Partneri:
Turistički VODIČ
Sadržaj:
• Prijepolje info
Značenje simbola:
1
• telefon
• Prijepolje uvod
2-3
• fax
• opšti podaci
4-5
• adresa
• kulturne znamenitosti
6 - 11
• mail adresa
• prirodne znamenitosti
12 - 17
• web adresa
• manifestacije
18 - 19
• drumski saobraćaj
• Berane
20 - 21
• aerodrom
• Berane uvod
22 - 23
• železnička stanica
• opšti podaci
24 - 25
• pešačka staza
• kulturne znamenitosti
26 - 27
• biciklistička staza
• prirodne znamenitosti
28 - 34
• klasa hotela
• manifestacije
• Berane info
35
36 - 37
info Prijepolje
Prijepolje
Sportski savez Prijepolja
Sandžačkih brigad
+381(33)712 020
Planinarsko društvo“Kamena Gora“
+381(64)15 88 377
[email protected]
Paraglajding klub“Beli Andjeo“
+381(64)8974407
Rafting klub“Lim-Lučice“
+381(64)31 56 922
Planinarsko-skijaški klub Kolovrat
+381(64)15 69 763
Rafting klub „Simo“
+381(64)15 69 763
Udruženje sportskih ribolovaca Lim
+381(33)711566, +381(33)715237
Lovačko udruženje Prijepolje
+381(33)710072
Centar za održivi razvoj „Kamena Gora“
+381(63)7417401
Centar za održivi razvoj“Sopotnica“
+381(64)1918253
Udruženje gradjana“Svetibor“-Kamena Gora
+381(64)1842140
Turistička agencija”San Tours”
Valterova 36
+381(33) 716 206
+381(33)711 069,
[email protected]
ustanove kulture
Prijepoljski Muzej
Valterova bb,
+381(33) 715 185
Biblioteka“Vuk Karadžić“
Sandžačkih brigada,
Dom Kulture
Sandžačkih brigada,
+381(33) 711 146
• Picerija Fiore Vladislava Tomaševića 8
pastrmka na žaru,limska riba,pizze,hladna predjela
• Gradska Kafana Valterova 48
-topla i hladna predjela,supe,čorbe,gotova jela,
riblji specijaliteti,sendviči,dezerti
• Pekara Atina Trg oslobodjenja bb,na putu ka Mileševi
komplet lepinja koja se sprema u peći na drva,
burek,pite(sir i krompir),ćevapi
• Ćevabdzinica“Centar“ Valterova 49
• Kafe- Poslastičara „Tema“ Nijazije Musajbegovića 14
piroške,sendviči,fornetti peciva,torte
• Ćevabdzinica“Brazil“ Svetozara Markovića 2
ćevapi,pite(krompir,sir,zelje),komplet lepinja,roštilj
• Restoran „Stara Jabuka“ Trg bratstva i jedinstva 1
hladna i topla predjela(heljdopita),kuvana jela,
jela sa roštilja,riblji specijaliteti.
• Caffe „Bombonjera“ Sandzačkih brigada bb.
u sklopu caffe-a nalazi se brza hrana
(sendviči,pizze,slatke i slanie palačinke)
• Picerija“Fontana“ Valterova
pizze,slane i slatke palaćinke
• Pekara „Nova“ Svetozara Markovića bb
slatka i slana peciva,burek(meso,pečurke),
pite(sir,zelje,krompir)
• Restoran „Lovac“ Bjelopoljski put bb
hladna i topla predjela(heljdopita),kuvana jela,
jela sa roštilja,riblji specijaliteti...
• Restoran“Kanjon“ nalazi se u kanjonu Mileševke,
u blizini manastira Mileševa
pastrmka,dimljeni šaran,riblja čorba,riblja pašteta,
koziji sir,domaći hleb,tulumbe ,urmašice
• Poslastičara „Minjon“ Valterova 82
burek,topli sendvič,kolači,torte,sladoled
seoska domaćinstva
zdravstvo
Hitna Služba
Dom Zdravlja
Gradska Apoteka
+381(33)711005
+381(33)711186
+381(33)712150
Železnička Stanica
AMS Srbije
+381(33)712094
+381(33)710079,
+381(33)710479
+381(33)711558
+381(33)710100
+381(33)710710
Vatrogasna Služba
TAXI služba“Bis“
TAXI služba
restorani
+381(33)711 187
Važniji telefoni
saobraćaj
1
Za sve informacije o raspoloživim kategorisanim smeštajnim
kapacitetima obratiti se Turističkoj organizaciji Prijepolja
konačišta
„Grbo“
Bjelopoljski put bb,Kolovrat (28ležaja)
+381(33)710 504
Konačište„Mileševa“ Hašimbegovića polje bb
+381(33) 711 078
Konaci manastira Mileševe +381(64)800 49 06
Šumarska kuća u Kamenoj Gori
3 apartmana
+381(33)75 207
Planinarski dom u Sopotnici
+381(64)15 88 377
Turistička Organizacija Prijepolje
smeštaj u seoskom domaćinstvu
Trg bratstva i jedinstva br.1,31300 Prijepolje
[email protected]
[email protected]
www.turizamprijepolje.org.rs
+381(33)710 140;fax +381(33)710 540
Kada dođete u Prijepolje, grad na samoj granici sa Crnom Gorom, budnim okom pratiće Vas lik Belog
Anđela. Svojim raširenim krilima i milosrdnim pogledom dočekaće i ispratiti sve poštovaoce manastira Mileševe,
Prijepolja i njegove okoline. Posetom ovom gradiću, koji je nastao kao trg manastira Mileševe, priuštićete sebi zadovoljstvo sagledavanja mnogobrojnih kulturno-istorijskih spomenika. U veoma kratkom vremenskom periodu proći
ćete tragovima starih naroda: Rimljana, Slovena, Srednjovekovnih Srba, Turaka, Austrougara…Njihovim stazama
vodiće Vas drevni spomenici poput Manastira Mileševe, Davidovice, Kumanice, srednjovekovnog grada Mileševca,
Sahat kule,Ibrahim –Pašine džamije,Mahmut- begove džamije,Katoličke crkve itd.Oni su svedoci vekovnog postojanja i opstajanja kultura mnogih civilizacija.
Prijatna i sveža klima, bogati prirodni resursi, mir i tišina, šetnja, seoski radovi, tradicionalna znanja i veštine, gostoprimstvo ljudi, pružiće Vam veliko iskustvo i zadovoljstvo boravka u nekom prijepoljskom selu. Netaknute šume,bistri
izvori i potoci, planine i kanjoni-nude Vam istinsko uživanje u spoju nenarušenih prirodnih lepota i ekološki čistoj okolini i hrani. Neizostavna je poseta Kamenoj Gori, Sopotnici, Tičijem Polju, Babinama, Jabuci...U kanjonu Mileševke
Prijepolje
Sve je tu.Za tvoj savršen dan!
Sopotnica
svoje putešestvije ćete overiti druženjem sa Beloglavim supovima u okruženju najjužnijeg izolovanog nalažišta
endemo-reliktne vrste četinara- Pančićeve omorike.
Avanturističkom naboju svakako možete odgovoriti pešačenjem do Savinih isposnica , Sopotničkih vodopada, kanjonom reke Mileševke, šumovitim predelima prijepoljskih sela…Za one željne izazova i adrenalina Prijepolje nudi
splavarenje Limom, od samog izvora iz Plavskog jezera do najatraktivnije plaže - Petrovca na Limu ili kraćom trasom
od Kumanice do Brodareva.
Bilo da ste strastven pešak, planinar, lovac, rafter ili jednostavno ljubitelj prirodnih lepota i kulturnog nasleđa-naći
ćete ovde svoj željeni kutak. Uskočite u čarobna prijepoljska vrela i predajte se svojim sklonostima.
Tu se na svakom koraku kriju iznenađenja…
Ne možete se odupreti tom obilju lepote…
Ostaje Vam jedino da se ovamo ponovo vraćate,
sigurni da će Vas svaki povratak obogatiti novim otkrićem i novim lepotama.
Geografski Položaj
Opština Prijepolje se nalazi u jugozapadnom delu Srbije,
na tromeđi Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine. Na
prostoru od 827 km2 živi 36.713 stanovnika (popis 2011.).
Prosečna nadmorska visina teritorije opštine Prijepolje
je 1200 metara, što ukazuje da se radi o brdsko-planinskom području. Područje se prostire na dve makrogeografske celine staro - vlaško - raške visije:Polimlje i
Pešter. Ovo područje je otvoreno prema severu i severoistoku prostranom dolinom reke Lim, dok je na zapadu i istoku zatvoreno planinskim vencima Jadovnik
(1734 m.n.v), Zlatar (1627m.n.v), Pobjenik (1423m.n.v),
Kamena Gora (1483m.n.v), Lisa (1509m.n.v)). Najviša
tačka je planina Jadovnik (Katunić 1734 m),a najniža na
ušću Mileševke u Lim-440 m nadmorske visine. Opština
Prijepolje se graniči severozapadno sa opštinom Priboj
(30 km), severoistočno sa opštinom Nova Varoš (27km),
jugoistočno sa opštinom Sjenica (30 km), zapadno sa opštinom Pljevlja (30km) i jugozapadno sa opštinom Bijelo
Polje(55 km).
Saobraćajna povezanost
Opština Prijepolje ima povoljan turističko-geografski položaj i dobro je saobraćajno povezana sa afirmisanim
prirodnim i kulturno-istorijskim vrednostima gradova,
planinskim i turističkim centrima Srbije i Crne Gore. Nalazi se u trouglu afirmisanih mesta planinskog turizma i
na polovini magistralnog puta M21 Beograd -Bar. Grad
se nalazi na raskrsnici starih karavanskih puteva koji i
danas postoje.
• Krećući se na jug, uzvodno dolinom Lima, put preko
Brodareva vodi ka Bijelom Polju(55km) , Mojkovcu, Kolašinu, Podgorici i Baru.
• Krećući se na istok, Mileševkom i dalje preko Jadovnika,
stiže se do Sjenice (30km) , Novog Pazara, Prištine, Skoplja i Soluna.
• Krećući se na sever, niz Lim, stiže se u Bistricu (10km) u
kojoj se put deli na dva smera:
- prema Priboju (30km) i dalje prema Bosni
- prema Novoj Varoši (27km) i dalje preko Zlatibora
(72km) ka Užicu (95km), Požegi, Valjevu i Beogradu.
