğinin nedenleri – Boylarının kısa olmasının
nedenleri – Enerji ve aşındırma potansiyelleri
12
27.6.2014
AKARSULAR
GÖLLER
• Göllerin oluşum özellikleri ve bölgelere dağılışları.
• Göllerdeki çevresel sorunlar.
• Göl sularının seviye değişimleri.
• Kapalı havza özelliği gösteren göller.
• Göllerden yararlanma şekilleri:
1) Sulama
2) İçme ve kullanma
3) Balıkçılık
4) Turizm
5) Ulaştırma
6) Enerji
13
27.6.2014
GÖLLER
TOPRAK ÖZELLİKLERİ
• YERLİ TOPRAKLAR
• Kahverengi Step Toprakları
• Kestane rengi step toprakları
• Kahverengi orman toprakları
• Terra Rosa toprakları
• Laterit topraklar
• Podsol topraklar
TAŞINMIŞ TOPRAKLAR
• Alüvyal topraklar
• Lösler
• Morenler
14
27.6.2014
YERŞEKİLLERİNİN ETKİLERİ









Yerşekilleri – iklim
Yerşekilleri – Ulaşım maliyetleri
Yerşekilleri – Tarım alanları
Yerşekilleri – Doğal afetler
Yerşekilleri – Nüfus dağılışı
Yerşekilleri – Yağış miktarı
Yerşekilleri – Yerleşme tipleri
Yerşekilleri – Ekonomik faaliyetler
Yerşekilleri - Doğal Afetler
HARİTALARDA KULLANILAN RENKLER
•
•
•
•
•
YEŞİL
SARI
KAHVERENGİ
BEYAZ
MAVİ
: 0-500M.
: 500-1000M.
: 1000 - +
: BUZULLAR
: DENİZLER- GÖLLER- AKARSULAR
• BU RENKLER SADECE FİZİKİ HARİTALARDA BİR ANLAM İFADE
ETMEKTEDİR.
• NOT: Bütün haritalardan yararlanarak, uzunluk ve alan
ölçebiliriz, yön bulabiliriz, coğrafi koordinatları kullanabiliriz.
15
27.6.2014
AŞINDIRMA VE BİRİKTİRME ŞEKİLLERİ
•
•
•
•
•
•
•
•
•
AŞINDIRMA ŞEKİLLERİ
PLATOLAR – VADİLER – MAĞARALAR - FALEZLER
MANTARKAYA- OBRUKLAR
DOLİN-LAPYA-UVALA-POLYE
BİRİKTİRME ŞEKİLLERİ
OVALAR - KIYI SET GÖLLERİ - ALÜVYAL SET GÖLLERİ
LÖSLER - MORENLER - KUMULLAR DİĞER ÖZELLİKLER :
KIYI TİPLERİ - KARSTİK ARAZİLER - AKINTILAR
DOĞAL AFETLER
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
DEPREMLER
SEL VE TAŞKINLAR
EROZYON
HEYELAN
KURAKLIK
ÇIĞ
KÜRESEL ISINMA
ÇEVRE KİRLİLİĞİ
HAVA KİRLİLİĞİ
SU VE TOPRAK KİRLİLİĞİ
ORMAN YANGINLARI
16
27.6.2014
DOĞAL AFETLERİN ÖZELLİKLERİ
•
•
•
•
CAN VE MAL KAYBINA YOL AÇMALARI.
DOĞAL OLMALARI
ÇOK KISA BİR SÜRE İÇİNDE OLUŞMALARI.
BAŞLADIKTAN SONRA ÖNLENMESİNİN OLANAKSIZ OLMASI.
• 1939 ERZİNCAN - 1999 YALOVA DEPREMLERİ YAKIN
TARİHİMİZDE YAŞANAN EN BÜYÜK DOĞAL AFETLER OLMUŞLAR
VE YAKLAŞIK 60000 CAN KAYBINA YOL AÇMIŞLARDIR.
DOĞAL AFETLER
• Doğal afetler ile ülkelerin gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişki.
• Doğal afetlerin türleri :
1) Meteorolojik kökenli olanlar.
2) Jeolojik kökenli olanlar
3) Biyolojik kökenli olanlar.
• Doğal afetlerin etkilerini azaltma yolları.
• Doğal afetlerin bölgelere dağılışı.
• Ülkemizde en fazla etkili olan doğal afetler:
A) Depremler
B) Sel ve su baskınları
C) Heyelan
D) Çığ
17
27.6.2014
DOĞAL AFETLER
• Marmara Bölgesi
: Deprem -Hava-Su-Toprak
kirliliği-Sel ve Taşkınları
• Ege Bölgesi
: Deprem - Sel ve taşkınlar
• Akdeniz Bölgesi
: Sel ve Taşkınlar
• İç Anadolu Bölgesi
: Kuraklık – Sel – Erozyon
• Karadeniz Bölgesi
: Deprem – Heyelan – Sel ve
Taşkın – Çığ
• Doğu Anadolu Bölgesi
: deprem – Erozyon – Çığ – Aşırı
soğuk
• Güneydoğu Anadolu BÖLGESİ: deprem – Kuraklık – Erozyon
• NOT : Bütün bölgelerimizde yaşanan doğal afetler, deprem ve
erozyondur.
18
27.6.2014
İKLİM
TÜRKİYE’NİN İKLİM
ÖZELLİKLERİ VE İKLİMİN
ETKİLERİ
İKLİM
4.
I. Gece ve gündüz süresine
II. Yarımada özelliğine
III. Yer şekillerinin çeşitliliğine
IV. Orta kuşakta bulunmasına
Türkiye’nin farklı yörelerinde değişik yönlerden esen
meltem rüzgârlarının görülmesi, yukarıdakilerden
hangilerine bağlanabilir?
