AKTIV HEMIJE, BIOLOGIJE…….
SIREVI
Istorija sira datira još iz vremena p.n.e. Poznato je da su nomadska plemena u
Centralnoj Aziji mlijeko skladištila u mješinama od želuca životinja u kojima je zbog
dejstva bakterija dolazilo do zgrušavanja mlijeka i odvajanja surutke. Najraniji slikoviti
dokaz o proizvodnji sira je slikovito pismo iz Mesopotamije koje datira 3500-2800 god
p.n.e., kao i stubovi u egipatskim grobnicama iz 2000-te god. p.n.e. Na Mediteran
proizvodnju sira prenose Grci i Rimljani. Početkom nove ere već je bio uspostavljen
proces proizvodnje i zrenja sira i znalo se da različiti uslovi zrenja uslovljavaju i različite
ukuse sireva. Na rimskim pijacama su se mogle naći razne vrste kravljih, kozjih, ovčijih
sireva, različitih ukusa I tvrdoće. U srednjem vijeku u manastirima se razvija naprednija
tehnika pravljenja raznovrsnih sireva. Tek u 20. vijeku uspostavljen je industrijski proces
proizvodnje sireva. Danas postoje mnoge varijacije sireva. Različiti faktori utiču na
kvalitet sira, počev od vrste krave i njene ishrane, klimatskih uslova, zemljišta, pa do
kvaliteta mlijeka, njegovog zagrijavanja do različitih temperatura, presovanja, soljenja i
načina sazrijevanja.
Neki od svjetski poznatih sireva:

Švajcarski ementaler sa svojim čuvenim rupama,

Italijanski parmezan, gorgonzola budjavi, mocarela blagi,
ZANIMLJIVOSTI
AKTIV HEMIJE, BIOLOGIJE…….

Francuski kamamber, rokfor nazvan “kraljem sireva”, brie, grojer,

Engleski cheddar, najpopularniji sir,

Grčka feta,

Belgijski limburger sa jakim mirisom.
SURUTKA
Surutka predstavlja “nusproizvod” u proizvodnji sira. Prilikom presovanja sirnog gruša
cijedi se tečnost koja je veoma ljekovita, a ima malu kalorijsku vrijednost. Ona
predstavlja bogat izvor proteina, minerala, vitamina, aminokiselina i enzima. Proteini iz
surutke utiču na sprječavanje oseoporoze, regulišu povišeni holesterol, jačaju imunitet I
ono što je najvažnije regenerišu jetru.
ZANIMLJIVOSTI
AKTIV HEMIJE, BIOLOGIJE…….
Zanimljivo je znati:





Da je Aristotel napisao prvu stručnu knjigu o preradi mlijeka.
Da su Grci sir smatrali darom bogova.
Da je u Rimu sir služen na trpezama više klase, i da su veće kuće imale posebne
kuhinje za pravljenje sira i prostorije za zrenje sira.
Da surutka sadrži 16 vrsta proteina, 8 minerala, 7 vitamina, do 23 aminokiseline i
do 11 enzima.
Da danas postoji oko 500 varijeteta sireva.
Prof. Zorica Vuletić
ZANIMLJIVOSTI
Download

Nastanak sira