• Krećući se ka zapadu, uz Seljašnicu i potom preko
Jabuke, put vodi u Pljevlja(30km) i Žabljak(102km)
• Kroz Prijepolje prolazi železnički put Beograd-Bar.
Ovom vrstom kopnenog saobraćaja Prijepolje je 300 km.
udaljeno od Beograda.
• Svi putni pravci su u dobrom stanju i prohodni su tokom cele godine, osim pravca Prijepolje - Sjenica.
Kroz Prijepolje ne bi trebalo proći, a pri tom ne posetiti
Prijepoljski muzej (muzej Vlada Divca), manastire
Mileševu, Davidovicu i Kumanicu, Sahat kulu, Ibrahim –
pašinu i Veliku džamiju, ne videti kanjon reke Mileševke,
Sopotničke vodopade, Kamenu Goru, Tičije Polje... Preporučujemo posetu nekih od znamenitosti prijepoljskog
kraja bilo u okviru produženog vikenda, jednodnevnih
izleta ili pri putovanju do pomenutih planinskih centara i
Crnogorskog primorja.
Klima u Prijepolju je umerenokontinentalna sa lokalnim
promenama koje izaziva uticaj reljefnih oblika. Na ovakvoj
klimi grad treba da zahvali podjednakoj udaljenosti od:
• Jadranskog mora (140km) odnosno maritimne klime
• Panonske nizije (160km) odnosno kontinentalne klime
Na sprečavanje jačeg uticaja neke od ovih klima dodatno
su odgovorni visoki planinski masivi koji se prostiru između Prijepolja i središta ovih klimatskih oblika.
Prosečna količina padavina na ovom prostoru je oko
789.5 mm / m², s tim da ih je najmanje tokom zime i proleća, a najviše tokom jeseni i leta. Prosečna temperatura
je 9.3°C, sa najvišom srednjom temperaturom od 19.1°C
u julu i najnižom od -2.8°C u januaru.
Stanovništvo
Opština Prijepolje, prema popisu iz oktobra 2011. ima
36.713 stanovnika, 4.475 stanovnika manje u odnosu na
popis iz 2002. godine. Najviše ima Srba-56,8 % ,
Bošnjaka i Muslimana- 41,1 %. Stanovnici opštine su i
Crnogoraci, Romi, Albanci...
Istorija
Naseljeno još u rimsko doba Srednje Polimlje se nalazilo
u sastavu najstarije srpske države Raške. U prvim pisanim
izvorima Prijepolje se pominje kao trg manastira Mileševe.
To je Ugovor iz 1334.godine i odnosi se na trgovinu soli
iz Dubrovnika za Prijepolje. Grad se razvio kao drumsko
naselje na karavanskom putu, poznatom pod nazivom
“dubrovački drum“, koji je povezivao centralne i istočne
delove Balkana sa srednjim delom jadranske obale. Naselje je bilo jedna od čvornih tačaka u sistemu balkanskih
karavanskih komunikacija i imao funkciju trga Merkatum
Prepollie i odmorišta, gde su se zadržavali Dubrovčani i
odakle su polazili karavani. Dubrovački drum je išao od
Dubrovnika i Kotora preko Pljevalja, Prijepolja, uz dolinu Mileševke, prema manastiru Mileševi, Miloševom
Dolu,Sjenici, Rasu, Trgovištu, Novom Brdu, Prištini,
Trepči, Sofiji i Carigradu. Drugi važan put bio je „bosanski
drum“, koji je od Dobruna, Belih brda, Uvca, Priboja išao
prema Novoj Varoši i u Sjenici se spajao sa „dubrovačkim
drumom“. Iako se kaže da je u Prijepolju u tom vremenu
bilo karavanskih
stanica, može se
slobodno reći da je
bilo i više od toga.
Smenjivanje i susretanje trgovaca,
dolazak i polazak
karavana donosio
je novi život i širio
poglede ljudi ovog
kraja. Stoga se u Prijepolju tokom 16.veka, javlja potreba
za osnivanjem karavan-saraja, objekata za prijem karavana i smeštaj ljudi na konačište.
U 14.veku, a i kasnije, dolina Lima je predstavljala jedan
od najvažnijih delova srpskih zemalja,Nemanjine države
i njegovih potomaka. Prijepolje je predstavljalo značajno
kulturno-religiozno, administrativno-upravno, ekonomsko i saobraćajno središte.
Krupne promene nastaju polovinom 15.veka kada ova
teritorija i Srbija potpadaju pod tursku vlast. U tursko vreme Polimlje gubi značaj važne osovine Stare Raške i njene najnaseljenije i najnaprednije oblasti. Polimlje postaje
jedan od najzaostalih krajeva turskog carstva. Padom
pod tursku vlast etnička struktura Prijepolja i okoline menja se tako da pored hrišćana pojavljuju se i muslimani.
Krajem 19.veka moćna austrougarska monarhija dolazi
na obale Lima i na ovim prostorima osetio se uticaj nove
4-5
Prijepolje
civilizacije i kulture. Razvoj grada obuhvata tri osnovne faze:
1. Inicijalnu-odnosi se na početak konstituisanja naselja na mestu ukrštanja privredno i strateški značajnih putnih pravaca na
lokaciji predslovenskog naselja,o čemu svedoče arheološki nalazi posebno rimske nekrople na lokalitetu Dvorine na Kolovratu;
2. Ruralnu-kada je formirano kao naselje,Prijepolje ima ruralna svojstva;
3. Urbanu-od treće decenije 15.veka do naših dana ima status urbanog naselja,koje se odlikuje znatnom urbanom
uređenošću,čije plansko oblikovanje i struktuiranje počinje posle Drugog svetskog rata.
300 km
154 km
95 km
72 km
27 km
32 km
145 km
55 km
178 km
102 km
82 km
180 km
Najbliži aerodromi
Podgorica
Sarajevo
Beograd
178 km
180 km
300 km
Znamenitosti
Kulturne
znamenitosti
Prijepolje je grad koji u svojoj
dugoj istoriji svedoči o spoju i preplitanju kultura raznih civilizacija. Susretanja rimske, hrišćanske, islamske kulture
i održivost spomenika tih civilizacija govori o
istorijskom bogatstvu ovog područja, koje se
u kontinuitetu može pratiti od prvih rimskih
naseobina,najstarije srpske države Raške, dolaska Turaka, zatim Austrougara, i oslobodilačkih
ratova. Značaj ovog grada duboko je prožet činjenicom da svi kulturno-istorijski spomenici
iz raznih vremenskih
epoha, opstaju i
svedoče o životu naroda na
ovim prostorima.
Prijepolje
Kulturne
• Manastir Mileševa
• Manastir Davidovica
• Manastir Kumanica
• Kolovrat-nekropola
• srednjovekovni grad Mileševa
• Ibrahim- pašina dzamija
• Velika Mahmut-begova dzamija
• Džamija u Hisardziku
• Sahat-kula
• Ruždija-zgrada Prijepoljskog muzeja
• Katolička crkva
• Spomenik palim i umrlim junacima u ratovima
1912-1918.godine
• Spomenik „4.decembar“
• Memorijalni kompleks“Boško Buha“na Jabuci
Prirodne
• Zlatar
• Kamena Gora
• Sopotnica
• Tičije Polje (Milakovići)
• Jabuka
• Babine
• reka Lim
• Kanjon reke Mileševke
Etno-Socijalne
• Gastronomija
• Običaji
• Folklor
Kolovrat (spomenik kulture od velikog značaja)
Na lokalitetu Kolovrat, predgrađu Prijepolja, otkrivena
je i istražena nekropola koja ukazuje da je reč o
značajnom urbanom naselju, privrednom i upravnom
centru rimske provincije Dalmacije od 2. do 4. v.n.e.Na
ovom lokalitetu pronađeni su ostaci kamene plastike,
nadgrobni spomenici, arhitektonski elementi, primerci nakita (fibule, aplikacije koje su stajale na pojedinim
delovima odeće, ukosnice i češljevi, prstenje, narukvice,
naušnice, ogrlice i privesci), stakla, keramike, koji govore o životu na ovom prostoru u antičko doba. Pronađeni
arheološki materijal sa rimske nekropole na Kolovratu
čuva se u Muzeju u Prijepolju.
Manastir Mileševa
(spomenik kulture od izuzetnog značaja)
Grad na Limu i Mileševci izrastao je u krilu manastira
Mileševe, slavne zadužbine kralja Vladislava, drugog
sina kralja Stefana Prvovenčanog i unuka Stefana Nemanje. Zidao ju je 1218.-1219.god.u pitomoj dolini, pet
kilometara uzvodno od ušća Mileševke i Lima. Živopisana je u trećoj deceniji 13. veka pre nego što je ktitor
stekao kraljevsku krunu(1234). Mileševa je bila druga po
rangu, među svim srpskim manastirima, odmah posle
Studenice. U njemu je 1377.god.krunisan za kralja Bosne i Srbije Stefan Tvrtko Kotromanić, dok je 1466.god.
Stefan Vukčić Kosača uzeo titulu“hercega Sv.Save“.
Veliku popularnost u narodu manastir je stekao 1236.
god.,kada je ovamo preneto telo Svetog Save iz Trnova.
U 15. veku Mileševa je bila sedište dobrobosanskih episkopa. Turci su više puta Mileševu harali i spaljivali, ali
se relativno brzo oporavljala zahvaljujući svom ugledu,
ali i pomoći naroda, rumunskih, vlaških i moldavskih
Manastir Mileševa
“Beli Anđeo” - Prva slika emitovana satelitom
iz Evrope u Ameriku 1963. godine
6-7
kneževa, ruskih careva i velikodostojnika. Pored ostalog
u Mileševi je u 16.veku radila štamparija, nabavljena u
Veneciji ,nepun vek nakon Gutenbergove. U velikom požaru 1782.god. izgorele su manastirske ćelije i sve ikone
koje su u manastiru čuvane. Mileševa je imala dve velike
obnove: prvu za vreme patrijarha Makarija Sokolovića i
drugu 1863.god., kada je crkva dobila današnji izgled.
Mileševa je mauzolej Svetog Save, galerija srednjovekovnog srpskog slikarstva i kolevka štamparstva. Najveće blago Mileševe predstavljaju delimično očuvane
freske, koje se ocenjuju kao vrh vizantijskog slikarstva
13.veka. Artur Evans je u Mančester gardijanu od 1. septembra 1883.god. napisao da ništa što je Đoto stvorio ne
može se porediti sa lepotom Anđela iz Mileševe, kojim
se zapravo Evropa putem satelita predstavila Americi sredinom 20.veka. Pored Belog anđela u Mileševi se
nalazi prikaz autentičnog lika Sv.Save, Bogorodica iz
Blagovesti.