A) I-II
B)I-III
C)II-III
D) II-IV
E) III-IV
19
27.6.2014
İKLİM
• İklim : Bir yerde uzun yıllar değişmeyen ortalama atmosfer
şartlarıdır. Klimatoloji biliminin ilgi alanına girer.
• Hava Durumu : Kısa sürede değişen atmosfer şartlarıdır.
Meteoroloji biliminin ilgi alanına girer.
• İnsan üzerindeki en etkili doğal faktör iklimdir.
• Sıcaklık ve yağış bütün canlılar üzerinde olumlu yada olumsuz
etkiler yapan en önemli doğa olaylarıdır.
• İklim ile aşağıdaki faktörler arasındaki karşılıklı etkileşimi bilmek
gerekir
• Ülkemizin geçiş alanı üzerinde bulunması, orta kuşakta bulunması,
yerşekili çeşitliliğinin fazla olması iklim açısından olumlu
özelliklerin ortaya çıkmasına neden olmuştur.
İKLİM
• Ülkemiz iklimi üzerinde matematik konum genel
olarak olumlu katkılar yaparken, özel konum şartları
ise, genellikle iç kısımlarda olumsuzluk, kıyılarda ise
olumlu özellikler ortaya çıkarmıştır
• İklim çeşitliliğimiz üzerinde matematik ve özel
konum şartları birlikte etkili olmuştur
• Ülkemizde sadece matematik konum etkili olsaydı
her tarafta Akdeniz iklimi görülecekti. Oysa, bugün
Karadeniz ve Karasal iklimler de ülkemizde etkili
olduğuna göre bu durumun sebebi özel konum yani
yerşekili çeşitliliğidir.
20
27.6.2014
İKLİM
1)SICAKLIK : En önemli iklim elemanıdır. Diğer bütün iklim elemanları
iklime bağlı olarak oluşurlar.
• Gerçek Sıcaklık : Herhangi bir ortamdaki termometre sıcaklığıdır.
• İndirgenmiş Sıcaklık : Her yer deniz seviyesindeymiş gibi kabul
edilerek hesaplanmış olan sıcaklıktır. Yükselti faktörünün dikkate
alınmadığı sıcaklık değeridir.
• Hissedilen Sıcaklık : Sıcaklık değerlerinin nem faktörünün etkisiyle
hesaplandığı değerdir. Nemin fazla olduğu yerlerdeki insanlar yazın
sıcağı, kışın ise soğuğu daha fazla hissederler. Bu nedenle nemin
fazla olduğu kıyılarda hissedilen sıcaklık ile gerçek sıcaklık arasındaki
fark fazla iken, nemin az olduğu iç bölgelerimizde bu fark azdır.
• İzoterm Eğrileri : Sıcaklığı aynı olan noktaları birleştiren yatay
eğrilerdir
• Sıcaklık Farkları : Sıcaklık farkını etkileyen temel faktör havadaki
nem miktarıdır.
İKLİM
• Sıcaklık Dağılışını Etkileyen Faktörler :
• Kuzey – Güney yönünde : Enlem-Mat. Konum
• Batı – Doğu yönünde : Yükselti-Özel Konum
• Kıyı – İç Kesimler arasında :Karasallık ve Denizellik -Özel Konum
• NOT : Ülkemizde kış mevsiminde sıcaklık dağılışı üzerinde karasallık
belirleyici olurken, yaz mevsiminde ise enlem belirleyici olmaktadır.
• SICAKLIĞIN ETKİLERİ :
• Farklı basınç merkezlerinin oluşumunu sağlar.
• Buharlaşmayı arttırır.
• Tarımda sulama ihtiyacını arttırır.
• Tarım ürünlerinin olgunlaşma sürelerini etkiler.
• Don olayı üzerinde etkilidir.
• Güneş enerjisinden yararlanma potansiyelini etkiler.
• Isınma giderleri üzerinde etkilidir.
• Denizlerin tuzluluk oranlarını etkiler.
• - Turizm faaliyetleri üzerinde etkilidir.
• - Göllerin su seviyelerinin değişimi üzerinde etkileri
21
27.6.2014
İKLİM
2) BASINÇ VE RÜZGARLAR :
Oluşumlarına göre basınç türleri :
a)
Termik Basınçlar : Isınma ve soğumaya bağlı olarak oluşan
basınç merkezlerine denir. Oluşumunda dünyanın şeklinden dolayı
güneş ışınlarının düşme açısı etkilidir. Ülkemiz iklimi üzerinde etkili
olan SibiryaYb ile Basra AB merkezleri termik oluşumludur.
b)
Dinamik Basınçlar : Dünyanın kendi ekseni etrafında
dönmesiyle oluşan ve ısınma yada soğuma ile ilgisi olmayan
basınçlardır. Ülkemizde etkili olan asor YB merkezi ile İzlanda AB
merkezi dinamik oluşumludur.
Alçak Basınç : Termik oluşumlu olanlarda bir yer ısındığında, ısınan
hava hafifler ve yükselir. Böylece, burada AB merkezi oluşur.
Yüksek Basınç : Soğuyan havanın yere yığılmasıyla oluşur. Alçalıcı
hava hareketi vardır. Bu nedenle pek yağış oluşumu gerçekleşmez.
İKLİM
a) Kışın etkili olan rüzgarlar : Bu rüzgarlar tüm yıl boyunca zaman
zaman esmelerine rağmen, daha çok kış mevsiminde etkili olurlar.
Bu rüzgarlar enlem nedeniyle kış mevsiminde soğuk ve yağış
getirirler.
Karayel : Kuzeybatı
Poyraz : Kuzeydoğu
Yıldız : Kuzey
b) Yazın etkili olan rüzgarlar: Enlem etkisi nedeniyle daha çok
sıcaklığı arttıran, genellikle kuru olan rüzgarlardır. Bunlar :
- Lodos
: Güneybatı ( kış mevsiminde de etkili olur)
- Kıble
: Güney
- Samyeli
: Güneydoğu ( En kuru rüzgar)
22
27.6.2014
İKLİM
İKLİM
• Fön Rüzgarları : Bu rüzgarlar alçalıcı hava hareketleri sonucunda
oluştuklarından asla yağış getirmezler, aksine sıcaklığı arttırırlar.
• Etezyen Rüzgarı :Yaz mevsiminde Ege denizinin kuzeyinden Ege ve
Marmara Bölgelerine doğru esen serin bir rüzgardır. Buna yaz
poyrazı adı da verilir.
• Meltem Rüzgarları : Günlük sıcaklık farkına bağlı olarak kara ve
denizlerin ısınma farklılıklarına bağlı olarak oluşan, serinletici, yağış
getirmeyen rüzgarlardır.
23
27.6.2014
İKLİM
3. YAĞIŞ VE NEMLİLİK:
Nem
: Havadaki su buharıdır. Yeryüzündeki suların
sıcaklığın etkisiyle buharlaşarak gaz haline dönüşmüş halidir.
Mutlak nem
: Belli bir sıcaklıkta bir hava kütlesinin içinde
bulunan toplam nem miktarıdır. Mutlak nem en fazla Akdeniz
Bölgesinde, en az ise Doğu Anadolu Bölgesindedir. Çünkü mutlak nem
sıcaklık ile ters orantılıdır.
Maksimum Nem
: Belirli bir sıcaklıkta bir hava kütlesinin
alabileceği en yüksek nem miktarıdır. Sıcaklıkla doğru orantılı olduğu
için en fazla Güneydoğu Anadolu Bölgesinde, en ise Doğu Anadolu
Bölgesindedir.
Bağıl Nem
: Bir hava kütlesinin doyma noktasına olan
uzaklığıdır. Sıcaklıkla ters orantılıdır. Mutlak nemlilik ile doğru
orantılıdır. En fazla Karadeniz Bölgesinde, en az Güneydoğu Anadolu
Bölgesindedir.
İKLİM
• Ülkemizde yağışın dağılışını etkileyen faktörler :
•
Yükselti
•
Dağların uzanışları
•
Denizler
•
Rüzgarların özellikleri
•
En fazla yağış alan yerler :
1.
Doğu Karadeniz Bölümü
2.
Batı Karadeniz Bölümü
3.
Batı Toroslar ve Menteşe yöresi
4.
Yıldız dağları Bölümü
5.
Amanos Dağları etekleri
6.
Hakkari yöresi
24
27.6.2014
İKLİM
• En az yağış alan yerler :
1.
Tuz Gölü çevresi
2.
Iğdır ovası
3.
Malatya
4.
Güneydoğu Anadolu Bölgesinin güneyi
Ülkemizde yağış rejimi düzensiz, yağışlar şiddetli sağanak şeklindedir.
En fazla yağış kış mevsiminde en az ise yaz mevsiminde düşer. Bu
durumun temel sebebi Akdeniz iklimi kuşağında bulunmamızdır.
Yağış Miktarı: Bir yere bir yıl boyunca düşen toplam yağıştır.
Yağış rejimi: Düşen toplam yağışın aylara ve mevsimlere dağılışıdır. Her
mevsim yağış varsa düzenli rejimlidir.
Yağış biçimi : Yoğunlaşma derecesine göre oluşan, kar – yağmur – dolu –
kırağı – kırç gibi yağış biçimleridir.
Yağış çeşidi: Cephe – Konveksiyonel – Orografik yağışlardır.
İKLİM
• Yağış Çeşitleri :
1)Cephe yağışları : Sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşması
sonucunda oluşurlar. Ülkemizde en fazla görülen yağış olup, daha
çok kış mevsiminde etkilidir. Cephe yağışların görülme sebebi
matematik konumdur.
2)Konveksiyonel yağışlar : Etrafı dağlarla çevrili olan çukur alanlarda
biriken sıcak ve nemli hava kütlesinin birden yükselmesi ile oluşan
kısa süreli şiddetli sağanak yağışlardır
3) Orografik – yamaç yağışları : dağların denize paralel uzandığı
yerlerde denizden gelen nemli rüzgarların dağlara çarparak yükselip
yoğunlaşması ile oluşan yağışlardır. En fazla Karadeniz ve Akdeniz
Bölgelerinde görülmektedir. En çok sonbahar mevsiminde görülürler.
25
27.6.2014
İKLİM
• Yağışlar :
1.
Türkiye’de Marmara-Ege-Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu
Bölgelerinde Akdeniz iklimi yağış rejimi görülür. Yani en fazla yağış
kışın, en az yağış ise yazın görülür. Yağışlar cephe yağışları
şeklindedir.
2.
İç Anadolu ve doğu Anadoluda ılıman karasal iklim yağış
rejimi görülür. En çok ilkbahar, en az yaz mevsiminde yağış alırlar ve
yağışlar konveksiyonel yağışlar şeklindedir.
3.
Erzurum-Kars bölümünde ise sert karasal iklim görülür. En çok
yazın, en az kışın yağış alır. Yağışlar konveksiyoenel yağış şeklindedir.
4.
Karadeniz Bölgesinde ise her mevsim yağışlı olup, en çok
sonbahar en az ilkbahar mevsiminde görülür. Yağışlar orografik yağış
şeklinde olur. Sadece Orta Karadeniz Bölümünde en çok kış en az yaz
mevsiminde yağış düşer.
İKLİM
5.
Yağış rejimi üzerinde daha çok orta kuşakta olmamız yani
matematik konum etkili olurken, yağış miktarı üzerinde daha çok
yerşekilleri yani özel konum etkili olmuştur.