Manastir se nalazi na 5 km od magistralnog puta u Prijepolju. Poslednjih godina okruženje manastira Mileševe je doživelo izvesne izmene, tako da se posetiocima nude opremljeni konaci za prenoćište, savremena biblioteka i riznica.
Manastir Kumanica (spomenik kulture)
Crkva posvećena Sv.Arhanđelu Mihailu, nastala je najverovatnije u 14.veku i predstavlja izuzetno poštovano
kultno svetilište. Pominje se u 15.,16.,i 17., veku, kada
je bila jedan od kultnih i duhovnih centara u Srednjem
Polimlju. Zapusteo je najverovatnije u 18.veku, kada su
iz njega odnete mošti Grigorija Kumaničkog. U Starim
srpskim zapisima i natpisima piše da su se prilikom rušenja manastira razdrobile mošti Grigorija Kumaničkog
na čestice. Jedan deo moštiju je čuvan u kući Antonija
Simonovića u Bijelom Polju, dok je drugi deo nađen u
manastiru Dragoviću kod Drniša, sa zapisom na papiru
iz 18.veka i dva pečata manastira Kumanice i potpisom
jeremonaha Nikodina. U istoriji je takođe poznato da se
u samoj crkvi čuvalo znamenito Kumaničko Četvorojevanđelje, koje je 1604.god. kao poklon ovom manastiru
priložio jeremonah Zaharije. Ovaj značajni rukopis nastao je početkom 16.veka, a ilustracije u njemu potiču
iz 14. i 16.veka. Portreti jevanđelista kumaničkog Jevanđelja predstavljaju vrhunska dela umetnosti 14.veka.
1970.god. projektom pruge Beograd-Bar predviđena
trasa je trebala da prođe posred razrušenih i oronulih
zidova Kumanice. Zavod za zaštitu spomenika kulture
iz Kraljeva je reagovao i sprečio da železničke šine zauvek oskrnave i unište jedno od najvećih svetilišta Srpske
pravoslavne crkve. Prilikom arheoloških radova u oltarskom delu, u đakonikonu ispod same površine zemlje,
pronađen je sarkofag nepoznatog sveca. Arheolozi su
utvrdili da je kumanički sarkofag jedan od najznačajnijih srednjovekovnih nalaza koji je kod nas pronađen.
Kumanica je jedan od retkih srednjovekovnih manastira
kome poštovanje vekovima ukazuju i pripadnici drugih
veroispovesti, pre svega muslimani, koji ga kao i pravoslavni Srbi, vezuju za moći izlečenja i isceljenja, koja su
se tokom njegove duge istorije ovde i dešavala.
Do obnovljenog manastira Kumanica dolazi se magistralnim putem od Prijepolja prema Bijelom Polju, na
ulazu u limski kanjon, koji povezuje most od koga se na
udaljenosti od oko 300 m nalazi manastir.
Manastir Davidovica
(spomenik kulture od velikog značaja)
Crkva posvećena Bogojavljenju podignuta 1281.god.
To je zadužbina monaha Davida, Vukanovog sina, a
Nemanjinog unuka. Život u manastiru tekao je normalno sve do turske najezde u ove krajeve polovinom
15.veka. Manastir Davidovica je razoren najverovatnije u vreme Velike seobe Srba pod patrijarhom
Arsenijem III Čarnojevićem. Prilikom arheoloških iskopavanja 1958.god. utvrđeno je da se pod temeljima
crkve nalaze temelji starije građevine, najverovatnije
rimske bazilike iz 6.veka. U crkvi je pronađena grobna
ploča koja se na izvestan način vezuje za kneza
Vratka, oca kneginje Milice. Otuda i legenda o
Davidovici kao grobnoj crkvi braće Jugovića. Legendu je unekoliko potkrepilo i arheološko istraživanje
iz 1997.god. kada je otkriveno osam grobova sa
nadgrobnim pločama. Na jednoj od grobnih ploča u
natpisu je pomenuto „rab božiji Dimitrije, a zovom
Vratko“.Ovo je bilo dovoljno da se ime Vratko dovede
u vezu sa ocem kneginje Milice i Davidovica prikaže
i kao grobna crkva braće Jugovića, čija je tela posle
Kosovske bitke tu prenela kneginja Milica. Manastir
je 2,5 km udaljen od magistralog puta u Brodarevu.
1
2
3
4
5
1 Manastir Mileševa
2 Riznica Manastira Mileševe
3 Sahat Kula
4 Katolička Crkva
5 Spomenik “4. Decembar”
Prijepolje
Srednjovekovni Grad Mileševac (spomenik kulture)
8-9
U neposrednoj blizini manastira Mileševe, na samom početku kanjona Mileševke, na uzvišenju sela Hisardžik nalaze se ostaci srednjovekovnog grada Mileševca. Podignut je najverovatnije u 14. veku i služio je kao odbrana
manastira Mileševe i karavanskog puta Dubrovnik-Carigrad, koji je ispod njega prolazio. Osvajanjem Turaka u
15.veku postaje tursko utvrđenje koje oni doziđuju tzv. Turskim kulama, koje se i danas jasno raspoznaju. Lepota
arhitekture, u najvećoj meri sačuvani zidovi ove velike utvrde izazivaju uzbuđenje svakog posetioca i divljenje
graditeljima, koji su ga na čudesan način sagradili. Na zidine grada može se popeti strmom i uskom stazom koja
je i danas ostala sačuvana još od
vremena njegove gradnje. Do njega se može doći makadamskim putem
ka selu Hisardžik ili stazom
od manastira Mileševe.
Džamija u Hisardžiku
U džamiji u Hisardžiku nalazi se Kur’an koji je star oko 400 godina. Kur’an je u rukopisu i pisan je izuzetnim
stilom. Njegov format je 40 X 30 cm. i težak je 4,90 kg. Na zahtev Muzeja iz Prijepolja Kur’an je u septembru
2005. godine poslat Narodnoj biblioteci Srbije u Beogradu na konzerviranje jer je bio u dosta lošem stanju.
Kuran iz Hisardžika je bez ikakvih dilema star oko 400 godina, jer su po pergamentu na kome su rukom ispisane sve njegove stranice, načinu pisanja, formatu, veličini i broju stranica kao i nizu drugih parametara,
stručnjaci utvrdili da potiče sa početka 17. vijeka.
Putevi istorije oslikani godi
1
Ibrahim-Pašina Džamija
Džamiju je sagradio 1572. godine Ibrahim-paša, sin
Skender-bega, Hercegovačkog subaše, kasnije paše i
sandžak bega. Džamija je sagrađena za potrebe obavljanja verskih obreda vojne posade čiji je komandant bio
Ibrahim-paša. Posada je obezbeđivala most na Limu i
putni pravac iz Prijepolja prema - Pljevljima. Sagradili su
je inžinjeri koji su gradili i održavali most na Limu. Oko
džamije se ubrzo formirala mahala u prvo vreme zvana
Ibrahim-pašina mahala, a kasnije Gornji Vakuf. U blizini
džamije a pored kamenog zida je mezar Ibrahim-paše
i njegove sestre Kajdafe. Na prednjem nišanu mezara
Ibrahim-paše ima ispisano šehade i uklesana sablja.
Završava tradicionalnim pašinskim kaukom. Visok je
1,80 m. Nema drugih natpisa. Godina pašine smrti je još
uvijek nepoznata. Do pašinog je izuzetno raskošan mermerni prednji nišan njegove sestre Kajdafe.
Sahat Kula
Sahat-kula u Prijepolju, koja se nalazi u neposrednoj blizini Sinan-pašine džamije u Vakufu, uz manastir
Mileševu i kapelu katoličke crkve, jedan je od prepoznatljivih simbola grada Prijepolja. Taj monumentalni
spomenik islamske kulture datira, prema nepotvrđenim
podacima, od kraja 16 veka. Sahat-kulu u Prijepolju pominje u svom putopisu znameniti turski putopisac
E. Čelebija: ,,S druge strane reke Mileševke na vrhu drvenog mosta je Veznedar-agina džamija. To je prostrana
i svetla džamija. Pred njom ima jedna čudna sahat-kula.
Glas njena zvona čuje se čak iz grada Mileševa’’. Sahatkula je 1970. godine dobila svoj prvobitni izgled. Nakon
što je 1974. godine prošao put ka Sjenici, sahat-kula je
pomerena oko pet metara prema hotelu Park i postavljena na mesto gdje se sada nalazi. To je učinjeno planski
tako da je sve ostalo autentično.
Velika Mahmut –Begova Džamija
Džamija je podignuta u periodu od 1895-1900. godine,
na temeljima nekadašnje, dosta manje džamije sa
drvenom munarom, koju je sagradila Meva kaduna za
svoga muža Mahmut-bega, koja je po njemu i dobila naziv. Mahala okolo džamije se takođe nazivala Mahmutbeg mahalesi. Mala džamija nije mogla zadovoljiti
potrebe vernika pa su odlučili da na tom mestu sagrade
novu – veću džamiju. Pomoć za izgradnju džamije dale
su turske vlasti, ali najveća novčana sredstva dali su
sami vernici u prvom redu bogati trgovci, age i begovi. U
džamijskom kompleksu se osim džamije nalaze šadrvan
i prostrani harem koji je sav u zelenilu i cveću. U haremu
džamije nalazi se šadrvan sa šest česmi, koji je podignut
1929. godine. Do sada je obnavljan vise puta. Nalazi se u
centru grada, pored zgrade Prijepoljskog muzeja.