Ülkemizde bulundukları bölgeden farklı iklim koşullarına sahip
bölümler bulunmaktadır. Bunlar
A) Akdeniz Bölgesi
: Göller Yöresi
B) Ege Bölgesi
: İç Batı Anadolu
C) Karadeniz Bölgesi : Orta Karadeniz Bölümü
D) Marmara Bölgesi : Ergene Bölümü
E) Doğu Anadolu
: Erzurum-Kars Bölümü
F) Güneydoğu Anadolu : Gaziantep Yöresi
26
27.6.2014
İKLİM
•
•
•
•
•
•
•
•
YAĞIŞIN ETKİLERİ :
1. Bitki örtüsü çeşitliliği
2. Tarımsal faaliyetlerde sulama
3. Doğal afet oluşumunda
4. Yer altı suları ve kaynaklar üzerinde
5. Akarsu oluşumu, debisi ve rejimi üzerinde
6. Nüfus dağılışı ve yerleşme dokusu üzerinde
7. Ulaşım faaliyetleri gibi insanları ilgilendiren etkinlikler
üzerinde olumlu yada olumsuz etkilerde bulunur.
A) AKDENİZ İKLİMİ :
27
27.6.2014
B) KARADENİZ İKLİMİ :
C) KARASAL İKLİM :
28
27.6.2014
D) SERT KARASAL İKLİM
29
27.6.2014
BİTKİ ÖRTÜSÜ
• TÜRKİYE’DE BİTKİ ÖRTÜSÜ : Ülkemizde iklim çeşitliliğinin fazla
olması doğal bitki çeşitliliğinin de fazla olmasını sağlamıştır.
• Ormanlar : yağış ve nemliliğin fazla olduğu yerlerdedir.
• Maki : Akdeniz ikliminin tipik bitki örtüsüdür. Kuraklığa dayanıklı,
soğuğa karşı dayanıksız olan, yapraklarını hiç dökmeyen hep yeşil
kalan kısa boylu çalılıklardır
• Bozkır : Ülkemizde en yaygın olarak görülen ilkbahar mevsiminde
yeşeren yaz mevsiminde ise sararan küçük dikensi otlardır
• Çayır : Yaz yağışlarına bağlı olarak dağların yüksek kesimlerinde
yetişen uzun boylu otlardır. En yaygın olarak doğu Karadeniz ile
Erzurum-Kars dolaylarında görülür.
PROJELER
BÜYÜK ULAŞIM VE
ENERJİ PROJELERİ
30
27.6.2014
BÜYÜK PROJELER
a)Ulaşım Projeleri:
1) Ovit Dağı Tüneli Projesi : Doğu Anadolu ile Doğu Karadeniz
kıyısı arasındaki ulaşımı sağlayacak olan yaklaşık 15 km
uzunluğundaki tünel.
2) Avrasya Tüneli : İstanbul boğazının iki tarafını denizin altından
birleştirecek olan 136m. Derinlikten geçecek karayolu tüneli.
3) Ankara- İstanbul Yüksek Hızlı tren projesi : Eskişehir – İstanbul
arasında yapımı tamamlanmak üzeredir.
4) İstanbul Boğazı üzerine 3. köprü projesi : Yavuz Sultan Selim
adıyla boğazın kuzeyinde yapımı sürmektedir.
5) İstanbul 3. Havalimanı Projesi : 150 milyon yolcu kapasitesine
sahip olacak havalimanı yapımının ihalesi geçen yıl yapılmıştır.
6) Marmaray Projesi : 2013 Ekiminde faaliyete geçmiştir.
PROJELER
• Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı, Demir İpek Yolu olarak
adlandırılmaktadır. Bu demiryolu hattı Azerbaycan'la Türkiye'yi
birleştirmeyi amaçlamaktadır
• ANKARA – SİVAS YÜKSEK HIZLI TREN PROJESİ
• İZMİT KÖRFEZ GEÇİŞ PROJESİ
• TRANS AVRUPA DOĞALGAZ PROJESİ ( TANAP )
• GÜNEY AKIM PROJESİ
• KIBRIS İÇME SUYU PROJESİ (ALAKÖPRÜ)
• KANAL PROJESİ
31
27.6.2014
PROJELER
b) Enerji Projeleri :
1) Çoruh HES Projeleri
2) Ege Bölgesi Rüzgar Enerjisi Projeleri.
3) Mersin Akkuyu ve Sinop nükleer santral projeleri.
4) Güney Akım Doğalgaz Projesi.
5) Mavi Akım Doğalgaz projesi.
6) Transavrupa Doğalgaz Projesi.
7) Musul – Kerkük – Yumurtalık Petrol boru hattı projesi.
8) Bakü- Tiflis – Ceyhan Petrol boru hattı projesi
9) Denizli’deki güneş enerjisi tarlaları..