Ruždija - Zgrada Prijepoljskog Muzeja
(spomenik kulture)
Objekat je izgrađen u vremenu 1839-1845.godine. Podignuta je za potrebe Ruždije (niže gimnazije u trogodišnjem trajanju, u kojoj se izučavaju predmeti religijskog i
svetovnog karaktera). Zgrada je adaptirana za potrebe
Muzeja u kojoj je 1991.god. otvorena stalna muzejska
postavka. Ova veoma bogata muzejska postavka kompleksnog tipa obuhvata Odeljenje arheolohije, istorije i
etnologije, čiju okosnicu čine reprezentativni eksponati
sa značajnog antičkog lokaliteta Kolovrat-zlatne naušnice, fibule, staklo i srednjovekovna keramika i kamena
plastika manastira Mileševe i Davidovice. Tradicionalna narodna kultura ovog podneblja prezentovana je
primercima nošnje posuđa, pokućstva, ćilima, sprava i
pomagala za rad s kraja 19. i početka 20.veka. Svi važni
istorijski podaci, bune, ratovi i migracije, prikazani raznim eksponatima, govore o burnoj istorijskoj prošlosti
Prijepolje
10 - 11
nama prošlosti Mileševskog kraja
2
ovog kraja. Muzej u Prijepolju ima status regionalnog
muzeja a 2011.godine kandidovan je za najbolji evropski
muzej godine. Poseta Muzeju u Prijepolju omogućava
svim ciljnim grupama nezaboravnu šetnju kroz istoriju
i upoznavanje sa civilizacijama koje svedoče o nekadašnjim ali i sadašnjim vremenima: Rim, Vizantija, pravoslavlje i islam. U novoizgrađenom delu Muzeja nalazi se
stalna postavka posvećena najpoštovanijem i najpoznatijem prijepoljcu u svetu-košarkašu Vladu Divcu. Muzej
se nalazi u centru grada (Valterova ulica) i otvoren je
svakog radnog dana od 9-17h a subotom od 09-15h.
Katolička Crkva
Krajem 19.veka moćna Austrougarska monarhija dolazi
na obale Lima i na ovim prostorima se osetio uticaj nove
civilizacije. Posle Turske imperije, Prijepolje pada pod
austrougarsku vlast, i neko vreme je u Prijepolju vladala
dvojna uprava. Na desnoj obali Lima vladala je turska,
a na levoj austrougarska monarhija. Iz austrougarskog
perioda u Prijepolju je ostala Katolička crkva, koja je podignuta na velikoj steni na levoj obali Lima u blizini nekadašnjih austrougarskih kasarni. Služila je kao kapela za
vojni austrougarski garnizon, u čijoj blizini se nalazilo i
vojničko groblje. Odlaskom austrougarske vojske ostala je sačuvana i predstavlja jedan od simbola Prijepolja.
Nalazi se u gradu pored magistrale Beograd –Bar.
Spomenik Palim i Umrlim Junacima
u Ratovima 1912-1918
Posvećen svim borcima koji su dali svoje živote u borbi
za oslobođenje od turske vlasti. Nalazi se na trgu ispred
zgrade Opštine Prijepolje i predstavlja najstariji i najlepši
umetnički spomenik. Izvajao ga je od bračkog mermera
čuveni hrvatski vajar Ivan Rendić. Predstavlja značajno
umetničko i vajarsko delo. Nalazi se u samom centru grada u neposrednoj blizini Prijepoljskog muzeja .
Spomenik „4.Decembar“
(spomenik kulture od izuzetnog značaja)
Jedna od najznačajnijih bitaka u toku Drugog svetskog
rata na ovim prostorima odigrala se 4.decembra 1943.
god u Prijepolju, između nemačke vojske i partizanskih
snaga. U kamenoj zgradi bivše austrougarske bolnice
nalazilo se oko 400 boraca Prve šumadijske brigade,
koju su iznenada napale jake nemačke snage .U krvavoj i žestokoj borbi, gotovo cela partizanska brigada je
bila uništena. U istoriji je zabeleženo da je Prijepoljska
bitka najteži poraz partizana u kome je u jednom danu
poginulo više od 400 boraca. Nakon Drugog svetskog
rata u ruševinama bolnice podignut je monumentalan
spomenik vajara Lojze Dolinara, koji simboliše otpor u
Prijepoljskoj bici.
Memorijalni Kompleks Boško Buha
(spomenik kulture od izuzetnog značaja)
Posvećen je čuvenom partizanskom bombašu, dečaku
Bošku Buhi, koji je u toku Drugog svetskog rata poginuo
na Jabučkoj visoravni. Njemu i svim poginulim partizanskim pionirima posvećen je ovaj kompleks koji su 60-ih
godina podigli pioniri velike bivše Jugoslavije. Doživeo je
veliku ekspanziju 70-ih godina kada su osnovne i srednje
škole imale obavezan program posete ovom memorijalnom kompleksu. Iz tih razloga 80-ih godina otvoren
je muzej sa muzejskom postavkom posvećenoj deci u
NOB-u, koji je funkcionisao do početka 90-ih godina.
Od tog vremena do danas memorijalni kompleks Boško
Buha postao je zaboravljen. Do ovog kompleksa stiže se
magistralnim putem Prijepolje-Pljevlja.
1
2
Velika Mahmut –Begova Džamija
Manastir Kumanica
Za potpuno
okrepljenje duše i tela!
Tičije polje, selo Milakovići (živi etno muzej)
Podno planine Ozren, na blizi 1500 metara nadmorske visine, svilo je
svoje gnezdo Tičije polje. Ovaj zaselak predstavlja živi etnografski muzej. Kao da je na početku 21 veka niklo iz mašte. Tradicija je sačuvana
u svakom kutku. Kuće pod šindrom, pojate i druge pomoćne zgrade pod
slamom sagrađene u duhu narodne arhitekture u funkciji su života meštana i gostoljubivih domaćina. U neposrednoj blizini nalaze se manastiri
Davidovica i Kumanica, uzbudljivi i divlji kanjon reke Dubočice.
Prirodne Znamenitosti
Prijepolje je brdsko-planinsko područje sa karakterističnim
prirodnim, hidrografskim bogatstvima, florom i faunom i
pejzažima retko očuvane lepote.Smešteno ispod ogranaka planina Zlatar i Jadovnik, na obalama Lima, Mileševke
i Seljašnice sa mnoštvom sela i zaselaka čini jednu zaokruženu ekološku sredinu. U neposrednoj blizini Prijepolja nalaze se kanjoni idealni za splavarenje, Sopotnički vodopadi
koji kao biseri padaju niz planinske obronke i arhaična sela
za kojima tragaju avanturisti, istraživači, turisti, planinari, ljubitelji prirode. Okružena živopisnim brdima i planinama, ispresecana listopadnim i četinarskim šumama, mirisnim livadama nalaze se prijepoljska sela: Kamena Gora,
Sopotnica, Jabuka, Babine, Gostun, Milakovići, Stranjani,
Aljinovići, Komaran, Kosatica...Njihova turistička atraktivnost uslovljena je ambijentalnim celinama, estetikom
pejzaža, zdravom prirodnom hranom i nizom sadržaja i
događaja iz zivota i rada na selu. Ovakav prirodni ambijent obavezuje svakog da poštuje i da svoj doprinos očuvanju ovog vrednog prirodnog bogatstva.
Jadovnik
Južno od Zlatara, izmedju dolina Lima, Mileševke i Medjanske reke, nalazi se planina Jadovnik. Najveći vrh je
Katunić (1734m). Planinski prostor Jadovnika karakterišu prostrani pašnjaci, livade i šume. Stoga i danas na Jadovniku prkose vremenu i pustošenju sela kolibe i torovi
u kojima čobani leti drže stoku, a planinke pripremaju od
mleka beli mrs (sir, kajmak) odličnog kvaliteta.
Jadovnik je planina velikih kontrasta i čari. Divlji je i nepredvidiv a sa druge strane fascinantan i očaravajući. Livade i proplanci ukrašeni su smrčom, klekom i bukvom.
Vazduh je čist i opojan. Lepotu Jadovnika treba doživeti uz oluje, magle i snegove, na kiši i suncu, po vetru
i magli. Zimi ponekad sneg napada i preko tri metra i
na Jadovnik treba ići samo sa dobrim poznavaocem ove
planine.
Kanjon reke Mileševke
Pored ogromnog kulturnog nasleđa dolina reke Mileševke predstavlja izuzetno očuvano i značajno prirodno
područje. Kanjon se odlikuje pravom divljinom i surovošću.Na prostoru klisure reke Mileševke prostire se
Strogi prirodni rezervat“Ravnište“, a klisura reke Mileševke predstavlja regionalni park prirode. To je utočište
za mnoge retke i stare vrste koje su ovde živele milionima godima.Pančićeva omorika, tisa, pitomi kesten,
orah,crni grab i jela su samo neke od 317 biljnih vrsta
još nedovoljno istraženih. Ovde se gnezde Beloglavi supovi, patuljasta sova, patuljasti orao, kraški i sivi soko,
vrste koje se retko gde mogu videti u Srbiji. Zbog svojih ukupnih ornitoloških karakteristika ovo područje je
proglašeno u Kembridžu 2000.godine za međunarodno
značajno stanište ptica prema IBA projektu.
Prirodne retkosti i lepote kanjona reke Mileševke, nepoznate većini žitelja Srbije, nalaze se 8 km od Prijepolja, ili 2
do 2,5 km severoistočno od manastira Mileševe.
1 Tičije polje - domaćinstvo
2 Jadovnik
3 Kanjon reke Mileševke
Prijepolje
12 - 13
1
2
3
Jutro umiveno
čistom vodom
sa Sopotničkih izvora!
Prijepolje
14 - 15
Sopotnica
Sopotnica je od Prijepolja je udaljena 17 km a od Beograda 317
km. Nalazi se na nadmorskoj visini od 1200m. Sopotnica je selo
žubornih vrela i slapova koji su svojim sopotanjem niz litice ka
ušću u Lim reci i selu dali ime. Na izvorišnom delu rečica pravi
mnoštvo vodopada koji se slivaju u tri veća. Iz njih nastaje visoki
vodopad, čak iznad dvadeset metara, što predstavlja svojevrsnu
atrakciju. Područje oko reke Sopotnice proglašeno je uredbom
Vlade republike Srbije Spomenikom prirode “Slapovi Sopotnice“
I kategorije. Simboli Sopotnice su pored slapova i vodenice, valjarice i siga.
Sopotnica je jedno od podjadovničkih sela u kome su domaćini
za goste opremili tridesetak ležajeva i spremaju čuvenu „sopotničku trpezu “(med, pogače, pite od sira, heljde i zelja, rakije od
divljih krušaka, prvoklasnih mlečnih proizvoda, salata i specijaliteta od sremuša, mlada jagnjetina i teletina na pari...).U Sopotnici se nalazi Planinarski dom sa kapacitetom od 40 ležajeva.
Odmor u Sopotnici kombinuje se sa uzbudljivim splavarenjem
Limom, pešačkim i biciklističkim turama šumovitim Jadovnikom, obilaskom spomenika u limskoj dolini do srednjovekovne
Mileševe.
Turistička organizacija Prijepolje u saradnji sa lokalnom turističkom agencijom nudi organizovani dvodnevni program pod
sloganom “Za tvoj savršen dan“ koji predstavlja integraciju seoskog turizma i aktivnog odmora (pešačenje, alpinizam, paraglajding, rafting) .
Jabuka
Na magistralnom putu Prijepolje-Pljevlja nalazi se Jabuka. Od
Prijepolja je udaljena oko 17 km a od Beograda 317 km. Planinski prostor Jabuke prožet je mnoštvom različitih kraških oblika
reljefa – talasastim brdima i brežuljcima, vrtačama i uvalama,
zaravnima i šumovitim obroncima. Bogata je pećinama, od
kojih je posebno zanimljiva Popova pećina, čiji je ulaz na 800 m
nadmorske visine a ukupna dužina pećinskih hodnika iznosi 294
metra. Pećina nije istražena.
Babine
Jabuka se severnim delom nastavlja na visoravan Babine, čija
je prosečna nadmorska visina od 1000 do 1100 metara. U morfologiji tog prostora dominiraju uzvišenja, brda, vrtače, uvale i
zaravni. U Babinama su zime duge i hladne sa čestim vejavicama
i sa puno snega dok su leta, jeseni i proleća izvanredna za šetnju,
trčanje i rekreaciju. U podnožju sela Vrbovo dogodilo se 1997.
godine redak prirodni fenomen, kada je reka Babotina postala
ponornica.
Zlatar
Prijepoljskom kraju pripadaju severozapadni, zapadni i jugoistočni deo Zlatara. Najveći vrh Zlatara je Golo brdo(1.627m).
Zlatar se naslanja na kanjon Mileševke –zaštićen kao Park prirode. Zlatar je planina sa prostranim zaravnima i zaobljenim
vrhovima, bogata izvorima, potocima i pašnjacima i još bogatija
bujnim šumama-lišćarima i četinarima. Po zdravoj prirodnoj sredini, posebno po ugodnoj klimi, četinarskim šumama i prijatnom
ambijentu, prijepoljski deo Zlatara poseduje velike turističke potencijale. U zlatarskim selima može se naći smeštaj u seoskim
domaćinstvima u Kosatici, Pravoševu, Međanima i Aljinovićima.
U Aljinovićima je u toku adaptacija školskog objekta u svrhe Eko
centra za proučavanje biodiverziteta na tom području i ekološku
zaštitu. Objekat je opremljen savremenom opremom za teoretsko proučavanje flore i faune. Postojaće 30 smeštajnih kapaciteta za boravak mladih istraživača iz oblasti biologije i ekologije.
Kamena Gora
Kamena Gora je od Prijepolja udaljena 20 km a od Beograda oko 320 km. To je zatalasana visoravan na prosečnoj nadmorskoj visini od 1200m. Najveći vrh je Crni vrh(1492 m). Kamenu Goru mnogi smatraju najlepšim selom u prijepoljskoj
opštini i predstavlja pravi prirodni rezervat. Selo se odlikuje izuzetno očuvanom prirodom, naročito kompleksima četinarskih i listopadnih šuma, pitkim izvorima i čistim vazduhom. U gotovo svakom zaseoku sačuvali su se stari drveni
objekti, koji kao i pre mnogo decenija i danas služe svojoj svrsi. Po naizmeničnom smenjivanju kamena –krečnjaka i
gore-šume, Kamena Gora je dobila ime. Simbol sela predstavlja više od 400 godina stari crni bor-“Svetibor“. U ranu
zoru najčudesniji doživljaj rađanja Sunca svakako je ispod krošnje višestoletnog bora.
Kamena Gora ima blagu klimu i pitomu narav. Meštani gostima vrata svog doma s toplinom otvaraju nudeći tradicionalna jela, svoja znanja i veštine, radost življenja. Kategorisano je 13 domaćinstava a ova atraktivna turistička destinacija na raspolaganju ima i Šumarsku kuću, vlasništvo Srbijašuma. Seoski restoran „Ruža“ nudi domaće specijalitete.
Ljubitelji prirode često posećuju Kamenu Goru. Etno naselje-Guvnište, Eko kamp Kovčica, etno i prirodne celine (Šainov kraj, Trojan, Ravna Gora, Crni vrh, Kovčeg stena, Sadi), 80 km obeležene turističko-planinarske staze, 40 km
obeležene planinske biciklističke staze pružaju široke mogućnosti za turizam baziran na aktivnostima. U ponudi je
i organizovan dvodnevni program pod sloganom „Za tvoj savršen dan“ koji nudi Turistička organizacija Prijepolje i
lokalna turistička agencija. Program je baziran na boravku u seoskim domaćinstvima i aktivnim odmorom u prirodi.
Evropski pešački put E-7
Evropske pešačke puteve čini mreža 12 dugih puteva koji prelaze preko evropskog kontinenta sa severa, od vrha Skandinavije i Škotske do Italije i Grčke, do Kipra na jugu i od Pirinejskog poluostrva do istočnih granica Evrope, Balkana i
Crnog mora. Organizaciju mreža osmišljava i vodi Evropska pešačka asocijacija( ERA) sa svojim članovima među kojima je i Planinarski savez Srbije, koji vodi brigu o trasiranju ovih puteva kroz našu zemlju. Kroz Srbiju od severa prema
jugu, jugoistoku i jugozapadu prolaze dva evropska puta E4 i E7 duž kojih se susreću i otkrivaju raznovrsne vrednosti i
nasleđe prirode, istorije i kulture u severoistočnim (E4) i jugozapadnim (E7) delovima naše zemlje.
Trasa pešačkog puta E7 prolazi kroz teritoriju opštine Prijepolje i predstavlja novu vrstu turističke, rekreativne, sportske i obrazovne infrastrukture. Obeleženim pešačkim putem kroz opštinu Prijepolje prolaziće ljudi koji žele da
upoznaju kulturu ovdašnjih stanovnika, njihovu tradiciju, prirodne lepote i netaknute predele (Kamena Gora, Babine, Jabuka, Stranjani, Sopotnica, Kosatica, Orašac, Milakovići,
Crkveni Toci...) kao i kulturno istorijske spomenike ovog kraja (manastir
Mileševo...).
Istinsko uživanje u spoju
Lim
Reka Lim nastaje u podnožju Prokletija kao otoka iz prelepog Plavskog jezera na 999 m nadmorske visine.Njena najveća
klisura je između Dobrakova i Brodareva. Teče dužinom od 174 km i protiče kroz Plav, Andrijevicu, Berane, Bijelo Polje,
Prijepolje, Priboj i Rudo. U podnožju Medveđe svoj put završava kao pritoka Drine. Reka Lim interesantna je po tome
što se na malom prostoru nalaze značajni turistički potencijali. U njenom toku smenjuju se klisure i kanjoni, visoke litice
sivog krečnjaka, vodopadi, izvori i vrela, pećine i pitome kotline, staništa biljnih i životinjskih vrsta. Lim sa obilnom količinom vode, povoljnom temperaturom (leti oko 20˚C) i bogatstvom raznovrsne ribe pruža povoljne uslove za rekreaciju,
kajakaštvo, splavarenje i rafting. Od 2000 –te godine, kada se uključuje u ponudu splavarenje, reka Lim je privukla veliki
broj zaljubljenika rečnih izazova. Dolina Lima i pritoka pruža povoljne uslove za ribolov. Najviše ima bele ribe( škobalj,
klen, mrena, plotica, krkuša) a od plemenitih vrsta bogat je mladicom i lipljenom. Pritoke Lima, naročito Mileševka i
Dubočica, bogate su potočnom pastrmkom. Plaža Petrovac u Velikoj Župi je jedna od najlepših plaža na Limu. Na ovoj
plaži je 2009.godine uređen prostor za što prijatniji boravak posetilaca i kupača (teren za odbojku na pesku kao, drvene
nastrešnice, tuševi...). Ovde se svake godine krajem jula početkom avgusta održava tradicionalno takmičenje u skokovima u vodu“Memorijal Pajo Potežica“ sa skakaonice visoke 16 m.
Turistička organizacija Prijepolja u saradnji sa lokalnom turističkom agencijom nudi organizovane dvodnevne programe
pod sloganom „Za tvoj savršen dan“u kojima se uz obilazak Sopotnice nudi i rafting Limom.
Prijepolje
16 - 17
nenarušenih prirodnih lepota!
Kamena Gora
Kanjon Mileševke
Manifestacije
Limska regata
splavarenje Limom
od njegovog izvorišta
iz Plavskog jezera do
ušća Mileševke u Lim,
održava se svake godine
zadnjeg vikenda maja. Regata
okuplja veliki broj splavara iz Srbije,
Crne Gore i Bosne i Hercegovine željnih
adrenalina. Pored dobre zabave, ovo splavarenje je i odmor za oči, jer ćete sa reke moći
“Komaranska košija“-
je nastavak nekadašnjih
svatovskih trka konja, koji su ovuda prolazili vodeći svatove a najbrži su dobijali darove. Ovo je manifestacija
sa dugom tradicijom i iz godine u godinu poprima sve
veći značaj. Svakog 1.maja, pored lokalnih, ovde dođu
posetioci i iz drugih gradova Srbije, sa severa Crne Gore
i iz Bosne i Hercegovine. Osim trka konja održava se takmičenje u skoku u dalj i bacanju kamena sa ramena. Još
jedna prednost i dodatni razlog zbog kog biste trebali da
posestite ovaj događaj su još dovoljno neistražene pećine “Kurtova jama” i “Petnja”, sa stalaktitima i predivnim
spektrom boja.
1.Maj
„Grad teatar“ -Manifestacija je revijalnog karaktera
sa ciljem da okupi izvrsne putujuće umetnike, a pre svega ulične zabavljače iz celog sveta, kojima su nastupi na
ulicama i festivalima životni poziv i opredeljenje. Ovaj
prolećni festival na simboličan način ukazuje na buđenje
prirode i čoveka kao pojedinca. Performanse koje ulični
zabavljači izvode većinom su namenjeni deci. Susret uličnih zabavljača u Prijepolju bi trebalo da se pretvori u u
prolećnu umetničku radionicu na otvorenom, na kojoj
bi se stvaralo dobro raspoloženje, otkrivale pozitivne
strane čoveka i na kojoj bi se brisala granica između izvođača i posmatrača, a na izgled sumorne i zaboravljene
gradske kutke, kao i pojedinačne objekte, pretvorili bi u
zanimljiv prostor obojen vedrijom bojom i oplemenjen
novim značenjem. Ova manifestacija se održava od 2010.
godine.