MİLLİ PARKLAR
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Yozgat Çamlığı Millî Parkı
:Yozgat
Karatepe-Aslantaş Millî Parkı
:Osmaniye
Kuşcenneti Millî Parkı
:Balıkesir
Soğuksu Millî Parkı
:Ankara
Uludağ Millî Parkı
:Bursa
Yedigöller Millî Parkı
:Bolu
Spil Dağı Millî Parkı
:Manisa
Kızıldağ Millî Parkı
:Isparta
Kovada Gölü Millî Parkı
:Isparta
Güllük Dağı Millî Parkı (Termessos) :Antalya
Munzur Vadisi Millî Parkı
:Tunceli
Beydağları (Olimpos) Sahil Millî Parkı
:Antalya
Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı:
Çanakkale
Konya
32
27.6.2014
MİLLİ PARKLAR
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı
Köprülü Kanyon Millî Parkı
Ilgaz Dağı Millî Parkı
Başkomutan Tarihî Millî Parkı
Göreme Tarihî Millî Parkı
Altındere Vadisi Millî Parkı
Boğazköy-Alacahöyük Tarihî Millî Parkı
Nemrut Dağı Millî Parkı
Beyşehir Gölü Millî Parkı
:Çanakkale
:Antalya
:Kastamonu
:Afyon
:Nevşehir
:Trabzon
:Çorum
:Adıyaman
:Konya
SINIR KAPILARI
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Kapıkule, Hamzabeyli ve Dereköy (Edirne, Kırklareli) → Bulgaristan
İpsala (Edirne) ←→ Yunanistan
Sarp (Artvin) ←→ Gürcistan
Dilucu (Iğdır) ←→ Nahcivan
Gürbulak (Ağrı-Doğubeyazıt) ←→ İran
Habur(Şırnak) ←→ Irak
Nusaybin (Mardin) ←→ Suriye
Ceylanpınar ←→ (Şanlıurfa) ←→ Suriye
Akçakale ←→ (Şanlıurfa) ←→ Suriye
Mürşitpınar ←→ (Şanlıurfa) ←→ Suriye
Öncüpınar (Kilis) ←→ Suriye
Cilvegözü (Hatay) ←→ Suriye
Akyaka Doğu Kapı ve Gümrü (Kars) ←→ Ermenistan
33
27.6.2014
2013 SORULAR
• Türkiye’nin kıyı bölgelerinde nüfus yoğunluğu iç
bölgelere göre daha fazladır.
• Bu durumun oluşmasında aşağıdaki özelliklerden
hangisinin etkisi en azdır?
•
•
•
•
•
A) Su kaynaklarının bolluğu
B) İklim şartlarının daha elverişli olması
C) Tarımsal üretim ve gelirin daha yüksek olması
D) Ulaşım imkânlarının gelişmiş olması
E) Turizmin gelişmiş olması
2013 SORULAR NÜFUS
• 2010 yılında oluşturulan aşağıdaki tabloda, Türkiye’nin yaş
gruplarına göre 2012 ve 2025 yıllarının yıl ortası nüfus
projeksiyonu gösterilmiştir. Tablodaki verilere bakılarak elde
edilecek aşağıdaki sonuçlardan hangisi yanlıştır?
• A) 2025 yılında, çocuk nüfus oranının 2012 yılına göre % 3,3
düşmesi beklenmektedir.
• B) 2012 yılının çocuk nüfus oranı, 2025 yılının yaşlı nüfus oranından
daha yüksektir.
• C) 2025 yılında, iş gücüne dâhil olmayan nüfus oranının % 31,8
olması beklenmektedir.
• D) 2012 yılı çalışma çağı nüfus oranı, 2025 yılına göre % 0,5 daha az
gözükmektedir.
• E) 2025 yılında, ortalama yaşam süresinin 2012 yılına göre artacağı
öngörülmektedir.
34
27.6.2014
2013 SORULAR NÜFUS
• İnsanların ekonomik, sosyal, siyasi veya doğal nedenlerle yer
değiştirmesi olayına göç denir. Bu yer değiştirme hareketleri,
bireylerin istekleriyle veya istekleri dışında gerçekleşir. Buna göre,
Türkiye’de yaşanan aşağıdaki göçlerden hangisi, bireylerin istekleri
dışında yapılan göçlere örnektir?
• A) 1960 yılından sonra Avrupa’nın endüstrileşmiş ülkelerine yapılan
göçler
• B) 20. yüzyılın sonlarında Batı Trakya’dan Türkiye’ye yapılan toplu
göçler
• C) Bazı illerden çok sayıda tarım işçisinin çalışmak amacıyla
Çukurova’ya yaptığı göçler
• D) Bilim ve teknolojinin gelişmesiyle nitelikli elemanların çalışmak için
başka ülkelere yaptığı göçler
• E) Üniversite ve yüksekokullarda öğrenim görmek amacıyla gençlerin,
öğretim kurumlarının bulunduğu kentlere yaptığı göçler.
NÜFUS
Türkiye’de nüfusun tarihsel gelişimi ve sayım dönemlerine
göre nüfus hareketleri göz önüne alındığında
aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Yıllık nüfus artış hızının en fazla olduğu dönem
1955 – 1960 yılları arasındadır
B) En düşük nüfus artış hızı 1940 – 1945 yılları arasındadır
C) Cumhuriyet Dönemi'nde ilk nüfus sayımı 1927 yılında
yapılmıştır.
D) Özellikle 1950’den sonra tarım sektöründe çalışanların
oranı sürekli azalmıştır
E) Sayım dönemlerine göre kentsel nüfus, kırsal nüfustan
daima fazla olmuştur
35
27.6.2014
NÜFUS
Yukarıdaki haritada, Türkiye’de ticaret hacmi
geniş olan bazı liman kentleri gösterilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi, bu kentler için ortak bir
özellik değildir?
A) Nüfus yoğunlukları fazladır
B) Turistik yolcu taşımacılığı gelişmiştir
C) Üçüncül ekonomik etkinlikler gelişmiştir
D) Nitelikli iş gücü fazladır
E) Kara yolu ağı gelişmiştir
NÜFUS
Bursa’nın komşu olduğu illere göre, nüfusunun
fazla olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi
daha azdır?
A) Önemli yer altı kaynaklarına sahip olmasının
B) İklim koşullarının elverişli olmasının
C) Tarıma elverişli geniş topraklara sahip olmasının
D) Endüstrinin gelişmiş olmasının
E) Turizm olanaklarının ve çeşitliliğinin fazla
olmasının
36
27.6.2014
NÜFUS
Aşağıdaki mesleklere sahip kişilerden hangisi, farklı bir
ekonomik faaliyet grubu içinde yer alır?