Maj
Kup Prijepolje u sportskom ribolovu – obzirom
da postoje idealni uslovi, najlepša reka kao i izuzetan geografski položaj, ribolovačko udruženje “Lim”iz Prijepolja u saradnji sa TO Prijepolje organizuje “Kup Prijepolja
kup u paraglajdingu”Dragoslav Divac”
videti živopisne predele,
koje možete videti samo
na taj način. Regata je
dala veliki doprinos razvoju ekstremnih sportova koji su trenutno u
ekspanziji i održava se na deonici dugoj
134 km u tri etape:
Plav-Berane,Berane-Bijelo Polje,
Bijelo Polje-Prijepolje. kraj Maja
u sportskom ribolovu”, sa željom da ovo mesto preraste
u ribolovački centar Srbije a kasnije i šire. Takmičenje se
održava na ribolovačkoj stazi na Potpećkom jezeru, i na
njemu učestvuju prijepoljski ribolovci ali i ribolovci iz regiona.
Jun
Limski darovi – Prijepolje je grad reka... zato su još
jednom iskorišćene prednosti Lima i Mileševke i na njihovim obalama se organizuje jedna od najlepših i najposečenijih manifestacija kod nas. Manifestacija je jedinstvena u svetu, jedino je Prijepolje odlučilo da oda priznanje
svojim najboljim zetovima, a ima ih mnogo, iz raznih krajeva sveta. Svi oni se svakog avgusta okupe u Prijepolju
da se bore za titulu a nije im lako, jer jedan od osnovnih
uslova da uđu u konkurenciju je preporuka tašte.
Da bi atmosfera bila potpuna, pored zetovijade se vrši i
izbor najbolje riblje čorbe a u kotlićima se osim ribe krčka i umeće, veština i želja svake ekipe da ponese epitet
najbolje, zatim regata limom, odbojka na pesku a sve uz
vesele zvuke tamburaša.
kraj Jula
Skokovi u vodu “Memorijal Pajo Potežica”
Okomita stena, šljunkovito priobalje, mirni tokovi reke
Lima i gusti spletovi listopadnih krošnji atributi su plaže
u Petrovcu, na kojoj se svakog leta tradicionalno, već 11
godina, održava takmičenje u skokovima u vodu. Ova
sportsko-rekreativna manifestacija je afirmisana upravo
zahvaljujući požrtvovanju Paja Potežice, čoveka koji je
svojim ambicijama i svesrdnim zalaganjem uspeo da jedno lokalno kupalište pretvori u prestižni sportsko-rekreativni i turistički poligon koji je krupnim slovima upisan u
kartu najznačajnijih skakaonica na tlu bivše Jugoslavije.
Skokovi u bistru vodu Lima održavaju se još od 1998.godine i svake godine su sve masovniji, atraktivniji i značaj-
Skokovi u vodu “Memorijal Pajo Potežica”
Prijepolje
niji kako za Prijepolje tako i za Srbiju.
Skakaonica u Petrovcu, visoka je 16 metara i predstavlja
izazov za najbolje skakače sa prostora nekadašnje SFRJ.
Prizor i atrakcije koje izvode “letači u vazduhu”, njihov let
i spust u smaragdna prostranstva Lima, zaista su vredni
pažnje.
kraj Jula početak Avgusta
Memorijalni kup u paraglajdingu”Dragoslav
Divac” – jedan od osnivača i prvih takmičara Paraglaj-
ding kluba “Beli Anđeo” bio je Dragoslav Divac.. Bio je
prvi i jedini do sada na prostorima SCG koji je napisao
knjigu o paraglajdingu sa namerom da ljudima pomogne
da što lakše savladaju ovu veštinu i zavole ovaj sport. U
znak zahvalnosti na lik i delo pokojnog Dragoslava Divca,
paraglajding klub “Beli Anđeo” u saradnji sa Turističkom
organizacijom Prijepolje i Sportskim savezom organizuje
“memorijalni KUP u paraglajdingu” koji je uvršten u zvaničnu ligu a rezultati se boduju za prvenstvo Srbije.
Med je lek za dug vek – je promotivno-prodajna
izložba koja se u Prijepolju održava krajem avgusta, a
organizuje je Udruženje pčelara opštine Prijepolje uz
podršku Turističke organizacije Prijepolje i opštine Prijepolje. Ljubazni izlagači će Vam izaći u susret i odgovoriti
na sva Vaša pitanja a na izložbi pored prijepoljskih pčelara izlažu i pčelari iz okolnih mesta pa imate priliku da
na jednom mestu uporedite proizvode i odaberete onaj
koji Vam najviše odgovara.
Avgust
„Za Prijepolje u cveću“- Acija za „Prijepolje u cveću“ podstaknuta je idejom oplemenjivnja i ulepšavanja
stambenih i javnih prostora u Prijepolju, sa ciljem podizanja svesti građana o zaštiti životne sredine i kvalitetu
života u uređenim prostorima. Takmiči se u kategoriji
najlepše uređen balkon i najlepše uređeno dvorište. Organizatori manifestacije su TOP i TV Forum.
Avgust
Grad teatar
18 - 19
Mostovi Balkana – je smotra izvornog stvaralaštva balkanskih naroda. Ova manifestacija predstavlja
nastavak tradicionalne smotre “Sopotnički izvori” koja
je tokom 13 godina svog trajanja okupljala folklorne ansamble, pevačke grupe I instrumentaliste iz različitih krajeva Srbije. Program festival čine pesme, posebno staro
tradicionalno polifono pevanje, kao i drugi oblici vokalnog izvođenja zastupljeni u tradicijama naroda sa ovih
područja i sa područja zemalja iz kojih učesnici dolaze;
instrumentalna svirka na različitim tipovima tradicionalnih instrumenata itd. Mesto održavanja manifestacije je
selo Jabuka.
2. Avgust
Mileševska kolonija – početkom 1973.godine na
inicijativu grupe slikara iz Prijepolja i Pljevalja a uz ličnu
podršku i razumevanje Kulturno-prosvetne zajednice
Prijepolje, prihvaćena je nekoliko godina stara ideja da
se u manastiru Mileševi osnuje prva likovna kolonija na
tlu Stare Raške. Pošto je kolinija simpozijalnog karaktera,
najviše vremena se provodi u obilasku istorijskih znamenitosti ovog kraja. Pod impresijom svega što su videli u
toku trajanja Kolonije umetnici –učesnici Kolonije spremaju radove za izložbu koja se organizuje naredne godine, kad počinje sa radom novi saziv Kolonije. Učesnici
su dužni da na izložbu donesu 3-5 radove od kojih jedan
ostaje u legatu Kolonije. Tom prilikom Umetnički savet
bira najbolji rad i autoru dodeljuje plaketu “Beli Anđeo”
kao najboljem učesniku Kolonije. Kroz Koloniju je prošlo
preko 250 slikara, vajara, grafičara iz bivše Jugoslavije i
Srbije kao i iz inostranstva ( Evrope, Azije i Amerike).
21.-29. Avgust
Sabor trubača
Deci u čast
2.Jul
Oktobar
Dobrodošli u Berane!
„U dolini pokraj Lima
i zagrljaju planina“
Ako u bjekstvu iz užurbanih tokova svakodnevnice želite da otkrijete skrivenu ljepotu i udahnete potrebnu
tišinu, dođite i upoznajte Berane – grad smješten na svetim obalama Lima u sjeveroistočnom dijelu Crne Gore, okružen
planinama. Taj prostor od 717 km/2 obiluje sa brojnim prirodnim i kulturnim turističkim motivima. Naše planine, rijeke,
klisure, kanjoni, izvori, planinska jezera, flora i fauna imaju veliku turističku vrijednost. Ako hoćemo razvijati turizam
s obzirom na bogatstvo prirodnih i kulturnih turističkih motiva koje savremeni turizam traži, onda je cijela Crna Gora
jedan veliki turistički bazen. A zašto bi ovo područje u kojem je priroda bila toliko darežljiva i koje je tako malo udaljeno
od obale i mora, bogato na drugi način, ostalo zaboravljeno? Jeste da ovdje nema blistavih plaža, ali turista ne očekuje
da će to naći, ali će naći ljepotu dara sačuvane prirode sa obiljem vode i mira u njedrima planina.
Ne treba zaboraviti da je planinski turizam najtipičniji i najmasovniji oblik kontinentalnog turizma koji ima svoje specifičnosti, koje bi onaj na Primorju dopunjavale u jednu cjelinu, u jednu turističku koncepciju, u jedinstveno turističko
tržište. Analize prirodnih odlika i ambijentalnih vrijednosti ovog područja pokazuju da ono obiluje velikim brojem specifičnih i snažnih, gotovo još neiskorišćenih privlačnosti koje u svojoj grupnosti sačinjavaju veliku i raznoliku ili datu
turističku ponudu. Ovo područje ima uslove za razvoj različitih subtržišta koja danas dobijaju na značaju, a naročito
za eko-turizam koji je podkomponenta u oblasti održivog turizma. Poljoprivreda predstavlja značajan dio elementarne
baze za razvoj turizma u našoj Opštini. Ovo tim prije što se mnogi poljoprivredni proizvodi mogu plasirati na licu mjesta
Berane
22 - 23
Ljepota dara
sačuvane prirode!
i poslužiti kao posebna turistička atrakcija.
Materijalno i kulturno bogatstvo čovjeka prisutno na ovom prostoru od najranijih vremena pa sve do danas nosi u sebi
i dio značajnog etnosocijalnog nasljeđa, stvaranog ne samo pod uticajem raznih civilizacija, kultura i religija, nego i
putem sopstvenog kulturno-umjetničkog umijeća. Tu posebnu važost imaju nošnja, običaji, muzički folkolor i gastronomija.
Berane dugo čeka da sa okolnim vrijednostima istakne značajnu poziciju kroz prizmu i ogledalo turista željnih pravog
odmora u sačuvanoj prirodi.
Nije potrebno naglašavati prijatan boravak u bilo koje doba godine, pogotovo tokom ljeta i proljeća. Mada, svako godišnje doba ima svoje draži i ne zna se koje je ljepše jer je ovo područje uvijek lijepo, ali možda je najljepše ljeti, kad se
sunce blago raspojasa dok nizinske predjele opija žega, kada se u blizini nekog od jezera u sjeni neke smrče čovjek preda
svježini koja liječi i najljuće rane. Možda je najljepše kad okolinom zamedi raznoliko poljsko cvijeće, kada jutarnja rosa
napaja izbrazdanu zemlju i kada se javi meket jagnjadi u naizgled beživotnom kraju. I jos mnogo i mnogo bi moglo da
se nabraja…
Stoga, kada ste umorni od svega, učinite nešto i za Vašu dušu – oplemenite je ljepotom dara sačuvane prirode… Dođite,
doživite i uvjerite se jer mi upravo Vas čekamo!