A) Çubuk Ovası’nda buğday tarımı yapan çiftçi
B) İzmir – Ankara arasında bir otobüs firmasında
çalışan şoför
C) Mardin’de bir ilköğretim okulunda görev yapan
öğretmen
D) Konya’da bir hastanede görev yapan doktor
E) Ilgaz Dağı’ndaki bir otelde çalışan aşçı
NÜFUS ARTIŞI
• Doğal Nüfus artışı
Doğu Anadolu Bölgesi - Karadeniz Bölgesi
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• Gerçek Nüfus artışı
Marmara Bölgesi - Ege Bölgesi
Nüfus artışının getirdiği sorunlar:
• İşsizlik
• Göçler
• Eğitim – Sağlık sorunları
• Altyapı sorunları
37
27.6.2014
2013 SORULAR TARIM
• Türkiye’nin iç kesimlerindeki bazı yörelerinde daha
çok,kuraklığa dayanıklı tarım ürünleri yetiştirilir.
• Ancak son yıllarda bu yörelerdeki tarım alanlarında
yetiştirilen ürün çeşitliliğinde bir artış görülmektedir.
• Bu durum üzerinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu
söylenemez?
•
•
•
•
•
A) Yeni tarım alanlarının açılması
B) Sulama imkânlarının gelişmesi
C) Makine kullanımının yaygınlaşması
D) Kimyasal gübre kullanımının artması
E) Tarımla uğraşanların bilinçlenmesi
TARIM
Türkiye’de tarım sektörünün en önemli sorunlarından biri
işletmelerin parsel büyüklüğünün giderek küçülmesidir. Bu
sorunun çözümü için küçük arazilerin toplulaştırma yoluyla
birleştirilmesi konusunda çalışmalar yapılmaktadır.
Buna göre, arazi toplulaştırmasıyla birlikte aşağıdakilerden
hangisinin ortaya çıkması beklenmez?
A) Tarımsal üretimde artış sağlanması
B) Tarımsal işlerde zaman kaybının azalması
C) Teknolojiden yararlanmanın artması
D) Mülkiyet yapısının değişmesi
E) İşletme sayısının artması
38
27.6.2014
2013 SORULAR HAYVANCILIK
• Türkiye’de hayvancılığın istenilen düzeye çıkarılması ve
hayvansal ürün talebinin karşılanması için çeşitli önlemler
alınmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de
hayvancılığın gelişmesi için alınacak önlemlerden biri değildir?
• A) Mera ve yayla hayvancılığından besi ve ahır hayvancılığına
geçmek
• B) Hayvanlara kaba yemlerin dışında proteince zengin yemler
vermek
• C) Mera ve yaylalarda erken ve aşırı otlatma yapmamak
• D) Et ve süt üretiminin yüksek olması için nöbetleşe ve
dönüşümlü otlatmadan sürekli otlatmaya geçmek
• E) Hayvan ırklarını ıslah etmek, besicileri eğitmek ve mali yönden
desteklemek
Ormanların Alt-Üst Sınırı
Alt sınır
: Yağış
- Karadeniz
Üst sınır
: Sıcaklık - Akdeniz-GDA
Bitki türü
: Sıcaklık
* İğne yapraklı
* Geniş yapraklı
Bitki Çeşidi : Yağış ve nemlilik
•
Karadeniz Bölgesi
* Akdeniz Bölgesi
(Endemik)
Endemik Bitkiler
: Kazdağı Göknarı
Datça Hurması – Kasnak, İspir, Istranca Meşesi
Günlük(sığla) ağacı- Pembe yapraklı erguvan
39
27.6.2014
MADENLER
Aşağıdakilerin hangisinde, yer altı kaynağının
rezerv bakımından zengin olduğu yer yanlış
verilmiştir?
A) Demir – Sivas (Divriği
B) Krom – Elâzığ (Guleman
C) Manganez – Konya (Seydişehir
D) Bakır – Artvin (Murgul)
E) Barit – Antalya (Alanya
ENERJİ
•
•
•
•
•
•
•
•
•
ENERJİ KAYNAKLARI İLE İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKENLER:
Hammadde kaynağının dışa bağımlılığı,
Hammaddenin taşınma maliyeti,
Hammadde bakımından iklime bağımlılık özelliği,
Santralın hammadde kaynağına yakın yada uzak olması ,
Çevreye olumlu olumsuz etkisi,
Teknoloji özellikleri, maliyet özellikleri
En çok bulunduğu bölgeler..
Kullanım amaçları
40
27.6.2014
2013 SORULAR ENERJİ
• Aşağıdaki enerji santrallerinden hangilerinin
yıllık üretim miktarları üzerinde iklim
koşullarının etkili olduğu söylenebilir?
• A) Tunçbilek – Seyitömer
• B) Afşin – Elbistan
• C) Karakaya – Demirköprü
• D) Sarayköy – Alaçatı
• E) Çatalağzı – Soma
ENERJİ
Aşağıda verilen termik santrallerde kullanılan enerji kaynakları
göz önüne alındığında hangisinin, hava kirliliği üzerindeki
etkisinin daha az olması beklenir?
A)
B)
C)
D)
E)
Soma
Yatağan
Çatalağzı
Ambarlı
Seyitömer
41
27.6.2014
2013 SORULAR ENERJİ
• I. Hamitabat (Kırklareli) – Doğal gaz
• II. İzmir (İzmir) – Doğal gaz
• III. Ovaakça (Bursa) – Linyit
• IV. Bandırma (Balıkesir) – Linyit
• Yukarıdaki termik santrallerden hangilerinin,
enerji üretimi için kullandıkları yakıt türü yanlış
verilmiştir?
• A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) III ve IV
SANAYİ
Endüstri kuruluşlarının yer seçimini belirleyen etmenler göz
önüne alındığında Karadeniz’in kıyı kesiminde çay, fındık ve
kâğıt endüstrisinin gelişmesinde aşağıdakilerden hangisinin
etkisi daha fazladır?
A)
B)
C)
D)
E)
Sermaye
Nitelikli iş gücü
Ham madde
Ulaşım
Enerji
42
27.6.2014
2013 SORULAR SANAYİ
• Aşağıdakilerden hangisinin kuruluşunda ham
maddeye yakınlık göz önüne alınmamıştır?
• A) Yatağan’da termik santral
• B) Bursa’da otomotiv endüstrisi
• C) Giresun’da kâğıt endüstrisi
• D) Keçiborlu’da kükürt işletmesi
• E) Afyonkarahisar’da mermer işletmeciliği
2013 SORULAR BÖLGELER
• Karadeniz’in kıyı kesiminde yer alan Trabzon ve
Samsun’un etki alanlarının geniş olmasında;
• I. iklim özellikleri,
• II. nüfus özellikleri,
• III. fonksiyonel özellikler,
• IV. yüz ölçümü
• gibi etmenlerden hangileri daha fazla etkilidir?
•
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) II ve IV
E) III ve IV
43
27.6.2014
KALKINMA PROJELERİ
Türkiye’de bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarını azaltmak
için yapılan çalışmalardan biri de bölgesel kalkınma
projeleridir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, bu projelerden
biri olan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi kapsamındaki
illerden değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Samsun
Çorum
Tokat
Yozgat
Amasya
KALKINMA PROJELERİ
• DOĞU KARADENİZ KALKINMA PROJESİ (DOKAP)
- Çoruh Nehri üzerindeki enerji santralları (Deriner barajı)
- Ovit Dağı Tüneli
- Yayla turizmi etkinlikleri
• DOĞU ANADOLU KALKINMA PROJESİ (dap)
- Enerji projeleri
- Maden kaynakları
- Hayvancılık potansiyeli
- Kış turizmi potansiyeli
• ZONGULDAK-BARTIN -KARABÜK PROJESİ (ZBK)
- Taşkömürü , Orman , kış sporları – Deniz turizmi, tarımsal
potansiyelin değerlendirilmesi
44
27.6.2014
KALKINMA PROJELERİ
•
•
•
-
KONYA OVASI SULAMA PROJESİ (KOP)
Konya ovasının Göksu nehrinin sularıyla sulanması projesi
Mavi tünel projesi
YEŞİLIRMAK HAVZASI GELİŞİM PROJESİ (YHG)
Orta Karadeniz ile ilgili tarımsal kalkınma projesidir.
Yeşilırmak ve Kızılırmak nehirlerini içine alır.
GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ (GAP)
Sulama ve enerji projesi
%50’si tamamlandı
9 ili içine alır.
Aynı zamanda sosyal ve kültürel kalkınmayı sağlayacak bir
projedir.
ÖNEMLİ PROJELER
• Marmaray, temelleri 2004 yılında atılan ve yapımı devam
eden, Avrupa ve Asya yakasını İstanbul Boğazı'nın altından
birleştirecek, üç bölümden oluşan banliyö hattı iyileştirme
projesidir. Marmaray, Manş Denizi'ndeki Eurotunnel benzeri
bir demiryolu projesidir.
• Avrasya tüneli, Asya ve Avrupa kıtalarını İstanbul Boğazı'nın
altından karayolu ile birleştirecek İstanbul Boğazı Karayolu
Geçiş Projesi'nin tüp geçit tüneli.
• Ovit Dağı Tüneli, Türkiye'de Rize-Erzurum arasındaki
karayolunun İkizdere-İspir mevkinde bulunan Ovit Dağı
Geçidi'nin karayolu tüneli ile geçilmesini hedefleyen bir ulaşım
projesidir. 14,7 kilometre olması ve tamamlandığında
Türkiye'nin en uzun tüneli olması planlanmaktadır.
45
27.6.2014
ÖNEMLİ PROJELER
• Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı, planı yapılmış ve uzun
yıllardan bu yana gündemde bulunan demiryolu projesidir.
Demir İpek Yolu olarak adlandırılmaktadır. Demiryolu hattı
Azerbaycan'ın başkenti Bakü şehrinden Gürcistan'ın Tiflis ve
Ahılkelek şehirlerinden geçerek Türkiye'nin Kars şehrine
gidecektir. Bu demiryolu hattı Azerbaycan'la Türkiye'yi
birleştirmeyi amaçlamaktadır
• İstanbul-Ankara arasını 3 saate indirecek olan yüksek hızlı tren
projesidir.
• İzmir ile İstanbul arasına 434 kilometre otoyol yapıyoruz
bunun içinde 3 bin 800 metrelik dünyanın en büyük üçüncü
asma köprüsü İzmit Körfez geçişi var. Dilovası’yla Altınova
arasında yapılacak köprü dünyanın üçüncü en uzun köprüsü
olacak. Bu projemiz 2015 yılında tamamlanmış olacak.
ÖNEMLİ PROJELER
• Garipçe ile Poyrazköylarasında yapılacak olan Üçüncü boğaz
köprüsü, 4 şerit gidiş 4 şerit geliş ortada 2 şeritte demiryolu
olacak ve toplam köprü açıklığı 55 metre uzunluğunda olacak.
Bu projemizde 2015’de bitmiş olacak
• Dünyanın en büyük havalimanını İstanbul’a yapılacak. 150
milyon yolcu kapasitesine sahip olacak.
• Güney Akım Projesi : Rus doğalgazını Karadenizin altından
Akdeniz kıyısına getirecek proje.
• Trans Anadolu doğalgaz boru
hattı:Azerbaycan doğalgazını Türkiye üzerinden
Avrupa'ya transfer etmesi planlanan boru hattı. İnşaatı
tamamlandığında Şah Deniz doğalgaz tesislerinde
çıkarılan gazın transferinde kullanılacaktır.