Berane noću
Geografski položaj
Berane se smjestilo u plodnoj dolini Lima na nadmorskoj visini iznad 600m; koja je okružena planinskim vijencima i ograncima Bjelasice sa zapada i Cmiljevicom
i Turjakom sa istočne strane. Najviša tačka u Opštini je
vrh Crna glava koji doseže nadmorsku visinu od 2.139
metara.
Saobraćajna povezanost
grad Bihor, a vrlo brzo i cijelu župu. Godine 1862. ovdje na graničnom prelazu ka Crnoj Gori Turci su obnovili naselje i dali mu ime Berane. Do oslobođenja od
Turaka je došlo 1912. godine.
Klima
U Beranama vlada umjereno-kontinentalna klima sa
malim mediteranskim uticajima u kotlinama i dolina-
• Drumskim saobraćajem
144 km
35 km
350 km
70 km
50 km
35 km
150 km
od Podgorice
od Bijelog Polja
od Beograda
od NP Biogradska gora
od NP Prokletije
od željezničke stanice u Bijelom Polju
od aerodroma Golubovci – Podgorica
Istorija
Istorija Berana je veoma živopisna. Ovaj kraj čuva tragove jedne duge i bogate kulturne baštine. Današnje
područje opštine Berane bilo je naseljeno još u doba
neolita. O tome svjedoče ostaci materijalne kulture
otkriveni na lokalitetima: Berankrša, Kremenštice,
Ržaničkih lugova i dr. Na lokalitetima Gradac, Torine
i Rudeš otkriveni su materijalni ostaci iz doba Ilira, a
u ruševinama manastira Šudikova nađen je i zapis
keltskog porijekla koji se čuva u Polimskom muzeju.
Brojni su materijalni tragovi rimske vladavine.
Berane je kao naselje formirano u srednjem vijeku u
doba Budimljanske episkopije. Manastir “Đurđevi
stupovi” je 1219. godine postao sjedište Episkopije.
Godine 1455. Turci su zauzeli stari srednjevjekovni
Karta grada
Berane
24 - 25
motiv iz Berana
Panorama grada
Park u Beranama
Plaža na Limu
ma, modifikovano subplaninska u srednjim visinskim
zonama i planinska u najvišim predjelima. Prisutni
su određeni tipovi mikroklime koji se odražavaju na
prostornu organizaciju nekih djelatnosti, a posebno
poljoprivrede i turizma. Prosječna godisnja temperatura u Beranama iznosi 8,5 stepeni Celzijusa. Najtopliji
mjeseci su juli i avgust, a najhladniji januar i decembar.
Stanovništvo
Na Popisu stanovništva u Crnoj Gori, obavljenom
2011. godine u Beranama je živjelo 33. 970 stanovnika. Migracije stanovništva na teritoriji beranske
opštine su naglašene, kako migracije stanovnika sa
seoskog područja prema gradskom, tako i odlascima
i preseljenjima građana Opštine u druge gradove Crne
Gore i republika bivše Jugoslavije.
Zanimljivosti
“Šaljića melem”
- Upravo u ovom gradu
se još uvijek spravlja na tradicionalan način čuveni
“Šaljićev melem” protiv opekotina. Zahvaljujući
ovom melemu za ovaj grad – tadašnji Ivangrad
se čulo nadaleko. Naime, američkoj glumici Kitty
Swon su na snimanju filma o Tarzanu tri četvrtine
tijela izgorile i tadašnja medicina je bila nemoćna.
Glumicu su dovezli u Berane gdje joj je povraćena
ljepota upravo zahvaljujući ovom melemu i porodici
Šaljić kod kojih je boravila dok se nije oporavila.
“Triton” – endemična vrsta guštera koja živi na
prostoru oko Šiskog jezera.
Bor “Krivulj” – endemična vrsta bora.
LTO BERANE
Turistička organizacija opštine Berane je
osnovana 2004. godine.
Turističke organizacije su neprofitabilne organizacije
koje se bave destinacijskim marketingom. One promovišu različite elemente turističkog proizvoda (smještaj,
prevoz, atrakcije, događaje…). LTO Berane pored redovnih aktivnosti kao što su informativno-propagandna
djelatnost, praćenje turističkog prometa i istraživanje
tržišta, izrada informativno-propagandnog materijala
i dr; intenzivno radi na implementaciji IPA projekta za
prekograničnu saradnju sa Srbijom.
U decembru mjesecu 2010. godine je započela implementacija projekta “Održivi turizam za jednake šanse”
u okviru Programa prekogranične saradnje čiji su implementatori opštine Prijepolje i Berane, a partneri su LTO
Prijepolje i LTO Berane.
Ovaj Projekat čija je vrijednost cca 180.000,00 € sa naše
strane finansira Evropska unija. Implementacija traje
dvije godine.
Cilj Projekta je jačanje prekogranične saradnje i unapređenje turističke ponude opština Prijepolje i Berane što
će se postići kroz unapređenje turističke infrastrukture,
edukaciju glavnih aktera razvoja turizma i zajedničku
promociju ove dvije opštine.
Upravo zahvaljujući ovom projektu imali smo čast da
ambasador EU, gosp. Leopold Maurer boravi u našem
gradu.
Znamenitosti
Kulturne
• Manastir Đurđevi stupovi
• Manastir Šudikova
• Manastir Ćelije (Kaludra)
• Džamija u Petnjici
• Polimski muzej
• Kuća Vojvode Gavra Vukovića
• Spomenik Slobode - Jasikovac
• Lubnice (tradicionalna infrastruktura)
Prirodne
Etno-socijalne
• Planina Bjelasica
• 5 ledničkih jezera
• Rijeka Lim
• Kanjon Popče
• Tifranska klisura
• Radmanska klisura
• Folklor
• Gastronomija
• Običaji
• Tradicionalni zanati
Spomenik Slobode (Jasikovac)
Kulturne Znamenitosti
Manastir Đurđevi stupovi
Ovaj manastir, udaljen dva kilometra od centra grada,
najznačajniji je spomenik istorije i kulture ovoga kraja.
Podignut je početkom XIII vijeka (1213. god.). Bio je
sjedište Budimljanske episkopije koju je osnovao Sveti
Sava. Pet puta je paljen i rušen i pet puta obnavljan i
osveštavan. Pored ostataka fresaka, u manastiru se
čuva i veliki krst, remek-djelo kujundžijske vještine majstora XIX vijeka, kao i veliko jevanđelje srebrnih korica.
Manastir Šudikova
4,5 km udaljen od centra grada, sa crkvom
posvećenom Vavedenju Presvete Bogorodice. U
pisanim dokumentima pominje se od početka XVI vijeka. Bio je poznat kao važan duhovni i kulturni centar
sa svojim istaknutim školama: prepisivačkom, spisateljskom, freskopisačkom i slikarskom. Iz ove škole
je ponikao poznati slikar Strahinja Budimljanin koji je
tokom plodnog rada ukrasio freskama veliki broj crkava i manastira. Jedan od najstarijih pisanih spomenika
nastao u Šudikovi jeste “Svetootački zbornik”, koji se
danas nalazi u manastiru Svete Trojice u Pljevljima.
Mitropolit budimski – Gerasim 1573. godine napisao
je poznati “Minej”, koji se danas čuva u Narodnoj bibKuća Vojvode Gavra Vukovića
1
Berane
lioteci u Beogradu. Jeromonah Danilo dvadesetak godina kasnije napisao je “Psaltir”, koji se nalazi u Beču,
a 1602. godine đakon Mihailo napisao je “Molbenik”,
koji se čuva u biblioteci grofa Uvarova u Moskvi.
Manastir Ćelije
Udaljen je 9km od Berana. Nalazi se u selu Kaludra.
Podignut je u XIV vj; a razoren u XVII vj. Na starim
temeljima, trudom ktitora-obnovitelja gospodina Veljka Ralevića, podignut je 2001. godine hram posvećen
Svetom Apostolu Luki, zvonik i konak sa monaškim
ćelijama. U manastiru se čuva
dio moštiju
vog svetitelja.
U neposrednoj
blizini
manastira
nalazi
se niz peštera4
isposnica u kojima je u srednjem vijeku bio
zastupljen keliotski tip življenja, otuda je do danas u
narodu sačuvan naziv manastira Ćelije ( Kelije).
Džamija u Petnjici
Udaljena 16,5 km od centra Berana, izgrađena je u XVI
vijeku. Današnji izgled se znatno razlikuje od prvobitnog izgleda. Obim
zgrade je bio
manji, prvi sprat
je bio od kamena
a drugi od drveta.
Džamija je bila
pokrivena tahtom.
1901. godine došlo
je do proširenja o
čemu postoji ploča
sa natpisom, koja
Manastir Đurđevi stupovi
26 - 27
se čuva u džamiji. Džamija je pod zaštitom Zavoda za
zaštitu spomenika kulture.
Polimski muzej
Nalazi se u centru grada. Raspolaže sa oko 3000
eksponata sistematizovanih u nekoliko odjeljen-
ja i zbirki. Kao posebna odjeljenja formirana su:
arheološko, istorijsko i etnografsko. Muzej posjeduje
bogate zbirke fotografija, heraldike i numizmatike.
Kuća Vojvode Gavra Vukovića
prvog ministra inostranih poslova Crne Gore u
XIX i početkom XX vijeka, nalazi se u centru grada. U prizemlju je galerijski prostor i nekadašnja
radna soba Gavra Vukovića sa bibliotekom.
U potkrovlju je konferencijska sala.
Spomenik Slobode (Jasikovac)
Podignut je u znak sjećanja na pobjede i žrtve u
oslobodilačkim ratovima. Čine ga 40 granitnih blokova
na kojima su uklesani podaci o najznačajnijim datumima iz prošlosti i osamnaestometarska kupola čiji je
autor Bogdan Bogdanović.Ovaj spomenički komleks,
na samo kilometar od centra grada, pored kulturnoistorijskog značaja, predstavlja i atraktivno izletište za
gradjane i goste Berana.
Uživajte
u čistom
i ljepoti
Prirodne Znamenitosti
Berane
Planina Bjelasica
28 - 29
se nalazi između Lima, Tare, Ravne Rijeke i Bistrice. Sa svojim ograncima koji se u pojedinim djelovima različito
nazivaju, Bjelasica obuhvata prostor od 130 km². Glavni planinski vijenac pruža se od Kolašina i Mojkovca do
Lubnica i Berana i dugačak je 20 km. Posmatrana u širem smislu Bjelasica se sastoji iz tri planinska grebena
dinarskog pravca pružanja. Sjeveroistočne strane sva tri grebena odlikuju se oblicima glacijalnog reljefa.