46
27.6.2014
DIŞ TİCARET
Türkiye’nin dış ticaret hacminin giderek büyümesine karşın, dış
satımın dış alımı karşılama oranı istenilen düzeye
ulaşamamıştır. Bu durumun oluşmasında aşağıdakilerden
hangisinin etkili olduğu söylenemez?
A) Üretilen ürünlerin çoğunun iç pazarlarda tüketilmesinin
B) İmalat sanayisinde dışa bağımlılığın yüksek olmasının
C) Enerji kaynakları bakımından dışa bağımlılığın fazla
olmasının
D) Dış pazarlarda rekabet güçlüğü yaşanmasının
E) Dış satımdaki turizm gelirleri payının artmasının
ULAŞIM
Türkiye’nin gündeminde olan aşağıdaki ulaşım projeleri
tamamlandığında hangisinin, yolcu trafiğindeki payının daha
fazla olması beklenir?
A) İstanbul Boğazı geçişini de kapsayan Marmaray
Projesi
B) Ankara – Sivas Yüksek Hızlı Tren Hattı Projesi
C) Bakü – Tiflis – Kars Demir Yolu Hattı Projesi
D) Ankara – Eskişehir – Bursa Yüksek Hızlı Tren Hattı
Projesi
E) Rize – Erzurum arasında Ovit Dağı tünel geçişi
47
27.6.2014
2013 SORULAR DIŞ TİCARET
Dış ticaret açığı, dış satımın dış alıma göre daha az olması
durumunda gerçekleşir.
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de dış ticaret açığının
azaltılmasına yönelik önlemler arasında yer almaz?
•
•
•
•
•
A) AR-GE çalışmalarının artırılması
B) Sanayi üretim payının ve niteliğinin artırılması
C) Dış pazarların ihtiyacına yönelik ürünlerin üretilmesi
D) Uluslararası ticaret anlaşmalarının artırılması
E) Millî gelirin yükseltilmesi
TURİZM
Türkiye’de turizm etkinlikleri çeşitlenmekte, bu da turizm
gelirlerinin ekonomideki payını giderek artırmaktadır.
Buna göre aşağıdaki turizm etkinliklerinden hangisinin
ülke ekonomisine yıl boyunca katkı sağlaması beklenir?
A)
B)
C)
D)
E)
Kış turizmi
Deniz turizmi
Yayla turizmi
Akarsu turizmi
Kaplıca turizmi
48
27.6.2014
2013 SORULAR TURİZM
• Türkiye’nin, UNESCO Dünya Miras Listesi’nde kayıtlı olan bazı
kültürel ve doğal varlıkları aşağıda verilmiştir.
• I. Xantos – Letoon
• II. Pamukkale – Hierapolis
• III. Nemrut Dağı
• IV. Göreme Millî Parkı ve Kapadokya Kayalık Sitleri
• Buna göre, ülkemizi sembolize eden bu turizm varlıklarından
hangileri, doğal ve kültürel özellikleri birlikte barındıran
karma tipteki miras alanlarındandır?
•
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) II ve III
D) II ve IV
E) III ve IV
İNSAN- ÇEVRE
18. Aşağıdakilerin hangisinde insanların doğal çevre üzerindeki
etkisi daha azdır?
A) Elmalı ilçesindeki Avlan Gölü ile Karagöl’ün tarım
alanı oluşturmak amacıyla kurutulması
B) İnebolu – Abana arasındaki kıyı şeridinde denizin
doldurularak kara yolu yapılması
C) Yatağan Termik Santrali’nde elektrik üretilmesi
D) Doğu Karadeniz yaylalarında arıcılık faaliyetlerinin yaygın
olması
E) İstanbul Boğazı’nın her iki yakasını birbirine bağlayan
köprülerin yapılması
49
27.6.2014
2013 KPSS DİKKAT
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
TÜRKİYENİN ÖZEL KONUM ÖZELLİKLERİ
KARSTİK YERŞEKİLLERİNİN ÖZELLİKLERİ
DOĞAL AFETLER
TOPRAK TÜRLERİ
PLATOLAR
DAĞLARIN UZANIŞLARININ SONUÇLARI
İKLİM – EKONOMİK FAALİYETLER ARASINDAKİ İLİŞKİ
YAĞIŞ – ORMAN
DEĞİŞEN NÜFUS POLİTİKALARI
ÇALIŞAN NÜFUSUN SEKTÖRLERE DAĞILIMI
KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJELERİ
NÜFUS YOĞUNLUKLARI
YERLEŞME DOKULARI
2013 KPSS DİKKAT
14. KALKINMA PROJELERİ
15. TARIM VE HAYVANCILIK SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI
16. ENERJİ SORUNU
17.RÜZGAR – NÜKLEER ENERJİ ÇALIŞMALARI
18. SANAYİ KURULUŞLARININ KURULUŞ YERİ ÖZELLİKLERİ
19. DIŞA BAĞIMLILIĞI FAZLA OLAN SEKTÖRLER
20. HAMMADDE BAKIMINDAN İKLİME BAĞIMLILIĞI OLAN
SEKTÖRLER
21. SANAYİNİN DIŞ TİCARETTEKİ YERİ
22. ULAŞIMIN ÖNEMİ
23. TURİZMİN ETKİLERİ
24. DIŞ TİCARET HACMİ- DIŞ TİCARET AÇIĞI-CARİ AÇIK
25- İNSAN – ÇEVRE ETKİLEŞİMİ
50
27.6.2014
2013 KPSS COĞRAFYA SORULARI
2013 KPSS COĞRAFYA SORULARI
51
27.6.2014
2013 KPSS COĞRAFYA SORULARI
2013 KPSS COĞRAFYA SORULARI
52
27.6.2014
2013 KPSS COĞRAFYA SORULARI
53
27.6.2014
54
Download

2014 kpss coğrafya yılsonu seminer sunumu