Zona Suvodo – Šiška predstavlja turistički vrlo atraktivan visokoplaninski prostor Bjelasice. Na ovom potezu
nalazi se i najviši planinski vrh Crna glava ( 2.139 m), pet ledničkih jezera kao i mnogobrojni katuni i sela.
vazduhu
pogleda
sa Bjelasice!
Doživite
“gorske oči”
Bjelasice
1
Berane
30 - 31
Lednička jezera Bjelasice
Pešića jezero
Drugo po veličini jezero u reonu NP
Biogradska gora, nalazi se u podnožju
Crne glave, najvećeg vrha Bjelasice.
Ledničkog je porijekla i nalazi se na
nadmorskoj visini od 1820m.
Veliko Ursulovačko jezero
Nalazi se blizu sela Kurikuće, pa ga
stoga neki nazivaju i Kurikućko jezero. Od svih jezera na Bjelasici ono se
nalazi na najvećoj nadmorskoj visini
od 1.895m.
2
Malo Ursulovačko jezero
Nalazi se na kilometar od Velikog na
nadmorskoj visini od 1760m. Duboko
je 3 m.
Veliko Šiško jezero
Nalazi se u reonu poznatom pod nazivom Šiška, pa je i jezero po tome
dobilo ime. Nalazi se na nadmorskoj
visini od 1660m; okruženo je katunima i šumom.
Malo Šiško jezero
Nalazi se nedaleko od Velikog
Šiškog, vodu dobija otapanjem snijega, atmosferskim padavinama i pritokama. Pri niskom vodostaju pretvara
se u močvaru.
3
1 Pešića jezero
2 Žuber-Blatina
3 Ševarine
4 Pešića jezero
5 izvor Biogradske rijeke
4
5
1
Berane
2
Rijeka Lim
Gromki zvuci
limskih bukova!
Hidrografski turistički motivi ovog područja su
raznovrsni i interesantni, počev od velikog broja vrela,
preko riječnih tokova među kojima se po atraktivnosti
i veličini ističe rijeka Lim.
Lim izvire iz Plavskog jezera, u dužini 197 km; zavisno
od sastava terena , protiče kroz klisure i kotline.
U Beranama je 2009. godine formiran Fly Fishing
revir (ograničeno područje za ribolov, pecanje je po
sistemu ulovi i pusti) koji se prostire na oko 2 km; od
glavnog gradskog mosta uzvodno.
3
32 - 33
Kanjon Popče
(Petnjica, Berane)
Protičući kroz kanjon, rijeka Popča, presijeca vjekovnu
tišinu i pravo je osvježenje za sva čula. Sve do naselja
Lagatore, Popča prima više izvora i potoka, probijajući
se kroz kraške predjele pravi kanjone, vodopade i virove izuzetne ljepote.
Najljepši među njima je Bratonjin vir.
1 Bratonjin vir
2 rafting na Limu
3 rijeka Popča
4 Jelovica
4
Pješačenje i biciklizam
Planina Bjelasica Vam pruža pogodne uslove
za pješačenje i biciklizam. Markirano je oko 100
km planinarskih staza. Ljubiteljima pješačenja i
biciklizma preporučujemo ...
borovi pod snijegom
Planinarske staze:
• Lubnice–Jelovica
• Lubnice–Šiško jezero
•Suvodo–Crna glava
• Zekova glava–Ursulovac – Pešića jezero
• Pešića jezero–Pešića rupa–Jelovica
• Planinarski dom – Ursulovac.
Biciklistička staza:
• Berane–Crni vrh–Glavaca–Lubnice–Jelovica–Suvodo.
Katun pod snijegom
Katun Reljina
Jelovica sa Prelavaca
Panorama Šiške
Događaji (manifestacije)
• Rafting – Limska regata
• Beranski biseri
• Beransko kulturno ljeto
• Beranska lira
• Sajam poljoprivrednih proizvoda u Petnjici
• Zavičajne staze – Bihor
• Bogojavljensko kupanje
• Đurđevdanske svečanosti
• Dani meda
• Tradicionalni sabori (vašari)
• Defile maturanata
januar
Bogojavljensko kupanje
Na Bogojavljenje, Eparhija Budimljansko-nikšićka organizuje osveštanje rijeke Lim. Tom prilikom najhrabriji
skakanjem u ledene vode Lima izvlače krst iz rijeke. Tradicionalna religijska manifestacija biljezi sve veći broj
posjetilaca, koji se 19. januara okupljaju kod glavnog
gradskog mosta u Beranama.
maj
Đurđevdanske svečanosti
Religijska manifestacija, Slava manastira Đurđevi stupovi koja se nakon Liturgije i Litije ulicama Berana završava Vladikinom besjedom i kulturno-zabavnim programom. U programu pored lokalnog crkvenog hora
učestvuju umjetnici iz Crne Gore i okruzenja. Kult proslavljanja Sv. Đorđa nije raširen samo kod pravoslavaca
već i kod protestanata i katolika. Sv. Đorđe je zaštitnik
vladarskih dinastija.
34 - 35
Berane
Domaćin i organizator je NVO Centar za seoski razvoj
iz Petnjice u saradnji sa partnerima.
avgust
Beranski biseri
Organizator: TO Berane
Kulturno-zabavno veče održano prvi put na gradskom
korzou, odnosno terasi caffe-bara “Evropa” 2010. godine.
Posjetiocima su služena nacionalna jela i pića: sok od
borovnice, jardum, med, priganice. Oduševljenje zadovoljnih gostiju i naših građana su pokazatelj da treba
da nastavimo i narednih godina, kao i to da učinimo da
ovaj događaj preraste u tradicionalnu manifestaciju.
Dani meda
Manifestacija Dani meda je idealna prilika da svoje
proizvode prezentuju pčelari iz Berana, njihovi gosti
iz susjednih opština i regiona. Cilj manifestacije je unapredjenje pčelarstva, promocija pčelinjih proizvoda,
promocija zdravih životnih navika… Jedna od poruka sa
ove manifestacije je da se med treba koristiti kao hrana
a ne samo kao lijek. Pokrovitelj manifestacije je opština
Berane.
oktobar
Sajam poljoprivrednih proizvoda
Sajam je idealna prilika da se na jednom mjestu vidi bogatstvo ovoga regiona, u vidu zdravih plodova, domaćih proizvoda poput sira, mlijeka, kajmaka, kao i predmeta domaće radinosti. Organizatori su Udruženje
stočara Bihor, NVO Vrijedne ruke, Eko društvo Popča i
grupa PP Bravo. Pokrovitelj manifestacije-Ministarstvo
poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede. Za najbolje se
obezbijeđuju vrijedne nagrade.
Limska regata
Sportsko-zabavna manifestacija, koja iz godine u
godinu bilježi sve veći broj učesnika i posjetilaca ,
tradicionalno se održava zadnjeg vikenda u maju u
organizaciji rafting klubova Srbije i Crne Gore, a pod
pokroviteljstvom turističkih organizacija i opština kroz
koje protiče Lim. Spust od izvora Lima iz Plavskog jezera do ušća rijeke Mileševke u Lim isprepletan je uživanjem, adrenalinom i dobrom zabavom. Iz ugla raftera
poseban užitak je spust bukovima Tifrana.
jun
Beranska lira
Takmičenje pjevača amatera iz Berana, Andrijevice,
Plava i Rožaja.
jul - avgust
Beransko kulturno ljeto
Kulturno-zabavna dešavanja (pozorišne predstave, pjesničke večeri, izlozbe slika, sportska dešavanja).
Zavičajne staze – Bihor
Tradicionalna kulturno-turistička manifestacija posvećena otkrivanju prirodnih resursa, seoskog turizma i
bogatstva kulturne tradicije i razvojnih šansi Bihora.
Beranski biseri
info Berane
Turistička organizacija Berane
Mojsije Zečevića 8
051 236 664
[email protected]
restorani
Naši restorani Vam nude zdravu hranu i domaće
specijalitete u kojima ćete uživati. Sa zadovoljstvom
Vam preporučujemo samo neke od njih:
“Dva Jelena”
“Etna”
“Ambiente”
Trojka (picerija)
Caffe-pizzeria “Buongiorno”
hoteli • moteli • prenoćišta
U Beranama Vam je na raspolaganju
125 smještajnih jedinica.
067 853 693
067 463 333
067 400 200
069 777 730
068 658 085
Planinarsko-smučarski klub Berane
Garni hotel “Il Sole”
Polimska 71
53 ležaja
84300 Berane, Crna Gora
26 dvokrevetnih soba
+382(51) 231 270
2 apartmana
[email protected]
...................................................................................
Mali hotel “S”
Mitropolita Pajsije
22 ležaja
84300 Berane, Crna Gora
8 dvokrevetnih soba
+382(51) 232 031
2 višekrevetne sobe
+382(69 ) 085 167
[email protected]
...................................................................................
Mali hotel “Luka’s”
Milorada Jovančevića bb 19 ležaja
84300 Berane, Crna Gora
+382(078) 108 142
+382(67) 611 766
[email protected]
...................................................................................
Motel “Buče”
84300 Berane, Crna Gora 14 ležaja
+382(67) 416 395
6 apartmana
+382(68) 632 700
[email protected]
...................................................................................
prenoćište
“Vidikovac”
17 ležaja
Dušana Vujoševića
2 jednokrevetne sobe
84300 Berane, Crna Gora
4 dvokrevetne sobe
+382(51) 233 971
2 višekrevetne sobe
hotel “Il Sole”
067 529 116
[email protected]
Centar za kulturu Berane
051 235 284
[email protected]
Planinarsko-smučarski klub “Vojo Maslovarić”
067 272 888
Polimski muzej Berane
051 243 276
[email protected]
Biciklistički klub Berane
069 695 123
Kancelarija za seoski razvoj Petnjica
051 238 260
051 238 261
Sportsko-ribolovno društvo
067 544 966
Manastir Đurđevi stupovi
051 246 473
[email protected]
[email protected]
Važniji telefoni
• Autobuska stanica
• Hitna pomoć
• Policija
•Vatrogasna služba
•Taxi
•Taxi
051 234 828
067 234 828
124
122
123
19595
19626
hotel “Il Sole”
Download

Partneri: - Berane berane.montenegro.travel